Views
9 months ago

atailke

Atatürk İlkeleri ve

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Ders Notları Öğr. Gör. Ali YAYLA karşılandığına kuşku yoktur. Menemen’de halktan bazılarının hataları bütün millette acıya sebep olmuştur. Saldırının acılığını tatmış bir kesime genç ve kahraman Yedek Subay’ın uğradığı saldırıyı, milletin bizzat Cumhuriyet’e karşı bir öldürme girişimi olarak kabul ettiği ve cüretkârlarla, destekçileri, ona göre takip edeceği kesindir. Hepimizin dikkati bu sorundaki görevlerimizin gereklerini duyarlılıkla ve gerektiği biçimde yerine getirmeğe yöneliktir. Büyük ordunun kahraman genç subayı ve Cumhuriyetin idealist öğretmenler topluluğunun değerli üyesi Kubilay’ın temiz kanı ile Cumhuriyet, hayatını tazelemiş ve kuvvetlendirmiş olacaktır.” 31 Aralık 1930’da toplanan bakanlar kurulu, Menemen ilçesi ile Manisa ve Balıkesir merkez ilçelerinde bir ay süre ile sıkıyönetim ilan edilmesine karar verdi. Sıkıyönetim komutanlığına 2. Ordu Kumandanı Fahrettin Paşa (Altay), Divan-ı Harp Reisliğine 1. Kolordu Komutan Vekili Muğlalı Mustafa Paşa 53 atandı. Olay 1 Ocak 1931’de Denizli Milletvekili Mazhar Müfit (Kansu) ve arkadaşlarınca verilen soru önergesiyle TBMM Gündemine getirildi. Soru önergesini Başbakan İsmet Paşa (İnönü) cevaplandırdı. Daha sonra Sıkıyönetim ilanına ilişkin önerge tartışıldı ve oybirliğiyle kabul edildi. 7 Ocak 1931’de Çankaya’da, Mustafa Kemâl Paşa başkanlığında, Başbakan İsmet Paşa, Meclis Başkanı Kâzım Paşa (Özalp), Sıkıyönetim Komutanı Fahrettin Paşa (Altay), İçişleri Bakanı Şükrü Kaya ve Milli Savunma Bakanı Zekâi Bey’in (Apaydın) katıldıkları bir toplantı yapıldı ve Menemen Olayı bütün yönleriyle ele alındı. Olayın gerici nitelikte, düzenli ve siyasi olduğu görüşüne varıldı. Sıkıyönetim mahkemesi, 105 sanığı 15 Ocak 1931’de yargılamaya başladı. Duruşmalar, 25 Ocak’ta sona erdi ve 105 sanıktan 37’si için ölüm cezası verildi. 6’sının ölüm cezası yaş haddi nedeniyle 24 yıl “idama bedel hapis cezası”na çevrildi. Diğer sanıklardan 20’sine bir yıl, 14’üne üç yıl, 6’sına 15 yıl, birine 12,5 yıl hapis cezası verildi, 27 sanık beraat etti. 53 Muğlalı Mustafa Paşa, Muğlalı Olayı olarak tarihe geçen olayın da kahramanıdır. Muğlalı, 30 Temmuz 1943’de Van'ın Özalp ilçesinde, Türkiye-İran sınırında asayişsizliğin egemen olması nedeniyle kaymakamın verdiği bilgi üzerine 33 köylünün kurşuna dizilmesi olayında sorumluluğu olduğu gerekçesiyle yargılanarak idama mahkum olmuş, aldığı ceza yaşı nedeniyle 20 yıl hapis cezasına çevrilmiş, Askerî Yargıtay kararı bozmuş, ancak ikinci yargılamayı göremeden Aralık 1951'de hapishanede ölmüştür. Sayfa 92 / 174

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Ders Notları Öğr. Gör. Ali YAYLA Karar, 31 Ocak 1931’de TBMM’ye sunuldu. Aynı gün Adalet Komisyonu’nda görüşüldü. Komisyon, 31 ölüm cezasından 28’ini onayladı. 2 kişinin ölüm cezasını 2 yıl hapis cezasına çevirdi. Bir kişinin cezası da, ölmesi nedeniyle kalktı. TBMM Genel Kurulu, 2 Şubat 1931’de cezaları onayladı. Ölüm cezaları 3 Şubat 1931’de yerine getirildi. Sıkıyönetim, 28 Şubat 1931’de Manisa ve Balıkesir’den, 8 Mart 1931’de de Menemen’den kaldırıldı. Sıkıyönetim, 28 Şubat 1931’de Manisa ve Balıkesir’den, 8 Mart 1931’de de Menemen’den kaldırıldı. Olayların meydana geldiği alan. (Cumhuriyet Gazetesi 17 Ocak 1931) 54 Halkevlerinin Kurulması (19 Şubat 1932) Atatürk büyük ve köklü hareketlerin felsefesine sahip kültür kuruluşlarına daima değer verirdi. Cumhuriyetin ideolojisini yayacak ve aydınlarla halk arasındaki kopukluğu giderecek temel kuruluşların lüzumuna inanarak 19 Şubat 1932’de halkevlerini kurdu. Millî Mücadele kadrosu, çoğunlukla Türk Ocaklı idiler. İkinci Meşrutiyet’in Türk milliyetçiliğini kimsesiz ve sahipsiz bulduğu günlerde kurulan Türk Ocakları, şerefli bir hizmetin sahibiydi. Cumhuriyetten sonra da çatıları altında seçkin vatan evlatlarını toplayan bu temel varlığın, değişen şartlara uyumu yerine, tarihî görevini ta- 54 http://www.belgenet.com/1930/kubilay-01.html Sayfa 93 / 174