Views
7 months ago

ud#28 (25643)

4 ¹ 28

4 ¹ 28 (25643) 2018-òž àð 12-òž îøòîëýçü УДМУРТИЕЗ АЗИНТОН www.udmdunne.ru ШОРКАР Сюресъёслы - 1 миллиард 460 миллион манет udmurt.ru Ïóìûç. Êóòñêîíýç 1-òž áàìûí. Êûëçîíú¸ñûí êàëûê òðîñ þàíú¸ñ ñ¸òúÿç êóòžñüêèñü ìàòåðèàëú¸ñ ïóìûñåí íî. Òîäýìçû ïîòžç: óç ëóû-à, êûëñÿðûñü, Ñâåðäëîâñê óëîñâûëûñü èçýç àñüìåëýíýíûç âîøòûíû. Óãî ñîêåìûñü âà¸í àñäóíçý 2-3 ïîëëû áóäýòý. Ìèíèñòð âàëýêòžç: àñüìå ìó ïóøêûñü ïîòòžñüêèñü êќëüû óêûð âåê÷è íî óêûð áûãûëåñ. Ñî ñåêûò ìàøèíàîñ óëûí óç ÷èäà, ïàíüãàëîç. Íî ќæûò òåõíèêà âåòëîíî ñþðåñú¸ñ âûëý èíòûåí-èíòûåí ýñêåðîí ïîííà ñîå âќëäžçû èíè. Ó÷êîì, ïå, ìàð ëóîç ñîèí, ãàðàíòèÿ äûðûç áûðûòîçü. Íî äóíûç îã 4 ïîëëû è÷èãåñ. Òîðãú¸ñ äûðúÿ 30 ìèëëèîí ìàíåò øûðúÿíû ïќðìèç. Íûðûñü òà óêñ¸ ÷îòûí òóïàòúÿíû ÷àêëàìûí âàë Èæêàðûñü òóýëû ñïèñîêå ïûðûìòý ñþðåñú¸ñòû. Íî áåðëî ïè÷è êàðú¸ñëû ñ¸òîíî êàðèñüêèçû. Êàëûê îãàçåÿñüêîíú¸ñ òàå óìîåí ëûäúÿçû. Îçüû òóý óäàëòžç Êàìáàðêàëû. Êàðûñü êóèíüìîñýç ñþðåñú¸ñ ãèíý êóðîíú¸ñëû òóïàëî. Áþäæåòûñüòûçû ìèëëèîí ìàíåò ãîïú¸ñòû êûøúÿíû ñÿíà óã òûðìû. Êàìáàðêàîñ óêñ¸ êóðèçû âàë 19 óðàìú¸ñûñü ñþðåñú- ¸ññýñ òóïàòúÿíû. 30 ìèëëèîí òûðìîç 12-åçëû. Òà íî óìîé íè. Äàñî àðú¸ñ Ÿîæå íè òà óäûñûí ñîìûíäà óêñ¸ ќç áåðãà. ×åðîäûí ñûëý Ìîæãà. Òàòûí íî ñþðåñú- ¸ññû ïќðòýìåñü ќâќë. Êèâàëòžñü¸ñëû òà ïóìûñåí àçüâûë èê êàëûêåí êåíåøûíû äýìëàçû. Ñî ïîííà ãîðîäûí óëžñü¸ñ íî âîäèòåëü¸ñ ïќëûí þàëëÿñüêîíú¸ñ, êûëçîíú¸ñ îðò÷ûòûíû Ÿåêòžçû. Íûðûñü èê òóïàòúÿíî ñþðåñú¸ñûí ñïèñîê íî ñîîñëýí ïàñïîðòú¸ññû ëóûíû êóëý. Óêñ¸ øåäèç êå, óæú¸ñòû šåãàòñêûòýê ðàäúÿíû ìåä ëóîç øóûñà. Âûëüäîíî ñþðåñú¸ñòû âàë÷å áûðúåì ñÿíà, îçüû èê óðò÷å ýñêåðûíû äýìëàëî, êûŸå ñîîñ òîëéèçû, êûòûí øåêú¸ñ êûëäžçû. Êûëåì øóòýòñêîí íóíàëú¸ñû Èæûñü óëü÷àîñû êàð íî Øàåðûñüòûìû íî Èæûñü êèâàëòžñü¸ñ øîðêàðûñü ñþðåñú¸ñòû ýñêåðî. ýëüêóí êèâàëòžñü¸ñ ïîòàçû íè. Ñîîñ òà óæå ïûðèñüêûíû Ÿåêòî êàëûêëû íî. Òà êóòñêîíýç ãèíý àé. Ëûìû øóíà, àñôàëüò ïàíüãàí èíòûîñ êûëäîçû àé. Ðîñ-ïðîñ ýñêåðîíú¸ñ êóòñêîçû ëûìû áûäýñàê øóíàì áåðå. Íîø òóïàòîí óæú¸ñ - èíâîæîûñåí. Гогольлэн бульварез - устоосыз пӧлын Ýëèíà ÂÀÑÈËÜÅÂÀ Èæûñü Ãîãîëüëýí áóëüâàðåç øåäèç Ðîññèûñü òóæãåñ àäœåì êàðûìîí øóòýòñêîí èíòûîñ ïќëû. Óñòîîñûç 125 èíòûîñ áûðúåìûí «Ôîðìèðîâàíèå êîìôîðòíîé ãîðîäñêîé ñðåäû» ïðîãðàììàÿ âûëüäžñüêåì áóëüâàðú¸ñ, ïàðêú¸ñ ïќëûñü. Ãîãîëüëýí áóëüâàðåç ñž¸-äàíî óñüòýìûí êûëåì àðûí - ñîå âûëüäûíû êóëý ëóèç 44 ìèëëèîí ìàíåò, ñî ïќëûñü 30 ìèëëèîíçý âèñúÿç Ìîñêâà, êûëåìçý - ýëüêóí áþäæåò. Íîø 2014-òž àðûí àé òà èíòûå ќæûò ãèíý ќç šóòý îôèñú¸ñ. Êàëûê òàëû ïóìèòúÿñüêûíû ќäúÿç, ñîëû äóðáàñüòžç ýëüêóí êèâàëòýò íî. Òàáåðå áóëüâàð øîðêàðûí óëžñü¸ñëýí íî êóíîîñëýí îäžãåç ÿðàòîíî èíòûçûëû ïќðìèç. Ïóñéûíû êóëý: ãîðîäûí óëîí-âûëîíýç œå÷îìûòîíúÿ êóí ïðîãðàììà ïûŸàòžñüêûíû êóòñêèç êûëåì àðûñåí. Ñî ÷îòûí ýëüêóíûñüòûìû 32 ìóíèöèïàëèòåòú¸ñûñü 9 øóòýòñêîí èíòûîñ íî 293 àçáàðú- ¸ñ òóïàòúÿìûí âàë. Ïðîãðàììà àçèíòžñüêîç òóý íî - îò÷û ïûðèñüêîçû íè ýëüêóíûñüòûìû 87 ìóíèöèïàëèòåòú¸ñ. Ìîñêâàûñü 280 ìèëëèîí ìàíåò âóûíû êóëý, ýøøî 65 ìèëëèîí ìàíåòñý âàòñàëîç ýëüêóíìû. НЮЛЭСЪЁС Вож зарнилэн дуныз ЛЭСЬТӤСЬКОН Дугдэм уж вырӟоз Ýäóàðä ÑÒÅÏÀÍΠ«Óäìóðòëåñ» îãàçåÿñüêîí àðëû áûäý 90 ìèëëèîí ìàíåò ûøòîíú¸ñ àäœå, ìèûì ãóæåì âûòú¸ñúÿ ïóíýì òûðîíýç 118 ìèëëèîí ìàíåòîçü âóèç. Ñîèí âàë÷å «Óäìóðòëåñý» àíòèêðèçèñíîé óïðàâëÿþùåé Åâãåíèé Ðîäè÷êèí þíìàòýìûí âàë. Ìàð âîøòžñüêèç? Òûëïóëýñü óò¸í, êèáûîñûí íî âèñ¸íú¸ñûí íþðúÿñüêîí, âûëü íþëýñ áóäýòîí. Òà 3 âàëòžñü óæïóìú¸ñòû áûäýñúÿ «Óäìóðòëåñ». Ñî ïîííà êîòüêóäàç ¸ðîñûí óñüòýìûí àâòîíîìíîé ó÷ðåæäåíèëýí ¸çú¸ñûç. «Óäìóðòëåñëû» ýëüêóí áþäæåòûñü êîòüêóä àð 50 ìèëëèîí ìàíåò âèñúÿëëÿçû. Íî ñî óêñ¸, ïûäýñòýì áåê÷åûñü âó êàäü, îëîêûò÷û êîøêûëžç. Ïðåäïðèÿòèå ÿëàí áóäžñü ïóíýìú¸ñûç ïќëû âûéèç. Џàïàê ñîèí Àëåêñàíäð Áðå÷àëîâ îãàçåÿñüêîíëû àíòèêðèçèñíîé êèâàëòžñü þíìàòžç. Êîíüäîí óæïóìú¸ñúÿ ìåíåäæåð Åâãåíèé Ðîäè÷êèí óæçý ìûòžç îãàçåÿñüêîíëýñü áþäæåòñý ñžñúÿí áîðäûñåí. Èæêàðûñü óïðàâëåíèåç áîðäûñåí êóòñêûñà, âàíü ¸ðîñ ¸çú¸ñûçëýí óæàìçûëû äóíúåò ñ¸òýìûí âàë. Ñîêó èê øàðàÿçû, êûò÷û þíìå óêñ¸ êèñüòžñüêå. - Çýìîñ ëûäïóñú¸ñòû øàðàÿí ìèûì 80 ìèëëèîí ìàíåò òûð ûøòîíú¸ñëýñü óòèñüêûíû þðòòžç, - øóý Åâãåíèé Ðîäè÷êèí. - Òóííý òà àìàëýç âàíü áàäœûì ïðåäïðèÿòèîñûí êóòî íè, ìàëû ñîå áþäæåò óäûñûí ïûŸàòîíòýì? Åâãåíèé Ðîäè÷êèí íûðûñü èê ýñêåðèç, ìàèí âûðî âîøòžñü¸ñûç. Êóä-îã êèâàëòîí èíòûîñ ÷ûëêàê áûäòýìûí âàë. Ìàëû, ïå, 2 óæåç 3 êèâàëòžñü ëýñüòûíû êóëý. Êîíüäîí ïóéûåç àëè îäžã êèâàëòžñü êèÿç âîçå. Àçüëî êîòüêóä ôèëèàë àñëýñüòûç äóíçý þíìàòúÿç. Äóíú¸ñúÿ îãúÿ ïîëèòèêà êûëäžç. Âûëü êóðîí ïóêòžçû «Óäìóðòëåñëýñü» âóçú¸ññý áàñüòžñü¸ñëû íî. Íûðûñü òýëü ïîííà êîíüäîíäýñ áûäýñàê òûðå, ñîáåðå âóçìåñ áàñüòîäû, øóèçû. Ïðåäïðèÿòèå àçüûí ïóíýìå êûëåìú¸ñòû çóðêàòûíû êóòñêèçû. Ýëåêòðîí àìàëýí áàñüÿñüêûíû êóòñêèçû àñüñýîñ íî. Ñî ÷îòûí, êûëñÿðûñü, ýñòžñüêîíëû ãèíý 15 ìèëëèîí ìàíåòëû ќæûòãåñ áûäòžçû. Îçüû îãàçåÿñüêîí 12,7 ìèëëèîí ìàíåò òàáûø áàñüòžç. Íûðûñüñý ýëüêóí áþäæåòûñü ñóáñèäèòýê óæàíû áûãàòîç. 2 ïîëëû ïè÷èÿòžçû äåáèòîðñêîé ïóíýìçýñ, 3 ïîëëû - àçüâûë òûðûìòý âûòú¸ññýñ. Òóííý îãàçåÿñüêîíûí 1 ñþðñëýñü òðîñ àäÿìèîñ òûðøî. Êîøêèñü¸ñ ќâќë. Âîøòžñüêîíú¸ñòû, ïå, âàíüìûç ñÿìåí óìîé ïóìèòàçû. Òàáåðå èíâåñòèöèîííîé ïðîãðàììà êûëäûòîí áîðäû áàñüòžñüêèçû íè. Ñî ÷îòûí íþëýñ ïîòòîíúÿ íî âîðòòîíúÿ áàäœûì òåõíèêàçýñ âûëüäûíû ìàëïàëî. Óãî àëè óæàñåç 20 àð òàëýñü àçüëî ïîòòýìûí íè. ÊûŸå ïàéäàåç ëóîç, òðàêòîð šûíû íóíàë óæà, ñîáåðå êќíÿ êå íóíàë òžÿñüêûñà ñûëý êå, âåðà Åâãåíèé Ðîäè÷êèí. 5 àð Ÿîæå 560 ìèëëèîí ìàíåò êóòûíû ÷àêëàìûí. Ñî âûëü óæàí èíòûîñ óñüòûíû þðòòîç. Îçüû èê òûðøîìû, ïå, òðîñãåñ òýëü àñüìå ýëüêóíûñü âàíüáóð ïîòòžñü¸ñ äîðû ìåä êûë¸ç øóûñà. Áûãûëåñ êîðú¸ñòû èíòûå, ïóëýñü äàñÿì àðáåðèîñòû âóçàñà, ýëüêóí áþäæåòý íî òðîñãåñ âûòú¸ñ êûë¸çû, îñêå Åâãåíèé Ðîäè÷êèí. «Óäìóðòëåñûí» îðò÷èñü âûëüäžñüêîí ÷îòûí ýëüêóí êàçíàûñü 50 ìèëëèîí ìàíåò øûðúÿìûí âàë. Óäìóðòèëýí Òќðîåç âåðàç: òà óêñ¸ ìûíîç ñîöèàëüíîé óäûñý. Ýëüêóí âàíüáóðåç ïàéäภêóòîí óæïóì âàíü êèâàëòžñü¸ñ àçå ïóêòýìûí. Òà óæ ìàëû êå ëÿá ìûíý, Ÿåêòîíú¸ñ òðîñ ќâќë, øóèç Àëåêñàíäð Áðå÷àëîâ. Íî òà óæ îäíî èê àçüëàíüòžñüêîç. Ðîñ-ïðîñ ÷àêëàëîçû âàíü àêòèâú¸ñòû, ó÷êîçû, ìàêåì ñîîñ ïàéäภêóòžñüêî. Ýëüêóí Òќðî âåðàìúÿ, ýñêåðîíî ýëüêóí íî, êàð íî, ¸ðîñ íî îáúåêòú¸ñòû. Ýäóàðä ÑÒÅÏÀÍΠÊåìà ëýñüòžñüêèñü îáúåêòú¸ñ êûëüûíû êóëý ќâќë íè. 300 ìèëëèîí ìàíåò âèñúÿìûí Èæûñü Ëåíèí ¸ðîñûí íûëïè ïîëèêëèíèêà ïóêòîíýç íî Ãëàçîâûñü ôèçèêî-ìàòåìàòè- ÷åñêîé ëèöåéûí òóïàòúÿí óæú¸ñòû éûëïóìúÿíû. Êîíüäîí ëûêòîç Ðîññèûñü Ïðåçèäåíòëýí ðåçåðâ ôîíäûñüòûç. Ôåäåðàë áþäæåòûñü 150 ìèëëèîí âóûíû êóëý Èæûñü Áàðàíîâ óëü÷àûñü íûëïè ñàä ëýñüòîíýç éûëàç-ïóìàç âóòòûíû. 111 ìèëëèîí ÷àêëàìûí Äýðè ¸ðîñûñü Ñîâõîçíîé ÷åðêîãóðòûí øêîëà ïóêòîíëû. 160 ïèíàëëû äûøåòñêîí þðòýç šóòîí êóòñêèç âàë 2015-òž àðûí. Êîíüäîí âóûìòýåí, óæú¸ñ äóãäžçû. ÑûŸå èê þãäóð êûëäžç 2016-òž àðûí Àëíàø ÷åðêîãóðòûí. Ëýñüòžñüêèñü¸ñ øêîëàëýñü 1-òž ýòàæçý âóòòžçû íî êîøêèçû. Òàèçëû îáúåêòëû òóý 285 ìèëëèîí ìàíåò âóûíû êóëý.

¹ 28 (25643) НУНАЛ БӦРСЬЫ НУНАЛ 2018-òž àð 12-òž îøòîëýçü 5 73-33-42, 33 8-951-195-37-65 195 3765 ИВОР КУДЫ ÀËÍÀØ Премия шедьтӥз кузёзэ 5-òž àïðåëå Àëíàøûí òîäìî ëóèçû Àøàëü÷è Îêè íèìî ¸ðîñ ïðåìèëýí ëàóðåàòú¸ñûç. «Àøàëü÷è àñüìåìûí îãàçüûí» òåàòðàëèçîâàííîé ïðåäñòàâëåíèå áûäýñàê ñžçåìûí âàë óäìóðò êûëáóð÷èåç, âðà÷åç À. Âåêøèíàåç äàíúÿíëû, âîðäñêåìåç äûðûñåí 120 àð òûðìå óãîñü. Àðëû áûäý àïðåëü òîëýçå ¸ðîñûñü òóæãåñ àäœåì êàðûìîí íûëêûøíîîñòû, ¸ðîñýç àçèíòûíû þðòòžñü¸ñòû, óäìóðòëûêåç šóòîíý, íûëïèîñòû âèçüíîäàíý ìûëî-êûäî ïûðèñüêèñü¸ñòû À. Îêè íèìî ïðåìèåí ïóñú¸. ÒàŸå äàíî íèì òóý ñ¸òýìûí Óñî ãóðòûñü Åâãåíèÿ Áóäðèíàëû, Âàðçè-ßò- ÷èûñü Íàäåæäà Ãàðàíüêèíàëû íî Âûëü Óò- ÷àíûñü Çîÿ Øèøîâàëû. ÂÀÂÎÆ Ичиёмизы Âàâîæ ¸ðîñûí óëžñü¸ñëýí ëûäçû àðûñü àðå è÷è¸ìå. Òà âàêûòý Âàâîæ ¸ðîñûí 15 ñþðñ 274 ìóðò óëý, àð òàëýñü àçüëî òà ëûäïóñ 15 ñþðñ 478 âàë. Êûëåì àð êóñïûí 117 ïèíàë âîðäñêèç (4 ñåìüÿûí êûêòî íûëïèçû âàë), ñî âàêûòý èê 219 ìóðò óëîíûñü êîøêèç. 84 âûëü ñåìüÿ êûëäžç êå, 41-åç êóàøêàç. ¨ðîñý óëûíû ëûêòýìú¸ñ 480 êóçÿ, ñî âàêûòý èê ïàëýíûñü œå÷ óëîí óò÷àíû 663 àäÿìè êîøêèç. Ñî ïîííà øóìïîòòî êåìà Ÿîø óëžñü êóçïàëú¸ñ. Êûëåì àð Ÿîæå 9 êóç äàíúÿìûí âàë: 4-åç çàðíè (50 àð âàë÷å óëýìûí) ñþàíçýñ îðò÷ûòžçû, 1-åç - èçóìðóä (55 àð), 2-åç - áðèëëèàíò (60 àð) íî 2 ïàðà - êîðò (65 àð) ñþàíçýñ. Òžíè êèíëýñü àäœåì êàðîíî åãèòú¸ñëû. ÃËÀÇΠПравилоосты дышетозы Ãëàçîâûñü 17 íîìåðî øêîëàûí ìîáèëüíîé àâòîãîðîäîê óñüòžñüêèç. Òàáåðå øêîëàûñü ïèíàëú¸ñ ìóðãåñ äûøåòîçû ñþðåñ âûëûí ìûíîí-âåòëîí ïðàâèëîîñòû. Àâòîãîðîäîêëýí êîíñòðóêöèåç òóæ îãøîðû: «Ãàçåëü» ìèêðîàâòîáóñ íî ïðèöåï. Àâòîìîáèëüëýí ïóøêàç äûøåòñêîí êëàññ, íûëïèîñ îòûí âèäåîðîëèê íî êèíî ó÷êûíû áûãàòîçû, ïðàâèëîîñòû äûøåòûíû þðòòîçû ïëàíøåòú¸ñ. Íîø ïðèöåïå èíòûÿìûí ïè÷è àâòîäðîì: ñâåòîôîð íî çíàêú¸ñ ñÿíà, âàíü íà ïè÷è ìàøèíàîñ - øëåìú¸ñûí, óòèñü åîñûí. Ïîê÷è íûëïèîñ, ðóëü ñüќðû ïóêñüûñà, âîðòòûëûíû áûãàòîçû. Ïóñéûíû êóëý, ôåäåðàë ïðîåêò ÷îòûí øàåðàìû 2 òàŸå ãîðîäîê âóýìûí, îäžãåç - Èæûí. ÊÅÇ Вӧлдэтсы куашказ Êåçûñü Ëüíîçàâîäñêîé óëü÷àûñü 12 íîìåðî þðòûñü îäžãûñüòûç êâàðòèðàûñü âќëäýò êóàøêàç. Òà êâàðòèðà ïóêòýìûí âàë óðîä þðòú¸ñûí óëžñü¸ñòû âûëü¸ñàç ïîòòîí ïðîãðàììà ÷îòûí. Êûëåì àðûí ãèíý âûëü þðòý âûæåìú¸ñëýí êóõíÿûñüòûçû âќëäýòñû êóàøêàç. Ó÷ûðåç ýñêåðå Ñëåäñòâèåÿ êîìèòåò. Êîðêà ïóýí ýñòžñüêå, áîðääîðú¸ñûç âåê÷èåñü, êåçüûò íóíàëú¸ñû êûíìûëý. Êîðêà ïóøêûí êîò óëýìåí èê, âќëäýòñû êóàøêàç, òàáåðå âûæçû íî óðîäìûíû êóòñêåìûí. Êåçûñü òà ïðîãðàììà ÷îòûí ïóêòýì âàíü þðòú¸ñòû íèìûñüòûç êîìèññèÿ ýñêåðèç. Êåçûñü àäìèíèñòðàöèëû 13-òž àïðåë¸çü øåêú¸ñòû òóïàòîíúÿ ïëàí ãîæòûíû êóðåìûí. ÊÈßÑÀ Алиса но Базилио законэз тӥязы Êèÿñà øîð ¸çî øêîëàûí áûðú¸í ïðàâîåç òîäîíúÿ ¸ðîñ îëèìïèàäà îðò÷èç. Âîæâûëúÿñüêîíý 15 ïèíàëú- ¸ñ ïûðèñüêèçû, ñîîñ 2 êîìàíäàëû ëþêåìûí âàë: «Êóí Äóìà» íî «Ôåäåðàë Ñîáðàíèå». Óæðàä îðò- ÷èç áðåéí-ðèíã øóäîí àìàëýí. ¨ðîñûñü åãèòú¸ñëýí «Ðîâåñíèê» öåíòðàçû óæàñü¸ñ ïèíàëú¸ñëû íûðûñü èê âèçü-êåíåø ñ¸òžçû, íîø îòžÿç âèçüçýñ ñûíàçû. Øóäîí ñÿìåí ïèíàëú¸ñ òîäûíû êóëý âàë âûæûêûëú¸ñûñü çàêîíýç òžÿí ó÷ûðú¸ñòû. Êûëñÿðûñü, Àëèñà œè÷û íî Áàçèëèî êîŸûø Áóðàòèíîåç êóòžçû íî äóìûëžçû. Íûëïèîñëû òîäîíî âàë, Ðîññèÿ Ôåäåðàöèëýí Êîíñòèòóöèûñüòûç êûŸå çàêîíú¸ñ òžÿìûí øóûñà. Øóäîí éûëïóìúÿñüêèç «Êóí Äóìà» êîìàíäàëýí âîðìîíýíûç. ÊÐÀÑÍÎÃÎÐÑÊ Зыгатӥз Êûòûí êå øóðú¸ñûñü éќ âûëý âó ïîòžç íè. Íîø ýëüêóíìûëýí óéïàëàç ÷îðûãàíû ÿðàòžñü¸ñ éќ âûëûí Ÿîøàòñêîí îðò÷ûòžçû àé. Éќ âûëûí óñòî âèçíàíû áûãàòýìçýñ âîçüìàòžçû 20 ÷îðûãàñü¸ñ. Џîøàòñêîíý, Êðàñíîãîðñê ¸ðîñûñü ñÿíà, áóñêåëü ðàéîíú¸ñûñü âèçíàñü¸ñ íî ïûðèñüêèçû. Âàíüçû Ÿîøåí 2 ÷àñ 30 ìèíóò Ÿîæå 2,5 êèëîãðàìì ÷îðûã êóòžçû. Òóæãåñ áàäœûìåç ÷àáàêñû âàë 200 ãðàìì. Âèçíàí-ïóêûîñûí òðîñ ÷îðûã êóòýìú¸ñòû ãèíý ќç ïóñúå. Êóçüûìú¸ñûí áåðòžçû òóæãåñ àðëûäîåç íî ïîê÷èåç âèçíàñü¸ñ. Âîðìûíû òûðøåìåç ïîííà ïðèçýí ïóñéèçû ïќðìîñòýì ÷îðûãàñåç íî. ÑÜЌËÒÀ Спортъя 20 мастер ×åðêîãóðòûñü áèáëèîòåêàûí äàíî äûøåòžñüëýí Ìèõàèë Çóåâëýí «Ñïîðòúÿ ìàñòåðú¸ñ» êíèãàåíûç òîäìàòñêîí îðò÷èç. Ñüќëòà ìóçúåì áóäýòžç ñïîðòúÿ 20 ìàñòåðú¸ñòû, âàíüçûëýí óëîí ñþðåññû, âîðìîíú¸ññû òà êíèãàå ïûðòýìûí. Óæðàäý ќòåìûí âàë Ñüќëòàëàñü íî Þãäîíûñü íûëïèîñ, ñïîðòýí âûðèñü ñåìüÿîñ. Ñüќëòàîñûí ïóìèñüêûíû ëûêòžçû òàòûí âîðäžñüêåì ñïîðòúÿ ìàñòåðú- ¸ñ: êóàñýí áûçüûëžñü Âàëåðèé Ìóñàëèìîâ íî áîêñ¸ð Ïàâåë Ìåëåíäèí. Ñîîñ âåðàçû óëîíçû, ñïîðòý âóýìçû, íûðûñåòž òðåíåðú¸ññû, âîðìîíú¸ññû ñÿðûñü. Âàëåðèé Ìóñàëèìîâ áèáëèîòåêàëû êóçüìàç íèìî-äàíî êóàñýí áûçüûëžñü¸ñ Ãàëèíà Êóëàêîâà íî Âàëåðèé Ìåäâåäöåâ ñÿðûñü êíèãàîñ. ÝÃÐÀ Жаг гурезез пытсаны косӥзы Óíòýì ãóðò äîðûñü ëóä âûëûí áàäœûì ñâàëêà êûëäýìûí. Æóã-æàã êóÿí èíòû êåíåðàìûí ќâќë. Êèí ìàð îò÷û âàå, íîêèí óã ÷àêëà. Îçüû æóã-æàã 60 ñþðñ êâàäðàò ìåòð âûëý âќëñêèç íè. ×àêëàñåç ќâќëýí ìèûì ñžçüûë ñî êåíæûëžç íî èíè. Ñâàëêà àäÿìèëýí òàçàëûêåçëû íî, èíêóàçüëû íî êûøêûò ëóý. Ïðîêóðàòóðà êóðåìúÿ ñóä æóãæàã êóÿí èíòûåç ïûòñàíû íî óòÿëòûíû êîñžç. ¨ðîñ àäìèíèñòðàöèëû 1 íî šûíû àð ñ¸òýìûí òà ïóìûñåí ïðîåêò äàñÿíû. Ñîáåðå 1 íî šûíû àð Ÿîæå æàã êóÿí èíòû âîêñ¸ áûäòýìûí ëóûíû êóëý. ÞÊÀÌÅÍÑÊ Гуртаз ӧз вуы Åãèò ïèÿø ÃÈÁÄÄ èíñïåêòîðú¸ñëýñü ïåãœûíû âûðèç òðàêòîðåí. 19 àðåñúåì ïèÿø êîëõîçûí ïðàêòèêàçý îðò÷å âûëýì. Îäžã íóíàëý äûøåòžñåç (íàñòàâíèêåç) êóðûòñý þýì. Ðóëü ñüќðû åãèò ìóðò ïóêñåì íî äîðàç - àðòûñü ãóðòý - áåðòûíû ìàëïàì. Ñþðåñ âûëûñåí èíñïåêòîðú¸ñûí ïóìèñüêåì. Ñîîñ äóãäûíû êóðåìûñü, ïåãœûíû ìàëïàì. Áóñûå êîæûëýì, ëûìûå òàéûíû êóòñêåì íî áåðåí ñþðåñ âûëý ïîòýì. Ñî êóñïûí îäžãåç èíñïåêòîð òðàêòîðå ïóêñüûíû áûãàòýì. Éќíòýì òðàêòîðèñò, ïîëèöåéñêîåç ìûæãåì êå íî, šåãàòýìûí âàë. Óêûð øóìïðè÷ âûðåìåç ïîííà 5 àðîçü ïûòñýò ñüќðû øåäüûíû áûãàòîç. ÄÝÁÅÑ Аспалъёссэ данъя Äýáåñûñü øàåð÷è Àëåêñàíäð Ëåêîíöåâ «Âîèíñêàÿ ñëàâà Äåá¸ññêîãî ðàéîíà» êíèãàåçëýñü 2-òž ëþêåòñý ïîòòûíû äàñÿç. Îòûí ñî íîø ãîæúÿç Áûäœûì âîéíàûí îæìàñüêåì àñïàë àäÿìèîññýñ. Íûðûñåòžÿç 197 îæãàð÷èîñ ñÿðûñü âåðàìûí âàë. Òàÿç áè÷åòàç àâòîð òðîñãåñ ìàäå 1942-òž àðûí îðò÷åì œûðäûò îæìàñüêîíú¸ñ íî îò÷û ïûðèñüêåìú¸ñ ñÿðûñü. Ìàòåðèàëú¸ñ Àëåêñàíäð Ëåêîíöåâ ëþêàç 3 àð Ÿîæå. ¨ðîñûí óëžñü¸ñëýñü þàëëÿñüêèç, ïќðòýì àðõèâú¸ñûí áóãûðúÿñüêèç. Îòûñü äýáåñú¸ñ ñÿðûñü 800 ïàëà äîêóìåíòú¸ñ øåäüòžç. Êíèãàçý ïîòòý àñ êóæûìåíûç. Ñîëû 70 ñþðñ ìàíåò êóëý. Àâòîðëû þðòòîí âûëûñü ¸ðîñûí êîíüäîí ëþêàí ðàäúÿìûí. ÌÎÆÃÀ Кивалтӥсь утчало Ìîæãà ¸ðîñëû âûëü éûð áûðú¸íúÿ êîíêóðñ ÿëžç ðàéîíûñü Äåïóòàòú¸ñëýí Êåíåøñû. Äîêóìåíòú¸ñòû êóòîçû 16-òž àïðåëüûñåí 25-òž àïðåë¸çü. Ìîæãàîñ âûëü éûð óò÷àëî, ìàðò ïóìûí àçüâûëýç ¸ðîñ êèâàëòžñüñû Àðêàäèé Âåðøèíèí óæûñü àñ ìûëêûäûçúÿ êóðèñüêîí ãîæòýìåí. Âåðøèíèí ðàéîíýí 2012-òž àðûñåí êèâàëòžç. Òàÿç àðíÿå ¸ðîñ àäìèíèñòðàöèûí äàñÿñüêîí óæú¸ñ ìûòýìûí íè. Äåïóòàòú¸ñëýí Êåíåøñûëýí òќðîåç Ãàëèíà Êîðîëüêîâà ÷àêëàìúÿ, êîíêóðñý 7-8 ìóðò îäíî èê ïûðèñüêîç. Éûðòýê êûëèç Ìîæãà ãîðîä íî. Àçüâûëýç ìýð Àëåêñåé Øèøîâ îçüû èê àñ ìûëêûä êàðåìåçúÿ êîøêèç. ßÊØÓÐ-ÁЌÄÜß Парта сьӧры ¨ðîñûí óëžñü¸ñ ïîííà óäìóðò êûëýç äûøåòîíúÿ êóðñú¸ñ óæàíû êóòñêèçû. Òóý ôåâðàëü òîëýçå ¸ðîñ àäìèíèñòðàöèûí êóðñú¸ñòû óñüòžçû âàë íè. 10 ïàëà åãèòú¸ñ íî ìќéûîñ äûøåòñêûíû âåòëžçû, áќðûñü 3-åç ãèíý êûëèçû. Äûøåòžñüëýí Íàäåæäà Áåðåçèíàëýí ìûëêûäûç êóàøêàç. Þãäóðåç òóïàòîí âûëûñü äûøåòñêîíçýñ ðàäúÿíû ìàëïàçû ¸ðîñûñü êóëüòóðàÿ þðòûí. Þðòëýí êèâàëòžñåç ïóìèò ќç ëóû, àðòèñòú¸ñìûëû óäìóðò ñÿìåí øîíåð íî ÷åáåð êûðœàíû-âåðàíû þðòòîìû, ïå. Òà äûðå êóëüòóðàÿ þðòëýí ëûäœèñüêîí çàëàç àðíÿëû 2 ïîë óäìóðò êûëýç äûøåòî: âîêñ¸ âàëàñüòýìú¸ñ íî šûíû¸-óðäñî òîäžñü¸ñ. Àäìèíèñòðàöèå âåòëûíû êóòñêåìú¸ñ íî àíàëòýìûí ќâќë, ñîîñ àðíÿëû 1 ïîë ïóìèñüêûëî.

Nr. 28