Views
4 months ago

ud#28 (25643)

¹ 28

¹ 28 (25643) 2 2018-òž àð 12-òž îøòîëýçü УЖРАДЪЁС www.udmdunne.ru d КЫЛПУМЫСЬ Сизьым пол мерта Çèíàèäà ÐßÁÈÍÈÍÀ, âàëòžñü ðåäàêòîð Êîòüìà ïîííà èâîð- ÷èîñ ÿíãûø øóýìëû àçüâûë šîæîìîíî âàë, íîø áåðëî àðú¸ñû àìàëòýê ñîå âàëàíû êóòñêîíî. Çýì, ïќðòýì èâîð÷èîñ âàíü - êèí êûòûí óæà, êèí êûòûñü óêñ¸ áàñüòý, ñîÿ èê êàðèñüêå. Âàëàíû ëóý êàäü áëîãåðú¸ñòû íî - ñîîñ âîòýñûí àñüñýëû òðîñãåñ ëûäœèñü ëþêàíû âûðî, áûãàòžñü¸ñûç ñî ÷îòûí óêñ¸ ïîòòî. Íî ìàëû êóëý ýñêåðûìòý èâîðú¸ñòû êàëûêå âќëìûòûíû îãøîðû àäÿìèîñëû? Óêàòà ïàéìèñüêî, ñûŸå óæåí âûðî êå àñüñýäû æóðíàëèñò íèìàñü¸ñ, ñûŸåîñ âàíü óäìóðò ýøú¸ñìû ïќëûí íî. Æóðíàëèñò êå - þàëëÿñüêû, òîä-êàð íî ëýñüòû àñëýñüòûä ðåïîðòàæäý, ìàð ìóðòëýí áàê÷àÿç âîðòòûëžñüêîä? ÑûŸå âèñ¸í òóæãåñ íî àëÿ, êûŸå êå áàäœûì ó÷ûð òóïàêó: áûðú¸íú¸ñ, êàéãó, âîøòžñüêîíú¸ñ äûðúÿ - íî êîòüêó þãäóðåç çóðêàòîí, êàëûêåç êûøêàòîí ïîííà. Îçüû ëóèç Êåìåðîâîûí êûøêûò òûëïó áåðå íî. Èíòåðíåòý êûòž ìàð ñþîñûí þçûðåñ èâîðú¸ñ ïîòžçû - âàíüçý ëûäœûñà íî óä âóòòû. Ãîæòýì ìàíåðçûÿ èê âàëàíû ëóý êàäü: äàíàêåç - ïќÿñüêîí, íî âîòýñûí ïóêûíû âàíüìåìú¸ñ ìûëî-êûäî ïåðåïîñòú¸ñ ëýñüòî. Íî ñî àäÿìèîñ àñüñýîñ óã íóî áóðå âà¸í ïóë äîðû ñÿñüêà, óã ûñòî êàéãûðèñü ñåìüÿîñëû êîíüäîíýí þðòòýò, ñîîñ ïóêî, äóíòýì ëàéêú¸ññýñ ëûäúÿñà. Íîø êóêå ýñêåðîíú¸ñ øàðàÿëî, ñî èâîðú- ¸ñ ôåéê (ïќÿñüêîí) øóûñà íî àâòîðú¸ññýñ êûë êóòîí óëý êûñêûíû âûðî, «çýìëûê ïîííà íþðúÿñüêèñü¸ñëýí» ñòðàíèöàîñûñüòûçû ïîñòú¸ñ ñèí êóñïûí ûøî! Òà ðàä âûëü òåìà ñþðèç - Ðîññèûñü êîíüäîí óæïóìú¸ñúÿ ìèíèñòð À. Ñèëóàíîâ, ïå, øóèç: ãîñóäàðñòâî ïåíñèÿ òûðîí ñÿðûñü óç ñþëìàñüêû íè, êàëûê à÷èç ñî ïîííà ìåä áќðäîç! Ìûíàì ñîëû äóðáàñüòûíû ìóãå ќâќë, íî À. Ñèëóàíîâ âåðàç ïåíñèîñëýí ëþêàí (íàêîïèòåëüíîé) ëþêåòñû ñÿðûñü: «Êóí ëàñÿíü ïåíñèÿ ñ¸òîí ñÿíà, ãðàæäàíú- ¸ñ àñüñýîñ íî ñþëìàñüêûíû êóëý, óæàìûñü äóãäýìçû áåðå œå÷ãåñ êîíüäîí áàñüòûíû ìåä áûãàòîçû øóûñà». Áåí, ïåíñèîñúÿ ñèñòåìàûí âîøòžñüêîíú¸ñ ñÿðûñü êåìàëàñü âåðàñüêî íè, íî ñî óã âåðà óê, êóí àñ àäÿìèîññý ïåíñèòýê êåëüòîç øóûñà. Ñîèí èê îéäîëý, þãäóðåç òîäûòýê-ìàðàòýê, òîêìà àäÿìèîñòû óì øóçèìûòý. ШКОЛА АВТОБУСЪЁС Пиналъёс кемагес кӧлозы Ýäóàðä ÑÒÅÏÀÍΠÝëüêóíûñüòûìû 8 øêîëàîñëû âûëü àâòîáóñú¸ñ ñ¸òžçû. Ýëüêóí áþäæåòûñü ñî ïîííà 15 ìèëëèîí ìàíåò âèñúÿìûí. Íóíàëëû áûäý øàåðûñüòûìû 10 ñþðñëýñü òðîñ ïèíàëú¸ñòû 300 àâòîáóñú¸ñ íóëëî. Îãëîì 601 ìàðøðóò óñüòýìûí. Êûëñÿðûñü, Óâà ¸ðîñûñü Ïåòðîïàâëîâî øêîëàûí òóííý 75 ïèíàë äûøåòñêå. Ñîîñ ïќëûñü 45-åç ìóêåò 4 ãóðòú¸ñûí óëî. 11 ìóðòëû ÷àêëàì âóæ ìèêðîàâòîáóññû êîòüêóä Ÿóêíà íî šûòàçå 5 ðåéñú¸ñ ëýñüòûëžç. Íóíàëëû áûäý 100 èñüêåì îðò÷ûëžç. Íûðûñåòž ðåéñýí ëûêòžñü¸ñëû óêûð âàçü ñóëòîíî ëóý âàë. - Àâòîáóñìû 2008-òž àðûí áàñüòýìûí, - øóý øêîëàëýí äèðåêòîðåçëýí âîøòžñåç Ïàâåë Ïàíêðàòîâ. - Áåðëî àðú- ¸ññý Ÿåì ãèíý òžÿñüêûëûíû êóòñêèç. Âîäèòåëüìû ÿëàí òóïàòúÿñà âîçèç òåõíèêàçý. Íîø ïèíàëú¸ñòû, äûøåòñêûíû ñÿíà, ÿ ¸ðîñ öåíòðå, ÿ Èæêàðå íóëëîíî. Âóæ àâòîáóñýí êûä¸êå ïîòûíû óä äžñüòû. Âûëü àâòîáóññû 22 àäÿìèëû ÷àêëàìûí. Îçüû ñî òàáåðå, 5 ðåéñ èíòûå, 2 ãèíý ëýñüòîç íà. 3-òž ðåéñ óñüòûíû ìàëïàñüêî íûëïè ñàäý âåòëžñü¸ññû ïîííà. Áóñêåëü ИНКУАЗЬ НО АДЯМИ Усьто чебер интыосты Ñåðãåé ÇÀÕÀÐΠ9-òž-10-òž àïðåëå Óäìóðòèå âóûëžçû «Çàïîâåäíûé ïîÿñ. Îò Áåëîé ðåêè äî Áåëîãî ìîðÿ» ýêñïåäèöèûñü àäÿìèîñ. Äîðàìû ñîîñ òîäìàòñêèçû «Íå÷êèíñêèé» èíêóàçü ïàðêåí. Ïàðêûí èíòûÿñüêåìûí îðëàí-áåëîõâîñòëýí ìóçååç, ñî Ðîññèûí îäžã ãèíý. Êóíîîñòû ïóìèòàçû Âîòêà ¸ðîñëýí éûðûç Èëüÿ Ïðîçîðîâ, æóðíàëèñòú¸ñ, Íîâûé êàðãóðòûñü àäÿìèîñ. Ýêñïåäèöèåí âóýì êóíîîñ âåðàçû àçüâûë âåòëýìú- ¸ññû ñÿðûñü, îòûñü òóñïóêòýìú¸ñûí àäœûòîí ðàäúÿçû. Êûçüû ïóñéèç È. Ïðîçîðîâ, Ìàðèÿ ÈÂÀÍÎÂÀ 11-òž-17-òž øóðêûíìîíý Óäìóðòèûí îðò÷îçû êàëûêêóñïî Ïàðàäåëüôèéñêîé øóäîíú- ¸ñ. Àëè óëîñâûëú¸ñûí áûðú¸, êèí îò÷û ìûíîç. Ïàðàäåëüôèéñêîé øóäîíú¸ñû ïûðèñüêî èíâàëèä óñòî÷èîñ. Ñîîñ Ÿîøàòñêîçû 8 àìàëú¸ñúÿ: ñóðåäàñüêîí, òåàòð, öèðê, ýêòîí, ÷åáåð âåðàñüêîí, êðåçüãóð íî ìóêåò. Óñòî- ÷èîñëû ќñú¸ññýñ óñüòîçû øà- udmedu.ru ПАРАДЕЛЬФИЙСКОЙ ШУДОНЪЁС Кин мыноз? ãóðòú¸ñûñü 12 ïîê÷èîñòû àíàé-àòàé¸ñ àñüñýîñ íóëëî. Àâòîáóñûí âàíü òàõîãðàôåç, «Ýðà-ÃËÎÍÀÑÑ» ñèñòåìàåç, ïóêèñü¸ñëû åîñ. Ñàëîíý òóáàòú¸ñ, ïîê÷èîñëû ÷àêëàñà, ëýñüòýìûí. Óâà ¸ðîñûí òóý òóæ âèò¸ íà ýøøî îäžã àâòîáóñ ñ¸òýìçýñ: Áóëàé ÷åðêîãóðòûñü 2 ìèêðîàâòîáóñú¸ññû ïќëûñü îäžãåçëýí âåòëîí äûðûç éûëïóìúÿñüêå íè. Àëè áàñüòýì âûëü àâòîáóñú¸ñ, Óâà ïàëà ñÿíà, êîøêèçû Àëíàø, Ïè÷è Ïóðãà, Ñüќëòà, Ñþìñè íî ìóêåò ¸ðîñú¸ñû. Äûøåòîíúÿ íî íàóêàÿ ìèíèñòðëýí Ñâåòëàíà Áîëîòíèêîâàëýí âåðàìåçúÿ, ìèíèñòåðñòâîëýí àâòîïàðêåç ðîñ-ïðîñ âûëüäýìåç êóëý êàðå. òà ýêñïåäèöèÿ èíêóàçü ïàðêú¸ñû ëûêòžñü òóðèñòú¸ñëýñü ëûäçýñ áóäýòûíû þðòòîç. Ïðîåêòëýí êèâàëòžñåç Åâãåíèé Ñûðêèí âåðàç, ìàëû ñîîñ ñþðåñ âûëý ïîòîíî êàðèñüêèçû: - Èíêóàçåç óò¸í ñÿðûñü òðîñãåñ êàëûê ìåä ñþëìàñüêîç êàäü ïîòý. Òà ýêñïåäèöèåí âîçüìàòûíû òûðøèñüêîì, ìàêåì ÷åáåð íî àñïќðòýì ìèëÿì èíêóàçüìû. Ýêñïåäèöèÿ Ðîññèûñü ÷åáåð èíòûîñûí òîäìàòñêîíçý êóòñêèç «Áàøêèðèÿ» èíêóàçü ïàðê áîðäûñåí. 9 ñþðñ èñüêåì îðò÷ûñà, 15 èíêóàçü ïàðêú¸ñû êîæàñà, ñî ñþðåññý éûëïóìúÿíû ÷àêëà Ìóðìàíñê 8 ãóðò øêîëàîñëû àâòîáóñú¸ñ ñ¸òîí. 10 àðëýñü êåìà âåòëýì àâòîáóñú¸ñûí íûëïèîñòû íóëëûíû ëýçåìûí ќâќë íè. Âóæú¸ñûç èíòûå àðëû áûäý 78 âûëü àâòîáóñ áàñüòûíû êóëý. Ýëüêóí áþäæåò ÷îòûí šîãåí áàñüòýìûí ëóîç íà ýøøî 4 àâòîáóñ 5 ìèëëèîí ìàíåò òûð. Ýëüêóíìû þðòòýò êóðèç ôåäåðàë áþäæåòûñü. Ìèûì îòûñü øќäñêûìîí êîíüäîí âóèç âàë, øóèç Ñâåòëàíà Áîëîòíèêîâà. Ñî óêñ¸åí 14 àâòîáóñ áàñüòýìûí. Ñîèí îñêîí âàíü, òóý íî ñ¸òîçû øóûñà. Òàÿç àðûí ýëüêóíûñü øêîëàîñëýí àâòîïàðêñû âûëüäžñüêå íè êûêåòžçý. Òîëøîðå 9 øêîëàîñëû âûëü àâòîáóñú¸ñ ñ¸òžçû âàë èíè. óëîñûñü «Ïàñêâèê» ïàðêûí. Óäìóðòèûñü ýêñïåäèöèÿ êîøêèç Êèðîâ óëîñûñü «Íóðãóø» ïàðêå. Òà ýêñïåäèöèå ïûðèñüêî ïќðòýì óäûñú¸ñûñü àäÿìèîñ - èíêóàçåç óòèñü¸ñ, òóðèñòú¸ñ, æóðíàëèñòú¸ñ, ôîòîãðàôú¸ñ, áëîãåðú¸ñ, íî âàíüçû ñîîñ ñþëìàñüêî êîòûðìåñ óò¸í ñÿðûñü. Âåðàíû êóëý, òàŸå óæðàä 2-òž àðçý ðàäúÿñüêå íè. Êûëåì àðûí 19 ñþðñ èñüêåì îðò- ÷åìûí, êàëûêåç òîäìàòýìûí 26 íèìûñüòûç óò¸íî ïàðêú¸ñûí, çàïîâåäíèêú¸ñûí. Òàèçëýí ýêñïåäèöèëýí îðò÷åìåç ñÿðûñü ïûð-ïî÷ãåñ òîäûíû ëóîç zap-poyas.ru ñàéòûñü. åðûñüòûìû Óäìóðò, Œó÷ òåàòðú¸ñ, öèðê íî ìóêåò þðòú¸ñ. Âåðàíû êóëý, øóäîíú¸ñòû ìåŸàê ýôèðûñü àäœûíû ëóîç. Òà òîëýçü¸ñû êîòüêóä óëîñâûëú¸ñûí áûðú¸, êèí ìûíîç Ïàðàäåëüôèéñêîé øóäîíú¸ñû. Óäìóðòèûí âîæâûëúÿñüêîí îðò÷îç 11-òž îøòîëýçüûñåí 15-òž êóàðòîëýç¸çü. Ñî ïîííà method@unatlib.org.ru ýëåêòðîí ïî÷òà ïûð ëýç¸íî áûãàòîíëûêú¸ñòýñ âîçüìàòžñü òóñïóêòýìú¸ñòû, ôîòî-âèäåîôàéëú¸ñòû. Ýí êûøêàëý âàçèñüêûíû, øóäîíú¸ñû êîòüêóäžç ïûðèñüêûíû áûãàòîç: ñóêûð-à ñî, êûëëèñü-à... Áûãàòîíëûêú¸ñûíûç ãèíý ìåä ïàéìûòîç! Íîø ñžçüûë Óäìóðòèå âóîçû áûäýñ äóííåûñü 2 ñþðñ ïàëà óñòî÷èîñ. Êûçüû âåðàëî ðàäúÿñü¸ñ, òà øóäîíú¸ñëýí âàëòžñü óæïóìçû: ïîòòûíû èíâàëèäú¸ñòû çýìîñ óëîíý, âîçüìàòûíû ñîîñëýñü áûãàòîíëûêú¸ññýñ íî àäÿìèîñ êóñïûí áîðääîðú¸ñòû êóàøêàòûíû. ДУННЕЫН Выль санкциос Ðîññèûñü êóä-îã óæáåðãàòžñü¸ñ íî ÷èíîâíèêú¸ñ âûëý ÑØÀ âûëü ñàíêöèîñ ÿëžç. Òàèí âàë÷å ìàíåòëýí äóíûç íîø èê óñüûíû êóòñêèç: äîëëàð 64 ìàíåòîçü, åâðî 79 ìàíåòîçü šóòñêûëžç íè. Òàìûíäàãåñ âàë ñîîñ 2016-òž àðûí äåêàáðü òîëýçå. Ðîññèûñü Öåíòðîáàíêëýí êèâàëòžñåç Ý. Íàáèóëëèíà êåðœåãúÿñüêûíû ìóãú¸ñòû óã àäœû. Êóíìûëýí ýêîíîìèêàåç òàëû íî äûøîç, ïå. Íîø Øóíäûïóêñ¸í ïàëàñü êóä-îã êóíú¸ñòû òàŸå þãäóð êûøêàòžç. Êûëñÿðûñü, Ãåðìàíèÿ èâîðòžç: òà ñàíêöèîñ òóæ çîë øќäžñüêîçû íåìåö ïðåäïðèÿòèîñ âûëûí. Ðîññèûñü ñüќä ñïèñîêå øåäåì êîìïàíèîñûí óæçýñ îãäûðëû ãèíý óðåòûñà íî, ñîîñ 100 ìèëëèîí åâðîçýñ ûøòîçû. РОССИЫН Йылпумъянъёс лэсьтэмын 11-òž ìàðòý Êóí Äóìàûñü äåïóòàòú- ¸ñ àçüûí äîêëàä ëýñüòžç Ïðàâèòåëüñòâîëýí Òќðîåç Ä. Ìåäâåäåâ. Éûëïóìúÿíú¸ñ ëýñüòýìûí ìèíèñòðú¸ñëýí êàáèíåòñûëýí áåðëî 6 àð Ÿîæå óæàìåçëû - Ÿàïàê òà äûð Ÿîæå óæàç òàèç Ïðàâèòåëüñòâî. Þíìàòýìûí 25 ñþðñëýñü ÿòûð ïîñòàíîâëåíèîñ íî ðàñïîðÿæåíèîñ. 7-òž ìàéëû ÷àêëàìûí Â. Ïóòèíëýí èíàóãóðàöèåç. Ñîáåðå Ïðàâèòåëüñòâî îòñòàâêàå êîøêûíû êóëý - òà ñÿðûñü ãîæòýìûí Êîíñòèòóöèûí. УДМУРТИЫН Уждун йылоз Ðîññèëýí êàçíàûñüòûç ýëüêóíàìû âàòñàñà 317,7 ìèëëèîí ìàíåò âóîç ÌÐÎÒ éûëýìåí ñýðåí. Òóý 1-òž ìàéûñåí ïè÷èåç óæäóí (ÌÐÎÒ) Ÿîøêàëîç óëûíû ÷àêëàì ìèíèìóìåí, óðàë êîýôôèöèåíòýç ëûäý áàñüòûñà, àñüìåëýí ñî 12 ñþðñ 837 ìàíåò 45 êîïåéêà ëóîç. Òîäìî íè: ìàé óêàçú- ¸ñû øåäåì áþäæåòíèêú¸ñëýí (äûøåòžñü¸ñ, ýìúÿñü¸ñ, êóëüòóðàûí óæàñü¸ñ) ñÿíà, 4 ïðîöåíòëû óæäóíçû éûëûíû êóëý òà êàòåãîðèîñû øåäüûìòý áþäæåòíèêú¸ñëýí íî (èâîð âќëìûòžñü¸ñ, òûëïó êûñžñü¸ñ, ïî÷òàëüîíú¸ñ). Êîíüäîí óæïóìú- ¸ñúÿ ìèíèñòð Ñ. Åâäîêèìîâ èâîðòžç: òà êóðîíýç øàåðìû áûäýñòîç, óæäóíýç áóäýòîíëû êîíüäîí ýëüêóí êàçíàûí íî àçüëî èê ÷àêëàìûí âàë.

73-33-42, 33 8-951-195-37-65 195 3765 ДЫШЕТОН ¹ 28 (25643) 3 2018-òž àð 12-òž îøòîëýçü УЖПУМ Школа понна вожмаськон Кытчы тэрытоно нылпиосты? Åëåíà ÑÊÂÎÐÖÎÂÀ Íûëïè ñàäý ÿêå øêîëàå èíòû ïîííà àíàéàòàé¸ñ âîæìàñüêîíî ëóî, ÷åðîäûí ñûëî. Òà þàíýç ñýðòòûñà-ïåðò- ÷ûñà, Óäìóðòèûñü Àäÿìèëýí ïðàâîîñûçúÿ óïîëíîìî÷åííîé Âåíèàìèí Ñîëîìåííèêîâ îðò÷ûòžç ýêñïåðòú- ¸ñûí êåíåøîíçý. 1 инты - 1 миллион манет Óäìóðòñòàòëýí èâîðòýìåçúÿ, àðëû áûäý øàåðàìû íûëïèîñ òðîñãåñ âîðäñêî. 17 àðåñîçü íûëú¸ñ íî ïèîñ îã 340 ñþðñ êóçÿ. Ñî âàêûòý èê êûëäý ìóêåòûç óæïóì: äåêðåòûñü óæå ïîòžñü àíàé¸ñ òýøêûëèîññýñ èíòûÿíû íûëïè ñàä óã øåäüòî. ßðàì, 2012-òž àðûñåí òàèç óæïóì ñýðòòžñüêå êàäü. 3-ûñåí 7 àðåñîçü âàíü ïîê÷èîñ ñàäý âåòëûíû êóëý, øóèçû. Íûëïè ñàäú¸ñû âûëü ãðóïïàîñ óñüòžçû, 25 ìóðò èíòûå, 35 òýøêûëè ëþêàçû íî, ïќðìèç, ëýñÿ. Çýì, ïèíàëëû äûøåòñêîí àð øîðûí 3 àðåñ òûðìå êå, ñî äîðàç ïóêîíî ëóý íà - óãî ïóò¸âêàîñòû ëþêûëîí ìàé òîëýçå ðàäúÿñüêå, íîø íûëïè ñàäý êóòî ñžçüûë ïàë ãèíý. Ñîèí òà âàêûòý Èæûí 4 ñþðñ 828 òýøêûëèëû ñàäý èíòû êóëý, Äýðè ¸ðîñûí óã òûðìû 382 èíòû, Äýáåñûí - 17, Ãðàêûí - 12, Ïè÷è Ïóðãàûí - 3. Èæåâñê ãîðîä àäìèíèñòðàöèûñü øêîëàëýñü àçüâûë äûøåòîíúÿ óïðàâëåíèëýí êèâàëòžñåçëýí âîøòžñåç Íàòàëüÿ Øåâÿêîâà âåðàìúÿ, øîðêàðûí ýøøî âàòñàñà 900 èíòû øåäüòûíû ëóý. Êûëñÿðûñü, âûëü íûëïè ñàä ïóêòîíî êå, 1 ïèíàëëû èíòû ïîííà ÷àêëàíî 1 ìèëëèîí ìàíåò êîòûð. Íîø udmurt.ru âûëüäîí-òóïàòúÿíëû è÷èãåñ óêñ¸ êóëý - 1 íûëïèëû 200 ñþðñ ìàíåò ÷àêëàíî, øóý êèâàëòžñü. - Êûò÷û ýøøî ïà÷êàòûíû íà ïèíàëú¸ñòû? - òàëû ïóìèò ëóý ãîðîä Äóìàëýí òќðîåçëýí âîøòžñåç Ôàíèÿ Ô¸äîðîâà. - Ñàäú¸ñûñü ñïîðòçàëú¸ñû, ñóðåäàñüêîí ñòóäèîñû ãðóïïàîñ óñüÿìûí íè. Šîãåí êîðèäîðå âàëåñú¸ñ ïóêòûëîíî ëóîç! Ìàëû óæáåðãàòžñü¸ñ òà óæ áîðäû óã áàñüòžñüêî? Äûøåòîíúÿ íî íàóêàÿ ìèíèñòðëýí âîøòžñåç Èãîðü Áåëîç¸ðîâ èâîðòýìúÿ, ãîðîäûí 2 ãèíý íûëïè ñàä ÷àñòíîé ëûäúÿñüêå. Îò÷û 63 ïèíàë âåòëý. ÒàŸå ñàäú¸ñ ðîñ-ïðîñ áûäýñúÿíû êóëý íûëïèëû òîäîí-âàëàí ñ¸òîí ïðîãðàììàåç. Ñîèí âàë÷å ÷àñòíîé ñàäëýí äóíûç - òîëýçÿç îã 40 ñþðñ ìàíåò. - Èæûí óçûð ñåìüÿîñ òðîñ ќâќë, ñîèí ÷àñòíîé ñàäú¸ñ óíî óç ëóý. Íîø òðîñ êâàðòèðàåì þðòú¸ñûí óñüòžñüêèñü ãðóïïàîñòû íûëïè ñàä øóûíû óã ëóû, òàòûí íûëïèîñòû ñþäûíû íî ÷àêëàíû ãèíý áûãàòî, - âåðà Èãîðü Áåëîç¸ðîâ. Íÿëòàñ âåðàñà, òàŸå ãðóïïàîñ Èæûí 40-ëýñü ÿòûð íè. Òîëýçÿç òàòûí 8-15 ñþðñ ìàíåò äóí êóðî. Îñêûíû êûëå Ðîññèûí 2017-òž àð ïóìûí êóòýì äûøåòîíýç àçèíòîí ñÿðûñü ïðîãðàììàëû. ßñëèîñ ïóêòûñà, 2020-òž-2025-òž àðîçü âàíüìûç 3 àðåñîçü òýøêûëèîñ ñàäý ìûíîçû, øóýìûí îòûí. Малы бушало гурт школаос? Íûëïèîñëýñü éûëýìçýñ ëûäý áàñüòûòýê øêîëàîñòû ïóêòîí ðåñïóáëèêàåç âóòòžç ñåêûò þãäóðå. Øîðî-êóñïî ëûäïóñú¸ñòû ó÷êîíî êå, Óäìóðòèûí øêîëàîñ 97 ïðîöåíòëû òûðìåìûí. Ñî äûðå èê êóä-îã ìóíèöèïàëèòåòú¸ñûí òóæ ìàëïàñüêûòžñü ëûäïóñú¸ñ. Êûëñÿðûñü, Ñàðàïóëûí øêîëàîñ 136 ïðîöåíòëû òûìèñüêåìûí, Âîòêàûí - 132 ïðîöåíòëû, Ìîæãàûí - 125 ïðîöåíòëû, Äýðèûí - 122 ïðîöåíòëû, Èæûí - 121 ïðîöåíòëû. Ðàéöåíòðú¸ñûñü øêîëàîñ êåìàëàñü 2 ñìåíàåí óæàëî. Êûëñÿðûñü, Êèçíåðûí 3 øêîëà: îãåç 215 ïðîöåíòëû òûðìåìûí, êûêåòžåç - 175 ïðîöåíòëû, êóèíåòžåç - 165 ïðîöåíòëû. Íîø ðàéöåíòðëýñü 30 èñüêåìå èíòûÿñüêåì Êîðîëåíêî ÷åðêîãóðòûñü øêîëàå 32 ìóðò âåòëý - íîø ÷àêëàìûí ñî 320 ïèíàëëû. - Àçüëî àðú¸ñû Êîðîëåíêîûí àçüìûížñü êîëõîç âàë. Ïðåäïðèÿòèå êóàøêàç. Êàëûê, óæ óò÷àñà, êîøêå íî êîøêå, - øóý øêîëàëýí äèðåêòîðåç Äìèòðèé Ùåðáàêîâ. - Êèçíåðûí õèìèÿ îæ òžðëûêåç áûäòîíúÿ çàâîä óñüòýì áåðå óêàòà òðîñ åãèòú- ¸ñ ðàéöåíòðå âûæèçû. Òóííý Êîðîëåíêîûñü øêîëà 9-òž êëàññîçü ãèíý òîäîíâàëàí ñ¸òý íà. 6-òž êëàññûí îäžã äûøåòñêèñüñû íî ќâќë. Ïèíàëú¸ñ ýøøî è÷èãåñ ëóûñàëçû, àðòý Âûëü Ìóëòàíûñü 12 ïèíàë òàòûí ќé äûøåòñêûñàë êå. Ñî äûðå èê äûøåòžñü¸ñëû òàòûí óã ¸ðìî - ñîîñ 13 êóçÿ, âàíü ïðåäìåòíèêú¸ññû òûðìî, êóëý ëóýìåçúÿ ñîîñ òîäîíâàëàíçýñ ìóðîìûòûíû âåòëî. - 1974-òž àðûí ïóêòýì øêîëàÿìû óñëîâèîñòû òóàëà êûðûíû òûðøèñüêîì, - âåðà äèðåêòîð. - Òàíè øóíûò òóàëåò ëýñüòžìû. «Îãúÿ Ðîññèÿ» ïàðòèëýñü ãðàíòñý óòûñà, ñïîðòçàë âûëüäýìûí. Òóý 1-òž êëàññý òàò÷û âóîç, äûð, 2-3 ìóðò. Íîø íûëïè ñàäý áûäýñ ÷åðêîãóðòûñü 12 ïèíàë ãèíý âåòëý - îòûí 14 èíòû ÷àêëàìûí. Ãóðò, îëî, óëœûñàë, œå÷ ïðåäïðèÿòèå êûëäûñàë êå. Àëè Êîðîëåíêîûí âàíü íà êóëüòóðàÿ þðò, ìàãàçèí, íèìàç óæáåðãàòžñüëýí ïè÷è ïðåäïðèÿòèåç, òðîñýç íûëêûøíîîñ ñîöðàáîòíèê ëóûñà òûðøî. Ìàëïàñüêûòžñü þãäóð ìóêåò ðàéîíûí íî. Äýáåñ ¸ðîñûñü Óäìóðò Ëüќì ãóðòûí êóæìî ïðåäïðèÿòèçû âàíü - Êàëèíèí íèìî ÑÏÊ. Ãóðòîîñëýí óñòî óæàìçû ïîííà èê 2013- òž àðûí òàòûí øêîëà-ñàä óñüòžñüêèç. Àçüâûëýç ïó þðòñû êóàøêàí êàëý âóýìûí âàë íè. Òóý íûðûñåòž þáèëåé - 5 àð. Íî ïóìèòàëî ñîå šîæîìåì ìûëêûäûí. Øêîëà àëè 56 ïðîöåíòëû ãèíý òûðìåìûí. - Íà÷àëüíîé øêîëàìû 16 ïèíàëëû ÷àêëàìûí. Àëè 9 ìóðò äûøåòñêå. 3 ìóðòëû òðîñãåñ ëóûñàë, íî àíàéàòàé¸ñ ïèíàëú¸ññýñ Çàð- Íûëïèîñëýñü éûëýìçýñ ëûäý áàñüòûòýê øêîëàîñòû ïóêòîí ðåñïóáëèêàåç âóòòžç ñåêûò þãäóðå. Ìåäëîûñü øêîëàå íóëëûíû øќòàçû. Ïèíàëçû óãî, 4 àð îðò÷ûñà, ñ¸ðîâíî îò÷û âàìûøòîíî ëóîç, âûëü êîëëåêòèâëû äûøîíî. Çàð-Ìåäëî øêîëàå îã 20 ïèíàë àâòîáóñýí âåòëý áåðå, ñîîñ ñüќðû òýøêûëèîñ íî ìûíî íè, - øóý äèðåêòîð Þðèé Ãðèãîðüåâ. Ñàäèêûí 15 ïèíàëëû èíòû êå, îò÷û 8 ïîê÷èîñ âåòëî. Øêîëà-ñàäûí íûëïèîñ è÷è êå íî, òàòûí áûäýñ øòàò óæàñü¸ñ - 2 äûøåòžñü, âîñïèòàòåëü, ñè¸í ïќðàñü, óòÿëñêèñü, âîçüìàñüêèñü. Äèðåêòîð âåðàìúÿ, âûëÿç àðå íûðûñåòž êëàññý 2 ìóðò ëûêòîç. Ñîèí 2 àð ìûíäà óæàíëû îñêî íà, ìàð ëóîç îòžÿç - øóã âåðàíû. 23 ар возьмало Óäìóðòèûñü ãîðîäú¸ñûí äàñî àðú¸ñûí øêîëàîñ ќç íè šóòñêå. Èæûí 17 àð Ÿîæå íûðûñåòžåç âûëü þðò óñüòžñüêèç ìèûì «Ñòîëè÷- Èæûí 17 àð Ÿîæå íûðûñåòžåç âûëü øêîëà óñüòžñüêèç ìèûì ôåâðàëå «Ñòîëè÷íûé» ìèêðîðàéîíûí. íûé» ìèêðîðàéîíûí. Òàòûí 825 èíòû ÷àêëàìûí, íîø âóèç 1 ñþðñëýñü òðîñ ïèíàë. Îçüû äûøåòñêîí 2 ñìåíàåí ðàäúÿñüêèç. Èæûí àëè 12 øêîëà óã òûðìû. 2025-òž àðîçü ÷àêëàëî šóòûíû 10-ñý. Îòûí 9 ñþðñëýñü ÿòûð èíòû ëóîç, íî ñþëìàñüêîí óç áûðû íà. Âîòêàûí 23 àð âûëü øêîëà âîçüìàëî. 5 íîìåðî øêîëàûí òóæãåñ ñåêûò þãäóð. Îòûñü ïîòîí àìàë óò÷àñà, ìàëïàçû âàë Âîòêàûñü ïðîìûøëåííîé òåõíèêóìëýí áóø óëžñü þðòú¸ñàç - äûøåòñêîí êîðïóñûí, ìàñòåðñêîéûí íî îáùåæèòèûí - êëàññú¸ñ óñüòûíû. Èíòûûñü àäìèíèñòðàöèÿ ìàëû êå íî óã âûðœû. ÒàŸå àìàëúÿ èê êîëëåäæú¸ñëýñü íî òåõíèêóìú¸ñëýñü áóø þðòú¸ññýñ ÷àêëàíû êóòñêèçû Èæûí. Êûò- ÷û âóòòîç òà þãäóð? 10 àð îò- ÷ûñà, âàíü ïèíàëú¸ñ âóçú¸ñû óç ìûíý óê! Àíàé-àòàé¸ñ ïèíàëú¸ññýñ æàëÿëî, òðîñ êóçÿ, ¸ðêûò èíòûûí äûøåòñêî øóûñà. Ãîðîäú¸ñûñü êëàññú¸ñûí ќæûòñý 28 ïèíàë ëóý. Êëàññûí íûëïèîñëû èíòû óã îêìû - ìóìû-áóáûîñ âàçèñüêî Ïðîêóðàòóðàå. Òàèç íîðìàòèâú¸ñòû ÷àêëàìòýçû ïîííà äèðåêòîðú¸ñëû øòðàô ëÿêå. Îçüû êûëåì àðûí 17 ïðîòîêîë ãîæòýìûí, îãëîì 247 ñþðñ ìàíåò òûðèñüêîí ñ¸òýìûí. Ìàòûñü àðú¸ñû þãäóð óêàòà ñåêûò ëóîç. Äûøåòîíúÿ íî íàóêàÿ ìèíèñòåðñòâî ÷àêëàìúÿ, øêîëàå ìûížñü¸ñëýí ëûäçû àðëû áûäý îã 1,5-2 ñþðñëû áóäîç. 2022-òž àðûí òóæãåñ òðîñ ïîê÷èîñ ïàðòà ñüќðû êóðèñüêîçû. Íîø ëóîç-à èíòû?

28. broj 15. srpnja 2010.