Views
6 months ago

GEOGRAFIA klasa 5

Y ŚWIĘTOKRZYSKIE 2

Y ŚWIĘTOKRZYSKIE 2 (fragment) B aki poziomice; przełęcz; szczyt skala 1 : 50 000 0 szlaki turystyczne piesze PTTK; 1 km any; zarośla; las źródło początek szlaku borze arodowego, y ścisłej (OOŚ) hotel; inny nocleg; schronisko 426 turystyczne as Zielińskiego muzeum, Łąka izba wyciąg regionalna; narciarski inny gajówka orczykowy zabytek; pomnik : główna, inna Rachtanka na; a, ścieżka Dwiatrak; wieża przekaźnikowa; wieża widokowa Przylaski kapliczka; kapliczka zabytkowa łęcz; szczyt Łopatka kościół; kościół zabytkowy e piesze PTTK; Czerwony Krzyż pomnik przyrody ożywionej; leśniczówka ZCZYGIEŁKOWA aja Rogatki Pokrzywnica 547 Rynny 300 Hucka Góra Pokrzywianka Y P służba zdrowia; parking; przystanek PKS • Praca z mapą szlaki turystyczne w terenie rowerowe – lekcja terenowa 1. Geograficzny punkt widzenia grodzisko; inne ciekawe miejsce szlaki turystyczne piesze PTTK; iego e rowerowe 1 Zanim wyruszysz w teren, zapoznaj się początek szlaku 2 Zorientuj mapę. Jeśli masz kompas lub wiata turystyczna; miejsce odpoczynku; punkt widokowy z legendą B mapy. Szczególną uwagę zwróć busolę, wykorzystaj je w tym celu, jeśli szlaki turystyczne rowerowe ki orczykowy na oznaczenia pole namiotowe; znajdujących kemping się na trasie nie – znajdź w okolicy charakterystyczne wędrówki obiektów, które umożliwią obiekty zaznaczone na mapie. Pamiętaj, 00' E 21 orientację w terenie 02' Lisie Jamy Chrusty wyciąg narciarski orczykowy (np. koleje, Fdrogi, 50 3 o że większość map i planów ma orientację 54' kościoły). północną (północ jest na górze D mapy). 21 k 00' Chrapy Chrusty oki OŚ okry ór Grodzisko 530 . Franciszka z XIX w. ztymber lianka Umiejętność odczytywania Łysa skali Góra jest przydatna, gdy na podstawie mapy musimy obliczyć rzeczywistą odległość w terenie. 50 (Święty 52' ORĄBKI 20 o 54' Odległość B w linii prostej 20między o 56' Krzyż, dwiema Klasztor 50 o miejscowościami na mapie w skali 1 : 200 000 P wynosi 2 cm. Oblicz rzeczywistą odległość Świętego 52' czerwony szlak Łysiec) między tymi miejscowościami w terenie. Krzyża Sposób rozwiązania: 4 Dane: 4 Szukane: Skala mapy 1 : 200 000 oznacza, że 1 cm – 200 000 cm Odległość w terenie x 1500 2000 2500200 3000 cm 3500 = 2000 4000m = 24500 km, czyli 5000 1 cm – 2 km Odległość między miejscowościami Puszcza Jodłowa m na mapie: a = 2 cm 1 o 00' Rozwiązanie: E 21 o 02' F C 20 o 58' D 21 o 00' Odległość na mapie: Odległość w rzeczywistości: 1 cm – 2 km 2 cm – x km Układamy równanie: 1 cm · x km = 2 cm · 2 km, stąd x = 4 km osada średniowieczna 400 JEZIORKO Puszcza Jodłowa 600 500 Huta Podłysica Księża Skała Jeziora Hutka 550 Lipówki Wierzbice Borkowy Dół 400 Przeł. Hucka 544 Pomnik Katyński Trzech Krzyży kościół św. Mikołaja z 1936 r. Narodowy HUTA SZKLANA 500 Bielów Kępa 547 594 300 Hucka Góra Trochowiny Łysa Góra 50 (Święty 52' 3 Krzyż, Klasztor P 3 Znajdź w najbliższej okolicy szkoły 4 Kropką zaznacz na Łysiec) mapie punkt, Świętego Krzyża jakieś wzniesienie lub zagłębienie do którego najdalej doszliście w czasie 4 terenu. Sprawdź, w jaki sposób Park lekcji terenowej. W domu za pomocą nitki oznaczono na mapie tę formę bądź kawałka sznurka odmierz na mapie ukształtowania powierzchni. HUCISKO odległość od szkoły do tego punktu. Puszcza Jodłowa 20 o 58' 21 o 00' Puszcza Jodłowa 21 o 02' 550 Dalionka Kierków Skałka 600 Dworski Stok 612 DĘBNO drogi asfaltowe: główna, inna droga utwardzona; droga gruntowa, ścieżka 20 o 54' 20 o 56' 20 o 58' Łysica 612 Droga K l Łysiczka KATARZYNA ardynek z XV w. rowe z 1943 r. . Żeromskiego Berdyszów Morgi Brandys Belnianka Rogatki G Ó R Y 500 400 Psarska Góra 400 Babosa Czosnkowa Droga Agata 608 500 415 o n o Łąki łąki Miłości Biały Gościniec Łąka Bonikowskiego Przeł. Kakonińska 400 Puszcza Jodłowa kapliczka św. Mikołaja 21 o 00' 21 o 02' Pokrzywnica Czarna Woda Pokrzywianka Rynny wystawa ŚPN Bielnik Muzeum Misyjne OOŚ Święty Krzyż MIROCICE osada średniowieczna 400 JEZIORKO HUTA PODŁYSICA Huta Podłysica pamięci mieszkańców zamordowanych w VI 1943 r. Miejska Góra Modrzewina Zielińskiego OOŚ Czarny Las Świętokrzyski KAKONIN PODGÓRZE OOŚ Łysica Zarośla w s k i e 547 źr. Złoty Stok 544 Jeziora Odpowiedź: Odległość między miejscowościami w terenie wynosi 4 km. E 400 Hutka Chrapy Lipówki Wierzbice wiatrak; wieża przekaźnikowa; wieża widokowa kapliczka; kapliczka zabytkowa kościół; kościół zabytkowy 50 o pomnik przyrody ożywionej; 56' leśniczówka grodzisko; inne ciekawe miejsce Borkowy Dół 400 Przeł. Hucka 544 Pomnik Katyński Trzech Krzyży HUTA SZKLANA 500 Bielów Chrusty Kępa F 594 Trochowiny wystawa ŚPN Bielnik Muzeum Misyjne OOŚ Święty Krzyż D E F Kakonianka Wielki Dół Złota Struga chałupa świętokrzyska z 1820 r. Dąbrówka Pryczka Różańcowe Łąki Trójkąt Podgórze Komisarka 424 Droga Kakonińska Przeł. Św. Mikołaja PODLESIE Łazy C CELINY 300 300 Pniaki Jastrzębi Dół DĄBROWA GÓRNA 1917 r. wiata turystyczna; miejsce odpoczynku; punkt widokowy teren zabudowany; zarośla; las DĄBROWA DOLNA pole namiotowe; kemping WOLA SZCZYGIEŁKOWA Grodzisko 530 Sztymber Dalianka Dalionka Kierków 500 Skałka MIROCICE HUCISKO Dworski Stok DĘBNO Księża Skała obszaru ochrony ścisłej (OOŚ) 50 o drogi 54' asfaltowe: główna, inna droga utwardzona; droga gruntowa, ścieżka kościół św. Mikołaja z 1936 r. Berdyszów Morgi Brandys Narodowy HUTA PODŁYSICA Belnianka Rogatki Ł Y S O G Ó R Y 1 2 600 612 GÓRY ŚWIĘ (frag mokradło; gołoborze granice: parku narodowego, poziomice; przełęcz; szczyt Pokrzywnica 547 Rynny 300 Hucka Góra skal Pokrzywi osada 400 J Huta Podł 27

Dział 1. Mapa GEOGRAFIA W PRAKTYCE Gwiazda Polarna S Mały Wóz Słońce Wielki Wóz N N Sposoby wyznaczania kierunku północnego w terenie Nocą kierunek północny wskazuje Gwiazda Polarna. Żeby ją odnaleźć, trzeba od szukać Wielki Wóz i wyznaczyć dwie gwiazdy tworzące tył wozu. Gwiazda Polarna znajduje się na przedłużeniu linii łączącej te dwie gwiazdy, w odległości pięciokrot nie większej niż odległość między nimi. Gdy piono wą linią połączysz Gwiazdę Polarną z horyzontem, odcinek między tobą a punktem na horyzoncie wskaże ci, gdzie jest północ. W słoneczny dzień do wyznaczenia kierunku północnego przydatny będzie zegarek ze wskazówkami. Musimy trzymać go w taki sposób, aby mała wskazówka (godzinowa) była skierowana w stronę Słońca. Kąt, jaki utworzą ta wskazówka oraz półprosta wychodząca ze środka tarczy i przecinająca godzinę 12, trzeba podzielić na pół. Linia podziału wskaże kierunek południowy, a jej przedłużenie w przeciwną stronę – kierunek północny. ZAPAMIĘTAJ • Poziomice są to linie łączące punkty o takiej samej wysokości bezwzględnej. • Na mapach niziny zaznacza się zwykle kolorem zielonym, wyżyny – żółtym, a góry – czerwonym lub brązowym. • Skalę mapy można zapisać w postaci liczbowej (1 : 200 000) lub mianowanej (1 cm – 2 km) albo przedstawić graficznie – w formie podziałki liniowej. POLECENIA 1. Odległość na mapie w skali 1 : 150 000 między dwoma punktami wynosi 8 cm. Oblicz, ile wynosi odległość w terenie między nimi. 2. Odszukaj w atlasie mapy w różnych skalach, na których została oznaczona Warszawa. Opisz krótko zależność między skalą mapy a sposobem przedstawienia tego miasta. 3. Oceń, czego zabrakło na schemacie drogi do szkoły przygotowanym przez ciebie przed lekcją. 4. Znajdź mapę turystyczną dowolnego regionu Polski. Zaznacz na niej dwa dowolne obiekty, które warto odwiedzić. Na podstawie mapy omów krótko trasę wycieczki między tymi obiektami. Uwzględnij szlaki, którymi należy się poruszać, kierunek geograficzny, w jakim prowadzi trasa, wzniesienia, jakie mija się po drodze, a także to, jak zmienia się rzeźba terenu, gdzie będzie łagodne podejście, a gdzie – strome. 28