Views
3 months ago

GEOGRAFIA klasa 5

6 Podsumowanie działu

6 Podsumowanie działu • Powłoka ziemska hydrosfera wody atmosfera powłoka gazowa litosfera minerały i skały biosfera wszystkie organizmy pedosfera gleby • Najważniejsze cechy mapy orientacja mapy skala mapy siatka kartograficzna legenda mapy Większość map jest zorientowana w kierunku północnym Określa stopień zmniejszenia odległości przedstawionych na mapie w stosunku do odległości rzeczywistych Umożliwia określenie współrzędnych geograficznych Zawiera objaśnienie znaków umownych stosowanych na mapie • Wysokość bezwzględna a wysokość względna ● Każde wzniesienie ma jedną wysokość bezwzględną (A), liczoną od poziomu morza i podawaną w metrach nad poziomem morza (m n.p.m.). ● Wysokość względna (B, C) to wysokość mierzona od dowolnego punktu, innego niż poziom morza. Jest podawana w metrach (m). Każdy punkt może mieć wiele wysokości względnych, bo ta zależy od tego, gdzie znajduje się drugi punkt, od którego dokonujemy pomiaru. A B C wysokość bezwzględna wysokość względna poziom morza wysokość względna 35

Dział 1. Mapa • Skala mapy Skala liczbowa 1 : 1 000 000 (1 jednostka na mapie odpowiada 1 000 000 jednostek w terenie) Skala mianowana 1 cm – 10 km (bo 1 000 000 cm = 10 000 m = 10 km) Podziałka liniowa (graficzny obraz skali) 10 0 10 20 30 40 50 km • Współrzędne geograficzne 60° 40° 20° równik ϕ ϕ = 20°N W południk 60ºW południk 0º Szerokość geograficzna • przyjmuje wartości 0–90° • może być północna (N) lub południowa (S), wyjątkiem jest równik • wszystkie punkty położone na tym samym równoleżniku mają tę samą szerokość geograficzną Długość geograficzna • przyjmuje wartości 0–180° • może być wschodnia (E) lub zachodnia (W), wyjątkami są południki 0° i 180° • wszystkie punkty położone na tym samym południku mają tę samą długość geograficzną Pamiętaj! Dla biegunów nie określa się długości geograficznej, a jedynie szerokość geograficzną (90°N lub 90°S). 36