Views
1 week ago

Geografia klasa 8

• Klimat Afryki Klimat

• Klimat Afryki Klimat równikowy wilgotny Charakterystyka: duże opady atmosferyczne przez cały rok (deszcze zenitalne); średnia miesięczna temperatura powyżej 20°C Formacje roślinne: wilgotne lasy równikowe i lasy namorzynowe (nad brzegami rzek, na wybrzeżach mórz) Gleby: czerwone i czerwonożółte, mało żyzne, łatwo ulegające erozji Klimat podrównikowy Charakterystyka: dwie wyraźne pory – deszczowa i sucha; pora deszczowa zwykle w okresie największej wysokości Słońca nad horyzontem Formacje roślinne: suche lasy podrównikowe oraz sawanny Gleby: laterytowe – czerwonoziemy i żółtoziemy, o małej miąższości i niewielkiej zawartości próchnicy, w porze deszczowej łatwo ulegające erozji Klimat zwrotnikowy Charakterystyka: brak warunków do tworzenia się chmur; opady sporadyczne; w dzień temperatura powietrza bardzo wysoka, w nocy nawet poniżej 0°C Formacje roślinne: pustynna, w większych skupiskach tylko w pobliżu oaz; dominuje palma daktylowa Gleby: na znacznym obszarze brak gleb, a na powierzchni tylko zwietrzelina Klimat podzwrotnikowy (śródziemnomorski) Charakterystyka: długie suche i upalne lato oraz deszczowa zima Formacje roślinne: obecnie kolczaste zarośla nazywane makią Gleby: gleby cynamonowe oraz buroziemy i szaroziemy, wykorzystywane pod uprawę tylko po nawodnieniu

10. Zróżnicowanie klimatyczne Afryki Zależność między klimatem, roślinnością i glebami Położenie Afryki, ukształtowanie powierzchni oraz prądy morskie decydują o zróżnicowaniu warunków klimatycznych na kontynencie. Większość jego obszaru znajduje się w strefach klimatów równikowych i zwrotnikowych. Charakteryzuje je brak wyraźnych termicznych pór roku oraz występowanie podziału na porę suchą i deszczową. Strefowość klimatyczno-roślinno-glebowa jest modyfikowana przez różne czynniki środowiskowe, np. wysokość nad poziomem morza, ukształtowanie powierzchni, czy obecność dużych zbiorników śródlądowych. Zarówno strefy klimatyczne, jak i roślinne oraz glebowe zmieniają się płynnie, wobec czego trudno zauważyć wyraźne granice między strefami w terenie. WARTO WIEDZIEĆ Sahara to największa pustynia świata. Kojarzy się z piaszczystymi wydmami. Jednak piasek zajmuje niewielką część powierzchni Sahary. Większość obszaru to pustynie kamieniste i żwirowe oraz słone bagna. Znajdują się tam także oazy. Pustynia wydaje się obszarem martwym. Jednak tam, gdzie czasami spadnie deszcz, jej obraz się zmienia. Zagrzebane w piasku nasiona (rośliny efemeryczne) dzięki wodzie opadowej rozpoczynają szybką wegetację, trwającą 8–15 dni. To bardzo rzadkie zjawisko jest nazywane kwitnącą pustynią. ZAPAMIĘTAJ •• W strefie równikowej padają deszcze zenitalne, w okolicach zwrotników nie ma możliwości kształtowania się chmur. •• Różnica ciśnienia między strefą równikową i strefami zwrotnikowymi powoduje powstanie stałych wiatrów – pasatów. •• Dla klimatu równikowego wilgotnego charakterystyczne są wilgotne lasy równikowe rosnące na glebach czerwonych i czerwonożółtych. •• W warunkach klimatu podrównikowego przy udziale roślinności lasów zrzucających liście w porze suchej oraz sawanny rozwijają się czerwonoziemy i żółtoziemy. •• W klimacie zwrotnikowym dominują obszary półpustynne i pustynne, na których roślinność jest skupiona w oazach, gdzie występują szaroziemy; na suchych obszarach pustynnych brak zwartej pokrywy glebowej. •• Na północnych i południowych krańcach Afryki panuje klimat podzwrotnikowy. Rosną tam twardolistne zarośla typu makia. Występują gleby cynamonowe oraz buroziemy i szaroziemy. POLECENIA 1. W pewnym regionie najwyższa zanotowana w ciągu dnia temperatura wynosiła 32°C, w nocy zaś spadła do −1°C. Oblicz dobową amplitudę temperatury powietrza i wyjaśnij, jej przyczyny. 2. Scharakteryzuj wybraną formację roślinną Afryki. 57