Views
4 months ago

Geografia klasa 8

11 Gospodarowanie w

11 Gospodarowanie w strefie suchej Przed lekcją: ●●Sprawdź, co oznacza słowo Sahel. ●●Zastanów się, jak można sobie radzić z codziennymi niedoborami wody na obszarach suchych. Problemy z wodą Woda jest człowiekowi niezbędna do życia. W Afryce występują zarówno obszary w nią zasobne, jak i tereny słabo nawodnione. Gospodarowanie w tak skrajnych warunkach jest bardzo trudne. Aby uprawy były możliwe i przynosiły lepsze plony, na sawannie i obszarach półpustynnych oraz w strefie podzwrotnikowej stosuje się różne metody nawadniania. Wykorzystuje się do tego wody podziemne – artezyjskie i subartezyjskie – oraz nieliczne rzeki. Wody artezyjskie to wody gruntowe, znajdujące się pod warstwą nieprzepuszczalną, podlegające ciśnieniu hydrostatycznemu, a po przebiciu studni zdolne do wypływu na powierzchnię. ZASOBY WODY W AFRYCE regiony z dużą ilością wody obszary lasów równikowych, dla których charakterystyczne są rozbudowane systemy rzeczne (np. Kongo), częste i obfite opady oraz duża wilgotność powietrza regiony z niedoborem wody obszary pustynne, na których przeważają rzeki okresowe i epizodyczne, opady występują sporadycznie, a wysoka temperatura powietrza powoduje szybkie parowanie Schemat niecki artezyjskiej 58

11. Gospodarowanie w strefie suchej Klimatogram Agadez (Niger) Większość państw leżących w strefie Sahelu to kraje ubogie. Mali, Niger, Czad, Burkina Faso i Sudan Południowy należą do krajów o najniższych wskaźnikach gospodarczych na świecie Według badań prowadzonych w Afryce niemal cały obszar Sahary odznacza się budową warstw skalnych sprzyjającą gromadzeniu się wód artezyjskich. Ich wykorzystanie jest możliwe tylko dzięki budowie studni, czasem bardzo głębokich, co wiąże się z wysokimi kosztami. W wysokiej temperaturze z nawadnianych pól woda szybko paruje, a na powierzchni krystalizuje się sól. Po pewnym czasie gleba jest silnie zasolona i nie nadaje się pod uprawę. Nawadnianie w strefie klimatu gorącego wymaga więc wypłukiwania soli z gleby. Życie w strefie Sahelu Sahel to obszar obejmujący południowe krańce Sahary, leżący na pograniczu pustyni i sawanny. Nie ma wyraźnych granic, rozciąga się pasem o zmiennej szerokości wzdłuż równoleżnika 15°N, od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie do Morza Czerwonego na wschodzie. Klimat Sahelu jest gorący, a pora sucha może występować aż przez 10 miesięcy. Zdarzają się tu katastrofalne susze, które trwają nawet kilkanaście lat. Bardzo uboga roślinność naturalna rozwija się bujniej tylko w czasie pory deszczowej. Ludność żyjąca w takich warunkach w większości trudni się wypasem koczowniczym. Jest to chów zwierząt polegający na przemieszczaniu się ludzi wraz ze stadami. Pastwiska mają niską jakość i można je użytkować tylko sezonowo. Wypas bydła zebu, owiec, kóz lub wielbłądów jest głównym zajęciem nomadów i jedynym sposobem pozyskiwania przez nich środków do życia. W wielu państwach Sahelu wprowadza się programy mające na celu skłonienie koczowników do osiadłego trybu życia. Powstają wtedy grupy półkoczowników. Mężczyźni wędrują ze stadami w poszukiwaniu pastwisk, ale po pewnym czasie wracają do rodzin, które pozostają w domach i zajmują się rolnictwem. Koczownicy, inaczej nomadowie, to ludzie nieposiadający stałych siedzib, przemieszczający się z miejsca na miejsce, najczęściej w poszukiwaniu nowych pastwisk dla swoich zwierząt. 59