Views
4 months ago

Geografia klasa 8

Dział 1. Azja

Dział 1. Azja największe na świecie wartości opadów, przekraczające 10 tys. mm rocznie. Po drugiej stronie łańcucha górskiego powietrze jest suche, co przyczyniło się do powstania w centralnej części kontynentu rozległych pustyń. Z kolei na obszar północnej Azji bez przeszkód napływa zimne powietrze arktyczne. Szerzej klimat Azji opisano w kolejnej lekcji. Zaludnienie Azji wyższych wysokościach stopniowo się ochładzają, a zawarta w nich para wodna ulega kondensacji. W efekcie tego u południowych podnóży tych gór notuje się Kontrasty społeczno-gospodarcze Azję zamieszkuje 4,5 mld osób, co stanowi 60% światowej populacji. Ze względu na ogromne zróżnicowanie warunków środowiska przyrodniczego rozmieszczenie ludności jest bardzo nierównomierne. Obok terenów całkowicie niezamieszkanych i niezagospodarowanych, takich jak wyższe partie gór, znaczne obszary Syberii, Wyżyny Tybetańskiej czy Półwyspu Arabskiego, występują gęsto zaludnione niziny: Gangesu, Indusu i Chińska. W Mongolii średnia gęstość zaludnienia wynosi niecałe 2 os./km 2 , a w Singapurze – nawet 7900 os./km 2 . Singapur jest przy okazji Miejsce na świecie Kraj Kontynent Liczba ludności (w mln osób) 1. Chiny Azja 1 378,7 2. Indie Azja 1 324,2 3. Stany Zjednoczone Ameryka Północna 323,1 4. Indonezja Azja 261,1 5. Brazylia Ameryka Południowa 207,7 6. Pakistan Azja 193,2 7. Nigeria Afryka 186,0 8. Bangladesz Azja 163,0 9. Rosja Azja / Europa 144,3 10. Meksyk Ameryka Północna 127,5 Źródło: The World Bank, databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=2&series=SP.POP.TOTL&country= Kraje o największej liczbie ludności na świecie w 2016 r. 8

1. Azja jako kontynent kontrastów geograficznych Morze Martwe, najniżej położone miejsce na Ziemi, charakteryzuje się rekordowym zasoleniem przekraczającym 30%. Sprawdź w atlasie, na pograniczu których państw leży to jezioro jednym z najmniejszych państw świata – jego powierzchnia to 719 km 2 – jest więc tylko o 200 km 2 większy od Warszawy. Jednak kontynent azjatycki mieści także państwa o największej powierzchni – Rosję (1. miejsce na świecie), Chiny (4. miejsce) czy Indie (7. miejsce). Ogromne rozbieżności dotyczą także warunków życia ludności. Wiele krajów azjatyckich wykorzystało możliwości rozwoju gospodarczego i dziś zalicza się je do światowych potęg gospodarczych. Wartość PKB na 1 mieszkańca w Japonii wynosi 39 tys. USD (dolarów amerykańskich), a w Singapurze – 53 tys. USD. Wysokie wskaźniki odnotowuje się w specjalnych regionach Chin: Hongkongu (44 tys. USD) i Makau (73 tys. USD). W Azji istnieją też jednak kraje bardzo biedne, w których wciąż nie rozwiązano problemu głodu i ubóstwa. W Bangladeszu na 1 osobę przypada zaledwie 1 tys. USD PKB, w Nepalu – 0,7 tys. USD a w Afganistanie – zaledwie 0,6 tys. USD. ZAPAMIĘTAJ •• Europa i Azja tworzą jeden kontynent – Eurazję. Rozdziela je umowna granica, której przebieg ustalono w XIX w. • • W Azji przeważają wyżyny i góry. Wznoszą się tu m.in. najwyższe pasma górskie na świecie – Himalaje i Karakorum. Na kontynencie odnotowano też najgłębszą depresję (wybrzeże Morza Martwego). •• Duża rozciągłość południkowa sprawia, że w Azji występują wszystkie strefy klimatyczne. •• W Azji sąsiadują ze sobą kraje bogate i bardzo biedne. Najwyższe PKB na 1 mieszkańca odnotowuje się w Singapurze i Makau, natomiast najniższy wskaźnik mają Afganistan i Nepal. POLECENIA 1. Wymień po jednej konsekwencji dużej rozciągłości równoleżnikowej i południkowej Azji. 2. Przeanalizuj tabelę zawierającą informacje o liczbie ludności 10 najbardziej zaludnionych państw świata. Wymień państwa azjatyckie. Czy w tym zestawieniu uwzględnisz Rosję? Odpowiedź uzasadnij. 9