نقد و بررسی نمایش «بیگانه در خانه» به نویسندگی و کارگردانی سیدمحمد مساوات

exittheatre

گذار از تئاتر و باز پیوستن به آن


به قلم مجید اصغری، منتقد گروه تئاتراگزیت
ارزش‌گذاری منتقد: چهارستاره- درخشان


از آخرین ‏بمنبممایشی که به آن ‏بمنبممره عالىللىی دادم حدود پنج سال می گذرد.‏ ‏بمنبممایش ‏«اولئانا»‏ به نویسندگی

دیوید ‏ممممممت و کارگردابىنبىی علی ا کبرببررعلبریبرزاد که در سالن ‏سمسسممندریان به روی صحنه رفت.‏ آن زمان

‏بمنبممایش علبریبرزاد میان هیاهوی ‏بمنبممایش های چند ده هزارتومابىنبىی تالار وحدت و حاشیه های زرد زمانه ی

خود گم شده و آن طور که شایسته بود به ‏بجببجحث و بررسی کشیده نشد.‏ بنده در نقدی که بر این

‏بمنبممایش نوشتم،‏ تلاش کردم تا به دور از هر مساله ی خارجی،‏ به خودِ‏ اثر پرداخته و در واقع به

‏بجنبججات نقد و ‏بمنبممایش در آن بلبشو ببرپبرردازم.‏ اینک شرایط مشابه برای ‏بمنبممایش سیدمجممجحمد مساوات پیش

آمده و گو ‏بىیبىی برخی در تلاش هستند تا به هر ‏بهببههانه ای که شده اثر را به حاشیه بکشانند.‏

‏«بیگانه در خانه»‏ مانند سایر آثار مساوات ‏همھهممچنان دغدغه ی هویت دارد.‏ هویبىتبىی اصیل،‏ با پشتوانه

و گمشده که اینک در قالب ‏مجممججاز یا واقعیت مطرح می شود.‏ شاید ‏«بیگانه در خانه»‏ یکی از ‏بهببههبرتبررین

آثاری است که می توان معنای دقیق پست مدرنبریبرزم صحیح و اصولىللىی را در آن تشرتحیتحح کرده و لذت

برد.‏ پست مدرنبریبرزم گذار از موقعیبىتبىی مدرن و به روز دارد که هم می خواهد به آن وابسته باشد و

هم از آن گریزان.‏ کارش بسیار دشوار است چرا که در جهابىنبىی که پایبند به هیچ اصول و قاعده ای

نیست،‏ تلاش دارد تا قاعده و مبنای تازه ی خود را علم کرده و مسبریبرر تازه ای برای خود بگشاید.‏

در این مسبریبرر احساس خلا ریشه کرده و بنا را این گونه می گذارد که به گذشته ها نبریبرز سری بزند.‏ به

عصر کلاسیسبریبرزم و به دوران طلابىیبىی و جوشان هبرنبرر اصیل.‏ هبرنبرری که جز خاطراتش دیگر چبریبرزی از

آن بافىقفىی ‏بمنبممانده.‏ اما پست مدرنبریبرزم داعیه ی زنده کردن حال و هوای کلاسیک را ندارد چرا که

می داند چنبنیبنن امری میسر نیست و از طرفىففىی ‏بمنبممی خواهد خود را اسبریبرر در زندان نوستالژی کند.‏

پست مدرنبریبرزم به مانند یک ابزار از کلاسیک استفاده کرده تا رنگ و لعاب مدرنبریبرزم را از خود

بزداید.‏ در ‏بهنبههایت آن چه پیش روی ماست نه کلاسیک است و نه مدرن بلکه سازه ای ست که هم

از این دو گذار کرده و هم به آن ها رجعت می کند.‏ این تناقض اصلی ترین عنصر هبرنبرر پست مدرن

است.‏ نا گفته پیداست که هر که با رویکردی کلاسیک یا مدرن با اثر مواجه شود،‏ چبریبرزی عایدش

نشده و ‏ممممممکن است اثر را هم پس بزند که کاملا طبیعی ست.‏ طلب کردن داستان سرراست و

تک خطی کلاسیک و یا جهان آشفته و تند و تبریبرز مدرن از ‏«بیگانه در خانه»‏ کمی دور از انصاف

است.‏ برای ‏همھهممبنیبنن است که برای پیوند یافبنتبنن با ‏بمنبممایش ابتدا باید به تشخیص جهان اثر پرداخت و نه

عناصر تشکیل دهنده ی آن.‏ به عنوان ‏بمنبممایش توجه کنید.‏ هم به مساله هویت تا کید دارد و هم

به ‏مجممجحیطی آشنا.‏ بیگانه ‏همھهممیشه ناشناس است و اساسا در این هیبت هم خواهد ماند.‏ عنصری ست

که از ما جداست و اینک مسبریبرر شناختش به مساله ‏بمنبممایش ابجنبججامیده است.‏ خانه اما شناس است و

‏بجتبجحت مالکیت ماست.‏ ما به آن اشراف کامل دار ‏بمیبمم و حبىتبىی ‏ممممممکن است با جزییاتش هم ارتباطی

عاطفی برقرار کنیم.‏ دو عنصر کاملا متضاد در عنوان گنجانده شده و قرار است به مناسبات آن ها

در ‏بمنبممایش پرداخته شود.‏ به نوعی ا گر بیگانگی را در کفه ای از ترازو بگذار ‏بمیبمم و خانه را در

کفه ای دیگر،‏ حاصل ناخواسته به رقابت این دو و ‏بجتبجحمیل یکی بر دیگری می ابجنبججامد.‏ مساوات با

More magazines by this user
Similar magazines