مترجمانی از جنس دیگر

exittheatre
  • No tags were found...

نگاهی به فعالیت‌های ترجمه‌ای امیر پرویز پویان و بهروز دهقانی

به قلم: مسعود پرتوی
کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی و مدرس

» کلمه ورای مرزهای بافت خود چیزی را متصور نمی شود . «

‏(باختین – تخیل مکالمه ای – ١٣٨٧ ( ٣۶٧:

نمونۀ سادۀ رویکرد " تدقیق معنا "، را می توان در زبان ترجمه ای مردم یافت . توده

ها ، خود در برابر مفهوم guard" "Mud ، واژۀ " گل گیر را ساختند ؛ در حالی که اگر

قرار بود با اتکا به ترجمۀ " بازنمایی"‏ ، آن را به فارسی ترجمه کند ، باید واژۀ " حفاظ

گل"‏ را به کار می گرفتند که در زبان فارسی معنایی طنز آمیز می یافت .

گرچه هر مترجمی ؛ بنا به گرایش های ‏"ایدئولوژیک"‏ و فکری اش ، خواهی و نخواهی

به ترجمۀ آثاری می گراید که به نوعی ، بخشی از این گرایش را پوشش داده و باز تولید

می کند ؛ اما مترجم خوانشگر ، پا را از این فراتر گذارده و هر متنی را چنان ترجمه می

کند که بازتابی از گرایش فکریش می گردد ؛ حتی اگر متن اصلی از این ویژگی کاملا

تهی باشد . این ویژگی را می توان برای نمونه در رویکرد ‏"زبان اصالت"‏ دید.‏ همانطور

که تئودور آدرنو توضیح می دهد :

» زبان اصالت از آن رو با اشتیاقی وافر از عمق بخشیدن به اندیشۀ

اولیۀ مارکس جوان استقبال می کند که بتواند از نقد اقتصاد سیاسی

بگریزد . چنین است که نیروی واقعی تجزیۀ سوژه در دیدرس آن گم و

گور می شود ... «

‏(آدرنو – اصالت زبان در ایدئولوژی آلمانی – ١٣٨۵ :٣١٣)

از سوی دیگر ، گرچه در هر ترجمه می توان ردی از " ایدئولوژی دوران " اینجایی شده

) اینجایی نسبت به مترجم و زبان مقصد ( یافت که بر گُرده اش فشار می آورد ؛ اما

ترجمۀ رها از خوانشگری ، از هرگونه به اصطلاح " آگاهی استعلایی " ِ هرمنوتیکی می

پرهیزد ؛ زیرا می داند که :

More magazines by this user
Similar magazines