Lotnictwo Aviation International 2/2021 promo

zespolbadanianalizmilitarnych
  • No tags were found...

by ZBiAM

Vol. VII, nr 2 (66)

LUTY 2021

Numer 2

ISSN 2450–1298

nakład: 14.5 tys egz.

Samoloty rozpoznawcze: 1945-2020 • Rywalizacja Airbus i Boeing w 2020 r.

ISSN 2450-1298 INDEX 407437 www.zbiam.pl

Luty 2/2021

Suchoj Su-57

w detalach

AARGM.

Pewność działania

Cena: 16,50 zł, w tym 8% VAT

Royal Saudi Air Force

Pustynne siły powietrzne

Zdjęcie okładkowe:

samolot Suchoj Su-57. Fot. MO RF

Redaktor naczelny

Jerzy Gruszczyński

jerzy.gruszczynski@zbiam.pl

Korekta

Stanisław Kutnik

Redakcja techniczna

Adam Mojski,

redakcja.techniczna@zbiam.pl

Stali współprawcownicy

Piotr Abraszek, Paweł Bondaryk, Piotr Butowski,

Robert Czulda, Jerzy Gotowała, Paweł Henski,

Andrzej Kiński, Jerzy Liwiński, Marek Łaz, Edward Malak,

Łukasz Pacholski, Michał Petrykowski,

Miłosz Rusiecki, Robert Senkowski.

Wydawca

Zespół Badań i Analiz Militarnych Sp. z o.o.

ul. Anieli Krzywoń 2/155

01-391 Warszawa

office@zbiam.pl

Biuro

ul. Bagatela 10/19

00-585 Warszawa

Dział reklamy i marketingu

Andrzej Ulanowski

andrzej.ulanowski@zbiam.pl

Dystrybucja i prenumerata

office@zbiam.pl

Reklamacje

office@zbiam.pl

Prenumerata

realizowana przez Ruch S.A:

Zamówienia na prenumeratę w wersji

papierowej i na e-wydania można

składać bezpośrednio na stronie

www.prenumerata.ruch.com.pl

Ewentualne pytania prosimy kierować

na adres e-mail: prenumerata@ruch.com.pl lub

kontaktując się z Telefonicznym

Biurem Obsługi Klienta pod numerem:

801 800 803 lub 22 717 59 59

– czynne w godzinach 7.00–18.00.

Koszt połączenia wg taryfy operatora.

Copyright by ZBiAM 2021

All Rights Reserved.

Wszelkie prawa zastrzeżone

Przedruk, kopiowanie oraz powielanie na inne rodzaje

mediów bez pisemnej zgody Wydawcy

jest zabronione. Materiałów niezamówionych,

nie zwracamy. Redakcja zastrzega sobie prawo

dokonywania skrótów w tekstach, zmian tytułów

i doboru ilustracji w materiałach niezamówionych.

Opinie zawarte w artykułach są wyłącznie opiniami

sygnowanych autorów. Redakcja nie ponosi

odpowiedzialności za treść zamieszczonych ogłoszeń

i reklam. Więcej informacji znajdziesz na naszej

nowej stronie:

www.zbiam.pl

Aktualności wojskowe

Paweł Bondaryk, Paweł Henski......... 4

Aktualności kosmiczne

Waldemar Zwierzchlejski................... 8

Ił-114-300 leci z przeszłości

w przyszłość

Piotr Butowski..................................... 9

Aktualności cywilne

Paweł Bondaryk.................................10

12

Rywalizacja produkcyjna Airbusa

i Boeinga w 2020 r.

Jerzy Liwiński.....................................12

Królewskie Saudyjskie Siły

Powietrzne

Michał Fiszer,

Jerzy Gruszczyński........................... 24

24

AARGM dla Polski. Gwarancja

skutecznego działania

Jerzy Gruszczyński........................... 36

Z Ziemi na Księżyc i z powrotem

Waldemar Zwierzchlejski................. 42

Rosyjska droga do myśliwca

piątej generacji. Su-57

w detalach

Piotr Butowski...................................46

46

Rosyjska droga do myśliwca piątej generacji.

Su-57 w detalach

Zapraszamy na nasz fanpage

facebook.com/lotnictwoaviationinternational

Lockheed F-117A Nighthawk.

Pierwszy operacyjny samolot

stealth na świecie (2)

Paweł Henski.....................................56

70

W numerze

36

Polskie samoloty rozpoznawcze:

1945-2020 (1)

Adam Gołąbek, Andrzej Wrona....... 70

W grudniowym numerze miesięcznika „Lotnictwo Aviation International” ukazał się artykuł „Największe krajowe ćwiczenie ratownictwa

lotniczego zakończone”. Z powodu błędu popełnionego w redakcji LAI, artykuł ten został błędnie podpisany jako będący autorstwa Pana

Wojciecha Mazurkiewicza. W rzeczywistości autorem artykułu jest Pan Marcin Szafraniec. Za niniejszy błąd serdecznie przepraszamy zarówno

Autora artykułu, jak i wszystkich Państwa.

Z poważaniem

Redaktor Naczelny Jerzy Gruszczyński

www.zbiam.pl Lotnictwo Aviation International 3


PRZEMYSŁ LOTNICZY

Ubiegłorocznym wydarzeniem na rynku producentów samolotów komunikacyjnych

były pierwsze loty techniczne przedseryjnych Boeing 777-9X.

Jerzy Liwiński

Rywalizacja produkcyjna

Airbusa i Boeinga w 2020 r.

W ub. roku dwaj najwięksi producenci Airbus i Boeing dostarczyli liniom lotniczym 723 samoloty komunikacyjne

(o katalogowej wartości 123 mld dol.), tj. o 42% mniej niż rok wcześniej (1243). Airbus przoduje zarówno

pod względem wielkości produkcji (udział w rynku 78%) i sprzedaży (67%), a także portfela zamówień oczekujących

na realizację (63%). Osiągnięte wyniki były jednymi z najgorszych w ostatnich latach, co stało się za

sprawą drastycznego spadku zapotrzebowania na przewozy lotnicze (ograniczone zamówienia na samoloty),

a w przypadku Boeinga również uziemienia 737 MAX.

Komunikacja lotnicza to dynamicznie

rozwijająca się dziedzina transportu,

ale wymaga dużych nakładów kapitałowych

i wysoko wykwalifikowanego personelu.

Na świecie działalność przewozową

realizuje dwa tysiące linii lotniczych, które

dysponują flotą ponad 29 tys. samolotów.

W ciągu minionego roku liczba aktywnych

samolotów zmieniała się bardzo dynamicznie

odzwierciedlając wpływ koronawirusa

na ich działalność (od 25 do 50% zaparkowanych

maszyn).

Analitycy producentów samolotów komunikacyjnych

przygotowujący długoterminowe

prognozy rynku szacują, że poziom

ruchu lotniczego sprzed pandemii wróci po

2023 r., a dynamika wzrostu na poziomie

4-5% będzie po 2025 r. W ocenach opierają

się na danych z lat poprzednich z których

wynika, że po każdej sytuacji kryzysowej

następował intensywny rozwój, niwelujący

powstałe straty. Według prognozy Boeinga

(z października 2020 r.), w ciągu dwóch najbliższych

dekad, linie lotnicze mają zakupić

43,1 tys. samolotów, co oznacza, że corocznie

producenci będą musieli ich wytwarzać

po 2,1 tys. szt.

Konkurencja i konsolidacja w przemyśle

lotniczym sprawiła, że obecnie na globalnym

rynku zostało dwóch liczących się

producentów dużych samolotów komunikacyjnych:

amerykański Boeing i europejski

Airbus. Przez lata konstruktorzy i pracownicy

obu koncernów sukcesywnie rozwijali

technologie, procesy produkcyjne i obsługi

inżynieryjno-lotnicze, a ich rywalizacja to

fascynująca historia zmagań na polu ekonomii

i techniki.

Działalność producentów w 2020 r.

W ubiegłym roku dwie największe wytwórnie

lotnicze Airbus i Boeing zbudowały

łącznie 723 samoloty, z tego: Airbus – 566

(udział w rynku 78%), a Boeing – 157. Jest

to wynik produkcyjny na poziomie przełomu

lat 2005 i 2006 (odpowiednio 668 i 832

wyprodukowane samoloty) i znacznie poniżej

średniego za ostatnie dwie dekady.

W stosunku do roku poprzedniego zbudowano

o 520 samolotów mniej (spadek

o 42%). Według cen katalogowych szacunkowa

wartość przekazanych samolotów

wyniosła 123 mld dol., z tego 83 mld produkcji

Airbusa i 40 mld Boeinga. Największy

udział w produkcji miały Airbusy serii A320,

których zbudowano łącznie 446 szt. (udział

A320 zostały przekazane

dla 35 przewoźników

w liczbie 256

szt., z tego najwięcej

otrzymały indyjskie

IndiGo Airlines (25).

Na zdjęciu A320-

271neo w barwach

tego przewoźnika.

14

Lotnictwo Aviation International LUTY 2021


Siły powietrzne

Królewskie

Saudyjskie Siły Powietrzne

Michał Fiszer

Jerzy Gruszczyński

Arabia Saudyjska intensywnie zwiększa swój potencjał militarny aspirując do roli regionalnego

mocarstwa na Bliskim Wschodzie, zdolnego przeciwstawić się każdemu przeciwnikowi.

Jednocześnie państwo to prowadzi aktywną walkę z terroryzmem pod hasłem „terroryzm

a Islam to dwie różne rzeczy”.

Arabia Saudyjska (oficjalnie: Królestwo

Arabii Saudyjskiej) jest jedną

z nielicznych na świecie monarchii

absolutnych. Na czele państwa stoi król, od

2015 r. – Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud,

siódmy z kolei władca państwa z dynastii

Saudów. Król jest jednocześnie premierem,

a ministrami w rządzie są członkowie rodziny

królewskiej, czyli jego bracia i kuzynowie.

Król stanowi władzę ustawodawczą, a rząd

władzę wykonawczą. Parlament nie istnieje,

jest tylko 150-osobowa Rada Konsultacyjna,

która jest ciałem doradczym, może proponować

określone rozwiązania. Obowiązuje

kilka kodeksów cywilnych opartych na sunnickim

prawie szariatu (prawo islamskie).

Działalność partii politycznych jest zakazana,

w Arabii Saudyjskiej istnieje kara śmierci.

Wnętrze Półwyspu Arabskiego przez

setki lat należało do mieszkających tu plemion

arabskich i Beduinów. W XVIII wieku

zaczął je jednoczyć radykalny islamista,

Muhammada ibn Abd al-Wahhaba, który

stworzył ugrupowanie wahabitów. Do dziś

mianem tym określa się radykalny odłam

Sunnitów. Wahabici zostali zjednoczeni

przez króla Muhammada ibn Su’uda, założyciela

dynastii Saudów. Ich państwo obejmowało

tylko wnętrze półwyspu, krainę

znaną jako Nadżd. Pod koniec XVIII wieku

Saudowie wraz z wahhabitami podporządkowali

sobie cały obszar Nadżdu, najechali

święte miasto szyitów – Karbalę oraz zajęli

Mekkę i Medynę w zachodniej Arabii.

Osmanowie położyli kres pierwszemu państwu

wahhabitów w 1818 r., podbijając zachodnią

i wschodnią część Półwyspu Arabskiego

oraz całą Mezopotamię (dzisiejszy

Irak i Kuwejt). Później we wnętrzu półwyspu,

nad którym Imperium Osmańskie nie

zdołało zapanować, ponownie odtworzono

państwo Saudów. W 1902 r. Abd al-Aziz

ibn Su’ud odzyskał dawną stolicą Saudów,

Rijad. W 1913 r. Abd al-Aziz ibn Su’ud zdobył

oazę Al-Hasę, tereny we wschodniej

części Półwyspu Arabskiego, odbijając od

Imperium Osmańskiego południowy skrawek

ich terenów w tej części półwyspu,

w rejonie dzisiejszego Kataru i położonego

nieco dalej na północ Bahrajnu.

W 1916 r. wybuchło Powstanie Arabskie.

Było ono kierowane przez Husajna ibn Alego

(arabski król, który z ramienia Imperium

Osmańskiego zarządzał Hidżazem, zachodnią

częścią Arabii wzdłuż wybrzeża Morza

Czerwonego, ze świętymi miejscami Mekką

i Medyną). Była on inspirowana przez Francuzów

i Brytyjczyków, reprezentowanych

przez głównych wojskowych doradców,

ppłk. Édouarda Brémonda (później generała)

i kpt. Thomasa E. Lawrence (później

pułkownika). Ten ostatni stał się aktywnym

działaczem na rzecz utworzenia niepodległych

państw arabskich. Dzięki jego koneksjom,

przyjmował go nawet król Wielkiej

Brytanii, Jerzy V, w 1921 r. doprowadził do

negocjacji, w wyniku których Fajsal (Książę

Fajsal ibn al-Husajn ibn Ali al-Haszimi) został

królem częściowo niepodległego Iraku (od

1932 r. formalnie niepodległego), a jego

brat Abdullah (Abd Allah ibn al-Husajn) został

emirem Transjordanii, pozostającej pod

Nowe samoloty

myśliwsko-bombowe

F-15SA należące

do 29. Dywizjonu

z 7. Skrzydła z bazy

lotniczej King Faisal

AB pod miastem

Tabuk w północno zachodniej

części Arabii

Saudyjskiej.

26

Lotnictwo Aviation International LUTY 2021


UZBROJENIE LOTNICZE

AARGM dla Polski

Gwarancja skutecznego działania

Jerzy Gruszczyński

Rosja konsekwentnie rozbudowuje potencjał militarny na zachodniej flance. Stanowi to wyzwanie zarówno

dla NATO (zwłaszcza państw basenów mórz Bałtyckiego i Czarnego), jak i dla Białorusi i Ukrainy, w pobliżu

których powstały nowe zgrupowania wojskowe. Rosja uzyskuje możliwość przeprowadzenia szybkiej lokalnej

operacji wojskowej, która w skrajnym wypadku może stanowić zagrożenie dla NATO.

Przeciwradiolokacyjny

pocisk kierowany

AARGM wstępną

gotowość operacyjną

uzyskał w 2012 r.,

wchodząc do uzbrojenia

US Navy i US

Marine Corps.

Bez zdolności

do neutralizacji

systemów S-400

nie może dziś być

mowy o skutecznym

prowadzeniu działań

wzmacniających

obronę, demonstracyjnych

i bojowych

przez lotnictwo NATO

na wschodniej flance

Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Wdrażane w ostatnich latach rozwiązania

wskazują, że Federacja Rosyjska

odchodzi od koncepcji małej

mobilnej armii przeznaczonej do udziału

w konfliktach lokalnych o niskiej intensywności

na rzecz dużych jednostek ogólnowojskowych

i pancernych, które wykorzystywane

są w konfliktach pełnoskalowych. Jest to

także realizacja założeń dokumentów strategicznych,

w których NATO zostało przedstawione

jako najważniejsza przeszkoda na

drodze rosyjskiej ekspansji, a Polska – podobnie

jak inne kraje byłego bloku wschodniego

– są uznane jako obszar „strategicznego

zainteresowania” z punktu widzenia

polityki obronnej Federacji Rosyjskiej.

Federacja Rosyjska dopuszcza użycie siły

jako jedno z narzędzi polityki zagranicznej.

Choć takie działania są sprzeczne z Kartą Narodów

Zjednoczonych, rosyjskie władze, po

agresji na Ukrainę, wielokrotnie posuwały

się do gróźb użycia siły – m.in. wobec państw

wschodniej flanki NATO. Postępująca militaryzacja

zachodnich terenów Rosji dopro-

wadziła do przewagi sił Federacji Rosyjskiej

i zwiększyła możliwości ich szybszego działania

w porównaniu z państwami wschodniej

flanki Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Oznacza to, że w przypadku krótkotrwałego

kryzysu o ograniczonym wymiarze NATO nie

zdąży zareagować w pełnej skali, co może

skłonić Rosję do działania metodą faktów

dokonanych.

Kaliningradzki Rejon Obronny to najbardziej

zmilitaryzowany obszar Federacji

Rosyjskiej, istnieje tu największe skupisko

obiektów wojskowych w Europie. Bazy są

rozmieszczone na terenie całego obwodu

kaliningradzkiego. Obwód stanowi zaplecze

Floty Bałtyckiej, której dowódca pełni również

funkcję zwierzchnika wszystkich jednostek

wojskowych w obwodzie, dowodząc

Kaliningradzkim Rejonem Obronnym.

Rozwinięty w obwodzie kaliningradzkim

system antydostępowy A2/AD (Anti-Access/Area

Denial) stanowi szczególnie duże

wyzwanie dla NATO. Znacząco ogranicza

on siłom Sojuszu Północnoatlantyckiego

możliwości militarnego dostępu do państw

bałtyckich. System A2/AD stanowi wielopoziomowe

sprzężenie w jednym miejscu

zdolności wykrywania, śledzenia, zakłócania

elektronicznego systemów naprowadzających

i łączności, z możliwością zestrzeliwania/neutralizacji

różnorakich środków

lotniczych (samolotów, śmigłowców, bezzałogowych

platform powietrznych i pocisków

samosterujących).

Pod osłoną systemu A2/AD znajdują się

m.in. ofensywne systemy rakietowe „ziemiaziemia”

9K720 Iskander oraz „ziemia-woda”

i „ziemia-ziemia” (do zwalczania celów morskich

i lądowych) K-300 Bastion, a także lotniska

(systematycznie modernizowane i rozbudowywane

do przyjęcia dodatkowych

sił wzmocnienia) z samolotami myśliwsko-

-bombowymi, nosicielami broni jądrowej.

Z wyrzutni mobilnych systemu Iskander

można odpalać taktyczne pociski balistyczne

9M723 Iskander-M o zasięgu maksymalnym

500 km i pociski samosterujące 9M729

Iskander-K o analogicznym zasięgu. Wymienione

zasięgi oficjalnie podawane są przez

źródła rosyjskie, ale w rzeczywistości są one

większe. Amerykańska obserwacja rosyjskich

prób i strzelań poligonowych odnotowała

bowiem uzyskanie podczas jednego

z odpaleń pocisku balistycznego Iskander-

-M zasięgu w granicach 650 km, a pocisku

samosterującego Iskander-K – 2500 km.

W obwodzie kaliningradzkim stanowią one

wyposażenie 152. Brygady Rakietowej, która

dysponuje 16 wyrzutniami systemu Iskander,

z których każda może odpalić dwa pociski.

W jednej salwie zatem brygada może

odpalić 32 pociski.

Pociski samosterujące K-310 odpalane

z mobilnych wyrzutni systemu Bastion

mają zasięg 300 km w przypadku zwalczania

celów morskich i 450 km – w przypadku

odpalenia do celów lądowych. Wyróżnia je

bardzo duża prędkość lotu 2500-3200 km/h,

w zależności od wysokości (minimalna wysokość

lotu wynosi 10-15 m). W obwodzie

38

Lotnictwo Aviation International LUTY 2021


Na tropach postępu

Rosyjska droga do myśliwca piątej generacji.

Su-57 w detalach

Piotr Butowski

Michaił Strielec, dyrektor

biura doświadczalno-konstrukcyjnego

Suchoja i obecny

szef programu Su-57,

w materiale opublikowanym

w marcu 2020 r. przez Połączoną

Korporację Lotniczą

podzielił się kilkoma interesującymi

informacjami o celach,

jakie stawiano sobie robiąc

Su-57. Większość z nich

jest typowa dla myśliwca

nowej (piątej) generacji.

Strielec wymienił skrytość

działania, w tym niski poziom

widzialności w zakresie radiolokacyjnym,

naddźwiękową

prędkość przelotową i dobrą

zwrotność na tej prędkości.

Szczególnie podkreślił wysoki

poziom automatyzacji

działania i intelektualizacji

procesów zastosowania

bojowego oraz współdziałanie

ze zautomatyzowanymi

systemami dowodzenia lotnictwem.

System sterowania

uzbrojeniem Su-57 umożliwia

wielokierunkowe i wielokanałowe

użycie uzbrojenia.

Wyżej: samolot 01,

pierwszy seryjny

Su-57 przekazany

wojsku, startuje rano

24 grudnia 2020 r.

z lotniska w Komsomolsku

nad Amurem.

Następnego dnia myśliwiec

dotarł do 929

GLIC w Achtubinsku.

Fot. KnAAZ

Niżej: do dalekich

przelotów Su-57

zabiera zbiorniki dodatkowe.

Tutaj, prototyp

T-50-9 niesie

dwa PTB-3400 pod

skrzydłem. Może też

zabierać dodatkowe

paliwo w komorach

uzbrojenia.

Fot. Suchoj

Jednakże za najważniejsze, i jednocześnie

najbardziej różniące Su-57 od

amerykańskich samolotów piątej generacji

F-22 i F-35, Michaił Strielec uznał to, że

Su‐ 57 od początku był projektowany jako

samolot wielofunkcyjny. Ponieważ Rosjanie

zdecydowali się na tylko jeden typ nowego

myśliwca, nie mogli podzielić zadań pomiędzy

myśliwcem ciężkim, zoptymalizowanym

do wywalczania przewagi w powietrzu,

i lekkim, zoptymalizowanym do zadań uderzeniowych.

Dlatego na pierwszym miejscu

wśród wymagań stawianych Su-57 jest

wielofunkcyjność: zwalczanie wszelkiego

rodzaju celów taktycznych – powietrznych,

naziemnych i nawodnych, znajdujących

się w dowolnym położeniu. Zostało to

osiągnięte dzięki dużej liczbie czujników

zapewniających pilotowi pełną orientację

w sytuacji wokół samolotu oraz szerokiej

gamie uzbrojenia kierowanego. Samolot

otrzymał bardzo pojemne wewnętrzne komory

uzbrojenia.

F-22 został pierwotnie pomyślany jako

samolot wywalczania przewagi powietrznej.

Dopiero później Amerykanie, zdając sobie sprawę,

że zaprojektowanie samolotu wyłącznie do

przenoszenia pocisków „powietrze-powietrze”

było fundamentalnym błędem, podjęli próbę

umieszczenia uzbrojenia „powietrze-ziemia”

w istniejących już komorach wewnętrznych.

Ale rozmiary tych komór nie pozwalają na przenoszenie

większych ładunków. Z kolei charakterystyki

F-35 jako myśliwca – przyspieszenie

i zwrotność – są słabsze nawet od samolotów

czwartej generacji, nie wspominając o Su-57 –

podsumował Michaił Strielec.

Jako cechę wyróżniającą Su-57 wśród

innych nowych myśliwców Michaił Strielec

uznał jego supermanewrowość, czyli osiąganie

kątów natarcia 60-70° z zachowaniem

sterowności oraz zdolność do krótkotrwałe-

46

Lotnictwo Aviation International LUTY 2021


monografiA

Paweł Henski

Lockheed F-117A Nighthawk

Pierwszy operacyjny samolot stealth na świecie

Po wprowadzeniu F-117 do służby w siłach powietrznych Stanów Zjednoczonych, rozpoczął się okres intensywnego

szkolenia pilotów i personelu naziemnego. Dopracowywano taktykę działania oraz implementowano

uzbrojenie. Program „Senior Trend” pozostawał ściśle tajny, dlatego loty wykonywano wyłącznie w nocy

i zachowaniem maksymalnej ostrożności. Chrzest bojowy F-117 podczas operacji „Just Cause” w Panamie był

niewiele znaczącym epizodem przed prawdziwym wyzwaniem jakim w 1991 r. okazała się operacja „Desert

Storm” w Iraku.

października 1979 r. USAF utworzyły

grupę taktyczną 4450th Tac-

15 tical Group nazywaną także jednostką

„A” (A unit). Jej dowódcą został Col.

Robert „Burner” Jackson. W celu utajnienia

działań, została ona bezpośrednio podporządkowana

dyrektorowi operacyjnemu

dowództwa lotnictwa taktycznego (TAC),

zamiast określonej armii powietrznej USAF.

Tego samego dnia utworzono, podlegające

4450th TG dwa pododdziały wydzielone –

pododdział nr 1 (Det. 1) nazywany jednostką

„Q” (Q-Unit) oraz pododdział nr 2 (Det. 2)

nazywany jednostką „R” (R-Unit). Pododdział

Det. 2/R-Unit odpowiedzialny był za testowanie

egzemplarzy FSD, natomiast pododdział

Det. 1/Q-Unit, jako pierwsza jednostka

USAF, miał rozpocząć testy operacyjne

i szkolenie na seryjnych F-117. Dowódcą

pododdziału został Maj. Alton C. Whitley.

Jako bazę macierzystą dla programu

„Senior Trend” wybrano lotnisko Tonopah

Test Range Airport (TTR). Lotnisko, usytuowane

na północno-zachodnich obrzeżach

dużego poligonu NTTR (Nevada Test and

Training Range), podlega bazie Nellis AFB.

Znajduje się w odległości 50 km na południowy

wschód od miejscowości Tonopah

i 225 km na północny zachód od Las Vegas.

Położone na pustyni, daleko od zabudowań

cywilnych okazało się idealne dla programu

„Senior Trend”. Tonopah użytkowane było

w tym czasie przez dywizjon 4477th TES

„Red Eagles”, testujący zdobyczne sowieckie

myśliwce, w ramach tajnego programu

„Constant Peg”.

W 1979 r. USAF rozpoczęły trzyetapową

rozbudowę bazy Tonopah. Pas startowy

wydłużono z 1800 do 3600 m. Zbudowano

nowy kompleks hangarów przeznaczonych

specjalnie dla F-117, nową wieżę kontroli

lotów, zbiorniki paliwa i ciekłego tlenu,

skład uzbrojenia, budynki infrastrukturalne

oraz stałe i tymczasowe kwatery mieszkalne.

Każdy z 54 F-117 miał swój własny hangar

z bramami po obu stronach. Hangary,

z charakterystycznymi skośnymi dachami,

zostały usytuowane w dwóch równoległych

szeregach. Najpierw zbudowano dwa równoległe

kompleksy (szeregi) po dwanaście

Samolot F-117A dowódcy dywizjonu testowego

410th FLTS Lt. Col. Stevena A. Greena. W 1994 r.

jako pierwszy z pilotów F-117A osiągnął on nalot

tysiąca godzin.

II

F-117A zrzuca szkolną

wersję kierowanej

laserowo bomby

o działaniu przenikająco-burzącym

typu

GBU-27 do niszczenia

budowli podziemnych.

56

Lotnictwo Aviation International LUTY 2021


ROZPOZNANIE

Adam Gołąbek,

Andrzej Wrona

Polskie samoloty rozpoznawcze

1945-2020

I

Pierwsze polskie

powojenne odrzutowe

taktyczne samoloty

rozpoznawcze: po

lewej – Lim-6bisR,

po prawej – Lim-2R

(21. Pułk Lotnictwa

Rozpoznania Taktycznego).

Fot. zbiory

Wacława Hołysia

Samolot rozpoznania

radioelektronicznego

Ił-14E (wyprodukowany

w Niemieckiej

Republice Demokratycznej

na radzieckiej

licencji i dostarczony

Polsce) oraz jego

załoga. Fot. Zbiory

Wacława Hołysia

Rozpoznanie jest jednym z głównych czynników umożliwiających odniesienie zwycięstwa na

współczesnym polu walki. Wraz z rozwojem cywilizacyjnym zmieniały się możliwości prowadzenia

rozpoznania, które rozwijało się wraz z pojawianiem się coraz to nowych technik i technologii.

Te natomiast można było wykorzystać do prowadzenia bardziej dokładnego rozpoznania,

co z kolei wymuszało adaptację istniejących lub budowę jakościowo nowych platform

m.in. lotniczych, pozwalających na zabudowę nowych urządzeń rozpoznawczych. To właśnie

ta dziedzina była motorem postępu i rozwoju. Z kolei postęp naukowo-techniczny powodował

rozwój nowych sposobów i taktyki działań rozpoznawczych.

W

wyniku tego procesu obok rozpoznania

optycznego pojawiło się

rozpoznanie i walka radioelektroniczna.

Podstawowym zadaniem rozpoznania

radioelektronicznego jest zdobywanie

informacji drogą przechwytywania i analizy

sygnałów emitowanych przez urządzenia radioelektroniczne

przeciwnika. Prowadzi się

je za pomocą urządzeń specjalnych zabudowanych

na różnych platformach, w tym na

statkach powietrznych.

W 1958 r. na dwóch samolotach bombowych

Ił-28 należących do 33. Pułku Lotnictwa

Bombowego z Modlina zabudowano

w lukach bombowych radzieckie urządzenia

ASO-28, pozwalające na stawianie pasywnych

zakłóceń radioelektroniczych dzięki

rozsiewaniu w powietrzu dipoli odbijających

o różnej długości, tworzących fałszywe echo

radarowe.

Na początku lat 60. ubiegłego wieku

podjęto kolejne kroki mające na celu zwiększenie

możliwości polskiego lotnictwa rozpoznawczego

w tym zakresie. W wyniku

rozmów przeprowadzonych przez przedstawicieli

Wojska Polskiego z Ministerstwem

Obrony ZSRR postanowiono zakupić sprzęt

i wyposażenie do prowadzenia powietrznego

rozpoznania radioelektronicznego.

Początkowo strona polska skłaniała się do

zakupu nowego systemu rozpoznawczego

obejmującego samolot oraz odpowiednie

środki rozpoznania i przeciwdziałania radioelektronicznego.

Jednak ostatecznie zdecydowano

się na zupełnie inne rozwiązanie,

które przewidywało zakup sprzętu do rozpoznania

radioelektronicznego, który miano

zabudować na odrzutowych samolotach

bombowych Ił-28. Zupełną nowością miało

być zakupienie, obok środków rozpoznawczych,

sprzętu do walki radioelektronicznej

w postaci aparatury do pasywnych i aktywnych

zakłóceń radioelektronicznych.

Wkrótce personel inżynieryjno-lotniczy

33. Pułku Lotnictwa Rozpoznania Operacyjnego

(przeformowanego z pułku bombowego

w rozpoznania operacyjnego w 1963 r.)

wytypował 10 samolotów Ił-28 charakteryzujących

się najlepszym stanem technicznym

oraz najmniejszym nalotem, które zostały

70

Lotnictwo Aviation International LUTY 2021

More magazines by this user
Similar magazines