Kartal

KARTAL MERKEZ

KENTSEL TASARIM KODLARI

2018

KARTAL MERKEZ

KENTSEL TASARIM KODLARI

Bu çalışma, katılımcı ortamlarda;

İBB ve Kartal Belediyesi,

İstanbul Kartal Kentsel Geliştirme Derneği ile

Tasarımcı gruplar Super Eight ve About:blank işbirliği ile Kentsel Strateji tarafından hazırlanmıştır.

İÇINDEKILER

A. Giriş

A. 1. Aşamalar ne olmalı?

A. 2. Neden planlama kodları

A. 3. İlkeler ne olmalı

6

7

8

9

D. Tasarım önerileri

D. 1. Ana Omurga Tasarımı

D. 2. Kenarlar (Doğu ve Batı)

D. 3. Tematik Koridorlar ve Odaklar

60

60

78

86

B. Önceki çalışmalar

B. 1. Kartal Strateji ve Eylem Planı

B. 2. Zaha Hadid Mimarlık Master Planı

B. 3. İmar Planının Analizi

B. 4. Stratejik Göstergeler

B. 5. Tasarım Kodlarının Dayandığı Temeller

12

12

14

16

18

22

E. Tasarım kodları

E. 1. Kod Matrisi

E. 2. Kodlar Nasıl Okunmalı

E. 3. Genel Kodlar

E. 4. Bulvar

E. 5. Kenarlar

96

96

100

102

132

146

C. Tasarım stratejileri

C. 1. Açık Alanlar Stratejileri

26

26

E. 6. Sahil

E. 7. E-5

154

164

C. 2. Karakter Bölgeleri

30

C. 3. Yükseklik Stratejileri

36

C. 4. Taks Stratejileri

38

C. 5. Kütle Stratejileri

40

Sayfa 6 | Kartal Merkez Tasarım Kodları

A. GIRIŞ

A. 1. NEDEN PLANLAMA KODLARI?

Klasik imar planı yaklaşımı; kullanımlar, yoğunluklar (TAKS-KAKS-Emsal), çekme

mesafeleri ve yükseklikler ile bazen de yapı biçimlerinin belirler. Artık, bu

bilindik planlama kararları iyi çevre yaratma, kent ile entegrasyonu sağlama,

kamusal ve özel mülkiyetteki alanların etkin kullanımı için yarı-kamusal alan

yaratma vb gibi soruların yanıtlarını karşılamaktadır.

Bu nedenle, 1/5000 ölçekli Kartal Merkez Nazım İmar Planı notlarında aşağıdaki

düzenlemelerin 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı’nda belirlenmesi gerektiği

belirtilmiştir:

- Ölçek nedeniyle gösterilemeyen donatı ve yolların belirlenmesi

- Kavşak ve yol kesitlerine ilişkin standartlar

- Yaya yolları, bisiklet yolları, kaldırımlar, araç giriş-çıkışları vb. düzenlemeler

Ayrıca plan notlarının 1.12. maddesinde “tasarım kodları” tanımlanmıştır:

1/1000 ölçekli plan yapım aşamasında yol boylarında, ticaret akslarında

sürekliliğin sağlanması, alanın bütününün merkez olarak kullanımının teşvik

edilmesi, kesintisiz yaya dolaşım alanlarının oluşturulabilmesi, donatı

alanlarının çevresiyle uyumu, cephe uyumu, peyzaj düzenlemeleri vb. konularla

ilgili tasarım kriterlerinin belirlenmesi amacıyla yazılı ve görsellerden oluşan

kentsel tasarım kuralları (kodları) yazılabilir.

Kentsel Tasarım Kodları 1/1.000 ölçekli plan raporunda yer alacaktır.

Planlama kodları, imar planlarını değiştirmeden, yapıların formuna ve

yerleşimine ilişkin kriterler belirler. Öncelik yapıların biçimindedir, kullanımlar ve

yoğunluk forma göre şekillenir. Kamu ve özel sektör yatırımcıları için uygulama

kuralları belirlenerek, meydan, sokak gibi kamusal ve yarı kamusal alanların

oluşturulması ve ulaşımın kolaylaştırılması sağlanır.

Planlama kodları, tasarım ilkeleri ve politikalardan farklı olarak tavsiye edici

değil düzenleyici niteliktedir. Basit ifade edilen, anlaşılır biçimlerde tanımlanan

ve 3 boyutlu anlatımlarla desteklenen bu kurallar, yapıların gelecekte alacağı

biçime ilişkin uygulayıcılara yol gösterir.

Kartal Merkez Tasarım Kodları | Sayfa 7

A. 2. AŞAMALAR NE OLMALI?

1. Mekansal Şemalar

Bu bölüm, Tasarım Kodları Raporunun temel ilkelerini ve bunların görsel

anlatımlarını içerecektir. Yeşil Ağ sistemi bu aşamada kurgulanacaktır.

2. Örnek Tasarımlar

Bu bölüm, plan notlarında istenen örnek tasarımları kapsayacaktır. Ana Bulvar,

özellikli aks ve odakların tasarımı, planlama ve tasarım kodlarının altlığını

oluşturacaktır.

3. Tasarım Kodları

Bu bölüm, A ve B bölümünde yapılan tüm çalışmaların Tasarım Kodlarına

dönüştürülmesini kapsamaktadır. Tüm çalışmalar sözel, görsel ve matris vb gibi

anlatımlarla tasarım ilkeleri ve kodlarına dönüştürülecektir.



A. 3. İLKELER NE OLMALI?

Planlama kodları, belirli bir kent formunu oluşturabilmek için kamusal alan

sistemi ile yapılaşmayı düzenleyen bir yöntemdir. Binaların boyutları, yapı

adasına yerleşimleri, cephe özellikleri, yapı kütlelerinin birbirleri ile ilişkileri ve

yapıların sokakla ilişkisini belirleyen kurallardan oluşurlar. Fiziki tasarıma ilişkin

bu kurallarla yolların kesitleri ve kamuya açık alanlar yeniden tasarlanmış olur.

Böylece meydanlar ve sokaklar binalarla tanımlanır.

Özetle bu çalışma öncelikli olarak aşağıdaki konulara ilişkin çözümler getirmeyi

amaçlamaktadır.

- Ticari akslarda cephe sürekliliği sağlanmalı,

- Donatı alanları ve toplu ulaşım noktalarına erişim kolaylaştırılmalı,

- Şehir peyzajı ve deniz manzarası dikkate alınarak görsel koridorlarla yeşil ağ

yaratılmalı,

- İmar adaları arasında yaya geçişleri oluşturulmalı,

- Özel ve kamusal alanlar arasında süreklilik yaratılmalı.

Bu nedenle, Kartal Yeni Merkez 1:1.000 ölçekli Uygulama İmar Planına baz olmak

üzere Yeşil Ağ ve Kentsel Doku önerileri bu çalışmanın temel stratejilerini

oluşturur.

1. YEŞIL AĞ:

Kuşak, Aks ve Odak bileşenlerinden oluşur. Bu üç temel bileşeni; bütünleşme,

ulaşabilirlik, süreklilik ve çeşitlilik gibi özellikleri ile ele almalı. Yeni planlama

yaklaşımı kuşak, aks ve odak ölçeğinde yeni ilkeleri ortaya koyar. (3 Yaşamsal

Dokunuş, DESTEK Platformu-Kentsel Strateji 2012)

Yeşil Ağ sistemi, proje alanı ve yakın çevresini mekânsal, ekonomik ve sosyal

olarak birleştiren, geçtiği alanlarda katma değer yaratan özellikte tasarlanmalı.

Süreklilik: Kullanımlar arası süreklilik ve dolaşım kolaylığı sağlanmalı, odaklara

ve yapı adalarına erişim akıcı ve yüksek olmalı.

Birleştiricilik: Yakın çevre ile işlevsel ve mekânsal bütünleşme sağlanmalı.

Çeşitlilik: Açık alanlar, toplanma alanları, parklar, sosyal ve kültürel mekanlar

toplumun tüm kesimlerine yönelik farklı kullanım çeşitliliği sunmalı.

Fonksiyon: Proje ve yakın çevresinin beklentilerine en uygun kamusal

kullanımlar olmalı.

Erişebilirlik: Kamusal aktiviteler yürüme mesafesinde ve kolay ulaşabilir olmalı.

Bütünleşme: Kamusal ve ticari odaklar proje kimliğinin güçlendirildiği mekanlar

olarak tasarlanmalı.

Düzen: Yapı adaları ile kamusal ve yarı-kamusal alanlarda uyum ve çeşitlilik

sağlanmalı, boş ve doluluk dengesi göz önüne alınmalı.

Karakter: Yeşil ve açık alan formları ve kullanımları, mevcut yapı adaları ve

yapıları ile uyumlu olmalı.


2. KENTSEL DOKU:

Yapı Adası, Sokak, Yapı bileşenlerinden oluşur. Bu üç bileşeni; ölçek, konum,

fonksiyon ve form gibi özelliklerini birbirinden bağımsız düşünmemeli. Yeni

tasarım yaklaşımı yapı adası, sokak ve yapı ölçeğinde kentsel dokuların temele

tasarım ilkelerini tanımlar.

Bütünleşen Yapı Adaları

Yapı adası, etrafındaki yollardan izole olan, bağımsız yapıların bir arada

bulunduğu birim olarak tanımlanmaktadır. Yapı adası; cephe, yükseklik,

kullanımların farklılaştığı, heterojen birimlerin birliktelik içinde bütünlük ve

kapalılık hissi yarattığı birimlerdir (Panerai & Depau, 2004).

Yapı adası karakterini belirleyen ada büyüklüğü, kenarlar, ara yüz, park yeri ve

yeşil alanların tasarım ilkeleri tanımlanmalıdır (Moule & Polyzoides, 1994).

Ada Büyüklüğü: Geometrik ya da organik biçimli yapı adalarının büyüklüğü,

yoğunluk ne olursa olsun, yapıların ada kenarına kolaylıkla ulaşabilmeleri olarak

tanımlanır.

Kenarlar: Ada kenarlarının kamusal alanları tanımlaması ve kenarlarının fiziksel

formunda çekme mesafeleri, girişler, zemin farklılıkları, meydanlar ve parklar

ile çeşitlilik yaratılması, kentsel dokuda da çeşitlilik yaratacak, yaya kullanımını

destekleyecektir.

Ara Yüz: Yapı adasının görsel karakteri, yapı yüksekliği, çekme mesafeleri ve

yapı- sokak ilişkisi ile tanımlanır. Açık kapalı alan arasındaki ara yüzün ritim

ve dengesi, hem kütlesel hem de yardımcı elemanlarla (arkad, giriş, veranda,

merdiven, balkon, saçak, kemer, kapı, pencere ) desteklendiğinde sokak yaşamı

canlanmaktadır.

Park Yeri: Araç parklarının yer altına ya da ada içine alınması, ada ve sokak

ara yüzünün canlılığını korumak açısından önemlidir. Araç park yerlerinin yaya

yolları ile ilişkisi peyzaj ile tanımlanmalıdır.

Yeşil Alanlar: Yapı adasını çevreleyen bitki türleri ve konumlanış biçimleri,

ışık, gölge, renk ve vista yaratarak insan ölçeği ve mekan algısını değiştiren en

kritik bileşendir. Yapı adalarının kenarındaki yarı kamusal yeşil alanlar, kamusal

kullanıma açık olmasa da mekanın karakterini iyileştirir.

Yaşayan Sokaklar

Sokak, kentsel kurgunun dağıtıcı, taşıyıcı ve besleyici elemanlarıdır. Sokak ve

yapı ilişkisi, kentsel dokuyu oluşturur. Kentsel doku, demografik, ekonomik

ve sosyal değişimler karşısında değişiklere adapte olur, evrimleşir (Panerai &

Depau, 2004). Sokak karakterini belirleyen temel ilkeler (Moule & Polyzoides,

1994);

Doku: Sokaklar, kentsel doku sisteminin parçalarıdır. Bütünleşen bağlantıların

oluşturduğu iyi tasarlanmış ağlar, kentteki karma kullanımı destekler. Kullanım

bölgelerini bütünleştiren bağlantıların sayısı ve çeşitliliği, araç trafiğini

minimuma indirerek yaya kullanımını destekleyecektir.

Hiyerarşi: Yaya ve araç kullanımının bir arada olduğu sokaklar, kentsel yaşamı

canlandıracaktır. Kavşaklar arasındaki mesafelerin yürünebilir ve algılanabilir

olması, sokağı tanımlayan yapıların ritim ve hiyerarşisi yürünebilirliği artırır.

Kapalı Alanlar: Sokakların mimari karakteri, plan ve kesit düzlemindeki

yerleşimle tanımlanır. Yapı yükseklikleri, sokak ve kaldırım genişlikleri, yaya ve

araç hareketinin kapasitesini ve sokağın karakterini tanımlar.

Detaylar: Kavşaklarda araçların hızının düşürülmesi, yaya geçişlerinin kolaylığı,

peyzaj çözümleri, araç geçiş yönleri ve araç park yerleri gibi detaylar, sokak

tasarımının unsurlarıdır.

Uyumlu Yapılar

Yapıların birbirlerine göre konumlanışları ve kütleleri, kent formunun karakterini

oluşturur (Moule & Polyzoides, 1994).

Fonksiyon: Yapılar yalnızca fonksiyonlarına göre değil, yeni kullanım

ihtiyaçlarına cevap veren tipolojiler olarak tasarlanmalıdır.

Yoğunluk: Emsal ve zonlama odaklı planlama yaklaşımı, yapıların tekil

objeler olarak, kamusal alan ilişkileri tam kurulmadan tasarlanmasına neden

olmaktadır. Bu yaklaşım yerine, yapının dış kabuğunun kütlesi ve kamusal açık

alanlarla kurduğu ilişkileri tanımlayan kodlara dönüştürülmelidir.

Form: Kentlerdeki iki tür yapı; kentsel doku ve sembol yapılardır. Kentsel dokuya

ilişkin kurallar sokak ve yapı adalarının tasarım bileşenlerini oluşturan genel

kurallar olmalıdır. Sembol yapılar ise ideolojik ve sosyal anlamları olan ve özel

tasarım kuralları ile tasarlanır.


B. ÖNCEKI ÇALIŞMALAR:

B.1. KARTAL STRATEJİ VE EYLEM PLANI

AKSLAR & ŞERITLER

1 Akslar: Metropol ve yerel akslar

2 Akslar: Stratejik akslar

3. Şeritler: Bağlantı yolları

ODAKLAR & ÇEKIM ALANLARI

3 çekim alanı

Ulaşım odakları

Yükseklik odakları


4. Şeritler: Yaya bağlantıları

5. Şeritler: Promenadlar

Sosyal donatı odakları

Şeritler/odaklar

Kaynak:

Kentsel Strateji


B. ÖNCEKI ÇALIŞMALAR:

B.2. ZAHA HADID MIMARLIK KARTAL MASTER PLANI

Bu bölümde Zaha Hadid Mimarlık tarafından 2006 yılında geliştirilmiş olan master

plan incelenmektedir. Tasarımın belli başlı yaklaşım ilkeleri, yürütülmekte

olan tasarım kodları çalışmasında kullanılmak üzere analiz edilmiştir.

Sokak hatlarına ek olarak, dikişlere komşu olan adaların bu sokaklara bakan

kısımları kamusal yeşil alan olarak kullanılır. Bu sayede proje alanı içinde sürekli

kamusal yeşil alanlar yaratmak amaçlanır.

ZHA master planı önerisinin en güçlü yönlerinden biri, alanın doğu-batı yönlerinde

birleştirici rol oynayacak, “dikiş” olarak adlandırılan akslar önermesidir.

Bu dikişler mevcut sokak dokusunu alan içinde organik çizgilerle devam ettirir.

Proje, ticari aktivitenin yoğunlaştığı alanlar olarak da bu aksların kullanılmasını

önerir. Bu sayede doğu-batı aksları üzerinde program devamlılığı sağlanacaktır.

Yaratılan kamusal akslar, yükseklik stratejisi ile üçüncü boyutta vurgulanır.

1. Doğu-Batı yönünde atılan dikişler

2. Dikişlerin sürekli kamusal yeşil akslar ile

vurgulanması

Konsept çizim

3. Dikişlerin yoğunlukla ticari amaçla kullanımı 4. Alandaki yükseklik kodları ile aksların üç

boyutta vurgulanması


Projenin çıkış konsepti doğu-batı aksı kurguları üzerine

olmakla beraber, kuzey-güney doğrultusundaki ilişkiler E5 ile

sahili birleştiren tramvay hattı ve Sanayi Caddesi’nin izlerinden

başlayarak marinaya inen “Omurga” olarak adlandırılan

ana cadde ile tanımlanmaktadır.

Projenin eleştirilen yaklaşımlarından biri, doğu-batı yönünde

sosyal ve ticari sürekliliği sağlama konusunda başarılı olsa

da, kuzey-güney yönündeki doğal etmenlerin (kuzeyde rüzgar,

güneyde deniz) sürekliliğini yapı adaları içinde sağlayamıyor

olmasıdır.

ˆAda yapıları, sokak dokusu ve yükseklik stratejilerini gösteren konsept model


B. IMAR PLANI

B.3. IMAR PLANI’NIN ANALIZI

Aşağıdaki imajlar, oluşturulan 1/5000 İmar Planı’nı anlatmaktadır.

1. Yapı adaları 2. Nazım İmar Planı’nda önerilen

yeşil alanlar ve donatı alanları


3. Alt bölgeler 4. Ulaşım ağı


B. IMAR PLANI

B.4. STRATEJİK GÖSTERGELER



B. IMAR PLANI

B.4. STRATEJİK GÖSTERGELER

PROJE ALANI

MÜLKIYET DURUMU


YETKI ALANLARI

PROJE ALANINDA BULUNAN MEVCUT FONKSIYONLARIN DAĞILIMI


B. TASARIM ILKELERINE DOĞRU:

B.5. TASARIM KODLARININ DAYANDIĞI TEMELLER



B. TASARIM ILKELERINE DOĞRU:

B.5. TASARIM KODLARININ DAYANDIĞI TEMELLER



C. TASARIM STRATEJILERI

C. 1. AÇIK ALANLAR: AKSLAR, DIKIŞLER VE PAHLAR

Projenin açık alanlar sistematiğini şekillendiren üç tip kamusal alan bulunmaktadır:

Yeşil akslar, dikişler ve köşeler.

Yeşil akslar, kuzey-güney doğrultusunda kesintisiz devam eden 22 metre genişliğinde

şeritlerdir. Aksların ortalarından yine kesintisiz bir şekilde bisiklet

ve yürüyüş yolları geçer. Akslar, adaların ortalarında çeşitli formlarda şişerek

yarı-kamusal meydancıklar oluşturur. Bu meydanlarda çocuk oyun alanı, bisiklet

parkı, kamusal sanat sergileri, su ve peyzaj öğeleri gibi çeşitli ek fonksiyonlar

yer alabilir.

Aksların kuzey-güney doğrultusunda uzanmalarının sebebi, kuzey rüzgarlarının

kesintisiz bir şekilde denize kadar ulaşan doğal koridorlar oluşturabilmeleridir.

Dikişler, Zaha Hadid Mimarlık tarafından çalışılmış master planda da önemi

vurgulanan doğu-batı eksenindeki önemli akslardır. Bu dikişler, proje alanı ile

mevcut yerleşim alanlarını birbirine bağlayacak ve iki bölgenin tek parça halinde

işlemesini sağlayacaktır. Bu akslarda daha yüksek bir yaya aktivitesi beklendiği

için araç yolları çevresinde daha geniş kamusal alanlar bırakılmıştır.

Köşeler ise, uygun olan bütün yapı adalarının köşelerinde yapılan 45 derecelik

pahlar ile yaratılan köşe meydanlarıdır. Bu meydanlar yeşil aks üzerinde yaratılan

meydanlara göre çok daha küçük ölçeklidir ve ana işlevi zemin kotlardaki

yaya aktivitesinin araç yolları kenarında da kalitesinin düşmeden devamını

sağlamaktır.


YEŞIL AKSLAR

Aksların ortalarından kesintisiz bir şekilde bisiklet ve yürüyüş yolları geçer. Akslar, adaların ortalarında

çeşitli formlarda şişerek yarı-kamusal meydancıklar oluşturur. Bu meydanlarda çocuk

oyun alanı, bisiklet parkı, kamusal sanat sergileri, su ve peyzaj öğeleri gibi çeşitli ek fonksiyonlar

yer alabilir.

DIKIŞLER

Dikişler, proje alanı ile mevcut yerleşim alanlarını birbirine bağlayacak ve iki bölgenin tek parça

halinde işlemesini sağlayacaktır. Bu akslarda daha yüksek bir yaya aktivitesi beklendiği için

araç yolları çevresinde daha geniş kamusal alanlar bırakılmıştır.

PAHLAR

Köşeler ise, uygun olan bütün yapı adalarının köşelerinde yapılan 45 derecelik pahlar ile yaratılan

köşe meydanlarıdır. Bu meydanların ana işlevi zemin kotlardaki yaya aktivitesinin araç

yolları kenarında da kalitesinin düşmeden devamını sağlamaktır.


KUZEY-GÜNEY SÜREKLILIĞI

Akslar yapı adalarının arasında kesintisiz bir rüzgar koridoru oluşmasını

sağlar. Alana hakim kuzey rüzgarı bu sayede tüm proje alanın etki

edebilmekte, kesintiye uğramadığı için bölgesel türbülanslara sebep

olmamaktadır.

ADA İÇİ YARI-KAMUSAL ALANLAR/MEYDANLAR

Akslar, adaların içlerinde çeşitli formlarda şişerek yarı-kamusal alanlar

oluşturur. Bu meydanlarda çocuk oyun alanı, bisiklet parkı, kamusal

sanat sergileri, su ve peyzaj öğeleri gibi çeşitli ek fonksiyonlar yer

alabilir. Bu meydanlar aynı zamanda yapı adasına yerleşecek kütleler

için de adanın içinde referans oluşturabilir.

ADA İÇİ YARI-KAMUSAL ALANLAR/MEYDANLAR

Akslar, adaların içlerinde çeşitli formlarda şişerek yarı-kamusal alanlar

oluşturur. Bu meydanlarda çocuk oyun alanı, bisiklet parkı, kamusal

sanat sergileri, su ve peyzaj öğeleri gibi çeşitli ek fonksiyonlar yer

alabilir. Bu meydanlar aynı zamanda yapı adasına yerleşecek kütleler

için de adanın içinde referans oluşturabilir.


DIKIŞLER

Dikişler, proje alanı ile mevcut yerleşim alanlarını birbirine bağlayacak

ve iki bölgenin tek parça halinde işlemesini sağlayacaktır. Bu akslarda

daha yüksek bir yaya aktivitesi beklendiği için araç yolları çevresinde

daha geniş kamusal alanlar bırakılmıştır.

PAHLAR

Köşeler ise, uygun olan bütün yapı adalarının köşelerinde

yapılan 45 derecelik pahlar ile yaratılan köşe meydanlarıdır. Bu

meydanların ana işlevi zemin kotlardaki yaya aktivitesinin araç

yolları kenarında da kalitesinin düşmeden devamını sağlamaktır.



C. 2. KARAKTER BÖLGELERI

Proje alanı, farklı komşuluk, yapı yoğunluğu, emsal ve oturum

hakları, ada tipolojileri gibi özelliklerine göre dört farklı

karakter bölgesine ayrılmıştır.

A zonu, bulvarın iki odağı arasında kalan parçayı ve bu

bölgeye doğrudan komşuluğu olan yapı adalarını kapsar. Bu

bölgenin yoğun ticari aktivite ve yaya yoğunluğuna sahip

olacağı düşünülmektedir. Yapı yüksekliği, insan ölçeğini

korumak adına bu bulvara bakan taraflarda 8 kat ile limitli

tutulmuştur.

B zonu, proje alanının doğu ve batı kenarlarını kapsar. Bölgenin proje alanı

sınırlarındaki yapı adaları, mevcut konut dokusuna uyum sağlayacak şekilde

yükseklik sınırlaması ile tasarlanmalıdır.

C zonu, sahile yakın yapı adalarını kapsar. Bu bölgenin komşuluğunda

halihazırda yüksek yapılar bulunmaktadır. Bu sebeple bu bölgede kütlelerin

maksimum sınıra kadar yükselmesine izin verilmektedir.

D zonu, E-5 kenarındaki yapı adalarını kapsar. Proje alanı dışında E-5 kenarındaki

genel yapılı çevre karakteristiği göz önünde bulundurularak, bu

alandaki yapıların da maksimum sınıra kadar dayanmasına izin verilmektedir.


A. BULVAR

A zonu, bulvarın iki odağı arasında kalan parçayı ve bu bölgeye doğrudan komşuluğu olan yapı

adalarını kapsar. Bu bölgenin yoğun ticari aktivite ve yaya yoğunluğuna sahip olacağı düşünülmektedir.

1. TAKS

Kentsel yoğunluğu sağlamak adına TAKS TTK1 adalarda %50, TTK2 olan adalarda ise %60 olarak

belirlenmiştir.

2. Yükseklik

A bölgesi (bulvar ve çevresi) için, maksimum yükseklik 36 metre olarak belirlenmiştir. Fakat adaların

bulvara bakan tarafında yer alan kütleler, maksimum 24 metre ile sınırlıdır. Bu bölgedeki kütlelerin

tek parça bazalar olarak ele alınması, cephe sürekliliğinin sağlanması açısından önemlidir.

3. Tipoloji

Bulvardaki yaya akışının sürekliliğinin devamının sağlanması adına bulvara cephesi olan tüm kütleler

caddeye cephelidir. Bu bölgede kule tipolojisi kullanılmaz.

Rue de Champs Elysee, Paris.

A zonundaki bulvar için örnektekine benzer

bir cephe, kütle ve ölçek devamlılığı

öngörülmektedir..


B. KENAR

B zonu, proje alanının doğu ve batı kenarlarını kapsar. Bu karakter bölgesinin en önemli özelliği proje alanı ile mahalle

morfolojisi arasında geçiş sağlamasıdır.

1. TAKS

Kentsel yoğunluğu sağlamak adına TAKS TTK1 adalarda %50, TTK2 olan adalarda ise %60 olarak belirlenmiştir.

2. Yükseklik

Bu bölgede yüksekliği 5 ila 8 kat arasında değişen bazalar sayesinde mevcut yapı dokusuyla entegre olmak ve daha dar

sokaklarda insan ölçeğini korumak hedeflenmiştir. Kuleler, adaların iç taraflarında yer almalıdır.

3. Tipoloji

Bu bölgedeki yapıların %35’inin kule, %65’inin baza tipolojisinden oluşması önerilmiştir. Hazırlanan imar zarfları, bu doğrultuda

oluşturulmuştur.

Proje alanına komşu mahallelerden

örnek bir sokak ve kent

dokusu


C. SAHIL

C zonu, sahile yakın yapı adalarını kapsar. Bu bölgenin komşuluğunda halihazırda yüksek yapılar bulunmaktadır. Bu sebeple

bu bölgede kütlelerin maksimum sınıra kadar yükselmesine izin verilmektedir.

1. TAKS

TAKS’ın C bölgesinde ise 0,40 olarak kullanılması önerilmektedir. M lejandlı adalarda ise emsalin yükseldiği göz önünde

bulundurularak bu oran için 0,50 olarak arttırılmaktadır.

2. Yükseklik

C bölgesi (sahil), halihazırda yüksek yapılara komşudur. Kulelerin sahil yönüne doğru yükselmesi, proje alanının iç taraflarına

yönelen yapıların ise 36 metrelik bloklar halinde bir sokak dokusu oluşturması öngörülmüştür.

3. Tipoloji

Bu bölgenin komşuluğunda halihazırda yüksek katlı yapılar mevcuttur. Bu durum göz önüne alınarak yapılan büyük kısmının

(%60) kule tipolojisinde, proje alanının iç kısımlarına baka yapıların ise blok tipolojisinde kurgulanması önerilmektedir.

Sahil kenarındaki yüksek yapılar.


D. E-5

D bölgesi (E-5 kenarı) için de, otoyol kenarında yüksek yapılara izin verilirken, kent dokusunda blok ve bazalar ile mevcut

yapılaşma ölçeğine inilmesi önerilmektedir.

1. TAKS

TAKS’ın D bölgesinde ise 0,40 olarak kullanılması önerilmektedir. M lejandlı adalarda ise emsalin yükseldiği göz önünde

bulundurularak bu oran için 0,50 olarak arttırılmaktadır.

2. Yükseklik

E-5 cepheli yapıların hepsi maksimum yüksekliğe kadar dayanabilir. Diğer cadde ve sokaklara cepheli olan yapıların ise

daha alçak katlı baza ve bloklardan oluşması öngörülmüştür.

3. Tipoloji

Yapıların yarısının kule tipolojisi ile, kalan yarısının ise eşit olarak blok ve baza tipolojilerinden oluşturulması önerilmiştir.

E-5 kenarındaki yüksek yapılar.




C. 4. YÜKSEKLIK STRATEJILERI: YAPI ZARFI KURGUSU

İmar zarfı, yapı adası içerisinde yapılaşabilinen alanı gösterir. Bu zarfın belirlenmesinde

etkili olan kentsel durumlar aşağıda belirtilmiştir.

Sokak kotunda sürekli ve yoğun bir kentsel cephe yaratılması amacı ile, yüksek

yapıların yapı adasının iç kısımlarında yapılması beklenmektedir.

Belirlenmiş önemli kesişimlerde, imar zarflarının köşeleri pahlanarak yarı kamusal

meydanlar yaratılmıştır. Meydan genişlikleri kesişen sokakların genişliklerine

göre farklılık göstermektedir.

Yapı çekme mesafeleri yapı adasının baktığı cadde ve sokağa göre belirlenmektedir.:

Yol Genişliği

45 m

21 m

12 m

9 m

7 m

Çekme Mesafesi

5 m

5 m

7 m

8 m

8 m

İmar planında her yapı adasında, kaldırım sınırı, mülkiyet sınırı ve fonksiyon

sınırı bulunmaktadır.

Fonksiyon sınırı, imar zarfının 2 boyutlu gösterimidir.


Kule h max

Blok h max

Baza h max


Yandaki görsel, proje alanı boyunca benimsenen yükseklik stratejisini göstermektedir. E-5 kenarında yer alan D bölgesinde

yüksek yapılar E-5’e komşu olacak şekilde öngörülmüştür. Sahil bölgesinde ise (C bölgesi) kulelerin adaların ortalarında

yer alacakları düşünülmektedir. A bölgesinde hiç kule yer almazken, bulvara cepheli yapıların düşük katlı, arkada kalan

yapıların ise daha yüksek olması önerilmektedir. B bölgesinde ise benzer şekilde proje alanının çeperlerinde düşük katlı

binalar, proje alanının içlerine yaklaştıkça daha yüksek yapılar önerilmiştir.

Bir yapı adası için oluşturulan üç

boyutlu yapı zarfına uyan çok sayıda

kütle alternatifi geliştirilebilir. İlerleyen

bölümlerde örnek yapı adaları

için çalışılmış alternatif kütle örnekleri

gösterilecektir.


C. 5. TAKS VE KAKS KULLANIMLARI

Karakter bölgelerinde bahsedilen özelliklere göre, her bir bölge için kuzel, blok

ve baza tipolojilerinde, çeşitli oranlarda kütle kurguları oluşturulması öngörülmüştür.

Aşağıdaki matris, hangi karakter bölgesinde hangi yapı tipolojilerinin,

hangi oranlarda kullanılmasının önerildiğini gösterir.

Kule tipolojisi, izin verilen en yüksek hmax’ı kullanabilir. Kule oturumlarının

minimum 1000 m 2 civarında olması öngörülmüştür. Blok olarak isimlendirilen

tipoloji, 8-12 kat arasında olarak düşünülmüştür. Bazalar ise en fazla 8 kat olacak

şekilde, gerekli durumlarda (örneğin mevcut mahalle dokusuyla birleşilen

yerlerde) 5 kata kadar düşebilir.

B bölgesi (kenarlar) için, yüksekliği 5 ila 8 kat arasında değişen bazalar sayesinde

mevcut yapı dokusuyla entegre olmak ve daha dar sokaklarda insan ölçeğini

korumak hedeflenmiştir. Kuleler, adaların iç taraflarında yer almalıdır.

C bölgesi (sahil), halihazırda yüksek yapılara komşudur. Kulelerin sahil yönüne

doğru yükselmesi, proje alanının iç taraflarına yönelen yapıların ise 36 metrelik

bloklar halinde bir sokak dokusu oluşturması öngörülmüştür. Benzer şekilde D

bölgesi (E-5 kenarı) için de, otoyol kenarında yüksek yapılara izin verilirken, kent

dokusunda blok ve bazalar ile mevcut yapılaşma ölçeğine inilmesi önerilmektedir.

A bölgesi (bulvar ve çevresi) için, maksimum yükseklik 36 metre olarak belirlenmiştir.

Fakat adaların bulvara bakan tarafında yer alan kütleler, maksimum 24

metre ile sınırlıdır. Bu bölgedeki kütlelerin tek parça bazalar olarak ele alınması,

cephe sürekliliğinin sağlanması açısından önemlidir.

A ve B bölgelerinde ağırlıklı olarak düşük katlı yapılar önerilmiştir. Ek olarak

bu alanlar kent dokusunu oluşturduğu için, TAKS’ın bu iki alanda 0,50, C ve D

bölgelerinde ise 0,40 olarak kullanılması önerilmektedir. M lejandlı adalarda ise

emsalin yükseldiği göz önünde bulundurularak bu oranlar A ve B bölgeleri için

0,60, C ve D bölgeleri için 0,50 olarak arttırılmaktadır.




C. 6A. KÜTLE STRATEJILERI: YAPI ZARFLARI

Bahsedilen kural setleri doğrultusunda her bir yapı adası için yükseklik stratejilerini

belirten yapı zarfları oluşturulmuştur. Yandaki harita lejand olarak kullanılabilir.


A.01 A.02

A.03

A.04

A.05

A.06

A.07

A.08

A.09

A.10


A.11 B.03 B.02

B.04

B.01

B.05 B.06

B.07


B.08

B.10

B.11

B.12

B.13

B.14 B.15

B.16

B.17 B.18

B.19

B.22


B.20

B.21 B.23

B.24 B.25

B.26

B.27 B.28

B.29


B.30

C.01

C.02 C.03

C.05

C.08

C.07

C.06


C.10 C.10

C.12

D.01

C.11


D.02

D.03

D.04

D.06 D.07

D.05 D.08 D.09



C. 6B. KÜTLE STRATEJILERI: YAPI ZARFLARININ FARKLI UYGULAMALARI

Bu bölümde oluşturulan yapı zarflarının nasıl kullanılabileceği, farklı

karakter bölgelerinden ve farklı ada tipolojilerinden seçilen örneklerle

gösterilmektedir.

Yapı zarflarının amacı, bu bölümde de örneklendiği gibi, tek bir kütle

morfolojisi önermek değil, pek çok alternatife imkan verecek, fakat

üst ölçekte verilen kararlara uyum sağlayacak bir kurallar seti tanımlamaktır.

Bu sayede her bir yapı adasında tasarımcının özgürlüğü

sağlanırken, proje alanı bütününde alınan stratejik kararlar da yerine

getirilmiş olur.


A.06

Ada alanı = 33.940 m 2

TAKS = 0,50

KAKS = 2

Oturum alanı = 16.970 m 2

İnşaat alanı = 67.880 m 2

BULVAR

BULVAR

Hmax = 54 m

Taks = 0,45

Kule Alanı = 33.200

Ticari Alan = 38.500

Konut Alanı = 17.500

BULVAR

Hmax = 55m

Taks = 0,50




BULVAR

Hmax = 52m

Taks = 0,50





BULVAR

A.01


taks = 0,50

kaks = 2



BULVAR

Hmax = 55m

Taks = 0.32



Konut Alanı = 12,500

BULVAR

BULVAR

Hmax = 55m

Taks = 0.30



Konut Alanı = 12,500

Hmax = 55m

Taks = 0.35





A.09


taks = 0,50

kaks = 2



BULVAR

BULVAR

Hmax = 45m

Taks = 0.32



Konut Alanı = 0

BULVAR

Hmax = 45m

Taks = 0.40

Kule Alanı = 6.100



BULVAR

Hmax = 45m

Taks = 0.28

Kule Alanı = 8.000




B.02


taks = 0,50

kaks = 2



Hmax = 51m

Taks = 0.37


Ticari Alan = 6.500


Hmax = 36m

Taks = 0.35


Ticari Alan = 5.000


Hmax = 51m

Taks = 0.40


Ticari Alan = 4.500



B.28


taks = 0,50

kaks = 2


İnşaat alanı = 30.338 m 2 Kartal Merkez Tasarım Kodları | Sayfa 57

Hmax = 51m

Taks = 0.40




Hmax = 48m

Taks = 0.38




Hmax = 48m

Taks = 0.36


Ticari Alan = 7.200


B.21


taks = 0,50

kaks = 2



Hmax = 55m

Taks = 0.35


Ticari Alan v= 22.800


Hmax = 55m

Taks = 0.34




Hmax = 42m

Taks = 0.29





C.02


taks = 0,40

kaks = 2



Hmax = 55m

Taks = 0.40


Ticari Alan = 7.500


Hmax = 45m

Taks = 0.45


Ticari Alan = 7.750


Hmax = 28m

Taks = 0.50

Kule Alanı = 0



C.11


taks = 0,50

kaks = 3



Hmax = 54m

Taks = 0.31


Ticari Alan = 0


Hmax = 54m

Taks = 0.36


Ticari Alan = 0


Hmax = 54m

Taks = 0.51


Ticari Alan = 0



D.08


taks = 0,40

kaks = 2



Hmax = 54m

Taks = 0.42




Hmax = 51m

Taks = 0.35




Hmax = 42m

Taks = 0.40

Kule Alanı = 8.250



D.09


taks = 0,40

kaks = 2



Hmax = 75m

Taks = 0.40




Hmax = 72m

Taks = 0.32




Hmax = 75m

Taks = 0.30





D.03


taks = 0,40

kaks = 2



Hmax = 78m

Taks = 0.31




Hmax = 78m

Taks = 0.30




Hmax = 78m

Taks = 0.34






D. TASARIM ÖRNEKLERI

D. 1. ANA OMURGA: BULVAR

Bulvar, en yüksek yaya ve araç yoğunluğunun beklendiği bölgedir. Bulvarın ortasından

geçen tramvay, E-5’ten denize kadar uzanır. Bulvarın kuzey ve güneyde

olmak üzere iki noktasında oluşturulan odaklarda yapılar yükselerek geniş

kamusal alanlar tanımlar. Bu odaklar dışında bulvara bakan yapılar alçak katlı

ve sürekli cepheleri olan kütleler ile tanımlanmaktadır.
















D. 2. KENARLAR

Kenarlar, proje alanı ile alanın doğu ve batı yönlerinde mevcut kent dokusu

arasında geçiş sağlar. Bu nedenle yapılar mahalle dokusuyla bütünleşeceği

noktalarda 5 kata kadar düşer. Yüksek yapılar ise proje alanının içlerinde yer

alır.












D.3. TEMATIK KORIDOR VE ODAKLAR

Yeşil akslar, kuzey-güney doğrultusunda kesintisiz devam eden 22 metre

genişliğinde şeritlerdir. Aksların ortalarından yine kesintisiz bir şekilde

bisiklet ve yürüyüş yolları geçer. Akslar, adaların ortalarında çeşitli formlarda

şişerek yarı-kamusal meydancıklar oluşturur. Bu meydanlarda çocuk oyun

alanı, bisiklet parkı, kamusal sanat sergileri, su ve peyzaj öğeleri gibi çeşitli ek

fonksiyonlar yer alabilir.













E. TASARIM KODLARI

E. 1. KOD MATRISI

Bu kitapta anlatılan tasarım kodları 5 ana bölümde gruplanmıştır:

1. Tüm proje alanı için geçerli olan Genel Kodlar,

2. Bulvar

3. Kenar

4. Sahil

5. E-5

GENEL KODLAR

Her bir bölge için kodlar 5 farklı başlıkta anlatılmaktadır. Tasarımcıların, Genel

Kodlar ile beraber tasarım yapacakları yapı adalarının bulunduğu alt bölgelerin yer

aldığı karakter bölgelerinde yazan kodlara bakabilirler.

BULVAR

S04, S05, S10, S11

1. ULAŞIM

ULAŞIM SISTEMATIĞI

KUZEY - GÜNEY AKSI

2. KAMUSAL VE YARI

KAMUSAL ALANLAR

YEŞIL ÖRTÜ

YEŞIL AKSLAR

3. TIPOLOJI VE DOKU

İMAR ZARFI

BAZA: BITIŞIK

4. FONKSIYONLAR

KARMA KULLANIM

ZEMIN KOT

5. ERIŞILEBILIRLIK

TANIMLI KESITLER

ARKAD


KENAR

S03, S04, S05, S06, S09, S10, S11

SAHIL

S07, S09

E-5

S01, S02, S03, S12

DIKIŞLER

ÜST ÖLÇEKTE BAĞLANTI

ÜST ÖLÇEKTE BAĞLANTI

YEŞIL KUŞAK

KIYI

TAŞ OCAĞI

BLOK: AYRIK

KULE: TEKIL

KULE: TEKIL

ZEMIN KOT

ÜST KOT

ÜST KOT

SÜREKLILIK

GEÇIRGENLIK

BAĞLANTI


E. TASARIM KODLARI

E. 2. KODLAR NASIL OKUNUR

GENEL KODLAR

1. ULAŞIM: ULAŞIM SISTEMATIĞI

Proje alanı E-5 ve sahil yolu üzerinden İstanbul ölçeğinde ana ulaşım akslarına

bağlıdır. Bunlara ek olarak proje alanı ölçeğinde tramvay ve havaray önerileri,

özellikle projenin kuzeyi ile sahili birbirine bağlayacak ulaşım altyapılarıdır.

2. KAMUSAL VE YARI KAMUSAL ALANLAR: YEŞIL ÖRTÜ

Proje bütününde dağınık duran donatı alanlarını birbirine bağlamak, proje alanının

hem doğal hem de yapılı çevresini bütünleştirmek için bir yeşil örtü kurgusu

geliştirilmiştir. Yeşil örtünün bileşenleri yeşil kuşak, yeşil akslar, dikişler, pahlar

ve odaklardır.

3. TIPOLOJI VE DOKU: IMAR ZARFI

Yapı adalarının çevresindeki donatı alanları, yol genişlikleri, diğer adalarla olan

ilişkisi, proje bütününde önerilen kamusal ve yarı kamusal alanlarla olan ilişkisi

gibi durumlar, kütlelerin tipolojilerini de, bir araya gelerek oluşturdukları kent

dokusunu da değiştirir. Proje alanı boyunca üç tip yapı tipolojisi kullanılmaktadır:

Kule, baza ve blok. Farklı karakter bölgeleri ve imar durumlarında bu tipolojilerin

hangilerinin hangi oranda kullanıldığı değişmektedir. Tipoloji ve kentsel

dokuyu oluşturan kurallar bütünü, İmar Zarfı olarak adlandırılan üç boyutlu

yapılaşma sınırları ile tariflenmektedir.

4. FONKSIYON: KARMA KULLANIM

Tüm proje alanında TTK1 adalarında emsal hakkının %40’ı konut, %60’ı ticari

olarak kullanılmaktadır. TTK2 adaları ise tamamen konuttan oluşmaktadır. Bu

kullanımların nasıl dağıtılacağına dair kodlar oluşturulmuştur.

5. ERIŞILEBILIRLIK: TANIMLI KESITLER

Proje alanında yaya ve bisiklet sürekliliğinin sağlanması için kaldırım tipleri, yol

kesitleri, sokak kesişimleri, yükseklik/genişlik oranlarını göz önünde bulunduran

kodlar oluşturulmuştur.

BULVAR

1. ULAŞIM: KUZEY-GÜNEY AKSI

Bulvar, proje alanının merkezi ulaşım aksıdır.

2. KAMUSAL VE YARI KAMUSAL ALANLAR: YEŞIL AKSLAR

Yeşil akslar, kuzey rüzgarlarını denize kadar ulaştıran ekolojik bir koridor görevi

görür.

3. TIPOLOJI VE DOKU: BAZA

Bulvar çevresinde insan ölçeğini korumak amacıyla yalnızca 8 katlı, sürekli bazalara

izin verilmektedir. Bulvara cephesi olmayan, arka taraftaki kütleler ise daha

yüksek olabilir.

4. FONKSIYON: ZEMIN KOT

Hem bulvar kenarındaki geri çekmeler, hem de yeşil akslar ile oluşturulan ada

içi avlular, zemin kattaki ticari aktivitenin açık havada devamını sağlamak için

uygun alanlar yaratır.

5. ERIŞILEBILIRLIK: ARKAD

En yüksek yaya yoğunluğu ve ticari aktivitenin bulvar üzerinde olması beklenmektedir.

O nedenle bulvara cephesi olan yapıların zemin kotlarında oluşturulan

arkadlar, bulvara bir kimlik kazandırırken yürünebilirliğin sürekliliğini garanti

altına alır.

KENARLAR

1. ULAŞIM: DIKIŞLER

Dikişler, proje alanını doğu ve batıda yer alan mahalle dokusu ile birleştiren

akslardır.

2. KAMUSAL VE YARI KAMUSAL ALANLAR: YEŞIL KUŞAK

Yeşil kuşak, proje alanının çeperlerinde yer alan yapı adalarında bulunan

donatıları birbirine bağlayan kesintisiz bir yeşil ringdir. Proje alanı ile çevredeki

mahalle dokusunun buluştuğu bir tampon bölge olarak da işlev görür.


3. TIPOLOJI VE DOKU: BLOK

Bloklar, 8-12 kat arasında yüksekliğe sahip yapı tipleridir.

4. FONKSIYON: ZEMIN KOT

Hem yapı adalarının kenarındaki geri çekmeler, hem de ada içi avlular, zemin

kattaki ticari aktivitenin açık havada devamını sağlamak için uygun alanlar yaratır.

5. ERIŞILEBILIRLIK: SÜREKLILIK

Dikişlerde yaratılan geniş kamusal ve yarı kamusal alanlar, alanın kenarlarında

yüksekliği azalan yapılar, yeşil kuşak gibi stratejiler sosyal sürekliliğin devamını

sağlamak adına alınmış önlemlerdir.

SAHIL

1. ULAŞIM: ÜST ÖLÇEKTE ULAŞIM

Proje alanının kuzeyinden geçen E-5, yoğun bir araç trafiğine, çok sayıda otobüs

hattına ve M4 metro hattına ev sahipliği yapar.

E-5

1. ULAŞIM: ÜST ÖLÇEKTE ULAŞIM

Proje alanının güneyinden geçen sahil yolu ve bir üst paralelindeki Marmaray

hattı, alanı İstanbul ölçeğinde çalışan araç ve toplu taşıma hatlarıyla entegre

eder.

2. KAMUSAL VE YARI KAMUSAL ALANLAR: TAŞ OCAĞI

Taş Ocağı’na planlanan rekreasyon alanı, bölgesel ölçekte bir kamusal alan yaratacaktır.

Bu durum göz önünde bulundurularak yeşil akslardan biri Taş Ocağı’na

bağlanarak sonlanır.

3. TIPOLOJI VE DOKU: KULE

E-5’e bakan parsellerde proje alanı dışında halihazırda yüksek yapılar bulunmaktadır.

Bu sebeple bu bölgede, E-5’e bakan bölgelerde kulelere izin verilmektedir.

4. FONKSIYON: ÜST KOT

E-5’e bakan yapılarda üst kotlar ofis veya rezidans olarak kullanılır.

2. KAMUSAL VE YARI KAMUSAL ALANLAR: KIYI

Halihazırda kullanımda olan kıyı hattı, büyük bir kentsel park oluşturur. Proje

alanının sahili erişilebilir kılması önemlidir.

3. TIPOLOJI VE DOKU: KULE

Denize yakın parsellerde proje alanı dışında halihazırda yüksek yapılar bulunmaktadır.

Bu sebeple sahilde, sahil yoluna bakan bölgelerde kulelere izin

verilmektedir.

5. ERIŞILEBILIRLIK: BAĞLANTI

E-5 üzerinde otobüs, minibüs, havaray ve tramvay durakları bulunmaktadır.

Yapılar, yayaların toplu taşıam duraklarına erişimini engellemeyecek şekilde

kurgulanmalıdır.

4. FONKSIYON: ÜST KOT

Ticari kullanımın bazalarda değerlendirildiği alanlarda yüksek yapılarda üst kotlar,

manzaradan da faydalanmak amacıyla tamamen konut olarak kullanılır.

5. ERIŞILEBILIRLIK: GEÇIRGENLIK

Sahil bölgesindeki kütleler birbirleri arasındaki geçişler ve zemin kotlardaki

pasajlar ile kıyıya erişim sağlayacak kurguda tasarlanmalıdır.


E. TASARIM KODLARI

E. 3. GENEL KODLAR

E. 3A. ULAŞIM: ULAŞIM SISTEMATIĞI

Proje alanı, E5 ve sahil yolu üzerinden İstanbul’un ana toplu taşıma akslarına

entegre bir şekildedir. Projenin yaratacağı nüfus artışının dengeli bir

şekilde idare edilebilmesi için, hem proje alanına, hem de proje alanının

içinde yeni akslar ve ringler oluşturularak bir ulaşım sistematiği önerilmiştir.

Toplu taşıma hatları dışında Kartal’da yaya ulaşımı ve bisiklet kullanımları

desteklenmektir. Özellikle yeşil aks ve dikişlerde bisiklet ve yaya yollarının

sürekliliği önemsenmiştir.


ANA AKSLAR

Proje alanının ana ulaşım aksları kuzey-güney doğrultusunda bulvar, doğu-batı

doğrultularında ise sahil yolu ve E-5’tir. Yine doğu-batı akslarında uzanan dikişler,

bu aks sistemini destekler.

TOPLU TAŞIMA

Proje alanı kuzeyde metro ve otobüs hatları, güneyde ise Marmaray ile kente bağlanır.

Alanın içindeki ulaşım için ise tramvay ve havaray hatları önerilmektedir.

RINGLER

Proje alanını çevreleyen yeşil kuşak, bir yaya ve bisiklet ringi oluşturur. Dikişler

tarafından sınırlanan daha küçük ringler de mevcuttur.


E. TASARIM KODLARI

E. 3. GENEL KODLAR

E. 3B. KAMUSAL VE YARI KAMUSAL ALANLAR: YEŞIL ÖRTÜ

1. YEŞİL ÖRTÜ

Tüm proje alanını birbirine bağlayan, kamusal ve yarı kamusal alanlar oluşturan,

mevcut ve önerilen donatı alanlarını bütünleştiren bir yeşil örtü önerilmektedir.

Yeşil örtüyü oluşturan kentsel unsurlar şunlardır:

1. Yeşil kuşak: Proje alanı yeşil bir kuşak ile çevrelenmiştir. Kuşak ince uzun açık

ve yeşil alanlar oluşturmak üzere, yapılar geri çekilerek oluşturulmuştur. Varolan

konut dokusu ile yumuşak bir kesişim hedeflenmektedir.

2. Yeşil aks: Kuzey güney yönünde uzanan iki adet koridor, bölgenin ana omurgasını

oluşturmaktadır. Bu koridorlar, yapı adalarının içinden geçerek sokak

hayatını yapı adaların içine uzanmasını ve sürekli bir şekilde bölgeyi geçmesini

amaçlamaktadır. Yapı avlularında oluşturulan yarı kamusal alanlar, bölgenin

sosyal canlılığı için önemli donatılar barındırmaktadır.

3. Dikiş: Geniş caddeler ve geri çekilmiş yapıların oluşturduğu lineer kamusal

alanlardır. Yapıların geri çekilmesi ile oluşturulan yarı kamusal alanlar, bölgenin

sosyal canlılığı için önemli donatılar barındırmaktadır.

4. Pahlar/Köşe meydanları: İşaretli sokak birleşimlerinde yapıların geri çekilerek,

yaya öncelikli meydanlar oluşturmaları gerekmektedir. Meydana bakan geri

çekilmiş, cephelerin meydanın canlılığına hitap eden fonksiyonların kullanımına

açılması tavsiye edilmektedir.

5. Odak: Odaklar, çeperindeki yapıların yükselmesi ve geri çekilmesi ile tanımladıkları

ticari ve kentsel yoğunluk odaklarıdır.

YEŞİL ÖRTÜ

Proje alanını birleştiren kamusal ve

yarı-kamusal alanlar sistematiğine

yeşil örtü ismi verilir.

YEŞIL KUŞAK

Proje alanının çevresini dolanan yeşil

kuşak, zaman zaman donatı alanlarıyla

bütünleşerek genişler. Yeşil kuşağın

yarattığı sürekli yeşil alanlar, proje alanı

ile mevcut yapı stoğunun buluşma

noktası olarak görülebilir.


YEŞIL AKS

DIKIŞLER

PAHLAR/KÖŞE MEYDANLARI

ODAK

Yeşil akslar, 2 ayrı aks olarak yapı ada-

Dikişler, doğu-batı ekseninde kenti

Birbirine bakan yapı adalarının kö-

Yapı kütlelerinin yükseklikleri ile vur-

larının merkezlerinden geçerek hem

birbirine bağlarken kent sakinlerinin

şelerindeki yapıların açılı bir şekilde

gulanan çekim merkezleridir.

denizden gelen rüzgarın, hem de kuzey

zaman geçirebileceği yarı kamusal

kırılarak zemin kotta geri çekilmeleri

yönünden gelen rüzgarın kesintisiz

alanlar sağlamayı hedeflemektedir. Bu

ile oluşan meydanlardır.

bir şekilde kentin içine nüfuz etmesi-

geri çekmeler ile sağlanan yarı kamu-

ne izin verirken hem de Kartallıların

sal alanlara bakan ticari işletmeler, bu

kullanabilecekleri devamlı yürüyüş

alanları aktive eden unsurlar olarak

bisiklet ve ticari hatlar sağlamaktadır.

kullanılmalıdır.

Yaya ve bisiklet geçişleri yaya geçitleri

ve kontrollü trafik ışıkları ile sağlanacaktır.


2. KAMUSAL ALAN TİPLERİ

Proje alanı içerisinde birçok farklı fonksiyona ve kullanıcıya hitap eden birçok farklı tip kamusal alan ve özellikle meydan

içermektedir. Kartal’daki meydanlar farklı ölçeklerde, kamusallıklarda ve peyzaj içeriğindedir. İç avlular, yapı adalarının içinde

yapılar tarafından çevrelenmiş yarı kamusal alanlardır. Pahlar, yol kesişimlerinde imar zarflarının köşelerinin kırılması ile ortaya

çıkartılmış, geniş kentsel alanlardır ve sokak hayatını teşvik etmek amacı ile, ticari fonksiyonlar ile çevrilidir. Geri çekmeler

ise, yapı kütlelerinde yaratılan boşluk ve nişlerin ticari ve yarı kamusal alanlardır.


Kamusal ve yarı kamusal alanlar

Donatı Alanı

Yeşil Aks

Ek çekme mesafeleri

Pahlar

Pahlar

Ek çekme mesafeleri

Pahlar

Donatı Alanı


E. TASARIM KODLARI

E. 3. GENEL KODLAR

E. 3C. DOKU VE TIPOLOJI: IMAR ZARFI

Kentsel dokuyu belirleyen çeşitli unsurlar vardır. Bunlar;

1. Yapının bulunduğu karakter bölgesi,

2. Yapı adası morfolojisi,

3. Yükseklik stratejisi,

4. Çekme mesafeleri

5. Pahlar, şeklinde sıralanabilir.

Tüm bunların üç boyutta tariflenebilmesi için her bir yapı adası ve parsel için,

yapı kütlelerinin kaplayabileceği hacimleri gösteren İmar Zarfları oluşturulmuştur.

1. YAPI ADASI MORFOLOJILERI

Proje alanında farklı büyüklüklerde ve farklı formlarda (a. Kareye yakın, b. Dikdörtgene

yakın, c. Tanımsız geometri) yapı adaları bulunmaktadır. Geliştirilen

stratejilerin her bir yapı adasına uyum sağlayacak nitelikte olması gerekmektedir.

Yerleşilebilen alan ve yükseklik stratejilerini İmar Zarfları tanımlamaktadır. Bunlara

ek olarak kütle tipolojilerinin ve kentsel dokunun karakter bölgesi bazında

değişim gösterdiği durumlar, her bir karakter bölgesinin ilgili başlığında tariflenmektedir.


2. YÜKSEKLİK STRATEJİSİ

A. BULVAR

Bulvar cephesinde 8 katlı devamlı bir kentsel cephe oluşturmak hedeflenmektedir.

Bulvara bakan adalar arka cephelerinde 55m’ye yükselmektedir

B. ÇEPER

Çeper bölgesi kenti birbirine bağlayan değişken yükseklikler içeren bir karakter

bölgesidir. Var olan dokuya uymak amacı ile alan sınırında alçak katlı yapılar

öngörülmüştür.

C. SAHİL

Var olan yüksek katlı yapılardan geçiş oluşturulması amacı ile ve denizden gelen

rüzgarın içeri taşınması için sahil bölgesinde yüksek katlı ve düşük oturumlu

yapılar öngörülmüştür.

D. E-5

E-5’e komşu parsellerin otoyola bakan cephelerin yüksek katlı yapılar öngörülmüştür.

Yapıların E-5’ten uzaklaştıkça alçalması beklenmektedir.


3. ÇEKME MESAFELERI

Çekme mesafeleri, projede özel durumlarda yönetmelikte belirtilenden farklı

olabilmektedir. Bu şekilde oluşturulan ek yarı-kamusal alanlar, proje bütününde

oluşturulan açık alan sistematiğinin bir parçası olarak kurgulanmıştır.

YARI

BULVAR (45 M) KAMUSAL KAMUSAL

CADDE (20 M) SAL KAMUSAL

SAL YARI KAMUSAL SOKAK

5 m çekme 5 m kodlar

tarafından

3 m

çekme

belirlenmiş

ekstra

çekme

YARI

5 m kodlar

tarafından

belirlenmiş

ekstra

çekme

KAMU-

KAMU-

3 m

çekme

7 m kodlar

tarafından belirlenmiş

ekstra

çekme

(12 M)


min. 5m

min. 3m

min. 3m

MEVCUT İSTANBUL TİP İMAR YÖNETMELİĞİNE GÖRE ;

MADDE 23;

(1) Uygulama imar planında, aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda bahçe

mesafeleri;

(2) Ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeleri en az 5.00

metredir.

(3) Yan bahçe mesafesi ile kamusal alanlara komşu olan bahçe mesafeleri en az

3.00 metredir.

Arka bahçe mesafesi en az 3.00 metredir

(4.ç) Yan ve arka bahçe mesafeleri; 5 katın üzerindeki her kat için 0.50 metre

artırılır.

min. 3m+(5

katın üzerindeki

her kat için

0.50 m)

(5) Yan ve arka bahçe mesafelerinin hesabında dikkate alınacak kat adedi

katların toplam yüksekliğinin üçe bölünmesi ile bulunur. 2.50 metreyi aşan artık

değerler 1 kat adedine tekabül eder.

min. 3m+(5

katın üzerindeki

her kat için

0.50 m)

(6) Bu Yönetmelikte yer alan kat adedine bağlı olarak yan ve arka bahçe mesafelerinin

0.50 metre arttırılmasına ilişkin hükümler yapıda bulunan her katta ayrı

ayrı değerlendirme yapılarak da uygulanabilir.


+60.50 m

(7) Uygulama imar planında aksine bir açıklama getirilmediği takdirde, binanın

tabii zemin veya tesviye edilmiş zemindeki en düşük kottaki görünen yüksekliği

60.50 metre veya daha fazla ise; ön, yan ve arka parsel sınırından en az 15.00

metre çekilmek durumundadır. 60.50 metre yükseklikten sonra artan her kat için

ön, yan ve arka bahçe mesafelerine 0.50 metre ilave edilir.

min. 15m

min. 15m

min. 15m

15 metre + 60.50

üzeri her kat için

0.50 m

(8) Çok yüksek yapı, az katlı bir ana kitle üzerinde yükseliyorsa, parsel sınırı ile

ana kitlenin parsele en yakın noktası arasındaki mesafe 10.00 metreye kadar

düşürülebilir. Ana kitle yüksekliği dâhil yapı yüksekliğinin 60.50 metre olması

durumunda yükselen blok ile parsel sınırı arasındaki mesafe en az 15.00 metre

olup 60.50 metre yükseklikten sonra artan her kat için bu mesafeye 0.50 metre

ilave edilir.

15 metre

Ana kitlenin

Parsele en yakın

noktası 10 metre

olabilir.


+60.50 m

b

a

a+b=60.50

15 metre + 60.50 üzeri

her kat için 0.50 m

Ana kitle yüksekliği dâhil yapı yüksekliğinin 60.50 metre olması durumunda yükselen

blok ile parsel sınırı arasındaki mesafe en az 15.00 metre olup 60.50 metre

yükseklikten sonra artan her kat için bu mesafeye 0.50 metre ilave edilir.

iki kütle arasındaki

mesafe min. 20

metre olmalıdır.

Bu maddede ifade edilen ana kitle; en fazla 5 katlı olup kat adedi binanın en düşük

kottaki cephesi esas alınarak belirlenir. Bir parselde birden fazla 60.50 metre

yükseklikte bina yapılması halinde binalar arasındaki mesafe, 20.00 metre olup,

60.50 metre yükseklikten sonra ilave her 3.00 metre yükseklik için bu mesafeye

0.50 metre ilave edilir. Bu fıkraya göre fazladan bırakılması gereken çekme mesafeleri

bir veya birkaç kat birlikte etüt edilerek binada kademelenme yapılmak

suretiyle de gerçekleştirilebilir.

2 blok arasındaki mesafe;

iki bloğun yan bahçelerinin

toplamı kadar olmalıdır.

ğ) Bir parselde az katlı ana bir kitle üzerinde birden fazla yükselen bloklar

tertiplenmesi halinde, bloklar arasında en az yapının ana kitlesi üzerinde kalan

bölümlerinin yüksekliklerine göre bu Yönetmelikte belirlenen iki bina arasındaki

yan bahçelerin toplamı kadar mesafe bırakılmak zorundadır.


4. PAHLAR

Pahlar, uygun olan bütün yapı adalarının köşelerinde kütlelerin cephelerinde yapılan

45 derecelik pahlar ile yaratılan yarı kamusal alanlardır. Bulundukları sokak ve

yol genişliklerine göre farklı ölçeklerde oluşturulan bu alanlar, karşılıklı köşelerde

görsel bağlantı kurarak yaya ölçeğinde odaklar yaratılmasını sağlar. Bu odaklar,

zemin kottaki yaya algısı için de olumludur.

Odak Noktası

Köşelerin terk edilmesiyle oluşan meydancık grupları, bütüncüllük ilkesini koruyabilmek için

dil birliği içermelidir.

Köşelerde tasarlanan pahlar, araçlar için görüş alanını arttırarak, yollarda

oluşabilecek kazaların önüne geçebilir.


Odaklar ve Cephe İlişkisi

Kamusal Mekanlar ve Cephe İlişkisi


5. İMAR ZARFLARI

İmar zarfı, yapı adası içerisinde yapılaşabilinen alanı gösterir. Bu zarfın belirlenmesinde

etkili olan kentsel durumlar bölümün başında belirtilmiştir. Yandaki

diyagram, alttan yukarı doğru okunmalıdır.

4. Kütlelerin maksimum yükseklikleri, yapı adasının bulunduğu karakter bölgesine

göre belirlenir. Kimi adalarda yüksek yapılar ada sınırına dayanırken, kimi

adalarda ortada yer alır. Bazı adalarda maksimum yükseklik, imarda izin verilen

yükseklikten düşüktür.

3. Belirlenmiş önemli kesişimlerde, imar zarflarının köşeleri pahlanarak yarı

kamusal meydanlar yaratılmıştır. Meydan genişlikleri kesişen sokakların genişliklerine

göre farklılık göstermektedir.

2. Yapı çekme mesafeleri yapı adasının baktığı cadde ve sokağa göre belirlenmektedir.:

Yol Genişliği

45 m

21 m

12 m

9 m

7 m

Çekme Mesafesi

5 m

5 m

7 m

8 m

8 m

1. İmar planında her yapı adasında, kaldırım sınırı, mülkiyet sınırı ve fonksiyon

sınırı bulunmaktadır.

Fonksiyon sınırı, imar zarfının 2 boyutlu gösterimidir.


Bir yapı adası için oluşturulan üç boyutlu yapı zarfına uyan çok sayıda kütle alternatifi

geliştirilebilir. Bu zarflar, proje bütünündeki stratejileri yansıtacak en geniş

üç boyutlu sınırlar olarak düşünülmelidir.

Kule h max

Blok h max

Baza h max

BULVAR

BULVAR

KÜTLE ALTERNATIFI

Hmax = 54 m

Taks = 0,45




BIR ADA IÇIN IMAR ZARFI


taks = 0,50

kaks = 2



BULVAR

KÜTLE ALTERNATIFI

Hmax = 52m

Taks = 0,50





E. TASARIM KODLARI

E. 3. GENEL KODLAR

E. 3D. FONKSIYONLAR: KARMA KULLANIM

Farklı karakter bölgelerinin farklı yapı tiplerin ev sahipliği yapması beklenmektedir. Bu yapı tipleri karakter bölgelerinde

istenilen etkilerin sağlanması ve çalışan bir mahalle kurulması için çok önemli yapı taşlarıdır. Aşağıdaki diyagram, mimari

tasarımı yapılırken uygulanması tavsiye edilen yapı tiplerini göstermektedir.

Kartal’da TTK1 dahilindeki adaların %60 Ticari ve %40 Konut Birim bulundurması gerekmektedir. Bu birimler ada içerisine

konumlandırılırken, çevresi ile ilişkisi göz ardı edilmemelidir. Ticari birimlerin ana akslara yönelik yerleştirilmesi ve bu

aksların yaya aksları da olabileceği unutulmamalıdır.


Karma kullanımlı yapılarda, uyumlu fonksiyonların bir arada kullanılması, iş saatleri sonrasında yapının kullanımının

devamlılığını arttırabilir.

Zemin katlarda ticari işlevlerin kullanılması yapının gündüz vakitlerinde kullanımını sağlarken, üst katlarda bulunan

konut fonksiyonları gece vakitlerinde kullanımın sürdürülmesini sağlar.

Gündüz Kullanım Yoğunluğu

Gece Kullanım Yoğunluğu


E. TASARIM KODLARI

E. 3. GENEL KODLAR

E. 3E. ERIŞILEBILIRLIK: TANIMLI KESITLER

1. YOL KESITLERI

Farklı bulvar, cadde ve sokak genişlikleri,

araç trafiği, yaya ve bisiklet

aksları, kaldırım genişlikleri, yapıların

çekme mesafeleri ile oluşturulan ek

yarı kamusal alanlar, durakların ve

park alanlarının yerleri gibi pek çok

şeyi belirler.


BULVAR (45 M)


CADDE (20 M)


SOKAK (12 M)


SOKAK ( 9 M)


SOKAK (7 M)


2. GENIŞLIK/YÜKSEKLIK ORANLARI

Proje alanı boyunca yükseklik stratejisi geliştirilirken, yollara bakan ve kaldırıma

dayanan cephesi olan kütlelerin, kaldırımda yürüyen insanlar tarafından nasıl

algılanacağı da hesaba katılmıştır. Yayanın yürürken algıladığı kütlelerin insan ölçeği

algısını yaratabilmesi için kademeli olarak yükselmesi, buna göre yükseklik

kısıtlarının kurgulanması veya çekme mesafelerine ek kamusal alanlar bırakılması

önerilmiştir.



3. KALDIRIM VE YAYA

Zemin kat kullanım çeşit ve tipleri, proje alanın ticari ve kentsel canlılık bağlamında aktive etme çabasında kilit rol oynamaktadır.

Zemin katta geçişe izin veren parçalı kat kullanımı akslara ulaşılabilirliği artıracaktır. Şeffaf cepheler, akslar üzerinde

ilginç ögeler yaratmakla birlikte kentlilerin güvenli hissetmelerini de sağlayacaktır. Zemin katta ticari fonksiyonların yoğunlaşması

ticari aktivite ile birlikte canlılık yaratacak, bu canlılıktan beslenen yarı kamusal alanlar ise farklı ve değişken kentsel

deneyimler sunacaktır.

BULVAR

Bulvar’a bakan kaldırımlar, çok işlevli

bir bütünlük içinde parçalara

ayrılmıştır. Yolcu indirme/ bindirme

cepleri peyzaj elemanları ile yola yakın

yerleştirilirken, yarı kamusal alanlar,

yapıların geri çekilmesi ile oluşturulan

kolonadların altına alınmıştır.

CADDE

Caddelerin kaldırım düzeni yaya ve

bisiklet trafiğini araç trafiğinden korumak

amacı ile kurgulanmıştır. Yapıların

zemin kat kullanımları ile kamusal donatılar

arasında devamlı bir yürüyüş

alanı tanımlanmıştır. Cadde üzerinde

araçların park etmesine belirlenen

ceplerde izin verilmektedir.


SOKAK

Sokak kaldırım düzeni yaya ve bisiklet

trafiğini araç trafiğinden korumak

amacı ile kurgulanmıştır. Yapıların zemin

kat kullanımları ile kamusal donatılar

arasında devamlı bir yürüyüş alanı

tanımlanmıştır. Sokaklarda araçların

park etmesine belirlenen ceplerde izin

verilmektedir.


4. YOL KESIŞIMLERI

Proje alanında bulunan farklı genişliklere sahip yollar, tanımsız açılarla birbirine

bağlanmaktadır. Kaldırımların genişlikleri köşelerde artarak kesişimlerde oluşan

yoğunlukları kaldırabilmelidir.

Bu genişlemeler kamusal alan olarak tanımlanmıştır.

Bulvara bağlanan cadde ve sokaklar. Bulvarın

orta aksından geçen tramvay hattının iki yanındaki

refüj, yayaların karşıdan karşıya geçerken

kat edeceği mesafeleri kısaltır.

Refüjler tek sıra olarak caddelerin ota akslarında

devam ederken, çift şeritli araç yolu

veya daha az genişlikte olan sokaklarda refüj

bulunmaz.

Proje alanı içinde farklı ada morfolojileri

bulunduğu için, çeşitli açılarda farklı genişlikte

sokaklar birbirine bağlanabilmektedir. Bu durumda

sokak genişliklerine oranlı olarak köşe

genişlemeleri yaratılır.

Dar açılarla birbirlerine bağlanan cadde ve

sokaklarda köşelerin genişlemesi. Bu tip

köşelerde binaların çekme mesafeleri de önde

yarı kamusal bir alan oluşturacak şekilde

ayarlanmıştır.


Bulvara bağlanan cadde ve sokaklar. Bulvarın orta

aksından geçen tramvay hattının iki yanındaki refüj,

yayaların karşıdan karşıya geçerken kat edeceği

mesafeleri kısaltır.


E. TASARIM KODLARI

E. 4. BULVAR

E. 4A. ULAŞIM: KUZEY-GÜNEY AKSI

Bulvar, proje alanı içerisinde en yoğun araç ve yaya yoğunluğuna sahip olacak

aks olarak öngörülmektedir.

45 metre genişliğindeki bulvarın orta aksından tramvay geçer. Tramvayın iki

yanında ikişer şeritlik akıcı trafik, birer şeritlik ise drop-off, bekleme, durak vb

amaçlarla kullanılan yavaş şerit bulunur.

Önerilen Havaray hattının bir kısmı da bulvar üzerinden geçer.

Toplam 2,4 km uzunluğunda olan bulvarın en yoğun olacak kısmı, yandaki imajda

gösterildiği gibi, Kubilay Caddesi-Kocatepe Caddesi dikişi ile Namık Kemal Caddesi-Uluna

Caddesi dikişi arasında kalan 1 km’lik bölümdür. Bu bölüm, bulvarın

dikişlerle birleştiği noktalarda odaklara dönüşür. Bulvarın bu bölümünün bir

alışveriş/piyasa caddesi karakterinde olması kurgulanmıştır.


Avenue des Champs-Élysées

La Rambla

İstiklal Caddesi

Bulvar

Paris, Fransa

Barcelona, İspanya

İstanbul, Türkiye

İstanbul, Türkiye

3 km

1,7 km

1,7 km

1 km


E. TASARIM KODLARI

E. 4. BULVAR

E. 4B. KAMUSAL VE YARI KAMUSAL ALANLAR: YEŞIL AKSLAR

Kuzey-güney doğrultusunda önerilen iki adet yeşil aks, merkezi yaya ve araç trafiğini

kaldıracak olan bulvarın yanındaki yapı adaları içinde konumlandırılmıştır.

Aynı zamanda 22 metre genişliğindeki bu akslar, proje alanı boyunca kesintisiz

yürüyüş ve bisiklet yolları sunar.

Oluşturulan yeşil akslar, ekolojik koridorlar olarak çalışır. Aksların temel işlevlerinden

biri kuzey rüzgarlarını denize kadar taşıyan doğal rüzgar koridorları

oluşturmaktır. Proje alanının kuzeyi ile güneyi arasındaki 100 metrelik kot farkı, 3

km uzunluğundaki yeşil akslarla çocuk ve yaşlılar tarafından dahi yürünebilir bir

eğimle geçilir.

Adaların içlerinde yer yer genişleyerek yarı-kamusal meydanlara dönüşen

yeşil akslar, zemin kotta yaya aktivitesini arttıracak çeşitli ek fonksiyonlara da

ev sahipliği yapar. Bu sayede yalnızca bulvara bakan cepheler değil, adaların

içlerine bakan kütlelere de değer katılmış olunur.

Aydos Ormanı


Kuzey-Güney Sürekliliği

Yeşil Akslar Üzerinde Yaratılan Yarı Kamusal Alanlar

Tasarım Alanı - Ada

Yarı Kamusal Meydan Oluşumu


Yeşil akslar, adaların içlerinde çeşitli formlarda genişleyerek yarı-kamusal alanlar

oluşturur. Oluşan bu alanlarda çocuk oyun parkı, bisiklet parkı, kamusal sanat

öğeleri, su ve peyzaj öğeleri gibi çeşitli ek fonksiyonlar yer alabilir.

Bu meydanlar aynı zamanda yapı adasına yerleşecek kütleler için de adanın

içinde morfolojik referanslar oluşturabilir.

Aksların ve oluşturulan avlu-meydanların formu, yapı adasındaki tasarıma göre

değişecektir. Uyulmasının önemli olduğu kodlar ise yapı adaları arasında yeşil

aksların başlangıç ve bitiş noktaları arasında süreklilik sağlanması, aksların

genişliklerinin tüm adalarda sabit tutulması, aksların ortasında devam eden

yürüme ve bisiklet yollarının korunması, oluşturulan yarı-kamusal mekanların

algılanabilir bir tasarım kimliğine sahip olmasıdır.


Fonksiyon Örnekleri

Ticaret / Oturma

Yeşil Alan

Ticaret / Oturma

Çocuk Oyun

Alanı

Yeşil Alan

Avlu Kullanım Örneği


E. TASARIM KODLARI

E. 4. BULVAR

E. 4C. TIPOLOJI VE DOKU: BAZA

Bulvara cephesi olan yapı adalarından oluşan bu karakter bölgesinin tipolojisi ve

dokusu, bulvar üzerinde ve adaların içlerinden geçen yeşil aksların oluşturdukları

yaya ve zemin kot aktivitesi ile tanımlanmaktadır.

Bulvara bakan tüm kütleler, bitişik ve cephe sürekliliğini sağlayacak şekilde

yerleştirilmiş bazalardan oluşur. Bu bazalar 8 katlıdır ve bulvarda insan ölçeğini

korumak için, bulvar cepheli daha yüksek yapılaşmaya izin verilmez. Bazalar yapı

adalarının çeperlerini tutacak şekilde konumlandırılır.

Yapı adalarının dış (bulvara bakmayan) taraflarında ise blok ve kule tipi yapılaşmaya

izin verilir. Bu kütleler ise yine adaların dış çeperlerini tutacak ve adaların

içinden geçen yeşil akslarda avlular oluşturacak şekilde yerleştirilir.

Kentsel yoğunluğu arttırmak amacıyla bu bölgede TAKs 0,50 olarak belirlenmiştir.


Yapıların cephe tasarımında öne çıkan kat, parapet,

lento, doğrama ve benzeri yatay hizaların birbirini

takip ederek görsel bir süreklilik sağlaması önemlidir.


Ticari akslarda cephe sürekliliği ilkesinin sağlanabilmesi için;

a. Ticari zemin kat tavan yükseklikleri minimum 4.5 m olmalıdır.

b. Bulvar ve yeşil akslar gibi zemin katın ticari kullanıma ayrılması öngörülen

yerlerde yapılacak cephe tasarımlarında tabelalar ve faaliyetleri ticari işlevin kat

yüksekliğini aşmamalıdır.

c. Mahalle odakları ve ringin odaklara yakın çevresi için önerilen bu çözümlerde

ticarethanelerin tabelaları ve faaliyetleri zemin katın dışına çıkmamalıdır.

Min. 4.5m.

Zemin katlarda yer alan ticaret fonksiyonlarının hizalanması

Ticari zemin katlarda cam ve vitrin kullanımı sağlanmalı şeffaf cepheler ve geçişler oluşturulmalıdır


Şeffaf Zon


E. TASARIM KODLARI

E. 4. BULVAR

E. 4D. FONKSIYONLAR: ZEMİN KOT KULLANIMI



ilginç ögeler yaratmakla birlikte kentlilerin güvenli hissetmelerini de sağlayacaktır. Zemin katta ticari fonksiyonların

yoğunlaşması ticari aktivite ile birlikte canlılık yaratacak, bu canlılıktan beslenen yarı kamusal alanlar ise farklı ve değişken

kentsel deneyimler sunacaktır.

GEÇIRGENLIK

Ana akslara bakan yapılar, kaldırımlar ve yan sokaklara geçiş vermesi amacı ile

geçirgen ve boşluklu olarak tasarlanmalıdır. Bu geçişler yeşil aksların geçtiği

adalarda, akslarla ve aksların yarattığı yarı kamusal alanlarla entegre olacak

şekilde düşünülebilir. Bu sayede adalara tüm yönlerden giriş sağlanabilir.

ŞEFFAFLIK

Zemin katların mümkün olduğunca şeffaf cephelere sahip olması, bu kotta yer

alan ticari aktiviteyi destekleyecektir (Bkz. C.6). Bu şeffaflık aynı zamanda yayalar

için de olumludur, iç ve dış mekanın görsel olarak bağlantısının kurulabildiği

yollar, yayalar için yürümesi daha keyifli rotalardır.

YARI KAMUSAL ALANLAR

Zemin kotlarda yer alan ticari birimler, adaların özellikle iç kısımlarında yaratılan

yarı kamusal alanlarla entegre çalışarak kentlilere hem açık, hem kapalı

alan kullanımı sunabilir. Dış mekanlarda yaratılan bu canlılık, yayalar için de

çekici bir ortam sağlayabilir.



E. TASARIM KODLARI

E. 4. BULVAR

E. 4E. ERIŞILEBILIRLIK: ARKADLAR

Bulvar boyunca yaya sürekliliğinin kesintisiz bir şekilde sağlanabilmesi çok kritiktir. Bu sebeple bulvara bakan tüm cephelerin

zemin kotlarında yapılacak geri çekmeler ile arkadlar oluşturulması öngörülmüştür. Bu arkadların yarattığı yarı

kamusal alanlar hem sokak kotunda kullanıcıları güneşten, yağmurdan ve rüzgardan korumaya yardımcı olur, hem zemin

kotta ticari alanların oturum alanı olarak kullanılarak bulvarı hareketlendirir, hem de bölgenin kimliğini oluşturur.

Arkadlar boyunca kullanılacak tabela, saçak, tente gibi kent estetiğini etkileyen elemanların ortak bir dille tasarlanması, bu

tasarımların kodlarına uyulması önerilmektedir.

Arkad


Arkad: Yarı Kamusal Alan

Kaldırım: Kamusal Alan


E. TASARIM KODLARI

E. 5. KENARLAR

E. 5A. ULAŞIM: DIKIŞLER

ZHA master planı önerisinin en güçlü yönlerinden biri, alanın

doğu-batı yönlerinde birleştirici rol oynayacak, “dikiş”

olarak adlandırılan akslar önermesidir. Bu dikişler mevcut

sokak dokusunu alan içinde organik çizgilerle devam ettirir.

Sokak hatlarına ek olarak, dikişlere komşu olan adaların

bu sokaklara bakan kısımları kamusal yeşil alan olarak

kullanılır. Bu sayede proje alanı içinde sürekli kamusal yeşil

alanlar yaratmak amaçlanır.

Proje önerisi, ticari aktivitelerin yoğunlaştığı alanlar olarak

da bu aksların kullanılmasını önerir. Bu sayede doğu-batı

aksları üzerinde program devamlılığı sağlanacaktır. Yaratılan

kamusal akslar, yükseklik stratejisi ile de üçüncü boyutta

vurgulanır.


E. TASARIM KODLARI

E. 5. KENARLAR

E. 5B. KAMUSAL VE YARI KAMUSAL ALANLAR: YEŞIL KUŞAK

Tüm yapı alanını çevreleyen bir kuşak, yeşil ve yürünebilir alanların

sürekliliğini sağlarken, proje alanı ve çevresi arasındaki ilişkiyi

güçlendirecektir. Proje alanının çevresini dolanan yeşil kuşak,

zaman zaman donatı alanlarıyla bütünleşerek genişler.

Proje alanının dönüşümü esnasında bu yeşil kuşak tampon bölge

olarak da işlev görebilir.


E. TASARIM KODLARI

E. 5. KENARLAR

E. 5C. TIPOLOJI VE DOKU: BLOK

Bloklar, yükseklikleri 28 m ile 36 metre arasında değişen, yatay kütleli yapılardır. Kütleler, baza oluşturmadan yerle buluşurlar.

Konumlanma biçimleri ve uzunlukları ile adaların içerisindeki akışı düzenleme yetisine sahip mimari elemanlardır.

Blokların yerleşiminde kentsel izlerin, özellikle kamusal alanların, devamlılığına dikkat edilmelidir ve peyzaj düzenlemeleri

de bu yaklaşım ile yapılmalıdır.

Orta yükseklikteki yapılarda, zemin kullanımının arttırılması ve bloklar arası kalan yarı kamusal alanların yaşayan mekanlara

dönüşmesi için zemin katların ticari işlevler ile kullanılması gerekmektedir.


SOKAK/GEÇIŞ TANIMLAYAN BLOK

YERLEŞIMI

Bir meydan veya odak gibi toplanma/

duraksama mekanı yaratmaz, yalnızca

geçişlerin sürekliliğini sağlar.

AVLULU BLOK YERLEŞIMI

Tanımlı bir kentsel mekan tanımlar.

Mekanın kamusallık hissinin oluşturulması

için giriş/çıkışların belirgin olması

önemlidir. Hem toplanma/duraksama,

hem de geçiş mekanı olarak çalışır.

KAPALI AVLULU BLOK YERLEŞIMI

Tanımlı bir duraksama mekanı yaratır. Komşuluğunda bulunan donatı

alanları veya diğer açık alanlarla birleşerek hem geçiş, hem de toplanma

işlevi görebilir.


E. TASARIM KODLARI

E. 5. KENARLAR

E. 5D. FONKSIYONLAR: ZEMİN KOT KULLANIMI



ilginç ögeler yaratmakla birlikte kentlilerin güvenli hissetmelerini de sağlayacaktır. Zemin katta ticari fonksiyonların yoğunlaşması

ticari aktivite ile birlikte canlılık yaratacak, bu canlılıktan beslenen yarı kamusal alanlar ise farklı ve değişken kentsel

deneyimler sunacaktır.

GEÇIRGENLIK

Ana akslara bakan yapılar, kaldırımlar ve yan sokaklara geçiş vermesi amacı ile geçirgen

ve boşluklu olarak tasarlanmalıdır. Bu geçişler yeşil aksların geçtiği adalarda,

akslarla ve aksların yarattığı yarı kamusal alanlarla entegre olacak şekilde düşünülebilir.

Bu sayede adalara tüm yönlerden giriş sağlanabilir.

ŞEFFAFLIK

Zemin katların mümkün olduğunca şeffaf cephelere sahip olması, bu kotta yer alan

ticari aktiviteyi destekleyecektir (Bkz. C.6). Bu şeffaflık aynı zamanda yayalar için de

olumludur, iç ve dış mekanın görsel olarak bağlantısının kurulabildiği yollar, yayalar

için yürümesi daha keyifli rotalardır.

YARI KAMUSAL ALANLAR

Zemin kotlarda yer alan ticari birimler, adaların özellikle iç kısımlarında yaratılan

yarı kamusal alanlarla entegre çalışarak kentlilere hem açık, hem kapalı alan kullanımı

sunabilir. Dış mekanlarda yaratılan bu canlılık, yayalar için de çekici bir ortam

sağlayabilir.



E. TASARIM KODLARI

E. 5. KENARLAR

E. 5E. ERIŞILEBILIRLIK: SÜREKLILIK

Zaha Hadid Mimarlık tarafından çalışılmış master planda önemi vurgulanan doğu-batı eksenindeki dikişler proje alanı ile mevcut

yerleşim alanlarını birbirine bağlayacak ve iki bölgenin tek parça halinde işlemesini sağlayacaktır. Dikişlerde yaratılan geniş

kamusal ve yarı kamusal alanlar, alanın kenarlarında yüksekliği azalan yapılar, yeşil kuşak gibi stratejiler sosyal sürekliliğin

devamını sağlamak adına alınmış önlemlerdir.

Yeşil Aks

Yeşil Aks

Dikişler

Dikişler


Yapı Adaları Arasında Geçişler


E. TASARIM KODLARI

E. 6. SAHIL

E. 6A. ULAŞIM: ÜST ÖLÇEKTE BAĞLANTI

İstanbul’un en önemli karayıllarondan biri olan E-5, proje alanının şehirle

bağlantı kurduğu ana akslardan biridir. M4 Kadıköy-Tavşantepe metro hattı, çok

sayıda otobüs ve minibüs hattı bu akstan geçmektedir. M4 metro hattının Kartal

durağı, proje alanının kuzeyinde yer alır.


E. TASARIM KODLARI

E. 6. SAHIL


Sahil aksı halihazırda kullanımda olan önemli bir kamusal alandır ve proje

alanının bu kent parkına erişebilirliğinin sağlanması önemlidir. Bu nedenle proje

alanında önerilen kamusal ve yarı kamusal açık alana sistematiği, yayaların ve

bisikletlilerin kıyıya erişebilmesini sağlamaktadır.


E. TASARIM KODLARI

E. 6. SAHIL

E. 6C. TIPOLOJI VE DOKU: KULE


minimum 1000 m 2 civarında olması öngörülmüştür.

Kuleler, Bulvar ve Kenar bölgelerinde bazaların üzerinden yükselerek yapı adalarının

ortalarına doğru çekilir. Bu sayede sokak kotundaki insan ölçeği korunmuş

olur. Fakat E5 ve Sahil bölgelerinde kulelerin tekil bir şekilde kurgulanması

mümkündür.

Yukarıdaki plan, çoğunlukla kule tipolojilerinin uygulandığı bölgeleri göstermektedir.

Bulvar ve yeşil akslarda açık pembe ile gösterilen hattaki yüksek

yapılar, blok ile kule arasında (maksimum 45 m) bir tipoloji olduğu için ayrıca

belirtilmiştir.


Çatılarda Özel Ortak Alanlar

Ara Katlarda Özel Ortak Alanlar

Bazaların üzerine yerleşen kuleler, yükseklik farkı sayesinde oluşan terasları,

yapıların kullanıcıları için özel ortak alanlar oluşturabilecek şekilde kullanabilir.

Çatı katlarının işlevselliğinin korunması ve kullanımında sorun yaşanmaması

için, rüzgar yön ve şiddeti dikkate alınarak tasarım yapılması önerilir.

Yüksek yapılarda ara katlardan bir veya birden çoğunu özel ortak kullanım alanı

(kat bahçesi vb.) olarak tasarlamak, yapının kullanımını arttırabilir.

Bu şekilde tasarlanan yapılar, kütlesel olarak yapının insan ölçeği ve mekan

algısını değiştiren bir kriter olabilir.


Silüet cepheleri

Binaların kente silüet veren cephelerinde kısmen ya da tamamen

sağır yüzeyler oluşturulmamalıdır.

Kente silüet veren ön cephe

Bina ön cephelerinde hiç bir şekilde sağır yüzeyler oluşturulamaz.

Binaların önünde yüksek duvarlar bulunamaz.

X

Cephe Eklentileri - Dış Üniteler

Binaların ön cephelerinde jeneratör, su deposu, HVAC, tesisat

dış üniteleri, çanak anten gibi eklentiler bulundurulmamalıdır.

Bu tip tesisat dış üniteleri arka cephelerde ya da çatıda çözülmelidir.

X


Cephe Eklentileri - Afiş, Reklam ve Pano

Bina cephelerinde, cepheyi kısmen ya da tamamen kapatan,reklam,

ilan, pano, afiş, ekran bulundurulamaz.

X

Yarı Kamusal Alan ve Kamusal Alan Ayrımı

Cephelerin zemin kotları her durumda sokaktan algılanır

olmalıdır.


E. TASARIM KODLARI

E. 6. SAHIL

E. 6D. FONKSIYONLAR: ÜST KOT KULLANIMI

Zemin kotunda ticari fonksiyonların desteklenmesi ile sokak hayatı canlandırılmaya

çalışılmıştır. Bu durum, yapıların kendi içlerinde zemin ve üst kotlar

arasında fonksiyonel biri ayrışıma gitmesine yol açmaktadır.

Mimari tasarımarın fonksiyonel ayrışmayı dışa vurar şekilde kütle ve cephe

tasarımları oluşturmaları özellikle, cephe yapısının zemin katta değişmesi ve

şeffaflaşması beklenmektedir. Bu şekilde kentsel bir bütünlük ve cephe sürekliliği

sağlanacaktır.



E. TASARIM KODLARI

E. 6. SAHIL

E. 6E. ERIŞILEBILIRLIK: GEÇIRGENLIK

Özellikle kentsel akslar boyunca mimari tasarımlar, bu akslara yaklaşarak bulvar, dikiş ve akslardaki kentsel hayatı canlandırmak

için teşvik edilmektedir. Ancak, belirtilen aksların çok uzun mesafeler boyunca devam etmesi, aynı yapı stratejisinin

sürekli uygulanması halinde sıkışıklık ve kullanışsız kentsel mekanlara neden olabilir.

Akslar boyunca geliştirilen mimari tasarımların aksları olumlu yönde geliştirecek, sürprizli mekanlar yaratacak ve monotonluğu

bozacak yapıda olması beklenmektedir . Mimarlar, parçalı yapılar ile geçişler, geri çekilmeler ile yarı kamusal

alanlar ve kentsel avlular gibi birçok tipolojiden faydalanabilir.

Bu prensip proje genelinde de geçerli olmakla beraber, sahil bölgesinde özellikle vurgulanmıştır. Sahil aksı halihazırda

kullanımda olan önemli bir kamusal alandır ve proje alanının bu kent parkına erişebilirliğinin sağlanması önemlidir. Bu

nedenle sahil bölgesinde yer alan yapı adalarındaki kütlelerin birbirleri arasındaki boşluklara veya zemin kotlarda yaratılan

pasajlarla yaya sürekliliğini sağlayan, geçirgen yapılar olması önemlidir.

Geçirimsiz Kapalı Yapılar

Geçirimli, Kesintili Yapılar


Hem kuzey-güney, hem doğu-batı yönünde geçişler

sağlayan yapı adaları


E. TASARIM KODLARI

E. 7. E-5

E. 7A. ULAŞIM: ÜST ÖLÇEKTE BAĞLANTI

İstanbul’un en önemli karayıllarondan biri olan E-5, proje alanının şehirle

bağlantı kurduğu ana akslardan biridir. M4 Kadıköy-Tavşantepe metro hattı, çok

sayıda otobüs ve minibüs hattı bu akstan geçmektedir. M4 metro hattının Kartal

durağı, proje alanının kuzeyinde yer alır.


E. TASARIM KODLARI

E. 7. E-5


Taş Ocağı çevresinde yaratılması öngörülen kentsel rekreasyon alanı, boyutu

itibariyle bölgesel önemde bir kent parkı haline gelebilir. Bu nedenle E-5 bölgesindeki

en önemli kamusal odağın burası olacağı düşünülmektedir. Bu sebeple

bulvarın batısında yer alan yeşil aks Taş Ocağı’nda biter ve rekreasyon alanıyla

bütünleşir.


E. TASARIM KODLARI

E. 7. E-5

E. 7C. TIPOLOJI VE DOKU: KULE


minimum 1000 m 2 civarında olması öngörülmüştür.

Kuleler, Bulvar ve Kenar bölgelerinde bazaların üzerinden yükselerek yapı adalarının

ortalarına doğru çekilir. Bu sayede sokak kotundaki insan ölçeği korunmuş

olur. Fakat E5 ve Sahil bölgelerinde kulelerin tekil bir şekilde kurgulanması

mümkündür.

Yukarıdaki plan, çoğunlukla kule tipolojilerinin uygulandığı bölgeleri göstermektedir.

Bulvar ve yeşil akslarda açık pembe ile gösterilen hattaki yüksek

yapılar, blok ile kule arasında (maksimum 45 m) bir tipoloji olduğu için ayrıca

belirtilmiştir.


Çatılarda Özel Ortak Alanlar

Ara Katlarda Özel Ortak Alanlar

Bazaların üzerine yerleşen kuleler, yükseklik farkı sayesinde oluşan terasları,

yapıların kullanıcıları için özel ortak alanlar oluşturabilecek şekilde kullanabilir.

Çatı katlarının işlevselliğinin korunması ve kullanımında sorun yaşanmaması

için, rüzgar yön ve şiddeti dikkate alınarak tasarım yapılması önerilir.

Yüksek yapılarda ara katlardan bir veya birden çoğunu özel ortak kullanım alanı

(kat bahçesi vb.) olarak tasarlamak, yapının kullanımını arttırabilir.

Bu şekilde tasarlanan yapılar, kütlesel olarak yapının insan ölçeği ve mekan

algısını değiştiren bir kriter olabilir.


Kuleler, blok ve bazaların aksine kentin çeşitli yerlerinden daha uzak mesafelerde

algılanabilir yükseklikte olacağı için, oluşturdukları görsel ve mimari kimlik önemlidir.

Silüet cepheleri

Binaların kente silüet veren cephelerinde kısmen ya da tamamen

sağır yüzeyler oluşturulmamalıdır.

Kente silüet veren ön cephe

Bina ön cephelerinde hiç bir şekilde sağır yüzeyler oluşturulmamalıdır.

Binaların önünde yüksek duvarlar bulunmamalıdır.

X

Cephe Eklentileri - Dış Üniteler

Binaların ön cephelerinde jeneratör, su deposu, HVAC, tesisat

dış üniteleri, çanak anten gibi eklentiler bulundurulmamalıdır.

Bu tip tesisat dış üniteleri arka cephelerde ya da çatıda çözülmelidir.

X


Cephe Eklentileri - Afiş, Reklam ve Pano

Bina cephelerinde, cepheyi kısmen ya da tamamen kapatan,-

reklam, ilan, pano, afiş, ekran bulundurulmamalıdır.

X

Yarı Kamusal Alan ve Kamusal Alan Ayrımı

Cephelerin zemin kotları her durumda sokaktan algılanır

olmalıdır.


E. TASARIM KODLARI

E. 7. E-5

E. 7D. FONKSIYONLAR: ÜST KOT KULLANIMI

Zemin kotunda ticari fonksiyonların desteklenmesi ile sokak hayatı canlandırılmaya

çalışılmıştır. Bu durum, yapıların kendi içlerinde zemin ve üst kotlar

arasında fonksiyonel biri ayrışıma gitmesine yol açmaktadır.

Mimari tasarımarın fonksiyonel ayrışmayı dışa vurar şekilde kütle ve cephe

tasarımları oluşturmaları özellikle, cephe yapısının zemin katta değişmesi ve

şeffaflaşması beklenmektedir. Bu şekilde kentsel bir bütünlük ve cephe sürekliliği

sağlanacaktır.



E. TASARIM KODLARI

E. 7. E-5

E. 7E. ERIŞILEBILIRLIK: BAĞLANTI

E5 üzerinde çok sayıda toplu taşıma durağı mevcuttur. Yapı adalarında oluşturulan

dokunun, yayaların toplu taşıam duraklarına kolayca erişebileceği şekilde

düzenlenmesi gerekir. Bu nedenle mümkün olduğunca kütleler arasındaki bölünmeler

yayaların duraklara en kısa ulaşımı sağlayabilecekleri şekilde düşünülmelidir.

Bu durumun mümkün olmadığı durumlarda yalnızca zemin kotlarda yapılan

kesintiler ile pasajlar oluşturulabilir.

Oluşturulacak pasajlar aynı zamanda kentsel aktivitelerin sürekliliği açısından

önem arz edebilir. Kullanıcılar için mekansal zenginlikler sağlayarak, iç avluların

canlılığını korumasında yardımcı olur.

Bulvar ve yeşil akslar gibi zemin katın ticari kullanıma ayrılması öngörülen

yerlerde yapılacak kütle tasarımlarında, avluların yaşayan yarı kamusal mekanlar

olabilmesi için, 30 mt’yi aşan cephelerde pasaj yapılabilir.

Kullanımlar arası süreklilik ve dolaşım kolaylığı;

odaklardan, yapı adalarına akıcı ve yüksek bir

erişim sağlanabilmesi için pasaj yapılabilir.


Pasajlar, zemin kotta bağlantı kurmak için kullanılabilir.




Kartal

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?