19.04.2024 Views

5008919_Edukacja dla bezpieczeństwa Przewodnik po cyklu Klasa

  • No tags were found...

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

<strong>Przewodnik</strong><br />

<strong>po</strong> <strong>cyklu</strong><br />

,<br />

KLASA 8<br />

NOWA OFERTA 2024


Poznaj nowy cykl<br />

<strong>Edukacja</strong> <strong>dla</strong> <strong>bezpieczeństwa</strong><br />

OPINIA<br />

Z BADAŃ<br />

Ten nowy <strong>po</strong>dręcznik<br />

zawiera wszystkie<br />

<strong>po</strong>trzebne treści. Są tu<br />

zagadnienia dotyczące<br />

m.in. strzelectwa,<br />

terenoznawstwa<br />

i cyber<strong>bezpieczeństwa</strong>.<br />

OPINIA<br />

Z BADAŃ<br />

OPINIA<br />

Z BADAŃ<br />

Wizualne <strong>po</strong>dsumowania<br />

działu i pytania z kącika<br />

„Czas na zadania”<br />

<strong>po</strong>mogą w przygotowaniu<br />

do sprawdzianu.<br />

Filmy na temat strzelania<br />

i pierwszej <strong>po</strong>mocy to świetny<br />

<strong>po</strong>mysł. Na pewno ułatwią<br />

mi prowadzenie lekcji.<br />

NOWOŚĆ


NOWA OFERTA 2024<br />

Co nas wyróżnia?<br />

NOWE,<br />

AKTUALNE<br />

TREŚCI<br />

Nowy <strong>po</strong>dręcznik WSiP zawiera treści zgodne z ostatnimi zmianami<br />

w <strong>po</strong>dstawie programowej obowiązującej w szkole <strong>po</strong>dstawowej.<br />

Znajdują się tu nowe zagadnienienia, m.in.:<br />

• zasady orientowania się w terenie, •<br />

• <strong>po</strong>sługiwanie się mapą,<br />

• strzelecka broń s<strong>po</strong>rtowa,<br />

• bezpieczeństwo na strzelnicy,<br />

celowanie i celność<br />

strzelania,<br />

• cyberbezpieczeństwo<br />

<br />

w wymiarze wojskowym.<br />

WIZUALNE<br />

PRZEKAZYWANIE<br />

WIEDZY<br />

Cykl dopasowaliśmy do współczesnego ucznia, <strong>dla</strong> którego bardzo ważne<br />

jest wizualizowanie wiedzy. Logiczne schematy oraz czytelne infografiki<br />

<strong>po</strong>magają lepiej zrozumieć omawiane zagadnienia. Wyróżnienia w tekście,<br />

śródtytuły, ramki oraz żarówki ułatwiają uczniom odnalezienie od<strong>po</strong>wiednich<br />

treści. Precyzyjnie dobrane i właściwie opisane rysunki oraz zdjęcia<br />

bardzo dobrze ilustrują omawiane zagadnienia i zachęcają uczniów do nauki.<br />

DWUCZĘŚCIOWE<br />

PODSUMOWANIE<br />

DZIAŁU<br />

Część merytoryczna, opracowana wizualnie, ułatwia przyswojenie wiedzy<br />

z danego działu. Część sprawdzająca wiedzę, czyli kącik „Czas na zadania”,<br />

zawiera zadania o różnorodnym stopniu trudności.<br />

SŁOWNICZEK<br />

NA KOŃCU<br />

PODRĘCZNIKA<br />

Słowniczek najważniejszych <strong>po</strong>jęć, które <strong>po</strong>jawiają się w <strong>po</strong>dręczniku,<br />

jak np. AED – automatyczny defibrylator zewnętrzny, ewakuacja czy też tor<br />

lotu <strong>po</strong>cisku, <strong>po</strong>maga uczniom w dowolnym momencie przy<strong>po</strong>mnieć sobie<br />

znaczenie ważnych terminów i omówione zagadnienia.<br />

MULTIBOOK DLA<br />

NAUCZYCIELA<br />

Wersja e-<strong>po</strong>dręcznika z zasobami multimedialnymi, takimi jak: filmy<br />

o strzelaniu, filmy i animacje dotyczące pierwszej <strong>po</strong>mocy, plansze,<br />

galerie zdjęć, zakładki oraz gry edukacyjne. Dodatkowo, do multibooka<br />

można również wstawiać własne zasoby w <strong>po</strong>staci różnorodnych plików<br />

lub linków do stron internetowych.<br />

WSPARCIE<br />

DYDAKTYCZNE<br />

Poradnik nauczyciela zawiera scenariusze każdej lekcji z <strong>po</strong>dręcznika.<br />

Znajdują się tam wymagania <strong>po</strong>dstawy programowej, cele szczegółowe lekcji,<br />

wykorzystane metody pracy i środki dydaktyczne. Scenariusz opisuje pro<strong>po</strong>nowany<br />

przebieg trzech faz lekcji. W każdej fazie określono szacowany czas jej<br />

trwania. Można w nim znaleźć dodatkowe <strong>po</strong>mysły na realizację różnych elementów<br />

lekcji (banki <strong>po</strong>mysłów) oraz <strong>po</strong>rady <strong>po</strong>mocne w prowadzeniu lekcji (ramki<br />

z literą „i”). Bardzo przydatną częścią scenariuszy są również karty pracy.<br />

POZNAJ<br />

AUTORÓW CYKLU<br />

Więcej<br />

informacji<br />

Bogusława<br />

Breitkopf<br />

Mariusz<br />

Cieśla<br />

Dariusz<br />

Czyżow<br />

1


Multibook<br />

– <strong>po</strong>mysł na interaktywne lekcje<br />

NOWOŚĆ<br />

W MULTIBOOKU<br />

ZNAJDZIESZ:<br />

• filmy na temat strzelania<br />

• filmy dotyczące pierwszej <strong>po</strong>mocy<br />

• zakładki przydatne do omawiania zagadnień<br />

• plansze tematyczne<br />

• galerie zdjęć<br />

• gry edukacyjne w <strong>po</strong>dsumowaniach działów<br />

W multibooku przygotowanym<br />

do nowego <strong>cyklu</strong> EDB<br />

znajdziesz krótkie filmy<br />

o tematyce związanej<br />

ze strzelaniem, np.<br />

• przyjmowanie <strong>po</strong>staw<br />

strzeleckich,<br />

• zgrywanie przyrządów<br />

celowniczych,<br />

• ściąganie języka spustowego.<br />

MULTIBOOK<br />

UMOŻLIWIA:<br />

• korzystanie z elektronicznej wersji <strong>po</strong>dręcznika i <strong>po</strong>dłączonych<br />

do niego zasobów multimedialnych<br />

• dodawanie własnych zasobów w formie różnego rodzaju plików<br />

lub linków do stron internetowych<br />

• <strong>po</strong>większanie wybranych fragmentów <strong>po</strong>dręcznika<br />

• zaznaczanie wybranych fragmentów <strong>po</strong>dręcznika<br />

• rysowanie (wybór koloru i grubości ołówka)<br />

2


NOWA OFERTA 2024<br />

W multibooku znajdziesz<br />

filmy dotyczące<br />

pierwszej <strong>po</strong>mocy,<br />

np. pierwsza <strong>po</strong>moc<br />

przy zadławieniach.<br />

Filmy dotyczące<br />

strzelania<br />

Oprócz filmów w multibooku<br />

znajdziesz plansze tematyczne,<br />

galerie zdjęć, dodatkowe<br />

informacje w zakładkach<br />

tematycznych oraz gry edukacyjne<br />

w <strong>po</strong>dsumowaniach działu.<br />

3


Samobieżna 155­milimetrowa<br />

armatohaubica Krab<br />

5,56­milimetrowy<br />

karabinek Grot –<br />

wersja bezkolbowa<br />

Bezzałogowy<br />

system<br />

<strong>po</strong>wietrzny<br />

FLYEYE<br />

Lekka<br />

kamizelka<br />

kulood<strong>po</strong>rna Gryf<br />

przeznaczona <strong>dla</strong><br />

Wojsk Specjalnych<br />

Przenośny przeciwlotniczy<br />

zestaw rakietowy Piorun<br />

Odpalenie przeciwpancernego<br />

lekkiego <strong>po</strong>cisku kierowanego Pirat<br />

Bojowy wóz<br />

piechoty<br />

Borsuk<br />

Amunicja krążąca<br />

WARMATE<br />

Tak ma wyglądać fregata rakietowa budowana w ramach programu Miecznik<br />

2. Polska a bezpieczeństwo międzynarodowe<br />

Wejdź do świata<br />

nowoczesnej edukacji!<br />

KLUB NAUCZYCIELA<br />

– zbiór niezbędnych<br />

materiałów dydaktycznych<br />

• Dokumentacja nauczyciela<br />

• E-<strong>po</strong>radnik nauczyciela<br />

• Scenariusze zajęć<br />

• Karty pracy<br />

• Sprawdziany<br />

• Multibook<br />

PAKIETY LEKCYJNE<br />

– kompletny zestaw materiałów<br />

do każdego tematu<br />

Oszczędzaj czas, korzystając<br />

z przygotowanych Pakietów lekcyjnych,<br />

w których znajdziesz odnośniki do<br />

wszystkich materiałów <strong>po</strong>trzebnych<br />

do realizacji danej lekcji, np. scenariusz<br />

lekcji, karty pracy, zasoby multimedialne<br />

czy inne materiały metodyczne.<br />

By ułatwić Ci nawigację, umieściliśmy je<br />

<strong>po</strong> spisie treści <strong>po</strong>dręcznika.<br />

E-PODRĘCZNIK<br />

– nauka w każdym miejscu<br />

i na dowolnym urządzeniu<br />

Ty i Twoi uczniowie możecie korzystać<br />

z pełnej oferty elektronicznych<br />

<strong>po</strong>dręczników!<br />

Sprzęt <strong>po</strong>lskiego przemysłu<br />

zbrojeniowego<br />

Znaczna część najnowocześniejszego wy<strong>po</strong>sażenia<br />

Wojska Polskiego jest produkowana w kraju.<br />

być dostarczone w latach 2024–2030. a w ramach programu Miecznik jest realizowana<br />

budowa trzech fregat. Elementem<br />

Podpisano także umowę z Koreą Południową<br />

na <strong>po</strong>zyskanie samolotu wsparcia Marynarki Wojennej jest Morska Jednostka<br />

Wojsk Lądowych FA-50 Fighting Eagle. Rakietowa uzbrojona w manewrujące <strong>po</strong>ciski<br />

rakietowe NSM (Naval Strike Missile).<br />

Do szkolenia pilotów Siły Powietrzne mają<br />

16 samolotów M-346 Bielik, a do trans<strong>po</strong>rtu<br />

<strong>po</strong>wietrznego samoloty CASA C-295M cześniejszą techniką <strong>dla</strong> tego rodzaju forma-<br />

Wojska Specjalne dys<strong>po</strong>nują najnowo-<br />

i C-130 Herkules.<br />

cji. W skład wy<strong>po</strong>sażenia indywidualnego<br />

Obronę przeciwlotniczą bardzo krótkiego<br />

zasięgu stanowią zestawy rakietowe we i środki łączności. Uzbrojenie to: kara-<br />

wchodzą m.in. hełmy, kamizelki szturmo-<br />

Piorun, samobieżne przeciwlotnicze zestawy<br />

rakietowe (SPZR) Poprad i prze-<br />

Bor, Tor, pistolety maszynowe FN P90, CZ<br />

biny wyborowe Sako TRG-21, Mk 14 EBR,<br />

ciwlotniczy system rakietowo-artyleryjski Scorpion EVO 3 S1, Heckler & Koch G36,<br />

(PSR-A) Pilica. Roz<strong>po</strong>częto również budowę<br />

systemów krótkiego zasięgu ( Narew) Heckler & Koch HK416 i G36KV3, FN<br />

strzelby Remington i Mossberg, karabinki<br />

i średniego zasięgu (Wisła), w którego F2000, karabin maszynowy M134 Minigun<br />

i FN Minimi Para, granatniki przeciw-<br />

skład wchodzą wyrzutnie rakietowe Patriot.<br />

Do wy<strong>po</strong>sażenia wojsk są włączone systemy<br />

bezzałogowe, w tym: taktyczny bez-<br />

śmigłowce wielozadaniowe S-70i Black<br />

pancerne AT-4, Carl Gustaw M3, a także<br />

załogowy system <strong>po</strong>wietrzny Bayraktar Hawk, <strong>po</strong>jazdy wysokiej mobilności<br />

TB2, bezzałogowe statki <strong>po</strong>wietrzne Orlik, HMMWV i różnego rodzaju bezzałogowe<br />

aparaty latające. Najmniejszym jest<br />

Wizjer, Gladius, Fly Eye i inne.<br />

Marynarka Wojenna realizuje wprowadzanie<br />

do służby nowoczesnych niszczy-<br />

roz<strong>po</strong>znawczy, przy<strong>po</strong>minający kształtem<br />

Black Hornet 3, ważący 33 g nanodron<br />

cieli min projektu 258 (typ Kormoran II), śmigłowiec.<br />

140 III. BEZPIECZEŃSTWO PAŃSTWA<br />

141<br />

4


Odkryj <strong>po</strong>radnik<br />

nauczyciela<br />

NOWA OFERTA 2024<br />

PORADNIK<br />

NAUCZYCIELA<br />

ZAWIERA:<br />

• gotowe scenariusze<br />

do każdej lekcji<br />

• banki <strong>po</strong>mysłów<br />

• ramki informacyjne<br />

• karty pracy<br />

• od<strong>po</strong>wiedzi do wybranych<br />

kart pracy<br />

e<br />

Dostępny<br />

również w wersji<br />

elektronicznej<br />

W scenariuszu każdej lekcji znajdziesz wszystko,<br />

czego <strong>po</strong>trzebujesz – wymagania <strong>po</strong>dstawy programowej,<br />

cele szczegółowe lekcji, możliwe do wykorzystania środki<br />

dydaktyczne (np. multibook, karty pracy).<br />

Biologia <strong>Edukacja</strong> bez <strong>dla</strong> tajemnic <strong>bezpieczeństwa</strong> | <strong>Klasa</strong> 7 | | <strong>Klasa</strong> Dział 8 I | Załącznik Rozkład nr 2 – karta materiału pracy <strong>Edukacja</strong> <strong>dla</strong> <strong>bezpieczeństwa</strong> | <strong>Klasa</strong> 8 | Załącznik nr 3 – karta pracy<br />

Biologia <strong>Edukacja</strong> bez <strong>dla</strong> tajemnic <strong>bezpieczeństwa</strong> | <strong>Klasa</strong> 7 | | <strong>Klasa</strong> Dział 8 I | Rozkład Scenariusz materiału lekcji 3<br />

Poradnik<br />

nauczyciela<br />

zawiera dodatkowe<br />

karty pracy. Przy<br />

wybranych kartach<br />

pracy znajdziesz<br />

również od<strong>po</strong>wiedzi<br />

dostępne tylko<br />

<strong>dla</strong> nauczyciela.<br />

ZAŁĄCZNIK NR 3 – KARTA PRACY<br />

Temat: Tamowanie krwotoków<br />

Zadanie 1. Przeczytajcie uważnie rozdział w <strong>po</strong>dręczniku <strong>po</strong>święcony zasadom i s<strong>po</strong>sobom tamowania<br />

krwotoków.<br />

Zadanie 2. Za<strong>po</strong>znajcie się z opisem sytuacji urazowej, w której doszło do krwotoku.<br />

Opis sytuacji<br />

Hubert wracał z kolegami z treningu. Był to jego pierwszy trening, <strong>po</strong> dłuższej przerwie s<strong>po</strong>wodowanej chorobą.<br />

Na szczęście <strong>po</strong>dołał wymaganiom trenera. Był tak <strong>po</strong>dekscytowany i zaangażowany rozmową z kolegami,<br />

że nie zauważył latarni. W momencie zderzenia <strong>po</strong>czuł ból i słodki smak krwi, a przed jego oczami zajaśniały<br />

gwiazdy. Gorączkowo zastanawia się, co <strong>po</strong>winien w takiej sytuacji zrobić. Czuje, że zaczyna słabnąć.<br />

Na szczęście jesteście w <strong>po</strong>bliżu.<br />

Zadanie 3. Przedyskutujcie problem, a następnie roz<strong>po</strong>znajcie uraz i zaplanujcie zakres pierwszej <strong>po</strong>mocy,<br />

najskuteczniejszy waszym zdaniem w opisanej sytuacji. Wymieńcie zagrożenia wynikające z nieudzielania<br />

pierwszej <strong>po</strong>mocy. Wyniki wpiszcie w tabelę.<br />

Zadanie 4. Przygotujcie się do zaprezentowania scenki i <strong>po</strong>kazu udzielenia pierwszej <strong>po</strong>mocy w zaistniałej<br />

sytuacji na forum klasy.<br />

ROZPOZNANIE URAZU<br />

Autor: Bogusława Breitkopf<br />

ZAKRES PIERWSZEJ POMOCY<br />

(KOLEJNE KROKI POSTĘPOWANIA)<br />

SCENARIUSZ LEKCJI 3<br />

Temat: Ocena stanu <strong>po</strong>szkodowanych<br />

Wymagania <strong>po</strong>dstawy programowej<br />

Uczeń:<br />

XXIII.5) <strong>po</strong>trafi roz<strong>po</strong>znać osobę w stanie zagrożenia życia:<br />

c) wyjaśnia rolę układu nerwowego, układu krążenia i układu oddechowego w utrzymywaniu <strong>po</strong>dstawowych<br />

funkcji życiowych;<br />

XXIII.8) zna zasady <strong>po</strong>stę<strong>po</strong>wania z osobą nieprzytomną:<br />

a) wymienia objawy utraty przytomności,<br />

b) ocenia przytomność <strong>po</strong>szkodowanego,<br />

c) ocenia czynność oddychania u osoby nieprzytomnej (trzema zmysłami, przez okres do 10 sekund),<br />

d) wyjaśnia mechanizm niedrożności dróg oddechowych u osoby nieprzytomnej,<br />

e) udrażnia drogi oddechowe rękoczynem czoło–żuchwa;<br />

XXIII.9) systematycznie <strong>po</strong>nawia ocenę oddychania u osoby nieprzytomnej.<br />

Cele lekcji<br />

Nauczyciel <strong>po</strong>dczas lekcji <strong>po</strong>winien:<br />

XXza<strong>po</strong>znać uczniów z <strong>po</strong>dstawowymi zasadami roz<strong>po</strong>znawania zaburzeń czynności życiowych<br />

<strong>po</strong>szkodowanych;<br />

XX<strong>po</strong>dkreślić znaczenie układów stanowiących triadę przeżycia;<br />

XXdoskonalić umiejętności wzywania służb ratunkowych;<br />

XXwdrażać do przestrzegania zasad <strong>bezpieczeństwa</strong>;<br />

XXkształtować wrażliwość na cierpienie drugiego człowieka i od<strong>po</strong>wiedzialność za wykonanie czynności<br />

ratunkowych.<br />

Treści nauczania:<br />

XXtriada przeżycia<br />

XXocena przytomności lub stopnia świadomości<br />

XXocena oddechu<br />

XXocena urazów i stanu <strong>po</strong>szkodowanego<br />

Metody pracy:<br />

XXmetoda sytuacyjna<br />

XXdyskusja<br />

XX<strong>po</strong>kaz z objaśnieniem<br />

XXćwiczenia praktyczne<br />

Biologia <strong>Edukacja</strong> bez <strong>dla</strong> tajemnic <strong>bezpieczeństwa</strong> | <strong>Klasa</strong> 7 | | <strong>Klasa</strong> Dział 8 I | Rozkład Scenariusz materiału lekcji 3 <strong>Edukacja</strong> <strong>dla</strong> <strong>bezpieczeństwa</strong> XXpraca | <strong>Klasa</strong> w grupach 8 | Scenariusz lekcji 3<br />

WYKAZ ŚRODKÓW NIEZBĘDNYCH DO UDZIELENIA PIERWSZEJ POMOCY<br />

17<br />

ZAGROŻENIA:<br />

A – DLA POSZKODOWANEGO<br />

B – DLA RATUJĄCYCH<br />

© Copyright by WSiP<br />

Środki dydaktyczne:<br />

XX<strong>po</strong>dręcznik<br />

Przebieg zajęć<br />

XXkarta pracy do lekcji 3 (załącznik nr 1)<br />

XXmaterace<br />

XXkoce<br />

XXrzutnik multimedialny<br />

XXZ co najmniej tygodniowym XXkomputer<br />

wyprzedzeniem należy <strong>po</strong>informować uczniów o konieczności<br />

przy<strong>po</strong>mnienia sobie wiedzy o funkcjonowaniu układów: krwionośnego, oddechowego<br />

i nerwowego, oraz ich znaczeniu <strong>dla</strong> zachowania czynności życiowych człowieka (<strong>po</strong>dręcznik<br />

do biologii do klasy 7).<br />

XXTrzeba też zadbać o od<strong>po</strong>wiednie przygotowanie sali, aby <strong>po</strong>kaz w fazie wstępnej lekcji był<br />

widoczny z każdego miejsca, Autor: a Bogusława w fazie realizacyjnej Breitkopf uczniowie mogli bezpiecznie wykonywać<br />

ćwiczenia praktyczne.<br />

XXOd<strong>po</strong>wiednio wcześniej nauczyciel przygotowuje jedną osobę z klasy do 6odegrania roli<br />

osoby mdlejącej. Omawia z nią s<strong>po</strong>sób symulacji zasłabnięcia, z zachowaniem zasad <strong>bezpieczeństwa</strong>,<br />

oraz <strong>po</strong>d<strong>po</strong>wiada, aby <strong>po</strong>dczas <strong>po</strong>zoracji osoba <strong>po</strong>szkodowana miała na szyi<br />

szalik, a wokół pasa ciasno zapięty pasek.<br />

XXWażne, aby wybrać bezpieczne miejsce i od<strong>po</strong>wiedni moment symulacji.<br />

i<br />

© Copyright by WSiP<br />

I. Faza wstępna<br />

1. Nauczyciel wypełnia dziennik lekcyjny. W tym czasie, na umówiony znak, przygotowana wcześniej osoba<br />

symuluje zasłabnięcie. Nauczyciel, udając, że jest bardzo zajęty, wydaje <strong>po</strong>lecenie: „Pomóżcie mu/jej”.<br />

Twierdzi, że uczniowie sami <strong>po</strong>winni udzielić <strong>po</strong>mocy. Obserwuje ich <strong>po</strong>czynania.<br />

W sytuacji wystąpienia zagrożenia zdrowia <strong>po</strong>szkodowanego, nauczyciel przerywa akcję<br />

prowadzoną przez uczniów i wyjaśnia przyczynę interwencji.<br />

i<br />

Każda lekcja jest <strong>po</strong>dzielona na trzy fazy<br />

z oznaczonym czasem ich trwania. Znajdziesz tutaj<br />

także banki <strong>po</strong>mysłów zawierające dodatkowe<br />

pro<strong>po</strong>zycje przeprowadzenia różnych faz lekcji.<br />

Możesz wykorzystać również ramki informacyjne<br />

wspierające planowanie i realizację lekcji.<br />

2. Po zakończeniu akcji nauczyciel wyjaśnia, czemu miała służyć symulacja, i roz<strong>po</strong>czyna dyskusję. Kieruje<br />

dyskusją tak, aby znaleźć od<strong>po</strong>wiedzi na następujące pytania:<br />

XXJak czuli się udzielający <strong>po</strong>mocy?<br />

XXCo sprawiało im najwięcej problemów?<br />

XXJak czuł się <strong>po</strong>szkodowany?<br />

XXKtóre działania kojarzyły się ze s<strong>po</strong>kojem, a które wywoływały nie<strong>po</strong>kój, uczucie zagrożenia?<br />

3. Następnie nauczyciel omawia zakres udzielonej <strong>po</strong>mocy, <strong>po</strong>dkreśla czynności wykonane <strong>po</strong>prawnie oraz<br />

wskazuje, jakich zachowań należy unikać <strong>po</strong>dczas udzielania <strong>po</strong>mocy. Uczniowie wymieniają możliwe<br />

przyczyny wystąpienia nagłych zasłabnięć. Spisują je na tablicy. Po krótkiej dyskusji dokonują klasyfikacji<br />

przyczyn zasłabnięć, omdleń i utraty przytomności. Podejmują próbę zdefiniowania tych <strong>po</strong>jęć.<br />

Autor: Bogusława Breitkopf<br />

II. Faza realizacyjna<br />

1. Nauczyciel odwołuje się do wiedzy uczniów z biologii z klasy 7 i prosi ich o wyjaśnienie zależności<br />

między układami: krwionośnym, oddechowym i nerwowym. Po krótkiej dyskusji wspólnie wyjaśniają,<br />

<strong>dla</strong>czego prawidłowe funkcjonowanie tych układów nazywa się triadą przeżycia.<br />

7<br />

© Copyright by WSiP<br />

5


Aktualna <strong>po</strong>dstawa<br />

programowa<br />

i najnowsze dane<br />

Nowy <strong>po</strong>dręcznik zawiera<br />

wszystkie treści określone<br />

w aktualnej <strong>po</strong>dstawie<br />

programowej <strong>dla</strong> szkół<br />

<strong>po</strong>dstawowych.<br />

<br />

<br />

celowniki szczerbinkowe<br />

1 2 3<br />

celowniki przeziernikowe<br />

1 2<br />

<br />

<br />

d enany rzez rzeaeg,<br />

yay na en rzeana nae<br />

erade aene rzyrzd<br />

enzy zgde ee<br />

erade aene rzyrzd<br />

enzy zgde e<br />

nenraa zr na yrany dzen<br />

e ee rzeay <br />

na yrany dzen e, ne dze<br />

dza rzyrzd enzy,<br />

de neene rzay aeg<br />

rzy ean naey r zr<br />

a na rzyrzda enzy<br />

2<br />

Porównanie mapy z terenem<br />

onane ap eene l orien-<br />

oorin <strong>po</strong>lega na oan<br />

enoan peo eeno<br />

oa o e een onaon na<br />

ape oeene eene<br />

yrna <br />

<br />

, gdy zgrane rzyrzdy e-<br />

nze aay ee, re<br />

ey ra<br />

, gdy zgrane<br />

rzyrzdy enze aay n-<br />

e ea, re ey ra<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

rienonienene<strong>po</strong>lega na<br />

<strong>po</strong>en ol o one l a-<br />

one a ap o<strong>po</strong>gane<br />

oenoane ap eg a aoga-<br />

ne alo o <strong>po</strong>noe ln a loe-<br />

oe oenoane ap eg a loeoe<br />

apne nale oaa ap<br />

<strong>po</strong>oe o oen e a<br />

gono en pno na ape o<strong>po</strong>gane<br />

e aane g agnene<br />

ane o e g e <br />

<strong>po</strong>a opnoego na ol <strong>po</strong>-<br />

a o<strong>po</strong>eno a l <strong>po</strong>no<br />

ln a loeoe<br />

oa e eo nale aa-<br />

gln oene agnene<br />

e ono opane na agnee ap<br />

glna e e e e o <br />

oa oenoana ap eg<br />

a ea oaa ap a pnon<br />

go g agnene ae na ol<br />

ao oena agnenego <br />

oenoan ap eg a loe-<br />

oe ea oaa ap a pnon<br />

go g agnene ae na ol<br />

ao lena agnenego<br />

W <strong>po</strong>dręczniku zawarto<br />

nowe treści, m.in. z zakresu<br />

strzelectwa, terenoznawstwa<br />

i cyber<strong>bezpieczeństwa</strong>.<br />

<br />

<br />

1. <br />

<br />

2. <br />

<br />

3. <br />

<br />

<br />

4. <br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

2.<br />

Nowy <strong>po</strong>dręcznik EDB jest najbardziej<br />

aktualny i odnosi się do współczesnych<br />

tematów, z którymi s<strong>po</strong>tykają się<br />

na co dzień uczniowie klasy 8.<br />

167<br />

<br />

<br />

5. <br />

<br />

-<br />

<br />

-<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

funkcjonowania cyberprzestrzeni,<br />

<br />

<br />

<br />

1. <br />

<br />

2. <br />

3. <br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

globalny<br />

<br />

4. <br />

<br />

<br />

<br />

5. <br />

<br />

<br />

<br />

muszka wysoka<br />

(gruba)<br />

muszka wysunia<br />

w lewo<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

tani<br />

<br />

muszka niska<br />

(cienka)<br />

muszka wysunia<br />

w prawo<br />

5.<br />

183<br />

3.<br />

145<br />

6


NOWA OFERTA 2024<br />

Dopasowanie<br />

do współczesnego ucznia<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

Liczne zdjęcia angażują<br />

i zachęcają do nauki.<br />

<br />

<br />

340 AEW<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

Żarówki i wyróżnienia<br />

w tekście ułatwiają znalezienie<br />

najważniejszych informacji.<br />

<br />

<br />

<br />

142 <br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

-<br />

-<br />

<br />

<br />

<br />

-<br />

<br />

-<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

-<br />

<br />

<br />

<br />

Kody kolorystyczne ułatwiają<br />

naukę i sprzyjają zapamiętywaniu.<br />

<br />

<br />

pagórek<br />

dolina<br />

Wyznaczanie kierunku<br />

północnego na <strong>po</strong>dstawie:<br />

POŁOŻENIA GWIAZDY POLARNEJ<br />

W dostatecznie bezchmurną noc kierunek<br />

północny można określić za <strong>po</strong>mocą <strong>po</strong>łożenia<br />

Gwiazdy Polarnej, która znajduje<br />

się na przedłużeniu osi obrotu Ziemi. Kierunek<br />

na Gwiazdę Polarną jest kierunkiem<br />

północnym. Gwiazda Polarna znajduje się<br />

w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy<br />

(Małego Wozu). Jest najjaśniejszą gwiazdą<br />

w tym gwiazdozbiorze i nie zmienia<br />

swojego <strong>po</strong>łożenia <strong>po</strong>dczas ruchu Ziemi.<br />

Odnajduje się ją <strong>po</strong>przez pięciokrotne<br />

przedłużenie odległości między gwiazdami<br />

α i β gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy.<br />

Odległość tę liczymy od gwiazdy<br />

α. Gwiazda Polarna znajduje się na końcu<br />

dyszla Małego Wozu.<br />

Mały Wóz<br />

β<br />

Wielki Wóz<br />

1<br />

α<br />

2<br />

3<br />

Gwiazda<br />

Polarna<br />

4<br />

5<br />

W tym celu należy:<br />

• zegarek ułożyć <strong>po</strong>ziomo, małą wskazówką<br />

w kierunku Słońca;<br />

• wyznaczyć na tarczy zegarka <strong>po</strong>łożenie<br />

dwusiecznej kąta zawartego między<br />

małą wskazówką i kierunkiem na godzinę<br />

12:00. Przed <strong>po</strong>łudniem 1 należy<br />

brać <strong>po</strong>d uwagę kąt, który ma do przejścia<br />

mała wskazówka do godziny 12:00,<br />

natomiast <strong>po</strong> <strong>po</strong>łudniu 2 kąt, który mała<br />

wskazówka przeszła od godziny 12:00.<br />

Wyznaczona w ten s<strong>po</strong>sób dwusieczna<br />

kąta wskazuje w przybliżeniu kierunek<br />

<strong>po</strong>łudniowy;<br />

• ustalić <strong>po</strong>łożenie kierunku północnego<br />

(jako przedłużenie dwusiecznej kąta).<br />

Określenie kierunku północnego<br />

na półkuli północnej na<br />

<strong>po</strong>dstawie <strong>po</strong>łożenia Słońca<br />

z wykorzystaniem zegarka<br />

wskazówkowego<br />

Przed <strong>po</strong>łudniem<br />

S<br />

o godzinie 8:04<br />

1<br />

N<br />

wzgórze<br />

góra<br />

<br />

kotlina<br />

1.<br />

Logiczne schematy<br />

<strong>po</strong>rządkują i wizualizują<br />

wiedzę.<br />

155<br />

S<strong>po</strong>sób wyznaczania<br />

<strong>po</strong>łożenia Gwiazdy Polarnej<br />

Po <strong>po</strong>łudniu<br />

2<br />

POŁOŻENIA SŁOŃCA Z WYKORZYSTANIEM<br />

ZEGARKA WSKAZÓWKOWEGO O DOWOLNEJ PORZE<br />

Jeśli mamy do dys<strong>po</strong>zycji zegarek wskazówkowy,<br />

to w słoneczny dzień możemy<br />

na półkuli północnej o dowolnej <strong>po</strong>rze wyznaczyć<br />

w przybliżeniu kierunek północny.<br />

N<br />

o godzinie 20:06<br />

S<br />

Czytelne infografiki <strong>po</strong>magają<br />

w zrozumieniu omawianych<br />

zagadnień.<br />

156 IV. KSZTAŁTOWANIE POSTAW OBRONNYCH<br />

7


Graficzne<br />

<strong>po</strong>dsumowania<br />

działów<br />

Każdy dział kończy się <strong>po</strong>dsumowaniem.<br />

Łatwo je odróżnić od zwykłych lekcji ze<br />

względu na żółty pasek u góry strony.<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

-<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

188 IV<br />

IV<br />

189<br />

NOWOŚĆ<br />

Czas na zadania!<br />

Od<strong>po</strong>wiedzi zapisz w zeszycie.<br />

1. Oceń prawdziwość każdego zdania. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F, jeśli jest<br />

fałszywe.<br />

Przedmiot orientacyjny, według którego określa się <strong>po</strong>łożenie<br />

I<br />

P F<br />

innych przedmiotów w terenie, nazywa się dozorem.<br />

II Gwiazda Polarna znajduje się na przedłużeniu osi obrotu Ziemi P F<br />

III Księżyc w pełni o godzinie 00:00 wskazuje północ. P F<br />

IV<br />

Azymut to kąt <strong>po</strong>ziomy między kierunkiem północnym a kierunkiem<br />

P F<br />

na dany przedmiot, mierzony zgodnie z ruchem wskazówek zegara.<br />

Część teoretyczna jest opracowana wizualnie,<br />

co znaczy, że wiedza została przedstawiona<br />

w <strong>po</strong>staci schematów i tabel. Podsumowania<br />

systematyzują wiedzę i w prosty s<strong>po</strong>sób zwracają<br />

uwagę na najważniejsze zagadnienia z działu.<br />

Uczeń łatwo i przyjemnie utrwali wiedzę.<br />

V<br />

Jednokolorowe tło (trawa, śnieg) <strong>po</strong>zornie wydłuża odległość,<br />

a wielobarwne – skraca.<br />

P<br />

F<br />

2. Wskaż wszystkie <strong>po</strong>prawne stwierdzenia.<br />

A. Kora drzew od strony północnej często jest grubsza i <strong>po</strong>kryta mchem.<br />

B. Słoje pnia ściętego drzewa od strony północnej są gęstsze.<br />

C. Korona samotnie rosnących drzew jest bardziej rozwinięta od strony wschodniej.<br />

D. Mrowiska niemal zawsze znajdują się <strong>po</strong> <strong>po</strong>łudniowej stronie drzew.<br />

3. Podaj wszystkie <strong>po</strong>prawne dokończenia zdania.<br />

Posługując się busolą, należy pamiętać, aby<br />

A. zamykać ją w czasie jej przenoszenia i przechowywania.<br />

B. nie korzystać z busoli w <strong>po</strong>bliżu linii wysokiego napięcia, mostów, wiaduktów.<br />

C. naświetlić igłę magnetyczną przed pracą w nocy.<br />

D. wykalibrować przyrządy celownicze busoli.<br />

4. Wybierz <strong>po</strong>prawne dokończenie zdania.<br />

Najważniejsze komendy wydawane w strzelectwie s<strong>po</strong>rtowym to:<br />

A. ładuj, start, stop lub przerwij strzelanie, rozładuj.<br />

B. ładuj, na rubież marsz, stop lub przerwij strzelanie, rozładuj.<br />

C. ładuj, start, nie strzelaj, rozładuj.<br />

D. zabezpiecz broń, start, stop lub przerwij strzelanie, rozładuj.<br />

5. Wskaż <strong>po</strong>prawne dokończenie zdania.<br />

Tor lotu <strong>po</strong>cisku ma kształt<br />

A. hiperboli. B. linii prostej. C. paraboli. D. elipsy.<br />

Podsumowanie działu składa się z dwóch części<br />

– <strong>po</strong>wtórzenia wiedzy teoretycznej oraz z kącika<br />

„Czas na zadania”, który ma na celu sprawdzenie<br />

stopnia przyswojenia wiadomości. Zadania mają<br />

zróżnicowany stopień trudności. Od<strong>po</strong>wiedzi<br />

do nich znajdziesz na końcu <strong>po</strong>dręcznika.<br />

8<br />

192 IV. KSZTAŁTOWANIE POSTAW OBRONNYCH


Bądź zawsze na bieżąco,<br />

pamiętaj o Oświadczeniu!<br />

Chcielibyśmy na bieżąco informować Cię o działaniach WSiP,<br />

które mogą ułatwić Twoją codzienną pracę. Abyśmy mogli być<br />

w stałym kontakcie, <strong>po</strong>trzebujemy Twoich aktualnych danych.<br />

NOWA OFERTA 2024<br />

AKTUALIZACJA<br />

DANYCH<br />

Jeśli w ostatnim czasie którekolwiek z Twoich danych (adres szkoły,<br />

numer telefonu, adres e-mail) zmieniły się, koniecznie je zaktualizuj,<br />

przesyłając do nas wypełnione Oświadczenie.<br />

NIEAKTUALNE<br />

DANE<br />

Jeśli Twoje Oświadczenie zostało wypełnione i przesłane<br />

do WSiP przed 2018 r., koniecznie wypełnij je <strong>po</strong>nownie.<br />

Przekaż nam swoje <strong>po</strong>dstawowe dane, przesyłając<br />

do nas wypełnione Oświadczenie.<br />

NIE UCZYSZ<br />

Z PUBLIKACJI<br />

WSIP?<br />

Bez względu na to, z jakich publikacji<br />

wydawniczych uczysz, pamiętaj,<br />

że wypełnione Oświadczenie daje<br />

możliwość skorzystania<br />

z dodatkowego wsparcia,<br />

np. zaproszeń na s<strong>po</strong>tkania.<br />

JEŚLI WYŚLESZ AKTUALNE OŚWIADCZENIE<br />

I UDZIELISZ ZGODY, ZYSKASZ:<br />

łatwy dostęp do wszystkich <strong>po</strong>trzebnych materiałów<br />

na kolejne 5 lat, jeśli uczysz z <strong>po</strong>dręczników WSiP;<br />

nowe publikacje i materiały w ramach<br />

planowanych wysyłek;<br />

pierwszeństwo rejestracji na e-s<strong>po</strong>tkaniach i szkoleniach;<br />

informacje o nowościach i rabatach;<br />

łatwiejszy i szybszy kontakt z WSiP.<br />

POBIERZ OŚWIADCZENIE<br />

https://wsip.pl/<strong>dla</strong>-nauczycieli-i-dyrektorow/oswiadczenia-do-<strong>po</strong>brania/<br />

Będzie ono ważne przez kolejnych 5 lat!<br />

Wypełnione i <strong>po</strong>dpisane Oświadczenie należy przesłać: <strong>po</strong>cztą elektroniczną<br />

(skan lub zdjęcie <strong>po</strong>dpisanego Oświadczenia) na adres e-mail:<br />

oswiadczenie@wsip.com.pl lub <strong>po</strong>cztą tradycyjną na adres WSiP SA,<br />

Dział Baz Danych, Al. Jerozolimskie 96, 00-807 Warszawa.


WSiP. <strong>Edukacja</strong> <strong>dla</strong> przyszłości!<br />

wsip.pl<br />

sklep.wsip.pl<br />

eduranga.pl<br />

infolinia: 801 220 555<br />

Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, przy Al. Jerozolimskich 96, 00-807 Warszawa, wpisana do rejestru<br />

przedsiębiorców prowadzonego przez Sad Rejonowy <strong>dla</strong> m.st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gos<strong>po</strong>darczy Krajowego Rejestru Sądowego<br />

<strong>po</strong>d nr KRS 0000595068, NIP 5272605292, kapitał zakładowy w wysokości 40 736 880 złotych (wpłacony w całości), BDO:000114836.<br />

QR Code (Kod QR) to zarejestrowany znak towarowy DENSO WAVE INCORPORATED. Odczytanie kodu QR wymaga urządzenia z zainstalowaną<br />

aplikacją do odczytywania kodów QR, obsługującą co najmniej kody w wersji czwartej, oraz aparatu o minimalnej rozdzielczości 5 Mpix.<br />

Zdjęcia użyte w przewodniku <strong>po</strong>chodzą ze strony shutterstock.com.<br />

Dostęp do serwisów oraz korzystanie z nich wymaga rejestracji i akceptacji regulaminów tych serwisów.<br />

<strong>5008919</strong>

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!