Topsrbija br43

Geoturizam u svetlu ruralnog
turizma
Udruženje “Geo-Pan” iz
Novog Sada, osnovano je
pre 20 godina od strane
Srboljuba Jankovića, gemologa
i juvelira, sa željom da već tada,
u skladu sa svetskim turističkim
trendom, otvori novo polje atrakcija
u našoj zemlji. Učešće u programima
i projektima poput “Geo
Pan Edu”, “Geo Pan Expo”, posebno
za turizam značajnim “Geo
Pan Eko Tour”, koji se bavi promocijom
i afirmacijom razvoja
eko i verskog turizma u Vojvodini
i Srbiji, kao i autentičnim načinom
istraživanja prirodnih i kulturnih
bogatstava.
Najznačajniji za rad “Geo-
Pan-a” do sada, odnosi se na geoturizam,
a u pitanju je Kozje brdo,
lokalitet napuštenog rudnika 80-
tih godina u blizini Iriga, u kojem
je nakon zatvaranja otkriveno značajno
nalazište poludragog kamenja
poput kalcedona i ahata, nastalog
hidrotermalnim rastvaranjem,
kao i oniksa i jaspisa. Uz lokalitet
Kozje brdo i Andrevlje, kao najpoznatije,
na Fruškoj gori se nalazi
još devet perspektivnih lokaliteta,
koji čekaju detaljnija istraživanja.
- Imajući u vidu prebogatu ponudu
Fruške gore, u domenu verskih,
vinskih, ruralnih i svih drugih
sadržaja koji se ovde nude,
preskače se ono po čemu je Fruška
gora najpoznatija u svetu, a to je
geologija. Fruška gora je geološko
čudo, geološki format koji ne postiji
nigde u svetu - objašnjava Nenad
Stančul, predsednik Društva
“Geo-Pan” iz Novog Sada.Osim
na Fruškoj gori, za geoturizam u
Vojvodini značajni su lokaliteti na
Deliblatskoj peščari i Vršačkim
planinama. Za sada su u Srbiji popularnije
arheoture, Viminacijum i
Sirmium, takođe sastavni deo geoturističke
ponude.
Po definiciji, pojam geoturizam,
nastao 95-te godine prošlog veka,
u užem smislu se odnosi na oblik
prirodnog turizma usmerenog na
stene, fosile, geološke oblike i
slično. U širem smislu, osim nežive
prirode obuhvata živu prirodu i
kulturu i podrazumeva geografske
karakteristike prostora a ne samo
geološke.
Relativno slabu zastupljenost
ove vrste turističke ponude na našem
području, koja podrazumeva
geološki, geografski ili arheološki
lokalitet, uz turistički smeštaj i usluge,
predsednik pravda nedostatkom
kompletnog sadržaja (znanja,
informacija) kod pružaoca geoturističkih
usluga, koji ga zamenjuju
eko, šumskim, wellness i drugim
vrstama manje zahtevnih, u smislu
specifičnosti, oblika turizma. Ovaj
problem bi se mogao prevazići uz
poštovanje zakonskih okvira zajedničkim
turističkom ponudom
i postavljanjem lokaliteta na turističku
mapu, što je jedan od zadataka
koje ispunjava ovo Društvo.
- Jedan kvalitetan geoturistički
proizvod zahteva angažman samog
pružaoca usluge, turističke
agencije, i pomoć Društva “Geo-
Pan”, koje nastupa edukativnim
sadržajima u želji da promoviše
ovaj vid turizma, pružajući
uputstva i pomoć, a ne direktnim
sprovođenjem turističke ponude.
Geoturizam pruža priliku za edukativni
turizam, na samom lokalitetu.
Kod nas je praksa da nas prate
stručnjaci, geolozi, arheolozi, u
zavisnosti od lokaliteta na kojem
drže predavanje. Zanimljivo je da
turističke grupe čine entuzijasti
koji na ovaj način nadograđuju
svoja znanja, ali i deca sa roditeljima
i ljudi treće dobi. Osim geo
i arheološkog turizma, pružamo
mogućnost uključivanja šumskog
welnessa, šetnje kroz šume, ali
ne obične već uz uputstva o tome
kako se pravilno hoda, diše, kada,
gde i kako se odmara, da bi ta šet-
Nenad Stančul
nja bila svrsishodna. Na kraju goste vodimo na seosko domaćinstvo,
na uzajamnu korist i turista, koji imaju priliku
da zavire u drugačiji način života, da probaju, možda i
kupe neke od domaćih proizvoda, a domaćinima da zarade.
U Srbiji više nego u Vojvodini prisutan je nedostatak
kapaciteta da se primi veća grupa turista, što je faktor koji
ograničava.
Preko 50% geoturista čine stranci, i deca u okviru školskih
ekskurzija. Najveći broj turista je iz okruženja i iz
Nemačke, gde je ova vrsta turizma izuzetno razvijena.
Geoturizam se bavi zaštitom geolokaliteta i uopšte zaštitom
prirode. On je spona između verskog, ruralnog, wellness,
edukativnog i drugih grana turizma, priključak svima
koji se bave ruralniim turizmom za nove sadržaje. U svetu
trend, kod nas tek u povoju, ali sa najavama ozbiljnijih
pomeranja u pravcu njegovog širenja. Plan je kreiranje nacionalne
strategije za razvoj geoturizma, kao u zemaljam
u kojima se godinama sprovodi, poput SAD, Brazila, Australije
i drugih.
46