001-100_Wojsko_i_Technika_Historia_nr_spec_5-2025 short

Tymoteusz Pawłowski
Polskie przygotowania wojenne
przed 1939 r.:
błędy, wypaczenia i pomyłki
Kampania polska 1939 roku
zakończyła się porażką Rzeczypospolitej.
Jakie błędy
popełniono podczas przegotowań
wojennych? Jakich
wypaczeń się dopuszczono?
A może były to tylko pomyłki?
Czy jest sens rozróżniać
te trzy kategorie uchybień?
Przygotowania wojenne to działania
państwa zapewniające jego sprawne
funkcjonowanie w czasie wojny. Przygotowań
wojennych nie należy rozumieć jako
krótkotrwałej akcji podejmowanej w czasie
bezpośredniego zagrożenia agresją, tylko
jako długotrwały proces, w skład którego
wchodzą przedsięwzięcia dyplomatyczne,
gospodarcze, społeczne i militarne.
Błąd jest kategorią obiektywną: to niezgodność
z obowiązującymi normami, działanie
niespełniające obowiązujących zasad lub założeń.
Wypaczenie z kolei jest kategorią subiektywną:
to zjawisko zniekształcające sprawne
funkcjonowanie, odchylenie od normy. Pomyłka
z kolei to osąd niezgodny z rzeczywistością
lub niewłaściwe postępowanie.
Powyższe definicje nie są niestety wystarczająco
precyzyjne, trudno bowiem o precyzję
w naukach humanistycznych, a takimi
są nauki wojenne. Najmniej precyzyjne
są frazy „zgodnie z obowiązującymi normami”
oraz „odchylenie od normy”, „norma” jest
bowiem terminem wieloznacznym.
Przede wszystkim w latach dwudziestych
i trzydziestych XX wieku normy były różne
i zależały od wielu czynników: głównie
od położenia geograficznego, możliwości
państwa i doświadczeń z Wielkiej Wojny,
jaka miała miejsce w latach 1914-1918.
Co więcej, obecne normy nie są odmienne
od tych sprzed blisko stu lat – bo wciąż zależą
od położenia geograficznego, możliwości
państwa i doświadczeń z poprzednich wojen
– ale odmienne jest nasze postrzeganie
ówczesnych norm. Oceniamy je bowiem
Montażownia „Die Deutsche Wochenschau”: co tydzień rozsyłano po Europie 2000 kopii tej propagandowej
niemieckiej kroniki filmowej.
22