WOJNA W POWIETRZULatając

More Magazines

Recommendations

Info

WOJNA W POWIETRZULatający współcześnie Hurricane bazujący na historycznymlotnisku Duxford, które dziś pełnifunkcje muzealne. Samolot ten od 2015 r. latałw barwach Dywizjonu 303, natomiast od kilkulat ma oznaczenia Dywizjonu 302, w czasie Bitwyo Anglię startującego m.in. właśnie z Duxford.Hurricane to typ samolotu, na którymodniesione zostały największe sukcesy bojowew całej historii polskich skrzydeł. To smutne,że żadne muzeum w Polsce nie ma egzemplarzatakiego myśliwca, a organizatorzy imprez lotniczychw Polsce od kilkunastu lat ignorują inicjatywyzwiązane z udziałem Hurricane’a w pokazachw naszym kraju. (© Robert Gretzyngier)ze stalinowską Rosją, a Polska niepodległośćnie przetrwałaby ani realnie – nad Wisłą, anijako emigracyjna idea – w Londynie.Historia tak się potoczyła, że żadna innaz wielkich bitew polskiego oręża nie miałajuż wpływu na to, kto zwycięży w II wojnieświatowej, a co najwyżej na to, kiedy to nastąpii na jakich konkretnie warunkach. Bitwao Anglię była jedyną podczas tamtej wojny,której stawką były losy całego konfliktu w sensieglobalnym, a Polacy wnieśli decydującywkład w zwycięstwo. A co nie mniej istotne,nie była to krwawa jatka toczona przez tysiąceprostych żołnierzy tracących życie jako mięsoarmatnie. Bitwa o Anglię została stoczonai wygrana – przy znaczącym udziale Polaków– w sposób godny XXI wieku: przez stosunkowonieliczne grono świetnie wykształconychfachowców posługujących się najnowocześniejszymidostępnymi wtedy narzędziamiwalki połączonymi w złożony system. Niestety,wciąż brak nam zrozumienia tego faktu i świadomości,że Polacy nie byli w II wojnie światowejnaiwnymi romantykami, co to „z szabelkąna czołgi” albo „prosto do nieba czwórkamiszli”, tylko światowej klasy ekspertami w nowoczesnejbroni technicznej.Inwazja?W latach 1939 i 1940 r. armia niemiecka podbiławiększość państw europejskich, mając przez całyThe 1939-1945 Star (Gwiazda 1939–1945) jestjednym z wielu brytyjskich odznaczeń pamiątkowychza udział w II wojnie światowej, nadawanymwe wszystkich rodzajach sił zbrojnych (kolorywstążki oznaczają: granatowy – marynarkę,czerwony – armię, a jasnoniebieski – lotnictwo)za udział w działaniach bojowych od 3 września1939 do 2 września 1945 r. Odznaczeniepowstało w 1943 r. (jako Gwiazda 1939–1943)i już w 1944 r. liczba nadań przekroczyła półtoramiliona. W lotnictwie Gwiazdę 1939–1945 nadawanoczłonkom personelu latającego za minimum60 dni służby z przynajmniej jednymlotem operacyjnym, a personelu naziemnego– za minimum 180 dni służby. Lotnicy, którzywykonali przynajmniej jeden lot operacyjnyw jednostce myśliwskiej w okresie od 10 lipcado 31 października 1940 r. mieli prawo do noszeniana wstążce okucia z napisem „Battleof Britain”. Przyjęło się uznawać fakt odznaczeniagwiazdą z tym okuciem za równoznacznyz oficjalnym tytułem uczestnika Bitwy o Anglię.Por. Jerzy Jankiewicz jako jeden z nielicznych polskich lotników dobrze znał angielski kiedy przybyłna Wyspy Brytyjskie. Już latem 1939 r. przeszedł w Anglii przeszkolenie na Hurricane’ach, po czymmiał szkolić na nich w Polsce innych pilotów. Ostatecznie nie dotarły one do naszego kraju, a Jankiewiczspotkał się Hurricane’ami ponownie dopiero podczas Bitwy o Anglię, kiedy od sierpnia do października1940 r. latał bojowo w 601 Dywizjonie RAF. W październiku 1940 r. został przeniesionydo Dywizjonu 303, kilka miesięcy później został jego dowódcą, a w maju 1942 r. jako pierwszy Polakobjął dowództwo dywizjonu RAF. Ten wybitny lotnik jest dziś niemal kompletnie zapomniany, a prezentowanetu zdjęcie (pokazujące go w Dywizjonie 303 w październiku 1940 r.) krąży po Internecie(również w wersji pokolorowanej) z podpisem głoszącym, że widnieje na nim „Jan Zumbach”.czas parasol ochronny swojego lotnictwa. Zwłaszczatriumf nad Francją, niepokonanym przeciwnikiemz I wojny światowej, wyzwolił przekonanieo niezwyciężoności niemieckich wojsk.Według ówczesnych niemieckich analiz,III Rzesza miała w tym czasie sześć opcji dalszegopostępowania wobec Wielkiej Brytanii:1. inwazja i zbrojne opanowanie jejterytorium;2. wymuszenie kapitulacji przez zajęciekluczowych brytyjskich baz śródziemnomorskich,odcinające ją od posiadłości zamorskichw Afryce i Azji;3. wymuszenie kapitulacji przez terrorystycznenaloty na miasta Wysp Brytyjskich;4. wymuszenie kapitulacji przez blokadęmorską odcinającą wszelkie zaopatrzeniespoza Wysp Brytyjskich;5. wynegocjowanie zawieszenia bronina warunkach korzystnych dla III Rzeszy podgroźbą działań wymienionych powyżej;6. ograniczenie się do obrony wybrzeżyEuropy Zachodniej przed ewentualnymi atakamiz Wysp Brytyjskich.Ten ostatni wariant nie wchodził w rachubę,bo triumfujący Hitler nie miał zamiaru39
Tadeusz KasperskiPolskie niszczycieleeskortowe typu HuntHistoria ORP Kujawiak252Wojenna kariera niszczycielaeskortowego ORP Kujawiakbyła najkrótsza spośródwszystkich trzech polskichHuntów, bo biało-czerwonabandera powiewała nadokrętem 382 dni do chwili,gdy w połowie czerwca1942 r. okręt zatonął na minieniedaleko brzegów Malty.Załoga niszczyciela zapisałajednak wyjątkowo chwalebnekarty w historii PolskiejMarynarki Wojennej, odnoszącliczne sukcesy bojowei biorąc udział w wyjątkowoniebezpiecznych operacjachbojowych.Budowę niszczyciela rozpoczęto 22 listopada1939 r. w stoczni Vickers-ArmstrongLtd. w Newcastle upon Tyne.Pierwotnie planowano dla okrętu nazwęHMS Oakley, ale gdy Brytyjczycy zdecydowalio przekazaniu jednostki Polakom, ta nazwaprzeszła w 1942 r. na inny niszczyciel typuHunt. Gdy jednak okręt wodowano 30 października1940 r., planowana pierwotnie brytyjskanazwa pozostała na dzwonie okrętowymwiszącym przy wejściu do maszynownii później jej nie przerobiono. Polska załogaoficjalnie przejęła okręt od Brytyjczyków30 maja 1941 r. w końcowym etapie pracwyposażeniowych 1 . Niszczyciel eskortowyotrzymał nazwę ORP Kujawiak i znak taktycznyL 72. Dowódcą okrętu został 37-letni kpt.mar. Ludwik Lichodziejewski, który walczyłna niszczycielach od początku wojny. Wcześniejbył zastępcą dowódcy na niszczycielachOORP Grom, Burza i Piorun. Część załogi byłazłożona z weteranów, oddelegowanych z innychpolskich niszczycieli. W połowie jednakzałogę skompletowano z ochotników, którzypochodzili z Francji, Stanów Zjednoczonych,Kanady i nawet Argentyny, dlatego sporyprocent z nich nie mówił zbyt dobrze po polskui dopiero podczas służby poznali językojczysty znacznie lepiej.Wydarzenie z początku służby okrętu mogłozwiastować, że nie będzie to tak szczęśliwyokręt, jak jego „bliźniak” ORP Krakowiak.18 czerwca niszczyciel wyruszył ze stoczniz rozkazem udania się do bazy Scapa Flowna Orkadach, gdzie załoga miała przejśćwyznaczony cykl ćwiczeń, by przygotowaćsię odpowiednio do działań bojowych. Gdyokręt w swoim rejsie znalazł się na wysokościzatoki Firth of Forth (przybliżona pozycja56°14’N, 02°22’E) o 11:34 został niespodziewaniezaatakowany od strony dziobu przezniemiecki samolot z dużej wysokości. Jegosylwetki w ogóle nie zauważono, ani niktnie usłyszał odgłosu jego silników 2 , dlategoto co się wydarzyło chwilę później, byłodużym zaskoczeniem dla załogi polskiegoniszczyciela. Doszło do dwóch eksplozjiw parkach amunicyjnych działa nr 2 i pożaruw nadbudówce rufowej oraz uszkodzeniaKpt. mar. Ludwik Lichodziejewski (fotografiaz okresu służby na ORP Piorun) awansowanyw maju 1942 r. do stopnia komandorapodporucznika, jedyny dowódca Kujawiaka.Fot. ze zbiorów Waldemara Góralskiegozamka podwójnej armaty kal. 102 mm. Pożarugaszono bardzo szybko i wyrzucono z parkuamunicyjnego za burtę część rozgrzanejamunicji, która nie zdążyła detonować.Z początku dowódca podejrzewał, że załogadziałka kal. 40 mm pomyłkowo wystrzeliłaserię, która trafiła w anteny i dodatkowo
Page 1 and 2: www.zbiam.plNUMER SPECJALNY 5/2025W
Page 3 and 4: Jacek Fiszer, Jerzy Gruszczyński3W
Page 5 and 6: Tymoteusz PawłowskiPolskie przygot
Page 7: Robert Gretzyngier, Wojtek Matusiak
Page 11 and 12: Marek J. Murawski3Luftwaffe w Obron
Page 13 and 14: Jędrzej Korbal1Manewry wołyńskie

001-100_Wojsko_i_Technika_Historia_nr_spec_5-2025 short

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

001-100_Wojsko_i_Technika_Historia_nr_spec_5-2025 short

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?