E-LAI_10_25_opt

UZBROJENIE LOTNICZE
2
Rosyjskie uzbrojenie lotnicze
Rakiety kierowane powietrze-powietrze
Piotr Butowski
Prace nad pociskiem średniego zasięgu K-77 ruszyły zgodnie z decyzją rządową z 19 marca 1980 r., wraz z początkiem
prac nad kolejną generacją samolotów myśliwskich MFI i LFI; jest ona odpowiednikiem amerykańskiej rakiety
AIM-120 AMRAAM. Głównym konstruktorem rakiety w biurze konstrukcyjnym Wympieł był Wadim Pustowojtow.
W maju 1984 r. pierwsza eksperymentalna K-77 wystartowała spod MiG-29S, a po ukończeniu prób, 23 lutego 1994 r.
rakieta została oficjalnie przyjęta do uzbrojenia z oznaczeniem R-77 (izdielije 170, w NATO AA-12 Adder).
Wympieł R-77
Rakieta miała być produkowana przez zakład
Artiom w Kijowie, zastępując tam R-27,
ale zakład zdążył wykonać tylko niewielką
partię pocisków doświadczalnych. Aktywne
radiolokacyjne głowice samonaprowadzania
robił zakład Radar (wtedy Kommunist),
a producentem bloków sterowania BERP-170
był SKDB Łucz, także w Kijowie. Po rozpadzie
ZSRR Rosjanie zabrali z Ukrainy całe oprzy-
rządowanie zamierzając produkować R-77
u siebie, na co jednak zabrakło pieniędzy.
Impulsem, który popchnął sprawę do przodu
była sprzedaż 18 samolotów myśliwskich
MiG-29 do Malezji. Siły powietrzne Malezji
zamówiły wersję uzbrojoną w R-77 i za pieniądze
z tego kontraktu w 1998 r. uruchomiono
produkcję seryjną rakiety w zakładzie biura
konstrukcyjnego Wympieł w Moskwie. Po Malezji
przyszły zamówienia z innych państw,
Chin, Indii, Jemenu, Algierii itd. Ściślej rzecz
biorąc, w produkcji była wyłącznie eksportowa
wersja rakiety oznaczona RWW-AE lub
AAM-AE (izdielije 190), co oznacza „rakieta
powietrze-powietrze, aktywna, eksportowa”,
odpowiednio po rosyjsku i angielsku.
RWW-AE ma kombinowane naprowadzanie
realizowane przez aktywną radiolokacyjną
głowicę naprowadzania 9B-1348E
(izdielije 50E, E od eksportowa) opracowaną
przez firmę Agat z Moskwy i produkowaną
w zakładzie Istok we Friazino koło Moskwy.
W pierwszej fazie lotu rakieta naprowadzana
jest przez autopilota bezwładnościowego, do
którego bezpośrednio przed startem wprowadzane
są przez system kierowania uzbrojeniem
myśliwca informacje o ruchu celu.
Jeśli cel znajduje się w odległości mniej niż 1,5
raza większej niż zasięg głowicy samonaprowadzania,
to rakieta działa całkowicie autonomicznie.
Przy większych odległościach lot
jest korygowany drogą radiową. W końcowej
fazie lotu włącza się aktywna radiolokacyjna
głowica samonaprowadzania, która ma zasięg
Pociski powietrze-powietrze opracowane przez Wympieł
dla myśliwców generacji 4+ i będące obecnie podstawowymi
typami w produkcji w Rosji, od dołu: bliskiej walki
powietrznej RWW-MD (R-74M), średniego zasięgu RWW
-SD (R-77-1) i dużego zasięgu RWW-BD (R-37M).
Fot. Piotr Butowski
50
Lotnictwo Aviation International PAŹDZIERNIK 2025