E-LAI_10_25_opt

Aktualności CYWILNE
Nielegalne użycie dronów w pobliżu lotnisk stanowi
poważne zagrożenie, ponieważ może doprowadzić do
kolizji z samolotami powodując uszkodzenia i katastrofy,
oraz do zakłóceń operacyjnych, skutkujących opóźnieniami
i stratami finansowymi.
Marek Niechciał
Droniada Future Forum
Warszawa, 25-26 września 2025 r.
Droniada Future Forum mające miejsce
w Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytucie
Lotnictwa było zwieńczeniem rocznego
cyklu spotkań i konkursów poświęconego
najnowszym koncepcjom i technologiom
związanym z bezzałogowymi
statkami powietrznymi.
W ramach wcześniejszych spotkań omawiano
ważne dla środowiska bezzałogowych aparatów
latających tematy m.in. odnoszące się do
regulacji prawnych, cyberbezpieczeństwa BSP,
obowiązkowych ubezpieczeń, pokazów multimedialnych
z użyciem dronów (np. w rocznicę
1000-lecia koronacji Bolesława Chrobrego). Na
jednym z tych spotkań ogłoszono wyniki „Rankingu
zaawansowania technologicznego i biznesowego
polskich firm dronowych 2024 r.”, który
skupia się na potencjale firm a nie jak w typowych
zestawieniach na wielkości przychodów.
Autorzy klasyfikacji premiują zaspokajanie
potrzeb klienta a nie epatowanie technologią.
W rankingu zwyciężył PRODRON, przed Farada
Group i SoftBlue. Równocześnie wartość całego
rynku bezzałogowych aparatów latających
w Polsce w 2024 r. oszacowano na około 773 milionów
złotych.
Pierwszy dzień Droniada Future Forum skupił
się na bezpieczeństwie operowania bezzałogowymi
środkami powietrznymi, lądowymi
i morskimi. Duży nacisk położono na bezpieczeństwo
cyfrowe związane z użytkowaniem
bezzałogowych aparatów latających. Pretekstem
było nadchodzące wdrożenie dyrektywy NIS2
regulującej cyberbezpieczeństwo. Spełnienie jej
wymogów będzie konieczne, aby móc świadczyć
usługi dla podmiotów infrastruktury krytycznej
itd. – np. monitorować linie energetyczne za pomocą
bezzałogowych aparatów latających.
Z informatyzacją związane są zagrożenia odnoszące
się do wykorzystania bezzałogowych
statków powietrznych przez wojsko i inne służby
mundurowe. Dyskutujący zwracali uwagę
na brak interoperacyjności systemów informatycznych
używanych przez bezzałogowe aparaty
latające w różnych służbach w Polsce.
Utrudnia to wymianę danych, prowadzenie akcji
ratunkowych itd. Różne służby używają również
odmiennych systemów współrzędnych geograficznych.
Posłużono się przykładem gaszenia
pożaru, gdzie trzeba było wyjąć kartę z danymi
z BSP, aby zobaczyć zebrane informacje bo ob-
raz z bezzałogowego aparatu latającego nie mógł
być odebrany w centrum dowodzenia akcją.
Kolejnym cyfrowym zagrożeniem jest używanie
przez służby aparatów latających chińskiej produkcji.
Są one podejrzewane o zbieranie i przesyłanie
danych do Chin.
Na Droniadzie Future Forum omawiano także
perspektywy rynku bezzałogowych statków
powietrznych za pięć-dziesięć lat. Dyskutujący
stwierdzili, że nie widzą szansy na pojawienie
się w ciągu kilku lat nowych schematów budowy
BSP – pozostaną wielowirnikowce i stałopłaty,
które już znamy. Główne zmiany zajdą w systemach
wewnętrznych, a szczególnie oprogramowaniu
bezzałogowych aparatów latających
a także kamerach i innych sensorach używanych
na BSP. Powinny być one tańsze i mieć lepsze
parametry. Jako potencjalny przyszły rynek
wskazano bezzałogowe latające systemy obserwacyjne,
które mogą zastąpić pracowników
ochrony w monitorowaniu wielkopowierzchniowych
przedsiębiorstw czy jednostek wojskowych.
Uczestnicy panelu nie podali wartości
polskiego rynku dronowego wojskowego, jak
i cywilnego zarówno teraz, jak i za pięć-dziesięć
lat. W przypadku Unii Europejskiej aktualne szacunki
zaczynają się od kilkuset milionów euro,
zaś za kilka lat będą to miliardy euro.
W czasie drugiego dnia poruszono wiele
różnorodnych wątków. W części poświęconej
metodom produkcji bezzałogowych aparatów
latających stwierdzono, że próg opłacalności
stosowania druku 3D kończy się na serii kilkuset
egzemplarzy. W większości przypadków
większa produkcja jest tańsza przy zastosowaniu
wtryskarek itp. Natomiast druk 3D pozwala
na produkcję elementów ze skomplikowaną
wewnętrzna strukturą niedostępną dla innych
metod, co może skutkować kilkukrotnie mniejszą
masą przy zachowaniu parametrów wytrzymałościowych.
Przy produkcji należy również
uwzględnić kwestie obniżonej widzialności
bezzałogowych aparatów latających. Niska
waga najpopularniejszych BSP wymaga stosowania
miniaturowych systemów awionicznych
np. takich, jak prezentowała szczecińska firma
Aerobits. O wyciszeniu bezzałogowych statków
powietrznych mówił dr Adam Sieradzki z Sieć
Badawcza Łukasiewicz – Instytutu Lotnictwa.
W Instytucie opracowano śmigła redukujące
dwukrotnie wysokość z jakiej wielowirnikowiec
jest słyszalny. Dużą redukcję hałasu zapewniają
śmigła współbieżne (na jednej osi obracające się
w tym samym kierunku) przesunięte o odpowiedni
kąt obrotu.
W części spotkania poświęconego zakłócaniu
i przejmowania sterowania bezzałogowymi
statkami powietrznymi (spoofing i jamming)
– z udziałem porucznika marynarki Łukasza
Grzyba – omówiono potencjalne metody przeciwdziałania
tym zjawiskom. Operatorom zalecano
używanie algorytmów, które wykryją
Bezzałogowe statki powietrzne odgrywają kluczową rolę w wojnie na Ukrainie, będąc wykorzystywane przez
obie strony do rozpoznania i niszczenia celów.
12
Lotnictwo Aviation International PAŹDZIERNIK 2025