21.09.2013 Views

Jaarverslag 2007 - Rode Kruis-vrijwilliger - Rode Kruis-Vlaanderen

Jaarverslag 2007 - Rode Kruis-vrijwilliger - Rode Kruis-Vlaanderen

Jaarverslag 2007 - Rode Kruis-vrijwilliger - Rode Kruis-Vlaanderen

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

<strong>Jaarverslag</strong> <strong>2007</strong><br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>: efficiëntie met een hart


<strong>Jaarverslag</strong> <strong>2007</strong><br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

een organisatie van vriJwilligers 7<br />

onze werking in vlaanderen 19<br />

onze werking wereldwiJd 47<br />

bloedvoorziening 67<br />

centraal ondersteunende diensten 83<br />

organisatie en beleids- en bestuursorganen 91<br />

een bedriJfsmatige aanpak voor maximale hulpverlening 101<br />

financieel verslag 111<br />

colofon en contactgegevens 122<br />

Surf naar jaarverslag.rodekruis.be voor een digitale versie van dit jaarverslag en extra informatie.


Efficiëntie met een hart<br />

Dat <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> een goed doel nastreeft, daar twijfelt niemand<br />

aan. Het hart van onze organisatie gaat uit naar de hulpbehoevenden. Menselijkheid<br />

en solidariteit behoren tot onze kernwaarden.<br />

Maar, naar interne organisatie, verschillen non-profitorganisaties in wezen<br />

niet van klassieke bedrijven. Beiden werken volgens de overbekende economische<br />

wetmatigheid ‘minimale input, maximale output’. Ook <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> zet de beschikbare middelen op een zo efficiënt mogelijke manier<br />

in. Alleen is ons doel niet het genereren van zoveel mogelijk winst, maar<br />

het helpen van zoveel mogelijk mensen in nood.<br />

‘Efficiëntie met een hart’, de titel van dit jaarverslag, verwoordt het belang<br />

dat <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> hecht aan efficiënte hulpverlening. Hoe efficiënter<br />

onze organisatie werkt, hoe meer mensen we kunnen helpen. Efficiëntie -<br />

snel, kwaliteitsvol en doeltreffend werken - is het middel dat onmisbaar is om<br />

onze missie maximaal in te vullen.<br />

Het hart van onze organisatie klopt vol enthousiasme. 14.000 <strong>vrijwilliger</strong>s en<br />

1.300 werknemers zetten zich dagelijks in voor de hulpbehoevenden. Onze<br />

impact, het aantal mensen dat we helpen, stijgt ook ieder jaar. We mogen<br />

dan ook fier besluiten dat <strong>2007</strong> het beste jaar ooit was voor <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong>. Als u dit jaarverslag doorbladert, zal u begrijpen waarom.<br />

Christ’l Joris<br />

Voorzitter <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Prof. dr. Philippe Vandekerckhove<br />

Gedelegeerd bestuurder <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>


Waarvoor staan we?<br />

Menselijkheid, solidariteit, belangeloze inzet, ongebondenheid, non-discriminatie<br />

en integriteit zijn de vertaling van de zeven basisbeginselen van de<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>beweging. Ze zijn de kern en de kracht van onze organisatie. Zij<br />

zijn de basis voor alles wat we doen. Ze worden dan ook weerspiegeld in<br />

alle acties en handelingen van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s, overal ter wereld.<br />

We staan voor deskundigheid, efficiëntie, teamwerk en correcte menselijke<br />

relaties. We beseffen dat deze mix essentieel is om steeds méér mensen te<br />

kunnen helpen en om onze solidariteit steeds verder uit te breiden.


Wie zijn we?<br />

Binnen het Belgische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> is <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> de Vlaamse<br />

schakel van de Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>- en <strong>Rode</strong> Halve Maanbeweging.<br />

Onze 14.000 <strong>vrijwilliger</strong>s en 1.300 personeelsleden zetten zich dagelijks in<br />

om kwetsbare mensen te helpen, in binnen- en buitenland. We zijn actief<br />

op gebied van preventie, bloedvoorziening, ontwikkelingssamenwerking,<br />

noodhulp en zorg.<br />

Als <strong>vrijwilliger</strong>sorganisatie doen we een maximaal beroep op <strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

Zij staan dicht bij de bevolking en dat is belangrijk. Zo kunnen ze gemakkelijker<br />

noden opsporen in hun gemeente. Onze <strong>vrijwilliger</strong>s staan centraal<br />

in onze organisatie. Zonder hen is er geen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.


<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>: efficiëntie met een hart


7 EEn oRganisatiE Van VRijWilligERs<br />

. Vrijwilligers met een passie | <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s vertellen 8<br />

. Degelijke training | Opleiding en bijscholing voor kwaliteitsvolle hulpverlening 13<br />

. Stevige grondvesten | Fundamentele beginselen en missie 15<br />

19 onzE WERKing in VlaandEREn<br />

. Sociale activiteiten | Oog voor kwetsbaren 20<br />

. Mensen leren helpen | Eerstehulpopleidingen 28<br />

. Helpen | Actief bij rampen, preventief bij evenementen 36<br />

. Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> | Jongeren leren eerste hulp 44<br />

47 onzE WERKing WEREldWijd<br />

. Noodhulp | Snelle hulp dankzij wereldwijde aanwezigheid 48<br />

. Overzichtskaart | Onze activiteiten wereldwijd 52<br />

. Structurele hulp | Rampen helpen voorkomen 54<br />

. Music for Life | Stille rampen in de spotlights 56<br />

. Tracing | Spoorloos? Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> helpt zoeken 58<br />

. Internationaal humanitair recht | Beschermer in oorlogstijd 60<br />

. Opvang voor Asielzoekers | Opvang, maar ook begeleiding en vorming 62<br />

67 BloEdVooRziEning<br />

. Vrijwillige donoren | De ruggengraat van de bloedvoorziening 68<br />

. Van donor tot laboratorium | De weg van bloedproducten 72<br />

. Optimale service voor ziekenhuizen | Accuraatheid, snelheid en beschikbaarheid 74<br />

. Efficiëntie voor optimale kwaliteit | De topprioriteiten van de Dienst voor het Bloed 76<br />

. Méér dan bloedafnames | Afname en bewaring van stamcellen 79<br />

. Hoogtechnologische labo’s | DNA-tests bij zeldzame bloedgroepen 80<br />

0 28 36 44


83 CEntRaal ondERstEunEndE diEnstEn<br />

. Personeelszaken | Talent met passie voor mensen 84<br />

. Communicatie & Werving | Informatiedoorstroming essentieel 86<br />

. ICT | Inhaalbeweging dankzij vijfjarenplan 88<br />

. Aankoop en Logistiek | Efficiënte aankoop voor maximale hulp 89<br />

91 oRganisatiE En BElEids- En BEstuuRsoRganEn<br />

. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> binnen de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>beweging 92<br />

. De organisatiestructuur van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> | Organogram 93<br />

. Organisatie van het stuur- en controleniveau 96<br />

. Organisatie van het operationele niveau 97<br />

101 EEn BEdRijfsmatigE aanpaK VooR maximalE hulpVERlEning<br />

. Strategie 2010 | Onze visie op een sterk en modern <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> 102<br />

. Efficiëntie | Waar kwalitatieve hulpverlening start 104<br />

. Meer en betere hulp | Een verhaal van 35 jaar groei 105<br />

. Win-win | Samenwerking en doen waar we goed in zijn 107<br />

. Uitdragen van expertise | Kennis delen is ook helpen 109<br />

111 finanCiEEl VERslag<br />

. Bedrijfsinkomsten <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> 112<br />

. Bedrijfskosten <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> 114<br />

. Resultatenrekening 121<br />

122 Colofon & ContaCtgEgEVEns<br />

56 60 68 83


Onmisbare<br />

inzet.<br />

EEn oRganisatiE Van VRijWilligERs<br />

. Vrijwilligers met een passie. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s vertellen 8<br />

. Degelijke training. Opleiding en bijscholing voor kwaliteitsvolle hulpverlening 13<br />

. Stevige grondvesten. Fundamentele beginselen en missie 15<br />

EEN ORGANISATIE VAN VRIJWILLIGERS 7


Vrijwilligers met een passie<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s vertellen<br />

Overal ter wereld staan <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s paraat. Samen vormen ze een netwerk van<br />

186 nationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen en bijna 100 miljoen <strong>vrijwilliger</strong>s. Hun inzet is onmisbaar<br />

bij het realiseren van de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>missie: het helpen van de meest kwetsbare mensen.<br />

VRijWilligERs<br />

Om onze hulpverlening te blijven garanderen, zijn de <strong>vrijwilliger</strong>s van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> van levensbelang.<br />

Ze staan dag in, dag uit paraat om hulp te bieden, maar spelen ook een cruciale rol in het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>beleid.<br />

Eind <strong>2007</strong> telde <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> 14.180 <strong>vrijwilliger</strong>s. Het overgrote deel van hen is actief in een<br />

plaatselijke afdeling. Eind <strong>2007</strong> waren er 256 plaatselijke afdelingen.<br />

aandEEl mannEn - VRouWEn in VRijWilligERsBEstand aandEEl VRijWilligERs pER lEEftijdsCatEgoRiE<br />

53,7 %<br />

aandEEl VRijWilligERs pER aCtiVitEit*<br />

46,3 %<br />

Man<br />

Vrouw<br />

* Het aantal <strong>vrijwilliger</strong>s in dit cirkeldiagram is hoger dan het totale aantal <strong>vrijwilliger</strong>s van<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> omdat sommige <strong>vrijwilliger</strong>s meer dan één functie uitoefenen.<br />

135<br />

244<br />

1.064<br />

2.001<br />

648<br />

1.132<br />

2.699<br />

299<br />

8 EEN ORGANISATIE VAN VRIJWILLIGERS<br />

1.556<br />

7.235<br />

984<br />

1.983<br />

Hulpdienst<br />

Zorgbib<br />

2.563<br />

1.257<br />

Leergangen (eerstehulpopleidingen)<br />

Opvang voor asielzoekers<br />

Bloedinzamelingen<br />

Sociale hulpverlening<br />

Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

Dringende Sociale Interventie (DSI)<br />

Internationale acties<br />

Communicatie & Werving<br />

Algemene zaken<br />

423<br />

2.500<br />

3.038<br />

2.416<br />

< 20 jaar<br />

20-29<br />

30-39<br />

40-49<br />

50-59<br />

60-70<br />

> 70 jaar


Nu ben je in goede handen<br />

Vrijwilliger Evelyn over preventieve hulpacties<br />

In 1994 startte de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>carrière van<br />

Evelyn Muylle (29) in Ieper. Als kind droomde<br />

ze ervan om verpleegkundige te worden en<br />

mensen te helpen. “Hulpverlener bij het <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> leek een stap in de goede richting.” Zowel<br />

op het terrein als achter de schermen zet<br />

ze zich vrijwillig in.<br />

“Vrijwilliger worden bij de Hulpdienst van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>, dat was een bewuste keuze. Het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> garandeert kwalitatieve hulpverlening.<br />

Ik wilde graag meedraaien in een professionele<br />

organisatie die investeert in goede opleidingen<br />

voor hulpverleners en in degelijk materiaal.” De<br />

weg naar het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> moest Evelyn niet meer<br />

zoeken. “Mijn vader en een vriendin waren toen al<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>”, vertelt ze. “Daarom volgde<br />

ik een eerstehulpcursus bij <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Ieper. Daar<br />

kreeg ik de smaak te pakken. Ik slaagde voor de<br />

opleiding en startte meteen als vrijwillige hulpverlener.”<br />

Evelyn werkt als psychiatrisch verpleegkundige, een<br />

voltijdse job met veel weekendwerk. De hulpacties op<br />

evenementen vinden vaak ook plaats in het weekend<br />

zodat het niet altijd gemakkelijk is om de twee te combineren.<br />

“Maar aan grote preventieve acties zoals de<br />

Rally van Ieper werk ik altijd mee. Verder kijk ik wat past<br />

in mijn werkplanning. De laatste jaren draai ik ook mee<br />

achter de schermen. Ik ben econoom van de afdeling<br />

en neem deel aan de afdelingsraad als ik vrij ben.”<br />

Hoe een preventieve hulpactie eruit ziet? “Telkens<br />

anders. De hulpverlening tijdens de Rally van Ieper<br />

is bijvoorbeeld erg onvoorspelbaar. Het kan heel<br />

rustig zijn, maar als er iets gebeurt, dan is het vaak<br />

ernstig. Daarom is het belangrijk om op voorhand<br />

de risico’s goed in te schatten. Er zit een hele organisatie<br />

achter zo’n preventieve hulpactie.”<br />

Omstaanders reageren vaak op het werk van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>hulpverleners, ontdekte Evelyn. “Ze spreken<br />

het slachtoffer moed toe als we aankomen: ‘nu ben<br />

je in goede handen’. Mensen hebben bewondering<br />

voor ons en laten dat merken: ‘je bent hier snel’ of<br />

‘je doet dat goed’. Al krijgen we soms ook harde<br />

reacties van mensen die denken dat ze beter weten<br />

hoe ze hulp moeten bieden. Maar van slachtoffers<br />

krijgen we alleen maar dankbare reacties. Dat is<br />

erg motiverend!”<br />

“<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Ieper heeft een goede reputatie, we zijn<br />

graag gezien bij de vele organisaties waar we hulp<br />

verlenen. Altijd paraat staan en altijd kwaliteit kunnen<br />

bieden, dat kenmerkt voor mij het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.<br />

We zijn dan wel <strong>vrijwilliger</strong>s maar we gaan steeds<br />

professioneel tewerk”, zegt Evelyn beslist. “Wat ik<br />

zo leuk vind aan een hulppost bemannen, is dat ik<br />

écht hulp kan bieden en dat ik een slachtoffer kan<br />

ondersteunen. Daarvoor doe ik het uiteindelijk toch.<br />

Bovendien vind ik het tof om nieuwe <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s<br />

te ontmoeten en hen te begeleiden bij<br />

het werk. Op het terrein leer je snel bij. Wat ook niet<br />

onbelangrijk is: de <strong>vrijwilliger</strong>s van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Ieper<br />

vormen een hechte groep, we zijn goeie vrienden.”<br />

EEN ORGANISATIE VAN VRIJWILLIGERS 9


Gebeten door de eerstehulpmicrobe<br />

Vrijwilliger Luk over Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>, ongevallensimulatie en de Hulpdienst<br />

Vanaf 16 jaar kun je <strong>vrijwilliger</strong> worden bij <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. Dat deed Luk ‘Mazzle’ Helsen<br />

(19): hij startte als jeugdleider bij Jeugd <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-Mortsel, werd nadien Hulpdienst<strong>vrijwilliger</strong><br />

en ongevallensimulant en besloot ten slotte om<br />

eerstehulplessen te geven aan kinderen en jongeren.<br />

Dat laatste bevalt hem het meest: “Het enthousiasme<br />

waarmee kinderen eerste hulp willen<br />

leren, is aanstekelijk.”<br />

“Als kleine gast ging ik elke week naar de activiteiten van<br />

Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. Daaraan heb ik veel goede herinneringen.<br />

Toen ik 10 was, volgde ik voor het eerst een eerstehulpopleiding.<br />

Sindsdien heeft de eerstehulpmicrobe me<br />

te pakken”, zegt Luk. Toen hij oud genoeg was om zelf<br />

als <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong> aan de slag te gaan, klopte Luk<br />

onmiddellijk aan bij <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Mortsel.<br />

“Toen ik 16 was, heb ik de cursus Helper gevolgd. Daarna<br />

ben ik bij de Hulpdienst aan de slag gegaan. Snel daarna<br />

volgde ik de opleiding tot ongevallensimulant. Ik leerde<br />

wonden simuleren en aandoeningen levensecht nadoen.<br />

Lesgevers gebruiken ons vaak in hun les: zo krijgen de<br />

deelnemers de kans om praktijkervaring op te doen.”<br />

Luk kwam als ongevallensimulant af en toe in een eerstehulpcursus<br />

voor kinderen en jongeren terecht. “Het enthousiasme<br />

waarmee kinderen eerste hulp leren, is aanstekelijk.<br />

Kinderen willen heel graag leren helpen, ze zijn<br />

10 EEN ORGANISATIE VAN VRIJWILLIGERS<br />

erg geïnteresseerd. Toen begon het te kriebelen om zelf<br />

opleidingen te geven.”<br />

“Drie jaar geleden wilden enkele <strong>vrijwilliger</strong>s Jeugd <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> opstarten in onze afdeling. Ik ben onmiddellijk mee<br />

op de kar gesprongen. Vandaag bestaat onze Jeugd <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>kern uit 10 jeugdleiders en 60 leden. Niet slecht! Gemiddeld<br />

besteed ik zo’n 5 tot 10 uur per week aan mijn <strong>vrijwilliger</strong>swerk.<br />

Nu zijn we gestart met de voorbereidingen<br />

voor het kamp: dat doen we dit jaar voor het eerst, dus dat<br />

is behoorlijk wat werk.”<br />

Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Mortsel geeft twee eerstehulpcursussen<br />

per jaar. De cursus Helpertje leert 10- tot 12-jarigen eerste<br />

hulp en de cursus Junior Helper is gericht naar 13- tot 15-<br />

jarigen. Het zijn erg uitgebreide cursussen: de jongeren<br />

leren reanimeren, wonden verzorgen, correct reageren na<br />

een ongeval… “Waarom zouden kinderen dat niet kunnen<br />

leren? Hoe meer mensen iets kennen van eerste hulp, hoe<br />

meer slachtoffers correct verzorgd worden.”<br />

“Wat ik zo geweldig vind als <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>? Dat ik<br />

iets voor anderen kan doen zonder dat ik er meteen iets<br />

voor terug verwacht. Al krijg ik er natuurlijk wel iets voor<br />

terug: ik amuseer me rot met die klein mannen. Ze geven<br />

me altijd eerlijke feedback! Je ziet het meteen aan hun<br />

gezicht als ze een activiteit leuk vonden. Die activiteiten<br />

begeleiden blijft natuurlijk het leukst: als onze gasten genieten<br />

van onze spelletjes of er verschijnt gewoon een<br />

glimlach op hun gezicht, dan zie je waarvoor al dat voorbereidende<br />

werk goed is geweest.”


Nu ben je in goede handen<br />

De bewoners kijken uit naar mijn bezoek<br />

Vrijwilliger Evelyn Ludwig over over preventieve sociale hulpverlening hulpacties<br />

In “Ik 1994 help de startte mensen de liever <strong>Rode</strong> dan <strong>Kruis</strong>carrière dat zij mij moe- van<br />

Evelyn ten helpen”, Muylle vindt (29) Ludwig in Ieper. Andries Als kind (61). droomde Hij is<br />

ze al 21 ervan jaar om <strong>Rode</strong> verpleegkundige <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong> te in Bornem worden en<br />

mensen startte 8 jaar te helpen. geleden “Hulpverlener met sociale bij activiteiten. het <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> Wekelijks leek bezoekt een stap hij in een de goede woon- richting.” en zorgcenZoweltrum op<br />

en<br />

het<br />

daarnaast<br />

terrein als<br />

houdt<br />

achter<br />

hij<br />

de<br />

de<br />

schermen<br />

uitleendienst<br />

zet<br />

draaiende.<br />

ze zich vrijwillig in.<br />

“Als uitleenconsulent zorg ik ervoor dat mensen<br />

“Vrijwilliger worden bij de Hulpdienst van <strong>Rode</strong><br />

krukken, een rolstoel of een bed kunnen uitlenen<br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>, dat was een bewuste keuze. Het<br />

als ze dat tijdelijk nodig hebben. Wij leveren in de<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> garandeert kwalitatieve hulpverlening.<br />

eerste plaats een goede service. Andere uitleen-<br />

Ik wilde graag meedraaien in een professionele ordiensten,<br />

bijvoorbeeld de diensten van de mutualiganisatie<br />

die investeert in goede opleidingen voor<br />

teiten, zijn enkel open tijdens de kantooruren. Maar<br />

hulpverleners en in degelijk materiaal.” De weg<br />

je zal maar krukken nodig hebben op vrijdagavond!<br />

naar het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> moest Evelyn niet meer zoe-<br />

Als ik om 9 uur ’s avonds telefoon krijg, dan kan ik<br />

ken. “Mijn vader was vroeger nog <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>vrijwil-<br />

dezelfde avond nog de nodige hulpmiddelen bij de<br />

liger geweest en een vriendin van me was het nog<br />

mensen thuis leveren”, vertelt Ludwig.<br />

steeds”, vertelt ze. “Daarom volgde ik een eerstehulpcursus<br />

bij <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Ieper. Daar kreeg ik de<br />

Zo bouwt <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Bornem een goede relatie<br />

smaak te pakken. Ik slaagde voor de opleiding en<br />

op met mensen die hulpmiddelen nodig hebben.<br />

startte meteen als vrijwillige hulpverlener.”<br />

“Onze gemeente is niet zo groot. Vaak zie ik de<br />

mensen nadien nog eens terug. ‘Seg, dat ging ge-<br />

Evelyn werkt als psychiatrisch verpleegkundige, een<br />

makkelijk’, hoor ik vaak. Onze klanten vertellen dat<br />

voltijdse job met veel weekendwerk. De hulpacties op<br />

ook door aan anderen. Door die mond-aan-mond-<br />

evenementen vinden vaak ook plaats in het weekend<br />

reclame draait onze uitleendienst goed. Daarnaast<br />

zodat het niet altijd gemakkelijk is om de twee te com-<br />

hebben we goede contacten met het ziekenhuis.<br />

bineren. “Maar aan grote preventieve acties zoals de<br />

Als een patiënt een hulpmiddel nodig heeft, stuurt<br />

Rally van Ieper werk ik altijd mee. Verder kijk ik wat past<br />

het ziekenhuis hem naar ons door.”<br />

in mijn werkplanning. De laatste jaren draai ik ook mee<br />

achter de schermen. Ik ben econoom van de afdeling<br />

en neem deel aan de afdelingsraad als ik vrij ben.”<br />

Hoe “Hoeveel een preventieve uur ik aan hulpactie de uitleendienst eruit ziet? spendeer? “Telkens<br />

anders. Dat varieert De hulpverlening sterk. Soms tijdens belt er de dagenlang Rally van Ieper nie-<br />

is mand, bijvoorbeeld op andere erg momenten onvoorspelbaar. krijg ik Het de ene kan tele- heel<br />

rustig foon na zijn, de maar andere”, als er legt iets Ludwig gebeurt, uit. dan “Maar is het ook vaak als<br />

ernstig. het plots Daarom erg druk is het is, probeer belangrijk ik om de nodige op voorhand hulp-<br />

de middelen risico’s snel goed te in leveren. te schatten. Als Er je zit je een been hele breekt, organisatie<br />

dan wil achter je toch zo’n geen preventieve drie dagen hulpactie!” wachten op een<br />

paar krukken?”<br />

Omstaanders reageren vaak op het werk van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>hulpverleners, “Drie jaar geleden vertelt ging ik Evelyn. op pensioen. “Ze spreken Daarom het<br />

slachtoffer besliste ik om moed mee toe te als draaien we aankomen: in het project ‘nu ben ‘Thuis je<br />

in mijn goede tehuis’. handen’. Wekelijks Mensen bezoek hebben ik bewoners bewondering van<br />

voor het woon- ons en en laten zorgcentrum dat merken: Onze ‘je bent Lieve hier Vrouw snel’ of in<br />

‘je Bornem. doet dat Elke goed’. maandag Al krijgen ga ik samen we soms met ook hen harde naar<br />

reacties de markt van en mensen op dinsdag die denken en donderdag dat ze beter help weten ik om<br />

hoe de cafetaria we hulp open moeten te houden. bieden. Maar De bewoners van slachtoffers genie-<br />

krijgen ten ervan we dat alleen ik hen maar mee dankbare naar buiten reacties. neem. Dat Als is erg ik<br />

motiverend!”<br />

toekom, dan zitten sommige bejaarden al uit het<br />

raam te kijken. Veel bewoners zijn niet zo goed te<br />

“<strong>Rode</strong> been, maar <strong>Kruis</strong>-Ieper mentaal heeft zijn een ze goede wel nog reputatie, goed. Het we zijn<br />

graag echt sympathieke gezien bij de mensen. vele organisaties Soms zeg waar ik hen we hulp wel<br />

verlenen. eens: als ik Altijd ooit paraat hier een staan kamer en nodig altijd kwaliteit heb, dan kun- wil<br />

nen ik graag bieden, naast dat jou kenmerkt komen wonen.” voor mij het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.<br />

We zijn dan wel <strong>vrijwilliger</strong>s maar we gaan steeds<br />

professioneel “Ik ben heel wat tewerk”, uren zegt in het Evelyn rusthuis. beslist. Dat “Wat vind ik<br />

zo logisch: leuk vind ik heb aan die een <strong>vrijwilliger</strong>staak hulppost bemannen, aangenomen, is dat ik<br />

écht dan kom hulp ik kan mijn bieden engagement en dat ik ook een na. slachtoffer Vroeger had kan<br />

ondersteunen. ik nooit een agenda Daarvoor nodig, doe maar ik het sinds uiteindelijk ik gepen- toch.<br />

Bovendien sioneerd ben, vind doe ik het ik zoveel tof om verschillende nieuwe <strong>Rode</strong> dingen <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s<br />

dat ik er nu te wel ontmoeten een nodig en heb.” hen te begeleiden bij<br />

het werk. Op het terrein leer je snel bij. Wat ook niet<br />

onbelangrijk is: de <strong>vrijwilliger</strong>s van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Ieper<br />

vormen een hechte groep, we EEN zijn ORGANISATIE goeie vrienden.”<br />

VAN VRIJWILLIGERS 11


Door anderen te helpen, groei je als mens<br />

Gemeenschapsvoorzitter Christ’l Joris over het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>sschap<br />

Christ’l Joris (53) werd in 2006 lid van de Raad<br />

van Bestuur van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. In<br />

<strong>2007</strong> werd ze gemeenschapsondervoorzitter en<br />

in 2008 voorzitter van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Christ’l Joris is doctor in de sociale en culturele<br />

antropologie en is voorzitter van nv ETAP, Agoria<br />

<strong>Vlaanderen</strong> en Flanders Investment & Trade. Een<br />

bezige bij, en toch zet ze zich voor 100 % in als<br />

voorzitter van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.<br />

“Waarom ik me inzet als <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>? Ik vind dat je<br />

als mens ‘groter’ wordt door je voor anderen in te zetten. Dit<br />

kunnen doen in een georganiseerd en breder kader, in een<br />

beweging, maakt je een speler in een groter en nuttig geheel<br />

waarvan je de waarden mee kan uitdragen. ‘Helpen’ maakt<br />

je nuttig. Dit geeft persoonlijke voldoening en vaak krijg je er<br />

warme waardering voor terug.<br />

De kracht van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> ligt voor mij in de unieke<br />

combinatie van onze missie en de zeven fundamentele<br />

beginselen. Die beginselen gelden in alle landen, altijd en<br />

overal, en dat maakt ze zo krachtig. Ik ben er trots op om ze<br />

mee te mogen uitdragen. Bovendien maakt de samenwerking<br />

tussen <strong>vrijwilliger</strong>s en personeelsleden onze organisatie<br />

sterk: beiden kunnen hun gedrevenheid en deskundigheid<br />

aan elkaar koppelen om het geheel naar een hogere versnelling<br />

te brengen.<br />

Tot slot is het gewoon leuk om <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong> te zijn: ik<br />

heb al tientallen mensen leren kennen en vele boeiende gesprekken<br />

gehad. Bij het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> leer je ook altijd iets bij.<br />

12 EEN ORGANISATIE VAN VRIJWILLIGERS<br />

Als <strong>vrijwilliger</strong> kun je kiezen uit een hele waaier aan activiteiten<br />

waarvoor je je kunt inzetten. Er is altijd een functie<br />

die perfect past bij jouw capaciteiten en verwachtingen.<br />

Daardoor zijn er veel ‘soorten’ <strong>vrijwilliger</strong>s. Die variatie is<br />

toch prachtig! Hulpdienst<strong>vrijwilliger</strong>s zullen hoog scoren<br />

op discipline, actiegerichtheid en koelbloedigheid. <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s die kiezen voor een engagement in de<br />

zorgverlening hebben bijvoorbeeld inlevingsvermogen,<br />

luisterbereidheid en geduld gemeen. Maar alle <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s delen op z’n minst één belangrijke eigenschap:<br />

inzet.<br />

Die inzet wordt gewaardeerd op elk niveau. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s<br />

kunnen hun ervaring ook vertalen naar inspraak in<br />

het beleidsniveau, da’s waar ik voor gekozen heb. Ik voel<br />

mij als burger verantwoordelijk en daar hoort, vind ik, een<br />

maatschappelijke inzet bij. Ik ben actief in veel verschillende<br />

organisaties, professioneel of als <strong>vrijwilliger</strong>. Al die<br />

ervaring zet ik graag in voor het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. Ik hoop dat<br />

ze nuttig is. Bovendien verrijkt de ervaring die ik als <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong> opdoe, mij persoonlijk enorm.<br />

Eén ding wil ik nog graag kwijt. Ikzelf zit op het beleidsniveau,<br />

maar dat betekent niet dat ik alleen op eenzame hoogten<br />

zweef, gelukkig maar. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> is een democratische<br />

organisatie waar plaats is voor de inbreng van alle<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s. En dat is maar goed ook, want iedere afdeling is<br />

dé plaats waar het grote publiek kennismaakt met het <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>. Iedere <strong>vrijwilliger</strong> is het gezicht van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> van<br />

zijn/haar omgeving. Zo draagt iedere <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong><br />

een belangrijke verantwoordelijkheid.”


Degelijke training<br />

Opleiding en bijscholing voor kwaliteitsvolle hulpverlening<br />

Een kwaliteitsvolle <strong>vrijwilliger</strong>swerking is essentieel om onze missie te vervullen. Daarom<br />

hebben <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>hulpverleners behoorlijk wat opleidingen achter de kiezen.<br />

Theorie wordt daarin afgewisseld met véél praktijk. Op bijscholingen kunnen niet alleen<br />

waardevolle ervaringen tussen <strong>vrijwilliger</strong>s uitgewisseld worden, de deelnemers blijven<br />

zo ook op de hoogte van vernieuwingen in technieken, materiaal en vaardigheden.<br />

De opleidingscijfers op een rijtje…<br />

14.000 <strong>vrijwilliger</strong>s opleiden en bijscholen: dat resulteert<br />

in indrukwekkende cijfers. In <strong>2007</strong> zorgden<br />

vrijwillige lesgevers ervoor dat hun collega-hulpverleners<br />

steeds de correcte hulp konden bieden.<br />

Dat is noodzakelijk, onze <strong>vrijwilliger</strong>s zijn altijd in<br />

de weer met mensen.<br />

hulpdiEnst<br />

7.235 Hulpdienst<strong>vrijwilliger</strong>s bemanden niet alleen<br />

duizenden hulpposten in <strong>2007</strong>, ze volgden daarnaast<br />

ook heel wat opleidingen om hun kennis en<br />

vaardigheden op peil te houden. Samen volgden<br />

alle Hulpdienst<strong>vrijwilliger</strong>s 39.537 uren opleidingen<br />

en 32.172 uren bijscholingen.<br />

soCialE WERKing<br />

Vrijwilligers die actief zijn bij Sociale Hulpverlening<br />

en Zorgbib volgden samen ongeveer 7.000 uur opleiding.<br />

Omgaan met bejaarden en dementerende<br />

bejaarden, kennis van meest recente technieken<br />

en hulpmiddelen, communiceren met hulpbehoevenden,<br />

omgaan met leermoeilijke kinderen…, het<br />

zijn maar enkele van de thema’s die grondig behandeld<br />

worden.<br />

jEugd RodE KRuis<br />

1.064 <strong>vrijwilliger</strong>s volgden 8.860 uren vorming.<br />

Nieuwe jeugdleiders ontdekten hoe ze kinderen<br />

kunnen begeleiden en heuse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>spelen<br />

in elkaar kunnen boksen, eerstehulplesgevers in<br />

spé leren hoe ze kinderen en jongeren eerste hulp<br />

kunnen bijbrengen en tijdens bijscholingen wordt<br />

deze kennis opgefrist.<br />

intERnationalE WERKing<br />

Vrijwilligers Internationale Samenwerking zijn actief<br />

in 87 plaatselijke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen en<br />

5 provinciale teams. Nieuwe <strong>vrijwilliger</strong>s volgen de<br />

basisopleiding, meer doorwinterde <strong>vrijwilliger</strong>s kunnen<br />

hun kennis bijschaven tijdens studiedagen of<br />

bijscholingen. In <strong>2007</strong> klokten onze <strong>vrijwilliger</strong>s Internationale<br />

Samenwerking af op 1.182 opleidingsuren.<br />

soCialE VaaRdighEdEn<br />

De dienst Opleidingen organiseert open opleidingsdagen<br />

voor alle <strong>vrijwilliger</strong>s. Deze vormingen bieden een<br />

ruime keuze aan thema’s rond sociale en communicatieve<br />

vaardigheden (conflicthantering, onderhandelen<br />

en zakelijk flirten, webcommunicatie voor beginners,<br />

omgaan met veranderingen, werken in groep, feedback<br />

geven en ontvangen). In <strong>2007</strong> breidde dit aanbod<br />

sterk uit. 140 <strong>vrijwilliger</strong>s namen deel aan de open<br />

opleidingsdag in juni of in december. Dit komt overeen<br />

met 840 opleidingsuren.<br />

nieuwe <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

In <strong>2007</strong> klopten 1.680 nieuwe <strong>vrijwilliger</strong>s aan bij <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. Tijdens de instapsessie namen ze<br />

een duik in onze organisatie en ontdekten ze de uiteenlopende<br />

kanten van onze hulpverlening. Deze introductie<br />

in het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> is verplicht voor elke nieuwe<br />

<strong>vrijwilliger</strong> en wordt traditioneel in een plaatselijke <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>afdeling gegeven.<br />

EEN ORGANISATIE VAN VRIJWILLIGERS 13


Evoluties in het opleiden van lesgevers<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> telt heel<br />

wat lesgevers in eigen rangen. Die<br />

staan niet alleen voor de klas om<br />

jongeren en volwassenen eerste<br />

hulp aan te leren. Ze verzorgen<br />

ook de opleidingen en bijscholingen<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

KRijtlijnEn VooR lEsgEVERs<br />

in spE<br />

De didactische opleiding voor<br />

lesgevers werd in <strong>2007</strong> helemaal<br />

vernieuwd. De vernieuwde module<br />

‘Krijtlijnen voor lesgevers in spe’<br />

bevat veel oefeningen en oefenmomenten.<br />

De opleiding wordt<br />

ondersteund met filmpjes, tekeningen<br />

en oefeningen.<br />

pRofiElEn<br />

Hoe ziet de ideale lesgever eruit?<br />

Om de kwaliteit van onze opleidingen<br />

te bewaken, is het belangrijk<br />

om vast te leggen waaraan onze<br />

lesgevers moeten voldoen. Daarom<br />

startten we in <strong>2007</strong> met het opstellen<br />

van competentieprofielen<br />

voor lesgevers van Jeugd <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>, Hulpdienst en Leergangen.<br />

14 EEN ORGANISATIE VAN VRIJWILLIGERS<br />

Vrijwilligers van de drie verschillende<br />

diensten namen deel aan dit<br />

intensieve proces. Het resultaat:<br />

kant-en-klare profielen die vertellen<br />

hoe de ideale lesgever eruit<br />

ziet. Dit nieuwe instrument wordt<br />

ingezet bij de kwaliteitsbewaking<br />

van nieuwe en ervaren lesgevers.<br />

Nieuwe lesgevers zullen ermee<br />

opgeleid worden en zullen aan de<br />

hand van het profiel hun evolutie,<br />

hun sterktes en hun zwaktes kunnen<br />

vaststellen.<br />

talEnt WaaRdEREn<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> telt duizenden<br />

actieve, bekwame en gemotiveerde<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s. Zij vormen<br />

het onmisbare kapitaal van onze<br />

organisatie. Het aanwezige talent<br />

proberen we volop te benutten<br />

door <strong>vrijwilliger</strong>s een aangename<br />

werkomgeving te bieden, maar<br />

ook goede begeleiding, doorgroeimogelijkheden,<br />

voldoende<br />

variatie en appreciatie voor hun<br />

<strong>vrijwilliger</strong>swerk te geven. Zo blijven<br />

ze zich graag inzetten voor het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.


Stevige grondvesten<br />

Fundamentele beginselen en missie<br />

De fundamentele beginselen van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> gelden wereldwijd, voor iedere <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong> en -medewerker. Ze vormen de basis van de Beweging en hebben slechts<br />

één doel: optimale hulp bieden aan kwetsbare mensen. Dankzij de beginselen weet<br />

iedere begunstigde met wie hij/zij te maken heeft. Elke partnerorganisatie weet dat ze op<br />

ons kan rekenen.<br />

Bovendien weten <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s precies waaraan ze beginnen en welk engagement<br />

ze aangaan. Dat is de beste manier om kwaliteit te garanderen en om er zeker van<br />

te zijn dat onze missie gerealiseerd wordt.<br />

Fundamentele beginselen<br />

Zeven fundamentele beginselen vormen de<br />

kern en de kracht van de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>- en<br />

<strong>Rode</strong> Halve Maanbeweging. De hele Beweging<br />

werkt overal ter wereld volgens deze<br />

principes. Ze bepalen ons handelen, ons<br />

doen en laten. Ze maken onze Beweging tot<br />

een wereldwijd gerespecteerde en gewaardeerde<br />

organisatie. Ze zijn de grote kracht<br />

van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.<br />

mEnsElijKhEid<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> wil menselijk leed voorkomen<br />

en verlichten. Daarom zetten we ons in om<br />

leven, gezondheid en waardigheid van de<br />

bevolking te beschermen. We streven ook<br />

naar wederzijds begrip, vriendschap, samenwerking<br />

en blijvende vrede.<br />

onpaRtijdighEid<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> is er voor iedereen zonder<br />

onderscheid. Raciale verschillen, overtuiging,<br />

sociale klasse of nationaliteit spelen<br />

geen enkele rol. We gaan alleen uit van de<br />

bestaande noden.<br />

nEutRalitEit<br />

Alleen door neutraal te blijven, kunnen we het<br />

vertrouwen en het respect van iedereen blijven<br />

afdwingen en daadwerkelijk hulp blijven ver-<br />

lenen, zelfs in moeilijke omstandigheden. Daarom<br />

mengen we ons niet in debatten die politiek, raciaal,<br />

religieus of ideologisch gekleurd zijn. We kiezen ook<br />

geen partij tijdens conflicten.<br />

onafhanKElijKhEid<br />

Op humanitair vlak staan we de overheden bij in<br />

hun hulpverlening. Maar we bepalen zelf ons beleid<br />

en maken zelf onze keuzes. We zoeken ook<br />

zelf onze financiële bronnen bij de bevolking, bedrijven<br />

en overheden. Geen druk of invloed van<br />

buitenaf mag onze werking bepalen.<br />

VRijWillighEid<br />

Geen enkele <strong>vrijwilliger</strong> werkt mee om zich financieel<br />

of maatschappelijk te verbeteren. Alle binnengekomen<br />

middelen gaan naar hulpverlening, opleiding<br />

en uitrusting. In de totale werking streven<br />

we geen financiële winst na.<br />

EEnhEid<br />

In België is slechts één <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>vereniging actief:<br />

het Belgische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

verzekert de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>werking in <strong>Vlaanderen</strong> en<br />

Brussel.<br />

uniVERsalitEit<br />

Binnen de Beweging zijn alle nationale verenigingen<br />

gelijkwaardig. Ze hebben dezelfde plichten<br />

om elkaar te helpen en dezelfde rechten om op<br />

steun van de anderen te rekenen.<br />

EEN ORGANISATIE VAN VRIJWILLIGERS 15


<strong>Rode</strong> KRuis-VlaandeRen telt Ruim<br />

14.000 VRijwilligeRs. Zij staan dagelijKs<br />

KlaaR om te helpen en Zijn actief<br />

op tal Van teRReinen. BedanKt, VRijwilligeRs,<br />

VooR je niet-aflatende inZet<br />

VooR KwetsBaRen!<br />

16 EEN ORGANISATIE VAN VRIJWILLIGERS<br />

missie van<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

De beginselen zijn onze basis en<br />

vormen het vertrekpunt van onze<br />

werking. Maar de maatschappij evolueert.<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> moet op deze<br />

veranderingen inspelen. Daarom<br />

vertalen we de fundamentele beginselen<br />

naar een concrete missie, die<br />

aangepast is aan de concrete noden<br />

in <strong>Vlaanderen</strong> en Brussel.<br />

• <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> vormt<br />

binnen het Belgische <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> de Vlaamse schakel van<br />

de Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>en<br />

<strong>Rode</strong> Halve Maanbeweging.<br />

• We komen in binnen- en buitenland<br />

op voor kwetsbare mensen.<br />

• We zijn, in woord en daad, actief<br />

op het gebied van preventie,<br />

noodhulp en zorg.<br />

• We doen maximaal beroep op<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

• Solidariteit, belangeloze inzet,<br />

ongebondenheid, non-discriminatie<br />

en integriteit zijn onze<br />

vertaling van de fundamentele<br />

beginselen van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.<br />

• Onze organisatie staat voor<br />

deskundigheid, teamwerk en<br />

correcte menselijke relaties.<br />

handVEst als Basis VooR<br />

onzE WERKing<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> schreef in<br />

<strong>2007</strong> het Handvest. Dit nieuwe document<br />

vervangt het bestaande<br />

huishoudelijk reglement en legt<br />

vast hoe <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

georganiseerd wordt. Vrijwilligers<br />

in de tijdelijke werkgroep ‘Herziening<br />

huishoudelijk reglement’<br />

bogen zich over de inhoud van<br />

dit omvattende document. Begin<br />

2008 keurde de Gemeenschapsraad<br />

het Handvest goed.


WaaRom hEt RodE KRuis mEER En mEER onmisBaaR is<br />

Een zakelijke benadering van diensten en producten waarvoor men op de goede wil van mensen<br />

moet rekenen, zoals bloed, is belangrijk, maar niet voldoende. Efficiëntie, maar dan met een hart:<br />

daar draait het om.<br />

In een recente internationale vergelijking van verschillende<br />

bloeddiensten uit Europa, de Verenigde<br />

Staten, Australië en Canada door de European<br />

Blood Alliance (EBA, zie ook blz. 76), scoorde <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> erg goed. Dit bewijst objectief dat<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> een uitermate goed georganiseerd<br />

geheel is. De samenwerking tussen <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

en personeelsleden leidt tot een resultaat dat<br />

wereldwijd gezien mag worden.<br />

Een nog belangrijkere vaststelling is dat de top 3-bloeddiensten<br />

uit de studie stuk voor stuk <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen<br />

waren. Bloeddiensten die niet tot een <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>vereniging behoren, blijken niet alleen minder efficiënt<br />

te zijn, ze kampen ook meer dan <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen<br />

met chronische tekorten aan bloed.<br />

Hoe komt dat? De sleutel ligt bij het inschakelen van<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s bij de rekrutering van bloeddonoren, bij<br />

de organisatie van de collecte zelf door de plaatselijke<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen, en bij de opvolging en<br />

erkenning van de donoren nadien.<br />

Een mooi vergelijkingspunt is Canada, waar in de<br />

jaren 90 na een enorm besmettingsincident de<br />

Dienst voor het Bloed buiten het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> werd<br />

getrokken en in een overheidsdienst werd omgevormd.<br />

Er werd enorm geïnvesteerd in kwaliteits- en<br />

veiligheidssystemen, waardoor de kostprijs uiteraard<br />

steeg. Ondanks die toegenomen middelen<br />

heeft de bloeddienst vandaag meer moeilijkheden<br />

dan vroeger om <strong>vrijwilliger</strong>s op een goede manier in<br />

te schakelen. Er is ook vaker schaarste aan bloed<br />

dan vroeger, waardoor er meer en dure tv-campagnes<br />

noodzakelijk zijn.<br />

Een goede professionele organisatie en voldoende<br />

financiële middelen zijn dus duidelijk onvoldoende<br />

om op een succesvolle manier <strong>vrijwilliger</strong>s in te zetten<br />

voor ‘niet-maakbare’ activiteiten (lees: die niet<br />

in een fabriek kunnen worden gemaakt). Precies<br />

op dit vlak zijn <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen uniek: in de<br />

loop der jaren hebben zij een traditie van werken en<br />

een interne organisatie opgebouwd die andere organisaties,<br />

zelfs <strong>vrijwilliger</strong>sorganisaties, (nog) niet<br />

bereikt hebben.<br />

Het Canadese voorbeeld toont objectief aan waarom<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen meer en meer onmisbaar<br />

zullen zijn bij de bloedvoorziening. Dit geldt<br />

echter ook voor andere activiteiten waarbij nietmaakbare<br />

producten of diensten moeten geleverd<br />

worden waarvoor er schaarste is aan opgeleide<br />

dienstverleners. Ook deze gebeuren efficiënter door<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen. Denken we maar aan de<br />

hulpposten op Rock Werchter: zij worden de klok<br />

rond bemand door adequaat opgeleide <strong>vrijwilliger</strong>s,<br />

die de triage verrichten en eerste hulp bieden. Zo<br />

kunnen urgentieartsen, waarvan het aantal sowieso<br />

beperkt is, veel efficiënter ingezet worden.<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> is dus meer en meer onmisbaar. En<br />

dit ondanks de steeds efficiëntere bedrijven, die alles<br />

wat maakbaar is op de goedkoopste en best<br />

mogelijke manier produceren en die diensten waarvoor<br />

er genoeg personeel is, efficiënt aanbieden.<br />

Er is behoefte aan mensen die zich vrijwillig inzetten<br />

om niet-maakbare activiteiten te ‘produceren’. Het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> is onmisbaar en onklopbaar wat betreft<br />

het efficiënt organiseren van diensten en producten<br />

waar men op goede wil van mensen moet rekenen.<br />

Niemand kan dit beter dan wij. Efficiëntie met een<br />

hart is dus terecht ons leidmotief.<br />

Bij de bevolking leeft duidelijk de nood om zich<br />

vrijwillig in te zetten. Dat blijkt o.a. uit het Tijdbankinitiatief,<br />

waaraan ook <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> participeert.<br />

Vele mensen hebben er interesse in of<br />

hebben er zelfs nood aan om zich als <strong>vrijwilliger</strong> uit<br />

te leven, zij het dat dit steeds vaker op een selectieve<br />

manier gebeurt: ‘à la carte’-<strong>vrijwilliger</strong>sschap,<br />

eerder dan structureel <strong>vrijwilliger</strong>sschap. Alle types<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s kunnen bij het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> terecht.<br />

EEN ORGANISATIE VAN VRIJWILLIGERS 17


Onvoorwaardelijke<br />

hulp.<br />

onzE WERKing in VlaandEREn<br />

. Sociale activiteiten. Oog voor kwetsbaren 20<br />

. Mensen leren helpen. Eerstehulpopleidingen 28<br />

. Helpen. Actief bij rampen, preventief bij evenementen 36<br />

. Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. Jongeren leren eerste hulp 44<br />

WERKING IN VLAANDEREN 19


Sociale activiteiten<br />

Oog voor kwetsbaren<br />

Een saaie boel in een woon- en zorgcentrum? Niet in dat van Leontien! Op donderdagnamiddag<br />

komt een <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong> haar halen. Samen gaan ze op een terrasje een koffie<br />

drinken. Op vrijdag komt een andere <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong> langs met een boekenkar. En<br />

straks, in de zomer, gaat ze mee op aangepaste vakantie, met rolstoel en al. De <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> bezorgen Leontien, en de andere bewoners, zo een leuke oude dag.<br />

20 WERKING IN VLAANDEREN<br />

Aangepaste vakanties<br />

Onze aangepaste vakanties zijn<br />

er voor mensen met een handicap<br />

die nood hebben aan een aangepaste<br />

vakantieaccommodatie<br />

en/of specifieke zorg. Ook hun<br />

partner of mantelzorger kan mee.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> werkt voor<br />

deze vakanties samen met het Nederlandse<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.<br />

indiViduElE gRoEpsVaKantiE<br />

Dat de vakanties in de smaak<br />

vallen, is duidelijk. De enquête<br />

bij de vakantiegangers na iedere<br />

trip wijst uit dat de tevredenheid<br />

steeds uitstekend is. De inschrijving<br />

van vakantiegangers loopt<br />

elke keer vlotter.<br />

Goed opgeleide <strong>vrijwilliger</strong>s werken<br />

samen met vrijwillige verpleegkundigen<br />

en artsen om de<br />

vakantiegangers een vakantie op<br />

maat te bezorgen. Ze zorgen voor<br />

de verzorging, de begeleiding en<br />

voor een ontspannend programma,<br />

aangepast aan de wensen en<br />

mogelijkheden van de vakantiegangers.<br />

VRijWilligERsWERK in<br />

VaKantiEsfEER<br />

Vrijwilligers vormen de drijvende<br />

kracht achter deze vakanties.<br />

Voor iedere vakantie zetten we<br />

gemiddeld 37 <strong>vrijwilliger</strong>s en 7<br />

personeelsleden in. De Vlaamse<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s werken samen met het<br />

Nederlandse <strong>vrijwilliger</strong>steam. We<br />

streven naar een evenwicht tussen<br />

ervaren en nieuwe <strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

Deze formule garandeert een perfecte<br />

dienstverlening aan de vakantiegangers.<br />

In <strong>2007</strong> gingen 96 personen met<br />

een handicap en 28 mantelzorgers<br />

mee op 3 vakanties. 76 Vlaamse<br />

en 37 Nederlandse <strong>vrijwilliger</strong>s leidden<br />

alles in goede banen. In 2008<br />

organiseren we 6 vakanties.


Vrijwilligers Van de aangepaste Vakanties blijVen soms contact houden met een Vakantieganger<br />

die in de buurt woont. Zo springt anja af en toe bij jef binnen. Zo bouwt anja een<br />

brug tussen twee sociale projecten: de aangepaste Vakanties en spring eens binnen.<br />

Danspasjes in een rolstoel<br />

Anja haalt herinneringen op met vakantieganger Jef<br />

“Zonder twijfel, die aangepaste vakantie was<br />

zalig”, zegt Jef Goor (70). Hij steekt zijn twee<br />

duimen omhoog en zijn ogen glinsteren als<br />

hij terugdenkt aan de vakantieweek op het<br />

hotelschip Henry Dunant. “Ik voelde mij een<br />

prins. Anja was één van de <strong>vrijwilliger</strong>s tijdens<br />

de vakantie. Ze heeft mij echt in de watten<br />

gelegd. En nu springt ze af en toe bij mij<br />

thuis binnen.”<br />

We treffen Anja bij Jef thuis, twee maanden na de<br />

bootvakantie. Ze heeft de vakantiefoto’s bij. Samen<br />

bekijken ze de foto’s en halen herinneringen op.<br />

Veel foto’s van het bootrestaurant (“Het eten was<br />

om je vingers van af te likken,” verzekert Jef), van<br />

een uitstap naar een Nederlands havenstadje en<br />

een authentieke Hollandse windmolen én van de<br />

avonden in het salon.<br />

Jef: “Mijn vaste stek was de zetel in het salon. Van<br />

daaruit kon ik – door het grote raam – naar bui-<br />

ten kijken. Wat een uitzichten! En als ’s avonds de<br />

dansvloer volstroomde, zat ik te genieten van al die<br />

danspasjes. Iedereen die wou, danste. Met een rolstoel<br />

of een looprek, of in de armen van een sterke<br />

<strong>vrijwilliger</strong>. Iedereen naar eigen mogelijkheden.”<br />

Als de laatste foto uitgebreid becommentarieerd is,<br />

slaakt Jef een zucht van voldoening. “Ik hoop echt<br />

dat ik volgend jaar weer mee kan”, zegt hij. Samen<br />

met Anja trekt Jef vervolgens de stad in, naar de<br />

apotheker.<br />

Anja: “Ik kende Jef niet, maar op de boot hebben<br />

we kennis gemaakt. Blijkt dat hij niet ver van mij<br />

thuis woont. Daarom spring ik af en toe eens binnen.<br />

Iedereen krijgt graag wat aandacht, en als je<br />

alleen thuis zit en niet goed te been bent, is die<br />

aandacht extra welkom.”<br />

En of Jef geniet! “Van een dag als vandaag, als<br />

Anja langskomt voor een babbeltje of als we er samen<br />

op uit trekken, geniet ik altijd volop. Het is een<br />

dag als geen andere!”<br />

WERKING IN VLAANDEREN 21


22 WERKING IN VLAANDEREN<br />

Spring eens binnen<br />

Ouderen, zieken en mensen met<br />

een handicap die thuis wonen,<br />

krijgen via het project ‘Spring eens<br />

binnen’ een bezoekje van <strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

‘Spring eens binnen’ wil duidelijk<br />

het verschil maken met bestaande<br />

thuiszorgvoorzieningen.<br />

Daarom moedigen we onze <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

aan om met de mensen die<br />

ze bezoeken, naar buiten te gaan:<br />

naar de markt, uitstapjes maken,<br />

op vakantie gaan, enzovoort.<br />

EEn BRug tussEn soCialE<br />

pRojECtEn<br />

Het is niet vanzelfsprekend om een<br />

onbekend iemand toe te laten in je<br />

woning of een onbekend iemand<br />

thuis te gaan opzoeken. Daarom<br />

promoten we ‘Spring eens binnen’<br />

sterk bij onze aangepaste vakanties.<br />

Op de aangepaste vakantie<br />

leren <strong>vrijwilliger</strong>s en hulpbehoevenden<br />

elkaar kennen, waarna<br />

vertrouwen kan groeien. Vrijwilligers<br />

en vakantiegangers die in elkaars<br />

buurt wonen, kunnen na de<br />

vakantie in contact blijven.<br />

isolEmEnt dooRBREKEn<br />

Uit verhalen van alle afdelingen<br />

blijkt dat de nood aan <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

die mensen thuis bezoeken, groot<br />

is. Omdat ouderen of mensen met<br />

een handicap vaak geïsoleerd leven,<br />

krijgen ze niet altijd de hulp<br />

die ze nodig hebben. De <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

kunnen deze zorgnoden opsporen<br />

en er een oplossing voor<br />

zoeken.<br />

Thuis in m’n tehuis<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s van het project<br />

‘Thuis in m’n tehuis’ gaan op<br />

bezoek bij bewoners van woon- en<br />

zorgcentra en in ziekenhuizen. In<br />

<strong>2007</strong> startten vijf afdelingen het<br />

project op. Dat brengt het totale<br />

aantal projecten op 76.<br />

mEt dE RolstoEl naaR dE<br />

fRituuR<br />

De <strong>vrijwilliger</strong>s bepalen zelf hun<br />

engagement en benaderen de bejaarden<br />

vanuit hun eigen interesses.<br />

Ze nemen de bewoners vaak<br />

mee naar buiten. Zo behouden zij<br />

contact met de buitenwereld.<br />

Afdeling Brugge neemt de bewoners<br />

van een tehuis bijvoorbeeld<br />

mee naar de frituur. Een hele belevenis<br />

voor de bejaarden: er zijn<br />

zelfs wachtlijsten om mee te kunnen<br />

op deze uitstap.<br />

Vrijwilligers van afdeling Tielt gaan<br />

met bejaarden naar de markt,<br />

waar ze de inkopen doen voor<br />

het personeel. En zo worden er in<br />

<strong>Vlaanderen</strong> tal van activiteiten georganiseerd:<br />

stuk voor stuk activiteiten<br />

die de bewoners nooit zouden<br />

kunnen doen zonder de inzet<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

Vakantiekampen voor<br />

kansarme kinderen<br />

Kinderen die in armoede leven,<br />

kunnen met het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> op vakantie.<br />

Een week lang kunnen ze<br />

zich uitleven en genieten van de<br />

individuele aandacht van de <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>begeleiders.<br />

CapaCitEitsopBouW<br />

Een vakantie voor kansarme kinderen<br />

begeleiden, is niet eenvoudig.<br />

Nieuwe monitoren moeten leren<br />

hoe ze de kinderen best benaderen<br />

en hoe ze correct omgaan<br />

met fout gedrag. Via een grondige<br />

opleiding en een goede ondersteuning<br />

door ervaren monitoren<br />

leren ze het gedrag van kansarme<br />

kinderen te kaderen.<br />

Door de sterke groei (van 6 kampen<br />

in 2006 naar 12 in <strong>2007</strong>), hadden<br />

we het in <strong>2007</strong> moeilijk om<br />

voldoende ervaren monitoren te<br />

vinden. Daarom besloten we om<br />

de groei van de kampen in 2008


In 2003, toen deze activiteit<br />

startte, organiseerden we zes<br />

kampen. In <strong>2007</strong> waren dat er<br />

al 12. In totaal konden 481 kinderen<br />

mee op kamp. 23 hoofdmonitoren,<br />

161 monitoren en<br />

61 logistieke medewerkers<br />

leidden alles in goede banen.<br />

even te vertragen en te investeren<br />

in de opleiding van onze monitoren.<br />

Zo kunnen we in 2009 hun<br />

ervaring inzetten in de bijkomende<br />

kampen en kunnen nieuwe monitoren<br />

rekenen op een goede ondersteuning.<br />

gloEdniEuW matERiaal<br />

In <strong>2007</strong> investeerden we sterk in<br />

nieuw materiaal. Dankzij de goede<br />

samenwerking met de <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

van de Logistieke Eenheid van het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> raakte al het materiaal<br />

goed ter plaatse.<br />

EEn WEEKjE loslatEn<br />

Voor de ouders is het een grote<br />

stap om hun kinderen een weekje<br />

los te laten. Daarom maken de<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen veel werk<br />

van het contact met de ouders.<br />

Vòòr de kinderen op kamp vertrekken,<br />

gaan de afdelingen op bezoek<br />

bij het gezin en geven ze uitleg. Ze<br />

laten foto’s zien en beantwoorden<br />

de vragen van de ouders.<br />

Na de vakanties koppelen de <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

even terug. Hoe was het<br />

kamp voor het kind? Hoe hebben<br />

de ouders de vakantie ervaren?<br />

Deze nazorg krijgt steeds meer<br />

aandacht. Het betrekt het hele<br />

gezin bij de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>werking en<br />

maakt het mogelijk om eventuele<br />

hulpvragen op te vangen.<br />

VooR mEER CijfERs oVER<br />

onzE soCialE aCtiVitEitEn:<br />

jaaRVERslag.RodEKRuis.BE<br />

alle kinderen die op kamp waren<br />

aan zee, werden getrakteerd op een<br />

zeiltochtje op de noordzee met een<br />

écht zeilschip. Voor de 240 kinderen die<br />

in het binnenland op kamp waren, was<br />

er een uitstap naar het paardencircus<br />

caValia. talrijke rode kruisafdelingen<br />

spanden zich in om de kinderen én hun<br />

ouders naar de heizel in brussel te<br />

brengen.<br />

NATIONALE WERKING 23


Brugfigurenproject<br />

136 Brug<strong>vrijwilliger</strong>s van het <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> helpen kinderen met schoolmoeilijkheden.<br />

Ze bouwen mee<br />

aan de - soms moeilijke - brug<br />

tussen thuis en school. Daarbij<br />

werken ze samen met een professionele<br />

kracht in kleuter- en basisscholen.<br />

De <strong>vrijwilliger</strong>s bepalen zelf hun<br />

engagement. Zelfs één uurtje per<br />

week maakt al een groot verschil<br />

voor een kind. Ze begeleiden de<br />

kinderen thuis of op school en kiezen<br />

voor de begeleiding van één<br />

kind of van een groep kinderen.<br />

Op de ‘Dag van de Brug<strong>vrijwilliger</strong>’,<br />

die in <strong>2007</strong> voor het eerst<br />

georganiseerd werd, konden de<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s ervaringen uitwisselen<br />

en ideeën opdoen.<br />

24 WERKING IN VLAANDEREN<br />

“Kinderen hebben vaaK gewoon een beetje extra aandacht nodig en die Krijgen ze thuis niet altijd.<br />

iK ben blij dat iK hen Kan helpen om mee te Kunnen op school.” (<strong>vrijwilliger</strong> griet)<br />

gRotE intEREssE<br />

Maar liefst 15 afdelingen startten<br />

in <strong>2007</strong> het project op, waaronder<br />

ook verschillende afdelingen die<br />

voorheen nog geen sociale activiteiten<br />

hadden uitgebouwd. Iedere<br />

<strong>vrijwilliger</strong> van een opstartende<br />

afdeling krijgt een diepgaande opleiding<br />

en ondersteuning bij zijn of<br />

haar taak.<br />

We merkten in <strong>2007</strong> een grote interesse<br />

voor dit project bij de Centra<br />

voor Leerlingenbegeleiding<br />

(CLB’s). Zij zijn vragende partij<br />

voor een <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>brugfigurenwerking<br />

in hun scholen.<br />

spElEn is ooK lEREn<br />

Sinds <strong>2007</strong> is onze Brugfigurenwerking<br />

niet meer beperkt tot de<br />

lagere school. We richten ons nu<br />

ook op kleuters. Hoe vroeger kin-<br />

deren geholpen kunnen worden,<br />

hoe beter dit is voor hun verdere<br />

schoolloopbaan.<br />

De activiteiten die onze <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

met de kinderen doen, zijn zeer<br />

verscheiden. Vroeger was het project<br />

toegespitst op taal, maar sinds<br />

<strong>2007</strong> kunnen ook rekenproblemen<br />

aangepakt worden. De <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

leren de kinderen al spelend hun<br />

moeilijkheden overwinnen.<br />

Uitleendienst<br />

Wie een rolstoel, loophulp of krukken<br />

nodig heeft, kan bij de uitleendienst<br />

van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> terecht.<br />

Al het materiaal is van topkwaliteit<br />

en wordt alleen aangekocht na<br />

een positief advies van de techni-


sche commissie die bestaat uit experts (kine- en<br />

ergotherapeuten, technici, onderzoekers en <strong>vrijwilliger</strong>s).<br />

Tweejaarlijks worden alle hulpmiddelen<br />

bovendien onderzocht en gecontroleerd op hun<br />

kwaliteit.<br />

Ook in de opleiding van onze <strong>vrijwilliger</strong>s wordt<br />

veel geïnvesteerd. Zij volgen bijscholingen om op<br />

de hoogte te blijven van de meest recente technieken<br />

en materialen. Ze worden opgeleid om de<br />

‘klant’ met raad en daad bij te staan bij de keuze<br />

van een hulpmiddel.<br />

pRomotiECampagnE<br />

In <strong>2007</strong> werkten we hard aan de verdere bekendmaking<br />

van onze dienstverlening. Daarvoor sloten<br />

afdelingen, provinciale zetels en de centrale diensten<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> de rangen om<br />

een heuse promocampagne op poten te zetten.<br />

Onze <strong>vrijwilliger</strong>s brachten promomateriaal naar<br />

de ziekenhuizen en stelden er onze dienstverlening<br />

voor. De ziekenhuizen reageerden zeer positief op<br />

ons aanbod, dat ze als een zeer goede aanvulling<br />

zien op de uitleendiensten van de mutualiteiten.<br />

Ziekenhuizen appreciëren de grote bereikbaarheid<br />

van onze uitleendiensten, die ook ’s avonds<br />

en in het weekend open zijn. Ook de snelle service<br />

en snelle levering van de hulpmiddelen (zelfs aan<br />

huis) zijn een sterk pluspunt. We merkten een grote<br />

interesse van de ziekenhuizen in ons aanbod<br />

elektrische hoog-laagbedden en matrassen tegen<br />

doorligwonden.<br />

Zorgbib<br />

In een ziekenhuis of verzorgingstehuis kan een<br />

boek wonderen doen. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s gaan<br />

daarom ter plaatse boeken uitlenen en geven de<br />

patiënten en bewoners individuele aandacht: elk<br />

boek is immers ook een bezoek.<br />

lEzEn of VooRlEzEn?<br />

Romans, strips, gedichtenbundels, kookboeken,<br />

informatieve boeken… het is er allemaal. De <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

brengen de boeken naar de bewoners of<br />

patiënten en slaan een praatje.<br />

In meerdere rusthuizen voor ouderen zijn ook<br />

voorlezers van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> actief: <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

mEER info oVER dE zoRgBiB op: jaaRVERslag.RodEKRuis.BE<br />

die een boek of de krant voorlezen. Op 18 kinderziekenhuisafdelingen<br />

zijn leesouders actief. Zij lezen<br />

kinderboeken voor en brengen de kinderen zo<br />

even naar een fantasiewereld.<br />

De boekencollectie van de Zorgbib groeide<br />

aan met 10.017 stuks tot 159.485 boeken en<br />

we konden 22 nieuwe werkingen opstarten. 84<br />

nieuwe <strong>vrijwilliger</strong>s werden aangetrokken. In<br />

totaal is de Zorgbib in 208 instellingen actief.<br />

De Daisy-speler dringt steeds dieper door in onze<br />

werking. Daisy is de afkorting van ‘Digital Accessible<br />

Information System’ of ‘digitaal toegankelijk<br />

informatiesysteem’. Met een Daisy-speler kunnen<br />

gesproken boeken beluisterd worden.<br />

22 talEn VooR EnoRmE lEEshongER<br />

Sinds 2006 hebben we ook een bibliotheekwerking<br />

in de opvangcentra voor asielzoekers van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. In <strong>2007</strong> leenden we boeken uit<br />

in acht opvangcentra. De collectie anderstalige<br />

boeken werd uitgebreid met woordenboeken en<br />

boeken om Nederlands te leren. We stelden het<br />

aanbod telkens samen op basis van de behoeften<br />

van het opvangcentrum.<br />

toREn Van BaBEl<br />

Vandaag kunnen <strong>vrijwilliger</strong>s van de Zorgbib de<br />

leeshonger van hun lezers stillen in 22 talen: Albanees,<br />

Arabisch, Armeens, Borana (Ethiopië),<br />

Bosnisch, Engels, Farsi (= Perzisch), Frans, Koerdisch,<br />

Kroatisch, Lingala, Nederlands, Pashto (of<br />

Dari, Afghanistan), Portugees, Russisch, Servisch,<br />

Slovaaks, Tibetaans, Tigrinya (Eritrea), Tsjechisch,<br />

Turks, Yoruba (Nigeria).<br />

niEuWE WERKingEn, niEuWE VRijWilligERs<br />

Gewapend met een nieuwe rekruteringsfolder en<br />

-affiche trokken we 84 nieuwe <strong>vrijwilliger</strong>s aan in<br />

<strong>2007</strong>. Hiermee bereiken we een totaal van 891 <strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

In <strong>2007</strong> sloten 22 nieuwe werkingen aan. De<br />

meeste kwamen er op vraag van de afdeling of<br />

van de instelling. We hadden ook enkele vragen<br />

van openbare bibliotheken die ons ondersteuning<br />

vroegen bij het leveren van groteletterboeken.<br />

WERKING IN VLAANDEREN 25


Geef mij maar een liefdesverhaal<br />

Op ronde met de Zorgbib<br />

In Zele gaan <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s<br />

wekelijks op ronde in twee rusthuizen.<br />

“Op onze boekenkar staan<br />

zo’n 330 boeken. Elke 6 maanden<br />

vernieuwen we de collectie. Als iemand<br />

een bepaald boek aanvraagt,<br />

dan zorgen we ervoor dat het in<br />

onze boekenkar belandt. Vooral<br />

groteletterboeken en kijkboeken<br />

zijn populair, maar ook lectuur over<br />

Zele kan rekenen op trouwe uitleners”,<br />

vertelt José Coppieters. Zij<br />

is sinds 1994 verantwoordelijk voor<br />

de Zorgbib bij de plaatselijke afdeling<br />

van Zele.<br />

In rusthuis Beukenhof zijn <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

Gaby en Rita op maandag<br />

van de partij. Bij het begin van hun<br />

26 WERKING IN VLAANDEREN<br />

ronde ontdekken ze de versierde<br />

deur van Eugenie die vandaag 94<br />

geworden is. “Geef mij maar een<br />

schone liefdesroman, dat mogen<br />

we toch nog lezen, he”, glimlacht<br />

Eugenie een beetje ondeugend.<br />

Met looprek of kruk schuifelen zelfs<br />

bewoners die niet meer zo goed te<br />

been zijn richting boekenkar. Trouwe<br />

lezers zitten vaak al te wachten<br />

tot de rijdende bibliotheek van het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> langskomt. Norbert is<br />

een van hen: elke week verslindt<br />

hij meerdere detectiveverhalen en<br />

hij is dan ook erg tevreden als hij in<br />

nieuwe verhalen kan duiken. “Jullie<br />

doen echt mooi werk, want hoe<br />

kan een mens van mijn leeftijd nu<br />

nog zelf naar een bibliotheek wandelen?”<br />

“Kom even binnen”, zegt bewoonster<br />

Erna als de boekenkar langs<br />

haar kamer passeert. Voor een<br />

praatje maken Rita en Gaby graag<br />

tijd en dat waarderen de bewoners<br />

nog meer dan de boeken<br />

zelf. Gaby leest de achterflap voor<br />

van het boek dat ze uitkiest. “Dit<br />

boek zal je graag lezen, het is een<br />

schoon verhaaltje”, maakt ze Erna<br />

warm voor het exemplaar in haar<br />

handen. En nadien vertelt ze: “Erna<br />

heeft nog geen enkel boek uitgelezen,<br />

denk ik. Maar als we langskomen,<br />

dan wil ze dat wij een boek<br />

voor haar uitkiezen.”


SociAlE AcTiViTEiTEn ‘BoomEn’!<br />

Meer dan 2900 <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s zijn dagelijks actief binnen één van onze sociale activiteiten. Meer dan<br />

ooit tevoren! Deze vrijwillige hulpverlening vormt een steeds belangrijkere aanvulling op het werk van het personeel<br />

van de instellingen. Dankzij de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s krijgen de bewoners van meer dan 300 Vlaamse<br />

zorginstellingen de persoonlijke aandacht die ze verdienen.<br />

aantal VRijWilligERsuREn VooR dE VERsChillEndE soCialE aCtiVitEitEn in <strong>2007</strong><br />

5.279<br />

26.981<br />

EVolutiE Van aantal KansaRmE KindEREn op<br />

RodE KRuisVaKantiE<br />

500<br />

450<br />

400<br />

350<br />

300<br />

250<br />

200<br />

2003<br />

192<br />

2004<br />

Het aantal kansarme kinderen op onze vakanties<br />

stijgt jaarlijks. Het aantal kinderen is sinds<br />

2003 meer dan verdubbeld.<br />

240<br />

2005<br />

252<br />

2006<br />

388<br />

<strong>2007</strong><br />

481<br />

EVolutiE Van aantal pERsonEn mEt EEn handiCap<br />

op aangEpastE VaKantiE<br />

150<br />

125<br />

100<br />

75<br />

50<br />

2006<br />

92<br />

<strong>2007</strong><br />

We startten pas recent, in 2006, met het aanbieden<br />

van vakanties aan mensen met een handicap. In<br />

2008 voorzien we een verdubbeling van het aantal<br />

vakantiegangers ten opzichte van <strong>2007</strong>.<br />

EVolutiE Van hEt aantal ontlEEndE BoEKEn dooR dE VRijWilligERs Van dE zoRgBiB<br />

330.000<br />

320.000<br />

310.000<br />

300.000<br />

290.000<br />

280.000<br />

270.000<br />

37.205<br />

59.802<br />

2003<br />

334.050<br />

2004<br />

322.770<br />

2005<br />

14.956<br />

290.532<br />

35.263<br />

2006<br />

98.503<br />

293.984<br />

<strong>2007</strong><br />

309.366<br />

Aangepaste vakanties voor<br />

mensen met een handicap<br />

Thuis in m’n tehuis<br />

Spring eens binnen<br />

Vakantiekampen voor<br />

kansarme kinderen<br />

Uitleendiensten voor<br />

hulpmiddelen<br />

Brugfigurenproject<br />

Zorgbib<br />

Totaal: 277.989 uur<br />

De vrijwillige inzet is zeer<br />

waardevol. Niet alleen is het<br />

voor zorginstellingen moeilijk<br />

om voldoende personeel aan<br />

te trekken, de vele uren die<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s jaarlijks presteren<br />

zijn ook onbetaalbaar voor de<br />

instellingen.<br />

In 2003 en 2004 viel het aantal ontleningen sterk terug.<br />

De gehalveerde verblijfduur in ziekenhuizen en de opmars<br />

van de daghospitalisatie hadden een sterke invloed<br />

op de ontleningen in ziekenhuizen. Vanaf 2006<br />

steeg het aantal ontleningen weer door nieuwe werkingen<br />

op te zetten in rust- en verzorgingsinstellingen.<br />

Hier zullen door de vergrijzing steeds meer mensen (en<br />

lezers) verblijven. Ook het aantal gevoerde gesprekken<br />

door <strong>vrijwilliger</strong>s met patiënten en bewoners stijgt. Een<br />

boek betekent immers ook een bezoek. In <strong>2007</strong> telden<br />

we 59.123 bezoeken. Tegen 2013 verwachten we een<br />

stijging met 5 %.<br />

124<br />

WERKING IN VLAANDEREN 27


28 WERKING IN VLAANDEREN<br />

mensen leren helpen<br />

Eerstehulpopleidingen<br />

Veel mensen willen eerste hulp leren om niet met de mond<br />

vol tanden te staan bij huis-, tuin- en keukenongelukjes. Helpen<br />

bij levensbedreigende situaties, schrikt af. Dat bleek uit<br />

een onderzoek dat we in 2006 uitvoerden. Om hierop in te<br />

spelen, reorganiseerde <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> zijn eerstehulpopleidingen<br />

in <strong>2007</strong>.<br />

Eerstehulpopleidingen voor de bevolking<br />

EErSTE hUlp: poEpSimpEl!<br />

Eerste hulp leren: het is poepsimpel.<br />

Met die boodschap lanceerden<br />

we onze nieuwe, praktijkgerichte<br />

opleidingen op maat van de<br />

bevolking. Niet alleen de opleidingen,<br />

ook de eerstehulphandboeken<br />

kregen een serieuze restyling<br />

in <strong>2007</strong>. Daarvoor baseerden we<br />

ons op EFAM (European First Aid<br />

Manual), dat de nieuwe Europese<br />

eerstehulprichtlijnen bundelt die<br />

door <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> ontwikkeld<br />

werden (zie blz. 31).<br />

niEuWE oplEidingEn<br />

Wie een eerstehulpopleiding volgt<br />

bij het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>, start voortaan<br />

met een basiscursus ‘Eerste hulp’<br />

van 12 uur. Het nieuwe ‘Oefenboek<br />

Eerste hulp’ is hierbij de leidraad.<br />

Dit oefenboek is het allereerste<br />

boek dat 100 % gebaseerd is op<br />

de Europese richtlijnen.<br />

Wie nog meer eerste hulp wil leren,<br />

kan de vervolgcursus ‘Helper’ volgen,<br />

die ook 12 uur duurt. Het boek<br />

‘Help! Eerste hulp voor iedereen’<br />

is de leidraad bij deze cursus.<br />

CuRsistgEstuuRd<br />

Niet alleen de inhoud, ook de vorm<br />

van de cursussen is gloednieuw.<br />

Omdat elk individu op eigen tempo<br />

en volgens eigen interesses leert,<br />

stapten we over van lesgevergestuurd<br />

naar cursistgestuurd onderwijs.<br />

Van de cursist wordt dus<br />

verwacht dat hij het leerproces in<br />

eigen handen neemt. De lesgever<br />

wordt meer en meer coach.<br />

Alle niet-essentiële theorie is<br />

overboord gegooid in de nieuwe<br />

cursussen en huis-, tuin- en keukenongelukken<br />

krijgen veel aandacht.<br />

Daarnaast leren cursisten<br />

reanimeren en omgaan met levensbedreigende<br />

situaties.<br />

Er is veel tijd voorzien om te oefenen.<br />

Om meer cursisten vaker te<br />

laten oefenen, kochten onze plaatselijke<br />

afdelingen heel wat nieuwe<br />

reanimatiepoppen aan: 76 <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>afdelingen bestelden samen<br />

262 poppen.<br />

VRijWilligERs opgElEid<br />

Meer dan 900 lesgevers eerstehulpverlening,<br />

jeugdmonitoren,<br />

ongevallensimulanten en verantwoordelijken<br />

volgden in <strong>2007</strong> een<br />

bijscholing over de nieuwe eerstehulprichtlijnen.<br />

Ze leerden werken<br />

met het nieuwe materiaal en met<br />

de nieuwe lesvormen.


naslagWERK EERstE hulp VolgEns<br />

niEuWE RiChtlijnEn<br />

In <strong>2007</strong> lanceerde <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> ‘Help!<br />

Eerste hulp voor iedereen’, een compleet eerstehulpnaslagwerk.<br />

525 pagina’s met 382 foto’s en<br />

202 tekeningen leggen stap voor stap uit hoe je<br />

correct reageert bij meer dan 300 letsels, ziektes<br />

en aandoeningen. Bij het boek hoort bovendien<br />

een dvd waar 36 technieken in detail gedemonstreerd<br />

worden.<br />

Het boek is een succes: al bijna 20.000 exemplaren<br />

van ‘Help! Eerste hulp voor iedereen’ gingen<br />

de deur uit. Het naslagwerk is niet enkel te koop<br />

tijdens een eerstehulples in onze afdelingen, maar<br />

ook in de boekhandel. Zo is de eerstehulpkennis<br />

bereikbaar voor iedereen.<br />

thEmalEssEn<br />

Wie specifieke eerstehulpkennis wil opdoen, kan<br />

bij het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> ook terecht voor een korte themales.<br />

In <strong>2007</strong> ontwikkelden we er twee: ‘Eerste<br />

hulp bij verkeersongevallen’ en ‘Eerste hulp bij alcohol-<br />

en drugsincidenten’. Voor deze laatste les<br />

werkten we samen met de Vereniging voor Alcohol-<br />

en andere Drugproblemen (VAD).<br />

5dE EuRopEEs CongREs<br />

Van 13 tot 16 september <strong>2007</strong> organiseerde <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> in Oostende het 5e Europees<br />

Congres over reanimatie, dringende geneeskundige<br />

hulpverlening en preventie.<br />

Een zeer gevarieerd programma rond eerste hulp,<br />

rampenmanagement en ongevallenpreventie<br />

boeide 1219 deelnemers, afkomstig uit 38 landen.<br />

Bijna 100 sprekers lichtten een interessant thema<br />

toe. Hoogtepunt van het congres was de voorstelling<br />

van de nieuwe eerstehulprichtlijnen en het<br />

boek ‘Help! Eerste hulp voor iedereen’.<br />

30 standhouders stelden de nieuwigheden voor op<br />

het vlak van life support, ziekenwagenuitrusting,<br />

eerstehulpmateriaal, preventiemateriaal, didactische<br />

hulpmiddelen en technologische evoluties.<br />

Non-profitorganisaties stellen hun onderwijs- en<br />

sensibiliseringsprogramma’s voor.<br />

EVolutiE in aantal lEsuREn EERstE hulp VooR<br />

dE BEVolKing<br />

14.000<br />

12.000<br />

10.000<br />

8.000<br />

6.000<br />

4.000<br />

2.000<br />

0<br />

2002<br />

11.621<br />

2003<br />

11.601<br />

2004<br />

11.157<br />

11.379<br />

11.234<br />

Het aantal vormingsuren daalde in <strong>2007</strong> omdat de<br />

duur van de cursus ingekort werd van 32 uur naar<br />

twee maal 12 uur. Bovendien hebben heel wat<br />

afdelingen in <strong>2007</strong> minder opleidingen georganiseerd<br />

omdat ze de nieuwe cursussen afwachtten.<br />

Gemiddeld wordt iedere cursus bijgewoond door<br />

12 personen.<br />

2005<br />

2006<br />

<strong>2007</strong><br />

8.410<br />

WERKING IN VLAANDEREN 29


Actie en reactie in de eerstehulples<br />

Vrijwilliger Tine over de nieuwe eerstehulpopleidingen<br />

In <strong>2007</strong> reorganiseerde <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> zijn eerstehulpopleidingen.<br />

Niet alleen<br />

de inhoud wijzigde drastisch,<br />

ook de manier van lesgeven<br />

onderging een metamorfose.<br />

Door het nieuwe cursistgestuurde<br />

onderwijs leert elke<br />

cursist op eigen tempo. “De<br />

speelse werkvormen lokken<br />

verraste reacties uit”, vertelt<br />

<strong>vrijwilliger</strong> Tine Willems (27) uit<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Boechout-Vremde.<br />

Tine Willems geeft al vier jaar eerstehulples<br />

bij <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Ze is erg enthousiast over<br />

de nieuwe manier van lesgeven.<br />

“Vroeger speelde mijn PowerPointpresentatie<br />

een centrale rol tijdens<br />

de les. In <strong>2007</strong> heb ik de cursisten<br />

zélf aan het werk gezet met parallel<br />

groepswerk, kruiswoordraadsels,<br />

casussen, een brainstorm… Dat<br />

lokte verraste reacties uit: cursisten<br />

30 WERKING IN VLAANDEREN<br />

verwachten die activerende werkvormen<br />

niet. Plots belanden ze in<br />

een les waar ze niet meer mogen<br />

stilzitten, krijgen ze kleurrijke stiften<br />

in hun handen en moeten creatief<br />

gaan denken. De motivatie van<br />

alle deelnemers is dezelfde: mensen<br />

willen hulp kunnen bieden na<br />

een ongelukje of een ongeval. Als<br />

de cursisten bekomen zijn van de<br />

verbazing, vliegt iedereen erin.<br />

Doordat de deelnemers moeten<br />

samenwerken en elkaar zo beter<br />

leren kennen, krijg je meteen een<br />

goede groepssfeer!”<br />

Iedereen kan een cursus ‘Eerste<br />

hulp’ volgen bij <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Dat maakt een cursistgestuurde<br />

opleiding erg geschikt, volgens<br />

Tine. “In mijn les zitten zowel<br />

metsers als kaderleden, maar ook<br />

jongeren, anderstalige nieuwkomers…<br />

Het niveauverschil in zo’n<br />

gemengde groep is groot. Toen<br />

ik overschakelde op activerende<br />

werkvormen, ontdekte ik dat niet<br />

iedereen even vlot meekon. Daar<br />

speel ik op in door verschillende<br />

moeilijkheidsgraden in te bouwen<br />

in de opdrachten. Door die actieve<br />

aanpak weet je zeker dat iedereen<br />

de eerstehulptips onder de knie<br />

heeft.”<br />

“De overstap naar deze nieuwe<br />

lesmethode vraagt behoorlijk wat<br />

voorbereidingswerk”, zegt Tine.<br />

“Gelukkig kon ik gebruik maken<br />

van de nieuwe handleiding voor<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>lesgevers. Bovendien<br />

kreeg ik een goede bijscholing<br />

over de nieuwe werkwijze.” Waarom<br />

ze regelmatig een avond vrijmaakt<br />

om als <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong><br />

eerstehulplessen te geven? “Na<br />

een eerstehulpopleiding van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> kan je de eerste<br />

zorgen toedienen bij elk ongeval<br />

en weet je hoe je correct reageert.<br />

Iedereen zou dat moeten kunnen!<br />

Ik wil graag mijn kennis doorgeven.<br />

Zo zorg ik ervoor dat meer mensen<br />

correct geholpen zullen worden<br />

als dat nodig is.”


Europese eerstehulprichtlijnen<br />

Onder leiding van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> werden<br />

in 2006 Europese eerstehulprichtlijnen ontwikkeld.<br />

Het doel was om de meest effectieve, de meest<br />

veilige en de meest eenvoudige eerstehulprichtlijnen<br />

te bepalen en ze te standaardiseren over heel<br />

Europa.<br />

EVidEnCE BasEd<br />

De richtlijnen zijn ‘evidence based’. Dit houdt in<br />

dat ze volledig gebaseerd zijn op wetenschappelijke<br />

studies, advies van specialisten en ervaringen<br />

van mensen op het terrein.<br />

EuRopEan fiRst aid manual<br />

Nieuwe richtlijnen vragen om een aanpassing van<br />

bestaand lesmateriaal. Daarom ontwikkelde <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> EFAM (European First Aid Manual).<br />

Met EFAM hebben eerstehulpverantwoordelijken<br />

een instrument in handen om efficiënt<br />

eerstehulpcursussen aan te passen volgens de<br />

laatste Europese eerstehulprichtlijnen.<br />

EFAM bevat ook de nieuwste richtlijnen van de European<br />

Resuscitation Council over reanimatie en<br />

het gebruik van de automatisch externe defibrillator.<br />

EFAM biedt daardoor een volledig overzicht<br />

van de allernieuwste richtlijnen op het vlak van<br />

eerste hulp.<br />

24 buitenlandse verenigingen ontvingen tot op<br />

vandaag een licentie om EFAM te gebruiken als<br />

basis voor hun eigen eerstehulpopleidingen.<br />

Steeds meer eerstehulpverenigingen kiezen ervoor<br />

om gebruik te maken van ons materiaal.<br />

niEuWE RiChtlijnEn halEn EditoRiaal<br />

Dat de Europese eerstehulprichtlijnen innovatief<br />

zijn, erkende ook het gerenommeerde wetenschappelijke<br />

tijdschrift Resuscitation. Het wijdde er in februari<br />

<strong>2007</strong> zijn editoriaal aan. Een bijzondere eer<br />

voor een nieuwe wetenschappelijke publicatie. Het<br />

artikel stond bovendien geruime tijd in de top 3 van<br />

meestgelezen artikels van het tijdschrift.<br />

lEEs hEt aRtiKEl oVER dE RiChtlijnEn, dat<br />

in rESUSciTATion gEpUBlicEErD wErD!<br />

suRf naaR jaaRVERslag.RodEKRuis.BE.<br />

VERdER ondERzoEK<br />

Eerste hulp staat niet stil. Daarom werkt <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> nu reeds aan een vernieuwing<br />

en uitbreiding van de richtlijnen.<br />

In <strong>2007</strong> voerden we een studie uit naar de effectiviteit<br />

van eerstehulponderwijs. Op basis van de resultaten<br />

hiervan zullen we in 2008 veldonderzoek<br />

doen naar de effectiviteit van onze eigen eerstehulptraining.<br />

lEEs dE samEnVatting Van dE studiE naaR dE<br />

EffECtiVitEit Van EERstEhulptRaining op<br />

jaaRVERslag.RodEKRuis.BE.<br />

VolgEndE VEREnigingEn KREgEn EEn<br />

liCEntiE VooR Efam<br />

• Croix-Rouge de Belgique – Communauté<br />

francophone<br />

• UZ Gent<br />

• Uitgeverij Plantijn<br />

• Franse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Bulgaarse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Zweedse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Nederlandse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Servische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Surinaamse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Nepalese <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Kroatische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Turkse <strong>Rode</strong> Halve Maan<br />

• Deense <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Estse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• IJslandse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Litouwse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Poolse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• vzw DATS Senegal<br />

• Britse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Tsjechische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Ierse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Portugese <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Roemeense <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

• Albanese <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

Nog 6 licenties zijn in behandeling.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> gebruikt EFAM bovendien<br />

bij zijn bedrijfseerstehulpproject in Mozambique<br />

(zie blz. 55)<br />

WERKING IN VLAANDEREN 31


Bedrijfseerstehulp<br />

Onze eerstehulpcursussen voor<br />

bedrijven hebben steeds meer<br />

succes. In <strong>2007</strong> volgden 16.217<br />

personen een bedrijfsgerichte<br />

eerstehulpopleiding, een bijscholing<br />

of een individuele les.<br />

Dat is een stijging met 1,4 % ten<br />

opzichte van 2006. 14 beroepslesgevers<br />

en 113 vrijwillige lesgevers<br />

gaven in 1.869 sessies<br />

het beste van zichzelf.<br />

niEuW oEfEnBoEK, niEuWE<br />

didaCtiEK<br />

De nieuwe wind die doorheen de<br />

eerstehulpopleidingen voor de<br />

bevolking waait, veroverde ook<br />

onze eerstehulpcursussen in bedrijven.<br />

Er werd een gloednieuw<br />

oefenboek op maat van bedrijven<br />

ontwikkeld, conform de nieuwe<br />

eerstehulprichtlijnen en de nieuwe<br />

lesvorm. Onze lesgevers werden<br />

opgeleid in deze nieuwe materie.<br />

32 NATIONALE WERKING<br />

Bedrijfseerstehulpverleners<br />

kunnen sinds <strong>2007</strong> de cursus<br />

‘reanimeren en defiBrilleren’<br />

volgen. daarin leren ze<br />

Bij de reanimatie geBruik te<br />

maken van een automatische<br />

externe defiBrillator (aed)<br />

(zie Blz. 35).<br />

EVolutiE Van hEt aantal dEElnEmERs aan BEdRijfsEERstE-<br />

hulpCuRsussEn<br />

21.000<br />

18.000<br />

15.000<br />

12.000<br />

9.000<br />

6.000<br />

3.000<br />

0<br />

2001<br />

8.017<br />

2002<br />

11.249<br />

2003<br />

EERstE hulp in zaKfoRmaat<br />

Speciaal voor bedrijven ontwierp<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> een ‘Minigids<br />

Eerste Hulp voor Bedrijven’.<br />

Dit overzichtelijke kleinood bevat<br />

een leidraad bij kleine en grote<br />

verwondingen, compleet met de<br />

13.494<br />

2004<br />

14.404<br />

2005<br />

14.373<br />

2006<br />

15.991<br />

<strong>2007</strong><br />

16.217<br />

inhoud van de bedrijfsapotheek<br />

en noodnummers. Ook de folder<br />

met het aanbod voor bedrijven<br />

werd onder handen genomen en<br />

herwerkt. In 2008 maken we extra<br />

werk van het bekendmaken van<br />

ons aanbod bij bedrijven.


Meer bewegen is dé reMedie tegen vallen. rode <strong>Kruis</strong>-vlaanderen proMoot daaroM<br />

valpreventie bij senioren.<br />

ongevallenpreventie<br />

samEnWERKing<br />

Om ongevallenpreventie te promoten, werkt <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> voor verschillende projecten<br />

nauw samen met tal van partners zoals het VIG<br />

(Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie),<br />

LOGO (Lokaal Gezondheids Overleg), OOK (Ouderen<br />

Overleg Komitee), MMK (Medische Milieukundigen),<br />

PVI (Provinciaal Veiligheidsinstituut) en<br />

de K.U.Leuven.<br />

Het project BOEBS (‘Blijf op eigen benen staan’)<br />

is een project van het VIG en wil preventie van valongevallen<br />

bij ouderen op de agenda plaatsen.<br />

Via trajectbegeleiding zetten gemeentes hun eigen<br />

valpreventieproject op. Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> biedt<br />

zijn expertise in ongevallenpreventie aan, leidt lesgevers<br />

op en geeft voordrachten. We treden ook<br />

adviserend op en bieden hulp bij activiteiten die<br />

door gemeentes georganiseerd worden (sportdagen<br />

voor senioren, voordrachten, evenementen,<br />

markten, infotentoonstelling…).<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> nam in <strong>2007</strong> het voortouw bij de<br />

ontwikkeling van een vormingspakket rond COvergiftiging,<br />

samen met het VIG, MMK en andere<br />

partners. Dit wordt in 2008 gepubliceerd. Met de<br />

K.U.Leuven werkten we o.a. aan een folder en een<br />

vorming rond primaire en secundaire ongevallenpreventie<br />

bij ouderen.<br />

tERug Kind in hEt REuzEnhuis<br />

Het Reuzenhuis, een project van de Gezinsbond,<br />

laat volwassenen de woonomgeving door de ogen<br />

van een peuter bekijken. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

bemande er een infostand waarin we ‘Thuis Pluis’,<br />

onze preventiesessie, voorstelden en preventietips<br />

gaven. Meer dan 41.000 mensen ontdekten er<br />

met welke gevaren een kind kan geconfronteerd<br />

worden en hoe ze ongevallen kunnen voorkomen.<br />

De Gezinsbond promoot ons aanbod bovendien<br />

naar haar plaatselijke afdelingen.<br />

Ook op tal van andere beurzen rond gezondheid<br />

en ongevallenpreventie waren we aanwezig met<br />

een infostand. Ongevallenpreventie vormde één<br />

van de grote thema’s op het 5e Europese Congres<br />

dat <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> organiseerde in<br />

Oostende (zie blz. 29). Ook hier werkten we samen<br />

met het VIG.<br />

In <strong>2007</strong> gaven onze gespreksleiders een sessie<br />

ongevallenpreventie bij ouderen (BOEBS)<br />

aan 2459 deelnemers. 130 bewoners van een<br />

rusthuis kwamen meer te weten over valpreventie<br />

in hun rusthuis tijdens de sessie ‘Vaste voet<br />

in het rusthuis’. We telden 946 deelnemers aan<br />

de sessie Thuis Pluis en 196 thuisverzorgenden<br />

volgden een sessie over ongevallenpreventie bij<br />

ouderen thuis.<br />

WERKING IN VLAANDEREN 33


34 WERKING IN VLAANDEREN<br />

Eerste hulp in het onderwijs<br />

Om de eerstehulpcapaciteit van<br />

de bevolking te versterken, richt<br />

het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> zich ook op het<br />

onderwijs. Daarom bieden we een<br />

heel gamma aangepaste opleidingen<br />

voor leerkrachten en leerlingen<br />

aan. Dankzij de expertise van<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> in opleidingen<br />

voor jongeren en volwassenen,<br />

zijn we de ideale partner voor<br />

het onderwijs.<br />

EERstE hulp op sChool<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> helpt leerkrachten<br />

om de nodige competenties op<br />

het vlak van eerste hulp te verwerven.<br />

In een opleiding op de<br />

school zelf leren leerkrachten hoe<br />

zij hun leerlingen zelf correct kunnen<br />

verzorgen als dat nodig is. In<br />

<strong>2007</strong> hebben we 410 leerkrachten<br />

opgeleid.<br />

Sinds januari <strong>2007</strong> werden 127<br />

leerkrachten opgeleid tot ‘lesgevers<br />

eerste hulp onderwijs’,<br />

waaronder 97 docenten uit de lerarenopleiding<br />

(zie hieronder). Zij<br />

hebben de bevoegdheid om als<br />

lesgever eerstehulpverlening aan<br />

het werk te gaan binnen het onderwijs.<br />

Ze mogen eerstehulplessen<br />

geven, examens afnemen en<br />

het Europees erkende eerstehulpbrevet<br />

afleveren aan geslaagde<br />

leerlingen of collega’s.<br />

Deze eerstehulpopleidingen voor<br />

leerlingen en leerkrachten vormen<br />

een parallel circuit naast de gratis<br />

opleidingen voor het grote publiek<br />

in de plaatselijke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen.<br />

EERstE hulp in dE lERaREnoplEiding<br />

Elke lerarenopleiding in de Vlaamse<br />

hogescholen beschikt vandaag<br />

over minstens één docent die de<br />

studenten, toekomstige leerkrachten,<br />

kan opleiden in eerste hulp.<br />

Deze docent werd daartoe opge-<br />

leid door <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

In <strong>2007</strong> volgden 97 docenten deze<br />

opleiding.<br />

Iedere student die vanaf juni 2009<br />

in de hogeschool afstudeert als<br />

leerkracht, heeft bijgevolg de mogelijkheid<br />

gehad om een <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>brevet te behalen tijdens zijn<br />

opleiding. In sommige hogescholen<br />

is de eerstehulpcursus verplicht,<br />

andere scholen organiseren<br />

de cursus als keuzevak of als<br />

vrijblijvende opleiding na de uren.<br />

samEnWERKingsoVEREEn-<br />

Komst<br />

Op 16 mei <strong>2007</strong> ondertekende<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> een samenwerkingsovereenkomst<br />

met<br />

het GO!-onderwijs van de Vlaamse<br />

Gemeenschap (het vroegere<br />

Gemeenschapsonderwijs). GO!<br />

wil haar leerlingen en personeel<br />

een betere kennis van eerste hulp<br />

en meer sociaal engagement voor<br />

binnenlandse en buitenlandse<br />

hulpacties bijbrengen. Hiervoor<br />

doet zij een beroep op de expertise<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> zal GO! actief<br />

adviseren omtrent het gezondheidsbeleid<br />

op de scholen en zal<br />

de GO!-leerkrachten opleiden in<br />

eerste hulp via hun nascholingsinstituut.<br />

Zo zullen de leerkrachten<br />

hun leerlingen eerste hulp kunnen<br />

aanleren. Alle Centra voor Leerlingenbegeleiding<br />

(CLB) van GO!<br />

kochten de eerstehulppakketten<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> aan en<br />

stellen ze beschikbaar aan scholen<br />

en leerkrachten.<br />

De onderhandelingen met de drie<br />

andere onderwijskoepels over de<br />

integratie van eerste hulp in het<br />

onderwijs zijn lopende. Eind 2008<br />

zal met elke onderwijskoepel een<br />

samenwerkingsovereenkomst afgesloten<br />

zijn.


<strong>Vlaanderen</strong> hartveilig<br />

‘Steden en Gemeenten Hartveilig’ is een project<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> dat zoveel mogelijk<br />

mensen wil leren omgaan met automatische externe<br />

defibrillatoren (AED’s). Een AED is een volledig<br />

computergestuurd toestel waarmee een<br />

elektrische schok kan worden toegediend tijdens<br />

de reanimatie. Met deze schok kan het abnormale<br />

hartritme van een slachtoffer met een hartstilstand<br />

gecorrigeerd worden. Het toestel leidt de eerstehulpverlener<br />

met gesproken instructies door het<br />

reanimatieproces.<br />

sinds <strong>2007</strong> mogEn ooK lEKEn dEfiBRillEREn<br />

Vroeger was het gebruik van een defibrillator uitsluitend<br />

de bevoegdheid van artsen en paramedici.<br />

Daar is echter verandering in gekomen: het Belgische<br />

parlement keurde in april <strong>2007</strong> een Koninklijk<br />

Besluit (KB) goed dat ook leken toelaat om een defibrillator<br />

te bedienen. Het KB is van kracht sinds<br />

28 mei <strong>2007</strong>.<br />

Sindsdien heeft <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> 1.767 <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

opgeleid. In de hoofdzetel van het <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> te Mechelen hangt een AED-toestel, net als in<br />

de 4 bloedtransfusiecentra, de 5 provinciale zetels<br />

en de 4 donorcentra. 165 personeelsleden leerden<br />

reanimeren en defibrilleren en in 2008 volgen er<br />

nog 50.<br />

In Vlaamse steden en gemeenten kregen ongeveer<br />

2.500 mensen een opleiding reanimeren en defibrilleren.<br />

Dit aantal zal in 2008 nog veel hoger liggen.<br />

RodE KRuis-VlaandEREn hElpt EEn gEmEEntE<br />

haRtVEilig maKEn<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> wil de reanimatiecapaciteit<br />

van de bevolking vergroten. Dat is nodig, want in<br />

België worden elk jaar naar schatting 10.000 mensen<br />

getroffen door een plotselinge hartstilstand<br />

buiten het ziekenhuis: op straat, thuis, op het<br />

werk, onderweg, tijdens het sporten... Nu overleeft<br />

slechts 5 tot 10 % van hen.<br />

Wie kan reanimeren, kan al aardig helpen. Maar<br />

wie ook een AED kan gebruiken bij de reanimatie,<br />

kan nog meer het verschil maken. Uit wetenschappelijk<br />

onderzoek en uit de dagelijkse praktijk<br />

blijkt immers dat het gebruik van een AED bij de<br />

reanimatie de overlevingskans van een slachtoffer<br />

met een hartstilstand fors doet toenemen tot<br />

75 %. Per minuut later dat de AED bij het slachtoffer<br />

wordt aangelegd, is er een verlies van 10%<br />

overlevingskans.<br />

Daarom hebben we een programma opgezet<br />

waarbij AED-toestellen niet alleen beschikbaar<br />

zijn voor hulpverleners, maar ook voor leken. Dit<br />

programma, dat ‘Steden en Gemeenten Hartveilig’<br />

gedoopt werd, wil AED’s plaatsen op zo veel mogelijk<br />

strategische plekken in de openbare ruimte<br />

(winkelcentra, bedrijven, sportterreinen, openbare<br />

gebouwen, evenementenhallen, horecagelegenheden,<br />

seniorencomplexen, huisartsenposten,<br />

luchthavens…) en leidt leken op om ze te gebruiken.<br />

Alle informatie over dit project is gebundeld<br />

op www.hartveilig.be.<br />

samEn mEt plaatsElijKE afdElingEn En<br />

gEmEEntEn<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> werkt voor dit programma<br />

nauw samen met de Vlaamse steden en gemeenten.<br />

Samen met de gemeente maken we een plan<br />

op, stellen we AED’s ter beschikking en zorgen we<br />

voor de logistiek.<br />

Uiteraard bieden we ook de bijbehorende cursussen<br />

aan. De plaatselijke afdelingen hebben 200<br />

lesgevers paraat om in de gemeenten de cursus<br />

‘Reanimeren en defibrilleren’ te geven.<br />

AED’S in VlAAnDErEn<br />

Eind <strong>2007</strong> waren volgens de overheid 300 automatische<br />

externe defibrillatoren geregistreerd en<br />

zaten nog zo’n 100 dossiers in de pijplijn. In tal van<br />

gemeenten en steden werden in het kader van het<br />

programma ‘Steden en Gemeenten Hartveilig’ AEDtoestellen<br />

geplaatst. Vele gemeenten en steden<br />

namen de aankoop van één of meerdere AED’s<br />

bovendien op in de begroting voor 2008. Ook alle<br />

100-ambulances zijn uitgerust met een AED.<br />

WaaRom aEd-toEstEllEn VEilig zijn<br />

AED’s geven nooit ten onrechte een shock. Het<br />

toestel voert een analyse van het hartritme uit en<br />

interpreteert het. Afhankelijk van het resultaat zal<br />

het toestel schokken of niet. Het toestel begeleidt<br />

de eerstehulpverlener bovendien doorheen de<br />

hulpverlening met duidelijke gesproken instructies:<br />

de stem adviseert de hulpverlener om de<br />

hulpdiensten te bellen, om de elektroden van de<br />

AED te kleven, om te beademen en om hartmassages<br />

te geven.<br />

WERKING IN VLAANDEREN 35


helpen<br />

actief bij rampen, preventief bij evenementen<br />

Genieten van muziek op Werchter? Dat kan met een gerust hart, want het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> staat er<br />

paraat als er iets gebeurt. Ook bij tal van evenementen in het Sportpaleis van Antwerpen of<br />

tijdens de Dodentocht in Bornem stonden <strong>vrijwilliger</strong>s tijdens de hele duur van het evenement<br />

gereed om hulp te bieden. Naast preventieve hulpacties zijn onze <strong>vrijwilliger</strong>s paraat bij rampen.<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> is er immers een erg belangrijke schakel bij de medische hulpverlening.<br />

rampenparaatheid: dag en nacht voorbereid op het ergste<br />

Een kettingbotsing tijdens de<br />

ochtendfile, een brand in een appartementsgebouw,<br />

een gaslek<br />

op een bedrijventerrein of een<br />

overstroming die een woonwijk<br />

blank zet. Gemiddeld gebeurt er<br />

in <strong>Vlaanderen</strong> om de vijf dagen<br />

een ramp. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

staat iedere keer klaar om hulp te<br />

bieden. Gelukkig is de schade en<br />

het aantal slachtoffers bijna altijd<br />

beperkt.<br />

RuggEngRaat Van dE<br />

mEdisChE hulpVERlEning<br />

Elke ramp betekent chaos: slachtoffers<br />

zijn in paniek en willen zo<br />

snel mogelijk geholpen worden.<br />

Hulpverleners, urgentieartsen,<br />

ambulanciers en spoedverpleegkundigen<br />

komen uit alle hoeken<br />

aanwaaien en hebben geen overzicht<br />

over de hele situatie.<br />

hoE WERKt hEt?<br />

Vaak alarmeert een betrokkene of<br />

een voorbijganger het hulpcentrum<br />

100 na een ramp. Het hulpcentrum<br />

contacteert vervolgens<br />

de dispatching van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> en geeft de belangrijkste<br />

info door. De dispatching<br />

zet de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>hulpverlening in<br />

gang en beslist welke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>middelen<br />

ingezet worden.<br />

36 WERKING IN VLAANDEREN<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> neemt<br />

een unieke positie in tijdens de<br />

rampenhulpverlening: we vormen<br />

de ruggengraat van de medische<br />

hulpverlening. Bij een ramp zorgen<br />

we met ons materiaal en onze<br />

expertise voor een goede omkadering<br />

voor de medische hulpverlening,<br />

we zorgen voor structuur<br />

in de chaos, zowel voor hulpverleners<br />

als voor slachtoffers.<br />

Als er een ramp gebeurt, levert<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> eerst en<br />

vooral logistieke ondersteuning<br />

voor de medische hulpverlening:<br />

we zetten een hulppost op en leveren<br />

snel medisch materiaal aan.<br />

In een vooruitgeschoven hulppost<br />

worden alle gekwetsten<br />

geëvalueerd. Interventie- en verzorgingsploegen,<br />

bemand door<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s, zijn snel<br />

ter plaatse en staan in voor brancardage<br />

en voor de verzorging<br />

van de licht gekwetsten. Het <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> stelt ook ziekenwagens ter<br />

beschikking die gewonden naar<br />

het juiste ziekenhuis vervoeren als<br />

dat nodig is.<br />

Vrijwilligers van de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>dienst<br />

Dringende Sociale Interventie<br />

(zie ook blz. 42) controleren de<br />

lijsten met slachtoffers en rijden<br />

onmiddellijk naar de omliggende<br />

ziekenhuizen om de stand van za-<br />

ken van de slachtoffers op de voet<br />

te volgen en door te geven aan familieleden.<br />

intERVEntiEs in <strong>2007</strong><br />

In <strong>2007</strong> kreeg <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

80 alarmeringen. In driekwart<br />

van de gevallen moesten we ook<br />

echt uitrukken. De SIT (Snelle Interventie<br />

Teams, zie blz. 37) rukte<br />

22 keer uit. Enkele voorbeelden:<br />

• 20 maart: busongeval te Poelkapelle<br />

met 16 slachtoffers;<br />

• 26 april: treinongeval in<br />

Izegem;<br />

• 7 juni: oorlogsbom bij Leuven<br />

met evacuatie van de buurt;<br />

• 8 juni: chloordampen in een<br />

bedrijf in Dilsen-Stokem;<br />

• 10 juni: busongeval met Engelse<br />

kinderen in Slijpe (Middelkerke);<br />

• 2 provinciale oefeningen in<br />

Oost-<strong>Vlaanderen</strong>: opleidingsoefening<br />

voor directeurs medische<br />

hulpverlening in Gent en<br />

Seveso-oefening in Wetteren<br />

voor de hulpdiensten uit de<br />

wijde regio;<br />

• 2 juli: voedselvergiftiging van<br />

scouts op kamp in Fraipont;<br />

• 20 november: gaslek in Halle;<br />

• 30 december: appartementsbrand<br />

in Blankenberge.


inVEstEREn in RampEnpaRaathEid<br />

Onze rol in de rampenparaatheid kunnen we enkel<br />

waarmaken door regelmatig te investeren in vernieuwingen<br />

van materiaal en werkwijze. <strong>2007</strong> was<br />

een cruciaal jaar voor onze rampenhulpverlening:<br />

we legden de basis voor investeringen in rampenhulpverlening.<br />

In elke provincie staan meerdere Snelle Interventie<br />

Teams (SIT’s) klaar om uit te rukken als dat nodig<br />

is. Vrijwilligers zorgen voor permanentie van<br />

deze SIT’s en kunnen binnen het half uur in actie<br />

schieten. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> zal in 2008<br />

zo’n 900.000 euro investeren in de vernieuwing<br />

en uitbouw van de SIT’s in elke provincie. Dat is<br />

de grootste investering in rampenhulpverlening in<br />

tientallen jaren en wellicht zullen er de volgende<br />

jaren nog meer initiatieven volgen.<br />

Eind 2008 komen er in elke provincie twee nieuwe<br />

mEER CijfERgEgEVEns oVER onzE hulp Bij RampEn op:<br />

jaaRVERslag.RodEKRuis.BE.<br />

SIT-wagens bij. Eén wagen zal medisch materiaal<br />

bevatten, de andere zal alle logistiek materiaal vervoeren<br />

dat nodig is om de medische hulpverlening<br />

bij een ramp te ondersteunen.<br />

De voordelen van deze forse investering?<br />

• De nieuwe wagens zijn volledig conform de bestaande<br />

regelgeving.<br />

• De nieuwe wagens zijn uitgerust met de modernste<br />

materialen. Elke logistieke SIT-wagen<br />

zal bijvoorbeeld een opblaasbare tent bevatten<br />

die op 40 seconden recht staat. Zo besparen<br />

hulpverleners kostbare tijd bij de opbouw van<br />

een vooruitgeschoven hulppost.<br />

• Standaardisering: elke SIT-wagen bevat dezelfde<br />

materialen. Zo verloopt de hulpverlening in<br />

elke provincie op dezelfde manier. Bovendien<br />

kunnen wagens bij grote rampen ook in andere<br />

provincies ingezet worden en is iedereen vertrouwd<br />

met de inhoud.<br />

WERKING IN VLAANDEREN 37


stRuCtuREEl oVERlEg<br />

Om de rampenparaatheid te verhogen<br />

en beter voorbereid te zijn<br />

op een ramp, is er overleg nodig<br />

met alle betrokken hulpdiensten.<br />

Ook bij rampen zijn concrete afspraken<br />

belangrijk om de omvang<br />

van de ramp zo beperkt mogelijk te<br />

houden. Zowel de medische diensten,<br />

de brandweer, de politie, het<br />

hulpcentrum 100 en de overheden<br />

die al deze diensten coördineren,<br />

moeten op elkaar afgestemd zijn.<br />

In <strong>2007</strong> onderhandelde <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> met de overheid<br />

(FOD Volksgezondheid) over<br />

een conventie die de rol van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> beter vastlegt en<br />

bepaalt dat de overheid de investering<br />

en operationele kost van de<br />

rampenhulpverlening (SIT’s) financieel<br />

ondersteunt.<br />

38 WERKING IN VLAANDEREN<br />

Altijd een rode <strong>Kruis</strong>post in de buurt<br />

Maar liefst 184.000 uren lang stonden<br />

onze <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>hulpverleners<br />

in <strong>2007</strong> in herkenbare uniformen<br />

langs de zijlijn van het voetbalveld<br />

of op een hoek van het festivalterrein.<br />

Hun goed uitgeruste eerstehulppost<br />

garandeert een snelle en<br />

correcte eerstehulpverlening. Als<br />

er iets gebeurt, kunnen ze onmiddellijk<br />

ter hulp snellen.<br />

6.535 goed opgeleide <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

verzorgden in <strong>2007</strong> meer dan<br />

50.000 slachtoffers met vooral kleine,<br />

maar soms ook grote verwondingen<br />

op 8.300 evenementen.<br />

aantal gEREgistREERdE VRijWilligERsuREn pER sooRt hulpaCtiE<br />

2.019<br />

13.116<br />

45.988<br />

4.115<br />

4.878<br />

24.657<br />

56.794<br />

12.463<br />

20.815<br />

Balsporten<br />

Atletiek<br />

Wielersport<br />

Evenementen<br />

Motorsporten<br />

Gevechtssporten<br />

Paardensport<br />

Watersporten<br />

Overige<br />

Totaal: 184.844 uur<br />

mEER CijfERgEgEVEns oVER onzE pREVEntiEVE hulpVERlEning op:<br />

jaaRVERslag.RodEKRuis.BE.


“Nooit meer”, zuchteN vele waNdelaars als ze de rode <strong>Kruis</strong>teNt biNNeNstrompeleN. maar<br />

Nadat oNze <strong>vrijwilliger</strong>s huN pijNlijKe voeteN hebbeN verzorgd eN huN stijve spiereN<br />

hebbeN gemasseerd, zieN de waNdelaars het opNieuw volledig zitteN.<br />

100 kilometer blaren<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>hulpverleners in actie op de Dodentocht in Bornem<br />

Duizenden sportievelingen overrompelen midden<br />

augustus de gemeente Bornem om er deel<br />

te nemen aan de Dodentocht. Een wandeltocht<br />

van 100 km: dat levert gegarandeerd blaren, stijve<br />

spieren en uitdrogingsverschijnselen op, en een<br />

hele reeks kleinere en grotere kwaaltjes. Daarom<br />

staat het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> over het hele parcours paraat<br />

om de wandelaars eerste hulp én morele steun te<br />

bieden.<br />

De <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>posten zijn goed voorbereid: bedjes<br />

staan netjes uitgestald aan weerszijden van een ta-<br />

fel vol verzorgingsmateriaal en massageolie. Aan<br />

het onthaal scant een vrijwilligster de wandelaars<br />

op zoek naar verzorging en toont hen de weg naar<br />

de voetbadjes. Daar ontfermt een <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong><br />

zich over de uitgeputte wandelaar.<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> diende in <strong>2007</strong> in alle hulpposten<br />

samen 3.500 verzorgingen toe. 372 Hulpdienst<strong>vrijwilliger</strong>s<br />

bemanden 11 hulpposten en 11 ziekenwagens,<br />

daarvoor kwamen <strong>vrijwilliger</strong>s uit 4 provincies<br />

inspringen. De centrale commandowagen<br />

coördineerde de hulpverleningsactie.<br />

WERKING IN VLAANDEREN 39


105: naar een centrale Ziekenwagendienst<br />

Al eens meegemaakt? Je moet naar<br />

het ziekenhuis, maar je geraakt er<br />

zelf niet. Vaak is er geen dringende<br />

reden om het nummer 100 te bellen,<br />

maar heb je wel nood aan de<br />

hulp van opgeleide ambulanciers<br />

en een aangepast voertuig om er<br />

te geraken. Dan bel je 105. Op dat<br />

nummer bereik je de ambulanciers<br />

die instaan voor het niet-dringend<br />

liggend ziekenvervoer van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

hoE hEt BEgon<br />

Tot begin <strong>2007</strong> was de 105-ziekenwagendienst<br />

erg versnipperd.<br />

In totaal verzorgden 39 afdelingen<br />

ziekenvervoer. De grootte van de<br />

diensten was echter zeer verschillend:<br />

16 afdelingen en afdelingsgroeperingen<br />

(PHE’s en CAP’s)<br />

waren verantwoordelijk voor 80 %<br />

van het ziekenvervoer. Sommige<br />

delen van <strong>Vlaanderen</strong> werden<br />

bovendien helemaal niet bediend<br />

door de 105-dienst. Voornamelijk<br />

de kleinere diensten hadden moeite<br />

om de nodige vervangingsinvesteringen<br />

te doen. Een hervorming<br />

drong zich op.<br />

dE hERVoRming<br />

Na een financiële analyse in 2006<br />

volgde de eerste fase van de reorganisatie<br />

van het 105-ziekenvervoer<br />

in <strong>2007</strong>: de oprichting van<br />

een Centrale Ziekenwagendienst.<br />

Het uiteindelijke doel is een kwaliteitsvolle<br />

ziekenwagendienst tot in<br />

alle uithoeken van <strong>Vlaanderen</strong>.<br />

In <strong>2007</strong> werden vijf grote ziekenwagendiensten<br />

in deze Centrale Ziekenwagendienst<br />

ondergebracht:<br />

Provinciale Hulpeenheid (PHE)<br />

Antwerpen, PHE Oost-<strong>Vlaanderen</strong>,<br />

Centrale Ambulancepost (CAP)<br />

Boom-Rupel, CAP Zuid-West-Brabant<br />

en CAP Dijleland. Zij zijn samen<br />

goed voor 50 % van de omzet<br />

en van de personeelsleden. Ook<br />

500 <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s zijn als<br />

ambulancier verbonden aan de<br />

40 WERKING IN VLAANDEREN<br />

Centrale Ziekenwagendienst.<br />

In 2008 volgt fase twee van de<br />

hervorming en worden aangrenzende<br />

diensten opgenomen. Verwacht<br />

wordt dat 13 afdelingen zullen<br />

toetreden. Op dat moment zal<br />

de Centrale Ziekenwagendienst<br />

80 % van de omzet van het 105ziekenvervoer<br />

in <strong>Vlaanderen</strong> voor<br />

zijn rekening nemen.<br />

VERVoERsplatfoRm gaRandEERt<br />

REChtEn patiëntEn<br />

Samen met de mutualiteit Euromut<br />

zette <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

in <strong>2007</strong> een vervoersplatform op.<br />

Patiënten die de centrale dienst<br />

van dit platform bellen, vinden<br />

automatisch de meest geschikte<br />

vervoersvorm voor hun noden.<br />

Rekening houdend met de mogelijkheden<br />

en beperkingen van de<br />

patiënt, regelt het platform niet alleen<br />

een rit met de ziekenwagen,<br />

maar ook een taxi, <strong>vrijwilliger</strong>svervoer,<br />

rolwagenvervoer en zelfs het<br />

openbaar vervoer voor de patiënt.<br />

EVolutiE in hEt aantal RittEn mEt dE 105-ziEKEnWagEns<br />

80.000<br />

70.000<br />

60.000<br />

50.000<br />

40.000<br />

30.000<br />

20.000<br />

10.000<br />

2002<br />

73.649<br />

2003<br />

75.823<br />

2004<br />

76.522<br />

2005<br />

VooRdElEn Van dE CEntRalE<br />

ziEKEnWagEndiEnst: sChaalVERgRoting<br />

• Vernieuwd wagenpark: de<br />

nieuwe Centrale Ziekenwagendienst<br />

zorgt op nationaal<br />

niveau voor de aankoop van<br />

nieuwe auto’s. Die zijn uitgerust<br />

met kwalitatief en gestandaardiseerd<br />

materiaal.<br />

• Overzichtelijke kostenstructuur:<br />

het wagenpark van de<br />

Centrale Ziekenwagendienst<br />

wordt regelmatig vervangen<br />

om kosten voor herstellingen<br />

en onderhoud tot een minimum<br />

te herleiden. De boekhouding<br />

van de Centrale Ziekenwagendienst<br />

gebeurt bovendien centraal.<br />

• Efficiëntere inzet van <strong>vrijwilliger</strong>s,<br />

personeel en middelen.<br />

81.107<br />

2006<br />

76.948<br />

<strong>2007</strong><br />

78.221


Het gevoel dat ik iets goeds gedaan heb<br />

Vrijwilliger Eddy over de Centrale Ziekenwagendienst<br />

“Eigenlijk is dit mijn kinderdroom die uitkomt.<br />

Iedere jongen wil toch later, als hij groot is,<br />

mensenlevens redden? Nu kan ik dat in mijn<br />

vrije tijd doen!” Toen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Deinze in<br />

<strong>2007</strong> startte met niet-dringend ziekenvervoer,<br />

sprong Eddy Gailliaert (50) meteen op de kar.<br />

“Ik volgde zo snel mogelijk de nodige opleidingen<br />

om als vrijwillige ambulancier mee te<br />

draaien.”<br />

Van maandag tot donderdag zorgen betaalde<br />

ambulanciers van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Deinze voor het<br />

niet-dringend ziekenvervoer, op vrijdag en in het<br />

weekend nemen <strong>vrijwilliger</strong>s het werk over. Eddy:<br />

“Ik probeer om de twee weken op vrijdag mee te<br />

rijden. Soms neem ik daarvoor een dagje vrij. Gelukkig<br />

is mijn werkgever erg flexibel.”<br />

Een degelijke opleiding is essentieel voor elke ambulancier,<br />

maar niet voldoende. Daarom volgen<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s regelmatig bijscholingen en ze nemen<br />

ook de tijd om ervaringen uit te wisselen. “Die nabesprekingen<br />

verbeteren onze <strong>vrijwilliger</strong>swerking.<br />

Problemen gooien we onmiddellijk op tafel en worden<br />

uitgepraat. Onze verantwoordelijke staat ook<br />

steeds klaar: we kunnen hem dag en nacht bellen<br />

met een vraag. De sfeer is prima, en dat verklaart<br />

waarom zoveel mensen hun uren vrijwillig afstaan<br />

om patiënten te vervoeren. We zijn pas gestart en<br />

toch telt onze afdeling al 12 vrijwillige ambulanciers.”<br />

“Als ambulancier doe je veel meer dan patiënten<br />

vervoeren, je probeert hen ook op hun gemak te<br />

stellen. Want het is best angstaanjagend om in een<br />

ziekenwagen vervoerd te worden. Sommige mensen<br />

willen met rust gelaten worden, anderen hebben<br />

nood aan een babbeltje. Ik breng regelmatig<br />

kankerpatiënten naar het ziekenhuis voor bestralingen.<br />

Dan snijd ik altijd luchtige gespreksonderwerpen<br />

aan. Ze worden dagelijks met hun ziekte geconfronteerd<br />

en op weg naar de bestraling willen<br />

ze het liever over iets anders hebben. Als mensen<br />

opgewekt babbelen over koetjes en kalfjes, dan<br />

heb ik het gevoel dat ik iets goeds gedaan heb. Ik<br />

heb ervoor gezorgd dat ze zich even geen zorgen<br />

maakten.”<br />

Eddy startte drie jaar geleden als Hulpdienst<strong>vrijwilliger</strong>.<br />

“Ik nam me voor om twee preventieve hulpdiensten<br />

per maand te bemannen. Dat vond ik<br />

toen een behoorlijke tijdsinvestering. Maar tegenwoordig<br />

neem ik er vaak een extra shift bij. Ik doe<br />

het gewoon graag. Stel je voor dat jij hulp nodig<br />

hebt, dan ben je toch blij als je geholpen wordt? Ik<br />

vind het fijn om me vrijwillig in te zetten bij het <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> en de dankbare reacties van patiënten bewijzen<br />

dat dit een zinvolle vrijetijdsbesteding is.”<br />

WERKING IN VLAANDEREN 41


Dringende sociale interventie<br />

Tijdens de zomervakantie trekt<br />

een groep jongeren met de jeugdbeweging<br />

naar Tsjechië. Een fantastisch<br />

kamp… tot die ene dag:<br />

één van de jongeren verongelukt<br />

tijdens een spel. De groep is in<br />

shock, de dienst Dringende Sociale<br />

Interventie van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

wordt onmiddellijk verwittigd. Twee<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s vliegen meteen naar<br />

Tsjechië om de groep te begeleiden.<br />

In België zorgen <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

ondertussen voor de begeleiding<br />

van de wachtende ouders.<br />

zElfREdzaamhEid Bij jEugd-<br />

VEREnigingEn VERhogEn<br />

Jeugdbewegingen vinden de weg<br />

naar de dienst Dringende Sociale<br />

Interventie (DSI) met de vraag<br />

voor psychosociale hulp na een<br />

ongeluk op kamp of tijdens een<br />

weekendactiviteit. DSI verleent<br />

psychosociale ondersteuning aan<br />

de verantwoordelijken en aan de<br />

groep. Daarnaast geeft de dienst<br />

ook opleidingen aan jeugdbewegingen<br />

zodat zij zelf de eerste opvang<br />

kunnen organiseren.<br />

In <strong>2007</strong> organiseerde DSI, samen<br />

met Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>, een vorming<br />

voor 20 verantwoordelijken<br />

uit het jeugdwerk. In deze opleiding<br />

is aandacht voor de noden<br />

van de slachtoffers: de kinderen,<br />

de monitoren en de familieleden.<br />

De verantwoordelijken leren wat ze<br />

zelf kunnen doen, maar ook hoe<br />

DSI ondersteuning kan bieden.<br />

De ondersteuning door DSI kan<br />

bestaan uit telefonische coaching.<br />

De dienst kan echter ook bijstand<br />

ter plaatse verlenen. In dit geval<br />

zorgt DSI voor ‘defusing’ en psycho-educatie.<br />

Dit houdt in dat DSIhulpverleners<br />

de groep opvangen<br />

en hen uitleggen wat er precies<br />

gebeurd is en wat de logische reacties<br />

op een schok zijn. Ze praten<br />

met de deelnemers over de dingen<br />

42 WERKING IN VLAANDEREN<br />

waarmee zij worstelen.<br />

DSI neemt de hulpverlening nooit<br />

over, maar staat de verantwoordelijken<br />

bij en overlegt met de verantwoordelijke<br />

begeleiders over<br />

de beste gang van zaken.<br />

oplEiding in gEVangEnissEn<br />

Een gijzeling of een vechtpartij<br />

waarbij een bewaker betrokken<br />

raakt: na incidenten in gevangenissen<br />

hebben de bewakers soms<br />

psychologische problemen. Daarom<br />

organiseert DSI ook opleidingen<br />

in gevangenissen zodat collega’s<br />

de betrokkenen goed kunnen<br />

opvangen na een incident.<br />

In <strong>2007</strong> leidde <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

in 17 gevangenissen 170<br />

personeelsleden (penitentiaire<br />

beambten en anderen) op. Zij<br />

leerden alle kneepjes van de eerstelijnshulpverlening:<br />

ze weten<br />

wat de aandachtspunten zijn bij<br />

psychologische hulpverlening en<br />

wanneer het zinvol is om een collega<br />

door te verwijzen naar gespecialiseerde<br />

hulpverleners. Deze<br />

mensen vormen in hun gevangenis<br />

een Collegiaal Opvangteam<br />

(COT).<br />

EmERgEnCy CaRE tEam VooR<br />

dE Raad Van EuRopa<br />

De Raad van Europa stelde, samen<br />

met DSI, een rampenplan op.<br />

Daarvoor werden 360 werknemers<br />

van de Raad door DSI opgeleid.<br />

Zij zullen zorgen voor de telefonische<br />

ondersteuning van een internationaal<br />

crisiscallcenter.<br />

Na een ramp wordt er onmiddellijk<br />

een callcenter geopend. De<br />

medewerkers van het Emergency<br />

Care Team verzamelen op rendezvouspunten<br />

en worden door een<br />

shuttledienst naar het callcenter<br />

gebracht. Het taalgebonden tele-<br />

foonnummer wordt via de lokale<br />

media van elke lidstaat bekend<br />

gemaakt.<br />

Het team, dat bestaat uit telefonisten<br />

die samen 23 talen spreken,<br />

bemant het crisiscentrum van<br />

waaruit informatie over de ramp<br />

en de identiteit van de mogelijke<br />

slachtoffers verzameld en doorgegeven<br />

wordt.<br />

ondERstEuning Van RodE<br />

KRuishulpVERlEnERs<br />

De Hulpdienst<strong>vrijwilliger</strong>s van het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> komen vaak als eerste<br />

ter plaatse na een ongeval. Tijdens<br />

een preventieve hulpactie bieden<br />

ze hulp, maar soms kan hulp niet<br />

meer baten. Vrijwilligers kunnen na<br />

zo’n gebeurtenis dezelfde bijstand<br />

gebruiken als alle andere betrokkenen<br />

bij een ongeval. Daarom<br />

kan een psychologische debriefing<br />

na een ongeluk aangewezen<br />

zijn. Ook andere vormen van opvang<br />

zijn mogelijk: DSI-<strong>vrijwilliger</strong>s<br />

begeleiden een groepsgesprek of<br />

praten individueel met de betrokken<br />

hulpverleners.<br />

goEdE VRijWilligERsWERKing<br />

DSI telt 148 hooggespecialiseerde<br />

kern<strong>vrijwilliger</strong>s. Zij zijn getraind<br />

om in een korte tijdspanne een<br />

onthaalcentrum voor honderden<br />

mensen op te richten, om<br />

slachtoffers en familieleden af te<br />

schermen van pers, om mensen<br />

psychosociale ondersteuning te<br />

bieden… Deze hoge specialisatiegraad<br />

vraagt een intensieve opleiding<br />

van de <strong>vrijwilliger</strong>s. Omwille<br />

van deze grote investering is het<br />

belangrijk dat de <strong>vrijwilliger</strong>s ruime<br />

tijd meedraaien in de werking. De<br />

motivatie van <strong>vrijwilliger</strong>s is daarom<br />

een belangrijk aandachtspunt<br />

van DSI.


intERVEntiEs in <strong>2007</strong><br />

In <strong>2007</strong> kwamen DSI hulpverleners<br />

in 37 gevallen ook<br />

effectief ter plaatse. In totaal<br />

werden 159 <strong>vrijwilliger</strong>s ingezet.<br />

Enkele voorbeelden:<br />

• 14 januari: voetballer van<br />

14 jaar overlijdt<br />

• 28 januari: busongeval in<br />

Wurtzburg (Duitsland)<br />

• 23 februari: gevel stort in<br />

bij bouwwerkzaamheden<br />

• 26 april: trein rijdt in op<br />

trein in Izegem<br />

• 4 juli: brand in de Carnotstraat<br />

in Antwerpen<br />

• 8 juni: chloordampen in<br />

Dilsen<br />

• 26 juni: interventie op<br />

school in Hofstade<br />

• 2 juli: kinderen op kamp<br />

worden ziek nadat ze<br />

besmet water dronken in<br />

Fraipont<br />

• 20 augustus: jongere<br />

overlijdt op kamp in Tsjechië<br />

• 20 november: evacuatie<br />

na gaslek in Geraardsbergen<br />

VoRming En adViEs aan dERdEn (naaR tijdsinVEstERing)<br />

DSI wil bijdragen aan de zelfredzaamheid van bedrijven tijdens<br />

en onmiddellijk na een ramp. Daarom geven we opleidingen en<br />

advies. We begeleiden organisaties bij het opmaken van een<br />

intern noodplan en het organiseren van oefeningen.<br />

21 %<br />

9 %<br />

3 %<br />

8 %<br />

oEfEning BaaRt Kunst<br />

DSI organiseerde in <strong>2007</strong> vijf rampoefeningen voor het Emergency Care<br />

Team van de Raad van Europa. Telkens namen 300 hulpverleners deel<br />

aan de oefening. Er werden 350 gepersonaliseerde situatieschetsen<br />

opgesteld, die de situatie van één ongerust familielid, op zoek naar een<br />

werknemer uit de Raad van Europa, bevatten. De helft van de hulpverleners<br />

vertolkte de rol van hulpverlener, de andere helft speelde een<br />

ongerust familielid. In een tweede deel van de oefening werden de rollen<br />

omgedraaid. Ook voor de coördinatoren van de hulpverleners was<br />

dit hun vuurdoop.<br />

59 %<br />

Overheden, Collegiale<br />

Opvangteams, leger<br />

Jeugdwerk<br />

Banken<br />

Europese instellingen<br />

Bedrijven (voornamelijk<br />

Brussels Airport)<br />

NATIONALE WERKING 43


jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

Jongeren leren eerste hulp<br />

Pats, een bal tegen haar neus, in het midden van de speelplaats.<br />

Hanne verbijt haar tranen. Geen paniek: haar beste<br />

vriendinnetjes weten raad. Ze leerden net als Hanne alles<br />

over eerste hulp tijdens de initiatie Wonde®kids. Hanne is<br />

dus in goede handen. Tien minuutjes neus dichtknijpen in<br />

leeshouding en die bloedneus is alweer verleden tijd.<br />

niEuWE<br />

EERstEhulppuBliCatiEs<br />

In september lanceerde <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> nieuwe eerstehulprichtlijnen.<br />

Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

paste daarom al zijn eerstehulpcursussen<br />

voor kinderen en jongeren<br />

aan. Met succes: in <strong>2007</strong> gingen<br />

meer dan 16.000 eerstehulppakketten<br />

over de toonbank. Dat is<br />

tweemaal zoveel als in 2006.<br />

Nieuw aan de eerstehulppakketten<br />

en -initiaties is dat er een extra luikje<br />

werd toegevoegd over omgaan<br />

met verkeersslachtoffers. Hiervoor<br />

werkten we samen met Zebra vzw.<br />

in ‘t niEuW<br />

In september <strong>2007</strong> pakte Jeugd<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> uit met een nieuw<br />

logo. Het vernieuwde logo bracht<br />

een nieuwe uitstraling mee: Jeugd<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> blijft de missie van het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> uitdragen, maar doet<br />

44 WERKING IN VLAANDEREN<br />

dit op een eigen, speelse manier.<br />

Het nieuwe logo bracht een vernieuwde<br />

folderlijn en een frisse<br />

look voor de website mee. Ook<br />

heel wat promotiemateriaal en<br />

een kledinglijn zagen het levenslicht.<br />

De verkoopscijfers spreken<br />

voor zich. Met meer dan 1.500<br />

verkochte T-shirts, 700 sweaters<br />

en 110 vlaggen is het nieuwe logo<br />

al helemaal ingeburgerd bij onze<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s en zorgt het voor een<br />

grote zichtbaarheid van Jeugd<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.<br />

Al deze nieuwigheden kregen<br />

de Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s<br />

voorgeschoteld op de jaarlijkse<br />

Startdag. 250 Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s<br />

zakten hiervoor op 8<br />

september af naar het militair domein<br />

in Hechtel-Eksel. Dat zijn er<br />

100 meer dan vorig jaar.<br />

naamBEKEndhEid<br />

Jeugdbewegingen maken steeds<br />

meer gebruik van ons didactisch<br />

materiaal en contacteren ons voor<br />

eerstehulpinformatie. Jeugd <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> wordt binnen het jeugdwerk<br />

duidelijk beschouwd als een referentie<br />

in eerste hulp. In 2008<br />

bouwen we verder aan deze rol en<br />

vernieuwen we onze eerstehulpini-<br />

tiatie voor jeugdleiders en zullen<br />

we onze expertise promoten naar<br />

het jeugdwerk.<br />

Naambekendheid verwierven we<br />

ook als nationale trekker van de<br />

Dag van de Jeugdbeweging en<br />

door deel te nemen aan talrijke<br />

evenementen. Zo bemanden we<br />

o.a. op Mano Mundo een Bizarre<br />

bib (een bib met levende boeken).<br />

12.000 kinderen leerden Jeugd<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> kennen op de kinderrechtendorpen.<br />

Die dorpen kon<br />

je bewonderen op vijf kinderfestivals:<br />

naast coole optredens en te<br />

gekke attracties maken kinderen<br />

er kennis met ‘kinderrechten’. Ze<br />

ontdekten via onze speelse stand<br />

‘Gezondheid? Proost!’ hoe kinderen<br />

in Namibië elke dag kilometers<br />

moeten lopen om drinkbaar water<br />

te halen.<br />

sCholEn in dE Ban Van WatER<br />

4 miljoen mensen sterven jaarlijks<br />

door een gebrek aan drinkwater.<br />

Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> wilde kinderen<br />

en jongeren bewust maken van<br />

deze waterproblematiek en nodigde<br />

daarom op 20 december<br />

scholen uit tijdens Music for Life.<br />

Leerlingen konden er een educatief<br />

programma doorlopen met<br />

twee interactieve watertentoonstellingen,<br />

een waterparcours en een<br />

electrokwis per fiets. Daarnaast<br />

boden we drie gratis lespakketten<br />

rond water voor verschillende<br />

leeftijden aan op onze site. Hiervoor<br />

werkten we samen met Protos<br />

(www.protos.be).


EERstE hulp op sChool<br />

Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> brengt eerste hulp binnen de<br />

klaslokalen. We zetten een stafmedewerker op onderwijs<br />

en waren aanwezig op vijf onderwijsbeurzen<br />

in <strong>2007</strong>. Daar stelden we ons onderwijsaanbod<br />

voor het lagere en secundaire onderwijs voor.<br />

Een eerstehulpteam op school? In Duitsland is dit<br />

al helemaal ingeburgerd. Dat kan in <strong>Vlaanderen</strong><br />

ook, dacht Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. En dus lanceerde<br />

het in <strong>2007</strong> het nieuwe eerstehulpproject JOS –<br />

Jongerenhelper Op School - voor het onderwijs.<br />

samEnWERKing<br />

In <strong>2007</strong> ondernamen we heel wat initiatieven om<br />

Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> intern en extern bekend te maken.<br />

Zo organiseerden we een Europees uitwisselingsweekend<br />

voor Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>personeelsleden<br />

en -<strong>vrijwilliger</strong>s uit 30 landen en namen we<br />

deel aan het 5e Europese Congres over reanimatie,<br />

medische hulpverlening en preventie in Oostende.<br />

Samen met onze collega’s van het Duitse<br />

en Oostenrijkse Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> verzorgden we<br />

hier het luik rond eerste hulp naar kinderen en jongeren<br />

toe.<br />

<strong>2007</strong>: jEugd RodE KRuis in CijfERs<br />

• Aantal Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>kernen: 97<br />

• Totale eerstehulpbereik: 17.074 kinderen en<br />

jongeren<br />

• Aantal verspreide infofolders: 36.378<br />

• Aantal unieke bezoekers op onze website:<br />

32.400<br />

• Aantal jeugdmonitoren (opgeleide eerstehulplesgevers):<br />

160<br />

• Aantal initiatoren (opgeleide lesgevers voor<br />

de eerstehulpinitiaties): 84<br />

• Aantal Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s: 1.078<br />

lEuK WEEtjE<br />

Op het congres in Oostende ontmoetten we het<br />

Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> van Malta. Ze waren erg onder<br />

de indruk van onze eerstehulppakketten. In 2008<br />

komen ze naar <strong>Vlaanderen</strong> om ons eerstehulpaanbod<br />

te bekijken om zich hierop te baseren voor<br />

hun eigen aanbod.<br />

mEER infoRmatiE oVER jEugd RodE KRuis:<br />

jaaRVERslag.RodEKRuis.BE.<br />

EERstEhulppuBliCatiEs in niEuW KlEEdjE<br />

WondE®Kids<br />

Een korte kennismaking<br />

met eerste hulp<br />

voor 6- tot 9-jarigen.<br />

hulpKiCK<br />

Een initiatie voor<br />

kinderen van 10 tot<br />

12 jaar<br />

BRoodjE gEWond<br />

Jongeren van 13<br />

tot 16 leren wat ze<br />

moeten doen bij een<br />

ongeval.<br />

hElpERtjE<br />

Een uitgebreide eerstehulpcursus<br />

voor<br />

10- tot 12-jarigen.<br />

junioR hElpER<br />

Voor jongeren tussen<br />

13 en 15 die het tot<br />

eerstehulpexpert willen<br />

schoppen.<br />

WERKING IN VLAANDEREN 45


wATEr UiT EEn pomp… hET wAS EErST EEn BEETjE gEK, mAAr<br />

hEt is WEl VEEl handigER dan altijd naaR dE BRon tE moEtEn<br />

lopEn. hEt WatER smaaKt ooK VEEl BEtER.


Wereldwijde<br />

solidariteit.<br />

onzE WERKing WEREldWijd<br />

. Noodhulp. Snelle hulp dankzij wereldwijde aanwezigheid 48<br />

. Overzichtskaart. Onze activiteiten wereldwijd 52<br />

. Structurele hulp. Rampen helpen voorkomen 54<br />

. Music for Life. Stille rampen halen spotlights 56<br />

. Tracing. Spoorloos? Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> helpt zoeken 58<br />

. Internationaal Humanitair Recht. Beschermer in oorlogstijd 60<br />

. Opvang voor asielzoekers. Opvang, maar ook begeleiding en vorming 62<br />

WERKING WERELDWIJD 47


noodhulp<br />

Snelle hulp dankzij wereldwijde aanwezigheid<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> biedt hulp aan getroffenen van rampen overal<br />

ter wereld. We zijn al ter plaatse nog voor een ramp slachtoffers<br />

maakt: dat is de sterkte van ons wereldwijde netwerk<br />

van zusterverenigingen. Na een ramp schiet het Internationale<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> onmiddellijk in actie om de plaatselijke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>vereniging<br />

tijdelijk te ondersteunen bij de hulpverlening.<br />

hoe biedt het rode <strong>Kruis</strong> noodhulp?<br />

Een voorbeeld uit mozambique<br />

In januari en februari <strong>2007</strong> overstroomden<br />

grote delen van Mozambique<br />

na dagen van hevige<br />

regen. Huizen, scholen, gezondheidscentra<br />

en landbouwgewassen<br />

werden vernield. 163.045<br />

mensen verloren hun huis. Op 22<br />

februari woedde de tropische cycloon<br />

Favio over het al getroffen<br />

gebied. 6.000 huizen werden vernield,<br />

20.800 hectare landbouwgewassen<br />

raakten verwoest. 133.670<br />

bijkomende mensen werden getroffen<br />

door dit natuurgeweld. Het<br />

Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> reageerde<br />

onmiddellijk en onderzocht ter<br />

plaatse welke hulp de getroffen<br />

bevolking het meest dringend nodig<br />

had.<br />

hoE BEpaaldE hEt RodE KRuis<br />

WElKE hulp noodzaKElijK is?<br />

Het FACT (Field Assessment and<br />

Coordination Team) van het Internationale<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> bracht,<br />

samen met het Mozambikaanse<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> en de lokale overheid,<br />

de behoeften van het getroffen gebied<br />

in kaart. 120.000 ontheemde<br />

Mozambikanen hadden dringend<br />

nood aan tijdelijk onderdak, ba-<br />

48 WERKING WERELDWIJD<br />

sishulpgoederen, zuiver water en<br />

sanitaire voorzieningen. Vervolgens<br />

stuurde het Internationale<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> een hulpvraag uit naar<br />

de zusterverenigingen, waaronder<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

WElKE hulpgoEdEREn stuuRdE<br />

RodE KRuis-VlaandEREn?<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> zamelde<br />

1.002.672 euro in. Daarmee konden<br />

we 4.000 kooksets, 5.000 dekens,<br />

2.500 plastic zeilen, 300.000<br />

stuks lichaamszeep, 21.000 kg<br />

waszeep en 1.200 familietenten<br />

aankopen. Daarbij deden we zoveel<br />

mogelijk een beroep op de<br />

lokale economie of op lokale voorraden.<br />

De zeep kochten we bij lokale leveranciers.<br />

Een afgevaardigde van<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> voerde het<br />

aankoopproces ter plaatse en in<br />

eigen beheer uit. Kooksets, dekens<br />

en plastic zeilen kochten we<br />

aan uit de beschikbare voorraden<br />

van het Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

in Nairobi. Voor de familietenten<br />

konden we geen beroep doen op<br />

de lokale economie of regionale<br />

noodhulp in 10 landEn<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> bood in<br />

<strong>2007</strong> noodhulp in Bangladesh,<br />

Indonesië, Mexico, Mozambique,<br />

Nepal, Pakistan, Rwanda, Soedan,<br />

Sri Lanka en Togo. Waar preciesverleende<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

noodhulp? En waaruit bestond die<br />

hulp? Kijk op de uitklapbare wereldkaart<br />

op blz. 52.<br />

voorraden. Op basis van een internationale<br />

offerte bestelde <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> de tenten bij een<br />

Pakistaans bedrijf.<br />

hoE VERdEEldE hEt RodE<br />

KRuis hulpgoEdEREn?<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> besliste, in nauw<br />

overleg met de plaatselijke overheid<br />

en andere hulporganisaties,<br />

in welke tijdelijke kampen het de<br />

hulpgoederen zou leveren. Twee<br />

afgevaardigden van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong>, leden van de Emergency<br />

Response Unit (ERU) van<br />

het Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> hielpen<br />

het Mozambikaanse <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> om informatie over het terrein<br />

te verzamelen en te verwerken.<br />

Ze hielp ook bij de verdeling van<br />

hulpgoederen. Dankzij de plaatselijke<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s werden<br />

die goederen ook verdeeld in afgelegen<br />

en moeilijk toegankelijke<br />

gebieden.


Efficiëntie troef, ook bij noodhulp.<br />

Een voorbeeld uit Zuidoost-Azië.<br />

Op 26 december <strong>2007</strong> was het precies drie jaar<br />

geleden dat een zware tsunami 10 landen rond<br />

de Indische Oceaan trof. De treurige eindbalans:<br />

meer dan 226.000 doden en honderdduizenden<br />

ontheemde slachtoffers. Dankzij de aanwezigheid<br />

en de paraatheid van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s in de<br />

getroffen landen kon het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> al tijdens de<br />

eerste uren en dagen na de ramp bijstand verlenen<br />

aan ruim 1,7 miljoen mensen.<br />

Ook vandaag nog is <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> actief<br />

in Zuidoost-Azië. Onze projecten kaderen binnen<br />

de hulpverlening van het Internationale <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>. Eind <strong>2007</strong> had <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> bijna<br />

80 % van de fondsen die beschikbaar waren voor<br />

de slachtoffers van de tsunami besteed. Daarmee<br />

liggen we perfect op koers: de heropbouw van de<br />

getroffen landen is immers een hulpverleningsproject<br />

op langere termijn. De resterende 20 % van de<br />

ontvangen middelen is toegewezen aan projecten<br />

in 2008 en 2009.<br />

Van elke 100 euro die <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

ontving om hulp te bieden na de tsunami, ging<br />

94 euro naar het terrein. Dit betekent dat slechts<br />

6 % van de geschonken gelden niet voor directe<br />

hulp werd gebruikt, maar voor de noodzakelijke<br />

ondersteunende diensten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

(zoals werkingskosten in <strong>Vlaanderen</strong> en<br />

kosten voor fondsenwerving).<br />

Deze efficiënte resultaten kunnen we boeken<br />

omdat we de projecten in de getroffen landen<br />

rechtstreeks opvolgen en uitvoeren, samen met<br />

plaatselijke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen en hun <strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

Dit maakt van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> ook één van<br />

de koplopers tussen de NGO’s op het vlak van<br />

kostenefficiëntie.<br />

WERKING WERELDWIJD 49


hEt RodE KRuis is dE spECialist in noodhulp<br />

Al 15 jaar bundelt het Wereldrampenrapport<br />

van het Internationale<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> jaarlijks de belangrijkste<br />

cijfers en evoluties in natuurrampen.<br />

Het Wereldrampenrapport<br />

<strong>2007</strong> bracht de cijfers van 2006 in<br />

kaart en werd op 13 december<br />

<strong>2007</strong> aan de Vlaamse pers voorgesteld.<br />

Het rapport kan gedownload<br />

worden op www.ifrc.org.<br />

In 2006 troffen 427 natuurrampen<br />

de wereld. Dat is een opmerkelijke<br />

toename: 10 jaar geleden werden<br />

‘maar’ 236 rampen genoteerd.<br />

Hoewel het aantal rampen toenam,<br />

Klimaatsverandering en het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

In 2002 richtte het Nederlandse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> een<br />

klimaatscentrum op in Den Haag. Dat centrum<br />

bouwt een brug tussen de klimaatwetenschap en<br />

de hulpverlening na rampen. De strijd tegen de klimaatsverandering<br />

kan immers op twee manieren<br />

gevoerd worden. Veel organisaties bestrijden de<br />

oorzaken, bijvoorbeeld door de uitstoot van CO 2 te<br />

beperken. Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> focust bijna uitsluitend<br />

op de andere kant: we bestrijden de gevolgen voor<br />

de meest kwetsbaren.<br />

De hittegolven in 2003 en 2006 en herhaaldelijke<br />

overstromingen in Roemenië en Bulgarije toonden<br />

dat de gevolgen van klimaatsveranderingen nu<br />

al voelbaar zijn in Europa. Toch staat vast dat de<br />

ontwikkelingslanden het zwaarst getroffen zullen<br />

worden. Plaatselijke gemeenschappen zijn er sterk<br />

afhankelijk van sectoren zoals landbouw, veeteelt<br />

en visvangst die heel gevoelig zijn voor klimaatsverandering.<br />

Bovendien leven mensen in ontwikkelingslanden<br />

vaak in gebieden die gevoelig zijn voor<br />

natuurrampen. Vaak kampen ze nu al met problemen<br />

zoals een tekort aan drinkbaar water, malaria<br />

en droogte. Deze problemen zullen door de global<br />

warming alleen maar toenemen.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s op het terrein, die hulp bieden<br />

na overstromingen, droogtes, hittegolven en<br />

hevige orkanen, moeten de laatste jaren steeds va-<br />

50 WERKING WERELDWIJD<br />

daalde het aantal slachtoffers. De<br />

voorbije tien jaar kwamen jaarlijks<br />

gemiddeld 120.000 mensen om bij<br />

rampen. In 2006 lag dat aantal een<br />

pak lager: 33.733 doden.<br />

ExpERtisE in huis<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> bezit een<br />

grote expertise op het vlak van<br />

noodhulp. Die kennis wordt doorgegeven<br />

aan studenten geneeskunde<br />

en verpleegkunde tijdens<br />

gastcolleges in het Instituut voor<br />

Tropische Geneeskunde en aan<br />

studenten die een aanvullende<br />

opleiding volgen in het CIMIC<br />

(Centrum voor Intercultureel Management<br />

en Interculturele Communicatie).<br />

B-Fast (Belgian First Aid and Support<br />

Team), de snelle interventiestructuur<br />

van de overheid, garandeert<br />

dringende hulpverlening in<br />

het buitenland. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

beheert een deel van het<br />

materiaal en zorgt voor logistieke<br />

ondersteuning. Daarnaast stonden<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>medewerkers in voor<br />

een deel van de opleiding en training<br />

voor kandidaat-hulpverleners<br />

van B-FAST.<br />

ker optreden. Het belang van rampenparaatheidsprogramma’s,<br />

die een gemeenschap voorbereiden<br />

op de gevolgen van een ramp, neemt daarom toe.<br />

Tijdens de cycloon Sidr in Bangladesh boden de<br />

cycloonschuilplaatsen, die vooraf door het <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> en de <strong>Rode</strong> Halve Maan werden opgetrokken,<br />

een veilig onderdak. Tienduizenden mensen<br />

danken hun leven aan deze schuilplaatsen.<br />

In gebieden die het meest gevoelig zijn voor de<br />

gevolgen van de klimaatsverandering zullen deze<br />

rampenparaatheidsprogramma’s sterk uitgebreid<br />

moeten worden.<br />

Tijdens de vierjaarlijkse Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>conferentie<br />

die in november te Genève plaatsvond,<br />

kwamen de regeringen van nagenoeg alle landen<br />

ter wereld overeen dat rampenparaatheid een essentieel<br />

element is van noodhulp en engageerden<br />

zij zich ertoe om degradatie van het milieu en aanpassing<br />

aan klimaatsverandering, waar relevant, te<br />

integreren in hun beleid gericht op de vermindering<br />

van het risico van rampen en in de rampenplannen<br />

zelf.<br />

Alle actoren betrokken in humanitaire hulp en ontwikkelingssamenwerking<br />

moeten bij het opzetten<br />

van hun langetermijnplanning samenwerken om<br />

de mogelijke gevolgen van klimaatsverandering<br />

voor de meest kwetsbaren op te vangen.


Elk <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>bericht brengt zoveel geluk<br />

Interview met afgevaardigde Gail Van Hoever<br />

Begin <strong>2007</strong> ruilde Gail Van Hoever, bekend van het tv-programma Kijk uit!, haar job als politiecommissaris<br />

in voor een humanitaire missie bij het Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>comité (ICRC). Ze<br />

ging aan de slag als protection delegate in Ethiopië. “Het mooie is dat ik mensen écht kan helpen:<br />

als ik bij hen over de vloer kom, dan zal hun leven er alleen maar mooier op worden.”<br />

je bent ‘protection delegate’. wat houdt dat precies in?<br />

gail Van hoever: “Het ICRC helpt Ethiopiërs<br />

die willen terugkeren naar hun vaderland nu<br />

het conflict er voorbij is. Als protection delegate<br />

- of beschermingsafgevaardigde - organiseer<br />

ik hun repatriëring. Samen met een team<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>medewerkers kijk ik erop toe<br />

dat mensen veilig kunnen terugkeren en goed<br />

opgevangen worden. Daarnaast neemt het<br />

bezoeken van gevangenen een belangrijk deel<br />

van mijn tijd in.”<br />

waarom hebben deze mensen hulp nodig van het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>?<br />

“Niet-begeleide minderjarigen, ouderen en<br />

zieken zijn kwetsbaar. Zij kunnen niet zonder<br />

meer terugkeren naar hun land van herkomst.<br />

Vooraleer we starten met een repatriëring,<br />

zoek ik de ‘welcoming family’ op. Dat is een<br />

hele uitdaging: in Ethiopië zoek je niet zomaar<br />

een adres op in een telefoonboek. Je moet<br />

mensen persoonlijk gaan opzoeken om er zeker<br />

van te zijn dat je hen kan bereiken. Als de<br />

familie opgespoord is en als die bereid is hun<br />

familielid op te vangen, dan zetten we de repatriëring<br />

in gang. We zetten dus nooit mensen<br />

de grens over zonder er zeker van te zijn dat ze<br />

goed zullen opgevangen worden.”<br />

Sommigen leven al erg lang gescheiden van hun<br />

familie. hoe verloopt het eerste contact?<br />

“Vaak hebben mensen jarenlang geen contact<br />

meer gehad: ze weten niet eens of hun<br />

familieleden nog leven. Een <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>bericht,<br />

dat via Tracing<strong>vrijwilliger</strong>s bezorgd wordt aan<br />

de ‘welcoming family’, is dan het eerste teken<br />

van leven. Het is zo mooi om te zien hoe een<br />

eenvoudig <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>bericht zo veel geluk<br />

kan brengen. Mijn haar komt ervan overeind<br />

als ik zie hoe intens gelukkig we mensen kunnen<br />

maken met het werk dat we hier dagelijks<br />

doen.”<br />

waarom koos je voor een job als hulpverlener bij<br />

het rode <strong>Kruis</strong>?<br />

“Het ICRC is een organisatie die ik al sinds<br />

mijn studententijd bewonder. Ik maakte de<br />

juiste keuze om voor het ICRC te gaan werken:<br />

dagelijks voel ik de kracht die uitgaat van de<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>beweging. Als we mensen de grens<br />

over brengen, voel je gewoon de bescherming<br />

van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>embleem. Het embleem,<br />

en de organisatie die het vertegenwoordigt,<br />

wordt erkend door de autoriteiten. Grenswachten<br />

respecteren ons werk. De voldoening die<br />

ik krijg door elke dag het verschil te kunnen<br />

maken, is de belangrijkste reden waarom ik dit<br />

werk doe.”<br />

wat zal je altijd bijblijven van je missie in Ethiopië?<br />

“De relativiteit van onze dagelijkse problemen<br />

in <strong>Vlaanderen</strong>! Als je dat vergelijkt met de<br />

problemen waarmee mensen hier in Ethiopië<br />

te kampen hebben… Regelmatig ontmoet ik<br />

kinderen die jaren geleden hun familie verloren<br />

door het conflict. Ze zijn helemaal alleen naar<br />

een ander land getrokken waar ze niemand<br />

kennen. En ze trekken hun plan, ze slagen erin<br />

om te overleven! Het is onvoorstelbaar hoe<br />

weerbaar die jongeren zijn.”<br />

WERKING WERELDWIJD 51


52 WERKING WERELDWIJD<br />

overzichtskaart<br />

Onze activiteiten wereldwijd<br />

noodhulp<br />

Bij oorlogen, aardbevingen, overstromingen<br />

of andere rampen komt<br />

eerst het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> van het getroffen<br />

land in actie. Maar soms zijn<br />

de gevolgen van een ramp zo erg<br />

dat de plaatselijke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>vereniging<br />

de situatie niet aankan. In<br />

dat geval springen de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen<br />

van andere landen<br />

bij, ook <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Afhankelijk van de noden sturen<br />

we dan hulpgoederen, materiaal of<br />

mensen ter plaatse. Vaak worden<br />

internationale noodhulpacties ook<br />

financieel ondersteund door <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

stRuCtuRElE hulp<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> blijft de<br />

plaatselijke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>vereniging<br />

steunen als de acute noodsituatie<br />

voorbij is. Na de noodhulp moet er<br />

immers gezorgd worden voor wederopbouw.<br />

We wachten natuurlijk niet op een<br />

ramp om klaar te staan. We bieden<br />

ook hulp op lange termijn. Dit doen<br />

we in landen waar de bevolking<br />

erg kwetsbaar is door armoede<br />

of ziektes. Verschillende projecten<br />

wereldwijd worden financieel of<br />

materieel door <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

gesteund.<br />

afgEVaaRdigdEn En ExpERtEn<br />

Afgevaardigden zijn professionele<br />

medewerkers. Ze verlenen noodhulp<br />

of werken samen met <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>verenigingen in het Zuiden<br />

aan het structureel verbeteren van<br />

de leefsituatie van de meest kwetsbaren.<br />

Op het terrein werken chauffeurs,<br />

verpleegkundigen, kinesisten,<br />

architecten, (water)ingenieurs<br />

en specialisten in projectbeheer,<br />

financiën en human resources.<br />

Experten zijn (vrijwillige) medewerkers<br />

die uitgestuurd worden naar<br />

een projectland in het Zuiden om<br />

een bepaalde (veelal korte) opdracht<br />

te vervullen (bijvoorbeeld<br />

over eerste hulp) waarin ze een grote<br />

expertise opgebouwd hebben.<br />

iCRC<br />

ifRC<br />

RK-V<br />

VRijW.<br />

NOODHULP<br />

STRUCTURELE HULP<br />

AFGEVAARDIGDEN<br />

AFGEVAARDIGDEN IN DIENST VAN HET INTERNA-<br />

TIONALE COMITé VAN HET RODE KRUIS<br />

AFGEVAARDIGDEN IN DIENST VAN DE INTERNA-<br />

TIONALE FEDERATIE VAN RODE KRUIS- EN RODE<br />

HALVE MAANVERENIGINGEN<br />

BILATERALE PROJECTEN (UITGEVOERD DOOR<br />

RODE KRUIS-VLAANDEREN IN SAMENWERKING<br />

MET EEN PARTNERVERENIGING IN HET ZUIDEN)<br />

ExPERTISEMISSIES DOOR VRIJWILLIGERS


Leren onafhankelijk zijn van ontwikkelingshulp<br />

Vrijwilliger Ivo leert Mozambikaanse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>medewerkers hoe ze de <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>werking kunnen financieren met bedrijfseerstehulp.<br />

In Nepal en Mozambique ondersteunde <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> de plaatselijke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>vereniging<br />

bij het opzetten van eerstehulpcursussen voor<br />

bedrijven. Dankzij de inkomsten die de bedrijfslessen<br />

genereren, kan het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> een deel van<br />

zijn eigen werking bekostigen.<br />

Yvo Van Werde, voorzitter van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Ham,<br />

begeleidde het Mozambikaanse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> bij de<br />

uitbouw van bedrijfseerstehulp. Yvo Van Werde:<br />

“Vooraleer het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> een aanbod aan bedrijven<br />

kan gaan voorstellen, moet je aan tal van<br />

vereisten voldoen. Het Mozambikaanse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

geeft bijvoorbeeld niet alleen eerste hulp aan lokale<br />

bedrijfjes, maar ook aan multinationals. En die<br />

stellen hoge kwaliteitseisen.”<br />

“Samen met de Mozambikaanse medewerkers<br />

zorgde <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> voor een kwaliteitsvolle<br />

eerstehulpopleiding, goed opgeleide<br />

lesgevers, degelijk lesmateriaal en een goede<br />

administratieve ondersteuning. We leerden onze<br />

partnervereniging ook om commercieel te denken<br />

(promotie maken voor opleidingen, hoe omgaan<br />

met klachten...). Vandaag is het Mozambikaanse<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> actief bezig met bedrijfseerstehulplessen<br />

op basis van ‘onze’ EFAM.”<br />

Bedrijfseerstehulp kan winstgevend zijn als je je<br />

aanbod goed verkoopt, weet Yvo. “Met die opbrengsten<br />

versterkt de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>vereniging vervolgens<br />

de rest van haar werking. Fondsen werven bij de<br />

bevolking of de overheid is voor ontwikkelingslanden<br />

niet evident. Bedrijfseerstehulp is daarom een<br />

structurele inkomstenbron voor hen en maakt hen<br />

onafhankelijker van ontwikkelingshulp.<br />

”Bedrijfseerstehulp is bovendien een geschikt kanaal<br />

om de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>gedachte uit te dragen. “In<br />

Mozambique heeft het project er zelfs toe geleid<br />

dat er spontaan hulp kwam van bedrijven na de<br />

overstromingen en een zware ontploffing in de<br />

hoofdstad Maputo.”<br />

WERKING WERELDWIJD 55


music for life<br />

Stille rampen in de spotlights<br />

De wereld schreeuwt<br />

om drinkwater<br />

Music for Life: dat zijn 3 dj’s van Studio<br />

Brussel die zich 6 dagen en 5<br />

nachten opsluiten om onafgebroken<br />

een verzoekprogramma te presenteren.<br />

Iedereen kon telefonisch, via<br />

de website of bij de glazen studio<br />

in Leuven, een liedje aanvragen en<br />

geld geven.<br />

Editie <strong>2007</strong> stond volledig in het teken<br />

van water. Het ingezamelde geld<br />

ging dan ook integraal naar de waterprojecten<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Music for Life slaagde erin<br />

<strong>Vlaanderen</strong> massaal warm te maken<br />

voor een ‘vergeten ramp’ die anders<br />

nauwelijks media-aandacht krijgt.<br />

56 WERKING WERELDWIJD<br />

Op kerstavond <strong>2007</strong> klokte de tweede<br />

editie van Music for Life af op een<br />

ongelofelijke 3.353.568 euro.<br />

BEstEdingEn<br />

• 600.000 euro van de Music for<br />

Life-opbrengst is bestemd voor<br />

de bestaande structurele projecten<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

in Namibië, Mozambique,<br />

Burundi en Rwanda.<br />

• 900.000 euro (inclusief de bijdrage<br />

van de Vlaamse overheid)<br />

wordt besteed aan de<br />

aankoop van watergerelateerde<br />

noodhulpgoederen en gespecialiseerde<br />

waterkits. In januari<br />

2008 gebruikten we al een deel<br />

van het geld om hulp te bieden<br />

aan meer dan 9.000 families na<br />

de overstromingen in Mozambique.<br />

• Meer dan 1,5 miljoen euro (inclusief<br />

de bijdragen van de federale<br />

overheid en de Vlaamse<br />

minister van Leefmilieu) gaat<br />

naar nieuwe projecten in Malawi,<br />

Nepal, Zuid-Soedan en<br />

Ivoorkust.<br />

30 miljoen landmijnen,<br />

daar kan je niet om heen.<br />

Eind 2006 zamelde Music For<br />

Life 2,7 miljoen euro in. Deze opbrengst<br />

ging integraal naar <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>projecten voor slachtoffers<br />

van landmijnen.<br />

Verzorging, rehabilitatie en re-integratie<br />

van landmijnslachtoffers is<br />

een belangrijke bekommernis van<br />

het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. Via langetermijnprogramma’s<br />

krijgen de slachtoffers<br />

van antipersoonsmijnen blijvende<br />

steun.<br />

Het geld werd overgemaakt aan<br />

het wereldwijde Mine Action Programme<br />

en het Special Fund for<br />

the Disabled van het Internationale<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>comité.<br />

Het ‘Mine Action Programme’ omvat<br />

fysische rehabilitatie (prothesen,<br />

ortheses, krukken, rolstoelen,<br />

fysiotherapie) en preventie (informatie<br />

over gevaarlijke sites, risico<br />

op mijnongevallen verminderen,<br />

sensibilisering).


Het ‘Special Fund for the Disabled’ biedt hulp op<br />

lange termijn. Het geeft financiële steun om de<br />

hulpverlening na het einde van een gewapend<br />

conflict voort te zetten en biedt expertise voor het<br />

opzetten van rehabilitatiecentra.<br />

mEER dan 46.000 mEnsEn gEholpEn in <strong>2007</strong><br />

In <strong>2007</strong> werden meer dan 46.000 mensen in<br />

26 landen geholpen dankzij de giften van het publiek<br />

voor Music for Life. Met de bijdrage van de<br />

federale regering voor het ‘Mine Action Programme’<br />

in Afghanistan werden in totaal 15.561 mensen<br />

geholpen. Meer cijfers worden gepubliceerd<br />

in het jaarverslag <strong>2007</strong> van het Internationale <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>comité: www.icrc.org.<br />

Detailinformatie over inkomsten en uitgaven van<br />

Music for Life: zie blz. 119.<br />

Een nieuw leven voor landmijnslachtoffers<br />

Werking in Cambodja uitgebreid dankzij Music for Life<br />

Inge Franki is kinesiste voor het Internationale<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>comité (ICRC) in Cambodja en helpt<br />

landmijnslachtoffers bij hun revalidatie. Dankzij Music<br />

for Life ontving het project - via het Mine Action<br />

Programme - zo’n 235.000 euro.<br />

In Cambodja komen slachtoffers van ver om een<br />

nieuwe prothese te laten aanmeten, of om te revalideren.<br />

Inge Franki: “Jammer genoeg zijn er nog<br />

steeds slachtoffers van landmijnen die niet tot in<br />

ons centrum raken, uit angst of omwille van de<br />

afstand. Een paar maanden geleden ontmoette ik<br />

een moeder van een slachtoffertje van 5 jaar die<br />

niet op consultatie wou komen. Pas na lang aandringen<br />

en nadat ik een lokale sociaal werker had<br />

ingeschakeld, stond ze opeens aan ons centrum…<br />

tot grote opluchting van ons team natuurlijk!”<br />

Het team wordt vaak geconfronteerd met dit soort<br />

problemen en kon, dankzij Music for Life, de capaciteit<br />

van het ‘field team’ verdubbelen. Dat team<br />

VERdRag VECht tEgEn antipERsoonsmijnEn<br />

Op 3 december 1997 werd, in het Canadese Ottawa,<br />

het antipersoonsmijnenverdrag voor ondertekening<br />

opengesteld. Het verdrag voerde een totaalverbod<br />

in op antipersoonsmijnen.<br />

Het Ottawaverdrag is in meerdere opzichten erg<br />

succesvol geweest. 156 landen hebben het verdrag<br />

geratificeerd. Van de 50 staten die ooit antipersoonsmijnen<br />

produceerden, zijn er 34 partij bij<br />

het verdrag. Bijna 42 miljoen landmijnen zijn vernietigd<br />

en de wereldwijde handel in de ‘stille doders’ is<br />

praktisch tot stilstand gekomen. Het aantal nieuwe<br />

mijnenslachtoffers loopt daardoor ieder jaar terug.<br />

Op 9 mei <strong>2007</strong> organiseerde het ministerie van<br />

Buitenlandse Zaken het symposium ‘Nieuwe vooruitzichten<br />

voor een wereld zonder mijnen’. <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> nam hieraan deel en bracht er getuigenissen<br />

over de campagne ‘Music for Life’.<br />

werkt als een mobiel centrum dat patiënten thuis<br />

opzoekt en tot in de verst gelegen dorpen gaat.<br />

“Ter plaatse nemen ze de maten op van de slachtoffers.<br />

In onze werkplaatsen maken we vervolgens<br />

de protheses op maat. Da’s belangrijk, want een<br />

slechtzittende prothese kan enorm schrijnen waardoor<br />

zelfs wonden kunnen ontstaan. Ten slotte<br />

brengt het field team de protheses tot bij de patiënten<br />

thuis.”<br />

De nieuwe investeringen zijn een hele vooruitgang,<br />

maar er is nog een lange weg te gaan. Inge: “De<br />

mijnen worden beetje bij beetje geruimd, maar dit<br />

jaar alleen al passeerden 350 nieuwe patiënten in<br />

ons centrum. Het is een heel droog seizoen waardoor<br />

mensen veel verder de velden intrekken die<br />

nog niet ontruimd zijn. Met nare gevolgen... Gelukkig<br />

is onze werking flink uitgebreid met de extra<br />

middelen die we ontvingen. Aan alle StuBru-luisteraars,<br />

een dikke merci voor de gulle giften! Die<br />

komen hier ongelofelijk goed van pas!”<br />

WERKING WERELDWIJD 57


Tracing<br />

Spoorloos? Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> helpt zoeken<br />

De vijftienjarige Youssef is samen met zijn ouders, broertje en zus het onveilige Irak moeten<br />

ontvluchten. Tijdens de zware en gevaarlijke vlucht wordt hij gescheiden van zijn familie.<br />

Youssef komt uiteindelijk terecht in <strong>Vlaanderen</strong>… Van de andere gezinsleden: geen spoor.<br />

“Wat is er met hen gebeurd? Waar zijn ze terecht gekomen?” Youssef is hulpeloos en alleen.<br />

Wat nu? Youssef klopt aan bij de dienst Tracing van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. Die herenigt al<br />

70 jaar gezinnen en spoort vermisten op. Dat kan dankzij het wereldwijde <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>netwerk.<br />

58 WERKING WERELDWIJD<br />

Europese databank<br />

voor vermisten<br />

Tijdens hun vlucht naar Europa<br />

raken families vaak van elkaar gescheiden.<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> helpt dan<br />

om de vermiste familieleden terug<br />

te vinden. Totnogtoe werden <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>collega’s in de landen waar<br />

de gezochte familieleden zouden<br />

kunnen verblijven, elk afzonderlijk<br />

gecontacteerd. Elke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>organisatie<br />

startte dan de zoektocht<br />

naar de gezochte personen. Deze<br />

werkwijze heeft al vele gezinnen<br />

kunnen herenigen.<br />

Om de opsporingskansen aanzienlijk<br />

te vergroten, ontwikkelde <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> de eerste centrale<br />

Europese databank voor vermiste<br />

personen. In deze ‘Red Cross Tracing<br />

Application’ registreren de Tracingdiensten<br />

de namen van personen<br />

die via het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> op zoek<br />

zijn naar hun verwanten.<br />

De voordelen van deze databank?<br />

Meer accurate gegevens, snellere<br />

toegang tot alle gegevens door de<br />

verschillende nationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen<br />

in Europa, en een<br />

zoekactie die over een veel langere<br />

termijn actief blijft. Een zeer grote<br />

stap voorwaarts in het opsporen<br />

van vermiste familieleden.<br />

Deze databank treedt in werking in<br />

februari 2008.<br />

Tevredenheidsenquête<br />

bij Tracingklanten<br />

Om onze dienstverlening te verbeteren,<br />

onderzocht een onafhankelijk<br />

bureau in <strong>2007</strong> de tevredenheid<br />

over onze werking bij 500 mensen<br />

die bij ons hebben aangeklopt<br />

voor een familiehereniging of voor<br />

een opsporing. Op basis van de<br />

resultaten kunnen we beter inspelen<br />

op de behoeften en ons beter<br />

kenbaar maken bij de doelgroep.<br />

De ex-klanten bleken erg positief<br />

over de dienstverlening. Dat blijkt<br />

uit de gemiddelde tevredenheidsscore<br />

van 7,5 op 10 op drie domeinen:<br />

het bereiken van de dienst,<br />

de behandeling van het dossier en<br />

het oplossen van het probleem.<br />

gEVoEligE pRoBlEmatiEK<br />

Mond-aan-mondreclame door<br />

kennissen, familieleden, landgenoten<br />

en advocaten is een vaak<br />

vermelde manier waarop klanten<br />

onze werking leren kennen. Omdat<br />

het probleem van familiehereniging<br />

en opsporing weinig bespreekbaar<br />

en gevoelig is, bevelen<br />

tevreden klanten ons niet altijd aan<br />

anderen aan. Instellingen zoals<br />

het Commissariaat-Generaal voor<br />

vluchtelingen en Staatslozen, spelen<br />

een belangrijke rol als doorverwijzende<br />

instantie.


dE aCtiVitEitEn Van tRaCing in <strong>2007</strong> in CijfERs<br />

500<br />

400<br />

300<br />

200<br />

100<br />

0<br />

2002<br />

2003<br />

VERmistE familiElEdEn opspoREn<br />

Het aantal aanvragen voor opsporingen van vermiste<br />

familieleden blijft constant. Enkel in 2004<br />

daalde het aantal mensen dat bij Tracing aanklopte.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> verhuisde in dat<br />

jaar, waardoor mensen minder makkelijk de weg<br />

vonden naar de dienst Tracing.<br />

In <strong>2007</strong> opende de dienst Tracing van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> 243 nieuwe opsporingsdossiers. We<br />

sloten 336 dossiers af, waarvan 98 met een positief<br />

resultaat.<br />

familiEs hEREnigEn<br />

2004<br />

Het aantal aanvragen van familiehereniging stijgt<br />

jaarlijks. Daarvoor zijn twee redenen. Enerzijds<br />

krijgt Tracing meer bekendheid, waardoor mensen<br />

sneller de weg vinden naar onze dienstverlening.<br />

Anderzijds wordt de wettelijke procedure voor familiehereniging<br />

steeds ingewikkelder en heeft de<br />

aanvrager, vooral een vluchteling, meer dan ooit<br />

ondersteuning nodig bij de procedure. Het aantal<br />

gelukte familieherenigingen stijgt parallel met het<br />

aantal aanvragen.<br />

Tracing startte in <strong>2007</strong> 235 nieuwe dossiers tot<br />

gezinshereniging en kon 98 gezinnen (221 personen)<br />

herenigen.<br />

2005<br />

2006<br />

<strong>2007</strong><br />

Aantal personen die informatie vroegen aan Tracing<br />

Aantal aanvragen tot opsporing<br />

Aantal verzonden <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>berichten<br />

Aantal aanvragen voor familiehereniging<br />

Aantal dossiers vrijwillige repatriëring<br />

RodE KRuisBERiChtEn VERstuREn<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>berichten zijn korte, persoonlijke en<br />

neutrale boodschappen die door <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s<br />

tot in afgelegen gebieden en buitenlandse<br />

gevangenissen kunnen worden gebracht. Het<br />

aantal <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>berichten dat <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

verstuurt, daalt sterk door de opkomst van<br />

andere communicatiekanalen zoals internet en<br />

gsm. Vooral voor een eerste contact wordt nog gebruik<br />

gemaakt van een <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>bericht, nadien<br />

verloopt de communicatie op een andere manier.<br />

In <strong>2007</strong> gaf <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> 167 <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>berichten door.<br />

VRijWilligE REpatRiëRing BEgElEidEn<br />

De dienst Tracing begeleidt uitgeprocedeerde<br />

asielzoekers die ons land vrijwillig verlaten. Het<br />

aantal begeleidingen daalde de laatste jaren. Dat<br />

komt in de eerste plaats omdat het aantal asielaanvragen,<br />

en dus ook het aantal uitgeprocedeerde<br />

asielzoekers, sterk afnam. Het aantal begeleidingen<br />

daalde ook omdat Tracing vooral de<br />

repatriëringen van ex-asielzoekers uit onze eigen<br />

opvangcentra behandelt en minder spontane aanvragers<br />

aankloppen voor deze hulp.<br />

Tracing behandelde in <strong>2007</strong> 85 repatriëringsdossiers.<br />

WERKING WERELDWIJD 59


internationaal humanitair recht<br />

Beschermer in oorlogstijd<br />

Het internationaal humanitair recht (IHR) biedt een juridische<br />

basis om in gewapende conflicten het menselijke leed zoveel<br />

mogelijk te verzachten. Het beschermt personen die niet of<br />

niet langer aan de vijandelijkheden deelnemen en beperkt ook<br />

het recht van de conflictpartijen om middelen en methoden<br />

van oorlogsvoering te kiezen. Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> speelt wereldwijd<br />

een belangrijke rol in de ontwikkeling en promotie van het<br />

IHR, en in het toezicht op het naleven ervan.<br />

RodE KRuis lEERt spElREgEls<br />

in ooRlogstijd aan<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> organiseerde<br />

in <strong>2007</strong> heel wat opleidingen<br />

om de regels voor de<br />

bescherming van slachtoffers en<br />

de burgerbevolking in oorlogstijd<br />

bekend te maken. Daarmee zijn<br />

we de belangrijkste aanbieder van<br />

vorming in IHR in <strong>Vlaanderen</strong>. Een<br />

overzicht...<br />

Voor hulpverleners - <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> organiseert jaarlijks<br />

een driedaagse opleiding voor<br />

hulpverleners van organisaties en<br />

instanties die werken in conflictgebieden.<br />

Voor diplomaten – In <strong>2007</strong> namen<br />

100 mensen deel aan de<br />

tweedaagse opleiding voor (stagiair)diplomaten<br />

die werken voor<br />

het ministerie van Buitenlandse<br />

Zaken.<br />

Voor journalisten - In <strong>2007</strong> volg-<br />

60 WERKING WERELDWIJD<br />

den 310 studenten journalistiek<br />

uit 8 opleidingen in <strong>Vlaanderen</strong><br />

een module over internationaal<br />

humanitair recht. Wat moeten<br />

journalisten weten over de regels<br />

in oorlogstijd en hoe beschermt<br />

het internationaal humanitair recht<br />

journalisten? Samen met het Fonds<br />

Pascal Decroos organiseerden we<br />

in november de debatavond ‘Pers<br />

in oorlog: objectief waarnemer of<br />

betrokken partij’. 140 aanwezigen<br />

gingen in discussie met 3 ervaren<br />

oorlogsjournalisten.<br />

Voor jongeren - Het lespakket<br />

‘Grenzen aan oorlog’ maakt het<br />

internationaal humanitair recht<br />

begrijpelijk voor jongeren. In <strong>2007</strong><br />

verscheen een nieuwe module<br />

over vermiste personen in oorlogstijd.<br />

Voor geïnteresseerden - Daarnaast<br />

organiseerde het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

ook de jaarlijkse lessenreeks van<br />

vijf avonden aan de VUB waarin<br />

actuele thema’s binnen het huma-<br />

nitair recht aangesneden worden.<br />

Aan de cursus namen zo’n 100<br />

mensen deel uit NGO’s, overheidsinstellingen,<br />

universiteiten,<br />

advocatuur en het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.<br />

humanitaiR RECht onlinE En<br />

op papiER<br />

Op http://ihrverdragen.rodekruis.be<br />

vind je sinds <strong>2007</strong> alle humanitairrechtelijke<br />

verdragen en aanvullende<br />

protocollen vertaald in<br />

het Nederlands. Je kan er zelfs<br />

het Eerste Verdrag van Genève<br />

uit 1864 lezen! Regelmatig worden<br />

aanvullingen en een actuele<br />

opvolging van discussies online<br />

geplaatst. Daardoor vormt onze<br />

website de meest uitgebreide Nederlandstalige<br />

internetstek over<br />

oorlogsrecht.<br />

Op onze website zijn ook de<br />

nieuwsbrieven raadpleegbaar, die<br />

het hele jaar door aan onze 820 lezers<br />

worden verstuurd. Deze IHRberichten<br />

volgen de actualiteit op<br />

de voet. In <strong>2007</strong> werden 37 berichten<br />

uitgestuurd. Belangstelling om<br />

de IHR berichten te ontvangen?<br />

Schrijf je in op www.rodekruis.be.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> geeft ook<br />

elk jaar de publicatie ‘Internationaal<br />

Humanitair Recht in de kijker’<br />

uit. Daarin zetten specialisten een<br />

actueel onderdeel van het humanitair<br />

recht uiteen.


intERnationalE RodE KRuisConfEREntiE<br />

Van 26 tot 30 november <strong>2007</strong> vond in Genève de<br />

Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>- en <strong>Rode</strong> Halve Maanconferentie<br />

plaats. De 186 nationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen,<br />

het Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>comité, de<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>federatie én regeringen van 194 landen<br />

die partij zijn bij de Verdragen van Genève waren op<br />

deze vierjaarlijkse vergadering aanwezig.<br />

Tijdens deze conferentie buigen staten, de internationale<br />

gemeenschap en het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> zich over<br />

de hedendaagse humanitaire uitdagingen. Samenwerking<br />

tussen staten, internationale organisaties,<br />

private organisaties en lokale gemeenschappen<br />

wordt steeds belangrijker om het toenemende aan-<br />

tal kwetsbare personen ten gevolge van rampen en<br />

gewapende conflicten te beschermen en hulp te<br />

bieden.<br />

paRtnERsChap mEt dE oVERhEid<br />

Ook in België wordt samenwerking tussen de overheid<br />

en het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> steeds belangrijker. Naast<br />

de resoluties die tijdens de conferentie werden<br />

goedgekeurd, gingen de Belgische overheid en het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> een aantal concrete engagementen aan<br />

om de naleving van het internationaal humanitair<br />

recht te verbeteren en de samenwerking tussen het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> en de overheid in het humanitaire domein<br />

te versterken.<br />

WERKING WERELDWIJD 61


opvang voor asielzoekers<br />

Opvang, maar ook begeleiding en vorming<br />

Miljoenen mensen zijn op de vlucht voor oorlog, honger,<br />

vervolging of natuurgeweld. Het merendeel van hen verblijft<br />

in derdewereldlanden. Maar ook in België komen mensen<br />

toe op zoek naar een nieuwe thuis en een veilige haven.<br />

Wie vreest voor vervolging om politieke of religieuze redenen<br />

vraagt hier het statuut van vluchteling aan. Op vraag van<br />

de overheid vangt het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> asielzoekers op terwijl zij<br />

wachten op de uitkomst van hun procedure.<br />

niEuWE asiElpRoCEduRE<br />

In juni <strong>2007</strong> ging de nieuwe asielprocedure<br />

in voege. Die werd door<br />

de overheid uitgewerkt om de achterstand<br />

bij de Raad van State weg<br />

te werken, Europese richtlijnen toe<br />

te passen en een meer kwaliteitsvolle<br />

procedure te garanderen.<br />

De asielprocedure verloopt nu<br />

sneller en het aantal mensen dat<br />

nog effectief naar de Raad van<br />

State stapt is sterk verminderd. De<br />

asielprocedure voor EU-onderdanen<br />

is specifiek en verloopt zeer<br />

snel.<br />

Voor de medewerkers in de <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>centra betekende de nieuwe<br />

procedure een hele omschakeling.<br />

Zij moesten zich inwerken in een<br />

grondig gewijzigde materie. Hieraan<br />

werden veel vormingsuren besteed.<br />

Omdat de procedure sneller<br />

gaat en een meer juridische<br />

grondslag heeft, moeten onze<br />

medewerkers de bewoners van de<br />

centra zeer consequent en onmiddellijk<br />

bij hun aankomst in het centrum<br />

informeren. Daarbij moeten<br />

ze anticiperen op de stappen die<br />

moeten worden gezet.<br />

niEuWE opVangWEt<br />

Behalve een nieuwe asielprocedure<br />

trad er in <strong>2007</strong> ook een nieuwe<br />

62 WERKING WERELDWIJD<br />

opvangwet in werking. De opvangwet<br />

zet een Europese richtlijn<br />

om in Belgisch recht en legt de<br />

minimumnormen voor de opvang<br />

van asielzoekers in de lidstaten<br />

vast. De wet beschrijft welke asielzoekers<br />

onder het opvangsysteem<br />

vallen, wat hun rechten en plichten<br />

zijn en hoe het opvangsysteem<br />

georganiseerd wordt.<br />

De twee voornaamste veranderingen<br />

zijn dat asielzoekers nu materiële<br />

steun krijgen tijdens de hele<br />

dE niEuWE asiElpRoCEduRE:<br />

Wat VERandERdE ER?<br />

1. De ontvankelijkheidsfase is<br />

afgeschaft, wat de rol van de<br />

Dienst Vreemdelingenzaken in<br />

de procedure drastisch inperkt.<br />

2. Er is een administratieve rechtbank<br />

opgericht bevoegd voor<br />

vreemdelingenzaken: de Raad<br />

voor Vreemdelingenbetwistingen.<br />

3. Het subsidiaire beschermingsstatuut<br />

werd ingevoerd, naar<br />

een Europese richtlijn, waardoor<br />

personen die niet onder<br />

de Conventie van Genève vallen<br />

maar toch nood hebben aan internationale<br />

bescherming, een<br />

volwaardig statuut krijgen.<br />

Reeds 18 jaar vangt <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> asielzoekers op in<br />

opdracht van de overheid. In 11<br />

Vlaamse en 2 Brusselse opvangcentra<br />

verbleven in totaal 4.193<br />

asielzoekers in <strong>2007</strong>. We verwelkomden<br />

2.858 nieuwe asielzoekers<br />

en 2.756 mensen verlieten<br />

onze centra. Daarnaast waren er<br />

53 geboortes. De grootste groep<br />

asielzoekers was afkomstig uit<br />

Rusland, Irak en Slowakije. In<br />

totaal kregen we mensen van 78<br />

verschillende nationaliteiten over<br />

de vloer.<br />

asielprocedure en dat ze alleen tijdens<br />

de eerste vier maanden in een<br />

collectieve opvangstructuur moeten<br />

verblijven en daarna naar een individuelere<br />

opvang kunnen doorstromen<br />

(‘opvang in stappen’).<br />

Deze opvang in stappen heeft een<br />

grote impact op de werking van de<br />

centra. Vroeger verbleven asielzoekers<br />

soms twee tot drie jaar in een<br />

opvangcentrum, nu krijgen ze de<br />

kans om gemiddeld na een periode<br />

van 6 tot 8 maanden uit de centra te<br />

vertrekken. Dit betekent een groter<br />

verloop in de centra en maakt het<br />

dagelijkse werk intensiever: nieuwe<br />

asielzoekers moeten immers intensief<br />

begeleid worden.<br />

Het doorschuiven naar een meer<br />

individuele woonvorm blijkt in de<br />

praktijk niet steeds haalbaar omwille<br />

van een tekort aan opvangplaatsen.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> ijvert<br />

voor overheidsmaatregelen om dit<br />

probleem structureel aan te pakken<br />

in 2008.<br />

niEuWE doElgRoEpEn<br />

In de loop van <strong>2007</strong> startte <strong>Rode</strong>


<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> met de opvang van illegaal verblijvende<br />

families in de opvangcentra van Wingene<br />

en Overpelt. Beide centra kunnen 100 personen opvangen.<br />

Sinds de uitspraak van het Arbitragehof in 2004 dat<br />

behoeftige minderjarigen die met hun ouders illegaal<br />

in België verblijven, opvang moeten krijgen,<br />

nam het aantal illegale families sterk toe in de federale<br />

opvangcentra. Daarop vroeg de overheid of<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> plaatsen voor de opvang<br />

van deze doelgroep wou voorzien.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> stemde hier voorwaardelijk<br />

mee in: het gaat om een proefperiode van 2 jaar<br />

waarna de relevantie van deze opvangactiviteit geevalueerd<br />

zal worden in functie van een duurzaam<br />

overheidsbeleid ten aanzien van deze groep.<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> neemt bovendien het voortouw om<br />

de meest gepaste opvang voor deze doelgroep te<br />

helpen ontwikkelen. De families met kinderen in illegaal<br />

verblijf hebben immers nood aan een aangepaste<br />

begeleiding. Begeleiders moeten samen met<br />

hen een traject uittekenen om hen een toekomstperspectief<br />

te geven. Is er procedurematig nog iets mogelijk?<br />

Kunnen ze vorming volgen? Ook de terugkeer<br />

naar land van herkomst bespreekbaar maken,<br />

is een belangrijke taak voor de begeleiders.<br />

psyChosoCialE gRoEpsgEspREKKEn mEt<br />

KindEREn<br />

Vluchtelingenkinderen hebben in hun jonge jaren<br />

al veel meegemaakt. Hun leven is een opeenstapeling<br />

van stressvolle situaties. Naast ervaringen<br />

met oorlog en geweld, vlucht en verlies van familie<br />

en land zijn er de gevolgen van migratie en de onzekerheid<br />

van het leven als asielzoeker in België.<br />

Via psychosociale groepsgesprekken krijgen kinderen<br />

de kans hun verhaal te vertellen en hun<br />

gevoelens te uiten. Dit project is een succes: de<br />

kinderen leren opener te communiceren en kunnen<br />

gemakkelijker contacten aangaan met andere<br />

bewoners en kinderen op school. In 2008 zullen<br />

we de groepsgesprekken met kinderen regelmatig<br />

organiseren. Ook in de opvangcentra van FedAsil<br />

zullen deze gesprekken overgenomen worden.<br />

tWEE studiEdagEn<br />

Met ondersteuning van het Europees Vluchtelingenfonds<br />

organiseerde <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> in<br />

november <strong>2007</strong> voor de vierde keer een studiedag<br />

met het thema ‘Begeleiding op vreemde maat -<br />

psychosociale hulpverlening aan asielzoekers’.<br />

Het recht op leren voor asielzoekers is recent opgenomen<br />

in de nieuwe opvangwet. Een kans om<br />

WERKING WERELDWIJD 63


een opleidingsaanbod uit te bouwen<br />

op maat van asielzoekers! In<br />

de studiedag ‘Right 2 Learn: recht<br />

op leren, nieuwe opleidingkansen<br />

voor asielzoekers’, deelden we<br />

onze ervaringen over opleidingen<br />

voor asielzoekers (zie kader).<br />

Op de studiedag ontvingen we bezoekers<br />

uit de opvangcentra en de<br />

Lokale Opvanginitiatieven (LOI),<br />

lesgevers en directies van Centra<br />

voor Volwassenenonderwijs (CVO)<br />

en Centra voor Basiseducatie, vormingswerkers<br />

van Vormingplus,<br />

beleidsmakers …<br />

VoogdEn VooR niEt-BEgElEidE<br />

mindERjaRigEn<br />

Sinds januari <strong>2007</strong> worden nietbegeleide<br />

minderjarige vreemdelingen<br />

die in België aankomen,<br />

niet langer vastgehouden in gesloten<br />

centra, maar worden zij binnen<br />

de 24 uur overgebracht naar een<br />

observatie- en oriëntatiecentrum,<br />

waar ze een voogd krijgen toegewezen<br />

die hun dossier opvolgt.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> stelt 5<br />

voogden tewerk. Zij volgden in<br />

<strong>2007</strong> samen 251 jongeren op.<br />

Vaak hebben onze voogden te<br />

maken met dossiers van ‘humanitaire<br />

smokkel’, een verdoken vorm<br />

van familiehereniging.<br />

64 WERKING WERELDWIJD<br />

ContaCt mEt dE omgEVing<br />

De opvangcentra van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> bevinden zich meestal<br />

in een woonbuurt. De integratiemedewerkers<br />

van de centra focussen<br />

daarom steeds meer op de samenwerking<br />

met lokale diensten,<br />

verenigingen en scholen. We willen<br />

het opvangcentrum naar de buurt<br />

brengen… en de buurt naar het<br />

opvangcentrum. Doordat asielzoekers<br />

en Vlamingen samen deelnemen<br />

aan activiteiten leren ze elkaar<br />

kennen en respecteren in een informele<br />

setting.<br />

Ook binnen de eigen organisatie<br />

haalden we in <strong>2007</strong> de banden<br />

aan. Afdelingen en centra werden<br />

aangemoedigd om versterkt samen<br />

te werken en kregen samenwerkingsvoorstellen<br />

aangereikt. Via<br />

het bestaande aanbod van sociale<br />

zorgactiviteiten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> moedigen we onze<br />

plaatselijke afdelingen aan om de<br />

kennis en expertise met de opvang<br />

van asielzoekers te gebruiken ten<br />

voordele van asielzoekers, vluchtelingen<br />

en kwetsbaren in het algemeen.<br />

In de verwachting dat dit binnenkort<br />

wettelijk toegelaten zal zijn,<br />

wil <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> asielzoekers<br />

en erkende vluchtelingen aanmoedigen<br />

tot <strong>vrijwilliger</strong>swerk.<br />

afKomst Van dE asiElzoEKERs diE in dE CEntRa Van RodE KRuis-VlaandEREn VERBlEVEn in <strong>2007</strong><br />

lEREn als tijdVERdRijf:<br />

Right2lEaRn<br />

Via het Right2Learnproject van<br />

Equal volgden 170 asielzoekers<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> een<br />

initiatie in een beroepsopleiding,<br />

zoals een opleiding haarkapper,<br />

automechanica, kinderverzorging,<br />

informatica of ouderenzorg. Dat is<br />

een klein aantal in vergelijking met<br />

het aantal asielzoekers die <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> opvangt, maar<br />

de financiële kost zorgt voor een<br />

drempel. Beroepsopleidingen zijn<br />

immers duur.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> vindt het<br />

belangrijk dat asielzoekers aangepaste<br />

opleidingen volgen, gericht<br />

op een verblijf in België of op een<br />

terugkeer. Daarom ondersteunt het<br />

dit project en ijvert het voor een opleidingsbeleid<br />

voor asielzoekers.<br />

Asielzoekster Maria Dissa Calisto<br />

(38) uit Angola volgde een opleiding<br />

‘Kinderverzorging’. “k heb veel<br />

geleerd, onder meer over babymassage,<br />

kinderziektes en allerhande<br />

spelletjes. Wat ik leerde, komt goed<br />

van pas bij de opvoeding van mijn<br />

eigen kinderen, maar ze kan ook<br />

nuttig zijn voor later, wanneer ik een<br />

échte beroepsopleiding zou volgen<br />

(lacht). Naar de les gaan is alleszins<br />

interessanter dan me te vervelen!”<br />

ZUID-AMERIKA: 0,5 %<br />

AFRIKA: 18,6 %<br />

RUSLAND EN EUROPA: 46 %<br />

AZIë: 33,5 %<br />

ONBEKEND: 1,4 %


Alles is zo goed georganiseerd!<br />

Interview met een asielzoeker uit Irak<br />

F. vluchtte in <strong>2007</strong> uit Irak. Na een lange tocht belandde hij in oktober in België. De dienst<br />

Vreemdelingenzaken verwees hem door naar het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>opvangcentrum van Lanaken.<br />

Begin 2008 krijgt hij goed nieuws: zijn asielprocedure is afgerond en F. krijgt een verblijfsvergunning.<br />

hoe voelde je je toen je aankwam in het opvangcentrum?<br />

f: “De eerste dag liep ik helemaal verloren in<br />

het gebouw. Het centrum is zo groot! Ik vond<br />

mijn kamer zelfs niet meer terug. Maar ik werd<br />

goed opgevangen door de begeleiders. Ik<br />

leerde snel hoe het systeem in elkaar zat en<br />

aan welke regels ik me moest houden. Daar is<br />

echt goed over nagedacht! Er zijn bijvoorbeeld<br />

maar een tiental wasmachines, dus heeft iedereen<br />

een vast moment om te wassen. In Irak<br />

zijn mensen niet zo stipt als hier, dus het was<br />

even wennen om altijd op het afgesproken uur<br />

aanwezig te zijn. Dat valt me trouwens overal<br />

in België op. In Irak vertrekt een bus als hij vol<br />

zit. Hier komt de bus altijd op tijd én hij doet<br />

een vaste route. Heel handig!”<br />

Duurde het wachten tijdens je asielprocedure<br />

lang?<br />

“De <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>begeleiders in het opvangcentrum<br />

legden me uit hoe mijn procedure zou<br />

verlopen, wanneer ik op interview naar Brussel<br />

moest en hoe ik daar moest geraken. Ze<br />

zorgden ervoor dat mijn procedure vlot verliep.<br />

Wachten is vervelend, maar het centrum organiseert<br />

heel wat activiteiten. Fitnessen, dat was<br />

mijn manier om alle zorgen even te vergeten.<br />

Daarnaast volgde ik een teken- en een schrijfcursus.<br />

Voor iedereen is er wel iets te doen.”<br />

Valt het mee om in een opvangcentrum te wonen?<br />

“Het is niet eenvoudig. Je leeft met heel ver-<br />

schillende mensen onder een dak en je schiet<br />

niet met iedereen even goed op. Maar ik heb<br />

mijn land verlaten om mijn problemen achter<br />

me te laten, dus probeer ik hier zo goed mogelijk<br />

met iedereen overweg te kunnen. Als elke<br />

bewoner zijn best doet, dan is het hier aangenaam<br />

om te wonen.”<br />

wat zal je je altijd herinneren?<br />

“De begeleiders. Ik heb erg veel respect voor<br />

hen. In Irak werkte ik in de bouwsector. Dat<br />

was zwaar, maar het stelde niets voor in vergelijking<br />

met het werk van de begeleiders hier. Zij<br />

hebben pas een moeilijke job! De begeleiders<br />

zorgen ervoor dat alle bewoners de huisregels<br />

begrijpen en volgen. Ze moeten steeds vriendelijk<br />

en beleefd blijven. Niet eenvoudig, maar<br />

ze slagen erin om iedereen rustig te laten samenleven.<br />

Ik heb alleen maar goede ervaringen<br />

met de begeleiders.”<br />

je hebt net een verblijfsvergunning gekregen. hoe<br />

voelde het toen je hoorde dat je hier mocht blijven?<br />

“Fantastisch! Ik heb vreselijke dingen meegemaakt<br />

in Irak, maar ik ben blijven geloven in<br />

het goede. Ik wil mijn leven hier opnieuw opbouwen.<br />

Nu ik een verblijfsvergunning heb, wil<br />

ik een huisje en werk zoeken. Dat kon allemaal<br />

niet voor ik een verblijfsvergunning kreeg, je<br />

mag dan niet werken. Daarna wil ik dolgraag<br />

een gezin opbouwen en kinderen krijgen.”<br />

WERKING WERELDWIJD 65


Bloed<br />

BloEdVooRziEning<br />

geven doet leven.<br />

. Vrijwillige donoren. De ruggengraat van de bloedvoorziening 68<br />

. Van donor tot laboratorium. De weg van bloedproducten 72<br />

. Optimale service voor ziekenhuizen. Accuraatheid, snelheid en beschikbaarheid 74<br />

. Efficiëntie voor optimale kwaliteit. De topprioriteiten van de Dienst voor het Bloed 76<br />

. Méér dan bloedafnames. Afname en bewaring van stamcellen 79<br />

. Hoogtechnologische labo’s. DNA-tests bij zeldzame bloedgroepen 80<br />

BLOEDVOORZIENING 67


Vrijwillige donoren<br />

De ruggengraat van de bloedvoorziening<br />

Bijna 180.000 mensen gaven in <strong>2007</strong> één of meerdere keren bloed, plasma of bloedplaatjes.<br />

Jong en oud, man en vrouw: de typische donor bestaat niet. Gemiddeld geven 3 Vlamingen<br />

op 100 bloed, plasma of bloedplaatjes. Het belang van hun gift is uitermate groot, want maar<br />

liefst 70 Vlamingen op 100 hebben ooit in hun leven bloed nodig.<br />

VERstERKtE donoRWERVing<br />

Ongeveer 80 % van alle bloedgiften<br />

worden ingezameld op mobiele<br />

collectes. Deze vinden driemaandelijks<br />

plaats in de gemeenten en<br />

gebeuren in nauwe samenwerking<br />

met plaatselijke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen<br />

en vriendenkringen. In de vier<br />

donorcentra (Aalst, Genk, Jette,<br />

Turnhout) en de vier bloedtransfusiecentra<br />

(Antwerpen, Brugge,<br />

Gent, Leuven) kunnen bloed,<br />

plasma en bloedplaatjes afgenomen<br />

worden.<br />

miljoEnstE donoR<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> zette op<br />

13 november <strong>2007</strong> zijn miljoenste<br />

bloeddonor sinds 1972 (de oprichting<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>)<br />

in de bloemetjes. Het ging om Fabienne<br />

Van Mierlo, een 19-jarige<br />

studente. Tegelijk vierden we de 11<br />

miljoenste bloedgift sinds 1972.<br />

In <strong>2007</strong> kwamen 179.098 mensen<br />

naar een inzameling om bloed,<br />

plasma of bloedplaatjes te geven.<br />

Onder hen verwelkomden we<br />

29.194 nieuwe donoren. Deze vernieuwing<br />

van het donorenbestand<br />

is belangrijk om de bloedvoorraad<br />

op peil te houden. Ieder jaar stoppen<br />

immers mensen met bloed,<br />

plasma of bloedplaatjes geven,<br />

omdat ze de leeftijdsgrens van 66<br />

bereikten of omdat ze tijdelijk of<br />

68 BLOEDVOORZIENING<br />

definitief niet meer in aanmerking<br />

komen.<br />

In april <strong>2007</strong> werd de campagne<br />

‘Bloed geven doet leven’ gelanceerd.<br />

Via humoristische tv-spots<br />

werd een grote groep (nieuwe) donoren<br />

bereikt en gesensibiliseerd<br />

voor de nood aan bloed en bloedproducten.<br />

Aan de spot was een<br />

gratis 0800-nummer gekoppeld<br />

en een online inschrijvingsformulier<br />

(www.bloedgevendoetleven.<br />

be). Hier kunnen (nieuwe) donoren<br />

zich snel en gratis aanmelden om<br />

bloed te geven. Het gratis nummer<br />

en de website blijven ook in de<br />

toekomst de kern van de ‘Bloed<br />

geven doet leven’-campagne.<br />

gEEn noodopRoEpEn<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> levert elke<br />

dag op een pro-actieve manier inspanningen<br />

in zijn donorwerving.<br />

Daarbij worden verschillende communicatietechnieken<br />

ingeschakeld.<br />

In <strong>2007</strong> werkten we aan een verfijning<br />

van onze oproepmethode<br />

voor donoren.<br />

Iedere bloeddonor krijgt ongeveer<br />

een week voor de volgende<br />

bloedinzameling in zijn/haar woonplaats<br />

een per post verstuurde uitnodiging.<br />

Alle bloedgevers die ons<br />

hun gsm-nummer bezorgden, kregen<br />

bovendien een sms’je op de<br />

ochtend van een bloedinzameling.<br />

Dankzij deze ‘reminder’-sms ligt de<br />

effectieve opkomst van donoren<br />

dichter dan vroeger bij de verwachte<br />

opkomst. In <strong>2007</strong> verstuurden<br />

we in totaal 260.782 sms’jes.<br />

Bijna dagelijks verstuurden we bovendien<br />

een sms naar gekende<br />

donoren met een bloedgroeptype<br />

waarvan de voorraad op dat<br />

moment laag was. Bij tekorten<br />

aan bepaalde bloedgroepen voor<br />

bloedplaatjes of plasma belden we<br />

donoren op met de vraag een gift<br />

te komen doen.<br />

Het gevolg van deze wervingsmethode,<br />

gekoppeld aan de inspanningen<br />

van de plaatselijke <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>afdelingen voor het vinden<br />

van nieuwe donoren, is een bloedvoorraad<br />

die, zeker in vergelijking<br />

met onze buurlanden, slechts zelden<br />

een tekort vertoont. In <strong>2007</strong><br />

heeft <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> geen<br />

enkele noodoproep moeten doen<br />

in de media wegens tekorten in de<br />

bloedvoorraad.<br />

samEnWERKing mEt<br />

BEdRijVEn<br />

Tal van bedrijven zien het als hun<br />

maatschappelijke verantwoordelijkheid<br />

om hun werknemers de<br />

kans te geven om tijdens de werkuren<br />

bloed te geven. Initiatieven<br />

zoals Solidaritest ® , de enquête die<br />

bedrijven bevraagt naar hun maatschappelijke<br />

solidariteit (zie blz.<br />

107), moedigen hen hier toe aan.


<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> krijgt vaak de vraag van<br />

bedrijven om een bloedinzameling te organiseren<br />

op de site van het bedrijf. Een vereiste hiervoor is<br />

dat een minimumopkomst van 75 donoren gegarandeerd<br />

is. Als het organiseren van een bloedinzameling<br />

niet mogelijk was, maakten we afspraken<br />

om via interne bedrijfskanalen medewerkers<br />

te overtuigen om naar een bloedinzameling in hun<br />

woonplaats te gaan. In <strong>2007</strong> organiseerden we<br />

201 bedrijfsinzamelingen.<br />

BloEdsERiEus<br />

De universiteitsstudenten van Antwerpen, Brussel,<br />

Gent en Leuven kwamen massaal opdagen<br />

tijdens de actieweek ‘Bloedserieus’, een samenwerkingsverband<br />

tussen enkele studentenkringen<br />

en <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. De actie in maart<br />

en november bracht in Leuven in totaal 4.121<br />

studenten naar een bloedinzameling. Antwerpen<br />

kreeg 203 studenten over de vloer en Gent kon<br />

2.305 studenten overtuigen. Het donorcentrum<br />

van Jette mocht 71 studenten ontvangen.<br />

Het in 2006 gestarte initiatief om driemaandelijks<br />

op zaterdag de deuren van de bloedtransfusiecentra<br />

en het donorcentrum Genk te openen,<br />

werd in <strong>2007</strong> voortgezet. Dankzij een hoge<br />

aandacht in de media konden we veel nieuwe<br />

donoren bereiken. Op de vier open-zaterdagen<br />

kwamen 1.724 donoren opdagen, waarvan 15 %<br />

nieuwe.<br />

mEER CijfERs oVER diEnst VooR hEt BloEd:<br />

jaaRVERslag.RodEKRuis.BE.<br />

nood aan plasma stijgt<br />

In 2005 kondigde <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> een daling<br />

van de plasma-afnamen aan omwille van een<br />

verlaagde vraag. Daarom werden enkele donorcentra<br />

gesloten.<br />

Door recente medische toepassingen stijgt de<br />

nood aan plasma weer. Deze tendens zal zich<br />

in de toekomst waarschijnlijk verderzetten door<br />

nieuwe behandelingen van veelvoorkomende<br />

ziektes, zoals de ziekte van Alzheimer. Daarom<br />

is het belangrijk dat we kunnen blijven rekenen<br />

op voldoende plasmadonoren. In 2008 zal <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> acties opstarten om de plasmavoorraad<br />

op peil te houden. Donoren kunnen<br />

voor een plasmagift terecht in de donorcentra van<br />

Genk, Jette, Turnhout en Aalst en in de vier bloedtransfusiecentra.<br />

EERlijKE gEsChEnKEn<br />

In december <strong>2007</strong> werd een samenwerkingsovereenkomst<br />

ondertekend tussen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

en Oxfam Wereldwinkels. Vanaf 1 april 2008<br />

kunnen donoren kiezen voor Oxfamgeschenken of<br />

een Oxfam-Wereldwinkelbon als symbolische bedanking<br />

voor een gift. Het huidige geschenkenaanbod<br />

blijft nog even parallel bestaan en verdwijnt op<br />

1 januari 2009. Dan schakelen we volledig over<br />

naar Oxfamproducten. De cinema- en pretparktickets<br />

blijven wel bestaan.<br />

BLOEDVOORZIENING 69


Een zot als ik kan iemands leven redden<br />

Bloedplaatjesgever Alex vertelt.<br />

Vier keer per jaar een kwartiertje tijd afstaan om bloed te geven:<br />

het is een kleine inspanning om een leven te redden.<br />

Alex Theus (56) vond dat niet voldoende. Daarom werd hij<br />

11 jaar geleden bloedplaatjesgever. “Als het nodig is, dan<br />

mag het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> me uit mijn bed bellen.”<br />

hoe lang geef je al bloed?<br />

Alex Theus: “Als kind ging ik<br />

met mijn ouders mee naar de<br />

bloedinzameling. Toen ik 18<br />

jaar was, werd ik zelf bloedgever.<br />

Jaren later vroeg een <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>medewerker me of ik<br />

bloedplaatjes wilde geven. Dat<br />

mag je veel vaker geven dan<br />

bloed: ik kan er dus méér zieke<br />

mensen mee helpen. Toen ik<br />

dat hoorde, ben ik onmiddellijk<br />

gestart. Al 11 jaar geef ik 24<br />

keer per jaar bloedplaatjes: ik<br />

ben daar heel fanatiek in, net<br />

als in alle andere dingen die ik<br />

doe.”<br />

Tweewekelijks neem je anderhalf<br />

uur lang plaats op een afnamezetel.<br />

Een grote tijdsinvestering!<br />

70 BLOEDVOORZIENING<br />

“Mij kost het niets, en ik kan er<br />

het leven van andere mensen<br />

mee helpen. Ik heb voldoende<br />

bloed, waarom zou ik het dan<br />

niet doen? Natuurlijk moet iedereen<br />

dat voor zichzelf beslissen,<br />

maar vanuit menselijk<br />

standpunt is de keuze voor mij<br />

snel gemaakt! Het is al eens<br />

gebeurd dat iemand me een<br />

zot noemde, omdat ik zo vaak<br />

bloedplaatjes geef. Wel, antwoord<br />

ik dan, als er ooit iets<br />

met je gebeurt, dan hoop ik<br />

maar dat je blij zult zijn dat een<br />

zot zoals ik je leven redt.”<br />

En je wordt er niet voor betaald…<br />

“Ah nee, ik geef vrijwillig bloedplaatjes.<br />

Na elke gift krijg ik<br />

wel een cadeaubonnetje, maar<br />

daarvoor doe ik het natuurlijk<br />

niet. Ook zonder bedanking<br />

zou ik plaatjes blijven geven.<br />

Zolang ik gezond ben, blijf ik<br />

graag helpen.”<br />

Bloedplaatjes geef je op afspraak.<br />

Kies je een vast moment uit?<br />

“Ik werk op onregelmatige<br />

uren. Van zodra ik mijn uurrooster<br />

ken, maak ik een afspraak<br />

met het bloedtransfusiecentrum.<br />

Bloedplaatjes kan<br />

je maar vijf dagen bewaren.<br />

Het is dus belangrijk dat het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> goed kan inschatten<br />

of de voorraad op tijd aangevuld<br />

kan worden.”<br />

weet je wat er gebeurt met jouw<br />

bloedplaatjes?<br />

“Ik weet dat ik bloedplaatjes<br />

geef voor mensen die erg ziek<br />

zijn. Vaak werk ik ’s nachts en<br />

dan slaap ik overdag. Twee<br />

mensen mogen me dan wakker<br />

bellen: mijn vrouw en het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. Af en toe is er dringend<br />

nood aan een bepaald<br />

type bloedplaatjes. Als ik het<br />

leven van iemand kan redden<br />

door snel te reageren, dan laat<br />

ik daarvoor graag mijn slaap.”


Meer dan 410.000 giften deden alle donoren samen in de loop van <strong>2007</strong>. Bloed, plasma en bloedplaatjes<br />

geven is voor iets minder dan 180.000 donoren een tweede natuur.<br />

EVolutiE Van hEt aantal afnamEn<br />

300.000<br />

200.000<br />

100.000<br />

0<br />

2000<br />

351.661<br />

122.518<br />

7.768<br />

2001<br />

346.036<br />

120.653<br />

8.623<br />

2002<br />

344.370<br />

128.727<br />

8.884<br />

2003<br />

BloEdgEVERs VolgEns gEslaCht in <strong>2007</strong><br />

47 %<br />

53 %<br />

Man<br />

Vrouw<br />

344.145<br />

118.700<br />

7.403<br />

2004<br />

353.337<br />

115.898<br />

13.662<br />

2005<br />

353.017<br />

100.654<br />

13.489<br />

EVolutiE Van hEt aantal niEuWE BloEd- En plasmadonoREn<br />

30.000<br />

25.000<br />

20.000<br />

15.000<br />

10.000<br />

5.000<br />

0<br />

2004<br />

29.534<br />

3.474<br />

2005<br />

28.419<br />

3.335<br />

2006<br />

29.901<br />

2.235<br />

25.791<br />

2006<br />

Plasma<br />

<strong>2007</strong> Bloed<br />

EVolutiE Van hEt totalE aantal BloEd- En plasmadonoREn<br />

250.000<br />

200.000<br />

150.000<br />

100.000<br />

50.000<br />

10.000<br />

0<br />

2004<br />

168.129<br />

21.028<br />

2005<br />

169.832<br />

16.761<br />

2006<br />

171.405<br />

13.669<br />

2.412<br />

164.062<br />

11.876<br />

Plasma<br />

<strong>2007</strong> Bloed<br />

20,4 %<br />

349.483<br />

72.167<br />

12.512<br />

29,6 %<br />

<strong>2007</strong><br />

4,7 %<br />

337.246<br />

60.962<br />

13.107<br />

Bloed<br />

Plasma<br />

Bloedplaatjes<br />

BloEdgEVERs VolgEns lEEftijd in <strong>2007</strong><br />

6,8 %<br />

18,7 %<br />

19,8 %<br />

18-20 jaar<br />

20-29 jaar<br />

30-39 jaar<br />

40-49 jaar<br />

50-59 jaar<br />

60-66 jaar<br />

De Dienst voor het Bloed levert<br />

enkel die producten die de ziekenhuizen<br />

nodig hebben. Niet meer,<br />

maar ook niet minder. Het verbruik<br />

door de ziekenhuizen daalt zachtjes.<br />

Om aan die, vaak schommelende<br />

vraag, te kunnen voldoen<br />

heeft <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> nood<br />

aan donoren. Naast de zeer trouwe<br />

donoren is er ook nood aan<br />

een pool van beschikbare donoren,<br />

die vlot opgeroepen kunnen<br />

worden wanneer de vraag van de<br />

ziekenhuizen plots stijgt. Die pool<br />

aan donoren moet groter worden<br />

dan hij vandaag is, terwijl de evolutie<br />

net het omgekeerde is (zie<br />

grafiek). Er is dus blijvend werk<br />

aan de winkel wat de rekrutering<br />

van nieuwe donoren betreft.<br />

BLOEDVOORZIENING 71


72 BLOEDVOORZIENING<br />

Van donor tot laboratorium<br />

De weg van bloedproducten<br />

Een kwartiertje duurt het ongeveer, bloed geven. Maar wat is<br />

dat nieuwe apparaat naast het afnamebed? En wat gebeurt<br />

er met de bloedproducten na de afname? En stel nu dat het<br />

centrale labo van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> een ernstige panne<br />

krijgt en een tijdje buiten werking is. Wie zal de bloedstalen<br />

dan testen op besmettingen?<br />

VERstERKtE automatisERing<br />

Bij afnamE<br />

In de bloedtransfusiecentra was<br />

de weger-menger al in 2006 een<br />

ingeburgerd toestel. In <strong>2007</strong> werd<br />

het ook in alle vaste afnameplaatsen<br />

van de Dienst voor het Bloed<br />

in gebruik genomen. Het wegermengertoestel<br />

laat toe dat een<br />

bloedgift in optimale omstandigheden<br />

verloopt. Het controleert het<br />

afnamevolume, de juistheid van<br />

de etikettering en het alarmeert bij<br />

afwijkende omstandigheden. Het<br />

mengt het donorbloed ten slotte<br />

ook continu met het antistollingsmiddel<br />

dat in het afnamezakje zit.<br />

De afnameassistenten op de<br />

bloedafnames ondervinden de<br />

invoering van het toestel als een<br />

belangrijke stap naar nog meer<br />

kwaliteit en veiligheid. Voor de laboratoriumtechnologen<br />

is de weger-menger<br />

ook een belangrijke<br />

vooruitgang: zij ontvangen bloedzakjes<br />

met een gestandaardiseerd<br />

volume, wat tot meer gestandaardiseerde<br />

bloedproducten leidt. De<br />

donor zelf merkt weinig van de<br />

weger-menger. Voor hem of haar<br />

komt de bloedafname professioneler<br />

over doordat hij/zij tijdens de<br />

volledige bloedgift ‘bewaakt’ wordt<br />

door het toestel.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> zet de<br />

invoering van de weger-menger<br />

verder in 2008. Eind 2008 zullen<br />

alle mobiele collecteplaatsen van<br />

de Dienst voor het Bloed met een<br />

weger-menger werken.<br />

optimalisatiE Van CEntRaal<br />

laBoRatoRium<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> beschikt<br />

over één centraal laboratorium<br />

voor het uitvoeren van tests op het<br />

donorbloed. Alle donaties worden<br />

er getest op de aanwezigheid van<br />

het hiv 1- en hiv 2-virus, het hepatitis<br />

B- en C-virus en op syfilis. Deze<br />

tests garanderen een maximale<br />

veiligheid van de bloedproducten.<br />

In de loop van <strong>2007</strong> bereidde <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> de herschikking<br />

van het centrale labo voor. De<br />

meest recente technieken werden<br />

geïnstalleerd en het labo werd<br />

heringericht met overzichtelijke<br />

werkposten waar de bediening<br />

van de apparatuur optimaal kan<br />

gebeuren. De meeste aandacht<br />

ging naar de vernieuwing van de<br />

software. Tegen eind 2008 zullen<br />

we volledig overschakelen naar<br />

nieuwe software (Labo Serveur<br />

van INLOG).<br />

VooRBEREid op pannEs En<br />

oVERmaCht<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> ondertekende<br />

in <strong>2007</strong> een principeovereenkomst<br />

met de Nederlandse<br />

bloedinstelling Sanquin. Bedoeling<br />

ervan is een model uit te werken


Bloed is een zeer kwetsBaar product. daarom is het Belangrijk dat het na de afname, de<br />

verwerking en de tests zorgvuldig Bewaard wordt in koelkasten die voortdurend gecontroleerd<br />

worden. ook tijdens het vervoer naar het ziekenhuis wordt de ‘koude keten’<br />

nooit onderBroken.<br />

waarbij Sanquin de back-up is van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> en omgekeerd, wanneer het centrale<br />

laboratorium uitvalt. Bij overmacht of bij een technische<br />

panne in ons centrale labo zal <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> terechtkunnen bij Sanquin. De bloedstalen<br />

zullen dan in Amsterdam getest worden in<br />

het lab van de Nederlandse bloedbank.<br />

Deze overeenkomst is erg belangrijk voor de continuïteit<br />

in de levering van bloedproducten aan ziekenhuizen.<br />

Bloedproducten kunnen immers niet<br />

vrijgegeven worden als ze niet getest zijn. Bloedproducten<br />

zijn beperkt houdbaar en de voorraad<br />

is bovendien strikt berekend waardoor een langdurige<br />

uitval van het centrale laboratorium voor<br />

problemen zou zorgen voor de bevoorrading van<br />

de ziekenhuizen in <strong>Vlaanderen</strong>. Eind 2008 zal het<br />

back-upsysteem operationeel zijn.<br />

BLOEDVOORZIENING 73


optimale service voor ziekenhuizen<br />

Accuraatheid, snelheid en beschikbaarheid<br />

De nood aan bloedproducten schommelt. Ziekenhuizen kunnen de nood aan bloedproducten<br />

vaak nauwgezet inschatten, maar soms zijn er onvoorziene omstandigheden en is er dringend<br />

meer bloed nodig. In alle gevallen kunnen de ziekenhuizen rekenen op <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Een snelle beschikbaarheid en een accurate levering van producten is essentieel.<br />

lEVERing Van pRoduCtEn En<br />

diEnstEn<br />

De vier bloedtransfusiecentra<br />

voorzien de ziekenhuizen in hun<br />

provincie van bloedproducten. In<br />

<strong>2007</strong> leverden zij 311.889 eenhedenrodebloedcellenconcentraten,<br />

8.341 eenheden standaardbloedplaatjes,<br />

195.027 eenheden<br />

ééndonorbloedplaatjes en 54.217<br />

eenheden virusgeïnactiveerd plasma<br />

aan de ziekenhuizen.<br />

Naast haar wettelijke kernopdracht<br />

(het ter beschikking stellen<br />

van voldoende en veilige bloedproducten),<br />

levert de Dienst voor<br />

het Bloed nog een diverse waaier<br />

van onontbeerlijke waardevolle<br />

diensten aan de ziekenhuizen. Zo<br />

beschikken drie bloedtransfusiecentra<br />

over een laboratorium voor<br />

immunohematologie waar 24 uur<br />

op 24 pretransfusietests (de zogeheten<br />

‘kruisproef’) en bijkomende<br />

bloedgroeptyperingen gebeuren<br />

zodat compatibel bloed ter beschikking<br />

komt van de patiënt. Er<br />

is ook dag en nacht activiteit in de<br />

HLA (human leukocyte antigen)<br />

EVolutiE Van hEt aantal lEVERingEn aan ziEKEnhuizEn<br />

300.000<br />

250.000<br />

200.000<br />

150.000<br />

100.000<br />

50.000<br />

74 BLOEDVOORZIENING<br />

0<br />

2000<br />

321.183<br />

144.570<br />

52.205<br />

4.892<br />

2001<br />

315.178<br />

141.424<br />

54.171<br />

5.447<br />

2002<br />

311.882<br />

137.996<br />

61.656<br />

5.865<br />

2003<br />

318.578<br />

154.333<br />

63.306<br />

7.403<br />

lEVERingEn aan Caf<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> levert ook<br />

plasma aan de CAF, de Centrale<br />

Afdeling voor Fractionering. Dit<br />

bedrijf verwerkt plasma tot tal van<br />

plasmaderivaten zoals stollingsfactoren,<br />

eiwitoplossingen en afweerstoffen<br />

die voor tal van medische<br />

toepassingen gebruikt worden. In<br />

totaal leverden we in <strong>2007</strong> 211.553<br />

liter plasma aan de CAF.<br />

laboratoria van de Dienst voor het<br />

Bloed. Hier worden weefseltyperingen<br />

uitgevoerd die transplantatie<br />

van organen en stamcellen/<br />

beenmerg mogelijk maken (zie<br />

ook blz. 79).<br />

De Dienst voor het Bloed besteedt<br />

ook aandacht aan bloedzakjes<br />

met uiterst zeldzame bloedgroepcombinaties:<br />

deze worden ingevroren<br />

in de cryobank zodat ze<br />

langdurig houdbaar zijn en beschikbaar<br />

wanneer nodig. Als er<br />

speciale bereidingen noodzakelijk<br />

zijn, zoals bij een bloedtransfusie<br />

aan een ongeboren kind via de<br />

2004<br />

315.963<br />

171.059<br />

62.410<br />

9.443<br />

2005<br />

311.950<br />

186.409<br />

53.837<br />

8.636<br />

2006<br />

309.950<br />

187.021<br />

55.755<br />

8.199<br />

<strong>2007</strong><br />

311.889<br />

195.027<br />

54.214<br />

8.341<br />

navelstreng of zoals het wassen<br />

van bloed bij allergische reacties<br />

en nog vele andere, staat er 24 uur<br />

op 24 een <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>medewerker<br />

klaar om deze bloedproducten te<br />

bereiden. Ook andere diensten<br />

voor het bloed die niet over dergelijke<br />

cryobank beschikken doen<br />

soms een beroep op onze cryobank.<br />

Ten slotte is de Dienst voor het<br />

Bloed in volle ontwikkeling op gebied<br />

van moleculaire typeringen:<br />

bloedgroepbepaling op DNA-<br />

niveau met hoogstaand transfusieadvies<br />

en preventie van immunisatie<br />

tot gevolg (zie ook blz. 80).<br />

gEstandaaRdisEERd<br />

ContRaCt<br />

In <strong>2007</strong> ondertekenden alle Vlaamse<br />

algemene ziekenhuizen een<br />

nieuw contract met <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> voor het leveren van<br />

bloedproducten. Elk ziekenhuis<br />

krijgt zijn service op basis van een<br />

contract dat voor heel <strong>Vlaanderen</strong><br />

gestandaardiseerd is.<br />

<strong>Rode</strong>bloedcellenconcentraten<br />

Standaardbloedplaatjes<br />

Virusgeïnactiveerd plasma<br />

Eéndonorbloedplaatjes


Het eindstation van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>bloed<br />

Klinisch bioloog, dr. Stijn Uyttendaele, vertelt<br />

Dr. Stijn Uyttendaele, klinisch bioloog en<br />

verantwoordelijke ziekenhuisbloedbank van<br />

het AZ Sint-Maarten kreeg de bloedleveranciers<br />

van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> wekelijks over de<br />

vloer in <strong>2007</strong>. Ze leverden meer dan 4000<br />

zakjes bloed, meer dan 300 zakjes plasma<br />

en ruim 100 zakjes bloedplaatjes. “De samenwerking<br />

verloopt zeer vlot, er is een<br />

zeer goede verstandhouding.”<br />

“Ons ziekenhuis werkt al meer dan 20 jaar samen<br />

met <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. Twee keer per week<br />

levert het bloedtransfusiecentrum van Antwerpen<br />

bloed, plasma en bloedplaatjes. In <strong>2007</strong> leverden<br />

ze meer dan 4000 eenheden op de drie campi van<br />

ons ziekenhuis. Hier in het labo testen we of het<br />

bloed van een patiënt compatibel is met het donorbloed.<br />

Als dat zo is, kan het toegediend worden.<br />

Als de patiënt bepaalde antistoffen in zijn bloed<br />

heeft, is het bloed soms niet compatibel. Ons labo<br />

spoort die antistoffen op en het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>labo<br />

zoekt dan uit om welke antistof het juist gaat. Daarna<br />

geeft het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>labo ons advies of levert het<br />

ons het meest geschikte bloed voor die bepaalde<br />

patiënt.<br />

Af en toe levert het bloedtransfusiecentrum zelfs ’s<br />

nachts bloedzakjes. De patiënt heeft er vaak geen<br />

idee van hoeveel mensen er in de weer zijn om<br />

voor hem snel compatibel bloed te vinden! Het is<br />

soms een helse klus om aan de juiste bloedzakjes<br />

te geraken.<br />

Bloed is een hoogwaardig, maar erg kwetsbaar<br />

product. Plasma bijvoorbeeld moet constant bevroren<br />

blijven, een tijdelijke ontdooiing - eender<br />

waar in de keten tussen bloedtransfusiecentrum<br />

en patiënt - kan al nefast zijn voor de functionaliteit<br />

van bepaalde stollingsfactoren. De kwaliteit ervan<br />

is dus erg belangrijk.<br />

Ons ziekenhuis is zeer tevreden over de kwaliteit<br />

van de producten en van de dienstverlening<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. Recent werd de<br />

transportprocedure verbeterd. Deze nieuwe procedure<br />

vraagt een grote inspanning van de medewerkers<br />

van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>, maar dit bewijst dat <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> alle nodige inspanningen doet<br />

om de kwaliteit van zijn producten te garanderen.”<br />

BLOEDVOORZIENING 75


De Dienst voor het Bloed wil een referentie in de bloedvoorzieningssector zijn. Daarom werken<br />

we dagelijks aan het kwaliteitssysteem en aan een efficiënte en doordachte organisatie.<br />

Efficiëntie is immers de basis om een optimale kwaliteit en veiligheid van de producten die<br />

we leveren, te kunnen garanderen. Onze efficiënte werking maakt van de Dienst voor het<br />

Bloed een betrouwbare partner om mee samen te werken.<br />

De Dienst voor het Bloed van<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> staat wat<br />

efficiëntie betreft aan de internationale<br />

top. De European Blood<br />

Alliance (EBA) voerde in <strong>2007</strong> een<br />

vergelijkende studie uit tussen<br />

verschillende bloedinstellingen in<br />

Europa, Australië, Amerika en Canada.<br />

EBA is het netwerk van nationale<br />

bloeddiensten in Europa;<br />

17 landen maken er deel van uit,<br />

waaronder België.<br />

De studie vergeleek vier activiteiten<br />

waaronder de bloedinzamelingen<br />

en de bereiding van bloedproducten.<br />

Uit de studie kwam <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> als de meest efficiënte<br />

organisatie naar voren op<br />

het vlak van bloedinzamelingen.<br />

Wat efficiëntie van de bereiding<br />

van bloedproducten betreft, haalden<br />

we de tweede plaats. Eén<br />

van de opvallendste resultaten<br />

is dat 11 medewerkers van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> erin slagen om<br />

op een mobiele inzameling van<br />

2,5 uur 100 bloedgiften in te zamelen,<br />

terwijl collega’s uit andere<br />

landen evenveel bloedgiften<br />

verwerken in 4 uur tijd en dit met<br />

17 medewerkers.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> kon dit<br />

goede resultaat enkel behalen<br />

dankzij de goede organisatie van<br />

76 BLOEDVOORZIENING<br />

Efficiëntie<br />

Voor optimale kwaliteit en veiligheid<br />

Efficiëntie bewezen<br />

door EBa<br />

zowel de bloedinzamelingen als<br />

de verwerking én door de samenwerking<br />

met de <strong>vrijwilliger</strong>s van de<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen op de mobiele<br />

bloedinzamelingen.<br />

Bloedproducten<br />

erg veilig<br />

Het hemovigilantierapport over<br />

2006 dat de overheid op 2 januari<br />

2008 publiceerde, toonde<br />

aan dat alle bloedproducten die<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> in 2006<br />

aan ziekenhuizen leverde, aan de<br />

kwaliteitsnormen voldeden. Geen<br />

enkele reactie van een patiënt op<br />

een bloedtransfusie was te wijten<br />

aan kwaliteitsafwijkingen van<br />

de toegediende bloedproducten.<br />

Het volledige rapport kan geraadpleegd<br />

worden op www.fagg.be.<br />

Andere conclusies uit het rapport:<br />

• Er werden in 2006 ernstige donatieverwikkelingen<br />

vastgesteld<br />

bij 1 op 4.670 donoren.<br />

• Bewustzijnsverlies (flauwvallen)<br />

is de meest frequente donorreactie.<br />

Deze komt meer voor bij<br />

vrouwelijke donoren en buiten<br />

het afnamelokaal.<br />

• 1 op 1.850 incidenten met bloeddonaties<br />

waren toe te schrijven<br />

aan laattijdige informatie<br />

vanwege een bloedgever over<br />

zijn ongeschiktheid als donor.<br />

Meestal hield dit verband met<br />

de laattijdige vaststelling dat de<br />

donor niet in aanmerking kwam<br />

voor donatie doordat de donor<br />

bijvoorbeeld vergat te vermelden<br />

dat hij een kijkoperatie heeft<br />

ondergaan, een tekenbeet heeft<br />

gehad, medicatie neemt of buiten<br />

Europa heeft verbleven.<br />

Wat is hEmoVigilantiE?<br />

‘Hemovigilantie’ of bloedbewaking<br />

is het registeren en in kaart<br />

brengen van alle incidenten die<br />

het gevolg zijn van transfusies van<br />

bloedproducten. Hemovigilantie<br />

start op het ogenblik dat het bloed<br />

of bloedproduct ingezameld wordt<br />

en eindigt met de transfusie ervan<br />

aan de patiënt en de follow-up van<br />

de patiënt.<br />

Het doel van hemovigilantie is inzicht<br />

te krijgen in de veiligheid van<br />

bloedtransfusies en te leren hoe<br />

het nog veiliger kan. Door alle informatie<br />

over incidenten vanaf het<br />

moment van afname tot en met de<br />

toediening van het bloedproduct te<br />

bundelen en te analyseren, kunnen<br />

er preventieve (veiligheids)maatregelen<br />

uitgewerkt worden.<br />

Dankzij hemovigilantie wordt de<br />

ganse transfusieketen van donor<br />

tot ontvanger bewaakt en verkleint<br />

de kans op een herhaling van ernstige<br />

of levensbedreigende incidenten.


Overdracht van virussen door bloedtransfusies<br />

is uiterst zeldzaam. In 2006 werd één<br />

geval van hepatitis B-overdracht vastgesteld<br />

in <strong>Vlaanderen</strong>. Alle 401.500 bloedstalen van<br />

2006 werden door <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

getest op hepatitis B en C, op hiv en op syfilis.<br />

In de stalen werden in 2006 bij de nieuwe<br />

donoren 21 gevallen van hepatitis B vastgesteld<br />

(nog geen honderdste van een procent)<br />

en geen enkele hiv-infectie. Als de donor zich<br />

in de vensterfase van de besmetting bevindt,<br />

kunnen besmettingen niet aangetoond worden<br />

via labotests.<br />

gmp: verdergaan dan iso<br />

De Dienst voor het Bloed van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> startte in 2005 met de invoering<br />

van een kwaliteitszorgsysteem. Dit systeem<br />

op basis van GMP (zie kader blz. 78) volgt<br />

alle nieuwe nationale en Europese regelgeving.<br />

Het geldt voor alle activiteiten van de<br />

Dienst voor het Bloed: zowel het afnemen,<br />

bewerken, bewaren, testen, vrijgeven en verdelen<br />

van bloed en weefsels van menselijke<br />

oorsprong, als voor de klinische laboratoriumactiviteiten<br />

die hiermee samenhangen.<br />

Het geldt zelfs voor bepaalde (kritische) processen<br />

binnen de ondersteunende diensten<br />

zoals de diensten Aankoop en Logistiek, IT en<br />

Personeelszaken. Ook de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s<br />

die deelnemen aan de mobiele collectes<br />

werken dus binnen de GMP-norm. Zelfs de<br />

keuze van de plaatselijke afnameplaats wordt<br />

mee door de GMP-normen bepaald.<br />

<strong>2007</strong>: EEn gRotE stap diChtER Bij gmp<br />

Werken aan continue verbetering om de kwaliteit<br />

en de veiligheid van de bloedproducten<br />

te maximaliseren, blijft één van de kernopdrachten<br />

van de Dienst voor het Bloed. De<br />

Dienst voor het Bloed werkte in <strong>2007</strong> als topprioriteit<br />

dus verder aan de invoering van het<br />

kwaliteitszorgsysteem op basis van GMP.<br />

De nadruk werd gelegd op het in routine<br />

brengen van het documentenbeheersysteem<br />

(digitaal, niet op papier), en de uniformisatie<br />

van de processen tussen de verschillende<br />

bloedtransfusiecentra. Ook het beheer van<br />

kwaliteitsafwijkingen wordt sinds <strong>2007</strong> via dit<br />

systeem opgevolgd.<br />

Verder werden alle validatie-activiteiten voor<br />

systemen en processen verdergezet. Valida-<br />

BLOED 77


tie heeft tot doel aan te tonen dat<br />

elk systeem en elk proces binnen<br />

de Dienst voor het Bloed correct<br />

functioneert. Zodra een proces gevalideerd<br />

is, worden er meetpunten<br />

ingebouwd om op te volgen of<br />

dat proces onder controle blijft, en<br />

of de bloedproducten die hieruit<br />

voortkomen voldoen aan de vooropgestelde<br />

kwaliteitscriteria.<br />

WaaRom iso niEt VoldoEt<br />

ISO is een internationale norm.<br />

Simpel gesteld garandeert ISO dat<br />

een firma of organisatie die deze<br />

ISO-norm draagt, drie zaken doet:<br />

ze zegt duidelijk wat ze produceert<br />

of aflevert, ze doet precies wat ze<br />

zegt, en ze kan het bewijzen.<br />

Alhoewel de ISO-norm ontegensprekelijk<br />

een bepaalde kwaliteitsgarantie<br />

biedt, voldoet deze norm<br />

niet aan de Europese richtlijn, die<br />

zegt dat elke bloedinstelling een<br />

kwaliteitssysteem moet toepassen<br />

op basis van de GMP-norm. Zo<br />

schrijft het ISO-kwaliteitssysteem<br />

niet voor dat de hoogste kwaliteit<br />

en veiligheid van de bloedproducten<br />

moet worden nagestreefd: de<br />

kwaliteit van de bloedproducten<br />

moet volgens ISO ‘slechts’ voldoen<br />

aan de vooraf door de organisatie<br />

of het bedrijf zelf gestelde eisen.<br />

ISO kan dus wel een basis vormen<br />

om verdere GMP-implementatie<br />

voor te bereiden, maar is op zich<br />

niet voldoende. Om die reden investeert<br />

de Dienst voor het Bloed<br />

78 BLOEDVOORZIENING<br />

in het behalen van die norm.<br />

Op dit ogenblik wordt er binnen<br />

de Europese Unie door een<br />

werkgroep in detail vastgelegd<br />

hoe deze GMP-inspecties moeten<br />

plaatsvinden. Ook <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> neemt actief deel aan<br />

dit EUBIS (European Blood Inspection)<br />

project. Er wordt gewerkt<br />

aan een uniforme standaard i.v.m.<br />

bloedveiligheid die een wederzijdse<br />

erkenning binnen Europa<br />

toelaat. Einddoel is om in 2010 te<br />

komen tot een handleiding waarin<br />

gezamenlijke criteria, standaarden,<br />

en lijsten voor de inspecties<br />

zijn opgenomen.<br />

Wat is gmp?<br />

Good manufacturing practices (Goede Manier van Produceren) of GMP<br />

is een kwaliteitsborgingssysteem dat oorspronkelijk ontwikkeld werd voor<br />

de farmaceutische industrie, en nu ook op de bewerking van bloedproducten<br />

wordt toegepast. GMP stelt dat de kwaliteit van een product nooit<br />

helemaal kan vastgesteld worden door de samenstelling ervan te analyseren<br />

(helemaal op het einde van de productieketen). De kwaliteit kan<br />

alleen gewaarborgd worden als ook het hele productieproces, stap per<br />

stap, op een nauwkeurig voorgeschreven en gecontroleerde wijze wordt<br />

uitgevoerd.<br />

Bij GMP gaat het er dus om, dat nauwkeurig wordt vastgelegd hoe en<br />

onder welke omstandigheden een product wordt gemaakt: alle productiefases<br />

worden gecontroleerd en stap per stap gedocumenteerd. Zo kan<br />

men achteraf steeds, mocht er toch iets mis zijn met een bepaald product,<br />

achterhalen waar het mis is gegaan.<br />

mEER info oVER diEnst VooR hEt BloEd:<br />

jaaRVERslag.RodEKRuis.BE.


méér dan bloedafnames<br />

stamcellen en weefselbanking<br />

Patiënten met een bloedziekte zoals leukemie of een afwijking van het immuunsysteem<br />

kunnen geholpen worden met een stamceltransplantatie. Vroeger konden zij<br />

alleen geholpen worden met stamcellen uit beenmerg. Sinds enkele jaren kunnen<br />

echter ook stamcellen uit bloed en uit het navelstrengbloed van pasgeboren baby’s<br />

gebruikt worden.<br />

KWalitEitsaCCREditatiE<br />

De Dienst voor het Bloed werkt nauw samen met<br />

een aantal ziekenhuizen voor de afname, bewerking<br />

en bewaring van stamcellen. Patiënten met<br />

een ziekte van het beenmerg kunnen behandeld<br />

worden door een stamceltransplantatie van zichzelf<br />

(autologe stamceltransplantatie) of door<br />

stamcellen van een donor (allogene stamceltransplantatie).<br />

In <strong>2007</strong> werden 164 afnameprocedures van stamcellen<br />

uit bloed uitgevoerd. Anderzijds werden 307<br />

afnamen van stamcellen die elders werden afgenomen,<br />

in de Dienst voor het Bloed bewerkt en<br />

ingevroren voor langdurige bewaring.<br />

In <strong>2007</strong> trof <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> alle voorbereidingen<br />

voor het behalen van een JACIE-accreditatie.<br />

Deze accreditatie is een internationale kwaliteitsstandaard<br />

die de Dienst voor het Bloed wil<br />

behalen voor het bewerken, invriezen en bewaren<br />

van stamcellen. JACIE of Joint Accreditation Committee-ISCT<br />

& EBMT is een non-profitorganisatie<br />

die zorgt voor de evaluatie en de accreditatie van<br />

de transplantaties van hematopoïetische stamcellen<br />

(dit zijn stamcellen uit beenmerg) in Europa.<br />

diVERsitEitspRojECt VooR naVElstREng-<br />

BloEdBanK<br />

Stamceltransplantatie met stamcellen uit navelstrengbloed<br />

is een therapie die wereldwijd in opmars<br />

is. In sommige landen is deze therapie al een<br />

standaardbehandeling voor kinderen en meer en<br />

meer ook voor volwassenen.<br />

De Vlaamse Liga ‘Kom op tegen Kanker’ keurde in<br />

<strong>2007</strong> de financiering goed voor het project ‘Voldoet<br />

de publieke navelstrengbloedbank van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> aan de transplantatiebehoefte in <strong>Vlaanderen</strong>?’,<br />

dat <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> indiende.<br />

Omdat anderstalige moeders het ziekenhuis vaak<br />

sneller verlaten en omwille van taalbarrières tussen<br />

de bloedbank en anderstalige moeders gaan<br />

er soms geschikte navelstrengbloedeenheden<br />

van de allochtone bevolking verloren. Het diversiteitsproject<br />

wil, door een grotere flexibiliteit in taal<br />

en door opvolging bij de patiënt aan huis, de genetische<br />

diversiteit van de navelstrengbloedbank<br />

verhogen.<br />

Eind <strong>2007</strong> bedroeg het aantal opgeslagen eenheden<br />

in de navelstrengbloedbank van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> 1.400. In <strong>2007</strong> werden er daarvan 7<br />

navelstrengbloedeenheden gebruikt voor het uitvoeren<br />

van een stamceltransplantatie bij een patiënt.<br />

studiE naaR haalBaaRhEid<br />

WEEfsElBanKing<br />

Bloed- en weefselbankactiviteiten hebben tal van<br />

raakpunten: net zoals bloed zijn weefsels producten<br />

van menselijke oorsprong die donoren vrijwillig<br />

en anoniem afstaan voor transplantatie. Voor beide<br />

activiteiten legt de Europese Unie dezelfde kwaliteitsvereisten<br />

op. Daarom wordt het, zoals voor de<br />

bloedinzamelingen 30 jaar geleden, steeds moeilijker<br />

en duurder om weefselbankactiviteiten op<br />

kleine schaal te verrichten.<br />

Begin <strong>2007</strong> onderzocht <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

daarom in hoever weefsel- en celbanking in <strong>Vlaanderen</strong><br />

een opdracht kan zijn voor de Dienst voor<br />

het Bloed. Hiertoe werden enquêtes gehouden bij<br />

de meeste actoren op het terrein in <strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Uit de studie bleek dat de Dienst voor het Bloed<br />

aanzien wordt als een geschikte instantie voor<br />

de uitbating van weefselbanken. Er bestaat immers<br />

een uitgesproken synergie tussen bloed- en<br />

weefselbanking. Bovendien staat de sector voor<br />

een ingrijpende professionalisering, met doorgedreven<br />

kwaliteitsborging en schaalvergroting<br />

BLOEDVOORZIENING 79


als belangrijkste aspecten. <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> heeft op beide<br />

uitdagingen nu al een duidelijk<br />

antwoord. In vele landen is de<br />

combinatie van bloed- en weefselbanking<br />

trouwens courant.<br />

Op 7 december <strong>2007</strong> organiseerde<br />

de Dienst voor het Bloed het<br />

symposium ‘Weefselbanking in<br />

<strong>Vlaanderen</strong>: uitdagingen voor de<br />

toekomst’. Hiermee werd het initiatief<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> om<br />

in de toekomst weefselbanken te<br />

ontplooien en te beheren, officieel<br />

aangekondigd. Meer dan zestig<br />

deelnemers, waarvan velen uit de<br />

sector, maakten er kennis met de<br />

navelstrengbloedbank van <strong>Rode</strong><br />

hoogtechnologische labo’s<br />

DNA-tests bij zeldzame bloedgroepen en transplantaties<br />

Op het oppervlak van een rode bloedcel komen meer dan 270 bloedgroepantigenen voor, die<br />

gegroepeerd worden in 26 bloedgroep-‘families’ zoals het ABO-systeem of het resussysteem.<br />

De kennis van het bloedgroeptype van een patiënt is essentieel om transfusiereacties te vermijden<br />

bij het toedienen van bloedproducten. Serologische tests voor het bloedgroeptype<br />

gebeuren standaard, maar voor sommige patiënten zijn deze tests onvoldoende en moeten<br />

er ook bijkomende DNA-tests uitgevoerd worden. Ook deze tests worden in de labo’s van het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> uitgevoerd.<br />

intERnationalE KWalitEitsaCCREditatiE<br />

VooR dna-tEsts<br />

Vóór een bloedtransfusie wordt<br />

vooral de overeenkomst tussen<br />

donor en ontvanger nagekeken<br />

voor het ABO- en het resusbloedgroepensysteem,<br />

omdat een ‘incompatibiliteit’<br />

voor deze bloedgroeptypes<br />

de meest gevaarlijke<br />

transfusiereacties veroorzaakt. De<br />

tests die hiervoor reeds decennia<br />

gebruikt worden, zijn gebaseerd<br />

op antistoffen die heel specifiek<br />

één bloedgroeptype ‘herkennen’.<br />

We noemen ze serologische tests.<br />

80 BLOEDVOORZIENING<br />

Deze tests zijn soms echter niet<br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>, en kregen info<br />

over de toekomstplannen in verband<br />

met weefselbanking. Daarnaast<br />

gaven drie internationale<br />

sprekers een uiteenzetting over<br />

regelgeving, standaarden en toepassingen<br />

van weefselbankactiviteiten<br />

binnen een bloedinstelling.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> wenst in<br />

de toekomst stapsgewijs activiteiten<br />

te ontplooien op het terrein<br />

van weefselbanken. Deze activiteiten<br />

hoeven niet de volledige activiteitsketen<br />

te omvatten van explantatie<br />

tot en met implantatie van<br />

weefsels. Ziekenhuizen kunnen<br />

ook voor een deelaspect beroep<br />

doen op de expertise van <strong>Rode</strong><br />

betrouwbaar als er andere antistoffen<br />

aanwezig zijn die de test<br />

verstoren:<br />

1. Ná een bloedtransfusie ontwikkelt<br />

de ontvanger van bloed<br />

soms antistoffen tegen de rode<br />

bloedcellen die hij/zij heeft gekregen.<br />

Daardoor loopt hij/zij<br />

bij een nieuwe bloedtransfusie<br />

meer risico dat het lichaam het<br />

donorbloed zal afbreken waardoor<br />

het tekort aan rode bloedcellen<br />

blijft. Ook de kans op een<br />

transfusiereactie is hoog.<br />

2. Bij auto-immuunziekten (aandoeningen<br />

waarbij het immuun-<br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. Deze situeert<br />

zich vooral op het biologistieke<br />

vlak en op het vlak van kwaliteit.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> hoopt in de<br />

nabije toekomst wettelijk erkend te<br />

worden voor weefselbankactiviteiten.<br />

Hiervoor is de omzetting van<br />

de Europese richtlijn 2004/23/EG,<br />

die de regelgeving voor weefselbanken<br />

voorschrijft, in Belgische<br />

wetgeving noodzakelijk.<br />

systeem van de patiënt bepaalde<br />

weefsels van haar eigen<br />

lichaam ‘aanvalt’) zijn er soms<br />

auto-antistoffen aanwezig.<br />

Bij deze patiënten is het van<br />

groot belang om een correcte<br />

bloedgroeptypering te verrichten:<br />

identiek bloed toedienen (wat de<br />

bloedgroepantigenen betreft), is<br />

immers sneller en efficiënter om<br />

de bloedarmoede te corrigeren.<br />

Om voor deze patiënten een geschikt<br />

bloedzakje te vinden, heeft<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> hoogtechnologische<br />

laboratoriumtests<br />

op punt gesteld. Het betreft tests


voor de moleculaire bepaling van ABO, RhD en<br />

de rode bloedgroepantigenen RhCc, RhEe, Kk,<br />

MNSs, Fy(a,b) en Jk(a,b). Het zijn de zogeheten<br />

‘DNA-tests’.<br />

Ook voor de bloedgroepbepaling van patiënten<br />

die recent een transfusie ondergingen, zijn de<br />

serologische tests niet altijd betrouwbaar: de<br />

tests kunnen immers geen onderscheid maken<br />

tussen de rode bloedcellen van de patiënt zelf<br />

en de rode bloedcellen van de donor. Met de<br />

DNA-tests is ook dit echter geen probleem omdat<br />

er bij een rode bloedcellentransfusie geen<br />

DNA-overdracht plaatsvindt. Op deze manier<br />

kunnen we het transfusieadvies correct bijsturen<br />

voor patiënten die meerdere transfusies na<br />

elkaar nodig hebben.<br />

In oktober <strong>2007</strong> heeft de Dienst voor het Bloed<br />

met de DNA-tests succesvol deelgenomen aan<br />

de externe kwaliteitscontrole georganiseerd<br />

door Instand e.V. (Society for Promotion of Quality<br />

Assurance in Medical Laboratories e.V.).<br />

Dankzij deze DNA-tests heeft de Dienst voor<br />

het Bloed in <strong>2007</strong> voor ruim 400 patiënten een<br />

beter, in sommige gevallen levensreddend,<br />

transfusieadvies kunnen geven.<br />

BASiS Voor cEnTrAliSATiE hlA-lABo’S<br />

In <strong>2007</strong> ging <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> van start<br />

met een centraal laboratorium voor histocompatibiliteit<br />

en immunogenetica (kortweg HILA).<br />

Dit nieuwe laboratorium zal de huidige activiteiten<br />

van de HLA-laboratoria (Antwerpen, Gent<br />

en Leuven) en het moleculair diagnostische<br />

laboratorium immunohematologie (Jette) omvatten<br />

en zal gevestigd zijn op de terreinen van<br />

de hoofdzetel van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> in<br />

Mechelen. Met dit centrale HILA-laboratorium<br />

wil de Dienst voor het Bloed een betere service<br />

aanbieden en verhoogde kwaliteit nastreven<br />

door een doorgedreven professionalisering van<br />

een uitgebreid team medewerkers.<br />

De HLA-labo’s en het toekomstige HILA-labo<br />

leveren bloedproducten op maat voor specifieke<br />

patiënten. Dit doen ze o.a. door bloedgroepbepalingen<br />

en kruisproeven uit te voeren.<br />

Anderzijds leveren ze diensten voor orgaantransplantatie<br />

(nier, lever, long, hart...) en voor<br />

stamceltransplantatie (beenmerg, perifere<br />

stamcellen, navelstrengbloed). In mindere mate<br />

leveren ze ook diensten in het kader van ziekteassociaties<br />

en bloedplaatjesimmunologie.<br />

Om aan de vraag te kunnen voldoen en ook<br />

steeds beschikbaar te zijn om compatibiliteitstests<br />

uit te voeren, beschikken de vier labo’s<br />

over 24 uur op 24 permanentie.<br />

BLOED 81


Ondersteuning<br />

achter de schermen.<br />

CEntRaal ondERstEunEndE diEnstEn<br />

. Personeelszaken. Talent met passie voor mensen 84<br />

. Communicatie & Werving. Informatiedoorstroming essentieel 86<br />

. ICT. Inhaalbeweging dankzij vijfjarenplan 88<br />

. Aankoop & Logistiek. Efficiënte aankoop voor maximale hulp 89<br />

ONDERSTEUNENDE DIENSTEN 83


personeelszaken<br />

Talent met passie voor mensen<br />

De meer dan 1.300 werknemers van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> staan dagelijks ten dienste van<br />

de bevolking en onze <strong>vrijwilliger</strong>s. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> wil binnen de sector dé referentiewerkgever<br />

worden, waar getalenteerde werknemers er op een efficiënte en gepassioneerde<br />

manier voor zorgen dat de doelstellingen van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> gerealiseerd kunnen worden.<br />

pERsonEElsBEstand<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> telde eind<br />

<strong>2007</strong> 1.325 werknemers, samen<br />

goed voor 1.081 VTE’s (voltijdse<br />

equivalenten). De afgelopen vier<br />

jaar (2005-<strong>2007</strong>) is het aantal VTE’s<br />

met meer dan 10 % gestegen. Voor<br />

de kernactiviteiten van de Dienst<br />

voor het Bloed en de Humanitaire<br />

Diensten bedraagt de toename aan<br />

VTE’s zelfs respectievelijk 14 en<br />

8 %. De groei bij de Centraal<br />

Ondersteunende Diensten bedraagt<br />

2,7 %.<br />

aantREKKEn talEnt<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> gaat actief<br />

op zoek naar nieuwe getalenteerde<br />

collega’s, die hun talent én engagement<br />

willen ontplooien binnen<br />

onze organisatie. Door deelname<br />

aan jobbeurzen, actieve benadering<br />

van laatstejaarsstudenten en<br />

advertenties in de media wil <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> zich profileren<br />

als een referentiewerkgever en de<br />

meest getalenteerde kandidaten<br />

aantrekken.<br />

soCiaal oVERlEg<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> gelooft in<br />

een constructief sociaal overleg.<br />

De overlegorganen zullen vanaf<br />

84 ONDERSTEUNENDE DIENSTEN<br />

2008 per gemeenschap georganiseerd<br />

worden, dus apart voor<br />

de Vlaamse en de Franstalige<br />

Gemeenschap. Dit zal het overleg<br />

dichter bij de werknemers van elke<br />

gemeenschap brengen.<br />

infoRmatiEdooRstRoming<br />

naaR pERsonEEl<br />

Informatie is motivatie. Daarom<br />

besteedt <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

veel aandacht aan de informatiedoorstroming<br />

naar de werknemers.<br />

Via infolunches, de maandelijkse<br />

personeelsnieuwsbrief ‘Nieuwskriebels’<br />

en een jaarlijks personeelsfeest<br />

worden personeelsleden<br />

geïnformeerd over het reilen<br />

en zeilen binnen de organisatie.<br />

Nieuw in <strong>2007</strong> was het ‘Ontbijt met<br />

Philippe’, waarbij werknemers de<br />

kans krijgen om te ontbijten met<br />

de gedelegeerd bestuurder van<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. In <strong>2007</strong><br />

kregen personeelsleden van de<br />

vier bloedtransfusiecentra, de Humanitaire<br />

Diensten - Nationaal,<br />

de dispatching, de Ziekenwagendienst,<br />

Aankoop en Logistiek, Financiën,<br />

ICT en Personeelszaken<br />

de kans om persoonlijk met de<br />

gedelegeerd bestuurder kennis te<br />

maken en om vragen en problemen<br />

aan te kaarten.


tEWERKstEllingsEVolutiE aantal WERKnEmERs TEwErKSTEllingSEVolUTiE AAnTAl VTE’S*<br />

700<br />

600<br />

500<br />

400<br />

300<br />

200<br />

100<br />

620<br />

537<br />

85<br />

623<br />

576<br />

78<br />

627<br />

575<br />

85<br />

669<br />

569<br />

87<br />

2004<br />

2005<br />

2006<br />

<strong>2007</strong><br />

REdEn Van VERtREK pERsonEElslEdEn 2005 - <strong>2007</strong><br />

41 %<br />

Over de hele periode 2005-<strong>2007</strong> verlieten 658 werknemers de organisatie. Daarmee bedraagt het jaarlijkse<br />

verlooppercentage over deze periode 16,9 %. De grafiek toont procentueel welke de redenen waren voor<br />

vertrek. In <strong>2007</strong> verlieten 266 personen de organisatie.<br />

In de periode 2005-<strong>2007</strong> werden jaarlijks gemiddeld 26 mensen ontslagen. Het gedwongen verloop (ontslag<br />

door werkgever) bedraagt gemiddeld 11 % van alle vertrekkers (zie grafiek hierboven) en vertegenwoordigt<br />

dus 2 % van het personeelsbestand, t.o.v. 3,49 % voor de totale non-profitsector.<br />

aandEEl mannEn En VRouWEn Bij WERKnEmERs<br />

Van RodE KRuis-VlaandEREn in <strong>2007</strong><br />

66 %<br />

3 %<br />

4 %<br />

11 %<br />

34 %<br />

7 %<br />

34 %<br />

In detail per onderdeel:<br />

• Dienst voor het Bloed:<br />

19 % mannen, 81 % vrouwen<br />

• Humanitaire Diensten:<br />

47 % mannen, 53 % vrouwen<br />

• Centraal Ondersteunende Diensten:<br />

66 % mannen, 34 % vrouwen<br />

Einde contract<br />

Brugpensioen<br />

700<br />

600<br />

500<br />

400<br />

300<br />

200<br />

100<br />

Ontslag door werkgever<br />

Ontslag door werknemer<br />

Pensioen / overlijden<br />

Medische reden<br />

Man<br />

Vrouw<br />

417<br />

496<br />

75<br />

423<br />

520<br />

77<br />

428<br />

522<br />

83<br />

475<br />

536<br />

77<br />

2004<br />

2005<br />

2006<br />

<strong>2007</strong><br />

aantal WERKnEmERs pER lEEftijdsCatEgoRiE<br />

in <strong>2007</strong><br />

27 %<br />

32 %<br />

* Voltijdse equivalenten<br />

Totaal <strong>2007</strong>: 1325 werknemers Totaal <strong>2007</strong>: 1088 VTE’s<br />

19 %<br />

22 %<br />

Dienst voor het Bloed<br />

Humanitaire Diensten<br />

Centraal Ondersteunende<br />

Diensten<br />

< 30 jaar<br />

30-40 jaar<br />

40-50 jaar<br />

> 50 jaar<br />

ONDERSTEUNENDE DIENSTEN 85


Snelle communicatie tussen alle geledingen van de organisatie en transparantie over<br />

onze realisaties naar de buitenwereld toe, is een topprioriteit.<br />

Deskundigheid, efficiëntie en transparantie: dat is wat <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> typeert. We willen<br />

dit dus ook aan iedereen vertellen. Toch zijn het maar middelen. Want hoe beter, efficiënter,<br />

transparanter we werken, hoe meer mensen we kunnen helpen: efficiëntie met een hart.<br />

infoRmatiEdooRstRoming<br />

naaR VRijWilligERs<br />

De centraal ondersteunende<br />

dienst Communicatie & Werving<br />

besteedde in <strong>2007</strong> extra veel aandacht<br />

aan een goede informatiedoorstroming<br />

naar de <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

en de plaatselijke afdelingen.<br />

Ruim 2.800 <strong>vrijwilliger</strong>s met een<br />

verantwoordelijke functie kregen<br />

een eigen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-mailadres,<br />

waarlangs snel gecommuniceerd<br />

kan worden. Deze adressen raakten<br />

in <strong>2007</strong> sterk ingeburgerd en<br />

werden intensief gebruikt.<br />

De nieuwe <strong>vrijwilliger</strong>swebsite<br />

biedt alle <strong>vrijwilliger</strong>s een schat<br />

aan (actuele) informatie en de<br />

e-nieuwsbrief voor <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

brengt maandelijks meer dan<br />

9.000 geregistreerde <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

op de hoogte van het laatste <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>nieuws.<br />

Het <strong>vrijwilliger</strong>smagazine inZ bereikt<br />

driemaandelijks alle 14.000<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

86 ONDERSTEUNENDE DIENSTEN<br />

communicatie & werving<br />

Informatiedoorstroming essentieel<br />

ondERstEuning RodE KRuisafdElingEn<br />

Fondsen werven voor de afdeling,<br />

een communicatiebeleid uitwerken,<br />

het lokale publiek informeren:<br />

deze taken liggen op lokaal vlak<br />

bij de afdelingsverantwoordelijke<br />

Communicatie & Werving. Hij/zij<br />

staat er echter niet alleen voor. In<br />

<strong>2007</strong> werd werk gemaakt van een<br />

gloednieuwe opleiding ‘Communicatie<br />

& Werving’ die alle aspecten<br />

van de taak belichtte. Bovendien<br />

kunnen de afdelingen ook steeds<br />

terecht voor advies bij de centraal<br />

ondersteunende dienst Communicatie<br />

& Werving.<br />

We werkten ook een programma<br />

uit waarmee afdelingen vanaf 2008<br />

zelf een website kunnen opbouwen<br />

en beheren (‘sitebuilder’).<br />

14-daagsE stiCKERVERKoop<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> sloot de<br />

14-daagse stickerverkoop <strong>2007</strong> af<br />

met een opbrengst van 2.850.000<br />

euro. De stickerverkoop is de belangrijkste<br />

inkomstenbron voor de<br />

plaatselijke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen.<br />

1 op de 4 Vlaamse huisgezinnen<br />

heeft een sticker gekocht. Voor het<br />

eerst in 25 jaar stond er geen stripfiguur<br />

of Bekende Vlaming op de<br />

sticker. De <strong>vrijwilliger</strong>s stonden deze<br />

keer écht centraal. De stickers, voor<br />

de gelegenheid opgemaakt in twee<br />

verschillende versies, toonden de<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s als superhelden<br />

die zich belangeloos inzetten<br />

voor de medemens.


JaarliJks verwelkomt rode kruis-vlaanderen alle vriJwilligers voor een Fiesta van For-<br />

maat. in <strong>2007</strong> vond deze vriJwilligersdag plaats in plopsaland in de panne. ruim 10.000 vriJ-<br />

willigers en hun Familieleden genoten er van de rode kruissFeer en de pretparkattracties.<br />

motiVatiE<br />

Inzicht in de motivaties van schenkers, <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

en donoren is erg belangrijk om onze acties zo<br />

sterk mogelijk te maken en te laten aansluiten bij<br />

de behoeftes en verwachtingen. Daarom besteedt<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> veel aandacht aan eigen,<br />

toegepast marktonderzoek. Onder andere de<br />

campagne ‘Bloed geven doet leven’ is gebaseerd<br />

op dit onderzoek.<br />

CommuniCatiE naaR hEt gRotE puBliEK<br />

De operationele activiteiten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

kwamen in <strong>2007</strong> uitgebreid aan bod op tv, radio<br />

en in de kranten. Ook via www.rodekruis.be kan iedereen<br />

onze acties en realisaties op de voet volgen.<br />

In totaal kreeg onze website 657.616 bezoekers over<br />

de vloer in <strong>2007</strong> en de trend is stijgend.<br />

Ook in <strong>2007</strong> besteedden we veel aandacht aan<br />

een professionele uitvoering van drukwerken en<br />

audiovisuele reportages: denk maar aan het jaarverslag<br />

2006, het boek ‘Help! Eerste hulp voor<br />

iedereen’ en de beelden die het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>videoteam<br />

geschoten heeft in Namibië voor Music for<br />

Life en die o.a. door de VRT werden aangewend<br />

voor een reportage in Koppen.<br />

aandaCht VooR maatsChappElijKE solida-<br />

RitEit Bij BEdRijVEn<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> nam in <strong>2007</strong> het initiatief<br />

voor Solidaritest ® , een uniek project met een<br />

signaalfunctie naar bedrijven om te investeren in<br />

maatschappelijke solidariteit (zie blz. 107). Solidaritest<br />

® krijgt de steun van de bedrijfswereld, de<br />

academische wereld, de overheid en de Nationale<br />

Loterij.<br />

ONDERSTEUNENDE DIENSTEN 87


iCt<br />

Strategie 2010 vergroot de deskundigheid van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Ook de professionalisering van ICT maakt daar onlosmakelijk deel van uit.<br />

Bij de meeste activiteiten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> spelen ICT-toepassingen (informatie- en<br />

communicatietechnologie) een erg belangrijke rol. Denk maar aan de bloedinzamelingen of<br />

internationale of nationale hulpacties. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>medewerkers moeten steeds op een performante<br />

ICT-ondersteuning kunnen rekenen. Daarom ontwikkelde de centraal ondersteunende<br />

dienst ICT een vijfjarenplan dat een efficiëntere ICT nastreeft.<br />

De activiteiten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> zijn legio, net zoals de<br />

ICT-toepassingen die doorheen<br />

de jaren ontwikkeld en geïmplementeerd<br />

werden. Vier jaar geleden<br />

fusioneerden de Centraal<br />

Ondersteunende Diensten van de<br />

Humanitaire Diensten van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> en de Dienst<br />

voor het Bloed. Beide entiteiten<br />

hadden echter een uiteenlopende<br />

ICT-ondersteuning opgebouwd.<br />

Om beide architecturen samen te<br />

voegen, werd een vijfjarenplan opgesteld,<br />

waarvan nu al een groot<br />

deel in werking is getreden. Consolidatie,<br />

centralisatie, virtualisatie<br />

en uniformisatie zijn de vier sleutelwoorden<br />

van dit plan.<br />

De hele werking van de ondersteunende<br />

dienst ICT is beschreven in<br />

procedures die strikt worden nageleefd.<br />

88 ONDERSTEUNENDE DIENSTEN<br />

Inhaalbeweging dankzij vijfjarenplan<br />

niEuWE iCt-infRastRuCtuuR<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> investeerde<br />

in <strong>2007</strong> sterk in een nieuwe<br />

infrastructuur: onder andere het<br />

computerpark en het serverpark<br />

werden vernieuwd. We stapten<br />

ook zoveel mogelijk over naar<br />

totaaloplossingen om een kenniscontinuïteit<br />

te verkrijgen, maar<br />

ook om de businesscontinuïteit te<br />

garanderen.<br />

We kochten twee nieuwe fundamentele<br />

toepassingen aan voor de<br />

Dienst voor het Bloed. Zij spelen<br />

een erg belangrijke rol bij het behalen<br />

van de kwaliteitsnormen (GMP,<br />

zie blz. 78). O.a. de hele weg van<br />

het bloed – van donor tot patiënt –<br />

zal door de toepassingen gevolgd<br />

worden en ze zullen bijdragen aan<br />

een goed Donor Relationship Management.<br />

In combinatie met an-<br />

dere applicaties zullen ze het o.a.<br />

gemakkelijker maken om donoren<br />

selectief op te roepen, om donoren<br />

te bedanken voor hun gift en<br />

om gekende donoren te motiveren<br />

om bloed te blijven geven.<br />

99,995 % BEdRijfs-<br />

ContinuïtEit<br />

Voor de kritische activiteiten van<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>, zoals<br />

bloedvoorziening, is bedrijfscontinuïteit<br />

van kapitaal belang. Om de<br />

bedrijfscontinuïteit te garanderen,<br />

werd er een identieke kopie van de<br />

ICT-infrastructuur van de centrale<br />

diensten in Mechelen opgesteld<br />

in het bloedtransfusiecentrum van<br />

Leuven. Als er zich ergens een<br />

geval van overmacht voordoet,<br />

neemt de kopie het over.


Aankoop & logistiek<br />

Efficiënte aankoop voor maximale hulp<br />

Door kostenbeheersing in de aankoop en logistiek kunnen we meer<br />

geld inzetten voor onze activiteiten.<br />

aanKoop BloEdzaKKEn<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> werkt voortdurend aan<br />

kostenbeheersing. In <strong>2007</strong> werd onder meer het<br />

contract voor de aankoop van de bloedzakken<br />

opnieuw onderhandeld. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

koopt jaarlijks ongeveer 350.000 bloedzakken aan.<br />

De leverancier van bloedzakken is dus één van de<br />

belangrijkste voor <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. Door<br />

onderhandeling realiseerden we een korting van<br />

980.000 euro op jaarbasis.<br />

VERzEKERingEn hERBEKEKEn<br />

Het voorbije jaar werd een grondige audit uitgevoerd<br />

op alle verzekeringen van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Naast een aantal kleinere verzekeringen beschikt<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> immers over meerdere zeer<br />

grote polissen, zoals ‘lichamelijke ongevallen’ voor<br />

al onze <strong>vrijwilliger</strong>s, ‘burgerlijke aansprakelijkheid’<br />

voor <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>, verzekering van onze<br />

‘vloot aan voertuigen’, verzekering ‘brandschade’<br />

en verzekering ‘transport van goederen’.<br />

Deze audit heeft enerzijds geleid tot een modernisering<br />

van de polissen en anderzijds tot de uitbreiding<br />

van de bestaande waarborgen (hogere dekkingen).<br />

Tegelijk zijn ook de door <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> te<br />

betalen premies substantieel verminderd. Daar<br />

waar <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> in het verleden een totale<br />

jaarlijkse premiemassa betaalde van ongeveer<br />

1,4 miljoen euro werd dit bedrag dankzij dit project<br />

gereduceerd tot ongeveer 1 miljoen euro, een besparing<br />

dus van ongeveer 28,5 %.<br />

Het bespaarde geld kan <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

nu rechtstreeks besteden aan zijn activiteiten, nationaal<br />

en internationaal. Echte efficiëntie met een<br />

hart, dus.<br />

ONDERSTEUNENDE DIENSTEN 89


Sterke<br />

structuren.<br />

oRganisatiE En BElEids- En BEstuuRsoRganEn<br />

. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> binnen de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>beweging 92<br />

. De organisatiestructuur van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>: Organogram 93<br />

. Organisatie van het stuur- en controleniveau 96<br />

. Organisatie van het operationele niveau 97<br />

ORGANISATIE 91


92 ORGANISATIE<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

binnen de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>beweging<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> is actief in heel <strong>Vlaanderen</strong> en voert zeer verscheiden activiteiten uit.<br />

We streven naar optimale organisatiestructuren zodat <strong>vrijwilliger</strong>s en personeelsleden maximale<br />

mogelijkheden krijgen om hun opdrachten te realiseren. Op beleids- en bestuursvlak<br />

wordt dit verzoend met de principes van deugdelijk bestuur (corporate governance).<br />

dE VlaamsE sChaKEl Van hEt<br />

intERnationalE RodE KRuis<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> is een onafhankelijke<br />

organisatie en maakt<br />

via het Belgische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> deel<br />

uit van het Internationale <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>. De Internationale Federatie<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>- en <strong>Rode</strong> Halve<br />

Maanverenigingen (IFRC) coördineert<br />

de activiteiten van de 186<br />

nationale verenigingen in vredestijd.<br />

Het Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>comité<br />

(ICRC) coördineert de <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>activiteiten in conflictgebieden.<br />

Wereldwijd zijn 100 miljoen <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s actief.<br />

RodE KRuis-VlaandEREn BinnEn<br />

dE BElgisChE stRuCtuuR<br />

Het Belgische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> heeft<br />

een federale structuur. Dit betekent<br />

dat de dienstverlening en de<br />

activiteiten van de gemeenschappen<br />

autonoom zijn. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> en de Franstalige vleugel<br />

van het Belgische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

bepalen elk hun eigen koers, gericht<br />

op de hoogste noden in hun<br />

gemeenschap.<br />

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest<br />

kent een bijzondere regeling.<br />

Een aantal activiteiten zijn er gemeenschappelijk<br />

aan de Vlaamse<br />

en de Franstalige gemeenschap<br />

en zijn bijgevolg tweetalig, zoals<br />

de hulpverlening bij rampen.<br />

De eerstehulpcursussen voor de<br />

bevolking zijn dan weer gemeenschapsgebonden<br />

en worden apart<br />

georganiseerd. De Duitstalige Ge-<br />

meenschap kan beroep doen op<br />

de diensten en de infrastructuur<br />

van de Franstalige Gemeenschap.<br />

Op 7 december heeft de Raad<br />

van Bestuur van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

kennis genomen van het<br />

besluit van H.K.H. Prinses Astrid,<br />

om zich niet opnieuw kandidaat te<br />

stellen als Nationale Voorzitter van<br />

het Belgische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. De hele<br />

organisatie en alle <strong>vrijwilliger</strong>s van<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> bedanken<br />

haar voor haar jarenlange inzet. De<br />

voorzitters van de beide gemeenschappen<br />

namen vanaf 1 januari<br />

2008, zoals in de statuten voorzien,<br />

samen het mandaat van Nationale<br />

Voorzitter op.<br />

dE stRuCtuREn BinnEn RodE<br />

KRuis-VlaandEREn<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> werkt dicht bij de<br />

mensen. Alleen al in <strong>Vlaanderen</strong><br />

zijn er 256 plaatselijke afdelingen.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> telt 14.000<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s. Zij sporen binnen het<br />

werkgebied van hun afdeling de<br />

noden op en spelen daarop in. Als<br />

werkgebied kan een afdeling een<br />

gemeente, een stad, een deelgemeente<br />

of een groep gemeenten<br />

hebben. De afdelingen zijn gegroepeerd<br />

in 16 regio’s en 5 provincies.<br />

De ruggengraat van het <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong> zijn de <strong>vrijwilliger</strong>s. Het is dus<br />

niet meer dan normaal dat zij een<br />

belangrijke stem hebben in het<br />

beleid van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. De regio-<br />

en provincievoorzitters vertegenwoordigen<br />

de afdelingen binnen<br />

het hoogste leidende orgaan<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>: de<br />

Gemeenschapsraad. Deze raad<br />

bepaalt het algemene beleid.<br />

Een 170-tal personeelsleden ondersteunen<br />

vanuit de centrale<br />

diensten en de provinciale zetels<br />

de activiteiten van de <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

in <strong>Vlaanderen</strong>. Zij organiseren opleidingen<br />

en bijscholingen, volgen<br />

de technische evoluties op de<br />

voet, kopen kwalitatieve hulpmiddelen<br />

aan…<br />

Zo’n 900 andere personeelsleden<br />

voeren taken uit die door hun<br />

aard niet door <strong>vrijwilliger</strong>s kunnen<br />

worden uitgevoerd. De meesten<br />

werken voor de Dienst voor het<br />

Bloed in de bloedtransfusiecentra.<br />

Zij zorgen er voor de afname,<br />

controle, verwerking en distributie<br />

van bloed en afgeleide producten.<br />

Ook de opvangcentra voor<br />

asielzoekers worden door talrijke<br />

personeelsleden draaiende gehouden.<br />

Een beperkter aantal personeelsleden<br />

werkt ook in ziekenwagendiensten<br />

met 24 uur op 24-permanentie.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

zendt jaarlijks ook een 20-tal gespecialiseerde<br />

personeelsleden<br />

op missie naar het buitenland.


stuuR- En ContRolEniVEau<br />

opERationEEl niVEau<br />

organogram<br />

Organisatiestructuur van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

ifRC iCRC<br />

intERnationalE fEdERatiE Van RodE<br />

KRuis- En RodE halVE maanVEREnigingEn<br />

= 186 nationale verenigingen<br />

= 100 miljoen <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

Raad Van BEstuuR<br />

diEnst VooR hEt BloEd<br />

RodE KRuis-VlaandEREn<br />

Voorzitter: Christ’l Joris<br />

gEdElEgEERd BEstuuRdER<br />

pRof. dR. philippE VandEKERCKhoVE<br />

diRECtiEComité<br />

diEnst VooR hEt BloEd<br />

4 BloEdtRansfusiECEntRa<br />

4 donoRCEntRa<br />

gEmEEnsChapsRaad<br />

BElgisChE RodE KRuis<br />

Raad Van BEstuuR<br />

humanitaiRE diEnstEn<br />

diRECtiEComité<br />

humanitaiRE diEnstEn<br />

5 pRoVinCiEs<br />

16 rEgio’S<br />

256 afdElingEn<br />

11 opVangCEntRa<br />

diEnst VooR hEt BloEd humanitaiRE diEnstEn<br />

ondERstEunEndE diEnstEn<br />

intERnationalE RodE KRuisComité<br />

BElgisChEs RotEs KREuz<br />

dEutsChspRaChigE<br />

gEmEinsChaft<br />

CRoix-RougE dE BElgiquE<br />

Communauté<br />

fRanCophonE<br />

BElgisChE RodE KRuis-<br />

BRussEl hoofdstad<br />

18 plaatselijke afdelingen<br />

mEER infoRmatiE oVER dE oRganEn<br />

BinnEn hEt stuuR- En ContRolEniVEau<br />

En BinnEn hEt opERationElE<br />

niVEau Vindt u hiERna.<br />

ORGANISATIE 93


dRiE ondERdElEn BinnEn<br />

RodE KRuis-VlaandEREn<br />

<strong>Rode</strong>-<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> bestaat uit<br />

drie onderdelen: de Humanitaire<br />

Diensten, de Dienst voor het Bloed<br />

en de Ondersteunende Diensten.<br />

De Humanitaire Diensten omvatten<br />

het geheel van de activiteiten van<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>, met uitzondering<br />

van de activiteiten eigen aan<br />

de Dienst voor het Bloed. De Dienst<br />

voor het Bloed omvat het geheel van<br />

de activiteiten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

die verband houden met het inzamelen<br />

en het bereiden van bloed,<br />

plasma en weefsels. De ondersteunende<br />

centrale diensten ondersteunen<br />

beide onderdelen.<br />

VRijWilligERsoRganisatiE<br />

mEt dEugdElijK BEstuuR<br />

De bestuurs- en beleidsorganisatie<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> verzoent<br />

twee belangrijke uitgangspunten:<br />

het beslissingsrecht van<br />

de <strong>vrijwilliger</strong>s over het algemeen<br />

beleid en het naleven van de principes<br />

van deugdelijk bestuur.<br />

Het beslissingsrecht van de <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

wordt georganiseerd volgens<br />

een systeem van getrapte<br />

democratie, waarbij de <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

vertegenwoordigd worden door<br />

gemandateerde verkozenen. Daarnaast<br />

zorgen efficiënte en transparante<br />

besluitvormingsprocessen,<br />

duidelijk afgelijnde verantwoordelijkheden<br />

in lijn met de wettelijke<br />

bepalingen en inspraak van maatschappelijke<br />

belanghebbenden<br />

(stakeholders) voor het naleven<br />

van de principes van deugdelijk<br />

bestuur.<br />

dRiE BEstuuRsniVEaus<br />

RodE KRuis-VlaandEREn is lid Van VolgEndE oRganisatiEs En<br />

samEnWERKingsVERBandEn:<br />

Internationaal<br />

• Red Cross/European Union Office<br />

• EBA (European Blood Alliance)<br />

Binnen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> zijn<br />

er drie bestuursniveaus met bijbehorende<br />

bestuursorganen: het centrale<br />

niveau (Gemeenschapsraad en<br />

Raad van Bestuur), het provinciale<br />

niveau (Provincieraad, Provinciale<br />

Vergadering, het Regiocomité) en<br />

het lokale niveau (Afdelingscomité).<br />

In België<br />

• Belgian Resuscitation Council<br />

• Belgisch Comité voor Hulp aan vluchtelingen<br />

• Confederatie voor Social Profit Ondernemingen (CSPO)<br />

• Hoge Raad voor Vrijwilligerswerk<br />

• Nationale Raad voor Dringende Geneeskundige Hulpverlening<br />

• Vereniging voor Ethiek in de Fondsenwerving<br />

In <strong>Vlaanderen</strong><br />

• Coprogram<br />

• Verso<br />

• Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie<br />

• Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk<br />

94 ORGANISATIE<br />

De Gemeenschapsraad en de Raden<br />

van Bestuur vormen samen<br />

het ‘stuur- en controleniveau’ binnen<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. De<br />

Gemeenschapsraad heeft de volle<br />

bevoegdheid voor het vastleggen<br />

van de principes betreffende algemeen<br />

beleid en strategie; de Raden<br />

van Bestuur hebben de volle<br />

bevoegdheid voor het verwezenlijken<br />

van de doelstellingen binnen<br />

dit kader.<br />

Onder dit ‘stuur- en controleniveau’<br />

bevindt zich het ‘operationele<br />

niveau’. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

telt drie operationele niveaus met<br />

bijbehorende organen: het centrale<br />

niveau (Directiecomités), het<br />

provinciale niveau (Provinciecomité,<br />

Regiocomité) en het lokale<br />

niveau (Afdelingscomité).<br />

mandatEn Van ViER jaaR<br />

Alle mandaten binnen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> hebben een duurtijd<br />

van vier jaar.


EEn KWEstiE Van solidaRitEit mEt dE hulpBEhoEVEndEn<br />

WaaRom RodE KRuis-VlaandEREn VRagEndE paRtij is VooR apaRtE REChtspERsonEn<br />

BinnEn hEt BElgisChE RodE KRuis<br />

Het streven naar verschillende rechtspersonen is voor <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> een kwestie van<br />

efficiëntie en optimale solidariteit. Hoe efficiënter we werken, hoe meer middelen er zijn voor de<br />

hulpbehoevenden. Het is dus geen communautair dossier zoals dit soms wordt voorgesteld.<br />

Het Belgische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> bestaat uit een Vlaamse<br />

en een Franstalige gemeenschap 1 . Beide gemeenschappen<br />

zijn sinds 1972 operationeel volledig onafhankelijk<br />

van elkaar en bepalen een eigen beleid<br />

voor het gebied waarin ze werken. Daardoor zijn<br />

ze in de afgelopen 35 jaar op een andere manier<br />

geëvolueerd. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> heeft bijvoorbeeld<br />

een Zorgbib, de Franstalige gemeenschap<br />

biedt dit niet aan. De Franstalige gemeenschap<br />

organiseert dan weer activiteiten die <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> niet heeft.<br />

Beide gemeenschappen zijn dus operationeel onafhankelijk.<br />

Toch werken ze nog altijd als één enkele<br />

rechtsperoon. De juridische structuur werd<br />

dus nooit aangepast aan de werkelijkheid. Dit zorgt<br />

steeds opnieuw voor juridische en bestuurlijke problemen.<br />

De bestuurders van beide gemeenschappen<br />

kunnen bijvoorbeeld verantwoordelijk worden<br />

gesteld voor beslissingen die in de andere gemeenschap<br />

worden genomen en waarvan ze zelfs geen<br />

weet hebben. Deze situatie is niet vol te houden en<br />

in tegenspraak met deugdelijk bestuur.<br />

De passende oplossing voor deze situatie is het<br />

creëren van meerdere rechtspersonen, onder de<br />

gemeenschappelijke koepel van het Belgische<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>, zodat beslissingsmacht en verantwoordelijkheid<br />

op dezelfde plaats liggen. Zo kan elke gemeenschap<br />

haar acties naar eigen inzicht, ritme en<br />

draagkracht uitvoeren, er zelf verantwoording voor<br />

afleggen, en er ook zelf de vruchten (vooruitgang<br />

en efficiëntie in dienstverlening) van plukken.<br />

Voor <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> is dit géén communautair<br />

dossier. Voor ons draait alles rond efficiëntie<br />

in hulpverlening, maar dan wel efficiëntie met een<br />

hart. Hoe efficiënter de structuren en de werking,<br />

hoe méér middelen er kunnen worden aangewend<br />

voor de zwakkeren in onze samenleving.<br />

Er zal steeds solidariteit bestaan binnen het Belgische<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. Die solidariteit moet, zoals in<br />

elke organisatie met een centrale koepel, gebaseerd<br />

zijn op transparante afspraken tussen de<br />

verschillende rechtspersonen, en op beleidsverantwoordelijkheid<br />

en financiële verantwoordelijkheid<br />

van iedere juridische entiteit.<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> wil prioritair ook zijn eigen<br />

Dienst voor het Bloed onderbrengen in een afzonderlijke<br />

rechtspersoon omwille van het intrinsiek<br />

hogere bedrijfsrisico van de bloedactiviteiten. Ook<br />

de Vlaamse <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen worden beter<br />

in een aparte rechtspersoon ondergebracht. Zo<br />

respecteren we ten volle de eigen dynamiek van<br />

de afdelingen. Ook op niveau van bedrijfscontrole<br />

heeft dit voordelen: eventuele bemerkingen van<br />

de bedrijfsrevisor over de werking van een enkele<br />

afdeling worden zo niet meteen over de hele organisatie<br />

uitvergroot.<br />

Overheid en burgers verwachten dat organisaties,<br />

ook non-profit- en <strong>vrijwilliger</strong>sorganisaties, professionele<br />

spelers zijn op hun terrein. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> heeft zich met Strategie 2010 (zie blz.<br />

102) resoluut op de weg van professionalisering<br />

gezet. De resultaten van die inspanningen zijn te<br />

lezen in dit en vorige jaarverslagen. Aparte rechtspersonen<br />

zijn nu essentieel om verder een moderne<br />

en professionele dienstverlening te kunnen<br />

uitbouwen.<br />

1 Eigenlijk telt het Belgische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> drie gemeenschappen (zie blz. 92). De Duitstalige Gemeenschap heeft geen Gemeenschapsraad of Directiecomités.<br />

ORGANISATIE 95


96 ORGANISATIE<br />

Stuur- en controleniveau<br />

Organisatie (situatie t.e.m. 1 mei 2008)<br />

gemeenschapsraad<br />

De Gemeenschapsraad is het hoogste beleidsorgaan van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> en wordt voorgezeten door de gemeenschapsvoorzitter. De<br />

raad bepaalt het algemeen beleid van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. De raad<br />

is samengesteld uit democratisch verkozen vertegenwoordigers van de<br />

14.000 <strong>vrijwilliger</strong>s en de 256 plaatselijke <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen in <strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Zo wordt erop toegezien dat het beleid van de organisatie bepaald<br />

wordt door de <strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

De Gemeenschapsraad draagt zorg om haar bevoegdheden op de meest<br />

effectieve en efficiënte wijze uit te oefenen. Hiertoe kan ze o.a. in haar<br />

schoot permanente of occasionele werkgroepen oprichten (zie blz. 98).<br />

De Gemeenschapsraad vergaderde in <strong>2007</strong> op 7 februari, 17 maart, 21<br />

april, 23 juni, 20 juli, 29 september, 13 november en 15 december.<br />

lEdEn Van dE gEmEEnsChapsRaad<br />

Dirk Aerts, voorzitter adviescommissie DSI<br />

(mandaat tijdelijk neergelegd sinds 23 juni <strong>2007</strong>)<br />

Marcel Asselberghs, voorzitter van het auditcomité<br />

Leopold Baute, wnd. gemeenschapsvoorzitter<br />

(van 17 maart <strong>2007</strong> t.e.m. 15 maart 2008) en provincievoorzitter Antwerpen<br />

André Brems, regiovoorzitter Mechelen<br />

Paul Broos, voorzitter medisch comité<br />

Frans Carsau, regiovoorzitter Noorderkempen<br />

Pol Casteleyn, regiovoorzitter Oost-Brabant<br />

Luc De Beukelaer, voorzitter adviescommissie DSI<br />

(a.i. sinds 23 juni <strong>2007</strong>)<br />

Christ Declerck, regiovoorzitter Zuid-West-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Jean-Claude Heylens, regiovoorzitter West-Brabant<br />

(t.e.m. 31 december <strong>2007</strong>)<br />

Dirk Huyghe, bestuurder<br />

Christ’l Joris, bestuurder, gemeenschapsondervoorzitter<br />

(van 17 maart <strong>2007</strong> t.e.m. 15 maart 2008),<br />

gemeenschapsvoorzitter (sinds 15 maart 2008)<br />

Guido Kestens, gemeenschapsvoorzitter (tot 17 maart <strong>2007</strong>)<br />

Pieter Laekeman, regiovoorzitter Noord-West-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Geert Maelfait, gemeenschapspenningmeester<br />

Pierre Mattelaer, bestuurder, Dienst voor het Bloed<br />

Stef Meynendonckx, regiovoorzitter Taxandria<br />

Dieter Probst, voorzitter adviescommissie Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

Joost Proesmans, provincievoorzitter Vlaams-Brabant<br />

Paul Ragé, voorzitter adviescommissie Hulpdienst<br />

Marcel Reynders, provincievoorzitter Limburg<br />

François Segers, regiovoorzitter West-Brabant<br />

(sinds 1 januari 2008)<br />

Yolanda Simons, voorzitter adviescommissie Zorgbib<br />

Freddy Snoeck, regiovoorzitter Dendermonde-Sint-Niklaas<br />

Diane Solon, voorzitter adviescommissie Communicatie<br />

Jan Standaert, voorzitter adviescommissie Internationale<br />

Samenwerking<br />

Laurette Steenssens, bestuurder, Dienst voor het Bloed<br />

(sinds 21 april <strong>2007</strong>)<br />

Lut Swennen, voorzitter adviescommissie Sociale Hulpverlening<br />

Hugo Tant, regiovoorzitter Antwerpen<br />

Marjan Thijssen, regiovoorzitter Zuid-Limburg<br />

Vic Valgaeren, voorzitter adviescommissie Leergangen<br />

Raymond Van Ballaer, regiovoorzitter Midden-Limburg<br />

(sinds 17 maart <strong>2007</strong>)<br />

Luc Van Hauwenhuyse, provincievoorzitter Oost-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Gilbert Van Laethem, bestuurder Humanitaire Diensten<br />

Guido Van Waeyenberge, voorzitter Brussel-Hoofdstad<br />

Pascal Van Waeyenberghe, regiovoorzitter Aalst-Oudenaarde<br />

Martial Vandamme, provincievoorzitter West-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Geert Vanlommel, regiovoorzitter Zuiderkempen<br />

Denis Verslype, regiovoorzitter Westhoek<br />

Pedro Vervliet, regiovoorzitter Gent-Eeklo (sinds 17 maart <strong>2007</strong>)<br />

raden van Bestuur<br />

Binnen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> zijn er twee Raden van Bestuur: één voor<br />

de Dienst voor het Bloed en één voor de Humanitaire Diensten. Deze<br />

Raden van Bestuur zorgen voor de uitvoering van het beleid en de beslissingen<br />

van de Gemeenschapsraad. Ze worden beide voorgezeten door<br />

de gemeenschapsvoorzitter.<br />

De Raden van Bestuur vergaderden op 11 januari, 8 maart, 17 maart,<br />

13 april, 10 mei, 7 juni, 13 september, 25 oktober, 8 november en 6 december.<br />

lEdEn Van dE RadEn Van BEstuuR<br />

Marcel Asselberghs, voorzitter van het auditcomité<br />

Leopold Baute, wnd. gemeenschapsvoorzitter<br />

(van 17 maart <strong>2007</strong> t.e.m. 15 maart 2008), vertegenwoordiger provincievoorzitters<br />

in de Raad van Bestuur, Dienst voor het Bloed<br />

Dirk Huyghe, bestuurder<br />

Christ’l Joris, bestuurder, gemeenschapsondervoorzitter<br />

(van 17 maart <strong>2007</strong> t.e.m. 15 maart 2008), gemeenschapsvoorzitter<br />

(sinds 15 maart 2008)<br />

Guido Kestens, gemeenschapsvoorzitter (tot 17 maart <strong>2007</strong>)<br />

Geert Maelfait, gemeenschapspenningmeester<br />

Pierre Mattelaer, bestuurder, Dienst voor het Bloed<br />

Laurette Steenssens, bestuurder, Dienst voor het Bloed<br />

(sinds 21 april <strong>2007</strong>)<br />

Gilbert Van Laethem, bestuurder, Humanitaire Diensten<br />

Philippe Vandekerckhove, gedelegeerd bestuurder<br />

lEdEn Van dE Raad Van BEstuuR humanitaiRE<br />

diEnstEn mEt adVisEREndE BEVoEgdhEid<br />

Leopold Baute, provincievoorzitter Antwerpen<br />

Joost Proesmans, provincievoorzitter Vlaams-Brabant<br />

Marcel Reynders, provincievoorzitter Limburg<br />

Luc Van Hauwenhuyse, provincievoorzitter Oost-<strong>Vlaanderen</strong> (sinds<br />

1 januari <strong>2007</strong>)<br />

Guido Van Waeyenberge, ondervoorzitter Brussel-Hoofdstad<br />

Martial Vandamme, provincievoorzitter West-<strong>Vlaanderen</strong><br />

comités van de raden van Bestuur<br />

Binnen de schoot van de Raden van Bestuur zijn volgende comités opgericht:<br />

het auditcomité, het investeringscomité en het remuneratie- en<br />

benoemingscomité. Ze hebben het mandaat om gespecialiseerde aangelegenheden<br />

te analyseren en hierover verslag uit te brengen bij de Raden<br />

van Bestuur, om deze laatsten in staat te stellen beslissingen te nemen of<br />

hun toezichthoudende rol te vervullen.<br />

auditComité<br />

De bevoegdheden van het auditcomité zijn het evalueren van de externe<br />

audit (commissarissen) en het organiseren en superviseren van de interne<br />

auditfunctie.<br />

Samenstelling: Marcel Asselberghs, bestuurder (voorzitter), Guido<br />

Kestens, gemeenschapsvoorzitter (tot 17 maart <strong>2007</strong>), Christ’l Joris, gemeenschapsondervoorzitter<br />

(van 17 maart <strong>2007</strong> t.e.m. 15 maart 2008)<br />

en gemeenschapsvoorzitter (sinds 15 maart 2008) en Geert Maelfait (gemeenschapspenningmeester).


De interne auditfunctie is toevertrouwd aan de firma Deloitte en<br />

wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van Guido Vandervorst,<br />

partner. In <strong>2007</strong> werd door Deloitte de werking van het departement<br />

Financiën, de dienst Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>, de afdelingen<br />

Berlaar en Beveren, en het facturatieproces van de Externe en HLAlaboratoria<br />

van de Dienst voor het Bloed geauditeerd.<br />

De externe audit (wettelijk revisoraat) is toevertrouwd aan de firma<br />

Ernst & Young en werd in <strong>2007</strong> uitgevoerd onder verantwoordelijkheid<br />

van Rosita Van Maele, partner.<br />

Het auditcomité vergaderde in <strong>2007</strong> op 20 april, 27 september en<br />

16 november.<br />

inVEstERingsComité<br />

De bevoegdheden van het investeringscomité zijn het cash- en vermogensbeheer,<br />

leningen, investeringen en de afsluiting van de jaarrekening.<br />

Het Investeringscomité vergaderde in <strong>2007</strong> op 23 januari<br />

en 11 september.<br />

Samenstelling: Geert Maelfait, gemeenschapspenningmeester<br />

(voorzitter), Gilbert van Laethem, bestuurder.<br />

REmunERatiE- En BEnoEmingsComité<br />

De bevoegdheden van dit comité zijn het remuneratiebeleid en het<br />

daaraan gekoppeld performantiebeleid voor het personeel dat niet<br />

onderworpen is aan een CAO-regeling; de selectie, benoeming of<br />

herbenoeming van de leden van de bestuursorganen (behalve voor<br />

de adviescommissies, de provincie- en regiovoorzitters); de selectie,<br />

benoeming of herbenoeming van de gedelegeerd bestuurder<br />

en het directiepersoneel; de expertisematrix van de Raden van Bestuur<br />

en het daaruit bepalen van de ontbrekende competenties.<br />

Het remuneratie- en benoemingscomité vergaderde in <strong>2007</strong> op<br />

22 juni, 17 oktober en 19 december.<br />

Samenstelling: Gilbert Van Laethem, bestuurder (voorzitter), Dr.<br />

Leopold Baute, bestuurder en wnd. gemeenschapsvoorzitter (van<br />

17 maart <strong>2007</strong> t.e.m. 15 maart 2008) en Dirk Huyghe, bestuurder.<br />

operationeel niveau<br />

Organisatie (situatie t.e.m. 1 mei 2008)<br />

Directiecomités<br />

Er zijn twee Directiecomités, één voor de Humanitaire Diensten<br />

en één voor de Dienst voor het Bloed. De Directiecomités zijn verantwoordelijk<br />

voor het dagelijks en operationeel beheer van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. Ze nemen autonoom beslissingen over operationele<br />

kwesties, binnen de objectieven die door hun Raad van Bestuur<br />

zijn bepaald. De Directiecomités worden voorgezeten door de<br />

gedelegeerd bestuurder.<br />

diRECtiEComité humanitaiRE diEnstEn<br />

Samenstelling:<br />

Stemgerechtigde leden:<br />

Philippe Vandekerckhove, gedelegeerd bestuurder (voorzitter); Leopold<br />

Baute, provincievoorzitter Antwerpen; Joost Proesmans, provincievoorzitter<br />

Vlaams-Brabant; Marcel Reynders, provincievoorzitter<br />

Limburg; Martial Vandamme, provincievoorzitter West-<strong>Vlaanderen</strong>;<br />

Luc Van Hauwenhuyse, provincievoorzitter Oost-<strong>Vlaanderen</strong> en<br />

Guido Van Waeyenberge, ondervoorzitter Brussel-Hoofdstad.<br />

Niet-stemgerechtigde leden:<br />

Marc Biesemans, departementshoofd Personeelszaken (sinds<br />

15 juli <strong>2007</strong>); Lode De Maesschalck, coördinator Humanitaire<br />

Diensten - Nationaal (tot 18 februari 2008); Luc De Wever, coördinator<br />

Humanitaire Diensten – Internationaal; Michel Leduc, departementshoofd<br />

Communicatie; Katja Verhelst, coördinator Humanitaire<br />

Diensten – Nationaal (vanaf 18 februari 2008) en Ann Wynant,<br />

departementshoofd Personeelszaken (tot 30 april <strong>2007</strong>).<br />

Het Directiecomité Humanitaire Diensten vergaderde in <strong>2007</strong> op<br />

11 en 25 januari, 8 en 22 februari, 8 en 22 maart, 19 april, 10 mei,<br />

7 en 24 juni, 5 en 19 juli, 30 augustus, 13 en 27 september, 11 en<br />

25 oktober, 8 november en 6 en 20 december.<br />

diRECtiEComité diEnst VooR hEt BloEd<br />

Samenstelling: Philippe Vandekerckhove, gedelegeerd bestuurder<br />

(voorzitter); Karin Genoe, departementshoofd Operationele<br />

Zaken; Martine Baeten, medisch directeur; Marc Biesemans, departementshoofd<br />

Personeelszaken (sinds 15 juli <strong>2007</strong>); Luc Botten,<br />

departementshoofd ICT; Inge Buyse, departementshoofd Kwaliteit<br />

(tot 10 augustus <strong>2007</strong>); Michel Leduc, departementshoofd Communicatie;<br />

Lisette Loos, departementshoofd Aankoop en Logistiek<br />

(a.i. sinds 26 februari 2008); Jackie Pelst, departementshoofd Financiën<br />

en Ann Wynant, departementshoofd Personeelszaken (tot<br />

30 april <strong>2007</strong>).<br />

Het Directiecomité Dienst voor het Bloed vergaderde in <strong>2007</strong> op<br />

16 januari, 13 februari, 13 en 27 maart, 24 april, 8 mei, 5 juni, 3 juli,<br />

28 augustus, 25 september, 23 oktober en 4 en 18 december.<br />

adviesorganen<br />

hEt mEdisCh Comité Van dE diEnst VooR hEt BloEd<br />

Samenstelling: Dr. Martine Baeten, medisch directeur (voorzitter),<br />

de hoofdgeneesheren van de bloedtransfusiecentra, gedelegeerd<br />

bestuurder prof. dr. Philippe Vandekerckhove, het departementshoofd<br />

Kwaliteit en één of meer medische experts.<br />

Het Medisch Comité van de Dienst voor het Bloed vergaderde<br />

in <strong>2007</strong> op 16 januari, 13 en 27 februari, 13 en 27 maart, 10 en<br />

24 april, 8 en 22 mei, 5 juni, 3 en 31 juli, 14 en 28 augustus, 14 en<br />

25 september, 23 oktober, 6 november en 4 december.<br />

hEt mEdisCh Comité Van dE humanitaiRE diEnstEn<br />

Samenstelling: Prof. dr. Paul Broos (voorzitter), de provinciale<br />

hoofdgeneesheren, de afgevaardigde van de Vlaamse Minister van<br />

Volksgezondheid en de afgevaardigde van de Minister van Defensie.<br />

Het Medisch Comité van de Humanitaire Diensten vergaderde in<br />

<strong>2007</strong> op 12 januari, 9 maart, 13 april, 11 mei, 13 juli en 9 november.<br />

adViEsCommissiEs<br />

Voor alle disciplines binnen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> bestaan er<br />

Adviescommissies (zie blz. 98).<br />

ORGANISATIE 97


98 ORGANISATIE<br />

adViEs op maat VooR BEtER BEstuuR<br />

hEt Bos dooR dE BomEn<br />

Weinig organisaties hebben een meer gevarieerde<br />

waaier aan activiteiten dan een <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>vereniging.<br />

De activiteiten gaan van zuiver medisch-technisch<br />

(bloedtransfusie), over talrijke paramedische<br />

activiteiten (o.m. preventieve- en rampenhulpverlening,<br />

ziekenvervoer en eerstehulponderricht) tot<br />

zuiver sociale activiteiten (Tracing, Zorgbib, Aangepaste<br />

vakanties…).<br />

Bedrijven hebben uiteraard doorgaans een erg nauwe<br />

en gestroomlijnde productieactiviteit, maar zelfs<br />

de meeste NGO’s richten zich op een veel nauwer<br />

activiteitsgebied dan het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>. Zo zijn vele<br />

NGO’s vergelijkbaar met ons departement Internationale<br />

Zaken op zich. Een thuiszorgorganisatie is<br />

vergelijkbaar met aspecten van onze discipline Sociale<br />

Hulpverlening, het vakantieaanbod van de mutualiteiten<br />

met onze vzw <strong>Rode</strong>kruisvakanties of een<br />

jeugdbeweging met onze vzw Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.<br />

Zelfs overheidsdiensten zoals Sanquin (de Nederlandse<br />

Dienst voor het Bloed) of National Blood<br />

Service (de Engelse Dienst voor het Bloed) hebben<br />

een vergelijkbare werking als onze Dienst voor het<br />

Bloed op zich. De opvangcentra voor asielzoekers<br />

beheerd door Fedasil zijn dan weer vergelijkbaar<br />

met ons departement Opvang voor Asielzoekers…<br />

De reden waarom alle nationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen<br />

ter wereld ondanks deze complexiteit toch<br />

succesvol functioneren, ligt uiteraard in de opleiding<br />

en inzet van <strong>vrijwilliger</strong>s, en hun organisatie in plaatselijke<br />

afdelingen, die een unieke synergie tussen zo<br />

verschillende activiteitsgebieden mogelijk maakt.<br />

Om de bestuurders van een <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>vereniging<br />

bij te staan in het nemen van de juiste beslissingen<br />

in een erg breed activiteitsgebied, beschikt <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> over acht permanente adviescommissies<br />

en een aantal tijdelijke werkgroepen.<br />

pERmanEntE adViEsCommissiEs<br />

De acht adviescommissies (Communicatie, Dringende<br />

Sociale Interventie, Hulpdienst, Internationale<br />

Samenwerking, Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>, Leergangen,<br />

Sociale Hulpverlening en Zorgbib (tot voor kort: Ziekenhuisbibliotheken)<br />

vertegenwoordigen de expertise<br />

van de disciplines (het geheel van de werking<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> op een bepaald activiteitsgebied,<br />

zowel op plaatselijk, provinciaal als op<br />

centraal niveau).<br />

Zij geven advies over bestaande problemen binnen,<br />

en over nieuwe opportuniteiten voor hun werkterrein.<br />

Zij doen dit op eigen initiatief of op vraag van<br />

het centrale en provinciale niveau via het Directiecomité<br />

Humanitaire Diensten. De adviescommissies<br />

zijn dus geen bestuursorgaan: hun adviezen<br />

hoeven niet eensluidend te zijn en ze zijn niet bindend.<br />

De adviezen worden gericht aan het orgaan<br />

dat de commissie om advies vroeg.<br />

De adviescommissies leveren in principe twee<br />

soorten adviezen af. Een eerste soort advies betreft<br />

gekende materie waarvan de vertaling naar de<br />

situatie van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> moet gemaakt<br />

worden: hoe wordt iets het beste in onze organisatie<br />

binnengebracht en opgezet? Een tweede<br />

dE adViEsCommissiEs VERgadERdEn in <strong>2007</strong><br />

op VolgEndE data:<br />

• Adviescommissie Communicatie:<br />

27 februari, 24 april, 5 juni, 18 september en<br />

11 december<br />

• Adviescommissie Dringende Sociale Interventie:<br />

23 maart, 2 juni, 5 oktober en<br />

14 december<br />

• Adviescommissie Hulpdienst: 2 juni,<br />

13 september en 1 december<br />

• Adviescommissie Internationale Samenwerking:<br />

14 maart, 6 juni, 28 juli, 5 september<br />

en 8 december<br />

• Adviescommissie Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>:<br />

14 januari, 18 maart, 26 en 27 mei,<br />

24 september en 25 november<br />

• Adviescommissie Leergangen: 10 januari,<br />

14 maart en 18 december<br />

• Adviescommissie Sociale Hulpverlening:<br />

24 januari, 6 en 20 juni, 12 september en<br />

19 december<br />

• Adviescommissie Zorgbib : 12 april, 7 juni,<br />

4 oktober en 7 december


soort advies betreft vernieuwing: hier functioneert<br />

de adviescommissie als een interne denktank, die<br />

mogelijke nieuwe activiteiten of methodes lanceert<br />

binnen de organisatie.<br />

Dit heeft o.a. tot adviezen geleid over opleidingen<br />

op jongerenmaat, knipperlichten in de afdelingen,<br />

aanwending van de middelen van het sociaal<br />

fonds en de uitrustingsvoorwaarden van de ziekenwagens.<br />

Directe communicatie vanuit de adviescommissies<br />

naar de discipline wordt vermeden gezien dit<br />

de normale communicatielijnen vanuit de hiërarchische<br />

en/of functionele lijnen kan tegenspreken.<br />

In dezelfde logica is de adviescommissie niet belast<br />

met of bevoegd voor de eventuele operationele<br />

uitvoering van de geleverde adviezen. Dit is<br />

de opdracht van het betrokken departements- of<br />

diensthoofd. Er bestaat dan ook geen hiërarchische<br />

of functionele lijn tussen deze laatste en de<br />

voorzitter van de betrokken adviescommissie.<br />

De adviescommissies zijn samengesteld uit de<br />

provincieverantwoordelijken van de disciplines, het<br />

hoofd van het betrokken departement of dienst, en<br />

kunnen op eigen voorstel worden uitgebreid met<br />

één of meer deskundigen. De commissies kiezen<br />

een voorzitter die deel uitmaakt van de Gemeenschapsraad<br />

en daar de expertise, maar niet de<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s van zijn discipline vertegenwoordigt.<br />

(Dit laatste gebeurt immers door de regio- en provincievoorzitters.)<br />

tijdElijKE WERKgRoEpEn<br />

Naast de bestaande adviescommissies kunnen<br />

de bestuursorganen ook ad hoc commissies of<br />

werkgroepen oprichten en belasten met de studie<br />

van een bepaald onderwerp.<br />

Ad hoc werkgroepen leverden adviezen af over:<br />

• het strategisch plan ‘Strategie 2010’<br />

(8 werkgroepen, 37 samenkomsten);<br />

• de kerntaken van de afdelingen<br />

(5 samenkomsten);<br />

• de financiering van de provinciale zetels<br />

(3 samenkomsten);<br />

• de vertegenwoordiging van jongeren, vrouwen<br />

en allochtonen in de bestuursorganen<br />

(13 samenkomsten);<br />

• de herziening van de interne regelgeving<br />

(19 samenkomsten);<br />

• het oprichten van een ethische commissie<br />

(4 samenkomsten);<br />

• de rekrutering en doorstroming van <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

(4 samenkomsten).<br />

De aanbevelingen van deze werkgroepen zijn grotendeels<br />

geïmplementeerd. Op dit moment zijn tijdelijke<br />

werkgroepen onder meer belast met:<br />

• het herzien van het beleid op vlak van evaluatie-<br />

en functioneringsgesprekken;<br />

• <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>kledij;<br />

• de rekrutering en het behoud van <strong>vrijwilliger</strong>s.<br />

overige officiële organen<br />

Binnen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> bestaan verder nog<br />

de volgende officiële organen, raden, commissies<br />

en comités:<br />

• de Provinciale vergadering;<br />

• de Provincieraad;<br />

• het Provinciecomité;<br />

• het Regiocomité;<br />

• het Interprovinciaal Werkoverleg;<br />

• het Afdelingscomité.<br />

ORGANISATIE 99


Doeltreffende<br />

actie.<br />

EEn BEdRijfsmatigE aanpaK VooR maximalE hulpVERlEning<br />

. Strategie 2010. Onze visie op een sterk en modern <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> 102<br />

. Efficiëntie. Waar kwalitatieve hulpverlening start 104<br />

. Meer en betere hulp. Een verhaal van 35 jaar groei 105<br />

. Win-win. Samenwerking en doen waar we goed in zijn 107<br />

. Uitdragen van expertise. Kennis delen is ook helpen 109<br />

BEDRIJFSMATIGE AANPAK 101


Strategie 2010<br />

Onze visie op een sterk en modern <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

De missie van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> - mensen helpen in nood - is breed. Onze opdracht kan op oneindig<br />

veel manieren ingevuld worden. Daarom is het belangrijk dat alle <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>medewerkers en -<strong>vrijwilliger</strong>s<br />

op één lijn staan. Meer dan twee jaar al werkt <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> met een strategisch<br />

plan, dat de prioriteiten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> tot 2010 bepaalt.<br />

Strategie 2010 is het strategische<br />

plan van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> dat<br />

op 3 januari 2006 gelanceerd werd.<br />

Het is uitgewerkt in negen doelstellingen<br />

die de krachtlijnen zijn van<br />

onze activiteiten. Samen streven<br />

ze één krachtdadig doel na: <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> versterken en moderniseren,<br />

zodat zij die op ons een<br />

beroep doen nog beter geholpen<br />

worden, waar ook ter wereld.<br />

Behalve doelstellingen rond de<br />

operationele werking, stelt Strategie<br />

2010 ook duidelijke doelstellingen<br />

over de interne organisatie.<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> moet immers een<br />

goed geoliede en efficiënte organisatie<br />

zijn, waar alle onderdelen<br />

samenwerken én intensief communiceren.<br />

doEl 1: EEn gRotERE EERstEhulpCapaCitEit<br />

Bij dE BEVol-<br />

King<br />

<strong>2007</strong> was het jaar van de vernieuwing<br />

van de eerstehulpopleidingen<br />

op basis van de gloednieuwe Europese<br />

eerstehulprichtlijnen. De nieuwe<br />

opleidingen zijn praktijkgericht,<br />

volledig cursistgestuurd en maken<br />

gebruik van gloednieuwe eerstehulphandboeken<br />

(zie blz. 28). Deze<br />

vernieuwingen zullen leiden tot een<br />

stijging van het aantal personen die<br />

een eerstehulpcursus volgen.<br />

Een andere doorbraak is dat eerste<br />

hulp opgenomen werd in de lerarenopleiding:<br />

iedere afstuderende<br />

leerkracht zal vanaf 2009 eerste hulp<br />

102 BEDRIJFSMATIGE AANPAK<br />

stRatEgiE 2010: EEn stand Van zaKEn (status 31/12/<strong>2007</strong>)<br />

Aantal projecten<br />

25<br />

20<br />

15<br />

10<br />

5<br />

0<br />

Doel 1<br />

Doel 2<br />

Doel 3<br />

De realisatie van Strategie 2010 verloopt naar wens. Eind <strong>2007</strong> was ruim<br />

76 % van de projecten gerealiseerd of in volle uitvoering, volledig volgens<br />

schema. 10 % van de projecten zullen, zoals het tijdsplan aangeeft, starten<br />

na 31 december <strong>2007</strong>. Slechts 14 % van de projecten heeft vertraging<br />

opgelopen.<br />

kennen en aan zijn leerlingen kunnen<br />

overbrengen (zie blz. 34). Een<br />

overweldigend succes dat de realisatie<br />

betekende van een lang gekoesterde<br />

ambitie. Ten slotte werken<br />

we hard aan het verspreiden van<br />

eerste hulpkennis via het internet.<br />

doEl 2: EEn EigEn plaats En<br />

stEm in RampEnBEstRijding<br />

Doel 4<br />

Projecten die reeds gerealiseerd werden<br />

Projecten die vertraging hebben opgelopen<br />

Een eigen plaats en stem verkrijgen,<br />

verloopt minder vlot. Vooral<br />

het wettelijk vastleggen van onze<br />

taak in de rampenbestrijding gaat<br />

langzamer dan verhoopt. In plaats<br />

van één globaal Koninklijk Besluit<br />

Doel 5<br />

Doel 6<br />

Doel 7<br />

Doel 8<br />

Doel 9<br />

Projecten die volgens schema verlopen<br />

Projecten die pas na 31 december <strong>2007</strong> starten<br />

(KB) heeft de overheid gekozen<br />

voor een stapsgewijze benadering<br />

met aparte KB’s per deeltaak. Toch<br />

blijven we niet bij de pakken zitten:<br />

we investeerden fors in eigen middelen<br />

in tal van projecten. Zo investeerden<br />

we sterk in onze snelle interventieteams<br />

die bij rampen vlug<br />

kunnen ingrijpen (zie blz. 37).<br />

doEl 3: onzE zoRgaCtiVitEitEn<br />

VERdiEpEn En VERBREdEn<br />

Alle vooropgestelde doelstellingen<br />

werden gehaald. Een onverdeelde<br />

successtory dus (zie blz.<br />

20)! Ondertussen worden reeds


ijkomende ambities gekoesterd, zoals een eigen<br />

zorghotel of -schip aankopen voor de aangepaste<br />

vakanties. Er wordt al volop gewerkt aan de realisatie<br />

ervan.<br />

doEl 4: VoldoEndE BloEd En mEnsElijKE<br />

WEEfsEls danKzij VRijWilligE donoREn<br />

Onafhankelijk onderzoek bevestigt de uitstekende<br />

kwaliteit van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> op het gebied<br />

van bloedvoorziening (zie blz. 76). Deze kwaliteit<br />

is het resultaat van hard en sterk gefocust werken.<br />

Om dit niveau in de toekomst te behouden en waar<br />

mogelijk nog te verbeteren werd een ‘ontwikkelings-<br />

en onderzoeksfonds’ opgericht zodat we via<br />

wetenschappelijk onderzoek blijvend werk kunnen<br />

maken van kwaliteitsbewaking en -verbetering.<br />

doEl 5: mEER VRijWilligERs En EEn aantREKKElijKE<br />

VRijWilligERsomgEVing<br />

Cruciaal voor de realisatie van de eerste vier doelstellingen<br />

zijn voldoende <strong>vrijwilliger</strong>s. Daarvoor is<br />

een aantrekkelijke <strong>vrijwilliger</strong>somgeving nodig. Dit<br />

is meteen de vijfde strategische doelstelling. Een<br />

aantal van de projecten op dit gebied is afgerond.<br />

Andere projecten, onder andere het werven van<br />

voldoende <strong>vrijwilliger</strong>s, worden momenteel geconcretiseerd.<br />

De hoogste erkenning voor een <strong>vrijwilliger</strong> is dat<br />

zijn/haar talenten en kennis volop aan bod kunnen<br />

komen in het <strong>vrijwilliger</strong>swerk. Voldoende en aangepaste<br />

opleiding speelt daarbij een erg belangrijke<br />

rol. Wie goed voorbereid een taak aanvat, heeft<br />

immers veel meer kans op succes en persoonlijke<br />

voldoening. Een belangrijk project is het uitwerken<br />

van een gemeenschappelijk vormingsbeleid (zie<br />

blz. 14).<br />

doEl 6: aCtiEs mEt impaCt<br />

Via focus, kwaliteit en groei willen we de impact<br />

van onze acties vergroten: we willen meer mensen<br />

bereiken en hun kwetsbaarheid verminderen. Dit<br />

willen we onder andere bereiken door een goede<br />

verankering van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> in de samenleving.<br />

Daarom werd een samenhangend onderwijsbeleid<br />

uitgewerkt en overeenkomsten met de<br />

verschillende onderwijskoepels afgesloten. Het<br />

GO!-onderwijs werkt bijvoorbeeld samen met het<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> om eerstehulpcursussen aan te bieden<br />

in de scholen (zie blz. 34).<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> streeft ernaar om vertegenwoordigd<br />

te zijn in verschillende advies- en<br />

beleidsorganen op zowel lokaal, provinciaal,<br />

Vlaams als federaal niveau. Ook zo willen we onze<br />

werking in de samenleving verankeren en onze impact<br />

vergroten. Ook op dit gebied is vooruitgang<br />

geboekt.<br />

Ten slotte doelen een reeks projecten op het vergroten<br />

van onze impact buiten <strong>Vlaanderen</strong>, op het<br />

internationale vlak. Onze uitgaven voor internationale<br />

hulp zijn de afgelopen jaren sterk gestegen.<br />

Er zijn op dit vlak dus grote stappen vooruit gezet<br />

(zie blz. 54).<br />

doEl 7: ziChtBaaR En gEloofWaaRdig zijn,<br />

onzE inspanningEn WoRdEn ERKEnd<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> wil zijn verwezenlijkingen<br />

zichtbaar maken en er de nodige erkenning voor<br />

krijgen. Niet voor onze eigen glorie, maar vooral<br />

omdat zichtbaarheid bijdraagt tot een toename<br />

van de financiële steun die ons dan weer toelaat<br />

nog meer mensen te helpen.<br />

Acties als Music for Life in samenwerking met<br />

Studio Brussel (zie blz. 56 en 119), de versterkte<br />

persactiviteiten, de radio- en tv-spotjes en onze<br />

dynamische website bewijzen dat <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> het laatste jaar heel stevig aan deze<br />

weg getimmerd heeft.<br />

doEl 8: EEn REfEREntiE als KWalitEitsBE-<br />

WustE humanitaiRE oRganisatiE<br />

Optimale transparantie over onze activiteiten én<br />

over onze financiën, een efficiënte organisatie zijn:<br />

het zijn topprioriteiten voor <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Alleen een kwalitatieve, geoliede organisatie<br />

kan op het terrein maximaal hulp bieden.<br />

We maakten in <strong>2007</strong> werk van het vastleggen én<br />

invoeren van betere procedures, het bepalen én<br />

opvolgen van performantie -indicatoren (zie blz.<br />

104) en het uitvoeren van meer interne controle.<br />

Net omdat we werken met de middelen van publiek,<br />

ziekenhuizen, bedrijfsleven en overheid hebben<br />

we de plicht om zo efficiënt mogelijk met elke<br />

euro om te springen en zo professioneel mogelijk<br />

te werken. Ook hier slagen we erin onze objectieven<br />

te realiseren.<br />

doEl 9: EEn duuRzamE Basis En EEn gEzondE<br />

finanCiëlE stRuCtuuR<br />

Onze ambities rond dit doel worden waargemaakt,<br />

hierover laten de cijfers geen twijfel (zie blz. 111).<br />

Toch is volgens ons een aanpassing van de rechtspersonen<br />

nodig om verder aan een duurzame basis<br />

en een gezonde structuur te kunnen werken (zie<br />

blz. 95).<br />

BEDRIJFSMATIGE AANPAK 103


Efficiëntie<br />

Waar kwalitatieve hulpverlening start<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> staat voor efficiëntie met een hart. Onze humanitaire missie belet ons echter<br />

niet om dagelijks te streven naar kwaliteit en efficiëntie. We willen een goede werkgever zijn,<br />

een geoliede <strong>vrijwilliger</strong>sorganisatie en een referentie in de social-profitwereld. Kwaliteit is ons<br />

handelsmerk, in iedere schakel van onze organisatie.<br />

Een praktijkvoorbeeld: de Zorgbib<br />

Strategie 2010 in de praktijk omzetten,<br />

daar werkt <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

dagelijks aan. Om in de praktijk<br />

rekening te kunnen houden met deze<br />

langetermijndoelen maken de verschillende<br />

diensten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> operationele doelstellingen<br />

op. Met de hieraan gekoppelde<br />

Key Performance Indicators (KPI’s),<br />

parameters om de vooruitgang te<br />

meten, kan <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

beoordelen of de diensten erin slagen<br />

om de geplande strategie waar<br />

te maken. Ook de Zorgbib (het vroegere<br />

‘Ziekenhuisbiblitoheken’) werkt<br />

sinds vorig jaar met KPI’s.<br />

Op een kwaliteitsvolle manier contacten<br />

kunnen leggen met bewoners<br />

en patiënten, het is een basisver-<br />

BalanCEd sCoRE CaRd: stRatEgy map zoRgBiB<br />

mEER instEllingEn<br />

BEREiKEn<br />

BiBliothEKEn<br />

KEnnEn zoRgBiB<br />

niEuWE mEdia<br />

ondERzoEK aanKopEn<br />

CollECtiE aanBod<br />

VERBREdEn<br />

104 BEDRIJFSMATIGE AANPAK<br />

mEER mEnsEn<br />

BEREiKEn<br />

instEllingEn KEnnEn<br />

mogElijKhEdEn<br />

zoRgBiB<br />

thEmapaKEttEn<br />

intRoduCEREn<br />

optimalisEREn<br />

pRomomatERiaal<br />

eiste voor iedere <strong>vrijwilliger</strong> van de<br />

Zorgbib. Maar dit is onvoldoende<br />

voor een goede werking van deze<br />

zorgactiviteit. Daarom is het streven<br />

naar een goede bibliotheekwerking<br />

een basisonderdeel van het kwaliteitsplan.<br />

Dit laatste houdt in dat<br />

de collectie boeken goed gebruikt<br />

wordt: dit wordt berekend aan de<br />

hand van coëfficiënten. De leescoefficiënt<br />

geeft weer hoeveel boeken<br />

er per bed uitgeleend worden, de<br />

gebruikscoëfficiënt leert ons hoe<br />

vaak elk boek uitgeleend wordt en<br />

de bezitscoëfficiënt becijfert hoeveel<br />

boeken er per bed ter beschikking<br />

zijn.<br />

Doelstelling is om tegen 2010 alle<br />

uitleenpunten zo dicht mogelijk<br />

aangEpastE CollECtiEs<br />

En niEuWE<br />

WERKmEthodEn<br />

aantal gEtEKEndE<br />

oVEREEnKomstEn<br />

REgistRatiE lEnERs En<br />

gEspREKKEn<br />

intEgRatiE / ContaCtEn<br />

afdElingEn<br />

VERBEtEREn<br />

opgElEidE<br />

VRijWilligERs<br />

pRoVinCialE ConsulEntEn<br />

WERKEn mEt<br />

zoRgBiB<br />

ContaCtEn ConsulEntEn<br />

uitBouWEn<br />

jongEREn En andERE<br />

VRijWilligERs REKRutEREn<br />

bij de gemiddelde coëfficiënten te<br />

brengen. Om dit en de andere elementen<br />

uit het kwaliteitsplan (opleidingen,<br />

administratie en contacten<br />

met de afdeling) te realiseren,<br />

dragen zowel <strong>vrijwilliger</strong>s als het<br />

beroepsteam van de hoofdbib een<br />

steentje bij.<br />

Behalve met de KPI’s uit dit kwaliteitsplan<br />

werkt de Zorgbib nog met<br />

andere KPI’s. Jaarlijks willen we in<br />

vijf nieuwe instellingen de bewoners<br />

en patiënten laten kennismaken<br />

met de mogelijkheden van de<br />

bibliotheek en we willen ook onze<br />

werking in de opvangcentra uitbreiden.<br />

Natuurlijk willen we nog meer<br />

mensen bereiken en nog meer boeken<br />

uitlenen: tegen 2013 willen we<br />

een vooruitgang van 5 % realiseren,<br />

wat overeenkomt met een toename<br />

van 5.000 leners en een toename<br />

van een kleine 3.000 gesprekken.<br />

samEnWERKing<br />

pERsonEEl & VRij-<br />

WilligERs<br />

naamsBEKEndhEid<br />

VERBEtEREn<br />

Finalitieit<br />

Klanten<br />

Processen<br />

Leren & groeien


meer en betere hulp<br />

Een verhaal van 35 jaar groei<br />

Op 25 november <strong>2007</strong> was het precies 35 jaar geleden dat de eerste vergadering van de<br />

Vlaamse Gemeenschapsraad plaatsvond. De instelling van deze raad was tegelijk een<br />

eindpunt en een beginpunt. Een eindpunt van een lange strijd van <strong>Vlaanderen</strong> voor een<br />

eigen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> dat in staat was tegemoet te komen aan de noden en behoeften van de<br />

Vlaamse bevolking. En tegelijk het beginpunt van 35 jaar groei.<br />

De cijfers liegen er niet om: een verdubbeling van<br />

het aantal bloedgevers, een verdriedubbeling van<br />

het aantal <strong>vrijwilliger</strong>s, een vertienvoudiging van<br />

de opbrengst van de 14-daagse… Maar nog belangrijker<br />

is de groei van de activiteiten.<br />

Kwalitatieve en kwantitatieve groei<br />

1Het<br />

aantal <strong>vrijwilliger</strong>s verdriedubbelde in de<br />

laatste 35 jaar. Vandaag kan <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

rekenen op 14.180 <strong>vrijwilliger</strong>s (status:<br />

31/12/<strong>2007</strong>).<br />

1972<br />

EVolutiE Van hEt aantal VRijWilligERs<br />

1982<br />

4229<br />

11.602<br />

1992<br />

10.877<br />

2000<br />

14.274<br />

2003<br />

13.560<br />

2004<br />

13.328<br />

2005<br />

13.520<br />

2006<br />

<strong>2007</strong><br />

14.008<br />

14.180<br />

Dit alles kon slechts worden gerealiseerd dankzij<br />

de inzet van onze <strong>vrijwilliger</strong>s en personeelsleden<br />

die doorheen de laatste 35 jaar hebben bijgedragen<br />

tot de ontwikkeling en groei van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong>. Met Strategie 2010 als kompas gaan<br />

we resoluut verder op de ingeslagen weg!<br />

EVolutiE Van dE opBREngst Van dE 14-daagsE<br />

stiCKERVERKoop<br />

Jaarlijks vraagt <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> steun van<br />

de bevolking voor de hulpacties van de afdelingen.<br />

Sinds 1972 stellen we een vertienvoudiging<br />

van de opbrengst vast. Een duidelijk teken dat<br />

de samenleving onze inspanningen waardeert.<br />

1972<br />

0,2 miljoen euro<br />

1982<br />

0,4 miljoen euro<br />

1992<br />

1,1 miljoen euro<br />

2000<br />

2,3 miljoen euro<br />

2003<br />

2,5 miljoen euro<br />

2004<br />

2,81 miljoen euro<br />

2005<br />

2,9 miljoen euro<br />

2006<br />

2,9 miljoen euro<br />

<strong>2007</strong><br />

2,85 miljoen euro<br />

BEDRIJFSMATIGE AANPAK 105


Tal van activiteiten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> werden de laatste jaren<br />

gekenmerkt door een echte groeispurt.<br />

Sociale Hulpverlening bijvoorbeeld<br />

stond in 1972 nog in zijn<br />

kinderschoenen. Het legde zowel<br />

kwalitatief als kwantitatief een grote<br />

weg af. Het is vandaag de tweede<br />

grootste <strong>vrijwilliger</strong>sdiscipline binnen<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> (zie blz.<br />

20).<br />

In 1983 legden we de basis voor<br />

een eigen internationale werking.<br />

25 jaar later zijn we actief in 17 landen,<br />

bestaat er een noodhulpfonds<br />

van 2 miljoen euro waardoor indien<br />

106 BEDRIJFSMATIGE AANPAK<br />

nodig onmiddellijk hulp geboden<br />

kan worden en kunnen we jaar na<br />

jaar meer mensen helpen dankzij<br />

een gestaag groeiend aantal ontwikkelingsprojecten<br />

(zie blz. 54).<br />

Blijvende groei<br />

Het gebouw van de centrale diensten<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>,<br />

in de Motstraat te Mechelen, is<br />

door de sterke groei van de activiteiten<br />

al na drie jaar te klein geworden.<br />

Om die reden werd in <strong>2007</strong><br />

een aanpalend stuk grond van<br />

6 hectare aangekocht.<br />

Activiteiten die niet (meer) in de<br />

hoofdzetel gehuisvest konden worden,<br />

zoals de centrale bib van de<br />

Zorgbib, het magazijn en een aantal<br />

centrale functies voor de Dienst<br />

voor het Bloed zullen er in nieuwe<br />

gebouwen worden ondergebracht.<br />

Door een aanpalend stuk grond<br />

te kopen, zorgt <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

ervoor dat er in de toekomst<br />

geen nieuwe versnippering in<br />

locaties zal plaatsvinden, zodat<br />

efficiëntieverlies vermeden wordt.


Win-win<br />

Samenwerking en doen waar we goed in zijn<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> werkt samen met<br />

tal van bedrijven en organisaties. Dit doen<br />

we om onze werking te optimaliseren. Activiteiten<br />

waarin we zelf niet gespecialiseerd<br />

zijn, besteden we uit. Waar we wel goed<br />

in zijn, dat doen we zelf. Zo proberen we<br />

maximale efficiëntie na te streven, zodat<br />

we optimale hulp kunnen bieden aan degenen<br />

die ons nodig hebben.<br />

oxfam WEREldWinKEls<br />

Eind <strong>2007</strong> ging <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> een samenwerkingsovereenkomst<br />

aan met Oxfam voor de levering<br />

van geschenkjes voor donoren (zie blz. 69).<br />

Deze samenwerking is logisch, aangezien ze een<br />

win-winsituatie creëert voor beide organisaties.<br />

Voor <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> heeft het nieuwe bedankingssysteem<br />

voordelen aangezien de beloning voor<br />

bloedgevers uit de materiële sfeer gehaald wordt.<br />

Oxfamgeschenkjes zijn verantwoord, duurzaam en<br />

een eerlijk alternatief voor de vroegere geschenken.<br />

Bovendien kan Oxfam het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> ondersteunen<br />

bij de logistieke kant van het geschenkensysteem.<br />

Ook het rekruteringspotentieel voor nieuwe donoren<br />

is groot binnen het Oxfamnetwerk.<br />

Voor Oxfam betekent de samenwerking een groter<br />

klantenbestand voor de Wereldwinkels, grotere<br />

naambekendheid en een grotere omzet.<br />

solidaRitEst ®<br />

Heel wat ondernemingen leveren inspanningen<br />

op het vlak van maatschappelijke solidariteit, het<br />

beginsel waarbij de maatschappelijk sterkeren in<br />

de samenleving steun bieden aan de maatschappelijk<br />

zwakkeren. Onder impuls van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> werd daarom in <strong>2007</strong> een nieuw initiatief<br />

opgestart onder de vorm van een enquête<br />

bij bedrijven: Solidaritest ® . Solidaritest ® meet de<br />

effectieve inspanningen van bedrijven en plaatst<br />

de meest waardevolle initiatieven resoluut in de<br />

kijker, om zo weer andere bedrijven te inspireren<br />

met concrete ideeën (‘good practices’).<br />

Solidaritest ® kan rekenen op een zeer brede<br />

professionele ondersteuning. De enquête zelf<br />

wordt georganiseerd door Vigeo Belgium, in samenwerking<br />

met Forum Ethibel: zij staan garant<br />

voor een correcte zakelijk-ethische analyse. De<br />

academische wereld verleent haar medewerking<br />

via het Centrum voor Economie en Ethiek van de<br />

K.U. Leuven, de Vlerick Leuven Gent Management<br />

School en de HEC-Ecole de Gestion de<br />

l’Université de Liége. Editie <strong>2007</strong> werd bovendien<br />

financieel gesteund door de Nationale Loterij.<br />

Solidaritest ® apprecieert ten zeerste de samenwerking<br />

met het Verbond van Belgische Ondernemingen<br />

(VBO) en met Roularta (Trends, Kanaal Z).<br />

Mede dankzij hun steun kan de boodschap rond<br />

maatschappelijke solidariteit maximaal doordringen<br />

in bedrijven. Voor de jaarlijkse uitreiking van<br />

de awards kan ook steeds weer een beroep worden<br />

gedaan op Les Disciples d’Auguste Escoffier.<br />

Deze brede samenwerking binnen Solidaritest ®<br />

illustreert de positieve aanpak van alle betrokkenen<br />

om maatschappelijke solidariteit van bedrijven<br />

nog meer te stimuleren en nog meer zichtbaar<br />

te maken.<br />

Bij de eerste editie (<strong>2007</strong>) werden volgende bedrijven<br />

geselecteerd als Solidaritest ® Kampioen:<br />

Carrefour, Nike Customer Service Centre, Plus<br />

Uitzendkrachten, ETAP Verlichting, Genzyme<br />

Flanders/Belgium, Inter Partner Assistance, Methanex<br />

Europe en SD WORx. Hieruit werden de<br />

drie Solidaritest ® Toppers voor <strong>2007</strong> geselecteerd:<br />

Carrefour, Nike Customer Service Centre en Plus<br />

Uitzendkrachten. Zij mochten een jaar lang het<br />

Solidaritest ® Topper-label dragen. Gefeliciteerd!<br />

allEs WEtEn oVER solidaRitEst ® ?<br />

suRf naaR WWW.solidaRitEst.BE<br />

BEDRIJFSMATIGE AANPAK 107


We hebben er vertrouwen in dat onze steun goed gebruikt wordt.<br />

Nationale Loterij steunt het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

Elk jaar helpt de Nationale Loterij<br />

honderden organisaties<br />

met een financiële bijdrage.<br />

Zo creëert de Nationale Loterij<br />

kansen, ook voor wie niet meespeelt<br />

met Lotto of een krasspel.<br />

Al meer dan 30 jaar stelt<br />

de Nationale Loterij in alle vertrouwen<br />

ook middelen ter beschikking<br />

aan het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>.<br />

“Het humanitaire engagement van<br />

het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> kan alleen maar een<br />

positieve weerklank vinden bij ons.<br />

Onze financiële ondersteuning stelt<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> in staat om<br />

verschillende van zijn opdrachten<br />

te vervullen. Via het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> kunnen<br />

we veel mensen bereiken en<br />

helpen, daar doen we het voor”,<br />

legt gedelegeerd bestuurder Ivan<br />

Pittevils van de Nationale Loterij uit.<br />

“<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> is een<br />

efficiënte organisatie die goed<br />

functioneert. 14.000 enthousiaste<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s staan dag in dag uit<br />

paraat, klaar om hulp te bieden<br />

waar nodig”, stelt Pittevils vast. “We<br />

hebben er vertrouwen in dat onze<br />

steun goed gebruikt wordt. Als<br />

we de resultaten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> bekijken, dan merken<br />

108 BEDRIJFSMATIGE AANPAK<br />

Ivan Pittevils<br />

Gedelegeerd bestuurder Nationale Loterij<br />

we dat onze bijdrage bij de hulpbehoevenden<br />

terechtkomt en dat<br />

de hulpverlening op een kwalitatief<br />

hoogstaande manier gebeurt.”<br />

“Met onze jaarlijkse bijdrage aan<br />

de werking van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> ver-<br />

vult de Nationale Loterij een maatschappelijke<br />

taak. We verdelen de<br />

winsten onder de samenleving. Zo<br />

willen we de levensomstandigheden<br />

van de bevolking verbeteren<br />

en initiatieven ten dienste van de<br />

samenleving stimuleren.”


Uitdragen van expertise<br />

Kennis delen is ook helpen<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> is actief op tal van<br />

terreinen: medische hulpverlening, vorming,<br />

sociale activiteiten, bloedvoorziening,<br />

… Uit al deze activiteiten is een hoop<br />

ervaring en expertise gegroeid. Omdat die<br />

nuttig is voor iedereen, moedigt <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> zijn werknemers en <strong>vrijwilliger</strong>s<br />

aan om onze expertise uit te dragen naar<br />

de buitenwereld. Een overzicht…<br />

WEtEnsChappElijKE puBliCatiEs<br />

Beguin C, Closon MC, Vandekerckhove P, Baele<br />

P. Concentration of transfusion resources on<br />

a few pathologies and a few patients: analysis of<br />

the comprehensive in-hospital patient database.<br />

Transfusion, 47, 217-227.<br />

Brand A, Vandekerckhove P, Baeten M, Ed. Lowenberg<br />

B. Handboek Hematologie, Transfusiegeneeskunde<br />

(hoofdstuk 40). Utrecht: de Tijdstroom,<br />

561-586.<br />

Van haute I, Manuscript Navelstrengbloedstamcellen.<br />

Cellules souches et santé des femmes/<br />

stamcellen en vrouwengezondheid/Stem cells and<br />

Women’s Health <strong>2007</strong>. Anthemis, 35-43.<br />

Van Cauwenbergh R, Robberecht H, Van Vlaslaer<br />

V, De Smet A, Emonds MP, Hermans N. Plasma selenium<br />

levels in healthy blood bank donors in the<br />

central-eastern part of Belgium. Journal of Trace<br />

Elements in Medicine and Biology, 21, 225-233.<br />

Lerut E, Van Damme B, Noizat-Pirenne F, Emonds<br />

MP, Rouger P, Vanrenterghem Y, Pirenne J, Ansart-<br />

Pirenne H. Duffy and Kidd blood group antigens:<br />

minor histocompatibility antigens involved in renal<br />

allograft rejection. Transfusion 47, 28-40.<br />

Van de Velde S, Broos P, Van Bouwelen M, De Win<br />

R, Sermon A, Verduyckt J, Van Tichelen A, Lauwaert<br />

D, Vantroyen B, Tobback C, Van den Steene P,<br />

Villere S, Mieres CU, Göbl G, Schunder S, Monsieurs<br />

K, Bierens J, Cassan P, Davoli E, Sabbe M,<br />

Lo G, De Vries M, Aertgeerts B. European first aid<br />

guidelines. Resuscitation, 72, 240-51.<br />

studiEdagEn, CongREssEn, sEminaRiEs<br />

5e Europese Congres over reanimatie, dringende<br />

geneeskundige hulpverlening en preventie, 13-16<br />

september <strong>2007</strong>, Oostende (zie blz. 29)<br />

‘Weefselbanking in <strong>Vlaanderen</strong>: uitdagingen voor de<br />

toekomst’, 7 december <strong>2007</strong>, Mechelen (zie blz. 80)<br />

Studiedag ‘Begeleiding op vreemde maat - psychosociale<br />

hulpverlening aan asielzoekers’, met ondersteuning<br />

van het Europees Vluchtelingenfonds, 21<br />

november <strong>2007</strong>, Schaarbeek (zie blz. 63)<br />

Driedaagse opleiding Internationaal Humanitair<br />

Recht (IHR) voor hulpverleners van organisaties en<br />

instanties die werken in conflictgebieden, 15, 16 en<br />

17 oktober <strong>2007</strong>, Alden Biesen (zie blz. 60)<br />

Diplomatenopleiding IHR, 12 en 13 maart <strong>2007</strong>,<br />

Brussel (Ministerie van Buitenlandse Zaken) (zie<br />

blz. 60)<br />

Debatavond ‘Pers in oorlog: objectief waarnemer<br />

of betrokken partij’, in samenwerking met Fonds<br />

Pascal Decroos, CJS, Universiteit Gent, 5 november<br />

<strong>2007</strong>, Gent (zie blz. 60)<br />

Vijfdaagse lessenreeks IHR, 10, 17, 24, 31 januari<br />

en 7 februari <strong>2007</strong>, VUB Brussel (zie blz. 60)<br />

BEDRIJFSMATIGE AANPAK 109


Elke euro<br />

finanCiEEl VERslag<br />

telt.<br />

. Bedrijfsinkomsten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> 112<br />

. Bedrijfskosten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> 114<br />

. Resultatenrekening 121<br />

FINANCIEEL VERSLAG 111


11,9 %<br />

23,1 %<br />

Bedrijfsinkomsten<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

7,5 %<br />

In <strong>2007</strong> ontving <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

128,8 miljoen euro.<br />

• 54,3 % daarvan (70,0 miljoen<br />

euro) bestaat uit vergoedingen<br />

voor levering van bloedproducten<br />

aan ziekenhuizen.<br />

• 23,1 % (29,8 miljoen euro) bestaat<br />

uit vergoedingen voor geleverde<br />

diensten aan de overheid.<br />

• 11,9 % (15,3 miljoen euro) bestaat<br />

uit vergoedingen voor geleverde<br />

diensten aan bedrijven en<br />

particulieren.<br />

• Daarnaast zijn we ontzettend blij<br />

met de 9,6 miljoen euro uit schenkingen<br />

en legaten van particulieren<br />

en bedrijven (7,5 % van onze<br />

ontvangsten).<br />

• 4,1 miljoen euro (of 3,2 % van<br />

onze inkomsten) komt van de federale<br />

overheid en de Nationale<br />

Loterij onder de vorm van structurele<br />

subsidies voor onze algemene<br />

werking.<br />

Onze inkomsten in detail:<br />

• 54,3 % (70,0 miljoen euro) van<br />

onze inkomsten zijn vergoedingen<br />

die we krijgen van de ziekenhuizen<br />

voor de bloedproducten<br />

die we leveren, en dit tegen<br />

tarieven die vastgelegd zijn door<br />

de minister van Volksgezondheid.<br />

Deze tarieven zijn identiek voor<br />

alle bloeddiensten in België. Voor<br />

een patiënt blijft een bloedtransfusie<br />

gratis, want het ziekenhuis<br />

112 FINANCIEEL VERSLAG<br />

3,2 %<br />

54,3 %<br />

•<br />

•<br />

•<br />

•<br />

Vergoedingen voor levering van bloedproducten aan ziekenhuizen<br />

Vergoedingen voor geleverde diensten aan de overheid<br />

Vergoedingen voor geleverde diensten aan bedrijven en particulieren<br />

Schenkingen en legaten van particulieren en bedrijven<br />

Structurele subsidies van de federale overheid en de Nationale Loterij voor onze algemene werking<br />

Totaal: 128,8 miljoen euro<br />

ontvangt een vergoeding van de<br />

mutualiteit voor elk zakje bloed<br />

dat een patiënt toegediend krijgt.<br />

16,6 % (21,3 miljoen euro) van<br />

onze inkomsten zijn vergoedingen<br />

voor de opvang van asielzoekers.<br />

Deze opvang organiseren<br />

we in opdracht van Fedasil,<br />

het federale agentschap voor de<br />

opvang van asielzoekers.<br />

11,9 % (15,3 miljoen euro) van<br />

onze inkomsten zijn vergoedingen<br />

voor geleverde diensten aan<br />

bedrijven en particulieren. Hier<br />

gaat het voornamelijk om ziekenvervoer,<br />

preventieve hulpacties<br />

en bedrijfsopleidingen. Een<br />

groot deel van de hulpverlening<br />

van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> gebeurt gratis<br />

(eerstehulpopleidingen voor de<br />

bevolking, sociale activiteiten...).<br />

Voor andere activiteiten, zoals het<br />

105-ziekenvervoer, bedrijfseerstehulpcursussen<br />

en preventieve<br />

hulpacties, wordt wel een bijdrage<br />

gevraagd.<br />

7,5 % (9,6 miljoen euro) van de<br />

inkomsten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

komen uit schenkingen en<br />

legaten van particulieren en bedrijven.<br />

Hiervan is 2,85 miljoen<br />

euro afkomstig van de 570.000<br />

trouwe kopers van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>stickers.<br />

3,2 % (4,1 miljoen euro) van onze<br />

inkomsten bestaan uit structurele<br />

subsidies van de federale over-<br />

•<br />

•<br />

•<br />

•<br />

•<br />

heid en de Nationale Loterij.<br />

2,6 % (3,4 miljoen euro) van onze<br />

inkomsten is steun van diverse<br />

overheden voor onze internationale<br />

hulpverlening.<br />

2,6 % (3,4 miljoen euro) van onze<br />

inkomsten zijn subsidies van de<br />

Vlaamse overheid. Deze subsidies<br />

zijn bestemd voor de Zorgbib,<br />

de vakanties voor kansarme<br />

kinderen, Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> en<br />

onze eerstehulpopleidingen.<br />

0,3 % (0,4 miljoen euro) van onze<br />

inkomsten zijn subsidies van provincies<br />

en gemeenten ter ondersteuning<br />

van de algemene werking<br />

van de provinciale zetels en<br />

de plaatselijke afdelingen.<br />

0,3 % (0,4 miljoen euro) van onze<br />

inkomsten zijn vergoedingen voor<br />

de dienstverlening bij rampen en<br />

voor repatriëringen van Belgen<br />

uit het buitenland.<br />

0,7 % (0,9 miljoen euro) van onze<br />

inkomsten zijn steun van buitenlandse<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen<br />

voor enkele internationale projecten<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.


dEtail BEdRijfsinKomstEn VooR intERnationalE WERKing<br />

28,70 %<br />

9,92 %<br />

9,25 %<br />

inKomstEn Van hEt puBliEK<br />

0,98 %<br />

6,55 %<br />

44,60 %<br />

In <strong>2007</strong> waren er geen grote rampen die veel<br />

media-aandacht kregen. In tegenstelling tot<br />

het jaar 2006 werden de opbrengsten van<br />

Music for Life <strong>2007</strong> niet opgenomen bij de inkomsten<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> Internationaal.<br />

Aangezien deze actie eind december<br />

plaatsvond, kwamen heel wat inkomsten pas<br />

binnen in 2008. De inkomsten van de hele actie<br />

zullen geboekt worden op 2008. Meer over<br />

de inkomsten van Music for Life 2006 (landmijnen)<br />

en <strong>2007</strong> (water): blz. 119.<br />

inKomstEn Van oVERhEdEn<br />

De steun van de federale, gewestelijke, provinciale<br />

en gemeentelijke overheden blijft zeer<br />

belangrijk. Ook het aandeel van de Europese<br />

Unie nam toe ten opzichte van 2006.<br />

Publiek (Music for Life niet inbegrepen)<br />

Europese Unie<br />

Federale overheid<br />

Vlaamse overheden<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>entiteiten en <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> (eigen financiering)<br />

Diverse inkomsten<br />

Totaal: 5,7 miljoen euro<br />

inKomstEn Van RodE KRuisEntitEitEn,<br />

RodE KRuis-VlaandEREn En diVERsE<br />

inKomstEn<br />

De middelen van voornamelijk het Nederlandse,<br />

het Duitse en het Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> werden<br />

aangewend om enkele specifieke projecten<br />

te realiseren. Tevens dragen ook plaatselijke<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdelingen uit <strong>Vlaanderen</strong> hun steentje<br />

bij. Deze steun is essentieel, niet alleen om projecten<br />

te financieren, maar ook om de solidariteit<br />

tussen <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s in het Noorden en<br />

het Zuiden te bevorderen.<br />

Diverse inkomsten zijn bedragen die we recupereren<br />

van verschillende donoren voor kosten die<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> maakte in opdracht van<br />

deze donoren. <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> draagt<br />

ook uit eigen middelen bij aan de internationale<br />

werking.<br />

FINANCIEEL VERSLAG 113


Bedrijfskosten<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Algemeen overzicht<br />

De inkomsten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> worden aangewend<br />

om tal van activiteiten te realiseren.<br />

Hieronder vindt u een algemeen<br />

overzicht van de operationele<br />

kosten per werkdomein. Op<br />

de volgende bladzijden krijgt u<br />

gedetailleerde informatie.<br />

• Nationale activiteiten:<br />

29,5 miljoen euro<br />

• Internationale activiteiten:<br />

27,0 miljoen euro (vzw <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> Internationaal<br />

+ Opvang voor Asielzoekers)<br />

• Bloedvoorziening:<br />

69,8 miljoen euro<br />

Totaal: 126,3 miljoen euro<br />

114 FINANCIEEL VERSLAG<br />

fondsEn RodE KRuis-VlaandEREn<br />

Om de financiering en de uitvoering<br />

van Strategie 2010, het<br />

strategische werkplan van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>, te garanderen,<br />

hebben we verschillende fondsen<br />

gecreëerd. Van alle fondsen (behalve<br />

het noodhulpfonds) wordt<br />

enkel de rente op het kapitaal<br />

aangewend. Zo scheppen we de<br />

noodzakelijke langetermijnzekerheid<br />

voor de activiteiten in kwestie:<br />

hun financiering is hierdoor<br />

niet meer afhankelijk van jaarlijkse<br />

schommelingen in subsidies, beschikbaar<br />

geld binnen het <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>,...<br />

Met schenkers (zowel individuen<br />

als bedrijven), die een donatie<br />

doen aan een fonds, kunnen in<br />

detail langetermijnsafspraken gemaakt<br />

worden over hoe, waar en<br />

wanneer hun schenking zal worden<br />

gebruikt. Voor grotere schenkingen<br />

kan een apart fonds, ook<br />

op naam, worden gecreëerd.<br />

Het sociaal fonds van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> wil de nodige financiële<br />

middelen verzamelen om op<br />

structurele basis zorgactiviteiten<br />

zoals vakanties voor kansarme<br />

kinderen en aangepaste vakanties<br />

voor mensen met een handicap,<br />

te ontwikkelen en te realiseren.<br />

Het vormingsfonds werd opgericht<br />

om financiële steun te geven aan<br />

nieuw op te starten vormingsinitiatieven.<br />

Deze kunnen van allerlei<br />

aard zijn.<br />

Met het noodhulpfonds wil <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> snel kunnen reageren<br />

op een onverwachte (en<br />

bijgevolg niet te begroten) ramp.<br />

Als de middelen van dit fonds gebruikt<br />

worden, moet het nadien terug<br />

aangezuiverd worden met geld<br />

afkomstig van fondsenwerving bij<br />

het brede publiek of bij bedrijven<br />

of van de overheid.<br />

Het ontwikkelingsfonds van <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> verzekert continuïteit<br />

en groei in de internationale<br />

ontwikkelingsprojecten. Vaak<br />

gaat het om de financiering van de<br />

eigen bijdrage in <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>projecten<br />

die gedeeltelijk door de<br />

overheid worden gefinancierd.<br />

Het ‘onderzoeks- en ontwikkelingsfonds<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

- Dienst voor het Bloed’ heeft tot<br />

doel het wetenschappelijk onderzoek<br />

in de Dienst voor het Bloed<br />

van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> te bevorderen.<br />

Dit gebeurt door steun<br />

aan onderzoekers zelf, of aan externe<br />

instellingen waarmee <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> samen wetenschappelijk<br />

onderzoek verricht.<br />

Sociaal fonds:<br />

2,4 miljoen euro<br />

Vormingfonds:<br />

0,7 miljoen euro<br />

Noodhulpfonds:<br />

0,9 miljoen euro<br />

Ontwikkelingsfonds:<br />

3,8 miljoen euro<br />

Fonds wetenschappelijk onderzoek<br />

& ontwikkeling:<br />

12,1 miljoen euro


Bedrijfskosten nationale activiteiten<br />

35,1<br />

2,2 %<br />

1,4 %<br />

0,5 %<br />

2,0 %<br />

8,3 %<br />

1,9 %<br />

12,5 %<br />

6,2 %<br />

9,7 %<br />

20,2 %<br />

Plaatselijke afdelingen algemene werking*<br />

Provinciale zetels algemene werking<br />

Hoofdzetel algemene werking<br />

Hulpdienst*<br />

Dringende sociale interventie*<br />

Ziekenvervoer*<br />

Zorgbib*<br />

Vakanties voor kansarme kinderen*<br />

Overige sociale projecten*<br />

Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>*<br />

Opleidingen voor de bevolking en <strong>vrijwilliger</strong>s*<br />

Totaal nationale werking: 29,5 miljoen euro<br />

*In deze cijfers is het aandeel van de kosten gemaakt door de plaatselijke afdelingen gebaseerd op een relevante steekproef bij de populatie van 256 afdelingen.<br />

De uitgaven voor de nationale werking van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> bedroegen 29,5 miljoen euro. Deze kosten<br />

kunnen verdeeld worden over volgende activiteiten:<br />

plaatsElijKE afdElingEn algEmEnE<br />

WERKing<br />

Deze kosten bevatten de kosten voor de algemene<br />

werking van de afdelingen. Dit wil zeggen: verplaatsingskosten,<br />

verzekeringen, huur lokalen… De activiteitsgebonden<br />

kosten zijn opgenomen bij de verschillende<br />

activiteiten. In het jaarverslag 2006 waren deze<br />

activiteitsgebonden kosten op niveau van de afdelingen<br />

nog niet opgesplitst naar activiteit. Dit verklaart<br />

waarom het aandeel ‘algemene werking’ op niveau<br />

van de plaatselijke afdelingen aanzienlijk gedaald is<br />

ten opzichte van vorig jaar.<br />

pRoVinCialE zEtEls algEmEnE WERKing<br />

De provinciale zetels zijn knooppunten waar <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong><strong>vrijwilliger</strong>s, personeelsleden en de bevolking terechtkunnen<br />

voor informatie, opleidingen en bijscholingen.<br />

Zo ondersteunen ze de afdelingswerking. De<br />

provinciale zetels verzorgen ook de administratieve,<br />

logistieke en beleidsondersteunende <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>werking.<br />

De activiteitsgebonden uitgaven zitten vervat bij<br />

de kosten van de activiteiten zelf.<br />

hoofdzEtEl algEmEnE WERKing<br />

De hulpverleningsactiviteiten (Hulpdienst, Dringende<br />

Sociale Interventie, niet-dringend ziekenvervoer 105<br />

en een deel van onze sociale werking) worden nationaal<br />

gecoördineerd. Daarnaast bevat het aandeel<br />

van de hoofdzetel ook de kosten voor communicatie<br />

en fondsenwerving.<br />

aCtiVitEitsgEBondEn KostEn<br />

• Hulpdienst: Hierin zitten alle kosten die gemaakt<br />

worden voor de hulpverlening bij rampen en de<br />

preventieve hulpverlening: onkostenvergoedingen,<br />

aankoop medisch materiaal, …<br />

• Dringende sociale interventie (DSI): de uitgaven<br />

voor DSI bevinden zich voornamelijk op het niveau<br />

van de hoofdzetel en de provinciale zetels.<br />

• Ziekenvervoer: Het kostenaandeel van het Ziekenvervoer<br />

bedraagt 35 % van de totale bedrijfskosten<br />

voor de nationale werking. Dit aandeel is<br />

groter dan bij de andere activiteiten door het grote<br />

aantal vaste, betaalde werknemers. Ruim 10 dispatchers<br />

en 60 ambulanciers ondersteunen de<br />

<strong>vrijwilliger</strong>s bij het vervoer van zieken.<br />

• Zorgbib: deze kosten omvatten o.a. de aankoop<br />

van nieuwe boeken, de collectiewissels, het onderhouden<br />

van de collectie, de huur van de opslagruimte<br />

voor de collectie, …<br />

• Vakanties voor kansarme kinderen: een beperkt<br />

deel van de kosten voor de vakanties dragen<br />

de ouders van de kinderen. Het overgrote deel<br />

wordt betaald door <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> zelf.<br />

• Overige sociale projecten: hier doelen we op de<br />

projecten die niet in een vzw vervat zitten: de uitleendienst,<br />

Thuis in m’n tehuis, Spring eens binnen, Brugfigurenproject,<br />

… Ook de kosten voor de Aangepaste<br />

Vakanties vallen hieronder. Eén derde van de kostprijs<br />

van de vakanties wordt betaald door de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>afdeling,<br />

één derde door <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> en één<br />

derde door de vakantieganger zelf.<br />

• Jeugd <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>: hierin zitten o.a. de aankoop<br />

van materiaal, de bijdrage aan de kampen vanuit<br />

de afdeling en de verzekering vervat.<br />

• Opleidingen voor de bevolking en <strong>vrijwilliger</strong>s:<br />

deze kosten omvatten onder andere de<br />

huur van de lokalen om cursussen te geven, de<br />

onkostenvergoedingen, het (verband)materiaal<br />

dat tijdens de lessen gebruikt wordt.<br />

FINANCIEEL VERSLAG 115


wAArom wErKT roDE KrUiS-VlAAnDErEn mET ApArTE VZw’S?<br />

Sinds 1976 werden binnen <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> verscheidene<br />

vzw’s en een aparte stichting opgericht.<br />

Het betreft vzw Jeugd <strong>Rode</strong><br />

<strong>Kruis</strong>, vzw <strong>Rode</strong>kruisziekenhuisbibliotheken<br />

(nu vzw Zorgbib <strong>Rode</strong><br />

Bedrijfskosten Dienst voor het Bloed<br />

De bedrijfskosten van de Dienst<br />

voor het Bloed bedroegen 69,8<br />

miljoen euro. Deze kosten kunnen<br />

verdeeld worden over volgende<br />

activiteiten:<br />

afnamE Van BloEdpRoduCtEn<br />

De grootste uitgavenpost (30,1 %)<br />

van de Dienst voor het Bloed is<br />

de afname van bloed, plasma en<br />

bloedplaatjes (aankoop van kwalitatief<br />

afnamemateriaal en de lonen<br />

van artsen en verpleegkundigen<br />

die de afnamen veilig en vlot laten<br />

verlopen) en vergoedingen voor<br />

afdelingen.<br />

VERWERKing En BEWaRing<br />

Van BloEdpRoduCtEn<br />

Als het bloed getest en goedgekeurd<br />

is, wordt het verwerkt. Afgenomen<br />

bloed is immers niet onmiddellijk<br />

geschikt om toe te dienen<br />

aan een patiënt. Het moet eerst<br />

gesplitst worden in de verschillende<br />

bestanddelen: rode bloed-<br />

116 FINANCIEEL VERSLAG<br />

25,4 %<br />

24,2 %<br />

8,9 %<br />

<strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>), vzw Vormingsinstituut<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>,<br />

vzw <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> Internationaal,<br />

vzw <strong>Rode</strong>kruisvakanties<br />

en de stichting ‘Onderzoeks- en<br />

Ontwikkelingsfonds <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

30,1 %<br />

2,1 %<br />

9,3 %<br />

cellen, bloedplaatjes en plasma.<br />

Als het bloedproduct afgewerkt is,<br />

wordt het vervoerd naar de ziekenhuizen.<br />

Dit gebeurt uiterst zorgvuldig<br />

in koelcellen. De verwerking en<br />

de bedeling van bloedproducten<br />

nemen respectievelijk 9,3 % en<br />

2,1 % van de totale kosten in.<br />

laBotEsts op BloEd En<br />

BloEdpRoduCtEn<br />

Afname van bloedproducten<br />

Verwerking van bloedproducten<br />

Bedeling van bloedproducten<br />

Labotests<br />

Algemene werkingskosten<br />

Wetenschappelijk onderzoek en Ontwikkeling<br />

Totaal Dienst voor het Bloed: 69,8 miljoen euro<br />

De laboratoriumkosten nemen<br />

een belangrijke plaats in (24,2 %).<br />

Iedere bloedgift wordt uitgebreid<br />

getest om de veiligheid van de<br />

bloedproducten te garanderen.<br />

In deze uitgavenpost zijn de kosten<br />

voor laboratoriummateriaal<br />

en personeelskosten inbegrepen.<br />

Behalve eigen labotests voeren<br />

onze laboratoria ook gespecialiseerde<br />

tests uit op vraag van ziekenhuizen<br />

en externe labo’s. De<br />

uitgaven voor deze laatste tests<br />

bedragen 10,17 % van de totale<br />

uitgaven voor tests op bloed en<br />

bloedproducten.<br />

<strong>Vlaanderen</strong> - Dienst voor het<br />

Bloed’. Dit gebeurde vooral om te<br />

voldoen aan de decretale regelgeving<br />

van de Vlaamse overheid om<br />

te kunnen genieten van subsidies<br />

voor welbepaalde activiteiten.<br />

algEmEnE WERKingsKostEn<br />

Algemene werkingskosten (25,4 %)<br />

zijn de uitgaven voor de centraal<br />

ondersteunende diensten (Personeelszaken,<br />

Financiën, Communicatie<br />

en ICT), voor het aanmaken<br />

en drukken van publicaties, het<br />

administratieve luik van de bloedtransfusiecentra,<br />

donorwerving en<br />

het departement Kwaliteit. Hieronder<br />

brachten we ook de afschrijvingen<br />

op investeringen. Deze maken<br />

3,84 % uit van de totale kosten van<br />

de Dienst voor het Bloed.<br />

WEtEnsChappElijK ondERzoEK<br />

En ontWiKKEling<br />

Wetenschappelijk onderzoek<br />

(8,9 %) is belangrijk voor de Dienst<br />

voor het Bloed om meerdere redenen.<br />

Ten eerste aanziet de Dienst<br />

voor het Bloed het als zijn plicht<br />

om het verrichten van wetenschappelijk<br />

onderzoek op zijn werkgebied<br />

(bloedbanking en transfusie<br />

in het algemeen) te bevorderen en


te stimuleren. Ten tweede wil de Dienst voor het<br />

Bloed het carrièrepad voor de biomedisch geschoolde<br />

medewerkers (artsen, apothekers, biologen,<br />

biochemici, biotechnologen, laboranten,<br />

verpleegkundigen) inhoudelijk zo interessant mogelijk<br />

maken, om zodoende de meest bekwame<br />

medewerkers te kunnen aantrekken en behouden.<br />

Ten slotte heeft de Dienst voor het Bloed de ambitie<br />

om, zoals in het strategisch plan vastgelegd,<br />

ook wat wetenschappelijk onderzoek betreft een<br />

Bedrijfskosten internationale activiteiten*<br />

10,9 %<br />

12,9 %<br />

17,2 %<br />

10,6 %<br />

48,4 %<br />

De uitgaven van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> Internationaal<br />

vzw bedroegen 5,7 miljoen euro. Deze<br />

kosten kunnen verdeeld worden over volgende<br />

activiteiten:<br />

Hoewel het aandeel voor noodhulp en rehabilitatie in<br />

absolute cijfers gevoelig minder is dan in 2006, blijft<br />

het goed voor het leeuwendeel van de uitgaven, ruim<br />

48 %. Het netto aandeel van de uitgaven voor onze<br />

ontwikkelingsprojecten stijgt echter ten opzichte van<br />

vorig jaar (zie grafiek blz. 118). Deze projecten ondersteunen<br />

de werking van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen<br />

Bijdragen aan internationale rode <strong>Kruis</strong><br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> betaalde de verplichte<br />

ledenbijdrage van 201.600 euro aan de Internationale<br />

Federatie van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>- en <strong>Rode</strong> Halve<br />

Maanverenigingen (IFRC). Daarnaast schonken we<br />

in <strong>2007</strong> vrijwillig 67.500 euro aan het Internationale<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>comité (ICRC) in Genève.<br />

imago van excellentie te bereiken. Het onderzoek<br />

richt zich uiteraard op gebieden die relevant zijn<br />

voor bloedbanking en bloedtransfusie, waaronder<br />

de navelstrengbank en stamcellen, en gebeurt bij<br />

voorkeur in samenwerking met bestaande (universitaire)<br />

onderzoekscentra. Uiteraard ondersteunt en<br />

vergemakkelijkt het wetenschappelijk onderzoek<br />

ook het opzetten van nieuwe en beter technieken in<br />

de dagelijkse werking, waardoor ons bloed steeds<br />

veiliger wordt.<br />

Noodhulp en rehabilitatie<br />

Ontwikkelingsprojecten<br />

Afgevaardigden<br />

Tracing, humanitair recht en <strong>vrijwilliger</strong>swerk<br />

Algemene werkingskosten<br />

Totaal vzw <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> Internationaal:<br />

5,7 miljoen euro<br />

in het Zuiden. We streven ernaar dit aandeel in de<br />

toekomst nog sneller te laten toenemen.<br />

De algemene werkingskosten voor het voorbereiden,<br />

het uitvoeren en het opvolgen van de verschillende<br />

projecten is gedeeltelijk afhankelijk van de<br />

omvang van de gerealiseerde projecten. In <strong>2007</strong><br />

bedroegen onze werkingskosten 10,6 % van onze<br />

totale uitgaven. Hierin zitten ook de kosten voor de<br />

ondersteuning van onze internationale acties door<br />

de departementen Personeelszaken, Financiën,<br />

Communicatie en ICT.<br />

* Exclusief uitgaven voor de hulpverlening na de tsunami in Zuidoost-Azië. Deze kosten werden in de vorige jaren in de resultaten opgenomen<br />

als provisie.<br />

Het Red Cross/EU Office dat als liaison functioneert<br />

tussen de nationale verenigingen van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong><br />

in de landen van de Europese Unie en de Europese<br />

Unie zelf, ontving een ledenbijdrage van 19.700<br />

euro.<br />

FINANCIEEL VERSLAG 117


inKomstEn En uitgaVEn VooR hulpVERlEning na dE tsunami<br />

Sinds de tsunami op tweede kerstdag 2004 in Zuidoost-Azië is <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> actief in de getroffen regio.<br />

In 2009 zullen de rehabilitatieprojecten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> er eindigen. Een overzicht van de kosten en<br />

uitgaven voor de hulpverlening na de tsunami.<br />

inkomsten (in miljoen euro) 2004-2006 <strong>2007</strong> Totaal<br />

publiek 11,9 11,9<br />

overheden 0,5 0,5<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>verenigingen 0,8 0,4 1,2<br />

Totaal 13,2 0,4 13,6<br />

Uitgaven (in miljoen euro) 2004-2006 <strong>2007</strong> Totaal % geplande uitgaven<br />

‘08<br />

noodhulp 2,7 2,7 26,0 %<br />

2008 - 2009<br />

rehabilitatie 4,1 2,8 6,9 66,3 %<br />

ontwikkelingshulp 0,2 0,2 1,9 % 3,2<br />

werkingskosten 0,4 0,1 0,5 4,8 %<br />

Fondsenwervingskosten 0,1 0,1 1,0 %<br />

Totaal 7,3 3,1 10,4 100 % 3,2<br />

Eind <strong>2007</strong> kondigden we aan dat ruim 11 miljoen euro of 81 % van de ingezamelde gelden voor de hulpverlening na<br />

de tsunami besteed waren. De reconstructiewerken die daarmee gefinancierd werden, zijn volgens plan afgewerkt.<br />

De facturen voor een deel van die werken ontvangen we echter pas in 2008. Dit verklaart waarom in de tabel - die<br />

de effectieve uitgaven van <strong>2007</strong> weergeeft - slechts 10,4 miljoen is vermeld. Een gedetailleerd verslag over de reeds<br />

bestede en nog geplande tsunamiprojecten vindt u op jaarverslag.rodekruis.be.<br />

EVolutiE uitgaVEn noodhulp VERsus stRuCtuRElE hulp (in miljoEn EuRo)<br />

10<br />

8<br />

6<br />

4<br />

2<br />

0<br />

Bestedingen 2002<br />

1,4<br />

Bestedingen 2003<br />

2,4<br />

Bestedingen 2004<br />

1,7<br />

Bestedingen 2005<br />

6,8<br />

Bestedingen 2006<br />

Bestedingen <strong>2007</strong><br />

Structurele hulp<br />

Verwachte bestedingen 2008* Noodhulp + rehabilitatie**<br />

*Uitgaven voor noodhulp en rehabilitatie variëren sterk van jaar tot jaar. Ze zijn afhankelijk van het al dan niet<br />

gebeuren van grote rampen (aardbeving in Pakistan in 2005 en de tsunami in 2004). Maar ook de rehabilitatieprojecten<br />

beïnvloeden deze cijfers. Zo bereikten de uitgaven in 2006 een hoogtepunt, terwijl er dan juist wereldwijd<br />

minder mensen zijn getroffen door rampen dan de voorafgaande tien jaren. In 2006 financierde <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<br />

<strong>Vlaanderen</strong> echter grote rehabilitatieprojecten, zowel in Pakistan als in de door de tsunami getroffen landen.<br />

**Inclusief hulp in de landen getroffen door de tsunami en Music for Life.<br />

118 FINANCIEEL VERSLAG<br />

0,3<br />

0,6<br />

0,6<br />

0,7<br />

9,0<br />

1,0<br />

6,9<br />

1,2<br />

8,2<br />

4,1


musiC foR lifE: inKomstEn En uitgaVEn<br />

musiC foR lifE 2006, tEn VooRdElE Van dE landmijnpRojECtEn Van hEt RodE KRuis<br />

In onderstaande tabel vindt u een overzicht van alle opbrengsten.<br />

giften van het publiek tot 24 december 2006 € 1.109.713<br />

giften van het publiek ontvangen na 24 december 2006 € 287.686<br />

Kosten rode <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> (1) € -92.243<br />

Bijdrage van de Vlaamse regering € 100.000<br />

Totaal ontvangen door rode <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>, bestemd voor het internationale rode <strong>Kruis</strong>comité (icrc) € 1.405.156<br />

Bijdrage van de federale regering (rechtstreeks overgemaakt aan het icrc) € 1.300.000<br />

Totaal € 2.705.156<br />

(1) Kosten voor call center, softwareapplicaties, persreis…<br />

De publieke opbrengsten en de bijdrage van de<br />

Vlaamse regering werden overgemaakt aan het<br />

Internationale <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> (ICRC) en werden als<br />

volgt besteed:<br />

• 855.804 euro voor fysieke rehabilitatie van<br />

landmijnslachtoffers in 25 landen (Mijnactieprogramma)<br />

• 175.286 euro naar de preventieve mijnactieprogramma’s<br />

• 348.323 euro naar het Speciaal Fonds voor<br />

Gehandicapten van het ICRC.<br />

De bijdrage van de Belgische federale regering<br />

(1,3 miljoen euro) werd rechtstreeks door de federale<br />

overheid overgemaakt aan het Internationale<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>comité (ICRC) in Genève voor het Mijnactieprogramma<br />

<strong>2007</strong> (onderdeel: fysieke rehabilitatie)<br />

in Afghanistan.<br />

Gedetailleerde resultaten van het Mijnactieprogramma<br />

Afghanistan zijn te raadplegen in het<br />

jaarverslag <strong>2007</strong> van het ICRC (www.icrc.org).<br />

Meer info over de <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>hulp aan landmijnslachtoffers<br />

op blz. 56 van dit jaarverslag.<br />

musiC foR lifE <strong>2007</strong>, tEn VooRdElE Van<br />

dE WatERpRojECtEn Van<br />

RodE KRuis-VlaandEREn<br />

Inkomsten: 3,3 miljoen euro<br />

De inkomsten van Music for Life <strong>2007</strong> (water) kwamen<br />

pas binnen de laatste dagen van <strong>2007</strong> en<br />

begin 2008. Het geld wordt besteed in 2008. Wat<br />

de geplande bestedingen zijn, leest u op blz. 56<br />

van dit jaarverslag.<br />

FINANCIEEL VERSLAG 119


De uitgaven van de dienst ‘Opvang<br />

voor Asielzoekers’ kunnen in twee gesplitst<br />

worden volgens de activiteiten.<br />

Een eerste deel van onze activiteiten<br />

omvat de opvang zelf. Deze<br />

kernactiviteit wordt volledig gefinancierd<br />

door de overheid via een<br />

uitgavendekkende conventie met<br />

Fedasil. Deze conventie werd gewijzigd<br />

in <strong>2007</strong>. Ze omvat de huur<br />

van de gebouwen, de werkingskosten,<br />

de personeelskosten, in-<br />

120 FINANCIEEL VERSLAG<br />

Bedrijfskosten opvang voor Asielzoekers<br />

2,9 %<br />

4,5 %<br />

30,7 %<br />

2,8 %<br />

12,0 %<br />

2,8 %<br />

6,0 %<br />

39,3 %<br />

Personeel<br />

Huur gebouwen<br />

Werkingskosten<br />

Investeringen in gebouwen<br />

Overhead<br />

Medische kosten<br />

Integratie<br />

Voogden<br />

vesteringen in gebouwen, medische<br />

kosten, de kosten voor onze<br />

integratieactiviteiten en de overheadkosten<br />

(zie cirkeldiagram).<br />

Om een menswaardige en kwaliteitsvolle<br />

opvang te bieden, heeft<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> in <strong>2007</strong><br />

een aanpassing van de financiële<br />

middelen aangekaart bij Fedasil<br />

voor de volledige herstelling van<br />

de gebouwen, de personeelskosten<br />

(die nog steeds voor dezelfde<br />

Totaal Opvang voor asielzoekers: 21,3 miljoen euro<br />

opdracht gemiddeld lager liggen<br />

dan bij Fedasil) en voor de hogere<br />

werkingskosten die een gevolg zijn<br />

van de nieuwe opvangwet.<br />

Een tweede deel van onze activiteiten<br />

omvat de voogdij voor nietbegeleide<br />

minderjarige vreemdelingen.<br />

De werkingskosten van<br />

deze activiteit werden volledig<br />

vergoed door het ministerie van<br />

Justitie en met een toelage van de<br />

Sociale Maribel.


esultatenrekening<br />

De resultatenrekening met geauditeerde cijfers is, ten gevolge van de onaangepaste interne structuur van<br />

het Belgische <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>, bij het ter perse gaan van dit jaarverslag nog niet ter beschikking. Vanaf 1 juni<br />

2008 kunt u de resultatenrekening raadplegen op: jaarverslag.rodekruis.be<br />

FINANCIEEL VERSLAG 121


122 JAARVERSLAG <strong>2007</strong><br />

EEn antWooRd op al uW VRagEn<br />

Met vragen kunt u altijd bij uw plaatselijke afdeling terecht. Wilt u een preventieve<br />

hulppost aanvragen? Wilt u weten of er een Zorgbib in uw buurt actief is?<br />

Wilt u beroep doen op de uitleendienst van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>?<br />

De contactgegevens van onze 256 afdelingen vindt u op:<br />

www.rodekruis.be > Over <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> > <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> in jouw buurt.<br />

Ook de medewerkers van de provinciale zetels van het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> helpen u<br />

graag verder. Algemene vragen of net heel specifieke vragen: de provinciale<br />

medewerkers beantwoorden al uw vragen of kunnen u doorverwijzen naar de<br />

geschikte personen.<br />

Provinciale zetel<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Vlaams-Brabant<br />

Herestraat 49/BTC, 3000 Leuven<br />

tel. 016 39 80 72<br />

vlaamsbrabant@rodekruis.be<br />

Provinciale zetel<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Antwerpen<br />

Belgiëlei 34, 2018 Antwerpen<br />

tel. 03 286 93 00<br />

antwerpen@rodekruis.be<br />

Provinciale zetel<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Limburg<br />

Boomkensstraat 303, 3500 Hasselt<br />

tel. 011 28 09 23<br />

limburg@rodekruis.be<br />

Provinciale zetel<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Oost-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Bomastraat 10, 9000 Gent<br />

tel. 09 225 81 97<br />

oostvlaanderen@rodekruis.be<br />

Provinciale zetel<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-West-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Dirk Martensstraat 11, 8200 St. Andries-Brugge<br />

tel. 050 45 90 00<br />

westvlaanderen@rodekruis.be<br />

Provinciale zetel<br />

<strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-Brussel-Hoofdstad<br />

Stallestraat 96, 1180 Ukkel<br />

tel. 02 371 31 63<br />

brusselhoofdstad@rodekruis.be<br />

Met vragen over bloed, plasma of bloedplaatjes geven kunt u terecht bij de<br />

medewerkers van de bloedtransfusiecentra van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>. Ook<br />

voor algemene vragen over de Dienst voor het Bloed bent u bij hen aan het<br />

juiste adres.<br />

Bloedtransfusiecentrum Antwerpen<br />

Wilrijkstraat 8, 2650 Edegem<br />

tel. 03 829 00 00<br />

antwerpen.bloed@rodekruis.be<br />

Bloedtransfusiecentrum<br />

Oost-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Ottergemsesteenweg 413, 9000 Gent<br />

tel. 09 244 56 56<br />

oostvlaanderen.bloed@rodekruis.be<br />

Bloedtransfusiecentrum<br />

Vlaams-Brabant - Limburg<br />

Herestraat 49/BTC, 3000 Leuven<br />

tel. 016 31 61 61<br />

vlaamsbrabant.limburg@rodekruis.be<br />

Bloedtransfusiecentrum West-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Lieven Bauwensstraat 16, 8200 Brugge<br />

tel. 050 32 07 27<br />

westvlaanderen.bloed@rodekruis.be<br />

De centrale diensten van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong> staan ook steeds ter beschikking<br />

om vragen te beantwoorden.<br />

Centrale diensten <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong><br />

Motstraat 40, 2800 Mechelen<br />

tel. 015 44 33 22<br />

info@rodekruis.be<br />

Heeft u zeer specifieke vragen, dan vindt u hieronder de contactgegevens van<br />

de kaderleden van <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>.<br />

Algemene directie<br />

Philippe Vandekerckhove, gedelegeerd bestuurder: philippe.vandekerckhove@rodekruis.be<br />

Directie Dienst voor het Bloed<br />

Karin Genoe, departementshoofd Operationele Zaken: karin.genoe@rodekruis.be<br />

Martine Baeten, medisch directeur: martine.baeten@rodekruis.be<br />

Directie Humanitaire Diensten<br />

Katja Verhelst, coördinator Nationaal: katja.verhelst@rodekruis.be<br />

Luc De Wever, coördinator Internationaal: luc.dewever@rodekruis.be<br />

Centraal ondersteunende diensten<br />

Michel Leduc, departementshoofd Communicatie: michel.leduc@rodekruis.be<br />

Jackie Pelst, departementshoofd Financiën: jackie.pelst@rodekruis.be<br />

Luc Botten, departementshoofd ICT: luc.botten@rodekruis.be<br />

Marc Biesemans, departementshoofd Personeelszaken: marc.biesemans@rodekruis.be<br />

Lisette Loos, departementshoofd a.i. Aankoop, Logistiek: lisette.loos@rodekruis.be<br />

Colofon<br />

Foto’s<br />

© <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong>-<strong>Vlaanderen</strong>: blz. 6,<br />

12, 18, 21, 23, 41, 46, 49, 66, 82,<br />

90, 100, 110<br />

© Frank Toussaint: blz. 10, 11,<br />

14, 16, 26, 32, 37, 43, 63, 69, 73,<br />

77, 81, 87<br />

© Sander Genotte: blz. 30, 70<br />

© Ans Brys: blz. 75<br />

© Marc Gysens: blz. 24<br />

© iStockphoto: blz. 33<br />

© Jimmy Kets: blz. 39<br />

© Libelia de Splenter: blz. 56<br />

© Sven Dillen: blz. 55<br />

© ICRC: blz. 61<br />

Redactie<br />

Sofie Pues<br />

Liesbeth Vergauwen<br />

Vormgeving<br />

Roel Hadermann<br />

Verantwoordelijke uitgever<br />

Philippe Vandekerckhove<br />

Motstraat 40<br />

2800 Mechelen<br />

D/2008/0665/4<br />

2008_051<br />

Het <strong>Rode</strong> <strong>Kruis</strong> ontvangt<br />

structurele steun van:<br />

Surf naar jaarverslag.rodekruis.be voor<br />

een digitale versie van dit jaarverslag<br />

en een schat aan extra informatie.


www.rodekruis.be

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!