Ontwerp A | BRUT en COBE (BE + DK)

agvespa

Ontwerp A | BRUT en COBE (BE + DK) . Om in te zoomen op het ontwerp, klikt u op 'click to read'. Bovenaan de pagina is er een zwart schuifbalkje dat je naar rechts kan slepen met de muis. Bij inzoomen heeft het ontwerp enkele seconden tijd nodig om scherp stellen.

DE GROENE BINNENTUIN

OPEN OPROEP

GEDEMPTE ZUIDERDOKKEN

TEAM A

DE GROENE BINNENTUIN

EEN UITGELEZEN KANS

De Gedempte Zuiderdokken vormen een uitzonderlijke plek in de historische stad Antwerpen. Doorheen de De ontwerpwedstrijd voor de Zuiderdokken is een gedurfde en ambitieuze onderneming, die de ruimte,

tijd heeft deze plek zich telkens opnieuw getransformeerd om de historische context van Antwerpen en zijn nu ingenomen door auto’s, teruggeeft aan de inwoners van Antwerpen. Het kan een groene en open

noden tegemoet te komen. De omgeving van de Zuiderdokken heeft drie grote transformaties ondergaan; plek worden die aan de noden van de dicht bebouwde wijken in de omgeving voldoet. Een verblijfs-,

van een laat 16e eeuwse citadel gebouwd in de open ruimte ten zuiden van het stadscentrum tot een kleine ontmoetings- en ontspanningsplek in het hart van de stad. Van infrastructuur naar publieke ruimte.

goederenhaven bestaande uit drie dokken temidden van een 19e eeuwse stadsuitbreiding tot een grote Deze unieke kans moet met beide handen gegrepen worden en vertaald worden in een ambitieus project.

centrumparking bovenop de gedempte dokken.

1. VIER PLAZAS EN TWEE

TOEGANGSZONES

Op de strategische plekken waar de Zuiderdokken in relatie gaan met de rest van de

stad creëren we speciale plekken. Deze vormen de overgang tussen de grote ruimte

van de Zuiderdokken en de rest van het stadsweefsel. Langs de twee lange kanten van

de Zuiderdokken voegen we 4 plazas toe, op de twee korte koppen voorzien we twee

toegangszones.

2. DE BOMENRING

Twee belangrijke grenzen bepalen de schaal van Zuiderdokken vandaag. Enerzijds de

historische gevels die vandaag deze stedelijke leegte aflijnen. Anderzijds de bomenrij

die vandaag ‘de binnenkant’ en ‘de buitenkant’ van elkaar scheidt. Het is de ambitie van

dit project om deze bomenrij te vervolledigen, aan te vullen, te versterken en zo te laten

uitgroeien tot het centrale structurerende element van de nieuwe Zuiderdokken. Geen

grens meer tussen binnenkant en buitenkant, maar een ruimte en verblijfsplek op zich

die de binnenkant met de buitenkant verbindt, maar beide ook een heldere afbakening

geeft. Een centrale ontmoetingsplek in de aangename schaduw van 600 bomen.

3. DE GROENE BINNENTUIN

Aan de binnenkant van de bomenring, ontdekken we de nieuwe groene binnentuin van

Antwerpen. We noemen dit de binnentuin omwille van z’n schaal, vorm en rand. De

ruimte heeft het gevoel van een binnentuin door de omgevende continue bomenrij en

de historische gevels erachter. De bomenring werkt als een filter tussen het stedelijke

leven aan de buitenkant en deze groene binnenkant met een heel eigen karakter. De

bestaande bomenrij verleent de Zuiderdokken vandaag een bepaalde monumentaliteit.

Dit is het best zichtbaar als je aan de binnenkant staat aan een kant van de dokken en

naar de andere kant kijkt. Deze monumentaliteit willen we niet alleen bewaren, maar ook

versterken en verder in scene zetten.

VIER PLAZAS EN TWEE TOEGANGSZONES

Zicht op de hedendaagse kunsttuin aan het MUHKA

DE PARAPLU´S

DE HEDENDAAGSE KUNSTTUIN

DE WATERPOORT

DE PIËDESTAL

Op de kruising van de Verviersstraat met de Waalsekaai voorzien we een plaza die rekening houdt met

de bestaande terrasjes en bomen. Op de plaza dachten we aan een clustering van overkappingen om

deze plek een complementair gebruik te geven. De overdekte ruimte kan dienen als shelter bij slecht

weer, maar ook voor de organisatie van kleine events eronder. Ook het Fotomuseum zou ervan gebruik

kunnen maken voor bijvoorbeeld het vertonen van films in openlucht tijdens de zomer.

Op de kruising van de van de Leuvensestraat en de Wapenstraat met de Waalsekaai voorzien we een

plaza met een duidelijke vorm die deze ruimte meer definitie geeft. Deze plaza zou kunnen werken

als een verlengstuk van het MUHKA en zo dit museum ook een aanwezigheid geven op het plein.

We stellen ons een bomengrid voor dat werkt als een hedendaagse kunsttuin voor performances of

tijdelijke installaties.

De Waterpoort omgeven we door verspreide kleinere bomen, zodat het monument niet meer zo alleen

staat. De poort willen we opnieuw echt als poort tot de binnentuin inzetten, daarom benadrukken we de

richting van de onderdoorgang. Het gebouw zelf zou zowel tijdens de herontwikkeling als erna kunnen

ingezet worden als het centrale informatiecentrum van de Zuiderdokken, met informatie over de

geschiedenis en de plannen en de mogelijkheid tot een goed overzicht vanop het dak.

In het verlengde van de Museumstraat, komende vanaf het de Leopold de Waelplaats creëren we een

rechthoekige plaza. De plaza werkt als een satelliet van het Museum voor Schone Kunsten. We stellen

ons een centraal zitelement voor dat kan fungeren als piëdestal voor een sculptuur of als podium voor

een optreden.


ENTREE

FUNCTIES

SPEELP

LAATS

SPEELPLAATS

SPEELPLAATS

PANNA VELD

BASKETBAL

SPEELPLAATS

MINI

BASKETBAL

SPEELPLAATS

SPEEL

PLAATS

SHEATING EDGE

TERRACE

TERRACE

SHEATING EDGE

SHEATING EDGE

SPEELPLAATS

SPEEL

PLAATS

HOND UITLATEN

VOETBAL

TRAINEN

SPEELPLAATS

VOETBAL

SPEELPLAATS

SPEELPLAATS

SPEEL

PLAATS

ENTREE

FUNCTIES

OVERZICHTSPLAN

OVERZICHTSPLAN

DE WATERPOORT

DE BOMENRING

ENTREE

FUNCTIES

SPEELPLAATS

PANNA VELD

SPEELPLAATS

MINI

BASKETBAL

DE PIËDESTAL

SKATE-TERREIN

TERRAS

SPEELPLAATS

SPEELPLAATS

HOND UITLATEN

TRAINEN

SPEELPLAATS

DE NOORDERLIJKE

HEUVELTUIN

SPEELFONTEIN

PLANTENTUIN

DE ZUIDELIJKE

TOEGANGSZONE

TOEGANGSZONE

EVENEMENTENPLEIN

SPEELPLAATS

BASKETBAL

SPEELPLAATS

WATERELEMENT

SPEELPLAATS

VOETBAL

SPEELPLAATS

MINI

VOETBAL

SPEELPLAATS

ENTREE

FUNCTIES

TERRAS

DE HEDENDAAGSE

KUNSTTUIN

DE BOMENRING

DE PARAPLU´S

EEN LUXUEUZE STRAATRAND MET EEN HOOG ABSORPTIEVERMOGEN

De lengte van de straten rond de Zuiderdokken bedraagt meer dan 1800 meter en

de afstand tussen de eerste bomenrij en de gevels bedraagt overal meer dan 15

meter. Dit betekent dat we meer dan voldoende plaats hebben om, tegelijkertijd

een comfortabele en aantrekkelijke voetgangerszone te maken (minimaal 4

meter continu), maar ook een functionele circulatie voor gemotoriseerd verkeer

(opnieuw 4 meter continu). We hebben nog 2 meter nodig om voldoende afstand

te houden van de bestaande bomen en om een infiltratiegoot voor het regenwater

van de straatkant te integreren.

Daarmee houden we nog altijd minimaal 5 meter over die kan ingezet worden als

flexibele zone die vele verschillende functies kan opnemen, zoals terrasruimte

voor de omgevende horeca, zitelementen en ander straatmeubilair, open

fietsenstalling en autoparkeerplaatsen. We zorgen er ook voor dat deze flexibele

zone niet overladen wordt en zo een barrière gaat vormen. Door elementen te

clusteren en regelmatig voldoende grote onderbrekingen te laten zorgen we voor

de nodige porositeit en maken we dat de flexibele zone gelezen kan worden als

een onderdeel van de voetgangerszone langsheen de gevels.

VIER PLAZAS ZORGEN VOOR DE RELATIE MET DE OMGEVENDE WIJKEN EN

ACTIVITEITEN

De 4 plazas zijn strategisch gelegen op de kruising van belangrijke stadsassen en

staan in relatie met de omgevende gebouwen en activiteiten. Eén van die assen is

de verbinding tussen het Museum voor Schone Kunsten en het MUHKA. De twee

nieuwe plazas op deze as vormen stapstenen tussen deze twee kunstmusea. De

tweede as is een kaarsrechte as van opeenvolgende plazas, vetrekkend uit de

wijk buiten de Leien en via de Lambermontplaats helemaal doorlopend tot aan

de Scheldekaaien. De eerste nieuwe plaza die we op deze as toevoegen is een

pleintje rond de waterpoort, de tweede staat in relatie tot het fotomuseum. Beide

assen lopen door tot aan de Scheldekaaien. De ruimte op de Scheldekaaien,

tussen deze twee assen wordt in het goedgekeurde definitief ontwerp uitgewerkt

als een ‘urban plaza’ uitkijkend over de oude sluis en vormt het perfecte eindpunt

voor de twee assen in het netwerk van stedelijke plazas.

In Antwerpen roepen namen zoals de Marnixplaats, het pleintje van de

Lombardenvest of de Paardenmarkt onmiddellijk een beeld op. Het zijn levendige

plekken met een duidelijke identiteit in het stadsweefsel. De 4 plazas in ons plan

hebben dezelfde potentie. De kiemen van deze identiteit zijn reeds aanwezig.

2 TOEGANGSZONES ZOEKEN BINDING MET HET HISTORISCHE STADSCENTRUM

EN DE NIEUWE STADSUITBREIDING

Komende vanuit het stadscentrum, vormen de Riemstraat en de Kloosterstraat

de twee hoofdverbindingen met de Zuiderdokken. Beide kruisen de Scheldestraat

bij het begin van de Zuiderdokken. We kiezen een concept van confrontatie om de

overgang vorm te geven. De bomenring verdikt tot een grid en toont zichzelf aan

de Scheldestraat.

Aan de andere kant van de Zuiderdokken doet zich een gelijkaardige situatie voor.

Aan de beide zijdes van het nieuwe volume dat de bestaande sociale woonblok

zal vervangen wordt er een verbinding gemaakt naar de Nieuw Zuidwijk. Aan de

westkant leidt dit naar de hoofdstraat van de nieuwe wijk. Aan de oostkant leidt dit

naar het nieuw wijkpark. De Van der Sweepstraat is de as waar de Zuiderdokken

en deze verbindingen elkaar ontmoeten. Ook hier passen we het idee van

confrontatie toe.

Het bomengrid aan beide kanten definieert een toegangszone die allerlei functies

kan absorberen die bij het toekomen horen, maar vormt ook een aangename

verblijfs- en recreatieplek.

EEN WANDELING ONDER DE BOMEN VERBINDT ALLE ACTIVITEITEN

De bomenring is het centrale element van de nieuwe Zuiderdokken dat de hele

ruimte organiseert. Door de bomenrij te verdubbelen maken we van een rand een

plek. De dubbele bomenrij definieert een parcours rondom de Zuiderdokken. Deze

wandeling onder de bomen kan uitgroeien tot de centrale activiteit van de nieuwe

Zuiderdokken, ‘een rondje Zuiderdokken’. De wandeling wordt geanimeerd door

de veranderende sferen en door de zichten naar de straatrand en de binnentuin.

De verschillende parkgebonden programma’s, zoals speelplekken, sportvelden en

hondenuitlaatzones worden verspreid langsheen de randen van de binnentuin. Ze

worden dus allemaal met elkaar verbonden door de wandeling onder de bomen.

De bomenring wordt het centrale verbindende element dat alle programma’s met

elkaar verbindt en leesbaarheid en oriëntatie biedt.

Van onder de bomen is er ook een visuele en fysieke verbinding met de straatrand

en de plazas. Rondom de plazas zorgen we ervoor dat deze verbinding zo direct

en open mogelijk wordt gemaakt. Zo benadrukken we de plazas als poorten tot de

binnentuin. Langsheen de rest van de straatrand worden er kleinere toegangen

gecreëerd op geregelde afstanden. De wandeling onder de bomen ligt op een

perfecte afstand om van de historische schoonheid van de gevels rondom de

Zuiderdokken te genieten.

CONTINUÏTEIT EN DIFFERENTIATIE IN DE BINNENTUIN

De binnentuin is een continue open ruimte gedefinieerd door de bomenring

errond. Ter hoogte van de plazas versmalt de binnentuin en hierdoor wordt deze

op een subtiele manier opgedeeld in drie delen met lichtjes verschillende sfeer.

De twee delen op de koppen hebben een meer besloten en intiem karakter, met

een duidelijke grens tussen de stadsrand en de binnentuin, bestaande uit haag,

struik en zitbanken. Deze grens zorgt ook voor extra veiligheid en afbakening van

de speelplekken.

De twee delen op de koppen bestaan voornamelijk uit een groene, grasweide

als ondergrond. Het centrale deel van de binnentuin heeft een meer minerale

ondergrond. Een harde, duurzame ondergrond biedt de beste basis voor het

intensieve en flexibele gebruik als evenementenplein en geeft ook plaats aan

andere activiteiten, zoals skaten en rolschaatsen. Deze minerale ondergrond

wordt wel onderbroken door verspreide groene plekken, die de continuïteit van het

groen gevoel verzorgen. In dit centrale gedeelte worden ook een aantal plekken

met waterelementen (waterfontein, stoomfontein, waterspiegel) geïntegreerd.

Het evenementenplein ligt een stukje verlaagd ten opzichte van het straatniveau.

Hierdoor ontstaan op de lange zijdes, langsheen de straten, lange glooiende

zittrappen.

DE BOMENRING

DE NOORDERLIJKE TOEGANGSZONE

DE ZUIDELIJKE TOEGANGSZONE

CONDITIES ROND DE BOMENRING

Op de Vlaamse- en Waalsekaai zien we de geïntegreerde toegangshellingen tot de ondergrondse

parking. In de Scheldestraat integreren we de bushaltes. Onder het bomengrid passen we een van de

voetgangerstoegangen tot de ondergrondse parking in. Hieraan wordt ook de fietshelling gekoppeld.

Verder integreren we ook een speelplek die interageert met de bomen.

In de Van de Sweepstraat zien we de mogelijkheid om in de toekomst de tramlijn en tramhaltes te integreren,

leidend naar de keerlus op de Bolivarplaats. Het laatste stuk van de Waalsekaai, aantakkend op de Van der

Sweepstraat stellen we voor om enkel toegankelijk te maken voor de bus. Hier voorzien we ook parkeerplaatsen

voor bezoekersbussen. Onder het bomengrid passen we een van de voetgangerstoegangen tot de ondergrondse

parking in. Hieraan wordt ook de fietshelling gekoppeld. Verder integreren we ook een sportplek die interageert

met de bomen.

De wandeling onder de bomen verbindt de straatrand met de

binnentuin. Het parkgerelateerde programma wordt verspreid

langsheen de bomenring aan de rand van de binnentuin. Dit

alles levert een geanimeerde wandeling op met een constant

veranderende sfeer en nieuwe relaties. Op het eerste beeld

wordt de bomenring op z’n smalst getoond met enkel een

dubbele bomenrij en geen programma. Op deze plekken is de

relatie tussen de straatrand en de binnentuin maximaal. Vanop

het terras kan je letterlijk zien wat er in de binnentuin gebeurt.

Op het tweede beeld wordt er een sportactiviteit aan de rand

opgehangen. In dit geval een verzonken basketveld met een

zitrand errond. Er zijn ook zit- en haagelementen toegevoegd

aan de wandeling onder de bomen die voor mee beschutting

en intimiteit zorgen. In het derde beeld wordt de bomenring

verbreed tot 4 rijen en onder deze twee extra rijen worden

kleinere sportelementen ingevoegd.

More magazines by this user
Similar magazines