You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
38.SAYI
ISO 9001:2015
27. YIL
MURAT ALSAN
DENETİM SEKTÖRÜNÜN
İNOVATİF YÖNETİCİSİ
EMİNE SABANCI KAMIŞLI
SOSYAL FAYDA YARATMAYI
AMAÇLAYAN BAŞARILI YÖNETİCİ
MEHMET TÜTÜNCÜ
'MUTLU ET MUTLU OL' PRENSİBİYLE
BAŞARIYA ÖNCÜ OLAN İSİM
HAMDİ
ULUKAYA
Girişimciliğin sırlarını paylaşıyor
TEKNOLOJİ VE İNOVASYON
YATIRIMLARIMIZLA BÜYÜYORUZ
ERDEN TİMUR
Şimdi Ve Gelecek İçin Daha İyi Bir Çalışma
Hayatına Liderlik Etmek
BETÜL ÇORBACIOĞLU
ÜCRETSİZDİR
1
KARİYERİNE GİDEN EN KISA YOL
Genel Yayın Yönetmeni
Uygar Özgür DÜZGÜN
Editörler
İlayda Nur DELİBALTA
Seda Sonay BAŞER
38. Sayı Ekibi
Betül DOĞAN
Elif Seniha BASTI
Emine GÜLER
Eray KARADAĞ
Hayrunnisa BAKICI
Naz ÜÇERLER
Oğuzhan İŞCAN
Rumeysa EMEKLİ
Muharrem Talha DİKEN
Tuana ŞAHİN
Zeynep Nur KARATAŞ
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İŞLETME
FAKÜLTESİ İŞLETME KULÜBÜ,
AVCILAR/İSTANBUL
İmtiyaz Sahibi
Muharrem BELENE
Yayın Türü
Yerel, Süreli, Yılda Bir
Baskı
Mahmutbey Cad. İkizler Sok. No:4/C
34191 Bahçelievler / İstanbul
2022-2023 İŞLETME KULÜBÜ
YÖNETİM KURULU
Yönetim Kurulu Başkanı
Alper ERGEN
Yönetim Kurulu Başkan
Yardımcısı
Aybüke KILINÇ
Girişimcilik Departmanı
Şule DEMİR
Yönetici Geliştirme Departmanı
Berru BAŞARANLAR
Proje Yönetim Departmanı
Arda ARLI
Genç Girişim Dergisi Departmanı
Uygar Özgür DÜZGÜN
Kariyer Planlama Departmanı
Burak BABA
Kurumsal İletişim Departmanı
Ayşe Nazlı ÇAVUŞOĞLU
Mali İşler
Mehmet Yılmaz AKAN
2
4 Editörlerden
Genel Yayın Yönetmeninden
5
6 Röportaj: Mehmet Tütüncü “Mutlu Et Mutlu Ol” Prensibiyle Başarıya Öncü Olan İsim
10
Pınar Kaçar Özkent “Mezun Olduğumda Ne Yapacağım Sorusuna Cevap Buldum”
14 Prof. Dr. Ahmet Şerif İzgören “Genç Girişim Dergisi Okuyucusuna Açık Mektup”
Röportaj: Ali Cicioğlu “Hızlı Teslimat Sektörünün Lider İsmi”
16
20 Atilla Yeşilada “Genç Girişim Dergisi Okuyucusuna Açık Mektup”
Röportaj: Erden Timur “Gayrimenkul Sektörünün Öncü İsmi”
22
28 Sürdürülebilirlik: Can Tarlan “Hazır Giyim Sektöründe Sürdürülebilirlik”
Röportaj: Murat Alsan “Yerel Değerler ile Global Değerleri Birleştiren Başarılı Yönetici”
34 Röportaj: Betül Çorbacıoğlu “İnsan Odaklı Hareket Eden İdealist Lider”
Cumhuriyet: Ali Nasuh Mahruki “100. Yıla Büyük Adımlarla”
38
30
40 Röportaj: Hamdi Ulukaya “Global Devler Arasına Adını Altın Harflerle Yazdıran Başarılı İsim”
Zülfü Livaneli “Genç Girişim Dergisi Okuyucusuna Açık Mektup”
44
46
Yazı: Zafer Maşalacı “Posta Pulu”
Röportaj: İmge Kaya Sabancı “Girişimci Kadınlarımızı Odağına Alan Başarılı Lider”
50
54 Filiz Demiröz “ACCA Perspektifinden Geleceğin Muhasebe ve Finans Profesyoneli”
58
Röportaj: Burcu Yılmaz “Pazarlama Stratejileriyle Alanının Öncü Yöneticisi”
62 Röportaj: Hakan Vatansever “Kozmetik Sektöründe Çığır Açan Başarılı Yönetici”
66
Röportaj: Emine Sabancı Kamışlı “Sosyal Fayda Yaratmayı Amaçlayan Yönetici”
72 Röportaj: Serkan Karabacak “Sermaye Piyasaları'nın Usta İsmi”
Bizden: Etkinliklerimiz
76
78 Arşivden: Girişim Türkiye “Her Girişimcinin İzlemesi Gereken 10 Film”
3
İÇİNDEKİLER
Kıymetli Okurlar,
İlayda Nur Delibalta
İşletme Kulübü ailesi olarak aylardır büyük bir emek ve özenle
hazırladığımız Genç Girişim Dergisi’nin 38. Sayısını sizlerle
buluşturmaktan büyük mutluluk ve gurur duyduğumu belirterek
cümlelerime başlamak istiyorum.
Her yeni sayıda sizlerle daha iyisini buluşturmak mottosuyla çıktığımız
bu yolda, kıymetli yöneticilerle gerçekleştirdiğimiz çeşitli röportajlar
ve değerli yazılarla birlikte dergimizi donattığımız, birbirinden faydalı
içeriklerle dolu bir sayıya imza attığımıza inanıyorum. Genç Girişim
Dergisi Dijital İçerik Editörlüğü görevim boyunca ekip olmanın, belli
bir amaç uğruna çalışmanın ne kadar özel olduğunun bir kez daha
farkına vardım ve inanılmaz tecrübeler edindim. Aylar süren bu özverili
yolculukta doğru takım arkadaşlarıyla çalışmanın nasıl güzel ve verimli
sonuçlar getireceğini gösteren bir ekibin içinde bulunmak büyük bir
keyifti. Sevgili arkadaşım, aynı zamanda dergimizin İçerik Editörü
Seda Sonay Başer’e; direktörüm ve dergimizin Genel Yayın Yönetmeni
Uygar Özgür Düzgün’e güleryüzleri ,destekleri ve hep yanımda oldukları
için çok teşekkür etmek istiyorum. Ardından bu süreçte her zaman
için ellerinden gelenin fazlasını ortaya koyan ve büyük bir titizlikle
çalışan çok kıymetli 38. Sayı ekibine tüm emekleri için teşekkür
ediyorum. Umarım dergiyi okurken bütün bu sürecin kıymetini sizlere
hissettirebilmişizdir. Son olarak İşletme Kulübü ailesinin bir parçası
olduğum için büyük gurur duyduğumu belirtmek isterken, bizi yalnız
bırakmadıkları için tüm kulüp üyelerimize teşekkür ediyorum.
Sayfaları çevirdikçe bilgilendiğiniz ve kendinize bir şeyler
katabileceğiniz parçalar bulabilmeniz dileğiyle…
Kıymetli Okurlarımız,
İşletme Kulübü ailesi olarak sene boyuncu alın terimizi akıttığımız, büyük
uğraş ve emekler verdiğimiz Genç Girişim Dergimiz’in 38. sayısı nihayet siz
değerli okurlarımızla buluşuyor. Dergimizi çıkartmak için aylardır süren
çalışmalarımızda en büyük hedefimiz okurlarımızın dergimizin her bir
sayfasında kendilerine yeni bir deneyim katması ve gelecekteki kariyer
planlamalarını şekillendirebilmelerinde dergimizin katkısının olmasıdır.
İşletme Kulübü olarak yenilik ve gelişimi kendimize amaç edinmiş olup,
köklü ve güçlü bir geçmişe sahip olan dergimizin 38. sayısı için de bu amaç
doğrultusunda çalışmalarımızı sürdürmüş bulunmaktayız. Dergimizdeki
üst düzey yöneticilerimizle yapmış olduğumuz röportajlar, çok değerli
isimlerden almış olduğumuz yazılar umuyorum ki siz saygıdeğer okurlarımıza
hedeflerinize ulaşma aşamasında yol gösterici olur. Ben, öncelikle dergimizin
hazırlanış süreci boyunca her daim yanımda olan, bana güç veren Dijital
İçerik Editörüm İlayda Nur Delibalta’ya ve fikirlerine çok saygı duyduğum,
yönlendirmeleri sayesinde güzel çalışmalar ortaya koyduğumuz; Genel
Yayın Yönetmenim Uygar Özgür Düzgün’e sonsuz sevgi ve teşekkürlerimi
sunuyorum. Dergimizin hazırlanış sürecinde bu işi başarabileceğime olan
inancımdan ne zaman şüphe etsem çok değer verdiğim bu iki ismin desteğini
hissettiğim için çok şanslı bir editör olduğumu söylemekten gurur duyarım.
Sonrasında sene boyunca çalışmalarına çok kıymet verdiğim, dergide çok
büyük emekleri olan sevgili ekip üyelerimize ve her daim Genç Girişim
Dergisi’ne verdikleri destek ve sağladıkları katkılar için İşletme Kulübü
ailesine çok teşekkür ediyorum.
Seda Sonay Başer
EDİTÖRLERDEN
Genç Girişim Dergisi ekibi olarak 38. sayımızı çıkartırken çok mutlu ve
heyecanlıydık. Umarım sizler de dergimizi okurken bir o kadar heyecan ve
mutluluk duyarsınız. Dergimizi okuduğunuz her dakikanın hayatınıza değer
katması dileğiyle…
4
Saygıdeğer okurlar,
Kulübümüz çatısı altında fakültemizle entegre olarak, sene içerisinde
gerçekleştirdiğimiz etkinliklerimizin ve kulübümüzün simgesi
niteliğinde olan; “Gelecekle İletişim” sloganıyla yola çıktığımız ve uzun
bir sürecin ardından büyük emeklerle hazırlıklarını tamamladığımız
Genç Girişim Dergisi’nin 38. Sayı’sını siz değerli okurlarımızla
paylaşmaktan onur ve mutluluk duymaktayım.
İşletme Kulübü vizyonu ve misyonuna bağlı olarak okurlarımızın sosyal
ve kültürel değerler ile birlikte hem akademik gelişmelerden hem de
iş dünyasının güncel konularından haberdar olmaları adına alanında
uzman birçok isimle görüşmeler gerçekleştirerek kendilerinin duygu ve
düşüncelerini otuz sekizinci sayımızda da sizlere aktarıyoruz.
Bu doğrultuda; Amerika pazarının en büyük süt ürünleri tedarikçisi
olan Chobani Kurucusu Hamdi Ulukaya ile girişimciliğin püf
noktalarından, Yıldız Holding Yönetim Kurulu Üyesi ve CEO’su
Mehmet Tütüncü ile stratejik liderlikten, Vigo Kurucu Ortağı Ali
Cicioğlu ile start-up dünyasındaki gelişmelerden, Nef Yönetim Kurulu
Başkanı Erden Timur ile gayrimenkul sektöründen, KPMG Türkiye
Yönetim Kurulu Başkanı Murat Alsan ile öğrenim ve başarının
sırlarından, Mercedes Benz-Türk İK Direktörü ve PERYÖN Yönetim
Kurulu Üyesi Betül Çorbacıoğlu ile insan kaynaklarının öneminden,
Prof. Dr. İmge Kaya Sabancı ile kadın girişimcilerden, Nef CMO’su
Burcu Yılmaz ile pazarlama alanındaki yenilik çalışmalarından,
Esas Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Emine Sabancı ile
kariyer yolculuğundan, SPL Yönetim Kurulu Üyesi ve CEO’su Serkan
Karabacak ile sermaye piyasalarından, S’he Vec Kurucusu Hakan
Vatansever ile kozmetik sektörünün ülkemizdeki gelişiminden
bahsettiğimiz keyifli söyleşi ve röportajlarımızın yanı sıra; kariyer,
ekonomi, sürdürülebilirlik, tarih, edebiyat, finans ve muhasebe gibi
konularda alanında uzman Pınar Kaçar Özkent, Ahmet Şerif İzgören,
Atilla Yeşilada, Can Tarlan, Ali Nasuh Mahruki, Zülfü Livaneli,
Zafer Maşalacı ve Filiz Demiröz gibi birbirinden değerli birçok ismin
kaleminden dökülen yazıları sizlerle buluşturuyoruz.
Uygar Özgür Düzgün
İki yıl önce kapısından girme şansı yakalayıp çeşitli ekiplerde görevler
alarak birçok arkadaş ve hatıra biriktirdiğim kulübümüzde, bu seneki
serüvenimi Genç Girişim Dergisi 38. Sayı Genel Yayın Yönetmeni olarak
noktalıyorum. Bütün bu süreçte büyük emeği olan ve birlikte her zaman
için özveri ile çalıştığımız Genç Girişim Dergisi 38. Sayı Üst Yönetimi
İlayda Nur Delibalta ve Seda Sonay Başer’e, okumakta olduğunuz bu
derginin yapı taşları olan ekibime, tüm bu süreç boyunca desteklerini
hiçbir zaman esirgemeyen aileme ve dostlarıma, dergimize yıllardır
gösterdiğiniz iliginizle bizleri asla yanlız bırakmayan siz değerli
okurlarımıza ve son olarak ilgileri ve destekleri adına İşletme Kulübü
2022-2023 Yönetim Kurulu'na teşekkürlerimi sunarım.
Cumhuriyetimizin yüzüncü yılında yayımlama şerefine nail olduğumuz
bu özel sayımızı, milli mücadele ile kazanılan büyük zaferin ardından;
bilim ve nitelikli eğitim çatısı altında geleceği biz Türk Gençliği’ne
emanet eden Gazi Musafa Kemal Atatürk'e ve tüm Cumhuriyet
şehitlerimizin anısına armağan ediyorum.
Okuduğunuz her satırın beklentilerinizi karşılaması dileğiyle...
5
GENEL YAYIN YÖNETMENİNDEN
“MUTLU ET MUTLU OL” PRENSİBİ İLE
BAŞARIYA ÖNCÜ OLAN İSİM:
MEHMET TÜTÜNCÜ
Değişimden etkilenen
değil, değişimi yöneten
bir şirket olarak iş dünyasına
liderlik etmeyi
hedefliyoruz.
“
”
Toplumun takdirini
kazanmış, yüksek
performanslı, gıda ve
perakende sektöründe
ülkemizi en iyi şekilde
temsil eden Yıldız Holding’in
Yönetim Kurulu Başkan
Yardımcısı ve CEO’su
Mehmet Tütüncü ile keyifli
bir röportaj gerçekleştirdik.
“Mutlu Et Mutlu Ol” misyonuyla hareket ettiğiniz Yıldız
Holding bünyesinde yaklaşık 27 yıldır çalışmaktasınız.
Yıldız Holding'de Genel Müdür olduğunuzda da ilk kez
Dünya Gazetesi’ne verdiğiniz bir röportajda ‘hedefimiz
Dünya markası olmak’ dediğinizi biliyoruz. Attığınız
doğru adımlar ve ödün vermediğiniz kalitenizle birlikte
yalnız Türkiye’de değil, Dünyada da saygı gören kuruluşlardan
biri olmayı başardınız. Yıldız Holding olarak
kazandığınız bu başarının püf noktası nedir? Sizler
geriye dönüp baktığınızda bu başarıyı nasıl değerlendiriyorsunuz,
bizimle paylaşabilir misiniz?
Aslında işin püf noktası global değerlerimize ve kurucu
neslimizden bu yana değişmeyen ilkelerimize bağlılık.
Yıldız Holding’in global kurumsal değerlerini paylaşayım.
Müşterilerimize ve tüketicilerimize hizmet için varız.
Toplumun takdirini kazanmış, yüksek performanslı, lider
bir kuruluşuz. Kapsayıcılık ve kültürel farklılıkları zenginlik
olarak değerlendiriyoruz. Etik olmak ve şeffaflık temel
ilkelerimizdir. Bunun yanı sıra “Mutlu Et Mutlu Ol”, “İsrafsız
Şirket” ve “İnsana Yatırım” ilkelerimizden asla taviz vermiyoruz.
“Mutlu Et Mutlu Ol” bizlere kurucumuz merhum
Sabri Ülker’den miras kalan bir felsefe. Tek başımıza
mutlu olamayacağımıza, sadece kendimiz için çalışmanın
bir katma değeri olmadığına, topluma ve insanlığa
katkıda bulunduğumuz ölçüde gönülleri kazanacağımıza
inanıyoruz. Bu nedenle de gerek kurumsal ilerleyişimizde
gerekse çalışanlarımızın gönüllülük esasıyla yaptığı
faaliyetlerle daima mutluluk sağlamayı hedefliyoruz.
“İsrafsız Şirket” de yine kurulduğumuz günden bu yana
benimsediğimiz bir ilke. Dünyamızın, insanların, gelecek
nesillerin iyiliği için üretimde ve tüketimde her zaman
israftan kaçınmaya odaklanıyoruz. Atıkları kaynağında
azaltmaktan güçlü arıtım tesisleri kurmaya, geri dönüşümü
desteklemekten sağlıklı tüketimi teşvik etmeye kadar
her noktada israftan uzak duruyor, çalışanlarımıza ve
topluma daima bunu telkin ediyoruz.
Son yıllarda en sık dile getirdiğimiz ilkelerden biri olan
“İnsana Yatırım” ise aslında geleceğe yatırım. İnsanı merkeze
alarak, kültürel değişimi önemseyerek ve organizasyon
psikolojisini gündemde tutarak çalışıyoruz. Çalışanlarımızın
yaş grupları değişiyor. Yeni nesiller bizlerden çok
daha farklı beklentilerle iş gücüne katılıyor. Salgın gibi
koşullarda çalışma modelleri köklü değişimlerden geçiyor.
Değişim bir gereksinim; dijitalleşme ise bir kültürdür.
Organizasyon psikolojisinde bu değişim kültürünü
yönetmek çok kritik bir konudur. Biz de böyle bir kültürel
dönüşümle hem yeni nesil iş gücü için tercih edilen bir
işveren olmayı hem de mevcut çalışanlarımızı da dijital
geleceğe daha iyi hazırlamayı hedefliyoruz. Bunlar kadar
önemli olan bir başka unsur da her bir Yıldız Holding
çalışanının aslında topluma hizmet ettiğinin bilincinde
olması. Biz insanları mutlu eden, hayatlarını kolaylaştıran
ürünler ve hizmetler sunuyoruz. Bunu bilmenin getirdiği
mutluluk sayesinde daima omuz omuza çalışıyor, birlikte
büyüyoruz.
Yıldız Holding olarak Brandon Hall Group tarafından "En
İyi İşe Alım Pazarlaması ve İşveren Markası Programı",
"Yetenek Kararları için Değerlendirme Uygulamalarında
En Büyük İlerleme", "Performans Yönetiminde En Büyük
İlerleme" başlıkları içerisinde 3 altın ödül; "Beceri ve
Yetenek Gelişiminde En Büyük İlerleme" kategorisinde
ise bir bronz ödül kazandınız. LinkedIn Talent Awards
2019 Ödülleri'nde ise “En İyi İşveren Markası” ödülünü
kazandığınızı ve daha nicelerini de biliyoruz. Tüm bu
başarılarınızın temelini oluşturan stratejilerinizden ve
benimsediğiniz ilkelerden bahsedebilir misiniz?
Gençlerin en çok tercih ettiği işverenlerden biri olmamızın
ardında da “İnsana Yatırım” ilkemiz yer alıyor. Her
fırsatta gençlerle bir araya geliyor, onları dinliyor, karşılıklı
fikir alışverişinde bulunuyoruz. Bugünün gençliği bizler
gibi dijitali sonradan öğrenmiş bir nesil değil, onlar dijitalin
içinde doğdular; hayata bakışları, vizyonları, beklentileri
farklı. Biz de bunları karşılamaya ve hem mevcut çalışanlarımızın
yetkinliklerini yeni dünyaya göre geliştirmek
hem de yeni nesil adayların çalışmaktan keyif alacağı ve
gelişeceği bir çalışma ortamı sunmak üzere pek çok proje
yürütüyoruz. Bunlara birkaç örnek vermek isterim:
UYDU adını verdiğimiz yeni nesil esnek çalışma modelimizle
sadece mevcut durumun gereklerini değil, işin
geleceğini bütünsel olarak ele alıyoruz. Çalışma arkadaşlarımıza
ofislerimizde ideal çalışma ortamları sunarken,
evlerinde de ergonomi yardımı ve yemek kartı gibi destekler
veriyoruz. Yeni nesil çalışma modelleri ve dijitalleşmenin
etkisiyle birlikte şirketlerin çalışanlarının mevcut
yetkinliklerini geliştirmesi ve yeni yetkinlikler kazanması
(upskilling & reskilling) için destek sağlaması gerekiyor.
Biz de özellikle dijital teknolojiler ve veri okur yazarlığı alanında
yetkinlik gelişimi sağlamak için Analitik Akademi
programına devam ediyoruz.
Tüm çalışanlarımızın teknolojik yetkinliğini artırmak için
Dijital Yaka programını hayata geçirdik. Çalışanlarımız, dijital
müşteri deneyiminden çevik proje yönetimine, yapay
zekadan büyük veriye pek çok farklı konuda eğitim alma
fırsatını buluyor. Kurumsal Esenlik Programımızla çalışanlarımızın
fiziksel, duygusal ve psikolojik esenlikleri başta
olmak üzere ihtiyaç duydukları her alanda onları desteklemeyi
hedefliyoruz. Yetenek havuzumuzu genişletmek
ve fırsat eşitliğini sağlamak adına, işe alım süreçlerini tamamen
dijital ve şeffaf olarak yürütüyoruz. Başvuran tüm
adaylar, başvurdukları pozisyonun gereklilikleri olan genel
yetenek testi, İngilizce yeterlilik ve envanter çalışması gibi
değerlendirme süreçlerine dahil oluyor. Müdür ve üzeri
pozisyonlarımız için ise ek değerlendirme süreçlerimiz
oluyor. Envanter çalışmalarında adayların yetkinliklerini
değerlendirirken, yapay zekâ uygulamaları ile kurum
kültürümüze uyum sağlama yatkınlıklarını ve yüksek
performans gösterme olasılıklarını öngörüyoruz. Özetleyecek
olursak çalışanlarımızın gelişimine, esenliğine,
mutluluğuna odaklanan; yeni yeteneklere kapıları daima
açık olan bir kurum kültürü içinde çalışıyoruz.
Şu anda 12 farklı ülkede 21 fabrika, Türkiye'de ise 25
fabrika ile birlikte toplam 46 fabrikanız bulunuyor.
Bisküviden çikolataya, kekten, sakız ve şekerlemeye,
işlenmiş etten, dondurulmuş gıdaya, yenilebilir yağ
ürünleri ve kişisel bakım ürünlerine kadar birçok ürünle
müşterilerinize hizmet veriyorsunuz. Sizce 2022’de
büyüme hangi kategorilerden veya hangi ürünler
üzerinden gelecek? Bu yıl en önemli öncelikleriniz
nelerdir?
Yıldız Holding’in ana odak iş alanları gıda ve perakende.
Bu alanlarda yoğun Ar-Ge faaliyetlerimiz, operasyonel
mükemmellik girişimlerimiz, üretimde en yüksek kalite
anlayışımızla çalışmaya devam edeceğiz. Ancak içinde
bulunduğumuz dönemde büyümenin kategoriden
veya üründen ziyade kanal çeşitliliğinden ve çevik
yönetimle farklılaşacağını düşünüyoruz. Özellikle küresel
salgın döneminde gördük ki geleceğe ve gelecekteki
belirsizliklere daima hazır bulunmayı sağlayacak bir
çeviklik kazanmak çok önemli; kurumsal reflekslerimizi
de bu yönde geliştirmek gerekiyor. Kriz dönemlerinde
belirsizliği yönetebilmek, yeni koşullara adapte
olabilmek, veriye dayalı öngörüde bulunmak, karar
alma ve uygulama süreçlerini hızlandırmak çok büyük
önem taşıyor. Bu doğrultuda biz de Yıldız Holding’de
gerekli tüm adımları atıyor, değişimden etkilenen değil,
değişimi yöneten bir şirket olarak iş dünyasına liderlik
etmeyi hedefliyoruz. Özellikle perakende sektörü, yapısı
gereği gelişmelerin ve tüketici eğilimlerinin değişiminin
en çok hissedildiği alanların başında geliyor. Sektörde
bir süredir fiziksel mağazaların yanı sıra e-ticaret de
etkisini arttırırken , salgın dönemiyle birlikte e-ticaretin
payı önemli ölçüde arttı. 2021’de dünya genelindeki
perakende operasyonlarında e-ticaretin payı yüzde
19,6’ya yükseldi; araştırmalara göre 2025’te ise yüzde 25’e
yaklaşması bekleniyor. Türkiye’de de 2021’de e-ticaretin
perakendedeki payı yüzde 15’i aştı; 2025 itibariyle de
yüzde 20'yi geçeceği öngörülüyor. Değişimin bu denli
hızlı olduğu e-ticaret’e “disruptive” bir bakış açısıyla
yaklaşmak, fırsatları önceden fark etmek büyük önem
taşıyor. Yıldız Holding’de inovatif bir çalışmaya imza
atarak, sadece e-ticaret platformlarına hizmet götüren
satış örgütümüz e-Star’ı kurduk. Bununla beraber Yıldız
Ventures şirketinde doğan İstegelsin de Türkiye’nin ilk
online süpermarketi olarak çarpıcı bir büyüme gösteriyor.
Yine perakende sektöründeki şirketlerimizden ŞOK
Marketler, Cepte ŞOK uygulamasıyla siparişleri online
ortamda alarak hanelere doğrudan teslim ediyor. Bizim
Toptan “Tıkla, Gel Al” servisini yaygınlaştırdı. GODIVA
mağazaların yanı sıra süpermarketleri ve e-ticareti de
kapsayan çoklu-kanal stratejisiyle büyük başarı kazandı.
E-ticaret hacmimizi geliştirmek için verinin gücünden
faydalanıyoruz. Veriyi iyi okuyup anlamlandırabilen,
buna göre ürün ve hizmetlerini kişiselleştirebilen
şirketlerin rekabette öne çıkacağını biliyoruz. Biz de
tüm coğrafyalarda faaliyet gösteren bir organizasyon
olarak veriden azami seviyede yararlanmayı amaçlıyoruz.
Kısacası e-ticaret bizim için çok verimli ve yeniliğe açık
önemli bir alan ve bu konuya odaklanmaya devam
edeceğiz. Müşterilerimizle, tüketicilerimizle, çevreyle,
toplumla, doğayla sürdürülebilir ve saygıya dayalı ilişkiler
kurma önceliğimizi de koruyoruz. Sürdürülebilirliği
Yıldız Holding’de değerlerimizin parçası ve iş yapma
biçimimiz olarak görüyor, bu kapsamda tüm şirketlerimiz
ve fonksiyonlarımızda uzun vadeli ve zorlayıcı hedeflerle
sürdürülebilirlik stratejimizi ihtiyaçlar doğrultusunda
güncelliyoruz. Küresel operasyonlarımızı, tüm Holding
şirketlerimizi, fonksiyonlarımızı ve paydaşlarımızı da
kapsayan geniş bir çerçeve içinde ve güçlü iş birlikleriyle
sürdürülebilirlik rotamızda daha etkin bir şekilde
ilerlemeyi hedefliyoruz.
“Çalışanlarımızın gelişimine, esenliğine,
mutluluğuna odaklanan; yeni yeteneklere
kapıları daima açık olan bir kurum
kültürü içinde çalışıyoruz.”
8
Yıldız Holding olarak fırsat eşitliğine verdiğiniz önem
doğrultusunda, kadınların iş dünyasında daha fazla
temsil edilmesine ve kadın liderlerin sayısının artmasına
yönelik çalışmalar yürütüyorsunuz. Bize biraz bu
çalışmalarınızdan bahsedebilir misiniz?
Yıldız Holding’in global değerlerinde de belirtildiği gibi,
kültürel farklılıkların zenginlik olduğuna inanıyoruz.
Bizde esas olan yetenekler ve yetkinliklerdir. Bunlar
da beraberinde fırsat eşitliğini getirir. Gerekli yetenek
ve yetkinliğe sahip her çalışanımız cinsiyetinden,
ırkından, inancından, uyruğundan bağımsız olarak eşit
imkânlara sahiptir. Bizi biz yapan bu çok-kültürlülüktür,
farklı bakış açılarından doğan yaratıcı fikirlerle oluşan
gelişim ortamıdır. İş hayatında, özellikle de üst yönetim
kademesinde kadın temsilini artırmak çok önemli bir
gündem maddemiz. Yıldız Holding’de üstümüze düşen
sorumluluğu yerine getirmek için politikalarımızı sürekli
iyileştiriyoruz. Kadınların iş gücüne katılımına ek olarak,
bu istihdamın sürdürülebilirliğinin sağlanmasını da
çok önemsiyoruz. Bugün, Yıldız Holding’in Türkiye’deki
58 bin çalışanının 23 binden fazlasını, yani toplam
istihdamımızın yüzde 40,3’ünü kadın çalışanlarımız
oluşturuyor. Üst düzey yönetim pozisyonlarında yer
alan kadın çalışan oranı ise yüzde 20’nin üzerinde.
Yönetim kurulu üyelerimiz arasında da kadınların
oranı yüzde 12. Fakat bu oranları yeterli bulmuyoruz,
kadın çalışanlarımızın Yönetim Kurulunda Kadın
Derneği’nin Mentorluk ve Mentilik Programı’na katılımını
destekliyoruz. Ben de derneğin mentorlarından biri
olarak iş dünyasında daha çok kadın liderin yer almasına
katkıda bulunmaya çalışıyorum. Yıldız Holding’de de
bana direkt raporlayan yönetim ekibimdeki rollerde
kadın çalışanlarımızın oranının yüzde 40’a ulaşmasından
çok memnunum. Diğer taraftan Yıldız Holding Kadın
Platformu da bu anlamda önemli çalışmalara imza
atıyor. Özellikle UN Women ile iş birliği içinde sadece
Holdingimizde ve şirketlerimizde değil, tedarik
zincirimizde de kadınların etkinliğini artırmayı, kadın
üreticileri daha çok desteklemeyi hedefliyoruz. Yıldız
Holding Kadın Platformu’yla kadınların şirketlerimizin
yönetim kurullarında ve karar mekanizmalarında
da daha aktif olması, üst düzey pozisyonlarda daha
fazla görev alması için çalışıyoruz. Kadın çalışanların
liderlik pozisyonlarında yer almasını teşvik etmek için
önümüzdeki dönemde mentorluk çalışmalarımıza ve
kadın yönetici geliştirme programlarına ağırlık vereceğiz.
Yıldız Holding’in dijitalleşmeye çok önem verdiğini, bu
anlamda teknolojik ve kültürel altyapının pandemiden
çok daha önce oluşturulmaya başladığını çeşitli
vesilelerle dile getirmiştiniz. Dijitalleşme vizyonunuzu ve
rotanızı bizimle paylaşabilir misiniz?
Yıldız Holding için inovasyon ve dijitalleşme kritik bir
konu. Markalarımız ve şirketlerimiz teknolojinin getirdiği
her türlü yeniliğe daima açık . Bunu da bir kurum kültürü
olarak benimsedik, çünkü kültürel değişim olmadan,
teknolojiden ve inovasyondan verim alamazsınız. Biz de
gerek altyapı gerek kültür gerekse inovatif ve “disruptive”
yaklaşımlar anlamında kendimizi sürekli güncelliyor,
yeniliyoruz. Özellikle verinin gücünü biliyoruz. Yıldız
Holding şirketlerinin elindeki verinin hem B2C hem de
B2B alanlarda kısa, orta ve uzun vadede nasıl bir değere
dönüşeceği konusunda modellemeler yapıyoruz. İş
gücümüzü de dijital dünyaya hazırlamak üzere Analitik
Akademi adlı kapsamlı bir program yürütüyor, dijital bir
geleceğe hazır olmak için çalışıyoruz. Analitik Akademi
sayesinde üniversiteden mezun genç programcı
arkadaşlarla orta kademeli arkadaşları, yani işi bizzat
yöneten arkadaşları bir araya getirerek grup içerisindeki
dijital dönüşüm fırsatlarını projelendirdik. Virtual Job
Experience programımızla gençlere proje yönetimi bazlı
bir staj imkânı sunuyor, buradan istihdam fırsatları da
üretiyoruz. Devam eden Global Veri Yönetişimi (GDG)
Projemizle şirketlerimizde ve Holding’de daha doğru bir
veri akışı elde edecek, global anlamda daha güçlü bir veri
yapısına kavuşacağız. Finansal performansın daha sağlıklı
ölçülmesini ve takibini de mümkün kılacak olan GDG
Projesi tamamlandığında global rekabette önemli bir
avantaj kazanacağız.
Ayrıca Yıldız Ventures şirketimiz aracılığıyla start-up’ların
getirdiği yeni teknolojilere odaklanıyoruz. Yapay zekâ
ve 'IoT' gibi teknolojilerden faydalanıyor; ileri analitiktahminleme,
optimizasyon ve modellemenin yanı sıra
güvenlik ve bulut teknolojili servislere yatırım yapıyor;
“blockchain teknolojileriyle sürdürülebilirlik” alanındaki
projelerle ilgileniyoruz. Şunu kabul etmeliyim ki dijital
imkanlar ve gidilebilecek nokta ile ilgili öğrenme
aşamasındayız, dijital imkânlar konusunda halen
öğrenme safhasındayız. Değişim kesintisiz olarak
devam ediyor; biz de bu değişimin doğurduğu fırsatları
yakından takip ediyoruz. Bir de işin liderlik tarafı var ki
bunun da en az dijitalleşme kadar önemli olduğuna
inanıyorum. Artık “dijital lider” kavramından bahsetmemiz
ve şirketlerimizdeki dijital liderlerin sayısını arttırmamız
gerekiyor. Dijital liderler, yalnızca şirkete en yeni
teknolojileri getiren kişiler değil aynı zamanda Sorunlara
açık fikirlilikle yaklaşan, yeniliğe karşı meraklı olan,
yaratıcılığı teşvik eden liderlerdir. Bu liderler aynı zamanda
yanlış bulduğu kararları sorgular ve eski sistemleri kökten
değiştirmek anlamına gelse bile her zaman daha iyi
cevapları ararlar. Biz de Yıldız Holding’de bu gibi yenilikçi
ve açık fikirli liderliğe önem veriyoruz.
“Gerekli yetenek ve yetkinliğe
sahip her çalışanımız
cinsiyetinden, ırkından,
inancından, uyruğundan bağımsız
olarak eşit imkânlara sahiptir.”
Son olarak size yönelik bir soruyla noktalayalım.
Üniversite eğitiminizi, o dönemde gerçekleştirdiğiniz
çalışmaları ve şu an kariyerinizde geldiğiniz noktayı göz
önünde bulundurarak, halihazırda üniversite okuyan
gençlere ve özellikle Genç Girişim Dergisi okurlarına ne
gibi tavsiyelerde bulunabilirsiniz?
İş dünyasında gençlerin rolü ve payı giderek artıyor;
dolayısıyla ben de birlikte çalıştığımız genç arkadaşlarımızı
giderek daha yakından gözlemliyor, vizyonlarına ve
inovatif düşünce yapılarına yakından tanık olmaktan
çok heyecan duyuyorum. Gördüklerim ışığında şunu
söyleyebilirim: Gençlerin kariyer tavsiyelerine pek de
ihtiyaçları yok. Sizler zaten ne istediğinizi, ne beklediğinizi
çok iyi biliyorsunuz. Sadece maddi anlamda değil,
iş kültürü anlamında da mutlu olduğunuz, topluma
değer kattığınız iyi hissettiğiniz sürece büyük bir şevkle
çalışıyorsunuz. Dolayısıyla Genç Girişim Dergisi okuru olan
genç arkadaşlarıma genel anlamda hayatla ilgili üç tavsiye
vermekle yetineceğim:
Esneklik ve yaratıcı düşünme niteliklerinizi özellikle
sorun çözmede kullanmanızı ve sürekli öğrenmeye
açık olmanızı öneririm. İnsanın ailesi ve sevdikleri
tarafından desteklenmesi en büyük nimetlerden biridir.
Hayallerinize ve hedeflerinize ulaşmanızda sevdiklerinizin
desteğinin çok faydalı olacağını unutmayınız. Kendinizi
iyi tanımanız, kaygılarınızla yüzleşme cesaretini bulmanız
da çok önemlidir. İnsan ancak kendini tanırsa daha
iyisini hedefleyebilir, eksikliklerini giderebilir. Bu konuya
odaklanmanızı da tavsiye ederim.
9
’’MEZUN OLDUĞUMDA NE YAPACAĞIM?’’
SORUSUNA CEVAP BULDUM
“ Kariyerimde sıkışmış hissediyorum
ve başka bir şey yapmak istiyorum, ancak
ne olduğunu bulmak konusunda
yardıma ihtiyacım var. ”
“Ayakları geri
PINAR KAÇAR ÖZKENT
Kariyer Mentoru
geri giderken
kendini
zorlayarak
işe giden
çalışanların
birçoğu
kendince
bir çıkış yolu
bulamamaktan
şikayetçi”
Bundan sadece 5-6 yıl önce bana yazarak para kazanacaksın
deselerdi, ya güler geçerdim ya da bir "New York
Times Bestseller" yazmam gerektiğini düşünürdüm.
Bugünse gerçekten hayatımı yazarak kazanıyorum. Hayır,
çok satan bir kitap yazmadım, reyting rekorları kıran
bir dizinin senaristi de değilim. Sadece; sosyal medyada
ve bu bültende yazarak bir fayda yaratmaya çalışıyorum.
Birilerinin hayatına dokunmaya, birilerine iyi gelmeye.
Sonra bu niyet dönüp dolaşıyor, bazılarının mentorluk
hizmetimle ilgilenmesine ya da Haddini Aş Kulübü'ndeki
topluluğa katılmasına vesile oluyor. Sevgili genç
dostum, bunları sana yazmamın sebebi, kafanda dönüp
dolaşan, “mezun olduğumda ne yapacağım ki?” sorusunun
olağanca ağırlığıyla kalbine oturduğunu biliyor
olmam.
Çünkü 19 yıl önce aynı duyguyla benzer yolları yürüdüm.
Kariyer mentoru olarak çalıştığımdan beri, hem bana
gelen mesajlardan hem de bugüne dek çalıştığım birçok
insandan duyduğum ortak bir konu var:
"Kariyerimde sıkışmış hissediyorum ve başka bir şey
yapmak istiyorum, ancak ne olduğunu bulmak konusunda
yardıma ihtiyacım var."
Ayakları geri geri giderken kendini zorlayarak işe giden
çalışanların birçoğu kendince bir çıkış yolu bulamamaktan
şikayetçi. Çıkış yolunun kapalı görünmesinin en büyük
sebeplerinden biri de; “başka ne iş yapabilirim ki?”
sorusunun uçsuz bucaksız cevapsızlığıyla bizleri köşeye
sıkıştırması. “Ne iş yapmalıyım?” sorusunun cevabını
bulamamamızın nedeni; hem güçlü yönlerimizi ve yet-
10
kinliklerimizi kullanarak kendimizi gerçekleştireceğimiz, hem de koşa koşa gideceğimiz
bir işimizin olması fikrinin hayalden öteye geçmemesi..
Çünkü güçlü yönlerimizin farkında değiliz. Çünkü yetkinliklerimizi nasıl kullanabileceğimizi
bilmiyoruz. Çünkü hobi olarak yaptığımız bir şeyin profesyonel bir dönüşüm
içerisinde yeni kariyerimiz olamayacağına dair sabit fikirlerimiz var. Aslında ne
iş yapabileceğimizin cevabı hemen önümüzde. Ancak bizler kendimize öyle büyük
beklentiler yüklemiş, öyle dikenli duvarlar örmüşüz ki önümüzü göremiyoruz. Tam
önümüzde evet!
Mesela yapmaktan çok zevk aldığın, kimse senden beklemediği ve mecbur olmadığın
halde sık sık yaptığın veya yapmak istediğin bir şeyler var mı? Peki ya derinlemesine
ilgini çeken konular? Yok dersen inanmam, sadece bakmayı bilmiyorsun.
Çok somut ve profesyonelleşebilecek bir şey arıyorsun çünkü. Aslında hepimizin
hayatında mutlaka bir / bir kaç alan var ki ilgimizi çekiyor, o konuyu araştırıyoruz,
okuyoruz, yapıyoruz veya bazı şeylerde yetenekli olduğumuzu içten içe biliyoruz.
Şimdi belki bana soruyorsun:
Evet ben çok iyi yemek yapabiliyorum, ama ne yapacağım, aşçı mı olayım? Bilmiyorum!
Aşçı olabilirsin, yemekle ilgili blog açabilirsin, ilk kez denediği tarifleri paylaşan
insanları buluşturan bir uygulama yapabilirsin. Sonsuz seçenek var, ama önce
duvarlarını aşman gerekiyor. Şunu düşünmeni istiyorum:
Yaptığımız her şeyin, sadece bildiğimiz anlam ve sınırlarla mı bir kariyere dönüşmesi
gerekiyor? Yazarım diyorsan kitap yazmalı, müzisyenim diyorsan albümün
olmalı, tasarımcıyım diyorsan bir butiğin, ajansın olmalı.. Koskoca bir HAYIR! Artık
dünya böyle sıkıcı kurallar için fazla dinamik bir yer. Ve bu koskoca dünya olasılıklarla
dolu...
"Çünkü hobi olarak
yaptığımız bir şeyin
profesyonel bir dönüşüm
içerisinde yeni kariyerimiz
olamayacağına dair sabit
fikirlerimiz var."
Bir şeyler mi çizmeyi seviyorsun, belki sosyal
medyada muhteşem sayfalar tasarlayacak,
belki çarpıcı bir sunum tasarımcısı olacak,
belki çizdiklerinizle kadınların iş yaşamına
katılımına ilham vereceksin.. Bilmiyoruz. Yani
çizebiliyoruz diye, illa ressam olup sergi açıp,
tablo satacağız gibi bir sınırımız yok. Çizerek
bambaşka bir kariyer de inşa edebiliriz.
Eğer günün birinde kendini harika hissettiğin
bir işinin olması hayalin varsa, hemen bugün
başlaman gereken ilk şey yapmaktan keyif
aldığın bir şeyin üzerine gitmek. Ona zaman,
emek, ilgi ve aklını vermek.
İkincisi; her ne yapıyorsan bunu, diğer insanlara
veya dünyaya olumlu bir katkı sunabileceğin
hale getirmek.
Yani başkalarına faydalı olmak, gerçek bir değer
yaratmak için kolları sıvamak..
Çünkü anlamlı ve tatmin edici bir iş yaşamı iki
bileşenin kesişiminden oluşur.
"Sonsuz seçenek var,
ama önce duvarlarını
aşman gerekiyor."
11
Ne yaparken zamanın nasıl geçtiğini
anlamıyorum? Neleri iyi yaptığımı düşünüyorum?
(Kendini sabote edip "çok
da iyi değilim" demeden cevaplandır
lütfen.)
Bu yaptığım şeyle insanların yaşamına
ya da dünyaya nasıl bir katkım olur?
Dünyanın, insanların neye ihtiyacı var?
Bu iki maddenin kesişimine aldığın her
ne / neler varsa, işte onu düzenli olarak
yapmak için zaman ayırmaya başlaman
gerek. Bu beni nereye götürür demeden.
Bundan bir meslek olur mu diye
yargılamadan. Nasıl para kazanacağım
ki, diye düşünmeden. Adım adım
kendinizi geliştirerek. Ve sonra bunu
insanlara,dünyaya faydalı hale getirmenin
kapılarını aralayarak.. Yıllarca ötesini berisini düşünmeden yazarlık atölyelerine
katılıp birçok maddi manevi yatırım yaptım. Kurumsal hayatın içindeki bir yönetici
olarak o an için pek de anlamlı görünmüyordu gece yarılarına dek öykü yazmaya
çalışmak...
Ancak şimdi dönüp bakıyorum da o dönemin, aslında beni bugünkü halime hazırladığını
anlıyorum. Bugün; birçok şeyi beceremeyebilirim, birçok hatam olabilir,
birçok şeyi batırabilirim.
Ama hiçbir zaman çok kötü bir şey yazmam! Hayır, üstün yetenekli olduğumdan
değil; sadece yıllarımı kelimelerin dünyasında geçirdiğim ve sürekli pratik yaptığım
için.
Eğer günün yaptığın işte harika başarılara imza atma hayalin varsa; bugünden onu
en iyi şekilde yapabilmek için eğitimler almaya başla, başarılı insanların hikayelerinden
ilham al ve küçük küçük denemeler yaparak öğrendiklerini pekiştir. Kendine
hata yapma ve onlardan öğrenme izni vermek için öyle gençsin ki..
Gerçek şu; 5 yıl sonra hayatımızda olacak mesleklerin %60'ı henüz keşfedilmemiş
durumda. Yani fotoğraf çekmeyi seviyorsan ve bu konuda enine boyuna bir gelişim
yolculuğuna çıkarsan birkaç yıl sonra çektiğin kareleri Metaverse'te bir deneyim
yaşatmak için de kullanabilirsin. Veya belki fotoğraflarınla dijital bir tiyatro sahnesine
can vereceksin. Diyorum ya, bilmiyoruz. İnan bizi en çok kendimize koyduğumuz
sınırlar yaralıyor. Bildiğim şey şu ki;
becerilerini "derinlemesine öğrenme" +
denemelerle birleştiren herkes için dünya
kollarını yüreklice açmış durumda. Hem
para kazandığımız hem de mutlu ve başarılı
hissettiğimiz "o" işi sürekli aramaya
çalışmak yerine; onu yaratmakla ilgilenmemiz
gerek! Yaratmaksa küçük adımlar
atmaktan, denemekten ve öğrenmekten
geçen bir farkındalık yoludur.
Unutma lütfen;
Bu yolda yalnız değilsin. Ve inan bugün
başarılı bulduğumuz tüm insanlar da, bir
dönem benzer duygular yaşadı.
Ve yine unutma ki; kendine her gün yeni
pencereler açman mümkün. Hayat çok
keyifli bir keşif yolculuğu, tadını çıkart!
12
13
“GENÇ GIRIŞIM DERGISI
OKUYUCUSUNA AÇIK MEKTUP’’
“TÜBİTAK’la ortak bir proje yapıp 615 çiftçi
çocuğuna, girişimcilik ve organik tarım
eğitimleri verdik.”
Edebiyat, iş hayatı, yönetim ve kişisel
gelişim konuları hakkında değerli fikirlerini
ve çalışmalarını okurlarıyla paylaşan Prof.
Dr. Ahmet Şerif İzgören, Genç Girişim
Dergisi okurlarına 'Kara Oklar Ekolojik
Hayat Çiftliği' serüvenini aktardı.
Değerli girişimci dostlarım;
Ülkemizde 31 milyon dönüm tarım arazisi
boş duruyor. Öte yanda işsizlik var. Bizlerin
ne yapıp edip model olması gerekir. Mustafa
Kemal Atatürk ‘’Ülkenin her yerine örnek
tarım çiftlikleri kurulması gerekir‘’ demiş
zamanında. Tabii ki kurulmamış.
Kara Oklar Ekolojik Hayat Çiftliği bunun için
kuruldu.
Çiftliğimizde Alman Ceres sertifikasyon
kuruluşu tarafından yapılan tüm denetlemelerde
hiç kimyasala rastlanmıyor. Zararlı
mücadelesini Beç tavuklarımız gerçekleştiriyor.
Bu mucize canlıyı mikro kredilerle
çoğaltıp tüm bölgeye dağıtacağız.
Ağaçları dikmeden ilk iş çiftliğin ortasına
bir açık hava dershanesi kurduk, TÜBİTAK’la
ortak bir proje yapıp 615 çiftçi çocuğuna, girişimcilik
ve organik tarım eğitimleri verdik.
Demirci’de organik tarım yapan çiftçi sayısı
kurulduğumuz yıl sıfırken, şu anda 329 çiftçi
sertifikalı organik tarım yapıyor. Bölgedeki
badem ağacı sayısı dört kat arttı.
Bu projenin gelişeceğine, yerli, genetiği
oynanmamış tohumların daha fazla kullanılacağına
ve bölgedeki kanser sayısının azalacağına,
bir süre sonra bölgede zehir kullanımının
biteceğine emin olun.
Çiftlikte düzenlenen seminerlerin sayısı 110’u
geçti. Ticari bir çiftlikten öte, tarihi bir Köy
Enstitüsü olma yolunda ilerliyoruz. Bölgede
ilk badem festivalini düzenledik.
FIBL (Dünya Ekolojik Tarım Örgütü) ETO
PROF. DR. AHMET ŞERİF İZGÖREN
Yazar
tarafından düzenlenen en son yarışmada
168 çiftlik arasından Türkiye’nin En Başarılı
Organik Tarım Çiftliği ödülünü aldık.
Denetlemeye gelen öğretim üyelerini en
şaşırtan uygulama, arazinin %13’ünü işlemeyip
yaban hayvanlarının yaşamı için
uygun halde bırakmamız oldu. Bölgede
zirai ilaç da kesinlikle olmadığı için sincap
baykuş, keklik ve tilkiler için şahane bir
yaban alanımız var. Bölgedeki tüm kuşlar
yavrulamak için çiftliğe, ilaçsız bölgeye
geliyorlar.
Bölgeye bombus arıları getirip araziye
bıraktık, şimdi her yerde çoğaldılar, tüm
bölgenin meyve verimini arttırıyorlar.
Kendi arılarımız ise sadece çiçeklerden bal
yapıyorlar,
14
hiç şeker tatmadılar bugüne
kadar; ürettikleri balın
yarısından fazlasını onlara
bırakıyoruz. Böylece kışın
kendi yaptıkları değerli
balın keyfini sürüyorlar.
Bu alanda ülkede tekiz.
Bölgeye yatırım
yapmak isteyen, başka
şehirlerden güvenilir
ve meslek sahibi
yatırımcılara anahtar
teslim 11 ayrı organik
çiftlik kurduk. Ürünlerini
satın alma garantisi verdik.
İki Bin Ağaç Ormanı adıyla
kooperatif girişimi mantığı ile
yeni bir kampüste iki bin badem ağacı
diktik.
Ayrıca franchise yöntemi sayesinde
toplam 11 tane Kara Oklar kampüsü
oldu. Tüm ağaçların bakımı Kara Oklar
ekibi tarafından yürütülüyor. Bu yöntem
sayesinde organik üretim yapmak isteyen
kişiler kolaylıkla arzularına kavuşabiliyor.
Kendilerine ait bir toprakta tam anlamıyla
organik ürünlere sahip olabiliyorlar.
Şimdi çiftliğin içine bir Bilim Merkezi
kuruyoruz, içinde kütüphane, bilgisayarlar,
seminer salonu, çalışma ofisleri,
tohum bankası olacak. Yazın
verebildiğimiz eğitimleri
tüm yıla yayacağız.
Yakında yetmişi aşkın
örnek kadınımızın
hayat hikayesi ve
başardıklarının
anlatıldığı bir
Girişimcilik Müzeciği
kuruluyor.
Kurtuluş savaşından
günümüze ülkemize
değer katan kadınlarımız,
köylü çocuklarımıza örnek
olmaya devam edecekler
müzede.
Orada üretim yapıp, güneşin altında
emek koyarak Türkiye'nin En İyi Organik
Tarım Çiftliği ödülünü Dünya Ekolojik
Tarım Örgütünden almayı başaran
değerli ekibime yürekten teşekkürler…
“Yakında yetmişi aşkın
örnek kadınımızın
hayat hikayesi ve
başardıklarının
anlatıldığı bir
Girişimcilik Müzeciği
kuruluyor.”
“ETO tarafından düzenlenen
en son yarışmada 168 çiftlik
arasından Türkiye’nin En
Başarılı Organik Tarım
Çiftliği ödülünü aldık. ”
15
HIZLI TESLİMAT SEKTÖRÜNÜN
LİDER İSMİ : ALİ CİCİOĞLU
“ Vigo’yu Vigo
yapan kuryelerimiz
için çalışıyoruz. ”
Çalışanlarına verdiği
değerle sektörde
ismini duyurup güven
kazanan Vigo Kurucu
Ortağı Ali Cicioğlu ile
kuruluşlarının üçüncü
yılında, İstanbul
Üniversitesi İşletme
Kulübü bünyesinde
gerçekleştirilen Eureka
girişimcilik etkinliğinde
kariyeri ve şirket
yatırımları hakkında
keyifli bir röportaj
gerçekleştirdik.
Vigo, kuruluşundan kısa bir süre sonra, adını hızla
duyurmaya başladı ve dijitalleşmenin bu denli
önemli olduğu bir dönemde hayatımıza giriş yaptı.
Ali Cicioğlu’nun bu başarıda büyük pay sahibi
olduğunu biliyoruz. Tüm bunların yanında sizleri
daha yakından tanımak adına, bize biraz kendinizden
bahsedebilir misiniz?
2014 yılında Boğaziçi Üniversitesi İşletme bölümünden
mezun oldum. Üniversitenin son senesini
İsviçre’deki St. Gallen Üniversitesi’nde tamamladım.
2022 yılında Stanford Universitesi’nde LEAD Executive
Leadership Programı’na katıldım. Mezun olduktan
sonra 2014 yılında PwC adlı danışmanlık hizmeti
sunan bir şirkette çalışma hayatına giriş yaptım.
2016 yılında kurulan Alca Digital isimli yazılım geliştirme
şirketinin kurucu ortaklarından biriydim. Sonraki
sene Bunch App isimli sohbet mobil uygulama
start-up'ının kurucu ortakları arasında yer aldım.
2017 yılında otopark teknolojileri üreten SureSpot
Inc isimli ABD menşeli şirketin Türkiye yöneticiliğini
üstlendim. 2018 yılında da Getir’de İş Geliştirme Müdür'ü
olarak görev aldım. Son olarak da 2019 yılında
“Kuryeliğin daha itibarlı bir meslek” olmasını amacıyla
önemli çalışmalara imza attığımız Vigo'nun
kurucu ortaklarından biri oldum. Bugün de ortağım
Burç Öztüfekçi ile Vigo'daki serüvenimizi sürdürüyoruz.
Kendi işini kurmak
isteyenlere karşı
her zaman bir
ön yargı vardır. Bu
anlamda herkesin
yaşadığı süreçleri yaşadığımı söyleyebilirim. Vigo’dan
önce bazı başarısız girişimcilik denemelerim
oldu, bunların ardından bir süre kurumsal marka
içerisinde kalmaya karar verdim. Tabi ne kadar
kurumsal hayatın içine girerseniz girin içinizdeki o
girişimcilik isteği kolay kolay kaybolmuyor. Vigo’yu
kurma fikri de bu dönemde ortaya çıktı ve ortağım
Burç Öztüfekçi’yle Vigo’nun temellerini atmış olduk.
Vigo fikri ilk çıktığında asıl amacımız kurye ile markaları
bir araya getiren bir teknoloji geliştirmekti.
Kuruluşumuzla birlikte ortaya çıkan pandemi bizim
operasyona daha fazla yönelmemizi gerektirdi ve iş
modelimiz teknolojiden çok kas gücüne ihtiyacı ortaya
çıkardı. Bugün zorlu pandemi sürecini geride
bırakmış 40 şehirde 5 bini aşkın kuryesi ile ayda 2
milyon teslimat gerçekleştiren güçlü bir marka var.
Bunu yola çıkarken tahtaya yazdığımız bir amaca
borçluyuz: ‘Best Place to Work for Couriers’. Kendimizi
sahada olacak kuryelerin yerine koyarak
hareket ettik ve bugün de aynı şekilde onlar için
çalışıyoruz. Sahadaki tüm arkadaşlarımız da bizim
bu samimiyetimize inanarak özveriyle çalışıyorlar ve
Vigo’yu Vigo yapan gücün ortaya çıkmasında bize
en büyük desteği sağlıyorlar. İlk başta iki kişi olarak
zorluklar karşısında mücadele ederken bugün binlerce
kişinin yer aldığı Vigo ailesi olarak ilerlemeyi
sürdürüyoruz.
E-Ticaret ve hızlı teslimat gibi sektörlerin gelişmesiyle
birlikte bu alandaki rekabet de artış göstermekte.
Hızlı teslimat alanında faaliyet gösteren
bir marka olarak sektörü ve Vigo’nun sektördeki
konumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Hızlı teslimat sektörü e-ticaret ile bağlantılı bir büyüme
içerisinde. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde
de e-ticaret hacmi yıldan yıla artış gösteriyor.
Yeni alışveriş kanallarının ortaya çıkışı, insanların bu
yeni alışveriş yöntemini ve sunduğu konforu benimsemesi
bu alandaki büyümeyi hızlandırıyor. Ticaret
Bakanlığı’nın verilerine göre 2021 yılında 161 milyar
olan e-ticaret hacmi bu yıl yüzde 116 oranında
Ülkemizde girişimci olmak ve halihazırda sahip olduğunuz
işten ayrılıp bir start-up kurmak cesaret
kararlılık gerektiriyor. Siz bu kararı alıp, hedefinize
ulaşabildiniz. Vigo’yu kurma fikri sizde nasıl oluştu
ve kuruluşunda ne gibi zorluklarla mücadele
ettiniz?
Hızlı teslimat sektörü, pandemiyle birlikte hem
ülkemizde hem de küresel çapta ivme kazanıyor.
Bu ivme ilerleyen dönemlerde de korunabilecek
mi? Vigo’nun geleceği hakkında bizlere neler
söyleyebilirsiniz? Şu an planlarınız arasında ne gibi
hedefler var?
Daha çok yolumuz var. Biz, bir yerde kurye
çalışıyorsa onun Vigolu olmasını, sağladığımız
ayrıcalıklara sahip olmasını istiyoruz. Bununla
birlikte gelişen teknolojiye ayak uydurarak
ilerleyişimizi sürdürmek istiyoruz. Pandemi her
ne kadar teknolojik yatırımların önünü kısmen
kesmiş olsa da biz Vigo olarak ilerleyen dönemde
gerek elektrikli araçlarla gerekse drone gibi
insansız teslimat araçlarıyla da teslimat yapabilen
bir markaya dönüşmek istiyoruz. Her marka gibi
globalleşme planlarımız var. Bu yönde de adımlar
atmak istiyoruz yakın dönemde.
artış göstererek 348 milyar TL’ye ulaştı. Sipariş
adetindeki artış da yüzde 38 oranında oldu. Tabi
bu oranlar tüm sektörleri kapsayan istatistikler.
Hızlı teslimat sektörüyle daha fazla ilişkili olan
sektörlerde de ciddi bir büyüme görüyoruz. Yemek
sektöründe geçen yıla göre yüzde 99, gıda ve
süpermarket sektöründe ise yüzde 124 oranında
büyüme var. Bu istatistikler aslında hızlı teslimat
sektörüne olan ihtiyacın ne denli arttığını ve
sektörün potansiyelini ortaya çıkarması açısından
önemli. Vigo da bu yolda emin adımlarla yürüyen
genç bir marka. Henüz 3,5 yaşındayız ve sektörde
sözü geçen markalardan biriyiz. Biz, kuryelerimizin
Vigo’yu bu kısa sürede bu kadar başarılı bir marka
olma yolunda çok kıymetli emekleri olduğunu
“Biz, bir yerde kurye çalışıyorsa
onun Vigolu olmasını,
sağladığımız ayrıcalıklara
sahip olmasını istiyoruz.
Bununla birlikte gelişen
teknolojiye ayak uydurarak
ilerleyişimizi sürdürmek
istiyoruz.”
Son olarak hem girişimcilik serüveninizde hem de
kurumsal hayatınızda elde ettiğiniz kazanımları
referans alarak Genç Girişim Dergisi okurlarına ne
gibi tavsiyelerde bulunabilirsiniz ?
İhtiyaca odaklanmalarını ve karar verdikleri
işi mutlaka pivot etmelerini öneririm. Çünkü
yapılacak olan işin her yönden iyi öğrenilmesi; iş
fikirlerine 360 derece hâkim olunması ekibe her
konuda liderlik edebilmelerini ve vizyonlarını ekibe
doğrudan aktarabilmelerini sağlayacaktır.
düşünüyoruz. Bu yüzden kuryelerimizin
mesleki standartlarını artırmak için onlara çeşitli
imkanlardan yararlanma fırsatı sunuyoruz ve bu
imkanları da her geçen gün daha iyi noktalara
getirmek için çaba sarf ediyoruz. Örneğin, Vigo
kuryeleri taşıt tanıma desteği ile yakıtlarını indirimli
alıyorlar. Yeni başlattığımız Vigo Card uygulaması
ile market ve yemek alışverişlerinde çalıştıkları
süreye göre yüzde 10’a varan indirimlerden
yararlanabiliyorlar. Dediğim gibi buradaki en
önemli motivasyonumuz hem Vigo’da kurye olarak
çalışmanın bir ayrıcalık olmasını sağlamak hem
de sektör emekçilerinin daha iyi standartlara sahip
olmasını sağlamak.
18
19
“GENÇ GIRIŞIM DERGISI
OKUYUCUSUNA AÇIK MEKTUP’’
“Bilim insanı olarak temel
görevimiz beynimizde hipotezler
kurup bunların kuramsal
doğruluğunu sınamak. ”
HaberTürk
ve CNBC-e
kanallarında
gerçekleştirdiği
programlardan
yakınen
tanıdığımız,
ekonomi ve
işletme alanında
yayımladığı
makaleler ve
kitaplar ile
adını duyuran
Ekonomist Atilla
Yeşilada, Genç
Girişim Dergisi
okuyucularına bir
mektup yazdı...
ATİLLA YEŞİLADA
Ekonomist
Hayatta en nefret ettiğim şey? Nasihat dinlemek. Mesleğimde
tek idolüm Rahmetli Hyman Minsky gelip beni karşısına oturtsa...
Yine sıkılırım. Kışın dondurucu soğuğunda Grönland’ın buzlu
sularında bir tepsi baklavasına kutup ayılarıyla su topu oynamayı
tercih ederim. İkinci en nefret ettiğim şey? Nasihat vermek.
Özellikle sağlık, hukuk ve para yönetimi konusunda, kafama
tabanca dayamadan tek kelime almak zordur benden. Pardon,
pardon yalan söyledim. Siz, gençlere tek bir nasihatım var: altmış
bir yaşındayım, oldukça ”çalkantılı” bir yaşamım oldu. Çoğu
kez istemeden, ama büyük ölçüde isteyerek, kendimi kanun,
ahlak ve dinlerin emrettiği “yeşil alanların” dışında buldum ve
cezasını ödedim. Fırsat bulsam yine yaparım. Ama, lütfen sigaraya
alışmayın. Bunu istatistiki olarak akciğer kanserinden böğürerek
nalları dikecek bir abiniz olarak öğütlüyorum.
Bu kadar mı yani? Siz, gençlere verebileceğim
tek şey bu mu? Yok, size kariyerimdeki en
büyük hatalarımı anlatabilirim. Artık ne ders
alırsınız, o size kalmış.
En büyük hatam? Üniversiteden yüksek lisansa,
oradan da doğrudan doktoraya gitmek oldu.
1990 yılında doktora diplomamı almadan
Rensselaer Polytechnic Institute’u bırakıp
İstanbul’a dönerken, kulağıma kadar kuramsal
bilgi doluydum. Özellikle, finansal krizler ve
balonlar hakkında külliyatı hatmetmiştim. Ama,
önümde mali kriz olsa, göremeyecek kadar da
pratik hayat cahiliydim. Şimdiki aklıma olsa,
yüksek lisanstan sonra bir-iki yıl çalışır bana
öğrettiklerinin “sahadaki karşılığını” öğrenirdim.
Meslek hayatımın ilk dört yılı karşıma çıkan
problemleri kuramsal bilgilerle bağdaştırmaya
çabalamakla geçti. Sonra maça ısınıp formamın
hakkını verebildim.
İkinci büyük hatam? Hata mı emin değilim, belki
de beynim uygun değildi. Ama, matematiği
anlamamaktan her gün büyük bireysel ve
mesleki pişmanlık duyarım. Çabalamadım da
değil ha, akademik kariyerimin sekiz yılında
her sömestir muhakkak yüksek matematik
dersleri aldım. Hey hat, hiç birini ekonomi veya
finansa uygulayamam. Bugün beynim artık
bölme yapmaktan dahi aciz. Matematik bilmekle
bilmemek arasındaki fark? Bir bilim insanı olarak
temel göreviniz beyninizde hipotezler kurup
bunların kuramsal doğruluğunu sınamak. Bunun
da iki yolu var.
Eğer matematik bilirseniz, problemi denkleme
döküp, olası çözümleri veya tezatlarını beş
dakikada görürsünüz. Yok benim gibi matematik
20
Bugün “Abi, en iyi yatırım ne, söylesene?” diye soranlara “Sağlığına iyi bak” diyorum. Yedi büyük ameliyat
geçirip, vücudumun çeşitli yerlerine yerleştirilen üç protezden sonra sağlığın değerini anladım. İki yıldır
her gün spor yapıyorum. Yani, spor derken tenis, basketbol falan değil. Ama ya yüzerim, ya yürürüm
ya da fitness'a giderim. Yine de, kan-ter içinde kaldıktan sonra elde ettiğim tek kazanım otuz beş yıllık
hasarın daha fazla yayılmasını geciktirmektir. Halihazırda şahsi masraflarım içinde birinci kalem özel
sağlık sigortası primidir. Yetmiş beş yaşına geldiğimde birikimlerimin kalan fani günlerimde sağlık
sigortası primlerimi karşılayacağına güvendiğim gün de... Adyö, Karayipler’de küçük ve şirin bir balıkçı
köyünde emeklilik. 1984 yılında, Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara Yerleşkesinde “mesleğe adım
attım”. Yani, üniversite bana öğrencileri eğitmem için
asistan pozisyonundan maaş ödemeye başladı. Bu uzun
yolculuğun sonlarında, zengin değilim. Ama bir aile
kurduk, sürdürüyoruz, çocuğumuzu büyütüp meslek dahi
edindirdik ve maddi sıkıntımız yok. Ha, tabi bir de sağlık
sigortası primlerimizi ödeyebiliyoruz. Herhalde bir kaç
şeyi doğru yapmış olmalıyım. Samimiyetle söylüyorum,
kariyerimde “başarı” olarak taçlandırabileceğim anların
%90’ı tesadüf eseridir. Geri kalanını da ana dilim
gibi İngilizce bilmeye borçluyum. Bakın “konuşmak”
demiyorum. Ben Avusturya Lisesi mezunuyum, İngilizceyi
on yedi yaşında öğrenmeye başladım, ne yaparsam
yapayım bir Amerikalı aksanımdan yabancı olduğumu
anlar. Ama, dil bilgisi ve kelime hazinesi konusunda
ortalama Amerikalının birkaç kademe ötesindeyim.
Nereden mi biliyorum? Çünkü 3 defa ulusal sınava girdim
(TOEFL, ACT ve GRE), üçünde de ortalamanın iki standart
sapma üstünde puan aldım.
Eğer benim kadar İngilizce öğrenirseniz, hayattaki
felsefemi de anlarsınız;
Ego kills talent...
21
cahiliyseniz, deneme yanılma
yöntemine başvurursunuz. Yani
kafanızdaki fikri okuduğunuz
ya da hayal edebildiğiniz her
örnek vakaya uygular, sonuçlarını
incelersiniz. Günler sürer, çoğu
zaman da cevap “belirsiz”
olur. Matematik anlamadığım
için, istatistik ve ekonometriyi
de sadece yüzeysel olarak
anlayabildim. Halbuki, ekonomifinanstan
hayatınızı kazanmanın
en sağlam yolu bu iki alt-branş.
Onları çözerseniz, bilgisayarlar
ve yapay zekayla çalışmanız da
çok daha kolay olur. Benim PC’m
ile ilişkimi kötü bir evlilik olarak
niteliyorum. İstediğimi yapmayı
reddettiğinde, fişini çekiyorum,
bazen de klavyesi maddi hasarlı...
En son çare olarak da bir IT
uzmanı çağırıp “evlilik koçluğu”
yaptırıyorum. Arkadaşı her
çağırdığımda işi gücü bırakıp koşa
koşa geliyor. Çünkü, bir IT uzmanı
için altmış bir yaşında bir tekno-
Neandertal’ın teknolojiyle çaresiz
boğuşmasını seyretmekten daha
keyifli bir tecrübe olamaz.
Üçüncü büyük hatam; kariyerim
uğruna sağlığımı ihmal etmek.
“Meslek hayatımın ilk dört yılı karşıma çıkan problemleri
kuramsal bilgilerle bağdaştırmaya çabalamakla geçti. ”
GAYRİMENKUL SEKTÖRÜNÜN
ÖNCÜ İSMİ: ERDEN TİMUR
22
Türkiye’nin en itibarlı
gayrimenkul firması
unvanına sahip olan NEF’in
Yönetim Kurulu Başkanı Erden
Timur ile şirketin dinamikleriyle
beraber Türk sporuna verdikleri
destek, firma projeleri ve
kurulduğu yıldan itibaren
sahip olduğu başarısının
arkasındaki süreçleri konu alan
bir röportaj gerçekleştirdik.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun
olarak avukatlık diploması aldınız. Kısa bir yurt
dışı deneyiminden sonra Türkiye’ye dönerek şu an
sektörün devi olarak nitelendirebileceğimiz Nef’in
tohumlarını attınız. Bu başarılı süreci göz önünde
bulundurarak sizi daha yakından tanıyabilir miyiz?
Hedeflerinize yönelik attığınız ilk adımda sizi motive
eden şey neydi?
Dört yaşından yirmi üç yaşına kadar çift anadal
yapmak, yurtdışında okumak ve başbakan olmak
gibi hayallerim vardı ve ben hep bu hayal çerçevesinde
hareket ettim. Matematikçiyim, hukuku bu
hayalim için okudum, ekonomi okumayı o yüzden
istedim. Ama hiç hayalimde olmayan şeyler yaptım.
Babamın rahatsızlığından dolayı yurtdışından geri
dönüp müteahhitin yarım bıraktığı bir yerde babam
mutlu olsun diye inşaat işine başladım. Üç ay
inşaat projesini çalışacağım sonra tekrar yurt dışına
gideceğim diye düşünüyordum. Sonrasında tesadüflerle
bu işe başlamış oldum.
İlk gençlik yıllarım ‘’Allah insana hangi yeteneği verdiyse
o doğrultuda bir görev tanımlamıştır’’ düşüncesi
çerçevesinde gelişti. Dünyevi amaç çok sınırlayıcı
bir dünya yaratıyor. Oysa insan zihni çok geniş ve
yaratıcı. 7-8 yıl kadar önce birilerinden duyup ilham
alarak hayatın tek amacının keşif yani iç yolculuk
olduğunun farkına vardım. Ne iş yapacağım? Nasıl
yapacağım? Nasıl girişimci olabilirim? sorularının ve
yaşanılan her şeyin yegane sebebi yolculuğu daim
kılmaktı. Yeni nesil girişimci Brooklyn’deki tasarımcıyla
da Malatya Arapgir’deki dayıyla da muhabbet
edebilmeli. Benim liseyi okuduğum Tarsus Amerikan
Koleji’nde daha ilk sınıftan itibaren A’dan Z’ye
her şeyiyle bizzat öğrencilerin ilgilendiği etkinlikler
yapılabilmesine imkân tanınıyor, öğrenciler buna
teşvik ediliyordu.
Bu şans verildiğinde herkes çok ciddi kabiliyetlere
ulaşabilir. Zaten bir şeylerin gelişebilmesi için insanlara
fırsat sunulması gerekiyor. İnsanoğlu eğer nefsini
ön plana çıkarmıyorsa her şeyi yapmaya muktedir
bir varlık. İnsan zaferden değil, seferden sorumlu. Ne
yapıyorsak yapalım çabalayalım. Bir şeyler yapınca
aslında yapanın kendiniz olmadığını zaten yapış
sürecinizde görüyorsunuz. Mesela kurduğum şirket
4’üncü yılda milyar lira ciroya ulaştı. Bin defa sorsanız
da bunun sebebinin ‘ben’ olmadığımı biliyorum.
Çünkü ben vizyoner olmak için bir şey yapmadım.
Bu zaten Allah tarafından bana bedava verilmişti.
Bu nedenle yetenekleri verene layık olmam lazım
diye düşünüyorum.
Sıkı bir Galatasaray taraftarı olduğunuzu biliyoruz.
Türkiye’de Nef, reklam ve marka bazında birçok
insanın aklında Galatasaray kulübü ile bütünleşmiş
olarak canlanıyor. Bu durumun marka üzerinde yarattığı
etkilerden bahsedebilir misiniz? Bu noktadan
hareketle ilerleyen süreçte yurt dışından veya
yurt içinden başka kulüplerle de iş birliği yapmayı
düşünüyor musunuz?
Bir Galatasaray taraftarı olmamın yanı sıra, Galatasaray’ın
Türkiye ve dünyadaki başarıları bizleri sponsorluk
için harekete geçirdi. Marka bilinirliğimizin,
dünyanın köklü takımlarının birinde anılması, bizler
için çok kıymetli. Yanı sıra daha önce Barcelona ile
de sponsorluk anlaşmamız vardı. Sporu ve sporcuyu
23
sadece markamızı güçlendirmek için değil, ülkemiz
gençlerine en iyi şekilde fayda sağlamak için
de destekliyoruz. Desteğe ihtiyacı olan çocuk ve
genç sporculardan; kulüplere kadar sporun çeşitli
dallarında şirketimiz ve vakfımız aracılığıyla sürdürülebilir
katkı sağlıyoruz. Gençlerimizin spora ilgi
duymaları, sporla büyümeleri ülkemiz için büyük
kazanımdır. Örneğin bundan tam dört yıl önce
Galatasaray ve FC Barcelona sponsorluklarımızın
yanında dünya devi bir takıma sponsor olduğumuzu
duyurur gibi bir 23 Nisan gününde Osmaniye’de
yer alan bir takımın gençlerine Karaçay’a sponsor
olduk.
Dünya liginde adı geçmese de bizim için diğer
sponsorluklarımız kadar kıymet verdiğimiz bir
sponsorluk bu... Çünkü Karaçay’da imkanı sınırlı
olan, bir topa, bir sahaya ya da antrenman malzemesine
bile ulaşma ihtimali çok düşük olan çocukların,
gençlerin hayallerine dokunduk biz. Düşünsenize
mahalle arasında sekiztaş oynar gibi kendi
aranızda futbol oynarken, global kulüplere sponsorluk
yapan bir takım gelip sizin türlü türlü başarılara,
amatörde şampiyonluklara koşacağınız bir sahaya
imza atıyor. Göğsünde Nef yazan bir forman oluyor.
Hatta hayal bile edemeyeceğin, kapısından girmeye
ihtimal vermediğin tesislerde dünya devi sporcularla
antrenman yapıyorsun, eğitim alıyorsun, aynı
sahada koşuyorsun… O çocukların gözündeki ışıltıyı
görmenizi isterdim.
Tabi, hepsinin bende yarattığı heyecan da başarı
hissi de ortak. Birilerinin hayatına dokunup bir fark
yaratabiliyorsanız hayattaki en büyük başarı da, yaptığınız
işbirliğininin en güzel kazanımı da o.
“
Nef; hayatta ilk aldığımız, son
vereceğimiz nefes kelimesinden
geliyor. En temel amacımız ise
yine nefes kadar önemli.
”
Bildiğiniz üzere deprem ülkemizin kaçınılmaz
gerçeklerinden bir tanesi. Yakın gelecekte özellikle
İstanbul ve çevresinde hem ekolojik hem de jeolojik
anlamda istenmeyen sonuçlarla karşılaşmamız
kuvvetle muhtemel. Bu konuya bağlı olarak Nef,
deprem ve sürdürülebilirlik adına ne gibi çalışmalar
yürütüyor? Bize bu çalışmalarınızdan bahsedebilir
misiniz?
Türkiye coğrafyası deprem kuşağında, çeşitli bölgelerinde
riski altında. Bu nedenle Marmara Depremi’nden
bu yana hazırlıklar gündeme alındı ancak
istenilen hızı kazanamadı. Son birkaç yıldır özellikle
bu anlamda kamu tarafından kentsel dönüşüm
çalışmaları daha hızlı yürütülerek riskli yapıların
bertaraf edildiğini görüyoruz. Özel sektör tarafından
yapılan dönüşümler birkaç yıla kadar daha etkindi
ancak artan inşaat maliyetleri, oluşan yüksek fiyatlar;
vatandaşın beklentilerinin yeteri kadar karşılanamaması
bu ortamı engelledi. Bu süredir özel
sektörün kentsel dönüşüm projelerinde daha az rol
aldığını görüyoruz.
Mesela biz bundan dokuz sene önce '81 Kent 81
Vizyon' projesini hayata geçirdik. 81 kentin 10 temel
sorunuyla fırsatlarını ortaya çıkardık, her kente özel
BEK analizlerinin hazırlanmasına katkı sağladık.
Tabi bazı bölgelerde çalışmalarımızı dönüşüm kapsamında
yaptık. Bundan sonra da içinde bulunmaya
devam edeceğiz ancak şartların kamu, şirketler
ve tüketiciler için doğru oluşması önemli. Şu anda
Almanya’da Menhaim bölgesinde otel, rezidans ve
ticari alanları olan bir dönüşüm projesine başladık.
Dönüşüm sadece Türkiye’de değil dünyada da
bölgesel ihtiyaçlara göre hareket edilmesi gereken
bir alan.
Sürdürülebilirlik lafı çok popüler oldu. Sürdürülebilirlik
biraz da yarına yaptığın yatırım aslında. Çevreye,
doğana, insanına, toplumuna. Önce yaptığın
işin özü, marka vaadin ne kadar sürdürülebilir bir
amaca hizmet ediyor ona bakmak lazım.
Nef: Hayatta ilk aldığımız, son vereceğimiz nefes
kelimesinden geliyor. En temel amacımız ise yine
nefes kadar önemli. Nefesin olmazsa hayatta kalabilir
misin, kalamazsın. Daha iyi bir toplum oluşması
için farkındalık ve fayda sağlıyor musun her gün
bunu sorması lazım insanın kendine. Bugün kaç kişinin
hayatına dokunduysan sen osun. Daha fazlası
değil…
Net sıfır karbon hedefi, sürdürülebilir ve yerel malzeme
kullanımı gibi öncelikli ve büyük hedefleri
gerçekleştirmek tabi önemli ama toplumsal alanda
barınma ihtiyacını tamamen çözmeden işin ana
odağını kaçırmamak lazım. Hem konut ihtiyacının
oldukça arttığı, hem de kentsel dönüşüm çalışmalarının
devam ettiği bu ortamda sağlıklı binaların,
sadece insan için değil çevre için de sağlıklı olması
temel amaç olmalı. Yani toplumsal sürdürebilirlik
kapsamında da sosyal açıdan çalışmalar yürütülmesine
her zaman destek olduğumuz ve olacağımızın
bilinmesini isterim.
2016 yılında tanıtımını gerçekleştirdiğiniz “Nef
Foldhome” projesiyle sektöre farklı bir vizyon
katarak, daha önce görülmemiş büyük işlere imza
attınız. “Nef Foldhome” projesi yalnızca ülkemizle
mi sınırlı kalacak? Halihazırda yurt dışında üzerine
çalışmakta olduğunuz ya da hayata geçirdiğiniz
bu tarz projeleriniz mevcut mu?
Türkiye'nin en beğenilen ve en itibarlı gayrimenkul
firması seçilen ve aynı zamanda Türkiye'nin en
değerli 100 markası arasında yer alan tek gayrimen-
24
kul şirketi olan Nef, 2010 yılından bu yana 40’tan
fazla projede 30 binden fazla konut geliştirdi.
Bunların yanı sıra gayrimenkul sektöründe inovasyonla
pek çok yenilik kazandırıyoruz. Çağın
gerektirdiği gibi teknoloji ve inovasyona yaptığımız
yatırımlarla adımlarımızı atıyoruz. Bir Nef
keşfi olan Foldhome ile sadece Türkiye’de değil,
dünyanın çeşitli şehirlerinde sektöre katma
değer sağlıyoruz. Geldiğimiz noktada Nef Global
tarafında yaptığımız çalışmalarla artık gelirimizin
%70’i yurtdışından geliyor. Yerel ortaklıklarla dünyanın
birçok ülkesini geçtim artık farklı kıtalarda
iş yapacak bir tecrübeye ve vizyona sahibiz.
Projelerinizin büyük kısmı İstanbul’da hayata
geçiriliyor. Yüksek nüfuslu şehirlerde özellikle
pandemi sürecinden sonra yaygınlaşan paylaşım
ekonomisi modelinin, öncülüğünü üstlendiğiniz
sektörde ortaya çıkacak olan uzun
ve kısa vadeli etkileri hakkında neler söylemek
istersiniz?
Biz Nef olarak dünyada nerede karşılanmamış
ihtiyaç var bakış açımızı o tarafa çevirdik. Birçok
ülkede olduğu gibi Amerika'da da konut arzında
bir sıkıntı görüyoruz. Enflasyonist dönemlerde
dünyada her zaman gayrimenkul öne çıkıyor.
Enflasyondan korunmalı en güvenli yatırım aracı
gayrimenkul. Mesela Almanya’da da konut arzı
altı yıldır karşılanamıyor. Özellikle Miami’ye büyük
bir kurumsal göç var, zira teknoloji ve finans
sektöründe faaliyet gösteren büyük şirketler
merkezlerini buraya taşıyor; bu da beraberinde
bir barınma ihtiyacı oluşturuyor. ABD’de faaliyet
gösteren Blackstone ve Kushner gibi büyük gayrimenkul
geliştirme ve yatırım şirketleri de artan
konut talebi için projeler geliştiriyor.
Yurtdışı projelerimizin yüzde sekseninden fazlası
kiralanabilir projeler. Globalde satmak için proje
geliştirmiyoruz.
Türkiye’nin kalkınması için uluslararası marka
üretmesi gerekiyor. Bizim modelimizde değer
üreten şey stratejimiz ve ürün bazlı katma değer.
Gayrimenkulde uluslararası marka yok. Amerika’da
en büyük geliştirici en fazla dört eyalette
iş yapıyor. Hacmi bu kadar büyük bir endüstri
olup da dünyanın her yerinde hizmet verebilen
bir marka yok. Markalar Batı’ya gidip rekabet
etmeye çekiniyor. Türkiye’deki herkesin birbirini
yurtdışında iş yapmaya teşvik etmesi lazım.
Sadece birbirimize iş yaparak büyüyüp katma
değer sağlayamayız. Biz bugün aynı anda Amerika’da
birkaç farklı eyalette, Londra’da, Dubai’de,
Almanya’da, Kazakistan’da ve daha birçok metropolde
kiralanabilir ve paylaşım ekonomisinin atası diyebileceğimiz
konseptte bir model sunuyoruz. Pandemi dönemine
denk geldiği için lansmanını yapmadık ama bugün
İstanbul’dan bir Nef projesinde ev sahibi olan biri
Bodrum’a gittiğinde orada sosyal alanları kullanabilir,
Amerika’ya gittiğinde orada toplantı yapabilir, konaklama
imkanı sağlayabilir. Bizim foldhome ve foldcity gibi
tescilli keşiflerimizin foldworld ayağı da bunu kapsıyor.
Nef’i yaşam tarzı ve hayatın bir parçası olarak nitelendirip,
şirketçe ortaya konulan özverinin meyvelerini,
dört yılda bir milyar lira ciroya ulaşıp bir ilki başararak
topladınız. Röportajımızın sonuna doğru gelirken
tüm bu tecrübelerinizden yola çıkarak Genç Girişim
Dergisi okurlarına neler söylemek istersiniz?
Tabi ki tarihimizde, dört yılda bir milyar ciroya ulaşan
ilk şirketiz.
Bugün geldiğimiz noktada ise 25 milyar liralık (1,34
milyar dolar) varlığa ve 13 milyar liraya ulaşan öz kaynağa
sahibiz diyebilirim. Mesela sadece son iki yılda
aktiflerimiz dört kat büyüdü. Bu rakam Türkiye'deki
konut geliştirme faaliyetlerimizden geliyor. Arsa tarafında
yaptığımız çalışmalar ve globaldeki faaliyetlerimiz
buna dahil değil bunun altını çizmek isterim.
Az önce de söylediğim gibi hiçbirimiz başarıdan sorumlu
değiliz. Yalnız dünyada böyle bir boşluk varsa
onun hakkını vermekten sorumluyuz. O yüzden
üniversitedeyken yapacağın işin en iyisini yapmak için
öğrenmek, okumak, sohbetlere katılmak ve her şeyi
merak etmek lazım. Bilgi yarışına girmemek, layık
olmaya çalışmak lazım. Bunların hepsine de imkân var.
Yine de benim en çok tavsiye edeceğim şey borçluluk
hissidir.
Alacaklı olmak bir şey kazandırmıyor. Yaratılan her
şeyin bir sorumluluğu var. O borçluluk hissi insanın
her türlü motivasyonunu sağlıyor. Sektörümüzdeki
rekabette en zorlanan firma Nef olabilir. Çünkü kamunun
hiçbir şeyinden faydalanmıyor, hiç devlet ihalesi
almıyoruz. Hayatımızda hiç imar artışı yapmadık.
Kamu bankasından kredi kullanmadık. Ama bahane
üretmiyor, bunlar yoksa çok daha fazla mücadele etmem
lazım diye düşünüyorsun. Allah bunu muhakkak
benim adıma bir güzellik olsun diye yapmıştır diyorsun.
Mücadele ederek inovasyon gelişiyor. Rekabetteki
büyük farkı eşitlemek ancak bu yolla gerçekleşiyor...
25
26
27
’’HAZIR GİYİM SEKTÖRÜNDE
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK’’
Ekosisteme “gerçekten”
katkı sağlayacak
projeler geliştirmeyi çok
önemsiyoruz.
Son yıllarda
iletişim
dünyasında
birçok yeni
teknoloji
hayatımıza girdi.
Bu teknolojilerin
de getirdiği
avantajla veri
kullanımı işimizi
yapış şeklini
değiştirdi ve
değiştirmeye
devam ediyor.
CAN TARLAN
Nocturne Kurucu & CEO
Hazır giyim sektörüne merhaba dediğimiz 2012
yılından itibaren, gelecek nesillere yaşanabilir bir
gezegen bırakma hedefiyle ilerliyor ve gün geçtikçe
bu alanda etkili adımlar atmaya özen gösteriyoruz.
Son dönemde sıkça sözü edilen sürdürülebilirlik
kavramını Nocturne dünyasına layıkıyla entegre
etmeyi ve ekosisteme “gerçekten” katkı sağlayacak
projeler geliştirmeyi çok önemsiyoruz. Bu alandaki faaliyetlerimize, 2018 yılında
geri dönüştürülmüş kumaşlardan bir kapsül koleksiyon hazırlayarak başladık.
Ardından, İlkbahar/Yaz 2019 koleksiyonumuzda Lenzing Ecovero marka, tamamen
çevre dostu ve geri dönüştürülmüş viskon elyaflara yer verdik. 2020’de;
Tencel Lyocell, Lenzıng Ecovero, Recyling Pes, Recyling Cotton, BSI (Organic
Cotton) gibi %100 geri dönüştürülmüş ve sürdürülebilir kumaşlarla tasarlanan
ürünlerimizi mağazalarımızda, uluslararası ekolojik, organik ve doğal ürün sertifikası
ECO Label ile satışa sunduk. Stoğumuzda atıl halde bulunan aksesuarlarımızı,
üretim ve tasarım süreçlerimize katıp yeniden değerlendirdik. Hala koleksiyonlarımızda,
%100 geri dönüştürülmüş ve sürdürülebilir kumaşlar kullanıyoruz.
2022’de Sürdürülebilirlik departmanımızı kurmamızla birlikte, çevreye duyarlı aksiyon
grafiğimizi de büyük ölçüde yukarıya taşıdık. Yaz sezonunda, dünyaca ünlü
#SUSTAINABLEGIFTING TEMALI “SÜREÇ IYILEŞTIRME” PROJEMIZ HEM
OTOMOTIV HEM DE MODA SEKTÖRÜNDE BÜYÜK YANKI UYANDIRDI.
28
Türk tasarımcı markası Lug Von Siga ile tamamı çevre dostu kumaşlardan oluşan
kapsül koleksiyonumuzu lanse ettik.
Ardından, Sonbahar/Kış 2022-23 koleksiyonumuzun tanıtım çalışmaları kapsamında,
Porsche Türkiye ile dünyada bir ilke imza atarak, tamamen sürdürülebilir
bir ürün gönderimi sürecini hayata geçirdik.
Modada sürdürülebilirliğin ilk
kuralının; bilinçli tüketim anlayışını
benimsemek ve sadece
ihtiyacımız olanı almak olduğu
düşüncesiyle marka dostlarımıza
hediye göndermek yerine, gereksinim
duydukları parçaları bizzat
seçmeleri için Porsche’nin tamamen
elektrikli spor otomobili
Taycan Cross Turismo ile bir QR
kod ilettik. Link üzerinden sepete
ekledikleri kıyafetleri de yine Taycan
Cross Turismo ile adreslerine
ulaştırarak, moda dünyasında her
sezon gerçekleştirilen “gifting”
sürecinde karbon ayak izimizi sıfıra
indirdik. Böylece 100’ün üzerinde
kurye çalıştırıp sera gazı salınımına
yol açmanın aksine, çevre
dostu bir yolculuk yaparak dünya
genelinde sürdürülebilir bir ürün
gönderimi sürecinin öncülüğünü
üstlendik. #SustainableGifting
temalı “süreç iyileştirme” projemiz
hem otomotiv hem de moda
sektöründe büyük yankı uyandırdı.
Elbette sadece üretim ve pazarlama aktivitelerimiz
kapsamında değil, aynı zamanda
çalışma alanlarımızda da farkındalık yaratacak
dokunuşlara odaklanıyoruz. Örneğin; tek
kullanımlık atıkların gezegenimiz üzerinde
yarattığı tahribata dikkat çekmek amacıyla
artık ofisimizde bitki bazlı, sürdürülebilir ve
yeniden kullanılabilir kahve bardaklarını tercih
ediyoruz. Genel merkezimizin çeşitli noktalarında,
plastik kapak vb. malzemeler için
çeşitli geri dönüşüm atık üniteleri bulunduruyoruz.
Biriken atıkları, geri dönüştürülerek
çevreye kazandırılmaları için ilgili birimlere
naklediyoruz.
Organik ve vegan ürün sertifikalarımızın
yanı sıra, adil ücret, eşit haklar ve etik kapsamında
sosyal uygunluğu belirten ISO 26000
sertifikamız da mevcut. Ürünlerimizin etiketlerini
de geri dönüştürülmüş kağıtlardan
üretiyor, çevre dostu alışveriş çantalarımızı
tüketicilerle buluşturuyoruz. 2030’a kadar
%90 oranında sürdürülebilir bir marka olma
hedefimize, 2023 yılında yapacağımız inovatif
projelerle daha fazla yaklaşacağız.
“Nocturne X Porsche Türkiye – Sustainable Gifting”
29
“ Disiplin benim bakış
açımda bir hiyerarşi
değildir, hedefe ulaşmaktır.
”
YEREL DEĞERLER İLE GLOBAL
DEĞERLERİ BİRLEŞTİREN
BAŞARILI YÖNETİCİ:
MURAT ALSAN
30
Bir hedef için birden fazla
yol çizen, kalıpların
dışında, kendi yöntem
ve araştırmalarıyla yol
kateden KPMG
Türkiye Yönetim Kurulu
Başkanı ve CEO'su Murat
ALSAN ile keyifli
bir röportaj gerçekleştirdik.
Eğitim hayatınızı 1995’te ODTÜ İşletme Bölümü’nde
tamamladıktan sonra aynı sene içerisinde
KPMG ailesine ‘Junior’ olarak katıldınız. Daha sonra
Senior, Manager ve Partner şeklinde devamlı olarak
üst kademeye geçiş yaptığınızı görüyor ve 2007
yılından beri KPMG Türkiye’nin yönetim kurulunda
yer aldığınızı biliyoruz. 2017 yılından bu yana da
KPMG Türkiye’nin CEO’su ve Yönetim Kurulu Başkanı’sınız.
Şu anki konumunuza gelme sürecinizi
anlatabilir misiniz? Başarınızın sırrı nedir?
Ben basit bir CV’ye sahibim. Yani üniversiteyi bitirdim
ve KPMG’de çalışmaya başladım. Aslında benim
kariyerim KPMG’nin Türkiye’deki aktiviteleriyle birlikte
gelişti. Ben çalışmaya başladığımda 30-40 kişilik
küçük bir KPMG ofisi vardı, şimdi neredeyse 2000
kişiye yaklaşan büyük bir şirketiz. Aslında benim kariyerim
bu şirketin tarihiyle birlikte gelişti. Biz burada
arkadaşlarımla birlikte büyük bir danışmanlık şirketi
yarattık. Tabii ki uluslararası şirket de arkamızdaydı,
bize çok destek oldu. Bu hikayede biz kariyer basamaklarını
çok belirgin yapıyoruz.
KPMG beni şirket ortağı yaptı. Ortak olma noktasından
sonra da kolay kolay ayrılamıyorsunuz. Dışarıdan
kendime baktığımda bu süreçte nelere öncelik
verdim ya da neleri önemsedim? Bir kere araştırmayı
çok seviyorum, meraklı bir insanım ve çok sayıda
farklı kanalda okuyorum. Bazen sporla ilgili, bazen
sanatla ilgili, bazen şirket ile ilgili, bazen felsefeyle ve
tarihle ilgili…
Benim birinci iç motivasyonum merak, ikincisi de
disiplin. Disiplin benim bakış açımda bir hiyerarşi
değildir, hedefe ulaşmaktır. Bu anlamda bakarsak
yaratıcı bir şey olduğunu bile söyleyebiliriz. Hedefe
ulaşmak için başka başka yolları denemek gibi böyle
bir iç yapım olduğunu söyleyebilirim.
“Yenilenmeye giden yolda devam eden belirsizliğe
ve istikrarsız risk ortamına rağmen CEO’lar, büyüme
konusunda kendilerinden emin ve iyimser bir
tablo çizerken amaçlarına ilişkin güçlü bağlılıklarını
koruyor ve büyümeyi sağlamanın yollarını arıyorlar.”
diyorsunuz. Peki, bir CEO olarak KPMG’de
siz nasıl bir yol izliyorsunuz?
Buna dört parametreden bakmamız gerekir. Bir
tanesi Dünya, bir tanesi Türkiye, bir tanesi bizim
içinde bulunduğumuz ekonomi ve bir tanesi de bizim
içinde bulunduğumuz sektör olan danışmanlık
sektörü. Yani biz bu parametrelerin hepsini ekibimle
beraber sürekli takip ediyoruz ve buralardan bize
nasıl riskler geliyor, nasıl fırsatlar geliyor devamlı
bunları araştırıyoruz ve olaydan önce hareket etmeye
çalışıyoruz. Yani bir olay olduktan sonra tepki
vermek daha zor, olay olmadan önce eğer hazırlanabilirseniz
o zaman daha kolay tepki verebiliyorsunuz.
Bu işler için tabii kendi
özel reçetelerimiz var.
Dünya ekonomisi sıkıntılı bir
dönemden geçiyor hepimiz
biliyoruz. Bölgemiz ekstra
sıkıntılı, yanımızda savaş var.
Ülkemizde başka sıkıntılar var, hem jeopolitik hem
ekonomik. Bizim Türkiye’de yöneticilerin tecrübesi
öyle ki; bir kere yanlış yaptın mı piyasa öyle bir ceza
kesiyor ki ikinci bir yanlışı yapamıyorsun. O yüzden
biz Türkiye’de çok tecrübeliyiz kriz yönetmek konusunda.
Buna özgü reçetelerimiz var. Mesela bizim
sektörde iş yapan şirketler yıllık cirosunun %5-6’sını
nakit tutar. Biz %20’nin altına indirmiyoruz. Bu büyük
bir konfor sağlıyor. Para, sağlık dışındaki bütün
sorunları çözer. Tersi de geçerlidir. Para yoksa eğer
en küçük problemler bile ciddi problemlere dönüşebilir.
Mesela Batılılar ile Türkler arasındaki önemli
farklardan birisi de bu bence. Biz çok yüksek nakitle
hareket ediyoruz çünkü her şeye hazırlıklıyız. Bunun
dışında bizim ülkemize özgü başka bir durum;
bizim yatırımlarımızın kısa vadede nakit üretir yatırımlar
olması gerekiyor ki yürüyor mu yürümüyor
mu hemen anlayıp “stop-loss” yapmamız gerekiyor.
Bunun gibi ülkemizin koşullarıyla iş yapmakla ilgili
kendi reçetelerimizi geliştirdik ve geliştirmeye devam
ediyoruz.
Büyümeyle ilgili her zaman tabii ki çok istekliyiz
çünkü hizmet işi sadece insanla yapılıyor, insanlar
kariyer istiyor ve insanlara kariyer sunabilmek için
de sürekli bir büyüme gerekiyor. Eğer büyüyemezseniz
yeni gelen arkadaşlara kariyer sunamıyorsunuz.
O yüzden bizim de kendi büyüme reçetelerimiz
var. Az önce de bahsettiğim gibi biz tek bir
büyük uzun vadeli yatırım yerine çok sayıda farklı
alanlarda küçük küçük ama hızla sonuç veren, eğer
başarılı olursa büyüttüğümüz yatırımlar yapıyoruz.
KPMG Türkiye’nin sosyal kulüpleri ve gönüllülük
projelerini destekleyerek bu organizasyonlarda
etkin olarak yer aldığını biliyoruz. Genç Girişim
Dergisi okurlarına biraz bu proje ve organizasyonlardan
bahsedebilir misiniz?
Bu konuda uzun bir listemiz var; spor, sanat, sosyal
sorumluluk gibi çok çeşitli. Örneğin hayvanlarla ilgili
yaptığımız çalışmalardan tutalım çevreyle, temizlikle
ilgili, okullarda ders veren arkadaşlarımız var.
Mesela Darüşşafaka ile büyük bir iş birliğimiz var.
Yani çok farklı alanlarda KPMG’liler işleri dışında
31
da çalışıyorlar. Hem sportif hem sosyal sorumluluk
alanında faaliyet gösteriyoruz. KPMG’deki ana bağlayıcı
unsurlarımızdan birincisi arkadaşlık. Astlarımızla
arkadaşız, üstlerimizle arkadaşız, KPMG’den ayrılmış
kişilerle arkadaşız. Yani biz aslında onlarla büyük bir
aileyiz. Bahsedilen konu da bunun çimentosu. Yani
sahada hizmet veriyoruz ama bir de çıkıp basketbol
oynayınca, beraber bir tiyatro oyununu ortaya koyunca
ya da bir tenis maçı yapınca işin tadı değişiyor,
daha güçlü bir bağ haline geliyor. Biz bu güçlü bağları
önemsiyoruz. Bu sebeple pandemi döneminde
çok sıkıntı çektik.
“ Öğrenmenin, başarının ve
başarmanın sonu yok.
“
Pandemi ile birlikte dünyada muazzam bir dijitalleşme
yaşadık. Bu dijitalleşmenin gerek insanların
günlük yaşantısını gerek şirketlerin iş modellerini
etkilediğini de söyleyebiliriz. Peki, yeniliklerin yaşandığı
bu son dönemlerde ise sizce bizleri nasıl bir
dünya bekliyor? Ayrıca, yaşanan bu dijital dönüşüm
gelecekte sizce nasıl bir şekil alacak ve iş liderleri
bu dönüşümü kendi şirketlerine nasıl uyarlayacak?
Biz her yıl iş dünyasının trendlerini araştıran çalışmalar
yapıyoruz. Pandemi ile birlikte altı ayda bir yapmaya
başladık çünkü trendler çok hızlı değişiyor. Son
tablo olarak dünya bir durgunluğa giriyor. Bütün kıtalardan
bu durgunluk sinyalleri geliyor. O yüzden şu
an üst düzey yöneticinin ajandasında bu dijitalleşme
yatırımları durduruldu. Neden? Hepsi survivor moduna
geçtiler çünkü hepsi çok ciddi yatırımlar yaptılar,
şimdi bir durgunluk demek cironun düşmesi demek.
O yüzden ajandalar en azından bu bir yıl için dijitalleşme
yatırımlarının olmadığını, bunları biraz park
edip şirketlerin normal çalışmalarına devam etmesiyle
ilgili öncelikler olduğunu gösteriyor. Hatta buna
paralel işe alımları da durdurdular. Yani dünyada çok
ciddi bir işe alımların yavaşlaması, durması trendi var.
Bir iyi tarafı var o da şu; bir yıl kadar süreceği tahmin
ediliyor, ondan sonra tekrar hem dijitalleşme hem
insan kaynağı açısından yatırımların tekrar yükseleceğini
öngörüyoruz. Alışkanlıklarımızı, hayatımızı
hızlı bir şekilde değiştirdiği bir gerçek. Bir dengelenme
aradığını düşünüyorum, hem insan kaynağının
hem de teknolojinin. Teknoloji tabii gelişmesini sürdürecek
ama hem maliyet hem de fayda açısından
optimum noktasına ulaşmaya çalışıyoruz şu an. Aynı
şekilde insan kaynağı, profesyoneller, girişimciler de
bir arayış içinde bence. Hepsinin yapmak istedikleri
var ama dünyada o kadar kaynak yok, bir seçilim var
burada. İnsan kaynağının da (kendimi de dahil ederek)
kafasının karışık olduğunu düşünüyorum.
Yani “Nasıl bir kariyer, nasıl bir gelecek? Girişimcilik
mi beyaz yaka mı? Türkiye mi Amerika mı?” gibi
birçok açıdan yeni bir yol arayışı içinde.
Ülkemizdeki denetim sektörünü, ilke ve standartlar
bakımından değerlendirdiğimizde Avrupa
denetim piyasası ile aralarında çeşitli farklılıklar
var mı? Var ise bizlere bu farklardan bahsedebilir
misiniz?
Ülkemizdeki bağımsız denetim sektörü tamamen
uluslararası kural setini uyguluyor, hem muhasebe
standartları açısından hem denetim standartları
açısından. Dolayısıyla o anlamda önemli bir fark
olduğunu düşünmüyorum. Sonuçta bizim metodolojimiz
sabit. Biz İstanbul’da da işe alsak birini,
Bangkok’ta da işe alsak veya Sibirya’da işe alsak aynı
şeyi öğretiyoruz. Bunu da bildiğimizi düşünüyoruz,
150 yıldır yaptığımız bir iş bu bizim. Türkiye'deki
standartlarda herhangi bir eksiklik yok. Tamamen
dünya standartları. Bunlar Türkçe'ye çevrilmiş ve iyi
bir şekilde uygulanıyor. Biz ve bizim değerli rakiplerimiz
bunun uygulamaya geçmesi konusunda
çok hassasız, çok dikkatliyiz. En iyi insan kaynağını
kullanıyoruz, en iyi cihazları kullanıyoruz ve inanılmaz
eğitim veriyoruz. Geçen yıl ezbere söylemek
gerekirse 140.000 saat civarı eğitim verdik kendi
alanlarımızda. Böyle bir eğitim ile üniversiteyle kapışabiliriz
bu açıdan. Çünkü biz sadece sınıfta eğitim
vermiyoruz, sahada da eğitim veriyoruz. Bizim farkı-
32
mız bu üniversiteden. Dolayısıyla
adamlarımız dünyanın her yerinde
aynı kalitede hizmet veriyor, o
açıdan bir eksiklik yok. Fakat şunu
söyleyebilirim; denetim hizmetinin
ücretlendirilmesi ile ilgili alacağımız
yol olduğunu düşünüyorum.
Dünya'daki ücretlendirmesi Türkiye’deki
ücretlendirmesinden çok
daha yüksek. Yani Dünya'da bu işi
yapanlar çok daha yüksek rakamlar
kazanıyorlar. Biraz, Türkiye’deki
kültürle ilgili bir şey de olduğunu
düşünüyorum. Dünya ile karşılaştırdığımızda
öyle bir sıkıntısı olduğunu
düşünüyorum ama verilen
hizmet, kullanılan insan kaynağı,
kullanılan teknoloji, yöntem, metot
bunların hepsi global. Zaten bu
yüzden buradaki adamımız cuma
günü işten ayrılıyor ve hiçbir şey
yapmadan Hollanda'da çalışmaya
başlıyor. Yani sadece uçağa biniyor
orada da aynen devam ediyor.
Yoksa burada başka orada başka
olsaydı eğer böyle bir geçiş olamazdı.
Teknoloji artık hayatımızda
büyük bir konumda. Günümüzde
konuştuğumuz; yapay zeka,
blockchain, fintech, bulut bilişim,
big data veya metaverse gibi
teknoloji trendleri ile birlikte bu
konumun daha da büyümekte
olduğunu söylememiz mümkün.
Ve biliyoruz ki bu teknoloji
uygulamaları geliştikçe siber
güvenliğin önemi de bir o kadar
artıyor. Peki, KPMG olarak sizler
bu alanda nasıl çalışmalar yürütüyorsunuz?
Bizim çok büyük bir teknoloji
ekibimiz var, yaklaşık 300 kişi civarında
bir teknoloji kaynağımız var.
Bunların bazıları denetim işlerinde
çalışıyor, bazıları IT danışmanlığı
işletiyor, bazıları forensic işleri
yapıyor. Bazıları finansal sektörde
fintech işleri yapıyor, dijital finans
işleri yapıyor. Yani bizim ekibimiz
şu an teknoloji anlamında Türkiye’de
ne yapılıyorsa, o işlerin
içinde. En büyük projeleri yapıyoruz.
Tabi teknolojinin kullanımının
artması, siber güvenlik ihtiyacını
da yanında getiriyor. İki tane
yaklaşımımız var; birincisi, tabii ki
kendi siber güvenlik ekibimiz var
yani müşterilerimize hizmet eden
bir ekibimiz var. Başında da Ümit
Şen var. Ancak şimdi siz de takip
ediyorsunuzdur siber güvenlik
işinin birkaç boyutu var. Mesela
siber intelligence diye bir şey var.
Bu nedir? İnternetin dark web
dedikleri, bu hacker dünyasında
bunlar örgütlenerek bir yere atak
yapıyorlar.
Mesela şu an siber intelligence
33
hizmeti veren ekipler oralara gidip
dinliyorlar. Diyelim ki şöyle bir
senaryo var; üç tane hacker kendi
aralarında konuşuyorlar. Örnek
söyleyelim, KPMG Türkiye’ye saldıracak
mı? Siber intelligence onu
dinliyor ve eğer biz onun müşterisiysek
bize geliyor diyor ki bak
böyle bir atak planlanıyor, şu şekilde
planlanıyor ve şuradan tedbir
al diyor mesela. Bu team’lerde çok
özgün teknolojiler kullanılıyor yani
kendilerine özgü şeyleri var. Bu
mesela bir alan, biz yapmıyoruz
fakat bu alanda çalıştığımız çok iyi
Türk firmaları var. Prodaft var mesela
bir tanesi. Ondan sonra, siber
atak anında yapılacak işler var.
Artık saldırı oldu, siz saldırı altındasınız
ve işte fidye istiyor veya
sizin sistemlerinizi bloke ediyor, o
anda yapmanız gerekenler. Mesela
bunu yapan ayrı uzman ekipler
var yine bizim birlikte çalıştığımız.
Siber güvenliğin her alanında bir
ekip oluşturmak zor fakat bizim
core ekibimiz var, kendi KPMG
ekibimiz ve onun etrafında çalıştığımız
çok iyi Türk şirketleri var. Bu
konu çok önemli katılıyorum. Neredeyse
bütün ekonomi dijital alana
kayıyor. Dijital alana kaydığı için
de artık nasıl fiziksel alanda güvenlik
güçleri, askerler vs. önemliyse
bu dünyada da askerler, polisler
bu kişiler. Yani kendimizi, varlıklarımızı
onlara teslim ediyoruz.
Dolayısıyla bizler çok önemsiyoruz
ve çok yoğun çalışmalar yapıyoruz.
Sizlere de tavsiye ederim. Yani bu
siber güvenlik gerçekten geleceğin
işi. İlginiz var mı bilmiyorum,
ben muhasebeciyim sonuçta bu
işin teknoloji tarafından çok anlamıyorum
ama bu işi yapan adamlarımızla
konuştuğumda, onları
dinlediğimde bize de anlatıyorlar
bu işi nasıl yaptığımızı. Gerçekten
geleceğin işi.
KPMG’nin global değerleri ile
Türkiye’nin yerel değerlerini sentezleyerek
içinde bulunduğunuz
topluma ve KPMG Türkiye’nin
bütün çalışanlarına fayda sağlamanın
sizlerin başlıca önceliğiniz
olduğunu biliyoruz. Peki, bunun
yanı sıra iyi bir yönetici veya lider
olmak isteyenlere tavsiyeleriniz
neler olur?
Konuşmamızın başına döneceğim.
Eğer başarılıysam, kendime
ait de başarılı olmuşsam temel
olarak iki şeye bağlıyorum. Bir
tanesi merak, çünkü bitmeyen bir
öğrenme süreci yaratıyor. Diğeri
de risk. Benim için bu ikisi önemli.
Bence bu salondaki herkes gelecekte
çok büyük, çok önemli
liderler olacak, çok önemli işler
yapacak ve herkes kendi yoğurt
yiyişiyle yapacak bunu. Ama öğrenmenin
sonu yok, başarının da
sonu yok. Başarmanın da sonu
yok. Yani işlerinizi her gün, dün
yaptığınızdan daha iyi yapabilirsiniz.
Bunun için bence bir öğrenmek
gerekiyor, bir de azmetmek
gerekiyor. Yani hakikaten çalışmak.
gerekiyor. Benim reçetem bu.
İNSAN ODAKLI HAREKET EDEN
İDEALİST LİDER:
BETÜL ÇORBACIOĞLU
“
Gelecek, insan
konuşursa başlar.
”
34
1967'den bu yana ülkemizin
sermayesi en büyük
şirketlerinden biri olan
Mercedes-Benz Türk'ün başarılı
kadın yöneticisi, Ekonomist
Dergisi tarafından "Yılın En
Güçlü 50 İK Lideri" arasına adını
yazdıran PERYÖN Yönetim Kurulu
üyesi Betül Çorbacıoğlu ile keyifli
bir röportaj gerçekleştirdik.
Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden
1998’de mezun olduktan sonra şu an
İnsan Kaynakları Direktörü olduğunuz Mercedes-Benz
Türk ailesine, 2000 yılında katıldınız. 2016 yılında üyesi
olduğunuz PERYÖN’de ise 2019 yılından itibaren Yönetim
Kurulu üyesi olarak devam ediyorsunuz. Peki, tüm
bu kariyer sürecinin yanı sıra Betül Çorbacıoğlu kimdir?
Sizi daha
yakından tanıyabilir miyiz?
Liseyi İstanbul Erkek Lisesi’nde okudum, ardından
1998’de Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği
Bölümü’nde lisans ve yüksek lisans eğitimlerimi tamamladım.
Yüksek lisans eğitimim esnasında 2 sene aynı
üniversitede araştırma görevlisi olarak çalıştım. 2000
yılında katıldığım Mercedes-Benz Türk’te Kurumsal Planlama
ve Mali Kontrol bünyesinde çeşitli görevler aldıktan
sonra, 2006’da Şirket Planlaması ve Raporlama Müdürü,
2012’de ise Satış ve Kurumsal Mali Kontrol Direktörü
görevlerine atandım.2016 yılının Nisan ayından bu yana
Mercedes-Benz Türk İnsan Kaynakları Direktörü olarak
tüm insan kaynakları süreçlerinin yönetilmesi ve koordine
edilmesi, şirket ana stratejilerine bağlı olarak insan
kaynakları politika ve stratejilerinin belirlenmesi görevlerini
yürütüyorum. Aynı zamanda 2016 yılından beri üyesi
olduğum PERYÖN Türkiye İnsan Yönetimi Derneği’nde,
2019 yılı itibarıyla Yönetim Kurulu üyesi olarak aktif görev
alıyorum.
İş dışında en büyük hobim müzik diyebilirim. Çocukluğumdan
beri TRT’nin ve İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası’nın
korolarında şarkı söyledim. 2004 yılından beri de
Uluslararası bir koro olan İstanbul Avrupa Korosu’nda
şarkı söylüyorum. Pandemide Jazz üzerine bir sertifika
programına katıldım. Bu yıl ise Bahçeşehir Üniversitesi’nde
Müzik Yüksek Lisansına başladım. Bunun haricinde,
şirketimizdeki farklı sosyal kulüplerde de aktif olarak rol
almaya çalışıyorum. Fotoğrafçılık kulübüyle gezilere katılarak
başladım. İyilik maratonlarında oldukça aktif olan
MBT Runners koşu kulübümüz ile birlikte çeşitli
maratonlarda farklı sivil toplum kuruluşlarına bağış toplamak
amacıyla iyilik için koştum ve fırsat buldukça da
katılmaya çalışıyorum.
Öğrenmek benim için bir tutku diyebilirim. Bunun
haricinde değişime ve yeniliklere açık, iletişimin gücüne
inanan, sürekli öğrenme ve gelişimi prensip olarak benimsemiş
biri olarak tanımlayabilirim kendimi.
2000 yılında katıldığınız Mercedes-Benz Türk ailesinde
Kurumsal Planlama ve Mali Kontrol bünyesinde çeşitli
görevler aldıktan sonra; 2006’da Şirket Planlaması ve
Raporlama Müdürü, 2012’de ise Satış ve Kurumsal Mali
Kontrol Direktörü görevlerine atandınız. Son olarak
2016 yılının Nisan ayından bu yana Mercedes-Benz Türk
İnsan Kaynakları Direktörlüğü görevini üstleniyorsunuz.
Kariyer yolculuğunuzdaki bu değişimden biraz bahsedebilir
misiniz? Nasıl bir süreçti?
Mercedes-Benz Türk’te 2003 yılından beri yönetici olarak
çalışıyorum. Yönetici olmanın aslında insan kaynağını yönetmek
olduğunu fark ettim ve bu alanda araştırmalara
başladım. Bu süreçte İnsan Kaynaklarına olan ilgim arttı
ve departman olarak da insan kaynaklarında çalışmak istediğimi
anladım. Mercedes-Benz Türk, rotasyon, değişim
ve öğrenme anlamında çalışanlarına çok fazla seçenek
ve esneklik sunan bir işyeri. Pek çok çalışma arkadaşımız
buradaki kariyer yolculuklarında bambaşka pozisyonlarda
deneyim kazanma şansı edinebiliyor. Farklı tecrübelerin,
öğrenme yolculuğumuza çok büyük katkıları olduğuna
ve bize farklı bakış açıları kazandırdığına inanıyorum.
Nitekim ben de insan kaynakları alanındaki ilgi ve çalışma
isteğimi fark ettikten sonra 2016 yılında İnsan Kaynakları
Direktörü olarak bu yönde bir kariyer değişikliği yaptım.
Mercedes-Benz Türk İnsan Kaynakları Direktörü olarak
tüm insan kaynakları süreçlerinin yönetilmesi ve koordine
edilmesi, şirket ana stratejilerine bağlı olarak insan
kaynakları politika ve stratejilerinin belirlenmesi görevlerini
yürütüyorsunuz. Peki, Mercedes-Benz Türk İnsan
Kaynakları olarak, yöneticisi olduğunuz departman
nezdinde diğer kurumlara göre daha farklı olduğunu
düşündüğünüz ne gibi uygulamalarınız var, bahsedebilir
misiniz?
Çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık bizim için çok önemli.
Çalışma arkadaşlarımızın kişilik ve kimliklerini oldukları
gibi yaşayabildiklerinde, daha motive, güçlü ve memnun
hissettiğine inanıyoruz. Bu nedenle, etnik köken, yaş, dil,
inanç, cinsiyet, cinsel kimlik ve yönelimin saygı gördüğü,
fırsat eşitliği sunulan bir çalışma ortamını teşvik ediyoruz.
Tüm süreçlerimizde Çeşitliliği, Eşitliği ve Kapsayıcılığı
sağlamaya özen gösteriyoruz.
İşe alımdan kariyer fırsatlarına kadar her stratejimizde
‘her alanda fırsat eşitliği’ ilkesinden ilham alıyoruz.
İçinde çeşitliliği barındıran, herkese eşit fırsatlar sunan
büyük bir ekibiz. Bu bakış açımız ile sürdürdüğümüz
işe alım, eğitim, kariyer planlama gibi süreçlerimizdeki
cinsiyet eşitliği yaklaşımımızla 2018’de Türkiye Kadın
Girişimciler Derneği (KAGİDER) tarafından; Fırsat Eşitliği
Modeli (FEM) Sertifikası’na layık görüldük. Bağımsız denetim
sürecinde, üst yönetimin fırsat eşitliği konusundaki
taahhüdü, işe alım ve seçme kriterleri, eğitim fırsatlarına
erişim, performans değerlendirme ve terfi, kariyer destek
uygulamaları, geribildirim ve şikâyetlerin izlenmesi, iletişim
konularındaki tüm politika ve süreçlerimiz incelendi.
Denetim sonunda KAGİDER’in Türkiye’nin iş gücünde
kadının üretkenliğini artırmak için geliştirdiği FEM sertifikasını
alarak, yıllardır her sürecimizde içselleştirdiğimiz
cinsiyet eşitliğine ve istihdamda kadın gücüne gösterdiğimiz
duyarlılık ulusal ve uluslararası kamuoyu nezdinde
tescillenmiş oldu. Fırsat eşitliğinin yanında, işveren
markamız da bizim için çok değerli. 2018’den beri işveren
markası faaliyetlerimizi stratejik bir yaklaşımla ele alarak
kapsamlı bir çalışma yapıyoruz. Var olduğumuz kanalları
ve içerikleri güncel tutarak, potansiyel adaylarımızın ve
gençlerin şirketimiz hakkında doğru ve şeffaf bilgilere
ulaşabilmelerini hedefliyoruz. Farklı kariyer kanalları
üzerinden gençlerin bulunduğu dijital platformlarda
aktif olmaya çalışıyoruz. Nitekim gençlik araştırmalarının
35
küresel lideri olan Universum’un
“Türkiye’nin En Çekici İşverenleri
Araştırması 2022"de de tüm kategorilerde
Otomotiv Sektörü’nün en
çekici işvereni olduk. Tüm bunların
yanında, çalışma arkadaşlarımızın
mutluluğu, sağlığı ve iyi hissederek
çalışmaları önceliğimiz.
Bu doğrultuda şirket içerisinde
esenliğimizi destekleyen pek çok
hizmetimiz mevcut. Spor salonlarımız,
koşu parkurlarımız, çevrimiçi
psikolog, diyetisyen, spor eğitmeni
danışmanlığı sunduğumuz mobil
uygulamamız, aktif sosyal kulüplerimiz,
pandemiyle beraber hayata
geçirdiğimiz yeni esenlik programımız
MBFit bunlardan bazıları.
Sunduğumuz tüm hizmetleri ve iş
süreçlerimizi ihtiyaca yönelik tasarlamaya
özen gösteriyoruz. İşe çalışma
arkadaşlarımızı dinleyerek ve onları
da sürece dahil ederek başlıyoruz.
İnsan yönetimi alanında kurulmuş
ilk sivil toplum kuruluşu olan ve
adının başına Türkiye kelimesini
almayı başaran ender derneklerden
biri olan PERYÖN Türkiye İnsan
Yönetimi Derneği, 1972 yılında küçük
bir grup tarafından değerli bir
hedefle yola çıktı. Zaman içerisinde
aynı aşkı paylaşan 3 bini aşkın
kişinin de ortak olduğu bu hedef,
bugün yaklaşık 2,5 milyon çalışana
ve 1147 kuruma ulaşıyor. Peki, vizyonu
ve misyonu “Şimdi ve gelecek
için daha iyi bir çalışma hayatına
liderlik etmek” olan PERYÖN’de
sizler neler yapıyorsunuz? Bize biraz
çalışmalarınızdan bahsedebilir
misiniz?
PERYÖN’de “Şimdi ve gelecek için
daha iyi bir çalışma hayatına liderlik
etme” vizyonuyla Türkiye’deki
çalışma koşullarını iyileştirmek ve
çalışma hayatına katkı sunmak
için girişimciler, akademisyenler
ve insan yönetimi ile ilgili olan tüm
profesyonellerle bir araya geliyoruz.
Her yıl düzenlediğimiz kongrelerle
global arenadaki en yeni gelişmeleri
katılımcılarımızla paylaşıyoruz.
Bu yıl PERYÖN Kongre’de HRTech
başlığının kurgulayıcılarından biri
oldum. Dijitalleşmenin ve teknolojinin,
İnsan Kaynakları yönetimi
alanına neler getirdiğini kendim de
öğrendim. Her yıl insan yönetimi
alanında iz bırakan, ilham kaynağı
olan ve insana değer veren çalışmaları
ve uygulamaları; PERYÖN İnsana
Değer Ödülleriyle ödüllendiriliyoruz.
PERYÖN Akademi’de kişisel, mesleki
ve yönetsel alanlardaki eğitimlerimizle
binlerce kişiye ulaşıyoruz.
Pandeminin başlangıcından itibaren
dijital ortama taşıdığımız eğitimlerimize,
ücretsiz webinarlar ve
online eğitim programlarıyla devam
ediyoruz. İki ayda bir PY (Popüler
Yönetim) dergisini okurlarımızla
buluşturarak insan yönetimine dair
güncel bilgi ve araştırmaları paylaşıyoruz.
İnsanı ve işi odağına alan yapısıyla
PERYÖN; iki ayda bir çıkartmış olduğu
PY (Popüler Yönetim) Dergisi'yle, yıl
içinde düzenledikleri kongrelerle, eğitim
faaliyetleriyle, üyeler arası iletişimi
güçlendiren toplantılarıyla birlikte iş
dünyası, kamu, üniversite üçgeninde
bağlayıcı ve güçlendirici çalışmalar
gerçekleştiriyor. Gerçekleştirdiği bu
çalışmalar ile de mesleki eğitimin
yaygınlaşmasına ve istihdamın arttırılmasına
katkı sağlıyor ve sektörü
ilgilendiren konularda araştırmalar
gerçekleştirerek geleceğe ışık tutuyor.
Peki, bize PERYÖN’ün ideallerinden
bahseder misiniz? PERYÖN gelecekte
nasıl bir dünya görmek istiyor?
Günümüzdeki dijitalleşme süreci ve
buna bağlı transformasyon hepimizi
derinden etkiliyor. Çalışma hayatında
var olan kabulleri ve normları tekrar
sorguluyoruz. Geleceği birlikte şekillendireceğimize
ve bunu başarmak
için farklı düşünen bireylerin, birbiriyle
diyaloğunun ve etkileşiminin çok daha
önemli olduğuna inanıyoruz. Bu yüzden
‘Gelecek insan konuşursa başlar’
mottosuyla yola devam ediyoruz.
Son olarak üniversite eğitiminizi ve
şu an kariyerinizde geldiğiniz noktayı
göz önünde bulundurarak, kariyer
yolculuğunu insan kaynakları departmanında
başlatmak isteyen üniversite
öğrencilerine veya bu yöne çevirmek
isteyen Genç Girişim Dergisi okurlarına
ne gibi tavsiyelerde bulunmak
istersiniz?
Günümüzde iş dünyasında dinamikler
çok hızlı değişiyor. Bunu pandemiyle
beraber daha da çok hissettik.
Bu değişimde teknolojiyi de takip ederek
çevik olmak, çabuk karar almak ve
proaktif olmak önemli hale geldi.
Değişimle beraber insan kaynaklarında
iki kavram öne çıkıyor: Çalışan deneyimi
ve dijitalleşme. Her geçen gün
insanı merkeze alan, çalışan deneyimine
daha çok önem veren, veriyi anlamlandırabilen
ve günlük operasyonlarını
dijitalleştirebilen bir insan kaynağı
yönetimi yaklaşımına daha çok ihtiyaç
duyuluyor. İnsan kaynaklarında harcanan
operasyonel vaktin yoğunluğu
düşünüldüğünde bunu en aza indirgemek
ve çalışan deneyimine odaklanmak
lazım. Dijitalleşmeyle beraber,
verilerin korunması ve anlamlanması
sağlanarak gelecek dönemlere içgörü
sağlanması amaçlanıyor. Bu yüzden
gelecekte İnsan Kaynaklarının stratejik
açıdan daha çok ön plana çıkacağını
düşünüyorum.
Genç yeteneklere öncelikli tavsiyem;
kariyer hayatlarına başlamadan
önce üniversitede olabildiğince fazla
imkândan faydalanmaları, bu zamanları
hem eğlenerek hem öğrenerek
kendilerini geliştirmeleri olacaktır.
İnsan Kaynakları için iletişim ve insan
ilişkileri kritik öneme sahip.
Sosyal kulüplerde veya gönüllülük
projelerinde aktif olarak, farklı staj
deneyimleri, yurt dışı programlarına
ve değişim programlarına dahil olarak
farklı deneyimler elde edebilirler. Katıldıkları
projeler veya aldıkları eğitimler,
kendilerini keşfetme süreçlerine de
yardımcı olacaktır. Böylece iş hayatında
hangi alana yönelmek istediklerine
karar vermeleri kolaylaşacaktır.
Ek olarak İK alanında kariyer düşünenlerin,
dijitalleşme ve çalışan deneyimi
konusundaki gelişmeleri takip ederek,
bu alanlarda araştırmalar yapmalarını
tavsiye ederim.
İçinde bulunduğumuz bu çağ, bildiklerimizi
ve şimdiye kadar yaptıklarımızı
unutup yeniden öğrenme ve sürekli
olarak gelişme çağı. Yaşam boyu öğrenmeyi
alışkanlık haline getirmek lazım.
İnsanı odağa alarak teknolojiden
nasıl fayda sağlayabilirim ve şirket için
nasıl katma değer yaratırım sorularına
odaklanmaları fark yaratacaktır.
“
Değişimle beraber insan
kaynaklarında iki kavram
öne çıkıyor; çalışan
deneyimi ve dijitalleşme.
”
36
37
‘100. YILA
BÜYÜK ADIMLARLA’
“Koca bir milletin, şehitlerin ve
gazilerin, öksüzlerin ve yetimlerin
olağanüstü fedakarlıkları üzerine
kurulan Cumhuriyet, geride
kimseyi bırakmamaktır.”
Rusya Dağcılık
Federasyonu
tarafından
uluslararası
arenada
"Kar Leoparı"
unvanı verilip,
Everest Dağı'na
tırmanan ilk
Türk olarak
tanınan Yazar Ali
Nasuh Mahruki;
cumhuriyetimizin
100. yılında Genç
Girişim Dergisi
okurları için
yazdı...
ALİ NASUH MAHRUKİ
Milli Sporcu / Yazar
Çok zor elde edilen Büyük Zafer’den sonra, halkın O’na karşı benzersiz
sevgisi, sonsuz inancı, güveni ve desteği, kendisinin sınırsız gücü
olmasına rağmen, Atatürk ülke yönetiminde tek adam olmayı, hilafeti
taşımayı, saltanatı sürdürmeyi, Başbakanlıkla Cumhurbaşkanlığını
birleştirmeyi, ömür boyu Cumhurbaşkanı olmayı ve benzeri bütün anti
demokratik talepleri elinin tersiyle itmiştir.
Canından çok sevdiği milletine sadece gerçek ve sürdürülebilir
demokrasiyi, çağdaş medeniyeti layık görmüş ve ‘Türk Milleti'nin
karakterine ve adetlerine en uygun olan idare, Cumhuriyet ilkesidir’
diyerek Cumhuriyet’i armağan etmiştir.
Atatürk, temelinin, büyük Türk milletinin ve onun kahraman evlâtlarından
oluşan büyük ordumuzun vicdanında, akıl ve şuurunda kurulmuş
olduğunu söylediği Cumhuriyet’in tanımını şöyle yapar; ‘Yürütme kudreti,
yasama yetkisi ulusun tek ve gerçek temsilcisi olan mecliste toplanmıştır.
Bu iki kelimeyi bir kelimede anlatmak mümkündür: Cumhuriyet.’
Atatürk; ‘Yurttaşlarım! Az
zamanda çok ve büyük
işler yaptık. Bu işlerin
en büyüğü, temeli Türk
kahramanlığı ve yüksek
Türk kültürü olan Türkiye
Cumhuriyeti’dir’, der.
Atatürk; ‘Cumhuriyet
ahlaki fazilete dayanan
bir idaredir. Sultanlık,
korku, ve tehdide
dayanan bir idaredir.
Cumhuriyet idaresi
namuslu insanlar
38
yetiştirir. Sultanlık ise korkuya ve tehdide dayandığı için
korkak, alçak, sefil ve rezil insanlar yetiştirir. Aradaki fark
bunlardan ibarettir’, der.
Koca bir milletin, şehitlerin ve gazilerin, öksüzlerin ve
yetimlerin olağanüstü fedakarlıkları üzerine kurulan
Cumhuriyet, geride kimseyi bırakmamaktır. Cumhuriyet
için eğitimde feda edilecek birey yoktur çünkü Cumhuriyet
kimsesizlerin kimsesidir. Cumhuriyet herkesin kendi
yeteneği, çalışkanlığı ve gayretiyle en yüksek mevki ve
makamlara ulaşma hakkı, özgürlüğü, imkanı ve fırsatıdır.
Cumhuriyet fırsat eşitliğidir, adil rekabettir, eşitliktir,
gerçekçiliktir. Potansiyellerin özgürleşmesi, gayretin
sonuç alması, ehliyet ve liyakatin, gerçek başarının
ödüllendirilmesidir.
Bu nedenle Cumhuriyet ve Cumhuriyetin kazanımları
her şeyden önce ve ilk önce korunmalı ve kollanmalıdır.
Çünkü Cumhuriyet ilerleme, çağdaşlaşma ve kalkınma
demektir. Devletin padişahın mülkü olmaktan kurtulup
milletin olması, bireylerin de padişahın kulu olmaktan
kurtulup Cumhuriyetin eşit, özgür ve egemen yurttaşları
olması demektir. Ümmetin millet olması demektir. Tebaa
olmaktan kurtulup halk olması, birey olması, yurttaş olması,
yurdunun sahibi olması demektir. Turgut Özakman’ın
dediği gibi; Bu bir Doğu ülkesi için hayal bile edilemez,
emsalsiz, olağanüstü, mucize gibi bir devrimdir.
Cumhuriyet, Türkiye’nin ve Türk milletinin çağdaş medeniyetler içinde layık oldukları yerlere ulaşmasının ön
koşuludur. Çünkü Cumhuriyet hürriyettir, Cumhuriyet’in karakteri hürriyettir. Atatürk; ‘Hürriyet ve istiklal benim
karakterimdir’, der. ‘Hürriyet olmayan bir memlekette ölüm ve çöküş vardır. Her ilerlemenin ve kurtuluşun anası
hürriyettir’, der ve ekler; ‘Bir ulusta şerefin, onurun, namusun ve insanlığın var olması ve devam etmesi, mutlaka
o ulusun özgürlük ve bağımsızlığına sahip olmasıyla mümkündür.’ Cumhuriyet yalnızca bedenlerin değil,
düşüncelerin ve bilincin de özgürleşmesi demektir. Bunların sürdürülebilmesi ancak Cumhuriyet’in korunmasıyla ve
geliştirilmesiyle sağlanabilir. Bunu başaracak yegane güç ise Türk Milletidir.
Atatürk’ün bize en büyük armağanı, Türk’ün en büyük gururu Türkiye Cumhuriyeti’mizin 100. yılına 1 kaldı. Atatürk
büyük eseri NUTUK'u, müthiş Gençliğe Hitabesi’yle bitirir ve Ey Türk Gençliği; Birinci vazifen; Türk İstiklâlini, Türk
Cumhuriyetini ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir, diye başlayarak Türk gençliğine kutsal bir armağan, yaşamsal
bir görev olarak bırakır. En kıymetli hazinesini, akıl ve bilimi tek yol gösterici kabul ederek yetiştirilen, yetiştirilecek olan
Türk gençliğine emanet eder. Atatürk; Bütün ümidim gençliktedir, der. Her kafanın anlamaktan aciz olduğu yüksek
39
bir varlıktır gençlik, der.
Atatürk’ün bütün bunları yaparken
tek güvencesi geleceği emanet
ettiği Türk Gençliğiydi. Türk
Gencinin geleceğe sahip çıkması
gerektiğini sayısız kereler dile
getirmişti. Türk Gencini; devrimleri
korumak, Cumhuriyeti yaşatmak ve
yükseltmekle görevlendirmişti. Sizler,
yani yeni Türkiye'nin genç evlatları.
Yorulsanız dahi beni takip edeceksiniz.
Dinlenmemek üzere yürümeye karar
verenler, asla ve asla yorulmazlar.
Türk gençliği gayeye, bizim yüksek
idealimize durmadan, yorulmadan
yürüyecektir, der.
Bugün, Cumhuriyet’in 100. yılında, bu
yüksek ideale yürüyecek olan Türk
gencinin en büyük görevi, kendini ve
Cumhuriyet’ini korumaktır...
“ Biz şirket olarak start-up
zihniyetine sahibiz, genç ve
yenilikçi.
”
GLOBAL DEVLER ARASINA
ADINI ALTIN HARFLERLE
YAZDIRAN BAŞARILI İSİM:
HAMDİ ULUKAYA
40
Erzincan'dan
Amerika'ya oradan da
tüm dünyaya uzanan,
şu anda Amerika'nın
bir numaralı yoğurt
satışına sahip olan
CHOBANI kurucusu
Hamdi Ulukaya ile bu
başarının sırrını,
inovatif süreçleri
nasıl ilerlettiği ve iş
hayatı tecrübelerini
konu alan sohbet
havasında bir röportaj
gerçekleştirdik.
Başarı hikayeniz tüm dünya tarafından biliniyor ama
yine de bize hikayenizden kısaca bahseder misiniz? İş
insanı kimliğinin dışında Hamdi Ulukaya kimdir?
Erzincan’ın İliç kasabasında doğdum. İlkokul ve lise
yıllarını Erzincan'da geçirdikten sonra üniversite eğitimi
için Ankara’ya gittim. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler
Fakültesi’nde eğitiminin ardından dil öğrenimi için 1994
yılında Amerika’ya geldim. İlk geldiğim yıllarda New
York eyaletinin kuzeyinde küçük bir kasabaya yerleştim.
Bir çiftlikte çalıştım. Türkiye’de ailem mandıracılık işiyle
ilgileniyordu. Koyun ve keçi yetiştiren, peynir ve yoğurt
yapan göçebe kültüründen gelen bir aileyiz. Burada bu
işi yapacağımı hiç düşünmemiştim. Ama işte tamamen
rastlantılar sonrası ben de bir gün kendimi aynı işi yaparken
buldum.
Chobani’nin hikayesi nasıl başladı?
Bahsettiğim çiftlikte çalıştıktan sonra ben de New
York’un kuzeyinde küçük ölçekte peynir üretmeye başladım.
Bir gün, reklam olarak gelen bir postada bu bölgede
tam donanımlı bir yoğurt fabrikasının satışa çıktığını
gördüm. Ertesi gün, fabrikayı ziyarete gittiğimde, buranın
yoğurt sektöründen çekilmeye karar veren Kraft’ın kapattığı,
neredeyse 70-80 yıllık çok eski bir fabrika olduğunu
ve son derece düşük bir fiyat istendiğini gördüm.
ABD’deki Küçük İşletmeler Dairesi’nden aldığım kredi ve
yerel idarelerin de yardımıyla, tesisi 2005 yılında 700 bin
dolara satın aldım. Chobani hikayesi böyle başladı.
Peki ekibiniz nasıl oluştu? Chobani’nin bugün fenomen
haline gelen tarifini nasıl elde ettiniz?
İlk dört çalışanı, tesisin 55 kişilik personeli arasından işe
aldım. Tarifi de iki yıl üzerinde çalışarak oluşturdum. Başarıya
ulaşmak için tek şansım vardı, o da insanlara daha
doğal, lezzetli, daha besleyici ve en önemlisi erişilebilir
yoğurt satın alma seçeneği sunmak. Bu girişimimin ne
kadar ileri gideceğini hiç bilmiyordum ama. Tüm bunlar
markayı hayata geçirdiğimiz 2007 yılındaydı.
Ürünü ilk çıkardığınızda nasıl bir reaksiyon aldınız?
Çok olumlu. Ürünün insanlar arasında gerçekten iyi bir
karşılık bulduğuna dair ilk işaretler erken geldi ve bu da
bana gelecek için umut verdi. Tabii insanlardaki satın
alma arzusu güçlü olunca daha çok çalışmam gerekiyordu.
Bu yüzden de 2007’den 2012 yılına kadar sürekli
fabrikada kaldım, üretimi çok yakından takip ettim.
Ardından 2012 yılında, Idaho’da yeni bir fabrika daha inşa
ettim. Idaho’daki tesisimiz, 130 bin metrekarelik devasa
bir fabrika oldu.
Müthiş hızlı bir büyüme olmuş. Bu serüvende hiç zorluklar
olmadı mı?
Olmaz mı! Ama ben her zaman Chobani’nin ne kadar ileri
gidebileceğine ve bu dönemde ne tür zorluklar ile karşı
karşıya kalabileceğine kafa yoruyordum zaten. Kendimi
ve şirketi de bu zorluklara hazırlamak için çalıştım hep.
Haberlerde okuyorsunuzdur, gıda maddesi ürettiğinizde
ve üstelik bu doğal ve soğutulmuş gıda maddesiyse,
arkasında okuduğunuz haberlerden daha fazla bir hikaye
vardır. Sürekli kaliteyi tutturmak birinci öncelik. Ve bir de
büyük çok uluslu şirketler ile rekabet ediyorsanız, bağımsızsanız
ve çok fazla kaynağınız yoksa, bu işin ticari
zorluklarını oluşturur.
Kalite kısmını nasıl bir yaklaşımla ele aldınız?
Gıda üreticilerine, gıda şirketlerine her zaman, kendi
çocuklarına yedirmeyecekleri yiyecekleri üretmemelerini
söylüyorum. Üç çocuk babası olarak, her türlü zararlı
maddenin gıdalardan çıkartılmasını ve çocuklarımızın
sağlıklı şekilde büyüyebilmeleri için elimizden geleni
yapmanın gıda üreticileri olarak bizim sorumluluğumuz
olduğuna inanıyorum. Bir baba olarak, bunu ciddi ve kişisel
bir mesele olarak ele alıyorum.
Çocuklarımıza ve gelecek nesillere sağlıklı bir dünya
devredebilmeliyiz.
Chobani olarak tüm büyük gıda şirketlerinin takip ettiği
yolu izlemek yerine; rekabet etmek, büyümek ve markayı
geliştirmek için yeni yollar ve kaynaklar bulmak için çalıştık.
Dolayısıyla, bugüne kadar zorlu, aynı zamanda keyifli
bir deneyim yaşadık, ama saçlarım da ağardı. Haliyle, bu
pek kolay olmadı diyebilirim.
İşime çok vakit harcıyorum doğru, ama artık biri kız, ikisi
erkek üç çocuk babasıyım. Babalık hayatın bir erkeğe
en büyük armağanı. Babalık, en sevdiğim ve en önem
verdiğim unvanım. Dünyayı çocukların gözünden görebilmek
sihirli bir deneyim. Artık yaptığım her şeyi onlar
için yapıyor, her kararımda çocuklarımdan ilham alıyorum.
İşte bu yüzden, Chobani’de ebeveyn iznini uzattık,
dünyada çocuk açlığı ile mücadele etmek için büyük bir
çaba içine girdik ve yaşadığımız dünyaya yardımcı olmak
için büyük bir özen gösteriyoruz. Her şey çocukların ve
ailelerin başarılı olmasını sağlamak için. Bu benim için
çok önemli.
Amerikan rüyası olarak adlandırılan olgu sizi nasıl etkiledi?
Chobani ancak Amerika’da kurulabilirdi. Gelenek ve
bilgiden oluşan tohumu ben getirdim, ama o tohumun
büyümesine imkan veren toprak Amerika’ydı. Amerika’nın
büyüsü de işte burada. Yani nasıl bir özgeçmişiniz
41
olursa olsun, gerekli
çabayı gösterdiğinizde
yapmaya koyulduğunuz
işi başarabilirsiniz.
Fabrikayı ilk satın
aldığınızda bugünlere
ulaşabileceğinizi düşünmüş
müydünüz?
Doğrusu hayır. Ben,
Mevlana'nın “Yola çık,
yol görünür.” sözünden
ilham alıyorum. Zira
Chobani’yi kurmaya
giriştiğimde, ne daha
önce bir şirket yönetmiştim
ne de ortada
bir iş planım vardı. Gözüme fabrikanın eskimiş duvarları
takıldı; bu duvarların fena halde boyanmaya ihtiyacı vardı.
Ben de oradan başladım. Niye mi? Çünkü bu kolaylıkla
halledilebilecek bir sorundu da ondan. Çalışanlardan
biri, çok sessizce, “Hamdi, ne olur bana bundan daha
iyi fikirlerin olduğunu söyle. Bu duvar son 30 yıldır hiç
boyanmadı. Bunu neden dert ediyorsun?” dedi hatta.
Ben de: “Mike, ikinci bir planım yok.” dedim. Gidip biraz
boya aldım ve ilk dört çalışanımızla beraber kolları sıvayıp
işe giriştik. Bu, benim o güne kadar aldığım ilk ve en iyi
karardı. Harekete geçmenin, bir eylemde bulunmanın
sihirli bir tarafı vardır; insana düşünmenin, yeni fikirler
geliştirmenin kapısını açıyor ve bir ilerleme kaydettiğinizi
hissettiriyor. Bu yüzden, oturup beklemeyin, yürümeye
başlayın, merak etmeyin yol kendiliğinden görünür.
"Ticarette doğru şekilde yapılan iş,
iyilik için kazanılmış çok büyük bir
güçtür."
Sıfırdan başladığınızda takip ettiğiniz en önemli strateji
neydi?
En başından itibaren, çalışanlarımızı ve toplumlarımızı
merkeze koyup her şeyi onların etrafına inşa ettik. Bu,
esas olarak çalışanlarınızı motive ediyor. Chobani’de ben
sürekli küçük şeyleri mercek altına alıp kendimizi geliştirmenin,
daha iyiye doğru gitmenin yeni yollarını arıyorum.
Çalışanlarınızı, büyük bir ailenin parçasıymış gibi
kendi “evlerinde” hissettirmek önemli. Bu, kapsayıcılığın
ve saygının son derece önemli olduğu anlamına geliyor.
Chobani çalışanları, birçok farklı sosyal çevreden geliyor
ve farklılıklarımızın ekiplerimizi daha güçlü ve daha hızlı
hale getirdiğini öğrendim. Herkes yeni fikirler, bakış açıları
getiriyor ve bu da inovasyona ilham veriyor.
Yoğurdu ABD’de sevdiren bir marka olarak, Chobani’nin
pazarı yönlendirmedeki etkisini nasıl oluşturdunuz?
Chobani’yi kurarken alışılagelmişten farklı bir iş yapma
modelini benimsedim. Bu, ürünümüzün kalitesi ve besleyiciliğinden
asla taviz vermeyeceğimiz, herkes için erişilebilir
gıda üreteceğimiz, çalışanlarımızı gözeteceğimiz
ve toplumumuza destek vereceğimiz anlamına geliyordu.
Chobani, gıda sektöründe sıradan düzeni yıkan bir aktör.
Biz şirket olarak start-up zihniyetine sahibiz, genç ve
yenilikçi… Halıhazırda büyük ve büyümeye devam eden
bir pazarda gerçek bir ölçeğe sahibiz. Her iki kulvarda
lideriz diyebilirim. 90’lı yıllarda Amerika’ya ilk geldiğimde
marketlerde erişebilecek birçok gıdanın besin değerinin
yetersiz olduğunu fark ettim. Kaliteli gıdaya erişim ancak
büyük şehirlerde mümkündü ve pahalıydı. Ben Chobani’yi
kurduğumda, çocukken severek yediğim, o basit
lezzetli yoğurdu yapma hedefiyle yola koyuldum. Market
raflarını besin değeri yüksek seçenekler ile doldurarak
yoğurt pazarında alışılmış düzeni yıktık. Şimdi bunu yulaf
sütü ve kahve kremaları gibi diğer inovatif ürünlerimiz ile
yeniden yapıyoruz.
Chobani olarak yulaf sütünü 2019’da üretmeye başladık.
Yulaf sütünün ilginç yanı, geleneksel süt ve kahve kremalarına
benzer dokuya ve çok yönlülüğe sahip. Chobani,
tüketici nezdinde marka güvenini ve sevgisini zaten yıllar
içinde oluşturmayı başardığı için, yulaf sütümüz de çok
başarılı oldu. Chobani kısa zamanda kategorinin en çok
satan üç yulaf sütü markasından biri haline geldi. Aynı
zamanda, probiyotik içecekler, soğuk kahve ve kahve
kremaları gibi diğer heyecan verici kategorilere de girdik.
Yenilik yapmaya, yeni kategorilere girmeye ve herkese
lezzetli ve besleyici yiyecekler sunmaya devam edeceğiz.
Bu asla değişmeyecek. Buradaki en kritik konu yenilik.
Nerede gelişebileceğinizi, büyüyebileceğinizi ve yeni şeyler
deneyebileceğinizi görmek çok önemli.
Bugüne kadar gördüğümüz CEO’lar, toplumdan aldıklarının
küçük bir bölümünü topluma geri verdiler.
Ancak, siz servetinizin ciddi bir kısmını topluma harcamanız
itibariyle klasik CEO konseptine bir alternatif
haline geldiniz. Sizi buna iten ne oldu?
Son 40 yılda işletmelere ve CEO'lara rehberlik eden “oyun
kitabı”nın bozulduğunu kabul etmenin zamanı geldi.
Sadece hissedarlara fayda sağlamak amacıyla kârı maksimize
etme fikri, hayatım boyunca duyduğum en aptalca
şey diyebilirim. Kapatılmakta olan eski bir gıda fabrikasını
satın almaya karar verdiğimde bu kararı almamı sağlayan
da orada çalışan insanlarla tanışmak oldu. O an beni en
çok etkileyen şey, oranın yalnızca eski bir fabrika olması
değildi. Orası adeta bir zaman makinesiydi. İnsanların
hayatlarını inşa ettiği bir yer. Şirket yalnızca yoğurttan
değil, çalışanlarından da vazgeçiyordu. Sanki yeterince
iyi değillermiş gibi. İşte beni en çok etkileyen insanların
o kapanma sürecindeki davranışlarını görmek oldu. Öfkelenen
yoktu. Sadece sessizlik vardı. Onurlu bir şekilde
fabrikayı kapatıyorlardı. Çok sinirlenmiştim. CEO orada
bile değildi, cam kulesinde bir yerde, önündeki bilanço
tablolarına bakıyor ve fabrikayı kapatıyordu.
Bilançolar ve kâr-zarar tabloları size her zaman işin sadece
bir kısmını gösterir. İnsanlar ve topluluklar hakkında
hiçbir şey söylemezler. Ne yazık ki günümüzde işle ilgili
birçok karar da bu şekilde alınıyor. Bilançoların ötesine
geçip büyük resme bakmak olmalı asıl yaklaşım. Zira
insanları kârın önüne koyan işletmeler hayatları değiştirebilir
ve dünyayı bulduklarından daha iyi bir durumda
bırakabilir. Buna mülteciler gibi işe ihtiyacı olan insanlara
işbirliği sağlamak ve onlara geçimlerini sağlamaktan
daha fazlasını veren adil ücretler ödemek de dahil.
“Etki Yaratan”, “Sosyal CEO” olarak değerlendirilen bir
profil çiziyorsunuz. Siz bu konuda kendinizi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Chobani’yi daha en başından anti-CEO kuralları izleyerek
kurdum ben. İlhamımı da, çalışanlarımızın, topluluklarımızın,
tüketicilerimizin ve toplumumuzun öncelik hale
getirilmesini hedef alan bir iş yapma biçiminden aldım.
Doğru yapılan işin her zaman, başarıyı ve güçlü sonuçları
desteklediğine, aynı zamanda yaşamları değiştirme ve
toplulukları güçlendirme yeteneğine sahip olduğuna
inandım. CEO'lar olarak daha fazlasına sahip olmamıza
gerek yok, ancak insanlık için daha fazlasını yapmamız
gerekiyor. Bir haksızlık gördüğümüzde sesimizi çıkarmamız
gerekiyor. Sorunları çözmek için kaynaklarımız
olduğunda bunları kullanmalıyız.
Bir defa insanlık üzerinde çalışmaya başladıktan sonra
bu durum bir mıknatıs görevi görüyor. Sosyal meseleleri,
yani toplumumuzu, çalışanlarımızı merkeze koyduğunuzda,
kâr onun arkasından gelir, merak etmeyin. Nitekim
Chobani’nin başarısı, bir şirketin faaliyetlerini nasıl
yürüttüğünün, en az ürettiği ürün kadar önemli olduğunu
teyit ediyor. Şirketlerin sadece kâra değil, insanlara
da odaklandığı, dünyayı daha iyi hale getirmeye çalıştığı
bu yeni iş yapma tarzı, her modern şirketin kalbinde yer
almalı. Her biriniz bugün değişiklik yapmak için gerekli
güce sahipsiniz. Markayı ve şirketlerin işlerinde yaptıklarını
beğenmiyorsanız, bunları çöpe atabilirsiniz. İşini
42
doğru yapanları görürseniz de onları ödüllendirebilirsiniz.
Sonunda, bunların hepsi bizim sorumluluk alanımıza giriyor.
Yeni iş yapma biçiminde, biz hesabı şirket yönetim
kurullarına değil tüketicilere veriyoruz.
Global mülteci krizine cevaben, dünyanın dört bir yanındaki
büyük şirketleri mültecilerin ekonomik entegrasyonunu
sağlamak üzere seferber etmek amacıyla
Tent’i kurdunuz. Nasıl çıktı bu fikir?
Mülteciler ve göçmenler en başından itibaren Chobani’nin
iş gücünün hayati bir parçasını oluşturdular. Mültecileri
ilk defa işe almaya başladığımızda, bu “mülteciler
için çalışmak” değil, topluma bir hizmetti. Yaşadığım
toplumda işe ihtiyacı olan mülteciler vardı, Chobani’ye de
işçi gerekiyordu. Biz de haliyle onları işe almaya başladık.
Chobani kurulduğundan bu yana, New York ve Idaho'daki
fabrikalarımızda yüzlerce mülteciyi işe aldık, almaya da
devam ediyoruz. Beni, dünyanın dört bir yanındaki diğer
iş liderlerini mültecileri işe almaları, eğitmeleri ve mentorluk
sağlamaları için seferber etmeye iten de bu oldu.
İşte Tent’i, 2016 yılında, global iş dünyasını mültecilere iş
ve kariyer fırsatları konusunda harekete geçirmek için
kurdum.
Tent böylesine karmaşık ve yaygın bir meseleyi nasıl
özgün bir şekilde ele alıyor? Şirketlere karşı gerçekleştirdiğiniz
bu çağrı nasıl karşılık buldu?
Chobani’de edindiğim tecrübeler, beni başka şirketlerin,
mültecileri işe alıp eğitip mentörlük sağlayarak onların
ekonomik entegrasyonlarına ivme kazandırabileceklerine
ve yeni hayatlarına katkıda bulunabileceklerine inandırdı.
Bu, iki tarafın da kazançlı çıkacağı bir senaryo. Mülteciler,
her şirketin iş gücüne katkı sağlayacak çalışkan,
metanetli ve dürüst insanlar. Hep söylerim: “Bir mülteciyi
işe aldığınızdan itibaren, o insan artık bir mülteci değildir.
Mültecilik ancak kendi ayaklarınız üzerinde durduğunuzda
biter.” İş bulduklarında hayatlarını değiştirecek bir
özgüvene kavuşurlar, uzun ömürlü ekonomik, sosyal ve
toplumsal bağımsızlık elde ederler. Kritik şekilde, mültecileri
işe alan şirketlerde çalışanların birbirlerine olan
bağlılıklarının arttığı görülürken, tüketicilerin de mültecileri
destekleyen şirketlerden ürün satın almaları daha
olasıdır; dolayısıyla bu senaryoda herkes kazanır.
Bugün Tent, Hilton, Pfizer, Amazon gibi dünya çapında
300'den fazla büyük şirketten oluşan bir ağ. Bunların
hepsi, finansal bağışların ötesine geçmeyi taahhüt eden
ve mültecileri işe alarak, aynı zamanda mülteci girişimcileri
destekleyerek ve mültecilere yardım etmek için ticari
ürünler ve hizmetler geliştirerek mültecileri kendi işlerine
entegre eden şirketler. İlerleyen zamanlarda daha birçok
şirketin bize katılmasını umuyorum.
Sosyal faydalar açısından gerçekleştirdiğiniz projelere
ek olarak, Türkiye’de gençlere girişimcilik konusunda
destek sağlayan çalışmalarınız da bulunuyor. Hamdi
Ulukaya Girişimi olarak bugüne kadar Türkiye’de faaliyet
ve hedefleriniz neler oldu?
Hamdi Ulukaya Girişimi, işletmelerin toplumu daha
iyiye dönüştürme gücüne sahip olduğu vizyonuyla
2017 yılında başlattığımız bir girişimci destek programı.
İnanıyorum ki, girişimcilik, şu dünyada iyilik namına bir
şeyler yapabilmenin en etkili yollarından biri. Benim için
girişimcilik; insanlara daha yaşanır bir hayat sunmak için
fırsatlar yaratmanın bir diğer adı.
Chobani’yi kurarken, elimde başarının garantili yollarını
bana göstersin diye açıp bakabileceğim bir harita yoktu.
Ama yaşadıklarımdan çıkardığım birkaç dersin bana
faydası dokundu ve şimdi ben de bunları bulduğum her
fırsatta kendi yolculuklarına başlayan yeni girişimcilerle
paylaşmak için Hamdi Ulukaya Girişimi’ni kurdum. Anadolu'nun
girişimcilik açısından gücü olduğuna inandığım
için, bu benim için aynı zamanda hayatta başardıklarımı
vatanıma geri verme projem.
Anadolu’nun potansiyelini harekete geçirmek istedim ve
bugüne kadar 100.000'e yakın başvuru ve eğitimlerimize
katılan 300'e yakın genç girişimci ile Türkiye'nin en çok
rağbet gören destek programlarından biri olduk. Katılımcıların
yarısından fazlasını ise kadınlar oluşturuyor. Dört
yıldan kısa bir süre içinde girişimlerin yüzde 66'sı ürünlerini/hizmetlerini
küresel pazarlara taşıdı. Anadolu’dan
çıkacak daha çok başarı hikayesi var. Gelecek programla
ilgili ayrıntıları paylaşmaktan büyük heyecan duyuyorum.
Son olarak, başarılı bir girişimci olarak, Genç Girişim
Dergisi okurlarına ne gibi tavsiyelerde bulunmak istersiniz?
Hepimiz dünyayı daha iyi bir yer haline getirme sorumluluğunu
paylaşıyoruz. Geleceğin liderleri, yenilikçileri
olarak siz değerli öğrenciler bana umut veriyorsunuz.
Çocukken, her zaman yaşadığım yerdeki o dağların
ardında neler olduğunu merak ederdim. Uzakta nasıl bir
dünya vardı?
Türkiye’nin doğusundan, önce Ankara’ya sonra da New
York’a uzanan hayatımda edindiğim tecrübelerle konuşuyorum.
Öğrendiğim en önemli şey; hepimiz insanlığın
bir parçasıyız ve aramızdaki farklar çok az. Dolayısıyla,
bunun bilincinde olmalıyız ve insanlığa fayda, toplumlara
katkıda bulunmak için çaba sarf etmeliyiz. Sesimizle,
kazancımızla, zamanımızla... Yapabileceğimiz ne varsa...
İnanın bu çabalar sizlerin hayatına da çok büyük bir zenginlik
katacaktır.
43
GENÇ GİRİŞİM DERGİSİ
OKUYUCUSUNA AÇIK MEKTUP
“
EDEBİYATTA
KISKANÇLIK
”
Sanat dünyasının
duayen isimlerinden,
edebiyat ve müzik
alanında sayısız
eserler ortaya
koymuş; 1997
yılında "Engereğin
Gözü" romanıyla
kazandığı Balkan
Edebiyat Ödülü ile
beraber ulusal ve
uluslararası alanda
adını altın harflerle
yazdıran Ömer Zülfü
Livaneli Genç Girişim
Dergisi okurları
için "Edebiyatta
Kıskançlık" adlı açık bir
mektup kaleme aldı.
ZÜLFÜ LİVANELİ
Yazar / Müzisyen
Bütün insani temalar gibi kıskançlık da edebiyatın çok ilgilendiği
bir konu. Kadın erkek arasındaki kıskançlık, mesleki rekabet,
yükselme hırsı, komşusunu, işyerindeki arkadaşını kıskanma gibi
temalar, büyük yazarların başyapıtlar vermesine neden olmuş.
Gogol'un “Palto” hikâyesi bu alandaki en unutulmaz örneklerden
biri. İşyerindeki arkadaşlarının hepsinden daha pahalı bir palto
yaptırıp giymek isteyen zavallı, yoksul memurun trajikomik
öyküsü o kadar etkili olmuş ki daha sonraki büyük Rus yazarları,
“Hepimiz Gogol'un paltosundan çıktık.” demiş.
Kendini küçük görme, rakibini kıskanma olgusu, Dostoyevski'nin
de en sevdiği konulardan biridir. Yeraltından Notlar'la bu konuda
erişilmez bir noktaya ulaşmıştır. Kadın erkek kıskançlığının
başyapıtlarını saymam gerekirse aklıma hemen Binbir Gece
Masalları ve Othello gelir. Binbir Gece Masalları aldatma üstüne
hikâyelerle doludur ama burada söz konusu olan kadının
aldatmasıdır.
Yoksa erkeklerin yüzlerce kadınla yatıp kalkması aldatma
sayılmaz. Alberto Moravia'nın “Kıskançlık” adlı romanı da 20. yüzyıl
kıskanma anlayışına bir örnektir. Ama edebiyat ve kıskançlık
denilince akla başka bir konu, yani edebiyatçılar arasındaki
kıskançlıklar geliyor. Bu konu inanılmayacak kadar zengin
örneklerle dolu. Yalnız edebiyatta değil, sanatın her alanında
sanatçılar arasında kıskançlık eksik olmamış.
Bunun en unutulmaz örneklerinden birisi, iki besteci arasında
yaşanmış: Salieri ve Mozart. Genç dahi Mozart'ı bir türlü
hazmedemeyen, hatta onu öldürttüğü söylenen Salieri hayatını,
Mozart'ı kıskanmak üzerine kurmuş dense yeridir. Çünkü
yaşamında başka hiçbir tutku yok. Edebiyatçılar arasında da böyle
ölümcül kıskançlık krizlerine rastlanıyor. Bir Arap yazarı işi gücü
bırakmış, ünlü şair Adonis'in Fransız şiirinden nasıl aşırı derecede
etkilendiğini kanıtlamaya çalışan 1000 sayfalık bir kitap yazmış.
44
Dile kolay, 1000 sayfa bu. Kim bilir kaç yılını
almıştır. Aynı emeği kendi eserine harcasa
belki doğru dürüst bir şeyler koyabilecek
ortaya ama o kör olası kıskançlık zehiri
düşmüş bir kere içine.
Fransız yayımcım Gallimard'ın Yabancı
Edebiyat Direktörü, ilginç bir hikâye
anlatmıştı. Nobel Ödülü'nün Camilio Cela'ya
verilmesi üzerine, yıllarca Nobel bekleyen
başka bir İspanyol yazar üzüntüsünden
ölüvermiş. Saçmalığa bakın! Bir jüri ödül
verdi ya da vermedi diye koca bir hayat
gidiyor. Oysa Nobel almamış olan Tostoy
gibi büyük yazarlar, ödülün ve paranın
getireceği yüklerden kurtulmuş oldukları için
sevinmişlerdi bile. Bildiğiniz gibi Jean Paul
Sartre ise reddetmişti. Edebiyatçılar arası
kıskançlık konusu pek uzundur, bitmez ama
biraz da bizim buralara getireyim sözü.
Hepimizin bildiği gibi Türkiye zaten
kıskançlıkların çok yüksek olduğu bir ülke.
Dilimiz bu konuda ne kadar zengin!
Bir düşünsenize: Kıskançlık, haset, gıpta, çekememezlik vs. (Bunların içinde bir tek gıpta olumlu). Yazarlar
arasında da kıskançlık eksik olmaz. Birbirleri aleyhine dedikodu eder, kötü ve bazen de iftira dolu yazılar
yazarlar.
Bence bunun çok önemli bir ölçüsü var: İyi ve yaptığı işe güveni olan yazarlar kesinlikle başka yazarlara
sataşmıyor, onları karalayan yazılar yazmıyor, ömürlerini meyhanelerde başka yazarları kötüleyerek
tüketmiyorlar. Mesela Nazım'ın “Hayatım boyunca hiç kimseyi kıskanmadım.” diye başlayan bir yazısı var.
Zaten koskoca Nazım kimi kıskanacaktı ki? Düşünelim Yahya Kemal, Tolstoy, Marquez, Verlaine, Yunus
Emre, Mevlana, Hafız, Danthe, Goethe kimseyi kıskanmış mıdır? Düşüncesi bile saçma geliyor değil mi?
Onlar büyük eserlerini yaratırken, bir takım finolar paçalarına saldırmışlardır sadece. Çoğu da bunlara
cevap bile vermemiştir. Çünkü bir Arap ata sözü “Yol boyunca sana havlayan her köpeğe cevap verirsen
menzile ulaşamazsın.” der ki, doğrudur.
İşte size şaşmaz bir ölçü: Her kim ki başka yazarlar, şairler hakkında buram buram kompleks ve kıskançlık
kokan yazılar yazmıyor, onlara hakaret etmiyorsa, büyük bir yaratıcıdır. Bunun tam tersine, her başarılı
meslektaşına saldıran birini gördünüz mü anlayın ki o bir zavallıdır. Ve ne yazık ki bazıları 70-80 yaşına da
gelse bu illetten kurtulamaz.
Mezara bile birilerini kıskanarak gider..
45
“
POSTA
PULU
”
“
Beni farklı kılan sadece
tutkulu bir meraklı
olmamdır.
”
"Aslında herkes
gibi başarılı
insanlar da
yolculuklarında
tuzaklar ile
karşı karşıya
kalıyorlar ancak
bunları aşıyorlar,
sorunlar ile
mücadeleden
asla
vazgeçmiyorlar."
ZAFER MAŞALACI
Zingat İnsan Kaynakları ve
Eğitim Genel Müdür Yardımcısı
"Beni farklı kılan sadece tutkulu bir meraklı olmamdır."
Üstün zekası ile dünyanın gelmiş geçmiş en önemli
bilim insanlarından biri olan Albert Einstein zekası ile
ilgili iltifat aldığında durumu böyle tarif etmiş. Bu sözü
o gün işitenler ya da sonrasında duyup okuyanlar tevazu
gösterdiğini düşünebilirler. Oysa belki de gerçekliğe
son derece bağlı olarak basitçe doğuştan gelen bir yeteneği
değil de sürekli beslediği kazanılmış bir becerisinin
ne kadar önemli olduğunu paylaşıyordur bizimle.
Gerçekten de merak öğrenme yolculuğunun anahtarı
aslında. Üstelik siz onu besledikçe hiç doymayan ve açlığı
artan, gittikçe daha da güçlü olan bir aslan, ihmal
ettiğinizde de bir köşede kurumaya terk edilmiş değerli
bir çiçek gibi.
Yaşamda iz bırakan insanların hayatlarında güçlü kişisel
amaçlarının olduğunu, amaçlarına ulaşabilmek
için sürekli bir öğrenme yolculuğunda meraklarını
canlı tuttuklarını ve elbette gideceği yere gidene kadar
zarfın üzerinden kopmayan bir posta pulu gibi inatçı
ve tutkulu olduklarını görebiliyoruz. Einstein bu sözü
söylediğinde basitçe hayata ve mücadeleye dair en
değerli şifrelerden birini vermiş oluyor.
Aslında herkes gibi başarılı insanlar da yolculuklarında
tuzaklar ile karşı karşıya kalıyorlar ancak bunları aşıyorlar,
sorunlar ile mücadeleden asla vazgeçmiyorlar. Bununla
birlikte kişisel dünyalarını da çok iyi yönetiyorlar.
Böyle olunca özellikle en sinsi tuzaklara karşı hep güçlü
bir duruş sergileyebiliyorlar.
Bunlardan bir tanesi de tatmin ve yetinmek tuzağı.
Alkış aldığımız performans ile tatmin olmak, azına razı
46
gelmek, daha fazla zorlanmadan kaçmak.
Yetinmek aklımızın bedenimizi
ele geçirdiği önemli bir olgu. Kontrolü
elden bıraktığımızda bizi hayallerimizden
uzaklaştıran o ses. Üstelik kontrolü
ele geçirmek için bize gayet mantıklı
argümanlar ile gelir. Yoruldun artık uyu
biraz! Bırak biraz da başkaları uğraşsın.
Biz de zaman zaman bu mantıklı sesi
dinler ve gayretin, çabanın ateşinden,
yetinmenin gölgesine kaçarız. Oysa
bizi amacımızın yolunda tutacak olan
o ateştir. Bizi güçlü kılacak o sıcaklık
ve oradaki gayretimizdir. Öyle ya “Bizi
buraya getiren buradan sonraya götürmez”.
Sahip olduğumuz, bildiklerimiz,
öğrendiklerimiz ve geliştirdiklerimiz bulunduğumuz noktaya ulaşmamızı sağlamıştır,
belki biraz daha fazlası için biriktirdiğimiz de vardır ama hayalimiz ya da ulaşmak istediğimiz
yer için yetmez. Başka yolların belirgin olabilmesi ve ufkumuz açılması için yetmez.
Bu ideallerin hepsi bir yanımız “dur, yetin” dese de bize mücadeleye devam etmemiz
gerektiği gerçeğini yüksek sesle söyler. Bu yolculuklarında başarılı olanların öğrenme
konusunda geldikleri nokta bir reçete niteliğinde. Dikkatle izlenmesi gereken bir rota.
Öncelikle bir hedefleri var. Kendilerine ait bir hedefleri! Bu herhangi bir konuda öğrenme
hevesinden çok daha fazlasını sağlıyor onlara çünkü insanlar hedefleri olduğunda daha
meraklı oluyor ve “merak” öğrenme macerasının rehberi niteliğinde. Sizin vazgeçmenize
izin vermeyen, yeni yollar denemenizi isteyen ve hep yanınızda olan bir rehber.
Reçetenin diğer bölümünde öğrenme konusundaki heveslilerin bu heveslerini besleyen
şeyin tutkuyla bağlı oldukları “idealleri” olduğunu görüyoruz. Hepsinin istisnasız bir
kişisel hedefi var ve bu karşımızda tunç bir heykel gibi duran tartışmasız gerçek. Harika,
zaten hepimizin hedefleri var öyle değil mi? İster henüz akademik eğitimi devam eden
genç bir birey, ister aile şirketimizin başında bir patron ister çok uluslu bir firmada iyi bir
konumda ücretli beyaz yakalı çalışan olalım. Hedeflerimiz var… Var da acaba o hedefler
bizim hedeflerimiz mi?
Bugün dünyanın en önde gelen şirketlerinin insan kaynakları üniversite mezuniyetine
bakmadan ‘kişilerin becerilerine odaklanarak’ işe alım yapmaya başlamışken acaba biz
ailemizin istediği ve verdiği hedef doğrultusunda iyi bir üniversite eğitimi için çabalıyor
olabilir miyiz? Aile şirketimizin başında babamızın ya da annemizin hayallerini gerçekleştirmeye
çalışıyor olabilir miyiz? Herkesin girmek için can attığı o şirkette Genel Müdür
Yardımcısı'nın bu yıl verdiği satış hedefleri için yarışan Bölge Müdürü olabilir miyiz? Tabii
ki bu yönlendirmeler ve istenenler benim asli hedefime ulaşmamı sağlayacak adımlarsa
yolumuz doğru. Ya değilse!
Bu durumda aslında yetinmekten de
önce ilk tuzak sadece söyleneni yapmak,
birilerinin yaşamımızı tayin etmesine,
kazancımızı belirlemesine, hayalimizi
tarif etmesine izin vermek, yani
bizim dışımızdaki birilerinin istediklerini
kendi hedefimiz gibi benimsemek!
İşin özü insan muhteşem bir mekanizma.
Harika bir donanım ile geliyor yaşama.
Sadece sahip oldukları, yatkınlıkları
ve her seferinde yeni amaçları için yeni
edineceği bilgi ve beceriler ile potansiyelinin
daha fazlasını kullanabileceği,
kalıcı tatmin elde edebileceği,
47
tüm yaşamı boyunca daha fazla üretip mutlu
olabileceği oyuna başlayamadan kurulu mekanizmalar
içinde buluyor kendisini ve kendi
hedeflerini gerçekleştirmek isteyenlerin ona
sunduklarıyla yetinerek süresini tüketiyor.
Üstelik bu olurken mutlu da oluyor, olduğunu
sanıyor. Tüm istenenler, başkalarının
verdiği hedefler gerçekleştirildiğinde alkışlanıyor,
takdir ediliyor. Şimdi bu konuda biraz
düşünelim. Aslında o istenenleri yapana
kadar geçen sürede yani tükettiğimiz yaşamımızın
o periyodunda bizden isteneni
yaparak ve alkış alarak ne elde ediyoruz?
Takdir denen bağımlılık yaratan ve etkisi çok
hızlı geçen lezzetli içeceğin tadı damağımızdan
gitmeden yeni isteğin gerçekleşmesi
için yola çıkarılıyoruz. Peki günün sonunda
yine başarsak da aldığımız alkış ve ödüllerden bir öncekinden daha az keyif almamızın
nedeni nedir sizce? İçimizdeki o açlığın, susuzluğun nedeni? Adını koyamadığımız o his
‘başka birinin hedefini gerçekleştirmek’ için çabalarken aldığımız ödül ile tatmin olmadığımız
gerçeği olabilir mi? İşte başarılı olanların keşfettikleri bir gerçek de bu.
Yaşamımızın süresini uzatamıyoruz ancak yaşamımızı daha zengin hale getirerek dolu
dolu yaşayabiliriz! Okuyarak, öğrenerek, gezerek, dinleyerek, paylaşarak, kişisel hedefleri
için her gün bir tuğla koyarak yaşamı zenginleştirmek, daha çok yaşamak mümkün. O
halde ne zaman karar verirsek verelim asla geç olmayacak olan “kişisel hedefimizi belirlemeye”
ve o yolda her gün en az bir adım atmaya başlamak tükettiğimiz süreyi daha
anlamlı hale getirecek.
Bir amacı olmalı insanın, amacını bulmalı! Sonra öğrenme ve gerçekleştirme yolculuğuna
çıkmalı. Bir posta pulu gibi tutku ile bağlanmalı ve asla vazgeçmemeli. Böylece alkış
tutulacak performansından çok daha fazlası olduğunu görecek, potansiyelinin her zerresini
fark edip daha fazlasına ulaşabilecek, bahşedilen yaşamını dolu dolu yaşayabilecek.
Bu amaç için de bir posta pulu gibi inatçı ve tutkulu yapışacak hedefine giden zarfa. Hiç
kopmadan yolculuğun tadını çıkararak. İşte reçete bu!
Keyifli yolculuklar...
48
@Duzey_as
KOD: GGD38
49
GİRİŞİMCİ KADINLARIMIZI
ODAĞINA ALAN BAŞARILI LİDER:
İMGE KAYA SABANCI
Kadın ve erkek hayatın her
alanında eşit ve dengeli
roller benimsemeli.
“
”
50
"En Etkili 250 Kadın
Lider" arasında
gösterilen, kadın
girişimcilere sonsuz
desteklerini sunan ve
başarılarını
çeşitli ödüllerle
taçlandıran İmge Kaya
Sabancı ile keyifli bir
röportaj gerçekleştirdik.
Ernst & Young “Girişimci Kadın Liderler Programı”
Avrupa, Orta Doğu, Hindistan ve Afrika
Bölgesi Direktörü Goldman Sachs 10.000 Kadın
Programı Türkiye Yöneticisi olarak birçok
çeşitli çalışmalarda bulunmuşsunuz. Şu an
ise IE Business School'da, İşletme bölümünde
akademisyen olarak görev alıyorsunuz. Bunun
yanı sıra uluslararası danışmanlık görevi
de üstleniyorsunuz. Peki, tüm bu kariyer sürecinin
yanı sıra İmge Kaya Sabancı kimdir? Sizi
daha yakından tanıyabilir miyiz?
Tabii ki. Çok kişisel bilgilerle başlayacak olursam;
evliyim, şu anda ilk çocuğumuza hamileyim,
yıllardır bizimle ülke ülke, şehir şehir
gezen ailemizin çok önemli bir parçası bir köpeğimiz
var. Fethiyeliyim, İzmir’de büyüdüm.
Tam bir Egeli olarak iyi zeybek oynarım.
Her zaman gururla söylüyorum ki BAL’lıyım
(Bornova Anadolu Lisesi) ve Sabanci Üniversitesi’nin
ilk mezunlarındanım. Birlikte yaratmak
ve geliştirmek felsefesini o yıllardan beri
özümsedim ve yıllarca aktif olarak Toplumsal
Duyarlılık Projeleri’nde çalıştım. Ayrıca Özyeğin
Üniversitesi’nde Yöneticiler için İşletme Yüksek
Lisansı (Executive MBA) yaptım. Şimdi ise o
benim aldığım dersleri veren konumdayım. IE
Business School’da akademisyen olarak çalışıyor
ve bir yandan da doktoramı yapıyorum.
Goldman Sachs 10.000 Kadın ve EY Girişimci
Kadın Liderler Programları ile, çok büyük bir
zevkle ve şevkle ve harika bir ekiple yıllarca
kadının ekonomik güçlenmesi, cinsiyet eşitliği
ve girişimcilik için çalıştım. Bu alanlardaki
pratikteki bu yoğun deneyimimi teori ile de
güçlendirmek ve mevcut sorunların çözümüne
bilgi üreterek de katkıda bulunmak amacıyla
akademisyen olmaya karar verdim. Bunu da
dünyanın en iyi işletme okullarından birinde
yapmak istedim ve böylece IE ve İspanya maceram
başladı.
Bir yandan akademik araştırmalarımı yürütürken
bir yandan da sosyal politika belirleyiciler,
uluslararası organizasyonlar, özel sektör, üniversiteler
ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak
çalışmalar yapmaya devam ediyorum. Ayrıca
yıllardır yaptığım gibi, hem kadın girişimcilere
hem kariyerinin başındaki gençlere mentorluk
yapıyorum.
IE Business School; inovasyon, küresel bir vizyon,
girişimci bir zihniyet ve beşeri bilimlere
benzersiz bir odaklanma yoluyla olumlu değişim
yapmak için yarının liderlerini bugünün
dünyasına ve yarının dünyasına hazırlayan,
onlara başarılı olmak için ihtiyaç duydukları
ilgili bilgi ve becerileri sağlayarak etki yaratan
ve daha nice çalışmalar yürüten yenilikçi bir
kurum. Peki, IE Business School’da sizler neler
yapıyorsunuz? Bize biraz çalışmalarınızdan
bahsedebilir misiniz?
Gene inanıştan farklı olarak, aslında akademisyenlerin
öncelikli işi araştırma yapmak. Ben de
51
girişimcilik alanında çeşitli makaleler üzerinde
çalışıyorum. Makalelerimde mutlaka cinsiyet
eşitliği perspektifini tutmaya çalışıyorum. Mesela
şu an üzerinde çalıştığım makalem girişim
yatırımlarında cinsiyet eşitsizliğine yol açan,
daha önce fark edilmemiş bir mekanizmayı
ortaya çıkarmak üzerine. Ne mutlu ki bu makalem,
hem İşletme biliminin hem de onun alt
dalı Girişimcilik’in en önemli konferanslarında,
bağımsız bir akademik jüri tarafından, katılan
yüzlerce makale arasından en iyi makaleler
arasına seçildi. Ayrıca da IE Sürdürülebilir Araştırma
Ödülü’nü kazandı. Araştırmalarımın yanı
sıra, hem Sosyal Girişimcilik ve Etki Yatırımı (Social
Entrepreneurship and Impact Investing)
üzerine ders veriyorum, hem de lisans öğrencilerine
tez danışmanlığı yapıyorum.
Bu sene verdiğim dersler için öğrencilerin
değerlendirmeleri sonucu “IE Teaching Excellence
Award”u (öğretim mükemmelliği ödülü)
kazandım. Emeklerinin bu kadar güzel takdir
edilmesi, tabii ki çok onore edici… Tüm öğrencilerime
tekrar gönülden teşekkür ediyorum.
Bir yandan da, çalışma ve örgütlenmenin
demokratik ve sürdürülebilir yollarını arayan,
ülkeler arası ve disiplinler arası bir sosyal bilimciler
ekibiyle çalışıyorum. Bu iş birliğinin
bir parçası olarak, Harvard, Yale gibi dünyanın
önde gelen üniversitelerinden 12 kadın akademisyen
ile birlikte yazdığım ilk kitabım, “Democratize
Work: The Case for Reorganizing the
Economy”, Ekim 2020’de yayımlandı. Kitapta
ben, özellikle toplumsal cinsiyet eşitsizliğine
odaklanarak, pandeminin eşitsizlikler üzerindeki
etkisi üzerine bir bölüm yazdım. Kitap şu
anda İngilizce, Fransızca, İtalyanca ve Portekizce
olarak raflarda. Diğer dillere çeviriler ise
devam ediyor.
Türkiye’deki çoğu sektörde, kadın yönetici
sayısının olması gerekenin altında olduğu
maalesef bilinen bir gerçek… Ancak biliyoruz
ki kadınlar her sektörde son derece başarılı,
çalışkan, üretken, vizyoner ve lider roller
oynayabiliyor. Peki, fırsat eşitliğini baz alan
şirketlerin daha başarılı olduğu gerçeğini de
bilmemize rağmen sizce bu mevcut eşitsizliğin
en temel sebebi nedir? Fırsat eşitliğinin
yakalanması için günümüzde nasıl çalışmalar
yürütmeliyiz?
İş dünyasındaki cinsiyet eşitsizliğinin en temel
sebebi tabii ki toplumsal cinsiyet eşitsizliği. İş
dünyasındaki durum toplumsal durumun bir
yansıması. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin sebebini
ise tek bir maddeye indirgememiz çok
zor. Fırsat eşitsizliği, eğitime ve sağlık hizmetlerine
erişim, toplumsal önyargılar, cinsiyete dayalı
yanlış inanış ve uygulamalar, ev ve bakım
sorumluluklarının büyük
çoğunlukla kadının üzerinde
olması, siyasi temsil
eksikliği, rol modellerin
yeterli sayıda ve görünür
olmaması gibi birçok sebep
sıralayabiliriz.
Fırsat eşitliğini yakalayabilmemiz için ise her
seviyede müdahale gerekiyor; yani hem toplumsal,
hem devlet, hem şirketler, hem aile,
hem de bireysel düzeyde aksiyonlar alınması
gerekiyor.
Sorunuza cevaben iş dünyasındaki kısma
odaklanacak olursak, önce politika bazında
fırsat eşitliğini kuvvetlendiren ve ayrımcılığı
cezalandıran uygulamalar, kanunlar çıkarılması
ve bunların uygulandığından emin olunması
gerekiyor. Bir yandan toplumsal düzeyde önyargılarla
savaşan, ev, çocuk ve yaşlı bakımının
eşit paylaşılmasını destekleyen bilinçlendirme
çalışmaları yapılması gerekiyor. Şirketlerin
mutlaka eşit işe eşit maaş uygulamalarını
benimsemesi gerekiyor. Ne yazık ki şu anda
dünyada hiçbir ülkede eşit işe eşit ücret sağlanabilmiş
değil.
Aynı işi yapan kadınlar erkeklerden -ülke ve
şirkete göre değişen oranlarda- daha az maaş
alıyorlar. Eşimin de içinde olduğu 15 ülkeden
bir akademisyen grubu bu etkiyi bilimsel
metotlarla çok net ortaya koyan bir araştırma
yaptılar, yakında yayınlanacak. Ayrıca başka bir
önemli aksiyon, şirketlerin, şirket içi eşitliği artırmak
üzere hedefler koymaları ve buna göre
harekete geçmeleri.
Bu hedefler yönetim kurulu, yönetici seviyesi
ya da genel olarak kadın çalışan oranına kadar
farklı seviyelerde olabilir. Bir yandan da doğru
rol modellerin görünür kılınması, şirket içi
sponsorluk ve mentorluk çalışmaları ve aile yaşamını
destekleyici, kolaylaştırıcı uygulamaların
devreye sokulması önemli.
52
Nerede yaşıyor olursak
olalım, toplumsal
cinsiyet eşitliği temel
bir insan hakkıdır. Toplumsal
cinsiyet eşitliğini
geliştirmek, yoksulluğu
azaltmak, sağlığı, eğitimi,
korumayı ve refahı
desteklemek dâhil olmak
üzere hepsi, herkes
için sağlıklı bir toplum
demektir. Sizler de bu
alanda yaptığınız çalışmalar
ile birçok insanı
motive etmektesiniz.
Size göre eşitliğin sağlanmış
olacağı yeni bir
dünya için, günümüzdeki
kadın veya erkek tam
olarak nasıl roller benimsemeli?
Toplumsal cinsiyet eşitliği
aslında en temelde ailede
başlıyor. O sebeple evde eşitliği başlatmak büyük
önem taşıyor. Bunun için ev işleri, çocuk
ve yaşlı bakımı gibi sorumlulukların kadınlar
ve erkekler arasında eşit paylaşılması çok
kritik. Şu anda bu yükler ne yazık ki tüm dünyada
çoğunlukla kadınların üzerinde. Bu da
kadınların kendilerine ve kariyerlerine daha az
vakit ayırmaları ve daha fazla yorulmaları anlamına
geliyor. Ayrıca araştırmalar gösteriyor ki
bu işlerin gelir getirmeyen işler olması, onların
önemsiz algılanmasına sebep oluyor. Bu işleri
yapanların da çoğunlukla kadınlar olması,
genel olarak kadınların yaptığı işlerin önemsiz
algılanmasını tetikliyor. Halbuki bu sorumluluklar
olmazsa olmaz, hatta yapılmadıklarında
hayatı durduracak kadar kritik sorumluluklar.
Bu yüzden bu işlerin öneminin kavranması,
kadın-erkek, kız çocuğu-oğlan çocuğu arasında
sorumlulukların dengeli paylaşılması, evde
herkesin elini taşın altına koyması ve üzerine
düşeni yapması çok önemli. Tam sorunuzun
kelimeleri ile cevap vererek bitirecek olursam
kadın ve erkek hayatın her alanında eşit ve
dengeli roller benimsemeli.
Yürütmekte olduğunuz; girişimcilik konuları,
toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların
ekonomiye katılımı gibi konular hakkındaki
çalışmalarınız ve bu çalışmalara göstermiş
olduğunuz özveri ile birlikte birçok kadına rol
model olmaktasınız. Peki, sizlerin rol model
aldığı biri ya da birilerinin olduğunu söyleyebilir
miyiz?
Çok teşekkür ederim. Birilerini biraz motive
edebiliyor, onlarda daha iyiye ulaşmak için
heyecan yaratabiliyorsam ne mutlu bana…
Tabii ki benim de rol model gördüğüm, ilham
aldığım çok fazla kadın var. Bu, aslında hep
beraber birbirimizden öğrenme, birbirimizi
destekleme, yukarı çekme ve birbirimizden
ilham alma yolculuğu…
Mesela Goldman Sachs 10.000 Kadın, EY Girişimci
Kadın Liderler programları gibi yönettiğim
programlarda tanıdığım, tuttuğunu
koparan, her gün çeşitli zorluklarla yılmadan
mücadele eden, hem gelişen hem geliştiren
kadın girişimciler…
İçinde bulunduğum ağlarda, kadının ekonomik
güçlenmesi ve cinsiyet eşitliği için beraber
omuz omuza mücadele ettiğim arkadaşlarım…
Farklı kurumlarda beraber çalıştığım, kendilerinden
birçok şey öğrendiğim yöneticilerim,
çalışma arkadaşlarım…
Yıllardır elimi tutan, yoluma ışık olan mentorlarım…
Dünyanın dört köşesinde herkesin eşit
fırsatlara ulaşması için mücadele eden, başkalarına
ses olan, ayrımcılığa karşı duran, toplumsal
önyargıları yıkmak için mücadele eden
tüm kadınlar…
“ Hepsi benim rol
modellerim, hepsi ilham
kaynaklarım…
”
53
ACCA PERSPEKTİFİNDEN
GELECEĞİN FİNANS VE
MUHASEBE PROFESYONELİ
ACCA (Association of Chartered Certified
Accountants), 1904 yılında Londra’da
kurulmuş, finans ve muhasebe mesleğinin
ekonomilerin büyümesi ve gelişmesi için
hayati olduğu inancıyla, bu mesleği inşa
etmek, mesleğin saygınlığının ve etkisinin
artarak devamını sağlamak ve toplumları
daha adil ve şeffaf hale getirmek için dünya
çapında çalışmalar gerçekleştiren dünyanın
önde gelen küresel finans ve muhasebe
meslek kuruluşudur. ACCA, bu misyonu
doğrultusunda tüm dünyada finans,
muhasebe ve yönetim alanlarında üst düzey
bir kariyere sahip olmak isteyen kişilere
geleceğin iş dünyasının beklentilerine
yönelik, uluslararası tanınırlığı olan prestijli
ruhsat ve sertifikalar sunmaktadır.
FİLİZ DEMİRÖZ
ACCA Türkiye
Azerbaycan ve Gürcistan Bölge Başkanı
Dünyanın 178 ülkesinde 241,000’den fazla
üyesi ve 542,000’den fazla adayı bulunan
ACCA, uluslararası standartlarda eğitim ve
kariyer gelişim imkânı sağlayan 8,000’den
fazla onaylı işveren, 2,000’den fazla akredite
üniversite programı ve başta hükümetler,
meslek kuruluşları, iş dünyası kuruluşları, eğitim
kurumları olmak üzere mesleğe yön veren
kurum ve kuruluşlarla oluşturmuş olduğumuz
650’den fazla küresel ortaklığın yer aldığı bir
küresel ağa sahiptir.
ACCA olarak, mesleki araştırma ve yayınlar
hazırlayan ACCA Professional Insights ekibinin
küresel araştırmaları sayesinde, hem iş dünyası
hem de finans ve muhasebe mesleğindeki
trendleri, gelişmeleri, değişikleri düzenli
olarak tespit ederek, bütün bulguları düzenli
olarak ACCA üye ve adayları başta olmak
üzere uluslararası kamuoyu ile ücretsiz olarak
paylaşmaktayız.
54
Finans ve muhasebe alanındaki kariyerde genç profesyonelleri neler
beklemekte?
ACCA Professional Insights ekibinin geçtiğimiz bahar aylarında yayımladığı
Accounting for a Better World: Priorities for a Transforming Profession
isimli küresel araştırma raporumuzda, yedi temel öncelik alanı belirlenmiş
durumda. Günümüzün ve geleceğin finans ve muhasebe mesleğinden
dayanaklı ekonomilerin inşa edilmesi, yarının yeteneklerinin yetiştirilmesi,
işletmelerin sürdürülebilirliğine yön verilmesi, ulusal ve uluslararası
standartların ve regülasyonların geliştirilmesi, dünya genelinde kamu
sektörünün dönüştürülmesi, girişimciliğe dayalı büyümenin desteklenmesi
ve etik ile güvenin güçlendirilmesi konularını öncelikli olarak ele alıp, daha iyi
bir dünyanın inşa edilmesinde rol almasının beklendiğini tespit ettik.
Tabii ki, iş dünyası bütün olarak ve hiçbir meslek tek başına daha iyi bir
dünyayı yaratamaz; ancak gerçekleştirdiğimiz başka araştırmalarda
da, mesleğin kurumların içinde sahip olduğu hayati pozisyonu ve
profesyonellerinin sahip olması gereken kilit bilgi ve becerilerin
hepimizin arzusu olan ve sonraki nesillere bırakmak istediğimiz daha iyi
ve sürdürülebilir bir dünyanın inşasında önemli role sahip olacağını da
tespit ettik. Yine geçtiğimiz sene uluslararası kamuoyu ile paylaştığımız
“Professional accountants at the heart of sustainable organisations isimli
küresel araştırma raporumuzda, finans ve muhasebe profesyonellerinin
sahip olmaları gereken yetkinlikler masaya yatırıldı. Buna göre,
önümüzdeki dönemde iş dünyasında revaçta olacak finans ve muhasebe
profesyonellerinden kurumların ticari, sosyal ve çevresel etkilerine
dair kararları alabilme ve böylelikle kurumlarının sürdürülebilir değer
yaratmalarından, yaratılan değerin korunmasından ve bu değerlerin
raporlanıp dış dünyaya aktarılmasından sorumlu olmalarının beklendiği
ortaya çıkıyor.
ACCA’e göre geleceğin finans ve muhasebe profesyonelleri nasıl olmalı?
ACCA olarak, gerçekleştirdiğimiz küresel araştırmalardan elde ettiğimiz
bulguları bir araya getirdiğimizde, 2020’li yıllarda finans ve muhasebe
profesyonellerinin sağlam etik
değerler başta olmak üzere, güncel
ve kariyer hayatları boyunca
güncelleyecekleri mesleki ve teknik
bilgi ve beceri setlerine, güçlü
mesleki muhakeme yeteneklerine
sahip olmaları gerektiğini
düşünüyoruz. Ayrıca içinde
bulunduğumuz on yılda, analitik
ve stratejik düşünme kapasitelerini
geliştirmiş, ACCA gibi finans ve
meslek kuruluşlarından alınan
kapsamlı ve güncel mesleki eğitimler
ile finansal, ticari, dijital becerilerini
sürekli geliştirip zenginleştiren
ve ileriyi düşünebilen finans ve
muhasebe profesyonellerinin,
kurumlarının geleceğe yönelik
stratejilerini de oluşturmada kilit role
55
sahip olacağını öngörmekteyiz. İş dünyasındaki karışıklıklar ve belirsizlikler ile
mücadele edebilen ve farklı kuşaklardan ve farklı mesleki geçmişten gelen
profesyoneller, iş ortakları ve paydaşları ile başarılı bir şekilde iletişim sağlayıp
ve ilişki kurabilen muhasebe ve finans profesyonellerinin kurumları için
vazgeçilmez olacağına inancımız tam.
ACCA Ruhsat Yolculuğu: Geleceğin finans ve muhasebe profesyonellerine
nasıl katkı sağlıyor?
Kariyer yolculuklarına ACCA Ruhsat Yolculuğu ile başlayacak olan geleceğin
finans ve muhasebe profesyonelleri öncelikle geniş kapsamlı ve düzenli
olarak güncellenen ACCA müfredatı ve sürekli eğitim olanakları ile dijital
dönüşüm, kurumsal yönetişim, denetim ve güvence, finansal raporlama gibi
13 ana konuda finans ve muhasebe mesleğinin geniş yelpazedeki alanlarında
mesleki bilgi ve becerilerini artırıp daha etkin kullanabilmeyi öğrenirken, Etik
ve Mesleki Beceriler Modülümüz (EPSM) sayesinde, etik ve profesyonellik,
kişisel verimlilik, inovasyon, ticari farkındalık, liderlik ve takım çalışması,
iletişim ve uyum becerisi ve veri analitiği gibi alanlarda bilgi ve beceriler
elde ederek, modülün sonundaki kapsamlı vaka çalışmasıyla bilgilerini
pekiştirebilmektedirler.
ACCA Ruhsat Yolculuğuna başlayan geleceğin profesyonelleri, yolculukları
boyunca ve sonrasında dünyaca kabul görmüş sertifika ve dereceleri elde
edebilmektedirler. ACCA Ruhsat sürecinde ilk üç sınavı başarıyla tamamlayan
adaylarımız, Diploma in Accounting and Business’ı almaya hak kazanır. İlk
dokuz sınav ile EPSM modülü başarıyla tamamlandığında ise Advanced
Diploma in Accounting and Business’a hak kazanılmakta. 13 sınavın tamamı
başarıyla tamamlanıp EPSM modülü ve ilgili alanda 3 yıllık iş tecrübesinin
tamamlanmasıya ACCA Üyeliğine kabul hakkı elde edilmektedir. Bu saygın
mesleki derece ve unvanlara ilave olarak akademik derece de elde etmeyi
hedefleyenler ise, ACCA ile dünyanın önde gelen üniversiteleri arasındaki
çok özel ve ayrıcalıklı iş birlikleri sayesinde Oxford Brookes Üniversitesi’nden
lisans derecesi, University of London’dan da yüksek lisans derecesi
alabilmektedirler.
ACCA olarak, geleceğin sürdürülebilir kurumlarına, iş dünyasına ve daha
iyi bir dünyanın inşasına katkı sağlamayı düşünen, geleceğin finans ve
muhasebe profesyonellerini aramızda görmekten mutluluk duyacağız.
56
57
GGD38
PAZARLAMA STRATEJİLERİYLE
ALANININ ÖNCÜ YÖNETİCİSİ:
BURCU YILMAZ
58
Gayrimenkul sektörünün
öncüsü Nef’in CMO’su ve
geçmiş yıllarda yolu
İşletme Kulübü'nden
geçen, Genç Girişim
Dergisi'nin ilk sayısınının
basımında yer alan Sayın
Burcu Yılmaz ile; NEF’in
pazarlama stratejileri,
foldhome konsepti,
globalde izlediği yol ve
sektörün trendlerini
konuştuğumuz bir
röportaj gerçekleştirdik.
Türkiye’nin Gayrimenkul Liderleri denince akla gelen
ve bulunduğu sektörde de yakalamış olduğu
bu ivmeyi başarıyla devam ettiren Nef’te Pazarlama
ve Satış Departmanı Yöneticisi olarak çalışıyorsunuz.
Genç Girişim Dergisi okurlarına kendinizden
bahsederek, şu anki konumunuza gelme
sürecinizi bizlerle paylaşabilir misiniz? Başarınızın
sırrı nedir?
Aslında zor bir soru ama önemli de bir soru çünkü
açıkçası kendimi biraz sorumlu da hissediyorum.
Arkadaşlarımıza iyi örnek olmak lazım, okulumu
çok severek bitirdiğim için bu röportajı okuyan
arkadaşlarımın da örnek alması benim için önemli.
Nef’te chief marketing officer olarak çalışıyorum
yani tüm pazarlama birimlerinden sorumluyum. İş
hayatıma okuldan mezun olduğum sene 1997’de
başladım. Başarının sırrı nedir diye baktığımız
zaman hakikaten içinizde severek yaptığınız işin
ucunu bırakmadan ve sabırla onun peşinden gitmek
diyebilirim. Aslında hep klişe gibi geliyor ama
iş hayatında 30 yıla yakın bir zamanı devirdiğiniz
zaman ki ben okulda da çok aktif olarak sürekli çalıştım,
hiçbir yazımı boş geçirmedim. Şimdi alıştık
artık biliyorsunuz ki birtakım sitelerde “Başarının
3 sırrı.” gibi maddeler sıralanması moda oldu. Ben
de şunu söylemek istiyorum bu konuda; ilk olarak,
hakikaten sevdiğiniz işi yapın. İkincisi başkalarının
deneyimlerini dinleyin çünkü deneyim çok pahalı
bir şey, kendiniz öğrenirseniz eksisiyle artısıyla çok
pahalıya patlayabiliyor. Tabii ki bu demek değil ki
deneyimlemeyin. Deneyimleyin ama deneyimlemeden
önce deneyimleyenlerin bilgilerini alın,
kendi öz süzgecinizden geçirin. Ne olursa olsun hedefe
doğru pes etmeyin, düşseniz de kalkıp devam
etmeyi bilin. Bütün eğitim öğretim hayatı boyunca
okulda öğretilmeyen en önemli şeyin bu olduğunu
düşünüyorum. Hayat iniş ve çıkışlarla dolu, hayat
hiçbir zaman dümdüz lineer bir çıkış değil. Bir
düşüyorsunuz, bir kalkıyorsunuz bu yüzden başarı
ve başarısızlık noktalarında da kendinizi içsel olarak
kaldırma gücünüz zaten sizin başarınızı belirliyor.
O yüzden hayata böyle bakmak lazım. “Ben hedefe
gidiyorum, hedefime giderken gerçekçi olacağım,
orada birtakım inişler çıkışlar engeller olabilir ama
ben bütün bunlara rağmen hedefime inançla gidiyorum
ve her türlü engeli aşacak güce sahibim.”
Bu olgunluğa gelmek insanı başarıya götürüyor ve
buna ne kadar erken ulaşırsanız o kadar şanslısınız.
Uzun yıllar önce Genç Girişim Dergisinde yer almış
birisi olarak şu an aynı dergiye röportaj vermek
size ne hissettiriyor? Dergimizin bugün geldiği
noktayı nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu dergiyi
çıkarttığınız dönemlerde kendinizi bu noktada
hayal edebiliyor muydunuz?
1992 yılında İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi
İngilizce İşletme Bölümüne girdim. O zamanlar
İşletme Kulübü kapanmıştı, yeni ekibin gelmesi
bekleniyordu. Tabii kulüp kapanmıştı, dolayısıyla
bir boşluk olmuştu ve biliyorsunuz aslında insanları
birleştiren şey ortak birçok sosyal faydayı bir yerde
toplamak. Biz de bunu böyle düşündük. Hani
derler ya yola koyulunca yol görünür, gerçekten
de yol göründü ve ilk sayımızı çıkarttık. Steve Jobs
garaj hikayelerini okuyunca insan diyor ki gerçekten
böyle fikirler hep basit yerlerde beklentisiz, çabasız,
ortak zihinle ortaya çıkıyor. Bence bunun kıymetini
iyi bilin. Üniversite hala bunun yemyeşil olduğu bir
yer. Stajyerlerime de aslında hep şunu söylüyorum;
önümüzdeki yıllara kendini taşımak bu 4-5 yıldaki
temiz ve yeşil zihni ne kadar koruduğun ve geliştirdiğinle
çok bağlantılı.
Çalışma hayatınızda da göreceksiniz, çabanız başarınızın
önündedir. Ne kadar çabalarsanız başarı gelir,
çabanız hatalarınızı da kapatır. O yüzden çabayı
göstermek çok önemlidir. Tabii ben o zamanlar bir
şirketin CMO’su olacağımı hayal etmemiştim. Kulüpte
dergiyle paralel olarak kariyer günleri düzenliyorduk.
Bir sürü denetim firmaları vs geliyordu, baktığım
zaman “ben böyle olamam, ben bu değilim.”
diyordum. Hatta beni bir denetim firması görüş-
59
meye çağırdı ona bile ayaklarım geri geri gitmişti.
Aslında İşletme Kulübündeki çalışmalar orada bana
kendimi görmemi sağladı. Kendi kendime dedim ki
sen pazarlamacı olacaksın. O zamanlar pazarlama
araştırmalarında iyiydim ve pazarlama araştırmaları
bana birçok kapı açtı. Buradaki çalıştığım deneyimim,
her yıl yaptığım stajlar burada da benim biraz
kendi kabiliyetimi de yani hangi alanda daha iyi değer
üretebileceğimi de görmemi sağladı dolayısıyla
kulüp bu açıdan önemli bir araçtı benim için de.
hizmetlerdeki bakış açısını ne kadar onların yaşamının
içine girerek derinleştirirseniz bu da başarıyı
getiriyor. NEF’in de başarısının özünde bu yatıyor.
Çünkü NEF’te bizim felsefemiz, ‘iyi yaşamı sürekli
hale getirmek’. NEF, nefesten geliyor. Biz diyoruz
ki aldığımız her nefes aslında bir şükür çünkü
onu alıyoruz ve veriyoruz. Alırken bize faydası var,
o zaman verirken de o aldığımız nefesin şükranı
olarak mutlaka faydalı bir değer üretmeliyiz diyoruz.
O yüzden de yaşamdaki ‘daha iyisini aramak’ da
buradan geliyor ve diyoruz ki biz bu yaşamın daha
iyisini yaşam alanları yaratarak vereceğiz bu yüzden
de inovatif çözümlerle pekiştiriyoruz. Foldhome
çözümlerimiz var bizim. Foldhome çözümlerinde
aslında siz NEF’ten sadece barınma ihtiyacınızı ya
da istediğiniz bölgede incelikle düşünülmüş bir
tasarımla ihtiyacınızı karşılamıyorsunuz, bununla
beraber ek faydalarınız oluyor. Foldhome sisteminde,
mesela misafiriniz gelecekse onlara çok rahat
bir misafir odası kiralayabiliyorsunuz veya sinema
odasından playstation odalarına kadar arkadaşlarınızla
beraber hiç evinizi dağıtıp kirletmeden kullanabileceğiniz
alanlar var. Foldhome sistemlerimiz
de her yerde mevcut. Dünyanın neresine giderseniz
gidin bundan faydalanabilirsiniz. İhtiyaçlar basit, basit
ihtiyaçların talebini müşteri gözünden bakarak
nasıl tanımladığınız çok önemli. NEF’in başarısının
altında bu yatıyor.
2007’de kurulan, vizyonu; ‘sektörde en iyi uygulama
örneği olarak bilinmek’ olan ve ilk günden
beri “Neden daha iyisi olmasın?” sorusuna cevap
arayarak çalışan Nef; Capital ve Ekonomist dergileri
iş birliğinde gerçekleşen Real Estate Stars
Ödülleri’nde en çok konut satışı yapan şirketler
kategorisinde birinci, Marketing Türkiye tarafından
sektörün en itibarlı markası, Brand Finance
tarafından da Türkiye’nin en değerli markaları
arasında seçildi. Nef’in bu saydıklarımızın yanında
daha nice başarılara ve ödüllere de sahip olmasıyla
birlikte sizler, bu başarılara sahip olmak için
nasıl stratejilerle ilerliyorsunuz?
Bulunduğumuz sektörde aslında markalaşmak için
bir numaralı etken “Nasıl daha fazla değer üretirim?”e
odaklanmak. Çünkü normlar ihtiyaçlar eğrisinde
barınma
gibi basit bir
ihtiyacı karşılıyor
gibi gözüküyorsunuz
ama barınmanın
ötesinde aslında
bir yaşam,
yaşam stili var
ve o yaşam stilinin
aslında en
büyük mimarı
siz oluyorsunuz.
Dolayısıyla bu
bakış açısından
yani hedef
kitlenize verdiğiniz
ürün ve
60
Şu zamana kadar elde ettiğiniz başarıları ve
tecrübeleri 2018 yılından itibaren Nef Global
platformuyla yurt dışına; İngiltere, Amerika ve
Kazakistan’a taşıdınız ve her yerde ilham veren bir
marka olmak için hazırlanmaya devam ediyorsunuz.
Peki, Nef’in bu yolculuktaki bir sonraki adımı
hangi nokta olacak? Globale açılma fikrinin nasıl
geliştiği ile ilgili ve nasıl devam edeceğiniz konusuna
dair belirlediğiniz hedeflerden bahsedebilir
misiniz?
Zaten görüyoruz yaşam artık sınırlara sığmıyor,
pandemi de bunu bize iyice öğretti ve kesinleştirdi.
O yüzden biz, daha iyi yaşama doğru ve her zaman
daha iyisini hedeflediğimiz bu yaşamı Dünya'nın
her yerinde çeşitli hedef kitledeki insanlara hizmet
olarak sunmak istiyoruz. Global stratejimiz biraz
böyle şekillendi. Çünkü özellikle Foldhome sistemi,
globaldeki yatırımcılar için de çok cazip geliyor bu
sebeple globalde bizimle çok fazla gayrimenkul
geliştiricisi olarak iş birliği yapmak isteyen çeşitli
firmalarla da buluşuyoruz. O yüzden bu alandaki
barınma ihtiyacına olan bakış açımızın globalde sınırların
kalktığını söyleyebiliriz. Fakat tabii barınma
ihtiyacı ve hayat stilleri de farklılaşıyor. Görüyorsunuz
artık çocuklu ailelerin sayısında daha da düşüş
var, tek başına yaşayan kişilerin sayılarında fazlalaşmalar
var veya çok daha fazla mobil olmak isteyen
kişilerin sayısında artış var.
Ekonomik koşullar, insanların alışkın olduğumuz
tarzda ev sahibi olma modellerinden çok, farklı kiralama
modelleri, değişik ev sahibi olma modellerine
doğru kayıyor. Dolayısıyla biz bu trendlerin hepsini
çok yakından takip ediyoruz. Aslında Foldhome
sistemiyle de biraz daha trendsetter olarak bunu
globalde de yayma fikrimiz var. Bunun yanında
biliyorsunuz bir inovasyonla markalı arsayı getirdik
sektöre. Burada da aslında NEF’ten arsa aldığınız
zaman kendinize istediğiniz bir yaşam tarzını inşa
edebiliyorsunuz. Yine Foldhome sistemleri bütün
arsalarda da oluyor. Dolayısıyla yine dünyanın neresinde
yaşarsanız yaşayın NEF’in sosyal Foldhome
imkânlarından faydalanabiliyorsunuz. Dolayısıyla
biz biraz dünya çapında insanların daha iyi yaşamasını
kendimize amaç edindiğimiz için bu amaçla
da global stratejimiz yeni ürünlerle de şekilleniyor
diyebilirim. O yüzden arsa önemli tabii bir de tekno-
“
Zaten pazarlamanın bütün temelinde o
problemi bulup, probleme bir çözüm üretmek
ve bu çözümü sunmak var.
”
loji yatırımları önemli. Teknoloji yatırımlarını da her
şekilde düşünüyoruz. Yani gayrimenkuldeki yatırım
potasından tutun yaşam alanları içerisindeki teknolojik
kolaylıklara kadar birtakım teknolojik yatırım
hedeflerimiz de bulunuyor.
Sektörünüzdeki yeni trendlerin ürün portföyünüze
ne gibi yansımaları oluyor?
Dediğim gibi şimdi biliyorsunuz son ekonomik kriz
nedeni ile kira artışları vs. kurdaki artışların inşaat
maliyetlerine yansıması aslında bunların hepsi
barınma ihtiyacına farklı gözle bakmayı da getiriyor.
Bizde buna göre “Nasıl farklı ev modelleri inşa
edebiliriz?” ona bakıyoruz. O yüzden de segmentasyonla
ilerliyoruz. Yani hem orta segmentte hem de
üst segmentte çözümlerimiz var. Mesela Reserve
projelerimiz daha üst segment projeler. Bahçelievler,
Çekmeköy ve bütün İstanbul’daki Nef’ler gibi de
orta segmentteki çözümlerimiz var. Bunun yanı sıra
mesela arsa; bu sektördeki, farklılaşma ve değişime
karşı direkt verdiğimiz iyi bir çözüm. Çünkü daha
ulaşabilir bir fiyatlarla arsa alıp kendi evinizi yapma
olanağınız var. Ama bunun yanı sıra Konya, Urla,
Beykoz projesi gibi yeni projelerimizde gelecek.
Dinamik ve çoğunlukla değişken bir süreç olan
tüketici davranışında markaların tüketicide sadakat
oluşturmak için yürüttükleri pazarlama stratejileri
sizce nasıl olmalıdır? Nef bu noktada müşteri
kazanmak için nasıl bir yol izliyor?
Müşteri davranışını sürekli izlemek lazım ve aslında
müşteri davranışından da bir geri gelip aslında
müşterinin iç görüsüne yani kendisine söyleyemediği,
kendisinin fark etmediği fakat hayatında bir
problem alanı oluşturan esas ana olgu nedir sorusuna
yönelmek lazım. Zaten pazarlamanın bütün
temelinde o problemi bulup o probleme bir çözüm
üretmek ve bu çözümü sunmak var. Çünkü bazen
bakıyoruz problem sandığımız şey aslında problem
olmuyor, o yüzden o problemi doğru tespit etmek
lazım.
Biz de tabi Nef’te bunun için sürekli araştırmalar
yapıyoruz. Ayrıca hem müşteri ilişkileri departmanımız
var hem sosyal medyada da güçlü bir ağımız
var. Sürekli gelen talepler, gelebilen bazı memnun
durumlar, memnuniyetsiz durumlar gibi bunların
hepsini objektif olarak değerlendirip anında çözüm
üretmeye çalışıyoruz. Genelde bizim sistemimizde
yaptığımız bütün alanlarda, konut alanlarında yönetimi
bir süre sonra üçüncü partilere bırakıyoruz.
Sitelerimiz, konut projelerimiz olduğu için orada yaşayan
insanların memnuniyeti bizler için hakikaten
çok önemli. O yüzden sürekli onları izleyip onların
daha da iyi yaşamaları için elimizden geleni yapıyoruz.
Sadece satıp bitmiyor iş. Bizden konut aldılar,
Nef’ten aldılar bitmiyor.
Devamında da kendimizi daha çok iyileştirme konusunda
çalışmalarımız var. O yüzdenden de daha
iyi bir müşteri deneyimi nasıl sunarız kısmını sürekli
müşterilerimizi dinleyerek, gözlemleyerek bunu
gerçekleştirmeye çalışıyoruz.
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme
Kulübünün her sene çıkartmış olduğu, iş dünyasının
önde gelen firmaların yöneticileri ile başarılı
iş insanlarını röportaj/yazı yoluyla okuyucularla
buluşturan Genç Girişim Dergisinin ilk sayısında
görev aldınız ve şu anda da başarılı işlere imza
atmış ve atmakta olan sizlerden de bizler röportaj
almaktayız. Peki, son olarak öğrenciyken peşinden
koştuğunuz bir hayaliniz var mıydı? İş dünyasına
atılmadan önceki öğrencilik hayatı nasıl değerlendirmeli
konusunda genç okurlarımıza ne gibi
tavsiyelerde bulunmak istersiniz?
Ben hayallerimi gerçekleştirdiğimi düşünüyorum, o
yüzden kendimi şanslı hissediyorum. Çünkü lisedeyken
hatta lisenin birinci sınıfındayken ben yönetici
olmak istiyorum diye bütün öğretmenlerimle
konuşuyordum. Hepsi bana “Mühendis ol yönetici
olursun, doktor ol yönetici olursun” diyerek beni
bir meslek grubuna yönlendirmeye çalışıyorlardı.
Ben de diyordum ki bunun okulu yok mu? Tabi
o zamanda işletme çok popüler değildi yani yeni
yeni popüler oluyordu ve çok fakültede yoktu, şimdi
işletme fakülteleri daha fazla arttı. Sonra bir arkadaşımdan
duydum, ablası İstanbul Üniversitesi İngilizce
İktisat okuyormuş. İngilizce iktisat için tamam
dedim sonra işletmesi de var onun dediler. Bu sefer
işletme tamam, ben onu yazacağım dedim. Ve
gerçekten de istediğim okulda okudum, istediğim
gibi okudum. İngilizce olmasının çok büyük avantajı
vardı.
Mesela hep onu söylüyorum, işletmede bütün
dünya literatürü İngilizce olduğu için bütün arkadaşlarımın
İngilizce öğrenip kesinlikle bir dil
geliştirmelerini hatta bence ikinci bir yabancı dili
bile geliştirmelerini özellikle tavsiye ediyorum. Yani
öğrenciyken biraz önce dediğim gibi, o içinizdeki
heyecanı; akşam ne yiyeceğiniz umurunuzda değil,
yarın nerede yatacağınız umurunuzda değil bilinci
bence hayat boyunca devam ederse zaten sizi
başarıya götürüyor. Yani umurunuzda değil derken
takmıyorsunuz manasında değil de o güven oluyor
ya, nasılsa bir kapı açılır güveninden bahsediyorum.
O yüzden bence bunu devam ettirmek ve ne olursa
olsun kimseyi yani sizi hedefinizden uzaklaştıracak
şeylerin farkına varıp o farkındalıkla ilerlemek lazım.
Bütün öğrenci arkadaşlarıma ve şu an okuyanlara
da onu tavsiye ediyorum. Biraz da deneyimlerden
faydalansınlar çünkü şimdiki zamanın en büyük
dezavantajı bence çok fazla elektronikle beraberiz
olmamız. Dolayısıyla beynimizi, düşünme kapasitemizi
çok fazla cihazlara veriyoruz. Ondan birazcık
uzak kalıp o taze beyinlerin düşünme kapasitesini
sürekli canlı tutmanız lazım. Çünkü o düşünme
kapasitesi gerçekten önümüzdeki 10 yılın, 15 yılın
adımlarını sizler için atıyor.
61
KOZMETİK SEKTÖRÜNDE ÇIĞIR
AÇAN BAŞARILI YÖNETİCİ:
HAKAN VATANSEVER
“
S’he Vec. Ailesi olarak hayata
geçireceğimiz birçok sosyal
sorumluluk projelerimiz olacak.
”
62
2015 yılında kurduğu
başarılı girişimi FreeSepet
ile kozmetik sektörüne giriş
yapıp, sektöre adını altın
harflerle yazdıran S'he Vec
kurucusu Hakan Vatansever
ile sohbet tadında bir
röportaj gerçekleştirdik
Sizi, başarılı girişiminiz olan ve cilt bakım sektörüne
damgasını vuran S’he Vec. markasının kurucusu olarak
tanımaktayız. Bu girişimci kişiliğin yanı sıra Hakan
Vatansever kimdir? Bize biraz kendinizden bahseder
misiniz?
Ben 1994 yılında Bursa’da doğdum. Evli ve bir çocuk
babasıyım. Uşak Üniversitesi’nde İktisat bölümü öğrencisiyken
üçüncü sınıfta üniversitemi bıraktım. Daha sonra iş
bulma konusunda en hızlı istihdamın mağaza sektöründe
olduğunu düşündüğüm için mağazacılık sektörüne
atıldım. İlk olarak mağaza danışmanlığında görev aldım
ve birçok firmada çalıştım. Defacto, Lc Waikiki ve Bursa’da
yer alan sizlerin ismini bilmediğiniz bir sürü firmada
çalıştım. Sonrasında Tudors’ta genç yaşımda mağaza
müdürlüğü yaptım. Oradan ayrılıp bir inşaat sektöründe
proje satmaya başladım. Kendi işim olan e-ticaret benim
hep merak ettiğim ve üniversite zamanlarımda çok fazla
araştırma yaptığım bir sektördü. Benim gençlik çağlarımda
e-ticaret Türkiye’de çok fazla bilinir ve keşfedilmiş
bir sektör değildi. Ben de bunun üzerine birçok araştırma
yaptım, bununla ilgili çok güzel blog yazıları yazdım ve
e-ticaretle ilgili yurt dışı pazarlarını araştırdım. Özellikle
Amazon’u çok yakından takip ettim. Daha sonrasında
Freesepet firmasını kurmaya karar verdim. Freesepet
firmasının kuruluş amacı da Türkiye’de olmayan ürün
gruplarını Türkiye’ye getirebilmekti ve bunu başardık.
P&G’nin Crest marka ağız bakım ürünlerini ülkemize
getirttik. P&G her ne kadar ülkemizde olan bir marka olsa
da Crest markası Türkiye’de yoktu. Biz de bu ürünlerin
ithalatını yapmaya başladık ve çok güzel bir şekilde sattık.
Ürün kendince pahalı bir ürün olduğu için biz bunu farklı
pazarlama teknikleri ve kendi içinde bundle ürün yaparak
insanların alım gücüne inebildik. Sonrasında dermokozmetik
sektöründe bir iki tane yabancı markanın var
olduğunu ve yerli bir markanın olmadığını fark ettim. Bu
sayede de bundan beş sene öncesinde bizler S’he Vec.’in
ismini akılda kurduk. Ama bunun doğru bir karar olmadığını
düşündük. Sonra Ordinary markasının Türkiye’de
kullanıcılarının olduğunu ama bu markanın Türkiye’de olmadığını
gördük. Bu markayı, üretmek istediğimiz ürünlerin
tam anlamıyla muadili olabilecek bir marka olduğu
için ülkemize getirdik. Fakat pandemi, sektörü olumsuz
anlamda etkiledi. Her ne kadar pandemi döneminde
e-ticaret çığırını aşmış ve e-ticaretle uğraşan birçok kişiyi
zengin etmiş olsa da pandemi döneminde ithalat ürünlerinin
tedariğini sağlayamadık. O süre zarfında bir iki tane
yerli marka kuruldu. İşte Hakan Vatansever zamanında
Türk Kozmetik pazarına dermokozmetiği Ordinary markasıyla
tanıtmış daha sonrasında da pandeminin getirmiş
olduğu olumsuzluktan dolayı ürün getirememenin acısını
yaşamış ardından da iki üç sene öncesinde kafasında
canlandırmış olduğu o markayı hayata geçirmiş ve 1 Ocak
2022’de satışa başlayıp da markanın on birinci ayında her
yerde S’he Vec dedirtebilmiş bir kişidir diyebilirim.
S’he Vec.'i kurmaya nasıl karar verdiniz? Bu girişimi fikir
aşamasından pratiğe taşırken zorlandığınız noktalar
oldu mu?
Elbette oldu. Her şeyden önce zorlayan tarafı ifade etmek
gerekirse biz zaten sektörün içindeydik ve kozmetik
ürünleri satıyorduk. Tabii ki de kendi markana yapacak
olduğun yatırım yolları ve tutarları ile var olan bir markaya
yapılacak yollar ve tutarlar bir değil. Bu o zamanlar için
benim en büyük riskimdi. Ama hayatta her zaman şunu
feyz aldım; Risk olmadan başarı da olmuyor. Kişi ne kadar
akıllı, yaratıcı, inovasyona açık ve bu anlamda kendini
yenileyen biri de olsa maalesef risk yoksa kişinin çok da
başarılı olabileceğini düşünmüyorum. Biz bu yolda gerçekten
çok zorlandık. Markayı kurduk ve ekip olarak önce
biz inanmaya çalıştık. Önce geceleri uyuyabilmeyi başarabildim.
Sonrasında bir şeylerin olabileceğine inandım.
Bizim son tüketici tarafında Ordinary markasını sattığımız
ve güvendiğimiz bir portföy vardı. S’he Vec’in en büyük
faydası bu. Ordinary markasını satarken müşteri memnuniyetine
önem verdiğimiz için müşterilerimiz bizim
yönlendirmelerimize ve paylaşımlarımıza güvenir hale
geldiler. Sonra da kendi markamızı bu insanlara tanıttığımızda
ürünlerimizi kullanır oldular. İnanmakta zorlandık,
her zaman bir hayal basamağımız vardı ve o günden
bugüne hedeflerine ulaşan firmalardan biri olduk.
Cilt bakımı sektöründeki belli başlı ürünlere ve markalara
alışmış tüketici kitlesinin dikkatini ciddi ölçüde
çekmiş bulunmaktasınız. Bu başarıyı elde ederken nasıl
bir stratejiyle ilerlediniz?
Firmalar istihdam sağlamak, para kazanmak gibi sebeplerden
ötürü kuruluyor. Elbette bizlerin kuruluş amacı
da markamızın ismini insanlara duyurabilmek ve firmanın
varlığını duyurduğumuz kişilerle alışveriş yapıp gelir
elde etmek gibi sebeplerden ötürü. İşin mantıksal yönü
bu şekilde. Ama bizler aynı zamanda son tüketiciyi de
çok önemsiyoruz. Memnun kalmayan müşteriyi daha
ayrı önemsiyoruz. Müşterinin ürünü kargo aşamasında
ezilmiş olabilir, kargosu kaybolmuş olabilir, ürünü kullanıp
memnun kalmamış da olabilir. Her ürün her ciltte başarılı
olacak diye bir kural yoktur. Cilt çok hassas bir konudur.
Kişinin yediği herhangi bir yiyecek bile o kişinin cildinde
tepkimeye sebep olabilir. Bu sebepten biz müşterileri çok
önemli bir noktaya koyduk. Biz insanlara hayal satmadık.
Biz web sitemizdeki bilgilerden, ilan açıklamalarına
kadar ürünü ve içeriğini en saf haliyle anlattık. Kimya
denilen bir şey var ve biz bu kimyanın gücüne inanarak
bir bileşen yaptık, formül çizdik, bu formülün AR-GE’ sini
63
yaptık, denedik, başarılı olduk ve ortaya çıkan ürünümüzü
insanlarla buluşturduk. Bugün sektörde olup da
influencer marketing pazarını kullanmayan yoktur. Başka
firmaların tanıtımlarında dört al üç öde, linke yönlendirip
satış yapma gibi çalışmalar gördüm. Ama biz influencerlara
dahi brief veren belki de sınırlı sayıda firmalardan bir
tanesiyizdir. Eğer bir influencer bizim ürünümüzü tanıtacaksa
verdiğimiz bilgilerle ürünümüzü tanıtmalıdır. Bizim
ürünümüz için onay vermediğimiz birçok içerik oldu. Biz
burada yine son tüketicinin gerek cebini gerek cildini
düşündük. Biz bir kampanya planlanması yaparken kaç
milyon satarız diye değil, kaç kişiyi tanıyabiliriz diye düşünen
nadir firmalardan olduğumuz için on dört ayda çok
güzel bir noktaya ulaştık.
S’he Vec. ailesi olarak ürünlerinizin alkol, paraben, parfüm
ve boyar madde gibi zararlı kimyasallardan uzak
ve %100 vegan üretildiğini bilmekteyiz. Cilt bakımına
verilen önemin arttığı günümüz dünyasında, piyasada
pek çok çeşitte ve içerikte ürün var. Doğru ve güvenilir
içeriğe sahip olan ürünü bulmak adına neler yapmalıyız?
Ürün içeriğinin cilt bakımı üzerindeki öneminden
bahsedebilir misiniz?
Konuşmama bir örnekle başlamak istiyorum. Bugün
piyasada üç yüz bin ₺’ye de bir araba bulabilirsiniz, üç yüz
milyon ₺’ye de bulabilirsiniz. İlk aracın pazarlanma şeklini
incelediğimizde aracın her yerde reklamlarının yapıldığını
görebilirsiniz. İkinci aracın üreticileri ise bu aracı satın alan
kişilerin televizyon izlemeye dahi vakitleri olmadığını düşünerek
kullanıcı kitlelerinin hızla geçebileceği yerlerde
billboardlarda yaratıcı reklamlar yaparlar. Gerek geçmişte
gerekse de günümüzde ne yazık ki piyasada işin mutfağının
ne olduğunu bilmeden ürünler üreten, televizyon
ve dijital marketing yollarıyla satış yapan firmalar mevcut.
Bu tarz firmaların tek düşündükleri gün sonunda
elde ettikleri gelir oluyor. Ülkemizin denetim kanalları da
maalesef belli bir noktaya kadar denetleme faaliyetlerinde
bulundukları için bu tarz kişi ve firmaların da hareket
alanları genişleme gösteriyor. Bizler yapmış olduğumuz
formüllerin içeriklerinde en kaliteli hammaddeleri kullanıyor,
Avrupa’ya dayanan ve kendini ham madde açısından
yeniliğe açmış ham madde tedarikçileri ile ilerliyoruz.
Bir ürünü satışa sunmadan önce kendimiz kullanıyoruz.
Bizler ürünün maliyetini değil, ürünün bize kazandıracağı
müşteriye önem veriyoruz. Kendi ürünümüzü üretip satıyoruz
diyerek yüksek kar marjlarıyla satış yapıp ürünün
maliyetinden kısmak yerine ambalajlarımızı çok yüksek
adette üreterek oradan elde ettiğimiz karla firmamızı
döndürmeye çalıştık. Müşterinin cildiyle temas eden
ürünün maliyeti kendi AR-GE çalışmalarımız sonucunda
ne kadar olması gerekiyorsa, her zaman o maliyeti finanse
etmeye çalıştık. Kaliteden ödün vermediğimiz için
ürünlerimiz kalıcı oldu. Bu nedenle fasonculukla ilerleyen
firmalar işin mutfağını bilmedikleri sürece insanın cildinde
ne denli durabileceklerini de bilemeyeceklerdir. Biz
Türkiye’nin ilk yerli dermokozmetik markası değiliz ama
Türkiye’nin kendi fabrikasında kendi ürününü üreten ilk
yerli firma olacağız. Bununla ilgili bütün çalışmalarımızı
da başlattık. Nedenimiz tamamıyla işin mutfağında yer
alabilmek ve insanların cildine daha doğru ürünlerle dokunabilmek.
Burada tüketiciye büyük bir görev düşüyor.
Tüketicinin kendi cildini iyi bilmesi ve cildine uygun içerikleri
barındıran ürünleri tercih etmesi gerekiyor. Kendi
cildiyle örtüşen içerikteki ürünleri bulabilmesi için bolca
içerik okuması gerekiyor. Piyasada çok sayıda marka ve
ürün var fakat kozmetik sektöründe bilinirliği yüksek ve
kullanıcılar tarafından güvenilen markalar aslında sadece
isim değil, formül de satmış oluyor. Kullanıcıların görevi
sadece içerik okumakla da bitmiyor. Satın almak istediği
ürünün üretim yeri, paketleme şekli, yetkili satıcı olup olmadığı
da çok önemli bir konu... Yani özetlemek gerekirse;
tüketici kulaktan dolma bilgilerle hareket edip emeklemek
yerine, kendisi bilgi sahibi olup adımlarını doğru ve
güçlü bir şekilde atmalı.
Bir S’he Vec. kullanıcısı olarak siparişim elime ulaştığımda,
paketin içindeki Haçiko anlaşmalı köpek maması
hediyesi dikkatimi çekmişti ve bu incelikte bir markanın
ürününü kullanmak beni çok mutlu etmişti. Bu ve benzeri
sosyal sorumluluk projelerine S’he Vec. ailesi olarak
destek verdiğinizi görmekteyiz. Bu konu hakkında bir
şeyler söylemek ister misiniz?
Biz firma olarak, ekip olarak kendi duygularımız ve vicdanımızla,
hayatın paylaştıkça daha güzel ve mutluluk verici
olduğunu savunuyoruz. Bu yüzden biz sadece Haçiko
Derneği değil, Yoncadır Kadın Derneği ile de iş birliği
yapıyoruz. Farklı derneklere de aynı şekilde yardımcı olmaya
çalışıyoruz. Daha farklı projelerimiz de var. Deprem
bölgesi için şu anda her kargo paketinde, her siparişle
beraber AFAD’a bir tuğla bağışlamayı düşünüyoruz. Böyle
bir proje geliştiriyoruz. Bugün orada birçok insanın canını
yakan müteahhitlerin kullanmış oldukları deniz kumları
ile fırınlanmış kalitesiz tuğlalar yerine, kaliteli tuğlalarla bu
projeyi hayata geçirmeyi düşünüyoruz. Biz burada sosyal
anlamda gerçekten markaya değer katabilmek ve markanın
sosyal sorumluluk projelerinde kreatif bir firma olduğunu
insanlara göstermek istiyoruz. Yardımı göstermek
için yapmak gerçekten garip, keşke bu şekilde olmasa...
Aslında bunu gösterip reklamını yapmaktan ziyade, biz
buradaki ince düşünceye portföyümüzdeki son tüketiciyi
ortak etmeye çalışmaktayız ve bu duyguyu tüketicimizin
kendisiyle paylaşmaktayız. Haçiko bizim için başından
beri planladığımız bir süreçti, sokaktaki sessiz dostlarımızı
sevdiğimiz için, onların bugünkü koşullarda olmalarını
savunanlardan olmadığımız için, onları önemsediğimizi
binlerce müşterimizle beraber paylaşmak istedik ve bugüne
kadar bu noktaya dokunmaya çalıştık. İyilik yaptıkça
mutlu olup, mutlu oldukça da işimizi daha mutlu yapmak
bizim felsefemiz. S’he Vec ailesi olarak hayata geçireceğimiz
daha fazla sosyal sorumluluk projeleri olacak. Bütün
firmaları da bu ince düşünceye davet ediyoruz.
2022 yılında Türkiye Altın Yaşam Ödül Töreni gecesinde
S’he Vec. ‘Yılın En Trend Kozmetik Markası’ ödülüne layık
görüldü. Ödül konuşmanızda, kozmetik sektörüne yirmi
bir yaşında ve sosyal medyaya hakim olarak başladığınızdan
bahsetmiştiniz. Sizce sosyal medya kozmetik
sektörü için ne ifade ediyor? Kozmetik sektörü adına
doğru sosyal medya yönetimi nasıl olmalı?
Biz şu an, e-ticaret sektöründe, kozmetik sektöründeyiz.
Ben, 21 yaşında üniversite çağlarımdayken e-ticarette
hangi sektörden ilerlemem gerektiğinin araştırmasını
yaptığımda kozmetiğin bu alanda gerçekten çok zayıf
kalmış durumda olduğunu gördüm. Tabiri caizse eskilerin
bildiği markaların günümüze gelmesiyle beraber ilerleyen
açık bırakılmış bir sektördü. Bunun için yaptığım çalışmaların
en büyük örneği The Ordinary markasıdır. Türkiye’de
bu markayı resmi yollarla ithal edip getiren ikinci bir firma
olmadı, olacağına da ihtimal vermiyorum. Sosyal medya
gerçekten önemli ama bu aşamada biz neyi hedefliyoruz,
64
satış odaklı mıyız, yoksa bilgi odaklı mıyız? Bu anlamda
zaten birçok klişeleşmiş fikirlerden uzak kalan, tabiri caizse
geri kafalı biriyimdir. Bunu bir yatırım gibi düşünmek
lazım. Bitmiş bir daireyi aldığınızda size hızlı kazandırır.
Fakat bugün bir arsa, tarla statüsünde bir şey aldığınızda
mesela 3 senede kazandırır ama daha fazla kazandırır.
Burada sosyal medya, dijital marketing yönetimi, influencer
briefleri vs. önemli. Bizler satışa odaklı çalışma yapmadık
mı? Evet, yaptık. Kampanya yaptık, influencerlara
söyledik ama bizler çoğunlukla sosyal medyalarımızda bir
ürünün ne olduğunu anlattık. Bir ürünü, bu ürünü kullanan
kişilerin cildindeki etkileşimlerinin neler olabileceğini
anlatmaya çalıştık ve ürünün kullanım kılavuzu kısmında
da ‘şöyle bir durumunuz varsa kullanmayın’ şeklinde çok
net uyaranlarla sunduk. Sosyal medya satış odaklı değil
de bilgi edinilmesi için takip edilecek bir mecra olmalı.
Bir insan bir bilgiyi bulabiliyorsa sosyal medyada sizi takip
ediyor, sizi takip ediyorsa doğruları öğreniyor, doğruları
öğrendikçe bir yerden sora sizin gibi bakıyor ve düşünmeye
başlıyor. Bu da marka bilinirliğini arttıran bir olay.
Daha doğru bir şekilde piyasaya giriyorsunuz, daha doğru
bir şekilde kalıyorsunuz ve uzun vadede markanın kalıcı
olmasını sağlayarak bunların hepsini satışa dönüştürüyorsunuz.
Aslında markanın para kazanmasının ötesinde,
kalıcı bir müşteri kazanmış oluyorsunuz. Günümüzde
artık herkesin elinde teknoloji mevcut. Sosyal medya
doğru kullanılması ve yönlendirme yapılması gereken
mecralardan bir tanesi. İnsanlara doğru bilgi aktarmak
lazım. Şu an çok sağlam bir bütçeyle influencerla vs bir
marka bir gecede tanınabilir ama kalıcı olabilir mi burası
bir soru işareti.
Markanızın %100 yerli sermaye ile kurulduğunu biliyoruz.
Bu sebeple S’he Vec. markasını yalnızca yurt
içine değil yurt dışına da tanıtmış olmanız; girişimcilik
konusunda bizlere önemli bir örnek teşkil ediyor . Tüm
bunları göz önünde bulundurarak Genç Girişim Dergisi
okurlarına ne gibi tavsiyelerde bulunmak istersiniz?
Yerli sermaye ile kurulduk. Bunu kime söylesem bana
inanmadı. Ben bu işi 500 TL para ile kurdum. Bu para
o günün şartlarında sadece ve sadece bir şahıs şirketi
kurabilmeye yetti. Ardından ben bu işin sermayesini
nasıl biriktirebilirimin araştırmasını yaptım, benim temel
dileklerimden bir tanesi bu oldu ve inşaat sektöründe
bulunmamdan kaynaklı gayrimenkul sektörüne girdim.
Orada çok kısa sürede güzel bir sermaye biriktirdim diyebilirim.
Daha sonrasında al-sat para kazan derken iş güzel
bir noktaya geldi. S’he Vec, Free Sepet in sermayesi ile
kuruldu. Buradaki en önemli nokta, bence Free Sepet’ in
olmayan bir parayla kurulabiliyor olması. Bugün bulunduğumuz
dalda ithalatta büyük başarılara sahip firmalardan
bir tanesiyiz. Para bulunabilmesi kolay bir kaynak. Bankalar
vs. ama parayı nerede kullanacağımızı düşünmek
buradaki asıl olay. Günümüzde etrafta yaşı genç çok arkadaş
tanıyorum, şöyle bir fikrim var ne yapabiliriz diyen ve
o riski göze alamayan. Girişimci olmak demek her şeyden
önce kendine inanabiliyor olmak demektir. Hangi parayla,
ne zaman yapacağım, nerede yapacağımdan ziyade,
öncesinde kendilerine inanıp, hayallerine güvenmeliler.
Hayal, günün birinde azmimizle hayata geçirebileceğimiz
bir yol aslında gerçekleşemeyecek düşler dünyası değil.
21-22 yaşlarımda eşime, dostuma her zaman söylediğim
bir söz vardı: Hakkım olan hayatı yaşayana dek, azmimden
hiçbir zaman vazgeçmeyeceğim. Gençlerin kendilerine
bir söz vermeleri gerekiyor. Çünkü gerçekten bugün
girişimcilik bir firma kurup para kazanıyor olmak demek
değil. Google’ın CEO’su olmak da bir girişimdir. Çünkü
bize kimse bunu nasıl yapacağımızı öğretmedi. Eğitim
çok standart bir seviyede kalmış durumda. Değişen tek
şey; bizler tebeşirle tahtaya yazardık sizler projeksiyonla
dokümanı yansıtıyorsunuz. Türkiye’de çok zeki çocuklar
olduğuna inanıyorum ve vakit buldukça gençlerle beraber
olmaya çalışıyorum. Hayalleri olan insanları dinlemek
çok güzel bir nokta. Bir gençle tanıştım, çok güzel bir
fikri vardı, nasıl hayata geçirebilirim diye sordu. Bankalar
var, yatırımcılar var dedim yok dedi, ben destek vereyim
dedim, istemedi. Daha sonra genç arkadaşın kredi çekip
araba satın aldığını duydum. Bu araba birden bir kaza ile
yok olabilir, bu da bir risk. Hiç kimse babasından, dedesinden
kalanlarla varlık içerisinde bir firma kurmadı. Bugün
en başarılı firmaları araştırın. Kimsenin güllük gülistanlık
bir hayatı yoktu, herkes zorlu yollardan geldi. İşte bunlar,
hayallerinden vazgeçmeyen ve çabalayan insanlardan
oluşan kişiler. Kimse azim ve çabaya yatırım yapamıyor,
uykusuz kaldığında uyku satın alamıyor, fakat para
bulunuyor, yatırım yapılabiliyor. Gençlerin bunları bilmesi
lazım diye düşünüyorum.
65
GENÇLİK VE İSTİHDAM ALANINDA SOSYAL
FAYDA YARATMAYI AMAÇLAYAN BAŞARILI
YÖNETİCİ: EMİNE SABANCI KAMIŞLI
“ Gençlerin artık çekingen
olmak gibi bir lüksü yok
”
66
Liderliği ve yönetim
anlayışının yanı sıra
akademik başarılarıyla
da öne çıkan Esas
Holding Yönetim Kurulu
Başkan Vekili Emine
Sabancı Kamışlı ile
gündemi ve geleceği
değerlendirdiğimiz
keyifli bir röportaj
gerçekleştirdik.
Kariyerinize Londra'da bir süre Willis Corroon
Reasürans Brokerliği şirketinde görev
yaparak başladınız. Sonra 1989 yılında
Türkiye'ye dönerek Aksigorta'da Ticaret
Direktörü olarak çalıştınız. Esas Holding'in
kurulmasından önce ise Aksigorta, Akhayat
ve Sabancı Holding’de yönetim kurulu
üyeliği görevinde bulundunuz ve 2000
yılında babanız Şevket Sabancı ve kardeşleriniz
ile birlikte Esas Holding'i kurdunuz.
Peki bu başarılı iş kimliği dışında Emine
Sabancı Kamışlı kimdir?
Emine Sabancı Kamışlı, gelenek ve göreneklerine
bağlı kalabalık bir ailede sevgi ve
saygı içerisinde büyümüş biri. Ben hiçbir
zaman soyadımın getirdikleri ile hareket
eden biri olmadım. Hayal kurdum, bu
hayale giden yolda durmadan çabaladım,
çalıştım ve sonsuz bir emek verdim. Bugün
buralara gelmemde azmimin büyük
bir önemi olduğunu düşünüyorum. Yurt
dışında okuduğum dönemlerde ait olduğum
yere, Türkiye’ye dönüp ekonomik
kalkınmaya katkı sağlamayı, sosyal fayda
yaratmayı ve birlik beraberlikle adım atmayı
hayal ettim. Bugün geldiğimiz noktada
ise Esas Holding ve Esas Sosyal olarak
yatırımlarımızla adımızdan söz ettiriyoruz.
Böylesine büyük bir yapbozda birkaç parçayı
da ben koyabiliyorsam ne mutlu bana.
Beni sosyal hayatta da tıpkı profesyonel
hayattaki bakış açımla düşünebilirsiniz, iş
yaşamında sürdürülebilirlik, verimlilik ve
çalışkanlığı benimsiyorum. Sosyal ve aile
yaşantımda da aynı şekilde. Bir kadın ve
anne olarak günün her anından verim
almaya, yaptığım iş ne ise onu elimden gelen
en iyi şekilde yapmaya özen gösteriyorum.
Ben insanlarla akıl paylaşmayı seven
biriyim. Akıl alarak ve paylaşarak büyüyüp,
gelişilebileceğine inanıyorum.
Esas Holding perspektifinden baktığımızda;
herhangi bir kriz ile karşı karşıya kaldığınız
durumda bu krizi nasıl yönetirsiniz?
Günümüzde hemen her sektör pek çok
krize gebe. Biz de Esas Holding olarak farklı
kriz konularını öngörüyor ve kriz hazırlığı
yapıyoruz. Kriz yönetme süreci içinde farklı
adımları barındırıyor. Yapılan durum analizleri
akabinde, kriz sırasında ve sonrasında
aldığınız aksiyonlar çok önemli oluyor. Bir
kriz anında öncelikle kamuoyuna gerekli
tüm açıklamaları yaparak durumun çeşitli
yönleriyle anlaşılmasını sağlıyoruz. Sonrasında
krizin etkilerini analiz edip üstümüze
düşen sorumlulukları ekip olarak konuşuyor
ve planlamalarımızı yapıyoruz. Bu noktada
krizin fırsata çevrilmesinden çok yarattığı
etkinin doğru yönetilmesine önem
veriyoruz.
Günümüzde mevcut sosyal etki yatırımı
anlayışının Türkiye’deki örneği olan ve
toplumsal sorunlar için ortak çözümler
üretmeyi amaçlayan Esas Sosyal’den bahsedebilir
misiniz?
Esas Sosyal’i, Esas Holding’in değerlerini,
merhum babam Şevket Sabancı ve ailemizin
topluma geri verme vizyonu ile
birleştirerek toplumsal fayda yaratmayı
amaçlayan bir sosyal yatırım birimi olarak
hayata geçirdik. Esas Sosyal olarak “Gençlere
Fırsat, Geleceğe Yatırım” mottosunu
benimsiyor, 2015 yılından bu yana sürdürülebilir
ve ölçülebilir sosyal yatırımlar yaparak
ülkemizin kalkınmasına katkıda bulunmayı
hedefliyoruz. Yaptığımız araştırmalar sonucunda
odağımızı “gençlik ve istihdam”
olarak belirledik. Bu hedef doğrultusunda
genç istihdamında fırsat eşitliği, çeşitlilik ve
kapsayıcılığın önemini vurgulayarak “Şevket
Sabancı Vizyonuyla İlk Fırsat” ve “Hayırlı
Sabancı Desteğiyle İngilizce Fırsatım” Programlarını
hayata geçirdik.
67
Bu iki Programın ardından bu senenin
başında, mezunlarımızı bir arada tutmak,
aidiyetlerini artırmak ve aralarındaki dayanışmayı
güçlendirmek için 3. Programımız
olarak Mezunlar Programı’nı başlattık.
Esas Sosyal etrafında oluşturduğumuz
3.000 kişiyi aşan ekosistemimizle el ele
vererek çok daha fazla sosyal fayda yaratmak
en büyük amacımız. Biz, gençlerin her
daim yanındayız çünkü geleceğimizi siz
şekillendireceksiniz.
Nisan 2015’te başlayan, yeni mezunların
okuldan işe geçiş sürecinde sivil toplum
kuruluşlarında (STK) deneyim kazanmalarını
destekleyen Şevket Sabancı Vizyonuyla
İlk Fırsat Programı’nızı inceledik. Esas
Sosyal’in geliştirdiği ve paydaşlarla ortaklaşa
uyguladığı programdan daha detaylı
bahsedebilir misiniz?
İşverenlerce daha az tercih edilen devlet
üniversitelerinden yeni mezun gençlerin, iş
hayatına katılımında akranlarıyla eşit şartlara
sahip olmaları, işe alım süreçlerinde
üniversitelerinin bilinirliklerine göre değil,
kişisel yetkinlikleri ve becerileri üzerinden
değerlendirilmeleri için durmadan çalışıyoruz.
Şevket Sabancı Vizyonuyla İlk Fırsat Programı
ile katılımcılarımız 12 ay boyunca sivil
toplum kuruluşlarında ilk iş deneyimlerini
kazanıyor, İlk Fırsat Akademisi kapsamında
aldıkları 250 saatten fazla eğitimle
donanımlı bireyler olma yolunda ilerliyorlar.
Böylece okuldan işe geçiş süreçlerini
kolaylaştırırken aynı zamanda sivil toplum
sektörünü keşfetmelerine ve sosyal sorumluluk
bilinçlerini geliştirmelerine olanak
sağlıyoruz. Biz yola çıktığımızda %100 istihdamı
hedefledik. Her yıl bu hedefimize
ulaşmanın mutluluğunu yaşıyoruz.
Şevket Sabancı Vizyonuyla İlk Fırsat Programı’ndan
edindiğimiz deneyimler ve aldığımız
geri bildirimler sonucunda iş hayatında
gençlerin karşılaştıkları dil yetkinliği
sorununa da bir çözüm modeli yaratmak
istedik. 2021 yılında hayata geçirdiğimiz
Hayırlı Sabancı Desteğiyle İngilizce Fırsatım
Programı ile gençlerin önlerine çıkan
İngilizce yetkinlik engellerini ortadan kaldırmayı
ve istihdam edilebilirliklerini artıran
desteklerle onlara daha fazla donanım
kazandırmayı hedefliyoruz.
Havacılık, lojistik, gıda, sağlık, perakende
ve gayrimenkul üzerinde faaliyet gösteren
Esas Holding ailesinin, çok farklı sektörlerde
bu denli başarıyı yakalamış olması hayranlık
verici. Bu başarının kaynağı nedir?
Başarı motivasyonunuzdan bahsedebilir
misiniz?
Aileden gelen, profesyonel hayatta da
benimsediğimiz vizyoner ve stratejik düşünme
prensibimiz bizi her daim ileri götürüyor.
Esas Holding olarak çalışma prensibimizde
her zaman sürdürülebilir çıktılar
yaratma gayesi yatıyor. Bu amacı Esas
Sosyal gibi sosyal yatırımı temeline alan bir
birimle taçlandırmak sürdürülebilirlik yönünde
attığımız en faydalı adımlardan biri.
Çalışmalarımızın hedefinde araştırmaların
yapılması, doğru ihtiyacın belirlenmesi ile
toplumsal fayda yaratma yolunda gerçek
bir adanmışlık yatıyor. Başarılı olmanın en
büyük sırrı organize olmak ve odaklanabilmek.
Biz tüm iş süreçlerimizde fikir alışverişinde
bulunuyor, daha iyisini yapmak için
beyin jimnastikleri yapıyor ve durmadan
çalışıyoruz.
“
Yaptığımız araştırmalar
sonucunda odağımızı
“gençlik ve istihdam”
olarak belirledik
”
68
Tüm Esas Holding ailesi bu anlayışla çalıştığında
başarı kendiliğinden geliyor. Gündemi
ve teknolojik gelişmeleri yakından takip
ediyoruz. İçinde bulunduğumuz ekosistemi
dinliyor, ihtiyaçları tayin ediyor ve adımlarımızı
buna göre atıyoruz. Böylece doğru
noktaya parmak bastığımız her an sağladığımız
fayda bizi başarıya götürüyor.
Türkiye İş Kadınları Derneği'nde Yönetim
Kurulu Başkan Yardımcılığı görevini üstlenmektesiniz.
Geleceğin iş kadınları için
okul yıllarında neler yapmalarını önerirdiniz?
Birçok girişimde bulunmuş bir iş
kadını olarak günümüz girişim dünyası
hakkındaki izlenimleriniz nelerdir?
Kadınların hayatın her alanında gösterdiği
başarıyı çok değerli buluyorum. Şu an
profesyonel hayatta kadının konumu güçleniyor
ve bu durum gelecek için büyük
bir anlam ifade ediyor. Kadın naifliği, zekâsı
ve pratikliği ile ayrı bir fark yaratıyor. Fakat
cinsiyet fark etmeksizin iş insanı olmak,
iyi bir öngörüye ve liderlik vasıflarına sahip
olmaktan geçiyor. Profesyonel hayatta
yıllarını geçirmiş ve işini halen şevkle yapan
bir yönetici olarak iş hayatında başarılı olabilmek
için ne istediğini bilmek ve kararlı
bir tutum sergilemek gerektiğini düşünüyorum.
Yeni mezun genç arkadaşlarımıza
önerim her zaman başta hayal kurmaları
ve bu hayallerinin peşinden gitmek için
ellerinden geleni yapmalarıdır. Gençler;
merak edin, araştırın ve öğrenmekten
asla vazgeçmeyin. Düştüyseniz, kalkın ve
yolunuza devam edin. Diziniz mi kanıyor
bırakın kanasın bu sizin sarf ettiğiniz çabayı
gösteriyor. Zorluklarla mücadele ettiğiniz
her an sizi daha ileriye götürecek. Gençlerin
artık çekingen olmak gibi bir lüksü yok.
İçinde bulundukları kurum, organizasyon
ya da projeyi geliştirmek için fikirlerini
paylaşmaktan çekinmemeliler. Fikirlerini
geliştirmek için araştırmalı, girişimlerini hayata
geçirmeliler. Aksi takdirde çok güzel
ve faydalı fikirler bir heves olarak kalıyor.
Sosyal sorumluluk bilinçlerini artırıp gönüllülük
faaliyetlerine katılmalılar. Üstünde
yaşadığımız toprakları maddi manevi
daha değerli hale getirmek için çalışmalılar.
Gündemi takip ederken özellikle dijital
çağa ayak uydurarak bilgi birikimlerini
artırmalılar. Ayrıca yabancı dili hayatlarının
her anında önemseyip geliştirmeye çabalamalılar.
Gençlere girişimci olmaktan
korkmamalarını öğütlüyor, onlara inanıyor
ve güveniyorum. Sayenizde her geçen gün
geleceğe daha umutlu bakıyorum.
“ Kadınların iş hayatına
dahil olmasıyla dünya
daha verimli ve daha
zengin bir yer olmaya
başladı
”
69
Kadın girişimci olmanın zorlukları
nelerdir? İş kimliğinizin yanı sıra iki
çocuk sahibi bir annesiniz. Özel hayat
ve iş hayatı arasındaki dengeyi nasıl
sağlıyorsunuz?
Kadınların iş hayatına dâhil olmasıyla
dünya daha verimli ve daha zengin bir
yer olmaya başladı. Bu noktada kadın
girişimciliğinin önemi yadsınamaz. Ülkemizdeki
kadınları cesaretlendirmeyi,
girişimcilikle ilgili onlara umut vermeyi
kendime görev ediniyorum. Kadınlar
olarak yapamayacağımız, üstesinden
gelemeyeceğimiz bir konu yok.
Biraz önce de bahsettiğim gibi hayatımda
önem verdiğim ana konular hem
sosyal hem profesyonel hayatımın temelini
oluşturuyor. Fakat önemli olan
ikisini birbirine karıştırmamak. Ben öncelikle
bir anneyim. İş insanı kimliğim
ikinci sırada geliyor.
İnsan kendini odaklayabilirse hiçbir şeyden
geri kalmadan tüm görevlerini yerine
getirebiliyor. İş yerinde Esas Holding
Yönetim Kurulu Başkan Vekili olarak bir
takım görevlerim var ve bunları yerine
getirmek ve hatta daha ileriye götürmekle
yükümlüyüm. Aynı zamanda
anne, eş, evlat, kardeş gibi çok daha fazla
rolüm var. Biliyorum ki ben iyiysem
çevrem de buna pozitif bir karşılık veriyor.
Bu bilinçle hareket ettiğinizde özel
hayat ve iş dengesini kurmakta güçlük
çekmiyorsunuz.
Son olarak Genç Girişim Dergisi okurlarına
bir not bırakmak ister misiniz?
Öncelikle böylesine zengin içerikli bir
dergiyi hayata geçirdiğiniz için sizi tebrik
etmek isterim. Dergi kanalıyla farklı
fikirleri paylaşmak, gençlere ulaştırmak
ve bunu sürdürülebilir kılmak çok kıymetli.
Okuyuculara önerim her biri konusunda
uzman sektör profesyonellerinin
deneyimlerini, yaşanmışlıklarını dikkate
almaları ve kendilerine dersler çıkarmalarıdır.
Gençler olarak networklerinizi
güçlendirmeniz iş yaşamında oldukça
işinize yarayacaktır. Yılmadan çalışmaya
devam edin, yolunuz açık olsun.
70
71
SERMAYE PİYASALARI'NIN USTA İSMİ:
SERKAN KARABACAK
“
72
Uygulamanın önünde
koşabilen, sürekli olarak
dünyayı takip edebilen
kişilerden bahsediyoruz.
”
Sermaye Piyasası
Lisanslama Sicil ve
Eğitim Kuruluşu
CEO'su Serkan
Karabacak ile başarılı
kariyer yolcuğunun
yanı sıra sermaye
piyasaları ve yatırım
değerlendirmeleri
üzerine keyifli bir söyleşi
gerçekleştirdik.
Kariyerinize Planlama Uzman Yardımcısı olarak
başladığınızdan, sonrasında çeşitli kurumlarda
Uzman Yardımcısı, Uzman, Başuzman, Finansal Danışman,
Genel Müdür Yardımcısı konumlarında bulunmuş
ve şu anda Genel Müdür Vekili ve Yönetim
Kurulu Üyesi olarak görev aldığınızdan bahsetmiştik.
Kariyerinizin başından bulunduğunuz noktaya
yani CEO olma aşamasına nasıl geldiğinizden ve
bunun için neler yaptığınızdan bizlere bahsedebilir
misiniz?
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi İşletme
Bölümü mezunuyum. Benim okulum kamu kesimine
bürokrat yetiştirmek amacıyla kurulmuş bir üniversitedir
dolayısıyla ben de kamusal alanda yoluma
devam ettim. Mezun olduktan sonra ilk olarak kamu
kurumlarının sınavlarına girdim. Benim başlangıcım
DPT (Devlet Planlama Teşkilatı) oldu. Sonrasında SPK
sınavlarına (Sermaye Piyasası Kurulu) girmeye karar
verdim ve kariyerime SPK ile devam ettim.
Daha sonra master yaparak yurt dışı deneyimi kazanma
şansım oldu. Bir süre Londra’da çalıştım ve
sonrasında Türkiye’ye döndüm. Daha sonra SPL’nin
ilk kuruluş yıllarında kuruluşa hizmet ettim. Sonrasında
Borsa İstanbul Denetim ve Gözetim Başkanı
olarak görev aldım. Daha sonra özel bir holding
CEO’su olarak görev aldım. Şimdi ise tekrar SPL’de
görev almak nasip oldu. Gençlere tek bir şey söylemek
istersem sadece ve sadece disiplinli çalışmayı
tavsiye ederdim. Bir şeye heves edip sonrasında çok
önemli bir gelişme olmadıkça, seçilen alanda disiplinli
çalışmanın hayatımda çok faydasını gördüm ve
sizlerin de hevesle başladığı bir işi yarım bırakmaması
gerektiğini düşünüyorum. Bundan ötürü örneğin
gençlerin derslerine çok önem vermesi gerektiğini
düşünüyorum. Emin olun öğrenmiş olduğunuz
teknik bilgiler hayatta bir yerde karşınıza mutlaka
çıkıyor. Emek vermeli ve sabırla çalışmalısınız. Bence
Dünya'daki en önemli şey emek vermek. Bu çabalar
sonucunda önünüze gelen fırsatları da güzel değerlendirmenize
yol açıyor. Kendinizi tanımanız ve
iş hayatında yöneleceğiniz alanı mutlaka belirlemiş
olmanız gerekiyor. Benim hayattaki tecrübem bu.
Kariyeriniz boyunca karşılaştığınız en büyük zorluk
neydi? Zorlandığınız anlarda kendinizi nasıl motive
ettiniz?
Kariyerin her aşamasında zorluklar oluyor. En büyük
zorluğu açıkçası yurt dışında çalışırken ve orada
okurken yaşadım çünkü fark ettim ki her ne kadar
iyi çalışmış olsam da arada bir açıklık vardı. Maalesef
bunu söylemek zorundayım. Oradaki rekabetin
ülkemizdekinden çok daha farklı olduğunu gördüm.
Rekabet daha ağır. Kocaman ödevler veriliyor. Mesela
işletme öğrencisine, Londra metrosunu simüle
edin, sıkışıklığı nasıl giderebiliriz çözüm bulun diyor.
Size datayı veriyor ve modelleme yapmanızı istiyor.
Bunlar ciddi ve hayatın içinden ödevler. İş hayatı da
bu şekilde gerçekten.
Sermaye piyasalarını; “Fon sahibi kişilerin yani yatırımcıların
birikimlerini, belli bir getiri beklentisi ile
yatırım araçlarında değerlendirdiği piyasa” olarak
nitelendiriyoruz. Peki, sizler bir firmaya yatırım
yapacak olsanız, o firmanın hangi özelliklerini göz
önünde bulundurursunuz? Yatırım yapacağınız
kuruluşun SPL’nin istek ve ihtiyaçlarını ne ölçüde
karşılayacağı sizin için ne kadar önemlidir?
Sermaye piyasalarının tanımını yaparsak: “Uzun
vadeli fon arz ve talebinin karşılaştığı pazardır.” diyebiliriz.
SPL olarak bir firmaya bizim şu anda öyle bir
projeksiyonumuz yok. Ama kişisel olarak bir firmaya
yatırım yaparken neyi değerlendirirsiniz sorusuna
cevap vermek gerekirse; profesyonel yönetim kadrosu
ve yönetim kurulunu, içindeki insan kaynağını, iş
yapma potansiyelini, sektördeki durumunu değerlendirirsiniz.
Borsada yatırım yapıyorsanız temettü
oranlarına bakarsınız. İyi yönetiliyorsa size daha yüksek
bir temettü getirebilir.
Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu
(SPL) olarak tüm bölgelerde elektronik sınav
merkezi açma çalışmalarınızı gerçekleştirip, üniversitelerle
birlikte farkındalık çalışması yaparak aynı
zamanda da eğitimler verirken sermaye piyasalarının
daha bilinçli tanınması konusunda payınız çok
büyük. Siz mevcut sermaye piyasaları hakkında ne
düşünüyorsunuz? SPL olarak bu alanda gerçekleştireceğiniz
farklı çalışmalarınız var mı?
Elbette var. Elektronik sınav merkezi bireysel bir
çalışmadan ziyade SPK’nın ve ekibimin çok büyük
destekleri sayesinde oldu. Dünya artık kağıt sınavlardan
ziyade elektronik hatta online sınavlara doğru
gidiyor.
Eski sistemimizde sınavları kağıt sınav formatında
yapıyorduk. Şimdi ise ülkemizin yedi bölgesinde
elektronik sınav merkezlerimizi açtık ve Türkiye’nin
bütün bölgelerinde şubelerimiz bulunuyor. Bu sayede
şirketimizi büyütmüş olduk ve daha da büyütmek
73
için çalışmalarımız devam ediyor. Ülkemizin genelinde
şubelerimizin açılmasıyla beraber sınava daha
çok kişi girebilmeye başladı ve buna bağlı olarak
transportasyon maliyetleri de düştü. Sınava girecek
olan kişiler bulundukları şehirden rahatça sınava
girebilme imkanı elde etti. Bu girişim SPL’nin de
tanınmasında ön ayak olmuş oldu. Elektronik sınav
merkezlerinin açılmasının sermaye piyasasına katkısı
olduğunu düşünüyorum. Adaylara sağlamış olduğumuz
kolaylıkların yanında SPL olarak dış paydaşlara
bağımlılığımızı azalttık ve bu da satış rakamlarımıza
artış olarak yansımaya başladı. Akabinde daha farklı
çalışmalarımız elbette var. Elektronik sınav merkezleri
projemizi bitirdikten sonra eğitimlerimize yoğunlaştık.
Adaylar, eğitimlerimiz sonucu lisansını aldıktan
sonra hikaye bitmiş olmuyor, aksine ömür boyu
bizimle iletişim halinde kalıyor. Çünkü üç yılda bir
regülasyon kapsamında bir yenileme eğitimi alması
gerekiyor. Bu sene de hedefimiz kişilerin üç yılda bir
aldıkları yenileme eğitimlerini çok daha modern hale
getirmek.
Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil-Eğitim Kuruluşu
ve İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi arasında
gerçekleşecek olan iş birliği hakkında bizleri
bilgilendirebilir misiniz? Bu iş birliğinin fakültemiz
öğrencilerine ne gibi katkıları olacaktır?
Sizler şu anda okullarınızda teorik bilgiler alıyorsunuz.
Lisanslama sınavlarımız kapsamında gireceğiniz
sınavların bir kısmı teoriğe dayalı sınavlar. Bu teorik
bilgileri üniversitede öğrenirken sınavlara girerseniz
ve lisansınızı alabilirseniz üniversiteden mezun olduğunuzda
ikinci bir diplomanızın olacağını söylemek
hiç de abartı olmayacaktır. Lisans almanızın sizlere
çok büyük katkıları olacaktır.
Sermaye piyasasında çalışacak olan kişilerin belli
pozisyonlarda mutlaka lisanslarının olması gerekiyor.
Bu lisansları almak okuldan sonra da elbette mümkün
fakat okul yıllarınızda bunu başarabilmek sizler
için kolaylık olacaktır. Bunun sebebi de eğitiminiz
sırasında ihtiyacınız olan bilgileri alıyor olmanızdır.
İstanbul Üniversitesi'ndeki değerli hocalarımızın
büyük katkılarıyla bu protokolü gerçekleştirdik. Peki
sonucunda neler olacak? İlk olarak sınavla ilgili sizde
bir farkındalık olacak. İkincisi, bilgileriniz tazeyken bu
seçeneği değerlendirebilmiş olacaksınız. Üçüncüsü
de, sınav ücretinde protokol yaptığımız üniversitelere
%64 oranında indirim imkanı sunuyoruz. Bunların
haricinde bugün sizlerle olduğu gibi üniversite
kulüpleriyle bir araya gelme imkanı buluyoruz ve bu
bizleri çok mutlu ediyor. Bu çalışmayı ülkemizdeki
bütün üniversitelerle gerçekleştirmek istiyoruz. İstanbul
Üniversitesi protokol imzaladığımız ilk devlet
üniversitesi oldu ve bu adım bizleri çok mutlu etti.
Geçtiğimiz günlerde bir başka devlet üniversitemiz
ile de protokolümüzü imzaladık. Hatta projemiz
Cumhurbaşkanlığı'mızın eylem planlarına da girmiş
bulunmakta. Projenin, gençlere sınavın tanıtılmasında
ve onların sınava girmesinde öncülük eden çok
güzel bir proje olduğunu düşünüyorum.
Son yıllarda sermaye piyasalarına olan ilgi ülkemizde
fazlasıyla artmış durumda. Birçok kişi ufak
da olsa bir yatırım fonunda hisse barındırıyor. Bu
durum bizlere sermaye piyasalarına karşı bilinç seviyesinin
yükselmiş olduğunu gösterir mi? Bu konu
hakkında düşünceleriniz nelerdir?
Sermaye piyasalarına ilgi gerçekten artmış durumda.
Bu bence çok büyük bir başarı. Yatırım sadece para
piyasalarında yatırım yapmak, yalnızca bankaya gidip
parayı koyup ondan bir getiri elde etmek elbette
değil.
Yatırım aslında uzun vadeli düşünerek ondan getiri
elde edebilmektir. Bu noktada bu tespitiniz çok doğru,
ilgi arttı. Yatırım fonlarına da ilgi artıyor. Yatırım
fonlarına yatırım yapmak çok daha iyi çünkü çeşitlendirme
var. Bir tek enstrümana yatırım yapmak
doğru bir strateji değil, en azından uzun vadede.
Borsada yatırım yapmayı bu şekilde algılamamak
lazım. Tek bir paya yatırım yapıp beş gün sonra şu
kadar getiri elde edeyim düşüncesini çok doğru
bulmuyorum. Bu yüzden fonlara ilgi artması bizim
açımızdan çok olumlu bir süreç. Bu bilinçlenme
seviyesinin arttığını gösteriyor. Ama hala yapmamız
gereken şeyler mevcut. Türkiye için bireysel emeklilik
fonları bu kapsamda çok iyi oluyor. Onlar bir nevi
stabilizatör oluyorlar. İlgi arttı ve devamının gelmesi
temennimiz.
Son olarak Genç Girişim Dergisi okurlarına akademik
kariyerleri ve bilinçli yatırımcı olma yolunda ne
gibi önerilerde bulunabilirsiniz? Akadamik kariyerlerini
sermaye piyasaları üzerine ilerletmek ve bu
alanda kendini geliştirmek isteyen kişilere önerileriniz
nelerdir?
Akademik kariyer apayrı bir kariyer. Mesleklerin en
üstünde kalan bir kariyer. Uygulamanın önünde koşabilen,
sürekli olarak Dünya'yı takip edebilen kişilerden
bahsediyoruz. Eğer akademik kariyer yapılacaksa
burada çok klasik şeyler var. Dersi çok iyi çalışmak,
hocayı çok iyi dinlemek, hocayla bir ilişki kurabilmek
çok önemli. Bence ülkemize katkı sağlamak açısından
mutlaka yurt dışı görmek gerekiyor diye düşünüyorum.
Bunu aileye yük olarak değil, kişisel burslarla; mesela
bir başarı elde edip dışarıda bir burs bularak yaparsanız
çok iyi olur. Bizim ülkemiz kaynaklarını dışarı
çıkartabilecek bir ülke olmalı. Yurtdışındaki olanakları
iyi kovalamanızı öneriyorum. Yurtdışına gidip orada
öğrenip, ülkemize gelip öğrendiklerinizle ülkemize
katkıda bulunmanız çok önemli. Finans alanında
akademik kariyer düşünüyorsanız, ABD veya İngiltere
sizin için doğru tercihler olabilir.
74
75
ETKİNLİKLERİMİZ
İŞLETME KULÜBÜ
GELENEKSEL KAHVE GÜNÜ
Ana Sponsor
Tarih: 27 Eylül 2022
Saat: 17.30
Yer: Amfi 1
Dopdolu bir dönem geçirmek istiyorsan
İşletme Kulübü Ailesi olarak seni de aramıza bekliyoruz!
İ.Ü. İşletme Kulübü İşletme Kulübü isletmekulubu isletmekulubu www.isletmekulubu.com
76
77
ARŞİVDEN GİRİŞİM TÜRKİYE / 2008
“ HER GİRİŞİMCİNİN
İZLEMESİ GEREKEN 10 FİLM
1. Silikon Vadisi'nin Korsanları (Pirates of Silicon Valley)-1999
"İyi sanatçılar kopyalar, harika sanatçılar çalar." -Steve Jobs.
Bilgisayar ve internet dünyasında devrim yaratan insanların yaşam hikayeleri
artık daha çok insanın ilgisini çekiyor. Bunlardan birisi de şüphesiz Steve Jobs.
geçtiğimiz yıllarda aramızdan ayrılan Steve Jobs hakkında çok sayıda kitap yazıldı,
ancak onun yaşamını anlatan bir sinema filmi henüz yapılmadı diye düşünebilirsiniz.
Ancak 1999 yapımı Pirates of Silicon Valley(Silikon Vadisi'nin Korsanları),
hem Steve Jobs'ın, hem de hayatının erken döneminde yollarının kesiştiği Bill
Gates'in üniversite yıllarından, şirketlerini kurup çıkışa geçtikleri yılları anlatan
bir biyografi filmi.
2. Zeka Pırıltısı (Flash of Genius)-2008
"Adalet adını verdiğimiz o küçük şeye ne oldu?" -Bob Kearns
Little Miss Sunshine'deki performansından da hatırlayacağınız Oscar adayı
oyuncu Greg Kinnear, Amerika'nın en güçlü kurumlanından olan Detroit
Otomotiv Sektörü'ne kafa tutan Robert Kearnes’in gerçek hikayesini ekranlara
getiriyor. Kearnes ailesi ‘Amerikan Rüyası’nı yaşayan mutlu bir ailedir. Robert,
bir üniversite hocasıdır ve çok sevdiği eşi Phyliss öğretmendir. Altı çocuklarıyla
meşgul ama mutlu bir hayat sürmektedirler. Boş zamanlarında mucitlikle
uğraşan Robert, bir gün Dünya'nın her yerinde kullanılacak olan bir cihaz keşfeder
cam sileceği. Ancak Detroit otomotiv sektörü bu icadı beğense de icat
eden adamı düşünmeden köşeye atar. Robert Kearnes ise başarılı olacağını
kimsenin ummadığı bir mücadeleye başlar. Detroit'teki otomotiv devlerinden
her ne pahasına olursa olsun hakkını alacaktır...
3. Umudunu Kaybetme (The Pursuit of Happyness)- 2006
"Hiç kimsenin sana yapamazsın demesine izin verme. Benim bile.
Bir hayalin varsa onu korumalısın. İnsanlar kendileri yapamadıkları için sana
senin de yapamayacağını söylerler. Eğer bir şey istiyorsan, git ve onu al. Nokta.
Tamam mı?"-Chris Gardner
İyi bir baba olan Chris Gardner, işinde sorunlar yaşayan, maddi açıdan sarsıntıda
olan ve aynı zamanda iyi bir eş olan bir adamdır. Ancak ne yazık ki eşi sıkıntılara
daha fazla katlanamayacağına karar vererek onu terk eder. Christopher
adındaki oğulları da babasının yanında kalır. Karısının terk edişi de yetmezmiş
gibi bir de ev sahibi dışarı atar baba-oğulu. Sokaklarda kalıp, tuvaletlerde,
düşkünler evinde çalışarak ayakta durmaya çalışır. Oğlunun sevgisi bu mücadeleci
baba için her şeydir ve sevgiye eklenen bir var olma savaşı hiç şüphesiz,
vakti geldiğinde en mükemmel kapıları açacaktır.
78
4. Ofis Çılgınlığı (Office Space) – 1999
Peter Gibbons orta yaş krizine biraz erken dalmış, işi ve çalıştığı şirket için kendini heba
eden bir bilgisayar programcısıdır. Fakat bu dayanılmaz ve beynini uyuşturan bitmek
tükenmek bilmeyen rutinden artık çok sıkılmış ve bunalmıştır. Özel hayatı da doğrusunu
isterseniz pek parlak değildir. Bir kız arkadaşı vardır elbette ama aldatıldığından da
emindir.
5. Sosyal Ağ (The Social Network) - 2010
"Çiftliklerde yaşadık, şehirlerde yaşadık, şimdi ise internet üzerinde
yaşayacağız." -Sean Parker.
Tüm dünyada olduğu kadar Türkiye'de de bir fenomene dönüşmüş,
milyonların sosyal paylaşım sitesi Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg
ve arkadaşlarının öyküsü.
Bir Ekim gecesi, yıl 2003. Mark Zuckerberg, sarhoş kafayla Harvard
Üniversitesi’nin sistemine sızar. Kız arkadaşı tarafından terk edilmiştir
ve bunun acısını kampüsteki tüm kızların bilgisinin olduğu bir veri
tabanında birleştirmek ister. Yazdığı uygulamada ekranın iki yanındaki
kızların fotoğraflarını oylayarak hangisinin daha güzel olduğu seçilebilmektedir.
Mark sayfanın adına Facemash adını verir. Sitenin başarısı
hızla yayılır fakat Mark'ın kadınlara olan nefreti ve bu yolda gizlilik
kurallarını ihlal etmiş olması Harvard Üniversitesi'nin de tepkisi çeker.
Bu durum sitenin evrilerek Facebook'a dönüşmesine olanak sağlar.
Öncelikle yalnızca Harvard'da kullanılan Facebook, daha sonra diğer
üniversitelerde de açılır ve Ivy League'den Silikon Vadisi'ne tüm Dünya'da
yayılmaya başlar. Sosyal medya denince günümüzde akla gelen
ilk uygulamalardan olan Facebook'un arkasında yatan gerçekler, oluşumunun
öyküsü ve günümüz dünyasına sunduğu artı ve eksiler Mark Zuckerberg'in hikayesinden yola
çıkılarak ele alınıyor.
6. Para Avcısı (The Wolf of Wall Streen) – 2013
“Benim ölmeye cesaretim var. Bilmek istediğim ise senin
ölmeye cesaretin var mı?” – Jordan Belfort
Jordan Belfort 24 yaşında genç ve hırslı bir adamdır. Para
kazanma arzusuyla Wall Street borsasında önce komisyoncu
ve ardından Stratton Oakmont adında bir yatırımcı
firmasında zengin olmak için her şeyi yapmaya hazır bir
CEO olur. 90’ların en hızlı günleridir ve New York işlem salonunda
her şey olabilmektedir. Önemsiz tahvillerle birçok
yatırımcıyı aldatarak, Belfort kısa zamanda bir para makinesine
ve aynı zamanda bir harcama makinesine dönüşür.
Bir günde hesapları milyon dolarlarla doldururken o gece
hepsini aynı hızda harcayabilir. Profesyonel hayatının yanı
sıra uyuşturucu, fahişeler, son derece pahalı lüks fantezilerle
dolu kirli bir oyunun içindedir. Bu karakterin hayatındaki
her şey abartılı bir şekilde devam ederken, çöküş ise
çok uzakta değildir.
Yönetmenliğini Martin Scorcese’nin üstlendiği film Amerikan
Borsası’nda komisyoncu olan Jordan Belfort’un
biyografisinin bir uyarlaması. Filmin başrolünde Leonardo
DiCaprio yer alırken kadroda Jonah Hill, Kyle Chandler ve
Jean Dujardin kendisine eşlik ediyor.
79
7. Stajyer (The Intern) – 2015
Başarılı bir şirketin sahibi olan Jules Ostin, çalışanlarından birinin tavsiyesiyle yeni bir
stajyer programı başlatır. Biraz yaşını almış insanlara yönelik olan ve deneysel programa
ilk başlayan kişi ise 70 yaşındaki Ben Whittaker olur. Şirketin genç kadrosunun yaş
ortalamasını bir hayli yükselten Whittaker ile yanında çalıştığı Ostin arasında zamanla
iş ilişkisi sağlam bir dostluğa dönüşecektir. Yönetmen koltuğunda Nancy Meyers’in
oturduğu komedi filminin başrollerini ise Anne Hathaway ile Robert De Niro paylaşıyor.
“Dünyada bir iz bırakmaya çok yaklaşmıştım ve şimdi iz bırakabileceğim tek
yer kaldırımlar.” -Eddie Morra
Yazar Alan Giynn’in çok satan ilk romanından uyarlanan filmin yönetmenliği
daha önce 2006 tarihli ‘Sihirbaz (The Illusionist)’ filmiyle tanıdığımız Neil Burger’a
ait. Tüm filmlerinin senaryosunda da parmağı olan yönetmenin ilk defa
sadece yönetmenliğiyle öne çıktığı filmin konusu şöyle:
Yaşamı pek de parlak olmayan Eddie, New York’ta düzensiz bir hayat yaşayan
ve pek de başarılı sayılmayacak bir yazardır. Kız arkadaşından ayrıldığı bir gün
yolda eski bir arkadaşıyla tanışan Eddie’nin hayatı tamamen değişecektir. Eski
arkadaşından aldığı bir hap, Eddie’nin beyninin tam kapasite çalışmasını sağlıyordur.
Bu ilaç sayesinde eski dünyası değişen, hayata farklı bir gözle bakmaya
başlayan Eddie; paraya, çekiciliğe ve yüksek bir zekaya sahip olur. Ama aradan
çok zaman geçmeden, bu yüksek gücün yan etkileri ortaya çıkar.
8. Limit Yok (Limitless) – 2011
9. Ge(n)ç Çıraklar (The Internship) – 2013
Billy ve Nick bir şirketin pazarlama departmanında çalışan ve dijital dünyanın
yeniliklerine ayak uydurmakta zorlanan iki pazarlama elemanıdır. Nihayetinde
beklenen olur ve işlerinden kovulurlar. İşsizlik sorunuyla baş etmeye çalışan
ikili, bir plan yaparak medya devi Google’ın stajyerlik pozisyonlarına başvuruda
bulunurlar. Mülakata ve eğitim programına yoğun bir başvuru olmaktadır
ve başvuruda bulunanların küçük bir kısmı, sadece bu konuda çok zeki olanlar,
kabul edilmektedir. Başvuruda bulunanlarla karşı karşıya gelen ikili, eğitim
programındaki herkesin yarı yaşlarındaki gençler olduğunu ve hepsinin
alanında uzman olduğunu fark eder. Kendi farklarını ve tecrübelerini kanıtlamaya
çalışırlar ve kıyasıya bir rekabet başlar. Dahası Billy ve Nick bu süreçte
birbirleriyle de rekabet etmek zorunda kalır.
Komedi türündeki filmin başrollerini Owen Wilson ve Vince Vaughn paylaşırken,
yönetmenliğini en son Çelik Yumruklar’a imza atmış olan Shawn Levy
üstleniyor.
10. Kazan Dairesi (Boiler Room)-2000
Başarısız bir öğrencinin bir borsa şirketindeki hızlı yükselişini
anlatan ilginç bir yapım.
Özellikle genç yeteneklerden oluşan kadrosuyla dikkat çekiyor
: Giovanni Ribisi, Vin Diesel, Ben Affleck, Nia Long...
80
SOSYAL MEDYA
HESAPLARIMIZ
İşletme Kulübü
Sosyal Medya Hesapları:
www.isletmekulubu.com
isletmekulubu
Web sitesi ve geçmiş sayılar için:
İşletme Kulübü
isletmekulubu
Genç Girişim Dergisi
Sosyal Medya Hesapları:
gencgirisimdergisi
ikgencgirisim
81
82
BBB hhyyy rrrr,
uuuyy kkyyyy.
SSSıııı nsssıı hhyaaııı eeişşşrrrr.
SSSSS hhyyyyyyyyyy
uuuyy ıımmyaccc kaddd iii
uullkk tttıımmm issssss.
@eerrrricc.ccc
ccccicaaiinn@@eerrrricc.ccc
83