Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek - scyntygrafia ... - Radiolog.pl

radiolog.pl

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek - scyntygrafia ... - Radiolog.pl

adiolog.pl

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek -

scyntygrafia z użyciem Tc99-DMSA

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek jest chorobą o etiologii bakteryjnej, mogącą

prowadzić do przewlekłej niewydolności nerek. Scyntygrafia nerek, z zastosowaniem kwasu

dimerkptopurynowego znakowanego izotopem technetu (Tc99-DMSA), jest zalecanym

badaniem diagnostycznym w przypadku podejrzenia ostrego odmiedniczkowego zapalenia

nerek oraz do wykrywania zmian bliznowatych powstałych po zakażeniu, zarówno u dzieci

jak i dorosłych.

Streszczenie

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek jest chorobą o etiologii bakteryjnej, mogącą prowadzić do

przewlekłej niewydolności nerek. Scyntygrafia nerek, z zastosowaniem kwasu

dimerkptopurynowego znakowanego izotopem technetu (Tc99-DMSA), jest zalecanym badaniem

diagnostycznym w przypadku podejrzenia ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek oraz do

wykrywania zmian bliznowatych powstałych po zakażeniu, zarówno u dzieci jak i dorosłych.

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek- etiologia, przebieg, powikłania

Ostre odmiedniczkowe zapalnie nerek (OOZN) jest infekcją częściej występująca u kobiet oraz

wśród dzieci. Warto zaznaczyć także, że niektóre grupy osób mogą być w sposób szczególny

narażone na OOZN. Wszelkie stany oraz choroby utrudniające prawidłowy odpływ moczu, np.

ciąża, przerost prostaty, nowotwory występujące w obrębie układu moczowego sprzyjają

wystąpieniu zakażenia miąższu nerki. Chorzy mogą skarżyć się także na częste zapalenia

pęcherza moczowego. W 90% przypadków zachorowań, do zakażenia miąższu nerki, zazwyczaj

przez bakterie E.coli, Salmonella sp, S. aureus., Proteus sp., dochodzi na drodze wstępującej.

Zakażenie miąższu nerki poprzedzone jest zwykle infekcją dolnego odcinka układu moczowego. W

pozostałych przypadkach do zakażenia może dojść także na drodze krwiopochodnej, np. w wyniku

posocznicy lub istniejącego ogniska zapalnego. Infekcja bakteryjna lokalizuje się w miedniczce

nerkowej i obejmuje swym zasięgiem rdzeń oraz korę. W jednej lub obu nerkach dochodzi do

pojawienia się nacieków z granulocytów obojętnochłonnych, które w przypadku później diagnozy i

leczenia, są przyczyną wystąpienia powikłań wczesnych i późnych.[1] Powikłaniem obserwowanym

po OOZN jest ropień korowo- rdzeniowy nerki, mnogie ropnie kory nerek, ropień okołonerkowy,

zgorzelinowe odmiedniczkowe zapalnie nerek, martwica brodawek nerkowych, roponercze, a w

konsekwencji przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek, niewydolność nerek, urosepsa. [2]

OOZN objawia się zwykle wysoką temperaturą do 400 C, bólem w okolicy lędźwiowej często

promieniującym wzdłuż moczowodów, bólami brzucha. Objawem towarzyszącym są wymioty i

nudności. Występują także objawy dyzuryczne, spadek diurezy oraz mętny mocz. W badaniu

przedmiotowym stwierdza się obecność objawu Goldflama, bolesność palpacyjną jamy brzusznej.

[2] W przypadku dzieci objawy OOZN zależą od grupy wiekowej młodego pacjenta. Dzieci starsze,

podobnie jak dorośli, będą zgłaszać bóle w okolicy lędźwiowej lub bóle brzucha, nudności i/lub

wymioty. Temperatura ciała będzie podobnie wysoka (tj.>380C). Natomiast u niemowląt oprócz

gorączki, występują wzdęcia brzucha, wymioty i dodatkowo ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek

może imitować zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub inne zakażenie OUN (meningismus). U

© 2000-2015 Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 1/3


adiolog.pl

noworodków przebieg zakażenia może być bardzo niecharakterystyczny i przez to mylący dla

lekarza praktyka. Gorączka jest najbardziej stałym objawem, aczkolwiek hipotermia może być

obecna u części noworodków. Do pozostałych objawów należą wymioty, sinica, przedłużona

żółtaczka, meningismus, urosepsa. Wystąpienie wstrząsu septycznego wśród noworodków jest

bardziej prawdopodobne niż w pozostałych grupach wiekowych chorych. [3]

Do objawów laboratoryjnych OOZN należą bakteriomocz, ropomocz, upośledzenie zagęszczania

moczu, podwyższony poziom leukocytów z odmłodzeniem układu białych krwinek, przyspieszone

opadanie krwinek czerwonych (OB) oraz wzrost białka ostrej fazy (CRP).

Diagnostyka obrazowa w OOZN i rola scyntygrafii Tc99-DMSA

Badania obrazowe należy zlecić w przypadku istniejących wątpliwości, co do prawidłowości

rozpoznania, gorączki utrzymującej się powyżej 48 godzin pomimo leczenia, pogorszenia stanu

klinicznego, konieczności hospitalizacji, powtórnego OOZN. Zwykle pierwszym badaniem

obrazowym, wykonywanym u chorego jest USG nerek, które w ponad połowie przypadków jest bez

odchyleń od normy. W jednej z przeprowadzonych analiz, w grupie dzieci przyjętych do szpitala z

powodu OOZN, udowodniono, że pomimo zastosowania wysokiej jakości aparatu, wynik USG aż w

61% przypadków był fałszywie negatywny (pPostęp w medycynie nuklearnej, jaki dokonał się w

ostatnich kilkunastu latach, począwszy od prymitywnych radiofarmacetyków do obecnie

stosowanej, wysokiej jakości techniki komputerowej, znacznie zrewolucjonizował diagnostykę

zakażeń układu moczowego. Tak wiec scyntygrafia stała się klinicznie użyteczną metodą i obecnie

stanowi jedno z badan dodatkowych w diagnostyce patologii nerek, a w przypadku OZZN jest

badaniem niezwykle precyzyjnie obrazującym zmiany w miąższu nerek. [6] Scyntygrafia za

pomocą Tc99-DMSA umożliwia najbardziej trafną ocenę progresji zmian w nerce i utraty jej funkcji

po OOZN w stosunku do stanu wyjściowego. [7] Obecnie stosowanych jest pięć różnych

radiofarmacetyków, jednak w przypadku podejrzenia OOZN najczęściej używanym jest, znakowany

technetem, kwas dimerkaptobursztynowy, Tc99-DMSA.[6] W ciągu kilku ostatnich lat naukowcy

przy zastosowaniu w scyntygrafii Tc99-DMSA, wnieśli nowe spojrzenie na etiologie, patofizjologię i

rokowanie pacjentów z ostrym odmiedniczkowym zapaleniem nerek. Wprowadzenie do diagnostyki

zakażeń układu moczowego scyntygrafii z użyciem Tc99-DMSA umożliwiło uwidocznienie ognisk

zmniejszonego wychwytu znacznika przez miąższ nerki w przypadku wystąpienia OOZN.

Zmniejszony wychwyt radiofarmaceutyka, jest wynikiem zaburzenia przepływu krwi i transportu

cewkowego w obrębie ogniska zapalnego i pojawienia się nacieków z neutrofili. Ogniska

zmniejszonego wychwytu znacznika są widoczne w badaniu scyntygraficznym już we wczesnej

fazie choroby u prawie 93% dzieci, przy czym u części z tych chorych ogniska zapalne cofają się.

Według różnych doniesień, w miejscu wystąpienia pierwotnych ognisk zmniejszonego wychwytu

znacznika, po upływie już 6 miesięcy powstają zmiany bliznowate, będące postacią zejściową

OOZN u około nawet 60% dzieci. [8] Zwykle ma to miejsce u chorych, u których zbyt późno

wdrożono leczenie przeciwbakteryjne. Ryzyko wystąpienia zmian bliznowatych jest największe do

5 roku życia, po czym spada, aczkolwiek pojedyncze doniesienia naukowe nie wiążą ryzyka

wystąpienia zmian bliznowatych z wiekiem chorego.[4,9] Wykonanie scyntygrafii jest także

wskazane w zakażeniach układu moczowego w przypadku trudności w lokalizacji zakażenia. Po

przebyciu OOZN powtórne badanie scyntygraficzne należy wykonać celem poszukiwania zmian

bliznowatych w korze nerki, a wśród noworodków i niemowląt badanie należy wykonać po upływie

od 6-18 miesięcy. Tak wiec wykonanie badania scyntygraficznego z Tc99-DMSA, pozwala na

ostateczne rozpocznie OOZN i może sygnalizować rozwój blizn w obrębie kory i trwale

uszkodzenie nerki.

Liczne analizy porównujące obrazowe metody diagnostyki zakażeń układu moczowego,

jednoznacznie dowodzą, że najbardziej optymalnym badaniem w grupie pacjentów z OOZN jest

© 2000-2015 Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 2/3


adiolog.pl

scyntygrafia z użyciem Tc99-DMSA. Porównywano scyntygrafię z urografią, cystouretrografią

mikcyjną, ultrasonografią, tomografią komputerową i rezonansem magnetycznym. Czułość i

specyficzność scyntygrafii przy użyciu Tc99-DMSA w diagnostyce ostrego odmiedniczkowego

zapalenia nerek wyniosła odpowiednio 91% i 99% przy 97% zgodności obrazu scyntygrafii z

obrazem histopatologicznym pobranego wycinka nerki.[10] Ze względu na wysoką wartość

diagnostyczna badanie to zostało uznane za ,,złoty standard" diagnostyczny w OOZN. W innym

badaniu prospektywnym przeprowadzonym w celu wyłonienia najbardziej optymalnego badania

radiologicznego służącego do diagnostyki zakażenia układu moczowego u dzieci, wykazano, że

czułość urografii i USG w porównaniu do scyntygrafii Tc99-DMSA wyniosła odpowiednio 9.09% i

25%. Oznacza to, że w przypadku dostępności badania scyntygraficznego powinno on być

wykonane w pierwszej kolejności w celu postawienia prawidłowej diagnozy wśród pacjentów z

podejrzeniem OOZN. [11] Natomiast badanie przeprowadzone na modelu zwierzęcym wykazało,

że tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny (MRI), scyntygrafia perfuzyjna SPECT i

scyntygrafia z Tc99-DMSA posiadają bardzo podobną czułość i specyficzność w wykrywaniu zmian

zapalnych w nerce w przebiegu OOZN.[12] Należy jednak zaznaczyć, że scyntygrafia przy użyciu

99Tc-DMSA w stosunku do tomografii jest istotnie bardziej preferowaną w diagnostyce np.

pediatrycznej, ze względu na mniejsze narażenie na promieniowanie oraz brak konieczności

stosowania sedacji.

© 2000-2015 Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 3/3

More magazines by this user
Similar magazines