03.09.2013 Views

Lees meer

Lees meer

Lees meer

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

XYZ formule geen lang leven beschoren.<br />

Op 12 februari deed de Hoge Raad een uitspraak in een ontslagzaak die wellicht tot de nodige<br />

verwarring kan leiden. In dit artikel een korte toelichting.<br />

1. Ontbindingsprocedure en kantonrechtersnorm verandert niet<br />

Rond het ontslag zijn vele procedures mogelijk. De bekendste is de ontbinding wegens gewichtige<br />

reden. Een werkgever kan – bijvoorbeeld in geval van een reorganisatie – aan de kantonrichter vragen<br />

om de arbeidsovereenkomst te ontbinden. De rechter kan in zo’n geval een ontbindingsvergoeding<br />

vaststellen. Jarenlang was het onduidelijk op grond waarvan de hoogte van die vergoeding werd<br />

bepaald. Vooral sommige kantonrechters in het zuiden van het land stelden veel lagere vergoedingen<br />

vast dan in het westen. Om duidelijkheid te verschaffen hebben kantonrechters een aantal jaren<br />

gelden de zogenaamde kantonrechtersnorm vastgesteld: AxBxC. Het gewogen aantal dienstjaren x<br />

het vaste maandsalaris x een correctiefactor. Als sprake is van ontbinding op ‘’neutrale gronden’’, dat<br />

wil zeggen dat noch de werkgever, noch de werknemer schuld heeft aan die gewijzigde<br />

omstandigheden, dan zal de kantonrechter de correctiefactor in het algemeen op 1 vaststellen. Na dit<br />

artikel vindt u een voorbeeld.<br />

Bij een reorganisatie is de correctiefactor in het algemeen 1 (maar er zijn dus altijd weer<br />

uitzonderingen). Dat gaf in de praktijk veel duidelijkheid en maakte de uitkomst van procedures iets<br />

voorspelbaarder.<br />

2. Procedure wegens kennelijk onredelijk ontslag<br />

Er is ook een veel minder bekende procedure: wegens kennelijk onredelijk ontslag. Deze procedure<br />

kan gevoerd worden na een gegeven ontslag. Een ontslag kan onredelijk zijn als bijvoorbeeld geen<br />

opzegtermijn in acht is genomen, of als de gevolgen van het ontslag onevenredig zwaar drukken op<br />

de werknemer. Ook bij deze procedures kan de rechter een vergoeding toekennen. Maar hoe stel je<br />

de hoogte van de vergoeding vast? Tegen uitspraken van kantonrechters werd en wordt regelmatig<br />

beroep ingesteld bij het gerechtshof.<br />

3. De XYZ norm<br />

Het gerechtshof in den Haag kwam als eerste met een norm (2008): de kantonrechtersnorm, maar<br />

dan met een correctiefactor van 0,7. Op 7 juli 2009 werden door drie andere gerechtshoven op<br />

dezelfde dag uitspraken gedaan in zaken rond kennelijk onredelijk ontslag. Alle drie kwamen ze op de<br />

proppen met de XYZ norm. De XYZ norm is eigenlijk dezelfde formule als de kantonrechtersnorm, met<br />

dit verschil dat de correctiefactor gesteld werd op 0,5.<br />

Nogmaals voor de duidelijkheid: het gaat hier om een norm die toegepast werd door gerechtshoven bij<br />

hoger beroepszaken rond kennelijk onredelijk ontslag en niet de ontbindingsvergoeding waarover<br />

hierboven is gesproken: daaraan verandert niets.<br />

En nu de Hoge Raad. Die heeft op 12 februari in een cassatieberoep (tegen een uitspraak van het Hof<br />

in Arnhem), uitgesproken dat de XYZ formule niet mag. En waarom niet? Omdat de zaak van geval tot<br />

geval bekeken dient te worden. Opmerkelijk genoeg zegt de Hoge Raad in de uitspraak ook nog dat in<br />

individuele gevallen de XYZ norm te beperkt kan zijn.<br />

4. Wat betekent de uitspraak voor de praktijk?<br />

Wat betekent deze uitspraak nu. Het aantal zaken rond kennelijk onredelijk ontslag is beperkt. De<br />

Hoge Raad houdt in essentie een pleidooi voor een genuanceerde benadering. Het toepassen van


een XYZ norm is te grof. Uiteindelijk kan het resultaat best zijn dat er een soort XYZ norm wordt<br />

toegepast, als deze maar uitvoerig wordt toegelicht en gemotiveerd. De eerste die aan zet is om daar<br />

duidelijkheid over te geven is het gerechtshof in den Bosch, want die mag op basis van de uitspraak<br />

van de Hoge Raad zich opnieuw over de zaak buigen.<br />

Voor justitiabelen blijft het voorlopig even gissen. Maar… de juridische discussie van de afgelopen<br />

periode over de XYZ norm maakt duidelijk dat er in ieder geval behoefte is aan <strong>meer</strong> standaardisering.<br />

Ik kan de uitkomst niet voorspellen, maar die zal er volgens mij zeker komen.<br />

Bilthoven, 8 juni 2010 / Jo van Saase<br />

Een voorbeeld van de kantonrechtersformule bij een ontbindingsverzoek<br />

Monique Jansen verdient per maand een brutosalaris, inclusief vakantiegeld van € 2500,-.<br />

Ze is 58 en heeft 25 jaar gewerkt voor de firma Goedgeld. Ze is er dus begonnen toen ze 33 jaar was<br />

(= 58 – 25). Er wordt een ontbindingsverzoek ingediend wegens een reorganisatie. De kantonrechter<br />

stelt de correctiefactor vast op 1 (=neutraal). Toepassing van de kantonrechtersformule bij een<br />

ontbindingsverzoek betekent:<br />

Weging aantal<br />

dienstjaren (A)<br />

dienstjaren tot 35<br />

jaar tellen <strong>meer</strong><br />

voor ½<br />

dienstjaren<br />

tussen 35 en 45<br />

jaar tellen voor 1<br />

dienstjaren<br />

tussen 45 en 55<br />

tellen voor 1,5<br />

dienstjaren vanaf<br />

55 tellen voor 2.<br />

Totaal aantal<br />

maandsalarissen<br />

Correctiefactor<br />

(C )<br />

Eindresultaat: A x<br />

B x C<br />

Voor Monique<br />

Jansen:<br />

Van de 25 jaar<br />

heeft ze er 2<br />

gewerkt tot ze 35<br />

jaar was.<br />

Van de 25 jaar<br />

heeft ze er 10<br />

gewerkt tussen<br />

haar 35 e en 45 e<br />

levensjaar.<br />

Van de 25 jaar<br />

heeft ze er 10<br />

gewerkt tussen<br />

haar 45 e en 55 e<br />

levensjaar<br />

Van de 25 jaar<br />

heeft ze er 3<br />

gewerkt vanaf<br />

haar 55 e<br />

verjaardag<br />

Dus is de formule<br />

A x B<br />

En de uitkomst<br />

2 x 0,5 1 x maandsalaris<br />

10 x 1<br />

10 x 1,5<br />

En als u het allemaal zelf nog eens wilt nalezen:<br />

10 x<br />

maandsalaris<br />

15 x<br />

maandsalaris<br />

3 x 2 5 x maandsalaris<br />

1. Voor de echte diehards: LJN: BK4472, Hoge Raad , 09/03517<br />

31<br />

maandsalarissen<br />

Eindresultaten<br />

31 x € 2500,- = €<br />

77.500,-<br />

1<br />

€ 77.500,-<br />

2. Voor de uitspraken van de hoven die voorafgingen aan de uitspraak van de Hoge Raad: zie:<br />

http://zoeken.rechtspraak.nl/resultpage.aspx?snelzoeken=true&searchtype=ljn&ljn=%20%20BK4472&<br />

u_ljn=%20%20BK4472


3. En natuurlijk de wet zelf. Hieronder de betreffende bepaling over kennelijk onredelijk ontslag<br />

uit Boek 7 BW.<br />

Artikel 681<br />

1.Indien een van de partijen de arbeidsovereenkomst, al of niet met inachtneming van de voor de<br />

opzegging geldende bepalingen, kennelijk onredelijk opzegt, kan de rechter steeds aan de wederpartij<br />

een schadevergoeding toekennen.<br />

2.Opzegging van de arbeidsovereenkomst door de werkgever zal onder andere kennelijk onredelijk<br />

geacht kunnen worden:<br />

a. wanneer deze geschiedt zonder opgave van redenen of onder opgave van een voorgewende of<br />

valse reden;<br />

b. wanneer, mede in aanmerking genomen de voor de werknemer getroffen voorzieningen en de voor<br />

hem bestaande mogelijkheden om ander passend werk te vinden, de gevolgen van de opzegging voor<br />

hem te ernstig zijn in vergelijking met het belang van de werkgever bij de opzegging;<br />

c. wanneer deze geschiedt in verband met een verhindering van de werknemer om de bedongen<br />

arbeid te verrichten als bedoeld in artikel 670 lid 3;<br />

d. wanneer deze geschiedt in afwijking van een in de bedrijfstak of de onderneming krachtens wettige<br />

regeling of gebruik geldende getalsverhouding- of anciënniteitsregeling, tenzij hiervoor zwaarwichtige<br />

gronden aanwezig zijn;<br />

e. wanneer deze geschiedt wegens het enkele feit dat de werknemer met een beroep op een ernstig<br />

gewetensbezwaar weigert de bedongen arbeid te verrichten.<br />

3.Opzegging van de arbeidsovereenkomst door de werknemer zal onder andere kennelijk onredelijk<br />

geacht kunnen worden:<br />

a. wanneer deze geschiedt zonder opgave van redenen of onder opgave van een voorgewende of<br />

valse reden;<br />

b. wanneer de gevolgen van de opzegging voor de werkgever te ernstig zijn in vergelijking met het<br />

belang van de werknemer bij de opzegging.<br />

4.Een beding waarbij aan een van de partijen de beslissing wordt overgelaten of de<br />

arbeidsovereenkomst al of niet kennelijk onredelijk is opgezegd, is nietig.

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!