Is een witte of zwarte kleur van het dak relevant?

vesp.benelux.com

Is een witte of zwarte kleur van het dak relevant?

ONTWERP

Tekst en beeld:

Ir Harry Steenbrugghe, VESP

De invloed van lichtkoepels en lichtstraten op de koellast is groot.

Deel 3: De thermische balans

Volgens het WTCB (België 2008)

komt de invloed van de naar

binnen komende zonnestraling

van 1 m² lichtkoepel of lichtstraat

overeen met de warmte-uitstraling van

50 m² witte of 30 m² zwarte

dakbedekking. Hiermee wordt de

uitstraling van de zonne-energie aan

de onderzijde van een geïsoleerde

dakplaat (Rc= 3 m 2 •K•W -1 ) bedoeld.

Dit betekent dat een grote lichtstraat

in het dak van een bedrijfshal of een

winkelcentrum feitelijk zo veel energie

naar binnen doorlaat, dat de kleur van

de dakbedekking geen rol van

betekenis meer speelt.

Hetzelfde kan men zeggen voor de

ramen in gevels, die gericht zijn

naar het zuidoosten of het

zuidwesten. In de zomer zal de

airco-installatie vooral de directe

zonne-energie door het glas

moeten verwerken, waardoor de

koellast op de bovenste verdieping

meestal wordt berekend zonder

rekening te houden met de kleur

van de dakbedekking.

De bewering dat men geen aircoinstallatie

meer nodig heeft als er

op het dak boven de bovenste

verdieping een witte dakafdichting

ligt, is dus onzin. De oppervlakte

DAKENRAAD NUMMER 96, JUNI 2010

ZWARTE OF WITTE DAKEN (3)

Op de Nationale Dakendag van BDA 5 november 2009 was de kleur van

de dakbedekking een hoofdthema. Er is in ons klimaat op jaarbasis geen

energiewinst voor één van beide kleuren, men kan de meerprijs voor en

het onderhoud van een witte kleur beter investeren in een hogere

warmteweerstand van het dak. Dit komt dan ten goede aan het milieu en

de CO2-huishouding.

Is een witte of zwarte kleur

van het dak relevant?

van de ramen in de gevels en van de

koepels/lichtstraten is doorslaggevend.

Gebruik van de ruimten.

Bij Van Hool in Lier (België), waar

men autobussen bouwt, ligt een zwarte

EPDM-dakbedekking rechtstreeks op

ongeïsoleerde prefab betonplaten. Er is

tot nu toe - na meer dan 20 jaar - nog

geen koeling nodig geweest om te

kunnen werken in de zomer. De hallen

hebben wel een hoogte van minimaal 8

meter. In de USA heeft men uitgerekend

dat schoolgebouwen ’s zomers vrijwel

geen koeling nodig hebben omdat in de

vakantieperiode de lokalen leeg zijn.

29


30

ONTWERP

Amorfe zonnecellen aangebracht op witte dakbedekking.

Amorfe zonnecellen aangebracht op zwarte dakbedekking.

De warmtewinst in de tussenseizoenen

bij een zwarte kleur van

de dakbedekking geeft dan ook een

zeer positieve energiewinst, gerekend

over de tijdsspanne van een volledig

jaar.

Kostenbalans

Fabrikanten van bitumen

dakbanen vragen een meerprijs om

een toplaag te leveren die 75 à 80%

zonnereflectie geeft. Een witte

bitumen toplaag vraagt veel meer

aandacht bij de uitvoering, waardoor

deze opmerkelijk duurder wordt

(bitumen aan de schoenzolen, koud

kleven en geen brander, overlappen

speciaal behandelen ter plaatse van

de witte laag).

PVC-dakbanen vergen een speciale

coating, opdat het stof zich op

termijn niet kan vastzetten in het

poreus geworden bovenoppervlak van

de banen.

Voor de witte daken rekent men op

een maximale termijn van 20 jaar als

levensduur (wat betreft de witte

toplaag), waarbij het reflecterend

vermogen hoog genoeg blijft (een

vermindering van maximaal 20%).

Zwarte daken in EPDM-rubber

hebben nu - na circa 40 jaar

praktijkexpositie op platte daken -

bewezen dat ze nog steeds hun

functie vervullen en nog niet aan het

einde van hun cyclus zijn.

Ze zullen het naar verwachting zeker

50 jaar uithouden. Deze daken vragen

ook geen extra reiniging zoals de

witte daken. Over een termijn van

50 jaar gerekend, moet men echter de

witte dakbedekking tweemaal plaatsen

en daarbij nog regelmatig onderhouden.

Wat de LCA (Life Cyclus

Analyse) betreft, samen met het nodige

onderhoud, is een zwarte EPDMdakbedekking

dan ook meer dan

tweemaal gunstiger voor het milieu

en zelfs goedkoper dan een

witte dakbedekking.

Men kan dus beter de meerkosten

investeren vanaf het begin in meer

isolatie. Men hoeft dan minder te

stoken in de winter, de koellast daalt

in de zomer evenals het totale

kostenplaatje.

Zonne-energie

Op de Dakendag kwam tot uiting

dat bij zonnepanelen (met kristallijne

zonnecellen), die bovenop het dak

staan, er door de schaduw hiervan

weinig bezonning is. De luchttemperatuur

boven het dak zal dus

niet veel oplopen, zowel bij een

wit of een zwart oppervlak.

Voor de types zonnepanelen, die op de

dakafdichting worden gekleefd, is er

een minimale helling van 50 mm per

meter nodig voor een goede afspoeling

van stof bij sterke regen (30 mm is het

minimum tegen plasvorming).

DAKENRAAD NUMMER 96, JUNI 2010

ZWARTE OF WITTE DAKEN (3)

De kleur van de dakbedekking speelt

een rol voor de opwarming van de

lucht boven de panelen en het

rendement van de zonnecellen.

Afhankelijk van het type zonnecellen

kan dit positief of negatief zijn.

Als men zonnecellen kleeft op de

dakbedekking, is de

levensduurverwachting van de

dakbedekking zéér belangrijk, omdat

de gekleefde zonnecellen samen met

de dakafdichting moeten worden

afgevoerd. Bij schuinstaande

zonnepanelen op het dak is de

kostprijs voor het tijdelijk verwijderen

van de panelen en de elektrische

leidingen bij het vervangen van de

dakbedekking, zeer hoog. In beide

gevallen is de levensduurverwachting

van de dakbedekking belangrijk.

Ook bij het aanbrengen van

zonnecellen op bestaande daken is de

resterende levensduur van die

dakbedekking van cruciaal belang.

Conclusies

De discussie over een witte of

zwarte kleur van de dakbedekking

spitst zich toe op de kosten van

koeling in de zomer. De werkelijkheid

toont aan dat het de tussenseizoenen

zijn die de thermische balans terug in

evenwicht of zelfs in het voordeel

brengen voor zwart in ons klimaat in

de Benelux. Het hangt vooral af van

het type, de vormgeving en het

gebruik van het gebouw. Als men

echter rekening houdt met alle

meerkosten voor een wit dak, heeft

het in de praktijk meer zin die

meerprijs te steken in extra

dakisolatie. Men wint de

meerkosten snel terug door minder

energieverbruik in alle

seizoenen, het is veel beter

voor het milieu en de CO2uitstoot.

Meer over dit onderwerp in

Dakenraad:

• ‘Het bewijs ligt op het dak’,

nr. 75, december 2006.

• ‘Zwart EPDM geeft energiewinst’,

nr. 77, april 2007.

• ’Zwarte of witte dakbedekking?’,

nr. 78, juni 2007.

• ‘Energiewinning en CO2-binding op het

dak’, nr. 93, december 2009.

• ‘Is een witte of zwarte kleur van het dak

relevant?’, nr. 94, februari 2010.

• ‘Vervuiling en onderhoud van een witte

kleur’, nr. 95, april 2010.

More magazines by this user
Similar magazines