fotoboek Iran - Waar Licht Is - allerlaatste controle voor definitief- printen - 2017-01-08

joshummelen

Waar Licht Is

Jos Hummelen


Deze bundel is tot stand gekomen met behulp van:

Leo Nieuwehuizen (dichtkunst), Jelle Bauer (spelling), Bas Blok (Lay-out en printwerk),

Abouzar Yadegari Far (Iraans), Martijn Snelder (kaartje) en Theo van Veenendaal (fotobewerking).

Hartelijk dank voor jullie hulp.


دننک ناهنپ اه بلق رد ار یدازآ دنریزگان هک ، ناریا هشیپ قشاع تلم هب میدقت


Meisje te Mashad – Geschreven in Mashad

Meisje in de taxi

Wacht | geduldig | tot hij gaat

Gaat / gaat: voorwaarts

Geduld / geduld / geduld: stap in

Want je rijdt / ongesluierd

Je gaat / ongehuwd

Er / wacht / geen politiek of religie

Alles is spel

Nog is alles

Spel

Meisje in de taxi

Wacht | kijk | tot ik schiet

Jouw moment / bevries

& vergeet je niet

Want je gaat

& je kijkt

Weg van het zwart

Naar / waar licht is


Buitenstebinnen – Geschreven in Mashad

Buiten

Buiten zijn de martelaars

Dwingen de minaretten

Buiten zijn de leuzen / die schreeuwen:

Loop in de rij!

Kleed je zwart!

Snoer je mond!

& weest verheugd!

Dan / binnen

Binnen is er vrede

Want buiten praat maar wat

& buiten gaat nog nat

Buiten

Tilt je op

& klettert je neer

Hier op de bodem van Iran

Keer op keer

Hier / in Iran

Waar niks mag

& alles kan

Je staat in de schaduw

Ik heb je pas ontmoet

In gesprek sta je te muiten

& keert de hele onderwereld

Binnenstebuiten


Help mij – geschreven in Mashad

Hulp gevraagd

Omdat ik niet weet wat te doen

(Omdat ik) niet weet wie te zijn

Omdat ik niet weet waarom (te zijn)

Daarom

Hulp gevraagd

Om / te geven

Want als ik alleen houd

Ben ik eenzaam & verdrink

Ik doordat ik zie

Wat mensen zouden kunnen

Worden


Trots & Tragiek – Geschreven in Shiraz

Deze kraam

Op deze oude bazaar

Met deze fijne stoffen

Deze kraam

Van jou / mijn zoon

Van jou

& je werkt

Kent iedereen al

Van jou / mijn vader

Van jou

& ik rook

Drink

Altijd nieuwe gezichten

In deze kraam

Op deze oude / oude bazaar

As in de stoffen

& zelfgestookte wodka

In het tapijt

Zoals jij / mijn vader

Ben ik nooit geworden

Hoeveel respect ook

Tot mijn grote / overgrote

Diepe / diepe spijt


Lieve Danny – Geschreven in Shiraz

Piloot wil je worden

Natuurlijk!

Piloot

Ver wil je wonen

Natuurlijk

A-me-ri-ka!

Strik je veters vast

Sterren & strepen

Nat je lippen reeds

Slechts één groene kaart

Open & onbevangen

Vrolijk & lief

Het blijft een gok / Danny

Want daar wil niemand je

Maar hier weet je ook zeker

Dat je het niet hebt

Vlieg dan maar

& mogen de mensen daar

Precies |

Zijn zoals jij |

Danny


Trouw tot het einde – Geschreven in Shiraz

Schrijf

Schrijf toch!

Laat je niet afleiden

Schrijf bladzijden vol

Schrijf liefde

Schrijf rouw

Schrijf vrede

Schrijf me je trouw

& streep

Streep in Godsnaam

Streep weer weg

Tot je niets

Of –

Nauwelijks | iets

Overhoudt

Schrijf!

Schrijf maar weer

Op het ritme van de muziek

Het ritme van de taal

Dwarrel je letters neer

Zoals ze komen

Volg waar de pen gaat

Laat ze maar lopen

Kom nog weer

Schrijf!

& zwijg

Luister

Want /

Er blijft niets

Of nauwelijks | iets

Over

Want de taal

Die tot me kwam

Niet die ene zin

Blijft me bij

Maar alleen het gevoel

Werkt /

Glimlachend smoelwerk

Blijft me bij


Hafez’ tuin – Geschreven in Shiraz

Zonnestralen strijken langs

Het lichtgroen

Een diepe stem

Spreidt zijn klanken uit

Tussen de Vijgenboom & Ceder

Geheime woorden

Van een oude ziel

Die de hemel zag

& toen terugviel

Een vrouw

Een meisje nog

Schrijdt over geplaveide paden

In rood / in wit

Gevoed/ gelaafd / gesterkt

Ze wil meezingen

Maar is niet luid

& zo / schreiend

Treed ze de tuin weer uit


Tegenwoordige tijd – Geschreven in Shiraz

Dit lied

Is als een golf / als een golf

Als de regen / de regen

Deze dans

Jankt als een wolf / als een wolf

Hou me tegen

Ik word niet zwaar

Hou het licht

Geen gewicht

& blijf bewegen

Op de tonen

Tegen de golven

Van dit gedicht

Hoor de regen

Hier wil ik schuilen

Ik wil hier blijven

Ik wil niks meer / alleen

Deze dans afschrijven


Oude Zwerver - Geschreven in Esfahan

Het lichaam is een lemen

Toren zonder uitkijk

Zegt hij / terwijl hij

Het flesje water aanneemt

& kijkt naar de zwarte knokkels

Die het plastic omvatten

Wind heeft zijn gezicht getekend

Fiere halen dwars over zijn voorhoofd

De verschroeide aarde / gedachten geformeerd

Hij houdt zijn hoofd schuin & knikt

Kijkt naar boven

Hand op het hart

Kijkt scherp

Maar niet met zijn ogen

Het water stroomt

Langs alle ledematen

Hard & zuiver

Brengt de oude zwerver

Terug van nooit

Weggeweest

De straffe winden & het stevige tikken

Van de korrels van het zand

Stuwen je langzaam

Naar de overkant


Eerst het voer / dan de moraal – Geschreven in Esfahan

Macht over velen

Door enkelen

Dus velen die bukken / struikelen / sukkelen

Liefst nog invloed op hun denken

Dit patroon weeft zich door de geschiedenis

& laat me vragen

Heb ik het dan mis?

Is de mens niet vooral sociaal en vol mededogen?

Is mijn realiteit gelogen?

Is macht slechts wat enkelen bevliegt

& ben ik onbevlogen?

Laat ik dan met dezelfde hebzucht strijden voor velen

Dat dit is geschreven / beleeft & beleden


Beginnersgeloof – Geschreven in Teheran

Wrijf je dromende ogen

Ver broertje

Wrijf de nacht eruit

De zon komt al op

Voel het zout

Op je huid

Begin dan toch

Grote broer

Aan een nieuw begin

Voel de aarde schudden

Alles in één zin

Al ben ik het die het zeg

Pak de eerste steen

& werp het | weg


In je alles – Geschreven in Teheran

Je / of u

Schuifelde naar je enige bezit

Murmelde wat

Maar wist niets

& je gebedsketting

Liet je nooit los

Onderweg

Zei u Allah’s namen

& van mijn Goden

Van Basten & Gullit

Die twee samen

Laat u als één kraal gelden

U dus

Vroeg teveel

Kreeg teveel

Maar van het leven

Nooit genoeg


Mijn stad – Geschreven in Teheran

In deze stad

Waar de lucht (die) je /

Iedere dag

Inademt / met levenslust

Je van binnen

Kapot maakt

In deze vieze stad

Waar je in de menigte

Opgaat tot niets

Je kan goed of boos doen

Het maakt niet uit

In deze anonieme stad

Zo achterdochtig en achterbaks

Als een psychopathologisch liegbeest

Wil ik zijn

& begraven worden

In de deze grond

In deze zee

In het midden

Van deze

Vieze

Anonieme

Stad


Briefje van wanhoop - Geschreven in Teheran

Als jij niet veranderden wilt

Of veranderen kan

Moet ik dat dan?

Als jij niet zien wilt

& blind wil blijven

Moet ik je dan schrijven?

Als jij klem wilt zitten

Je daden niet wilt wegen

Moet ik dan bewegen?

Mijn liefde raakt op

De inkt is drooggeraakt

& mijn glanzende traan vermengt zich

Met het stof van de weg voorwaarts

De kracht van mijn naïviteit

De ontwapenende sprankeling

Is nu een lichtontvlambaarheid

Voor onze vergankelijkheid

Want weg zijn we

Voor de vlinder vliegt

Alvorens de hoer bedriegt

& nooit kwamen we weer terug

Ik riep nog

In een kale woestijn

& ik had je nog geschreven

Maar niets of niemand meer

Deed ons nog herleven


Soldaat – Geschreven in Sanandaj

Een strak pak

Strepen & gekruiste wapens

Zwarte stampende laarzen

Dienen buren van repliek

Marcheren voor Iran

Voor de republiek!

Lieve jongen / IT-specialist

Stampt niet / maar slentert

Schoonmaakwerk wordt opgedist

De liefde voor Iran kentert

De vlag wordt uitgewist

In die hals van gele camouflage

Waarin iedereen hetzelfde wordt

Slaan je daden je dromen /

De gewenste werkelijkheid

Aan gort


Dans in kransjes! - Geschreven in Kermanshah

Als ze loopt /

Dan loopt ze dansjes

& als ze krast /

dan krast ze kransjes

Als ze lacht / glanzen haar ogen groot

Als ze zingt / vervliegt het lood

Want als ze me schrijft

Schrijft ze met lichte tred

Schrijft ze met een bedroevende pret

Schrijft ze over hoe ze het zou willen hebben

Dans nog eens!

Lach nog eens!

& schrijf het op /

Van je af

Want wie niet danst in de kelder

Wie niet lacht als je dood er is

& wie niet schrijft als dat niet mag

Is angstig & dus dood & heel laf


Heimwee – Geschreven in Tabriz

Ver weg

Van m’n moeder

Ligt geluk

Ook niet om de hoek

De tocht

Van mijn / vader vandaan

Brak me

Af tot alleen | mijn voornaam

De plek

Waar de tonen van de taal

Mij vreemd zijn

& het klappen van de zweep

Gemeend is

Thuis |

Thuis is nu zo sterk

Steeds groter

&

In mijn jongenskamer

Hangt een foto


Wáárover? Ik zag niks – Geschreven op de grens tussen Iran en Armenië

De bergen

Toren zwijgend

& laten weifelend

Wat bomen staan

Een grens trekt

Tussen dalen

& laat grootmoeders

Geknakt achter

Zo delen we in

Wat niet van ons is

Maar waar wij juist

Aan toebehoren

De rivier verlegt zich

Spot met politiek

Geroezemoes in de hoofdstad /

Is achtergrondmuziek

Zo delen we in

Wat niet van ons is

Maar waar wij juist

Aan toebehoren

Kijk naar wat je ziet

Niet wat je leest

Leef toch zelf, kaarsendover!

Want als we zijn geweest

Is er niets meer van ons over


Blijf nog even – Geschreven op weg naar Tblisi

Ik zit hier

Toevallig

Weer

& merk op

Dezelfde vrouw

Wiegend

Het dunne meisje

Dezelfde / stuurse / blik

& weer

De waterige ogen

Van de grote baas hier

Rook mee!

Drink met me!

Vergeet in Godsnaam

De tijd

De plek

Het komen

& dat je weer /

Zult gaan


Bedelen bij Gods huis – Geschreven in Tblisi

Zo een beetje deinend

Golvend |

Langs de jazz bij het

Café onder de

Druif of

Wat het maar is |

Vanuit de lichte schaduw

Turen mijn ogen

Springen van

Heup naar heup

Van grappig hoedje

Naar kromme vrouw

Die na al die

Aaneen gewoven jaren

Ook eens zo graag

Hier zitten zou


Kruip bij thuiskomst tegen me aan – Geschreven in Tblisi

Wat eten de armen?

& hoe zweten de meisjes?

Hoe kan men

Ontevreden & gelukkig zijn

Wie wint hier de prijsjes?

& natuurlijk | altijd |

Wie doet wie het meeste pijn?

Toen wist ik alles

Want |

Ik heb je gedronken

Geroken & gewogen /

Ik heb je gevonden

& waar je graag uit wilt komen

Nu ben ik thuis

Is er niks aan de hand

Hier is niets nieuws

Weg van alle pijn

Hier wil ik alleen nog

Heel / dicht / heel

Heel dichtbij jou

Heel dichtbij je zijn


"Waar geen licht is, zijn tunnels die blijven" (Bazart)

More magazines by this user
Similar magazines