20 тамыз, 2019 жыл №94 (15414)

PavlodarNews

SARYARQA

Павлодар облыстық газеті

1929 жылғы 15 ақпаннан шығады

SAMALY

20 тамыз, сейсенбі

2019 жыл

№94 (15414)

ssamaly29@gmail.com

www.saryarka-samaly.kz

facebook.com/saryarka15

@saryarka_samaly

ҚҰРЫЛЫС

Қысқа

қалдырмаңыздар!

Нақпа-нақ

Жыл басынан

бері облыста

93 106

шаршы метр

тұрғын үй

пайдалануға

берілді

МЕДИЦИНА

Жаңасы

әзірленуде

Елімізде денсаулық сақтау

саласын дамытуға бағытталған

2020-2025 жылдарға арналған

жаңа мемлекеттік бағдарлама

әзірленуде.

«Ұлт саулығы»:

Суретті түсірген – Валерий Бугаев.

Биыл облыс аумағында кемінде 300 мың шаршы метр тұрғын

үйді пайдалануға беру жоспарланған. Ол үшін тиісті жұмыстардың

барлығы жүйелі әрі уақытылы жүргізілуі керек. Павлодар қаласындағы

«Сарыарқа» шағын ауданында салынып жатқан тұрғын үйлер осы

жылдың 1 желтоқсанына дейін пайдалануға берілуі тиіс. Ал өзге

жаңа шағын аудандарда инженерлік-коммуникациялық желілерді

тарту мәселесін уақыт оздырмай шешу қажет.

ҚАНДАЙ КӨМЕК АЛУҒА БОЛАДЫ?

Жалғасы 4-бетте

Медицина саласында қолға алынған реформа халықтың денсаулығын жақсартуды көздейді.

Қазіргі уақытта адамдар медициналық сараптамадан өтуі үшін қаражатының 40 пайызын

жұмсайды. Дәрі-дәрмек сатып алып, ақылы негізде емханаларға қаралады. Бұл отбасылық

бюджетке салмақ түсіретіні белгілі. Ал алдағы жылы іске қосылатын жаңа жүйе аталған

шығынның белгілі бір бөлігін сақтандыру есебінен жабатын болады.

Толығырақ 6-бетте

Жаңа бағдарлама жайында ҚР

Денсаулық сақтау министрлігі денсаулық

сақтауды дамытудың республикалық

орталығында айтылды. Орталықтың бас

директоры Айнұр Айыпханованың айтуынша,

бұл ұйым бүгінде бағдарламаны

түзуге күш салуда.

- Біз «ҚР Денсаулық туралы» кодексін

толығымен көшіреміз. Онда келесі

жылдың жаз уақытында енгізілетін төрт

жаңашылдық бар. Мәселен, қоғамдық

денсаулықты қорғау қызметіне,

азаматтардың өз денсаулығына

жауаптылығына қатысты мәселелер

қозғалады. Бізде көбінде пациенттің

денсаулығына, бәріне дәрігер жауапты

деген пікір қалыптасып қалған. Бірақ

біз осы ретте адамдардың санасын

өзгертуге тырыспақпыз. Медициналық

қызметкерлердің мәртебесін көтеру,

электронды тұрғыдан саланы дамыту

да өте маңызды фактор саналады, -

дейді орталық басшысы.

Жаңа бағдарлама биыл желтоқсан

айында бекітіліп, келесі жылы қолданысқа

енгізілмек.

- Біз үш маңызды міндетті белгілеп

алдық. Алдымен біз жаңа модельге

лайықталған қаржылық денсаулық

сақтауды құрдық. Яғни, алдағы алты

жылға денсаулық сақтау саласының

қаржылық моделін түздік. Біз бұл

саланың шығындарын жалпы ішкі

өнімнің 5 пайызына дейін жеткізбекпіз.

Шығындардың негізгі үлесі медициналық

қызметтер болмақ. Мемлекеттен алдағы

жылдары денсаулық сақтау саласына

бағытталатын қаржыны еселеуді сұрап

отырмыз, - деді Айнұр Айыпханова.

Әзірлеген – Г.МАҒЖАН.


2 20 тамыз, сейсенбі, 2019 жыл

АҚПАРАТ

САРЫАРҚА САМАЛЫ

ТАМЫЗ КОНФЕРЕНЦИЯСЫ

Ұтамыз ба, ұтыламыз ба?

Алдағы уақытта отандық білім беру саласында оң өзгерістер мен жағымды жаңалықтар орын

алмақ. Бұл туралы Елордада мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қатысуымен өткен

дәстүрлі тамыз кеңесінде белгілі болды.

Қазақстанның әр өңіріндегі екі мыңнан

астам ұстаздың басын біріктірген алқалы

жиын барысында білім, ғылым саласындағы

заманауи өзгерістерді басқару мәселелері

жан-жақты талқыланып, инновациялық идеялар

ұсынылды. Кеңесте сөз алған ел Президенті

Үкіметке, Білім және ғылым министрлігіне

бірқатар тапсырмалар жүктеді. Ең алдымен

ол отандық білім беру саласына тың серпін

керектігін атап өтті.

- Білім сапасын көтеру үшін кешенді

шаралар қабылдау қажет. Бұл, алдымен,

мұғалімдердің біліктілігіне, оқулықтардың

сапасына, заман талабына сай инфрақұрылым

мен материалдық қорға байланысты

мәселелер. Аталған бағыттар бойынша

тиімді жұмыс істеу қажет, яғни туындаған

мәселелерді дер кезінде анықтап, оларды

шешудің оңтайлы жолдарын ұсыну керек, –

деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президент мұғалімдердің «барып кел,

шауып келге» жүгіре беретін қолбалаға

айналуына тыйым салу керектігін де тілге

тиек етті.

- Жергілікті әкімдіктердің өз өкілеттіліктерін

асыра пайдаланып, мұғалімдерді білім

беру саласына еш қатысы жоқ әкімшілік

іс-шараларға тарту жағдайлары толастамай

тұр. Аталған мәселелерді шешу үшін Үкіметке

шұғыл, нақты шаралар қабылдауды тапсырамын,

– деді ол. Сондай-ақ, қоғамда түрлі

пікір тудырған үштілде білім беру ісін қайта

қарауды тапсырды.

- Жаратылыстану пәндерін ағылшын

тілінде оқыту білім орталықтарының

кадрлық мүмкіндігіне қарай, оқушылар мен

ата-аналардың қалауы бойынша іске асуы

тиіс. Сондықтан, ағылшын тілін оқытуды

2-3-ші сыныптан немесе ата-аналардың

қалауына қарай 5-ші сыныптан бастау

орынды әрі тиімді болады деп санаймын, –

деген өз ойымен бөлісті. Президент кеңесте

мұғалімдер жалақысын арттыру қажеттігін

де алға тартты.

- Бұл саладағы еңбекақы ең төмен

жалақылардың қатарында, яғни, ел эконо-

ТАҒАЙЫНДАУ

м и к а с ы б о й ы н ш а о р т а ш а ж а л а қ ы н ы ң

65 пайызын құрайды. Білім беру жүйесіне

білікті кадрларды тарту мақсатында

Үкіметке төрт жыл ішінде мұғалімдердің

еңбекақысын 2 есе көбейтуді тапсырамын, –

деді ол. Сонымен қатар, Президент қала

мен ауыл балаларының білім деңгейіндегі

алшақтықтарды жоюды және тұрғылықты жері

мен ата-аналарының әлеуметтік жағдайына

қарамастан балаларға сапалы білім беруге

жағдай жасауды тапсырды. Мемлекет басшысы

баланы 6 жастан мектепке беру туралы

талапқа қатысты да пікір білдірді.

- Әлем елдерінің 60 пайызында мектепте

білім беру 6 жастан басталады, яғни, мұндай

жүйе баланың зияткерлік және әлеуметтік

жағынан ертерек дамуына оң ықпал етеді.

Үкіметке Білім мен ғылымды дамытудың 2025

жылға дейінгі жаңа бағдарламасы аясында

12 жылдық білім беру моделіне біртіндеп

жоспарлы негізде көшуді қамтамасыз етуді

тапсырамын, – деп атап өтті.

Жиын барысында Президент жаңа

буынды тәрбиелеудегі мұғалімдердің рөліне

тоқталып, отандық білім беру саласын

дамытуға қомақты үлес қосқан бір топ

ұстазды «Құрмет» орденімен марапаттады.

Олардың қатарында облысымыздағы

дарынды балаларға арналған №8 мектеплицейінің

(Павлодар қаласы) физика пәнінің

мұғалімі Анатолий Билиданың бар екенін

атап өткен жөн. Ұлағатты ұстаздан білім

алған шәкірттер түрлі деңгейдегі білім додаларында

топ жарып жүр. Сонымен қатар,

Президент ғылымды қаржыландыру жүйесінің

ашықтығын қамтамасыз ету, ұлттық ғылыми

кеңестердің жұмысын жетілдіру, үш ауысымды

және шағын жинақты мектептердің мәселесін

шешу қажет екеніне назар аударды.

Екі ауданға әкімдер келді

Ал еліміздің жуырда тағайындалған бас

ұстазы Асхат Аймағамбетов тамыз кеңесінде

алдағы уақытта осы салада орын алатын

өзгерістерге тоқталды. Атап айтар болсақ,

ҰБТ тапсыру электронды жүйеге көшірілуі

мүмкін.

- Біз Ұлттық бірыңғай тестілеу процедурасын

трансформациялауды жоспарлап

отырмыз. Осы ретте оқушылардың жүйені

алдау жолдарын іздеу фактілерінің орын алып

отырғандығын атап өткім келеді. Телефон

алып кіріп, өзінің білімі мен дағдысымен

емес, басқа да қосымша құрылғылардың

көмегімен көбірек балл алуды ойлайды.

Сол үшін біз Ұлттық бірыңғай тест тапсыруды

біртіндеп электронды жүйеге көшіруді

жоспарлап отырмыз. Мұндай ойымыз бар.

Бізге ҰБТ гранттарды бөлудің ашықтығы

мен әділдігіне кепіл беруі қажет, - деді ол.

Сондай-ақ, министр мектеп бағдарламасынан

алынып тасталған әліппе қайта енгізілетінін

айтты.

- Әліппе мәселесін көптен бері ұстаздарымыз,

ата-аналар көтеріп жүр. Біз

әліппені қайтару керек деп есептейміз. Ол

2021 жылы өздеріңізге жақсы таныс қазақ

тіліне бейімделген Ахмет Байтұрсыновтың

әдістемесі негізінде енгізіледі. Біз қазір осыған

байланысты жұмыс жүргізіп жатырмыз, -

деді.

Тағы бір айта кетерлігі, алдағы уақытта

оқушылардың білімін бағалау жүйесі өзгереді

деп жоспарлануда. Министр критериалды

бағалау жүйесін сынға алып, мұны одан

әрі жаңғыртатынын айтты.

- Әлі күнге дейін критериалды бағалау

жүйесі көп сұрақ туындатып отыр. Министрліктің

ұстанымын айтар болсам, біз бағалаудың

критериалды жүйесіне көштік, оны қайта

қараудың қажеті жоқ. Жалпы педагогтар

түсінеді, үйренді. Десек те, әлі де проблемалар

барын мойындаймыз. Сондықтан бұл

жүйені одан әрі жаңғыртамыз, - деді Асхат

Аймағамбетов.

Осылайша, қазақстандық білім беру саласына біртіндеп тағы да жаңа

реформалар енгізілмек. Одан ұтамыз ба, әлде ұтыламыз ба? Ол

жағы – уақыт еншісінде!

Н.АҚЫТЕГІ.

Кеше Ертіс және Успен аудандарының әкімдері тағайындалды. Ертіс ауданына

Аян Бейсекин тағайындалса, Успен ауданын Николай Дычко басқармақ. Бұл

қос тағайындау турасында облыс әкімі Болат Бақауов Instagram әлеуметтік

желісіндегі парақшасында мәлім етті. Қос әкімнің кандитурасы Президент

Әкімшілігі мен аудандық мәслихаттарда қолдау тапқан.

- Николай Васильевичтің терең әрі

жан-жақты білімі, шаруашылық икемдағдылары

жүктелген мақсат-міндеттерді

сәтті іске асыруға мүмкіндік береді. Оның

кәсіби және саяси тәжірибесін, басқарушы

лауазымдарда ұзақ жыл қызмет атқарғанын

есепке алсақ, ол Успен ауданының дамуына

тың серпін береді деп ойлаймын, - дейді

облыс әкімі Б.Бақауов.

Аймақ басшысы қазіргі кезде Успен

ауданының экономикалық даму потенциалы

аса зор екенін атап өтті. Өзге

аудандармен салыстырғанда ол аумағы

жағынан кішірек әрі адам саны аз болса да

шекарада орналасқандықтан өңір үшін аса

маңызды стратегиялық роль атқаратынын

да тілге тиек етті.

- Өкінішке қарай, соңғы кезде ауданға

бірде-бір инвестор тартылған жоқ.

Ауданның дамуы негізінен «Галицкое»

ЖШС-ің есебінен жүріп жатыр. Аудандағы

шағын және орта бизнестің дамуы

т ы м б а я у . Т і п т і , а у д а н о р т а л ы ғ ы н д а

бірде-бір заманауи сауда орталығы, қонақ

үй, дәмхана жоқ. Қызмет көрсету саласы

да кенжелеп қалған. Сондықтан жаңа әкім

шағын және орта бизнесті белсендендіріп,

кәсіпкерлік жобаларына сараптама жүргізуі

тиіс. Егер жергілікті қауымдастықпен және

кәсіпкерлермен тығыз жұмыс жүргізсе,

Успен ауданының байырғы даңқын қайта

жаңғыртуға болады, деп ойын түйді аймақ

басшысы Б.Бақауов.

Николай Васильевич 1965 жылы

Солтүстік Қазақстан облысында туған.

1994 жылы Мәскеу ашық мемлекеттік

университетін «Экономика», 2000 жылы

Екібастұз инженерлік-техникалық институтын

«Электрмен қамту» мамандықтары

бойынша тәмамдаған. Әлеуметтану

ғылымдарының кандидаты. Еңбек жолын

1984 жылы Екібастұзкөмір өндірістік

бөлімінің Солтүстік кенішінде экскаватор

машинисінің көмекшісі болып бастаған.

1999 жылға дейін электромонтердан бас

энергетикке дейінгі мансаптық баспалдақтан

өткен. Әр жылдары «Богатырь

Аксес Көмір» ЖШС Екібастұз филиалында,

«Грань» ЖШС-де жұмыс істеген.

2006 жылдан бері мемлекеттік қызметте.

2006–2013 жылдары Екібастұз қаласы

әкімінің орынбасары, 2013–2015 жылдары

Павлодар индустриялық-инновациялық

даму басқармасының басшысы болды.

2015 жылдан 2017 жыл аралығында

облыс әкімінің өнеркәсіп, кәсіпкерлік,

сауда және туризмді дамыту мәселелері

жөніндегі орынбасары қызметін атқарған.

2017 жылдан 2018 жыл аралығында Ақсу

қаласының әкімі лауазымында болды.

2018 жылдың қазан айынан бүгінге дейін

«Nur Otan» партиясының Павлодар облыстық

филиалы төрағасының бірінші орынбасары

қызметін атқарды.

Ертіс ауданын 32 жастағы Аян Бейсекин

басқарады. Аймақ басшысы Ертіс ауданын

басқаруға барған азаматтың өзін бұған дейін

өңірімізде атқарған қызметтерінде білімі мен

білігі бар, қажетті дағдылармен «қаруланған»

сауатты басқарушы ретінде көрсеткенін атап

өтті. Мемлекеттік саясат мәселелерін жақсы

түсінетінін, өндірістік және кәсіпкерлік саланың

қыр-сырын меңгергенін тілге тиек етті.

- Жаңадан тағайындалған әкімнің тәжірибесін

ескерсек, Ертіс ауданының экономикасын

кластерлік дамытумен жаңа деңгейге

көтереді деп ойлаймын. Жыл соңына дейін

санаулы ай ғана қалды. Сондықтан мен Аян

Бейсекинге ауданның әлеуметтік-экономикалық

дамуының барлық индикаторларын орындауды

және күрделі мәселелерді шешуді

тапсырдым. Жалпы алғанда, ауданның

экономикасын көтеріп, шағын және орта

бизнестің жұмысын дамыту қажет, -

деді облыс әкімі Болат Бақауов.

Аян Уахитұлы 1987 жылғы, жоғары білімі

бар. 2008 жылы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия

ұлттық университетін мемлекеттік және

жергілікті басқару бакалавры мамандығы

бойынша және 2013 жылы М.В.Ломоносов

атындағы Мәскеу мемлекеттік университетін

«Болашақ» бағдарламасы бойынша

тәмамдаған. «Мемлекеттік басқару магистрі»

біліктілігіне ие.

Еңбек жолын 2008 жылы «Республикалық

дебатерлар ассоциациясы» республикалық

қоғамдық бірлестігінің атқарушы директоры

болып бастады. Кейін, 2013 жылға дейін Астана

мен Мәскеу қалаларының мемлекеттік емес

құрылымдарында жұмыс істеді. 2013 жылдың

шілде-қазан аралығында ҚР Мемлекеттік

қызмет істері агенттігінің Павлодар облысы

бойынша басқармасында персоналды басқару

бөлімінің консультанты болып қызмет атқарды.

2013–2014 жылдар аралығында Железин

ауданы әкімінің аппарат басшысы болды.

2014 жылдың маусым айы мен 2015 жылдың

қыркүйек айы аралығында Солтүстік Қазақстан

облысы әкімінің бас инспекторы, облыс

әкімі аппараты ұйымдастыру-инспекторлық

бөлімі индустриялық-инновациялық даму

секторының меңгерушісі, Солтүстік

Қазақстан облысы кәсіпкерлік және туризм

басқармасы басшысының орынбасары

қызметтерін атқарды. 2015-2017 жылдар

аралығында Алматы қаласы кәсіпкерлік

және индустриялық-инновациялық даму

басқармасы басшысының орынбасары,

2017 жылғы мамырдан 2018 жылғы сәуірге

дейін Железин ауданы әкімінің орынбасары

болып қызмет етті. 2018 жылғы

28 сәуірден бастап осы күнге дейін

Павлодар қаласы әкімінің экономикалық

мәселелер жөніндегі орынбасары болып

жұмыс істеді.

Өз тілшіміз.


САРЫАРҚА САМАЛЫ

АЙНА 20 тамыз, сейсенбі, 2019 жыл 3

Өңір

Аймақ алда келеді

Павлодар облысы - IT-технологияларды дамыту жағынан елімізде көшбасшылық орында. Аймағымызға жұмыс

сапарымен келген ҚР Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Асқар Жұмағалиев

осындай баға берді. Министр цифрландырудың элементтері енгізілген аймағымыздың бірқатар өндіріс орындарын,

мекемелерін аралады.

Интернет

жетпейтін түкпір

қалмайды

Мәселен, Павлодар ауданының

Шақат ауылдық мектебіне барып,

бір жыл бұрын іске қосылған

оптикалық-талшықты интернет

желісінің ұстаздар қауымына

берген нәтижесімен танысты.

- Жоғары жылдамдықты интернет

желісі қосылып, көзіміз ашылды.

Бұрын 4 мегабитпен интернетіміз

баяу жұмыс істеді. Ұстаздарымыз

қандай да бір ақпарат іздеу үшін

қалаға ағылатын. Енді мұндай келеңсіздік

келмеске кетті. Цифрландыру

аясында ауылымызға талшықтыоптикалық

желі тартылып, бүгінде

25 кабинетімізде интернет еш

кедергісіз жұмыс істеп тұр.

Қазіргі жылдамдық - 8 мегабит.

Әр мұғалім қажеттісін алып,

сабақты барынша заманауи өткізуге

пайдаланып отыр. оқушыларымыз

зияткерлік ойындарға қатысып,

жүлделі орындарға ие болуда.

Облыстық олимпиадаларға қатысып,

жүлдегерлер қатарынан табылып

желісі тартылмақ. «Қазақтелеком»

АҚ-ның Шығыс өңірлік телекоммуникация

дирекциясының бас

директоры Ермек Қуанышбековтің

мәлімдеуінше, негізінен оптикалықталшықты

байланыс желісімен

интернет секундына 100 мегабитке

дейінгі жылдамдық бере

алады. Шақат мектебі 10 мегабитке

қосылған. Бұл - өте оңтайлы

жылдамдық, дейді ол. Жылдамдық

неғұрлым жоғары болса, соғұрлым

құны да қымбат болатын көрінеді.

Аталмыш ауылда мектептен бөлек

жергілікті әкімдік, полиция пункті

мен медициналық мекеме де

қосылған.

Айта кету керек, бұл жоба

«Қазақтелеком» мен еліміздің

Ақпарат және коммуникация

министрлігі арасындағы мемлекеттікжекеменшік

серіктестігі аясында

жүзеге асуда. Жоба 14 жылға

жоспарланыпты. Яғни, 2018-

2020 жылдары байланыс желісін

тартуға күш салынса, 2032 жылға

дейін қызмет көрсетілмек. Ермек

Қунашбековтің айтуынша, Павлодар

облысының 364 елді мекенінің

87-сіне оптикалық-талшықты

желі тартылған. Өткен жылы

9 елді мекен, яғни, 36 мемлекеттік

С

жатыр. Мәселен, химия пәнінен

Шақат мектебінің шәкірттері

жоғары нәтиже көрсетті. Тіпті,

цифрландырудың жемісін дене

шынықтыру сабағында да кеңінен

қолданудамыз. Бұл пәннің мұғалімі

шахматтан балаларды ширату

үшін интернеттен оқушыларға

ұлы шахматшылардың ойындарын

көрсетіп, ұтымды қадамдар

жасау жағын үйретуде. Қазақтың

ұлттық ойындарын, мысалы, асық

ойнау түрлерін де осы интернет

арқылы кеңінен насихаттауда, -

дейді мектеп директоры Алмагүл

Ысқақова.

Сонымен қатар, интернетті

тиімді пайдалану үшін мектептің

тарих пәнінің мұғалімі виртуалды

музей де құрып үлгерген. Мұнда

өлкенің өрістеуіне үлес қосқан, елі

үшін еңбек еткен азаматтардың

өмірбаянын, өлке тарихын атааналармен,

ауылдастармен, оқушылармен

бірлесіп түзіп, электронды

форматқа түсірген.

Шақат ауылы бұл байланыс

жүйесіне былтыр қосылыпты. Енді

келесі жылы Павлодар ауданының

Набережная елді мекеніне осы

оптикалық-талшықты байланыс

мекеме интернетке қосылған. Биыл

Железин, Успенка және Тереңкөл

аудандарында құрылыс жүргізілуде.

Аймағымызда 500 шақырымдық

желі тартылмақ. Мамандар жұмыстар

уақытылы жүргізіліп жатқанын

мәлімдеді. Енді «Қазақтелекомның»

қоятын қондырғыларымен барынша

көбірек іргелес елді мекендерді

сымсыз байланыспен қамту үшін оған

биік антенналық діңгектер орнату

қажет көрінеді. Бұл ретте, облыс

әкімі Болат Бақауов аймағымызға

оның қаншасы қажет екенін есептеп

беруді сұрады. Е.Қунашбековтің

мәлімдеуінше, кем дегенде 20 метрлік

діңгектерді орнатуға шамамен

8-10 млн. теңге жұмсалады. Облыс

басшысы ауылдардағы элеватор

мұнараларын, басқа да биік орындарды

пайдалануды қарастыруға

болатынын атап өтті. Сондай-ақ,

барынша халық тығыз орналасқан

елді мекендерді көптеп қамту

жағын ескеру керектігін де айтты.

Министр Асқар Жұмағалиев

сапар барысында аймағымыздың

IT-технологияларды пайдалану

деңгейіне кеңірек тоқталды.

- Павлодарлық орта мектептердің

білім деңгейі – елімізде

бірінші орында. Оқушылардың

қызықты әрі келешегінен көп үміт

күттіретін жобаларына тәнті болдық.

Кейбір авторларды Astana Hub-қа,

Нұр-Сұлтан қаласына шақырып

отырмыз. Олар жобаларын шетелге

таныстыруға мүмкіндік алады. Бір

жас компанияны Дубайға, енді бірін

Ұлыбританияға жіберуге таңдап

алдық. Жалпы, мемлекетіміз

стартап-жобаларды, жас компанияларды

дамытуға жан-жақты

жағдай жасауда. Жеңілдіктер

қарастырылған, - деді А.Жұмағалиев.

Сондай-ақ, ауыл мен қаланы

интернетпен толық қамту бағытында

атқарылып жатқан жұмыстарды

да атап өтті. Яғни, Елбасының

тапсырмасымен «Цифрлық

Қазақстан» бағдарламасы аясында

республика көлемінде негізгі

телекоммуникациялық желілерден

шалғайда орналасқан 1270 елді

мекенді қамту көзделіп отыр.

оларға оптикалық-талшықты

байланыс желісі тартылуда. Бірақ,

ауылдықтарды интернетпен қамту

мұнымен бітпейтінін айтты министр.

- Интернеттендіру ісі жалғаса

түседі. Яғни, оптикалық-талшықты

байланыс желісіне енбеген әрі

кең жолақты интернетке қол

жеткізбеген елді мекендерді 4G,

IT-технологиялардың есебінен

қамтимыз. Сөйтіп, 2025 жылға

қарай интернет еліміздің барлық

елді мекеніне жететін болады, -

деді Асқар Жұмағалиев.

Электронды

қызметке

сұраныс артуда

ҚР Цифрлық даму, инновациялар

және аэроғарыш өнеркәсібі

министрі А.Жұмағалиев Павлодар

қаласындағы халыққа мемлекеттік

қызмет көрсететін бірқатар мекемелерді

аралады.

Жалпы, жыл басынан бері

«Азаматтарға арналған үкімет»

мемлекеттік корпорациясының облысымыздағы

филиалы 150 мың

электронды-цифрлық қолтаңба

берген. Сондай-ақ, 350 мың павлодарлық

мобильдік азаматтар базасына

тіркелген. Өткен кезеңде

723 мың мемлекеттік қызмет

көрсетіліпті. Оның 504 мыңын

тұрғындар Connection point жүйесі

арқылы еш мекемеге бармай-ақ,

өз күштерімен алған.

Министр халыққа қызмет

көрсету орталығы мен жаңадан

ашылған Миграциялық қызметтер

орталығында болды. Бұл орталықта

еңбек мигранттарына барлық

мемлекеттік қызмет бір терезе

қағидасы бойынша көрсетіледі.

Бұдан бөлек, ведомство басшысы

Open Pavlodar фронт-офисіне бас

сұқты. Мекемеге күніне 1500 адам

келеді. Орташа есеппен алғанда

1200 қызмет көрсетіледі. Оның

жартысынан көбі электронды түрде

ұсынылады.

Технологиялық

жаңғырудың

нәтижесі

Сондай-ақ, ҚР Цифрлық даму,

инновациялар және аэроғарыш

өнеркәсібі министрі А.Жұмағалиев

«Павлодар мұнай-химия зауыты»

АҚ және «Павлодар» арнайы

экономикалық аймағында орын

тепкен «Гиссенхаус» ЖШС-де болды.

Бұл кәсіпорындар өз өндірістерінде

цирлық технологияларды белсенді

түрде енгізіп, оң экономикалық

көрсеткіштерге қол жеткізуде.

Ведомство басшысы осы бағытта

атқарылып жатқан жұмыстарға

ерекше назар аударды.

Павлодар мұнай-химия зауыты

еліміздегі ірі әрі заманауи мұнай

өңдеуші кәсіпорындардың бірі

болып табылады. Мұндағы өндіріс

толық модернизациядан өткізілді.

Нәтижесінде шикі мұнайды өңдеу

көрсеткіші мен сапасы артты.

Жаңа автоматтандырылған изомерация

кешені және күкірт өндіру

құрылғылары орнатылды. Олардың

жұмысы орталық басқару пункті

арқылы реттеледі. Осылайша,

ПМХЗ-да технологиялық бизнесүдерістерді

жүргізу әдістеріне

өзгерістер енгізілуде.

Басты мақсат – цифрландыру.

Осы бағытта Spiral Plan

атты өндірісті оңтайландыруды

жоспарлау жүйесі іске қосылған.

Оның көмегімен зауыттың жылдық

өндірістік бағдарламасы жасалған.

Бұл кәсіпорынның операциялық

шығындарын үнемдеуге мүмкіндік

берді. Атап өтерлігі, зауыттағы

барлық дерлік өндірістік процестер

орталық басқару пунктіндегі

инженер-операторлардың көз

алдында. Олар құрал-жабдықтардағы

болмашы ақаулардың өзін алдарында

тұрған экрандардан көре

алады.

«Гиссенхаус» ЖШС-да ҚР

Цифрлық даму, инновациялар және

аэроғарыш өнеркәсібі министріне

«Павлодар» арнайы экономикалық

аймағында орналасқан кәсіпорындар,

олардың өндіс ерекшеліктері

таныстырылды. Бүгінде, аталған

аймақтың да жалпы аумағы

электрондық жүйеге көшірілген.

Яғни, кез-келген инвестор мұндағы

кәсіпорындар, бос жер учаскелері,

салықтық жеңілдіктер сияқты

қызықтырған ақпараттарын осы

электрондық жүйеден біле алады.

Қосындыланған алюминий

өндіріп, одан автокөліктерге

арналған дисктер шығаратын

«Гиссенхаус» кәсіпорны да өндірісін

автоматтандыруға бет бұрған. ҚР

Цифрлық даму, инновациялар және

аэроғарыш өнеркәсібі министрі

А.Жұмағалиев аталған зауыттардағы

цифрландыру бағытында атқарылып

жатқан жұмыстарға оң бағасын

берді.

Гүлжайна ТҮГЕЛБАЙ,

Данияр ЖҰМАДІЛ.


4 20 тамыз, сейсенбі, 2019 жыл

ДАМУ

САРЫАРҚА САМАЛЫ

Қысқа қалдырмаңыздар!

Басы 1-бетте

Құндыз ҚАБЫЛДЕНОВА

Аквапарк

болады

Сенбі күні облыс әкімі Болат

Бақауов Павлодар қаласындағы

бірқатар тұрғын үйдің құрылыс

барысымен танысты. Алдымен

жеке инвестор – «Әлем-PVL»

жауапкершілігі шектеулі серіктестігі

салып жатқан Ген.Дүйсенов көшесі,

2/2 және Иса Байзақов көшесі, 133

мекенжайындағы үйлерге барды.

Екі нысанның сыртқы жұмыстары

толығымен аяқталыпты. Бұл ретте

құрылыс барысында пайдаланатын

материалдардың 90 пайызы

павлодарлық өнім екенін ерекше

атап өту керек. Құрылысшылар

тек цементті сырттан әкеледі. Ал

кірпіш, терезе, есік, сантехникалық

жабдықтар және тағы басқалары өз

өңірімізде шығарылған. «Әлем-PVL»

компаниясының өкілдері жер

телімдері болса, алдағы уақытта

да облыс орталығында тұрғын

үйлердің құрылысын қолға алуға

дайын екендіктерін білдірді.

Сонымен қатар, «Hagi-Pavlodar»

құрылыс компаниясы қалалық

саябақ маңында аквапарк салуда.

Серіктестік басшысы Валерий

Феляевтің айтуынша, 1,6 гектар

аумақты алып жатқан алаңда

кішілерге де, үлкендерге де

арналған су аттракциондары,

қоғамдық тамақтану орны, фитнес

залы болады. Тәулігіне шамамен

500 адамға қызмет көрсетіледі деп

күтілуде. Бірнеше ай бұрын негізі

қаланған нысан келесі жылдың

соңында ел игілігіне берілмек.

Облыстық сәулет және қала құрылысы

басқармасының басшысы

Нұрлан Қақамбетов келушілерге

жайлы жағдай жасау үшін бас

жоспарға өзгерістер енгізілуі мүмкін

екенін алға тартты. Яғни, қоғамдық

көліктер қатынасы, көліктер тұрағы

мәселесі қайта қаралмақ.

Жылдамдатуды

жүктеді

Бұдан соң аймақ басшысы

Сарыарқа шағын ауданында

құрылысы жүріп жатқан әр үйге

барды. Солардың бірі - №27

баспана. «Тұрғын үй құрылыс

жинақ банкі» АҚ салымшыларына

арналып салынып жатқан бұл үйдің

«басы» бірнеше рет дауға қалған

еді. Тіпті, шиеленісті іс сотқа

дейін жетіп, алғашқы мердігер –

«Артех-ПВ» жауапкершілігі шектеулі

серіктестігімен жасалған келісімшарт

өз күшін жойды. Осыдан бір ай

бұрын «СК-Строитель» компаниясы

құрылысты одан әрі жалғастырды.

- Біз іске кіріскен тұста терезелердің

небары 50 пайызы орнатылып,

әрлеу жұмыстарының

30 пайызы ғана жүргізілген еді.

Бүгінде құрылыс алаңындағы

50 адам барлық терезені қойып,

әрлеу ісін 80 пайызға аяқтады.

Инженерлік желілер тартылды.

Қыркүйек айының соңында үйді

қолданысқа береміз, - деді

серіктестік басшысы Кенжебек

Хасенов.

Сарыарқа ауданындағы өзге

үйлер осы жылдың 1 желтоқсанына

дейін тапсырылуы тиіс. Аймақ

басшысы мердігерлерге дәл

осындай талап қойды.

- Құрылыс материалдары,

жұмыс күші, қаржы – бәрі бар.

Сондықтан құрылыс қарқынын үдету

қажет. Қыркүйек-қазанда сыртқы,

қарашада ішкі жұмыстарды аяқтап,

1 желтоқсанға дейін тұрғындар

жаңа үйлеріне қоныстануы тиіс.

Ал құрылыс басқармасының әр

маманы бір-бір үйге жауапты

болып, жұмыс күнін осы алаңнан

бастауы керек, - деді Б.Бақауов.

«Астана Көктем-С» компаниясының

директоры Дамир Досжанов

белгіленген мерзімге дейін

жұмыстарды аяқтауға уәде берді.

- Сарыарқа ауданындағы №11

үйдің құрылысын осы жылдың

маусым айында бастадық. Қазіргі

кезде 30 адам жұмыс істеуде.

Желтоқсан айына дейін үйді

пайдалануға береміз, - деді

Д.Досжанов.

Ал «Жәрдем» ЖШС директоры

Серік Ахметов жыл соңына дейін

үлгермейтіндерін ашық айтты.

Себебі мұндағы жұмыстар енді

ғана басталып жатыр. «4 айдың

аралығында 3 подъезді үйді салу

оңай емес» деді С.Ахметов.

Павлодар қаласының әкімі

Қайрат Нүкеновтің айтуынша,

бұрынғы Алюминстрой ауданында

тағы 26 үйді сыру қажет. Ал

қоныстанушылар үшін жаңадан екі

үй салынады. Мұндағы пәтерлердің

бір шаршы метрінің бағасы 160

мың теңге шамасында болмақ.

280 мың теңге

бола ма?

Сарыарқа ауданынан бөлек,

облыс орталығында Достық және

Суреттерді түсірген - Валерий Бугаев.

Әуежай қалашығы аудандары салынуда.

Бүгінгі күні Достықта жылу

желілері толығымен тартылды. Жыл

соңына дейін орталықтандырылған

жарық, кәріз, су жүйелері салынбақ.

Баспаналардың басым бөлігі

16 қабатты болмақ, тек бір үй

18 қабаттан тұрады. Бірақ оның бір

шаршы метрінің бағасы 280 мың

теңге болады деп жоспарланған.

- Облыста 18 қабатты үйді

салатын кран жоқ. Бір шаршы

метрі 280 мың теңге болатын үйді

кімдер алады деп ойлайсыздар?

Бұл орташа бағадан шамамен екі

есеге қымбат. Пәтердің бағасын,

жалпы 18 қабатты үйдің, Достық

ауданының құрылысын қайта

қараймыз, - деп қайырды Б.Бақауов.

Ал Әуежай маңындағы үйлердің

бір шаршы метрі 120 мың теңге

шамасында болмақ. Мұндағы

баспаналардың 100-180 шаршы

метр болатынын ескерсек, үйлердің

бағасы 22 млн. теңгеге дейін жетеді.

Оларды «7-20-25» бағдарламасы мен

«Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі»

АҚ арқылы алуға болады. Облыс

әкімі Болат Жұмабекұлы бір-екі

күн дересінде аталмыш аудандағы

үйлерге қатысты ақпараттық материалдар

дайындап, жұртшылық

назарына ұсынуды тапсырды.

- Әуежай қалашығындағы баспаналар

облигациялық қарыз есебінен,

бір шаршы метрі 130-160 мың

теңгеге салынуда. Мемлекеттік

бағдарлама аясында бір шаршы

метрі 120 мың теңгеге сатылады.

Міндетті талап – баспаналы

болуға ниетті тұрғынның

жер алу есебінде болуы. Жалпы,

бүгінде мұнда 73 пәтерлі 55 үй

салынуда, оның төртеуі жыл соңына

дейін аяқталады.

Баспаналардың барлығы белгіленген

4 типке сәйкес болады.

Қазіргі кезде жарық пен су

желілері тартылуда, келесі жылы

орталықтандырылған жылу жүйесі

қосылады, - дейді облыстық құрылыс

басқармасының басшысы Рүстем

Раисов.

Қаржы болса...

Сонымен қатар, аймақ басшысы

Ақсу қаласындағы бірқатар нысанның

құрылыс барысын көріп қайтты.

Азамат Аронов есімді кәсіпкер жол

бойындағы сервис – мейрамхана

мен 15 адамға арналған қонақ үй

құрылысын бастапты. Жобаның

жалпы құны – 150 млн. теңге.

Қызмет көрсету орнының қашан

қолданысқа берілері облыстық

қазынадан бөлінетін қаржыға

байланысты болып отыр.

- Бұл жоба шілде айында

өңірлік үйлестіру кеңесінің отырысында

қаралған болатын. Жеке

инвесторға қолдау ретінде облыстық

бюджетті нақтылау кезінде қаржы

қарастырылса, осы жылдың

соңында мейрамхана мен қонақ

үй ел игілігіне беріледі. Ал биыл

қаражат болмаса, тиісті жұмыстар

келесі жылдың мамыр-маусымына

дейін созылуы мүмкін, - дейді

Ақсу қаласы әкімінің орынбасары

Мақсат Қонақбаев.

Бұл ретте Болат Жұмабекұлы

«Қарапайым заттар экономикасы»

бағдарламасы аясында несие алу

амалдарын қарастыруды да ұсынды.

Ал қалалық қазандық құрылысында

кідіріс жоқ. Шаһар

басшысы Балғабай Ыбыраев тиісті

жұмыстар белгіленген кестеге

сәйкес жүргізіліп жатқанын айтты.

- Бүгінгі күні Ақсу қаласы

120 гигакалорий жылу тұтынады.

Ал жаңа қазандықтың қуаттылығы –

180 гигакалорий. Яғни, алдағы

уақытта салынатын тұрғын үйлер

мен шағын, орта бизнес нысандарын

жылытуға жетеді. Жоспар

бойынша келесі жылғы жылу маусымында

қаладағы нысандар осы

қазандық есебінен жылытылмақ, -

дейді Б.Ыбыраев.

Мердігер компания – «KBI

Energy» ЖШС күрделі жөндеу

жөніндегі директоры Әділбек

Серғалиевтің сөзінше, жаңа

нысанда Екібастұзда шығарылған

6 қазандық қолданылатын болады.

Көмірді де кеншілер шаһарынан

жеткізбек.

Аймақ басшысы көпбалалы

отбасыларға салынып жатқан жеке

үйлердің құрылыс барысымен де

танысты. Мұндағы 28 баспанаға

56 отбасы қоныстанбақ.

- Бір апта дересінде жаңа

үйлердің иелерін анықтап, байланыс

орнату қажет. Олар қазірден-ақ

үйлердің маңын көріктендіру,

абаттандыру жұмыстарын қолға

алғаны дұрыс, - деді Б.Бақауов.

Сонымен қатар, облыс әкімі

Ақсу қара металлургия колледжінің

жатақханасы мен жедел басқару

орталығының құрылыс алаңдарына

барды. Атқарылған жұмыстарды оң

бағалап, нысандарды белгіленген

мерзімнен кешіктірмей тапсыруды

жүктеді.


САРЫАРҚА САМАЛЫ

АТАЖҰРТ 20 тамыз, сейсенбі, 2019 жыл 5

«НҰРЛЫ КӨШ»

Қандастарымыз оралды

Моңғолияның Баян-Өлгей және Қобда аймақтарында

тұрған қандастарымыз тарихи отанына – Павлодар

жеріне оралды. Барлығы 13 отбасы, 80 адам атабаба

жеріне тұрақтады.

Қоныстанушылар барлығы

1500 шақырым жол жүріп келген.

«Елге ел қосылса - құт» дегендей,

олардың атажұртқа аяқ басуын

жақсы ырымға балаған жергілікті

басшылық ақ дастарқан басына

шақырды.

- Қазақстанға 80 қандасымыз

қайтып келіп отыр. Бұл – үлкен

қуаныш. Бірінші жартыжылдықта

250 адам көшіп келді. Бұл -

бір жылға берілген квота саны.

Жалпы, «Нұрлы көш» мемлекеттік

бағдарламасы аясында «Отандастар»

қорының қолдауымен 330 адам

қоныс аударды. Моңғолия жерінен

13 отбасы көшіп келді, оларда

кәмелетке толмаған 48 бала тәр-

Қобда аймағынан келген

Кенжехан Төлеу облыс басшылығына

жылы қабылдау ұйымдастырғаны

үшін алғысын білдірді.

- Мен 82 жастағы анамды

және 6 баламды бірге көшіріп

әкелдім. Моңғолия елінде біз мал

шаруашылығымен айналыстық,

мұнда да берген баспанаға

қоныстанып, ұсынған жұмысты

қиынсынбай істеуге дайынбыз.

Еңбек етуден жасқанбаймыз, -

деді ол.

Әулеттің үлкен ұлы мектепті

тәмамдаған, ағылшын тілін

меңгерген, ол әрі қарай білімін

жалғастырғысы келеді. Кіші ұл

болса, бастауыш сыныпта оқиды.

биеленуде. Оларды балабақшамектепке

орналастыру, ересек қандастарды

жұмыспен қамту мәселелері

шешілуде. Бүгінде шетелдерде

тұратын, тарихи отанына қайтуға

бекінген қандастарымызды көшіріп

алуға ниеттіміз. Павлодар облысы

оларды қабылдауға әзір,-деді облыс

әкімінің орынбасары Асхат Оралов.

«Біз қазақ болған соң, ата-баба

тілін құрметтеп, болашағымызды

Қазақстанмен байланыстыруды құп

көрдік», дейді ол.

Дүниежүзілік қазақтар қауымдастығы

облыстық филиалының

жетекшісі Болат Заутұлының

айтуынша, көшіп келушілер елге

800 килограм киім-кешек, заттармен

жеткен. Жол-жөнекей қол ұшын

бергендер аз болмаған.

- Көшіріп әкелер алдында біз

бұл отбасылардың тұрмысы қандай

екеніне зер салдық. Қазақстанға

көшсем дейтін отбасылардың

жағдайымен танысып алдық.

Сондай-ақ, киім-кешек, заттарды

өткізуде шекараларда қандай

кедергілер туындайтынын анықтадық.

Ресей Федерациясының мемлекеттік

шекарасы - Ташанте өткізу пунктінен

өтерде иммигранттардың қандай

қиындыққа тап болатынын білдік.

Мәселелер туындамас үшін көші-қон

кезінде Омбыдағы Қазақстан

консулдығына арқа сүйедік.

Қандастарымыз барлық жүктерімен

аман-есен тарихи жеріне жетті.

Қазіргі кезде отбасылар қалалық

бейімдеу орталығына орналастырылды,

деді ол.

Облыстық жұмыспен қамту

және әлеуметтік бағдарламаларды

үйлестіру басқармасының басшысы

Қайрат Нұрмағамбетовтің айтуынша,

жаңадан қоныстанушыларға Май

ауданы, Тереңкөл ауданы және

Екібастұз қаласы ауылдық аймағына

қарасты елдімекендерде тұрақтау

ұсынылатын болады. Әрине, олар

ұзаққа орын тебу мәселесін өздері

шешеді. Қандастардың арасында

ауылдық жерлерде қажет етілетін

кәсіби мамандар бар.

Көшіп келуші отбасылардың

әрбір мүшесіне 88500 теңгеден жол

шығыны мемлекеттік бағдарлама

аясында өтеледі. Оларға облыстағы

аудандардан бір жыл бойы тегін

тұру құқығымен баспаналар жалға

беріледі. Оларды кейін сатып алу

мүмкіндігі де ұсынылады. Жыл

соңына дейін Қытай, Моңғолия

және Қарақалпақстан, Ресей

жерлерінен 300 отбасы көшіп

келеді деп күтілуде.

Н.ҚАНАТБЕКҰЛЫ.

Суреттерді түсірген - О.Саяхат

САЛТ-САНА

Дәстүріміздің жаршысы - аналар

Шынында да қариясы кемел,

апалары мейірлі, жезделері

зейінді, қарындасы көрікті,

әйелдері ақ некелі ел қашанда

мәдениеті жағынан ең озық

ел болмақ.

Бауыржан Момышұлы отбасы тәрбиесіне

байланысты мынадай бата берген екен:

Қарияны кемел, сыпайы ғып бер,

Ағаларды райлы ғып бер,

Апаларды мейірлі ғып бер,

Жезделерді зейінді ғып бер,

Құдағиды кеңпейілді ғып бер,

Қарындасты көрікті ғып бер,

Інілерді бөрікті ғып бер,

Әйелді ақ некелі ғып бер,

Баланы қаны толық, шекелі ғып бер,

Жиендерді жетелі ғып бер – деп, бүгінгі

ұрпақты жақсы тәрбиеге шақырады.

Екібастұз қаласындағы «Ана ұлағаты»

қоғамдық бірлестігіндегі аналардың ұрпақ

тәрбиелеу жолындағы игі істері ауыз

толтырарлықтай. «Қыздар тәрбиесі», «Ибалы

келіндер», «Әжелер өнегесі», «Жеңге мен

қайын-сіңлі», «Ауыл тынысы, Шіркін, лайф»

түрлі тақырыптағы шаралар бір төбе болса,

осы жолы өтіп жатқан «Рухани жаңғыру»

бағдарламасы аясындағы шаралар да

ерекше мазмұнды.

Тағы да Баукеңнің «Мен үш нәрседен

қорқамын: Біріншісі – баласына бесік жырын

айта алмайтын анадан; Екіншісі – бір–бірімен

қазақша сөйлесе алмайтын қазақтан, Үшіншісі

– немересіне ертегі айтпайтын әжеден» деген

ұлағатты сөздерін тілге тиек етіп, «Құрсақ

тойын» тойлап, «Бесік жырын» әндетіп,

«Тұсаукесер» дәстүрлерін көрсетіп, «Сәлем

- сөздің анасы» тақырыбында жас келіннің

«Сәлемдесу, Сәлем салу» ғұрпына көзін

жеткізіп, көрші–қолаңмен сыйластықта «Тізе

бүгу», «Кешірім сұрау» әдебіне үйретіп,

немерелерге жаңа тұрпаттағы ертегі айтып

беру, «Мүшел жастың» қыр-сырын ашып,

«Ат тергеу» дәстүрін сахналық көрініспен

шынайы көрсету сияқты тамаша шаралар

өтті.

Осындай шаралардың сәтті өтуіне «Ана

ұлағаты» қоғамдық бірлестігінің мүшелері -

Балжан Сиқымбаева, Сағира Кәрімжанова,

Рабиға Кенжекеева, Ләззат Шушаева,

Сәуле Мұсабекова апайлар ұйытқы болып,

өздерінің отбасындағы келін мен ененің

өнегесін, қайын мен қайынсіңлі сыйластығын,

туыстық татулық пен жұбайлар арасындағы

жарасымдылықты өмір тәжірибелерінен

алып, жастарға үлгі-өнеге ретінде шынайы

көрсете білді.

Әсіресе, поляк, белорус, қазақ тілдерінде

орындалған «Бесік жыры», ананың әлдиі

көрермен жастарға ерекше ұнады. «Тілі -

басқа, мақсаты - бір» бауырлас халықтың

аналары сәбилерін бауырына қысып, мейірлене

қарап, әлди жырын айтуы кімді болмасын

тебірентері анық!

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа

бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында:

«Жаңғырған қоғамның өзінің тамыры

тарихының тереңінен бастау алатын рухани

коды болады... Жаңа тұрпатты жаңғырудың

ең басты шарты – сол ұлттық кодыңды

сақтай білу», – деп атап өткен болатын.

Демек, бүгінгідей жаһандану заманында

бізді жамандықтан құтқарып қалатын негізгі

құндылықтарымыз дініміз, дәстүріміз, тарихымыз,

ұлттық кодымыз екен. Яғни ұлттық

құндылығына бекем болған елдің ұпайы

да арта түспек.

Бұл жолда Екібастұз қаласындағы «Ана

ұлағаты» қоғамдық бірлестігі мүшелерінің

алда атқаратын жұмыстары ұшан-теңіз!

Бақытжамал ТҮСІПТЕГІ,

«Ана ұлағаты» қоғамдық

бірлестігінің мүшесі,

Екібастұз қаласы.


6 20 тамыз, сейсенбі, 2019 жыл ҰЛТ САУЛЫҒЫ

САРЫАРҚА САМАЛЫ

Қандай көмек алуға болады?

Елімізде 2020 жылы

міндетті әлеуметтік

медициналық сақтандыру

жүйесі іске қосылады.

Мұндай жаңашылдық

тұрғындарға не береді?

Қызмет сапасы қалай

бақыланады?

Айдана ҚУАНЫШЕВА

Міндетті

сақтандырудың

мәнісі

Аталмыш жүйе арқылы жұртшылық

екі түрлі пакет бойынша медициналық

көмек алатын болады. Алғашқысы -

кепілдендірілген тегін медициналық көмек

пакеті. Бұған ауыр әрі шұғыл жағдайда

көмек көрсету, санитарлық авиация,

созылмалы ауруларды бақылау, ауыр

жағдайдағыларды стационарда емдеу

шаралары енгізіледі. Демек, мемлекет

тарапынан берілген кепілдік көмек

шеңберінде сақтандырылған немесе

сақтандырылмағанына қарамастан

барлық адамдар емхана дәрігерлеріне

қаралып, стационарларда ем қабылдайды.

Әлеуметтік маңызы бар сырқаттар

аталмыш пакет негізінде тегін емделеді.

Ал медициналық оңалту қызметін туберкулезге

шалдыққандар ғана пайдалана

алады. Жұқпалы емес аурулар

мен қоршаған ортаға қауіп төндіретін

жұқпалы аурулар да емделеді. Тұрғындар

алғашқы медициналық-санитарлық көмекті

тіркеуде тұрған емханаларынан алады.

Яғни, адамдар екпе, скринингтен өту,

жүкті әйелдер мен бір жасқа дейінгі

балаларды дәрігерлік бақылау, созылмалы

аурулар мен әлеуметтік маңызы

бар ауруларды динамикалық бақылау

сияқты медициналық қызмет түрлерін

пайдалана алады.

Міндетті әлеуметтік медициналық

сақтандыру екінші пакетке жатады. Яғни,

табысы аз, қалтасы қымбат шараларды

көтермейтін МРТ, компьютерлік томография,

қанмен және қан компоненттерімен

қамтамасыз ету, медициналық оңалту

және қалпына келтіруге бағытталған

ем-дом шаралары, емдік тамақтану

сынды шаралар жатады.

Павлодар қалалық №4 емхананың

бас дәрігері Арман Отарбековтың айтуынша,

мұндай көмекті алғысы келетін

адам емханада тіркелуі тиіс.

Мемлекет назарындағы басты мәселе –

ұлт саулығы. Медицина саласында қолға

алынған реформа халықтың денсаулығын

жақсартуды көздейді. Қазіргі уақытта

адамдар медициналық сараптамадан

өтуі үшін қаражатының 40 пайызын

жұмсайды. Дәрі-дәрмек сатып алып,

ақылы негізде емханаларға қаралады. Бұл

отбасылық бюджетке салмақ түсіретіні

белгілі. Ал алдағы жылы іске қосылатын

жаңа жүйе аталған шығынның белгілі

бір бөлігін сақтандыру есебінен жабатын

болады. Тегін медициналық көмекті

мемлекеттік клиникалардан бөлек,

жекеменшік медициналық мекемелер

де көрсететін болады, дейді ол.

Бас дәрігердің сөзінше, мемлекет

2020 жылы халықтың 15 санатына

жеңілдік беріліп, жарнаны мемлекет

төлейді. Олардың қатарында балалар,

жұмыссыздар, мүгедек баласы барлар,

Алтын алқа, Күміс алқа иегерлері, Ұлы

Отан соғысының ардагерлері, жоғары

оқу орындары мен колледждерде білім

алатын студенттер, 3 жасқа дейінгі бала

күтімімен айналысатындар, т.б. жатады.

Қызмет сапасы

тексеріледі

«Әлеуметтік медициналық сақтандыру

қоры» Павлодар облыстық филиалы

азаматтарға көрсетілетін медициналық

көмек сапасын жүйелі түрде бақылап,

ай сайынғы қызметтерін төлейді. Төлем

көрсетілген қызметтердің сапасына

жүргізілген мониторингтің қорытындысы

бойынша есептеледі.

Филиалдың медициналық қызметтер

сапасын мониторингілеу бөлімінің басшысы

Алмагүл Ахметжанованың айтуынша,

мониторинг көрсетілген медициналық

қызметтердің сапасы мен көлемін

Табиғи тамақ тиімді

Жаңа туған нәрестенің дұрыс тамақтанып, денсаулығының

мықты болуы маңызды. Мамандар нәресте дұрыс өсуі үшін

табиғи сүтпен қоректенуі керек екенін айтады.

Павлодар қалалық №4 емхананың

педиатры Зейнеп Боранбаеваның

айтуынша, кішкентай нәрестені ана

сүтімен тамақтандырған дұрыс. Өйткені

табиғи сүттің құрамында 500-ден астам

пайдалы дәрумен бар. Ондағы ағуыз,

майлар, көмірсу, дәрумендер тез әрі

жеңіл қорытылады. Ал дәріханалар

мен дүкендерде сатылатын жасанды

ұнтақтың құрамында бар-жоғы 50-70-ке

жуық дәрумен кездеседі. Баланы мұндай

жолмен тамақтандыру оның дене

салмағына, ой-өрісінің дамуына кері

әсерін тигізетінін білген жөн. Ана сүті –

бала үшін жылы, таза, биологиялық

қасиеттерге бай, табиғи тағам.

- Ана сүті баланың жас ерекшелігіне

байланысты өзгеріп тұрады. Тіпті,

нәресте ауырып қалған жағдайда оның

құрамында өзгеріс пайда болады. Табиғи

сүт нәрестенің иммунитетін көтеретін

А дәруменіне толы. Ана сүтінің мол

болуы баланы дұрыс тамақтандыруына

байланысты. Бала 4 айға толғанға дейін

бақылайды. Медициналық сақтандыру

қоры қызметтің нақты көрсетілген немесе

көрсетілмегенін, емдеу хаттамаларының

талапқа сай толтырылуын, нәтижесін

тексереді. Қандайда бір олқылықтарға

жол берген медицина ұйымына айыппұл

салынады. Ал емдеу барысында өрескел

заң бұзушылықтар орын алған жағдайда

іс құқық қорғау органдарына жіберіледі.

Павлодар облысында 63 медициналық

ұйым тегін медициналық көмек көрсетеді,

оның 28-і – жекеменшік.

- Ағымдағы жылдың екінші тоқсанында

стационарлық көмектің сапасына жасалған

мониторинг нәтижесі бойынша ақаулар

саны 37%-ға, салынған айыппұл сомасы

19%-ға төмендеді. Сондай-ақ, стационарды

алмастыратын көмек бойынша

ақаулар саны 2 есе азайған. Бұл

қызмет көрсетушілерге экономикалық

тұрғыда қолданылған шаралар нәтижесі

мен олардың азаматтарға көрсеткен

медициналық көмек сапасының

жақсарғанын көрсетеді. Бұл бағыттағы

жұмыстар жалғасатын болады, - дейді

Алмагүл Ахметжанова.

Медициналық көмек көрсетуде

ақаулардың алдын алу үшін айыппұлдан

бөлек, қор сарапшылары медициналық

қызметкерлер арасында түсіндіру,

медициналық қызметтердің сапасын

сараптау, емделушілердің құқығын қорғау

мен ауруларды басқару бағдарламасын

жүргізу сұрақтары бойынша жұмыс

жүргізеді. Сонымен қатар, көрсетілген

медициналық көмектің сапасын

мониторингілеу нәтижесін тұрақты түрде

жариялап отыруды жоспарлауда. Қор

мамандары бұл шараның дәрігерлерді

тәртіпке шақырып, халыққа сапалы

медициналық көмек көрсетуге ынталандыра

түседі деген сенімде.

күндіз әрбір екі сағат сайын, түнде

әрбір 3 сағат сайын емізген жөн. Егер

нәресте ұйықтап жатса, тамақтандыру үшін

ояту маңызды. Ал аталмыш мерзімнен

асқан баланы тамақты сұрауына байланысты

емізуге болады. Ұйықтап жатса,

тамақтандыру үшін оятпауға болады, -

дейді педиатр.

Зейнеп Боранбаеваның сөзінше,

физикалық және психологиялық себептерге

байланысты балаға 2 жасқа дейін

табиғи сүт берген дұрыс. Бала бір жасқа

толғаннан кейін сүттің құрамында жоғарыда

айтқан иммунитетті көтеретін дәрумен

саны одан сайын арта түседі. Ана сүті

балаға жылулық, махаббат сыйлайтынын

да ескерген жөн. Қосымша тамақты

6 ай өткен соң ғана бере бастаған

дұрыс. Ана сүтінің құрамында қорғаныш

факторлары барын білген жөн. Олар

нәрестені ішек инфекцияларының, түрлі

тыныс жолдарының ауруларынан қорғайды.

Бастысы, балалар басқа аурулармен

сирек ауырады

- Әрбір ана дайын ботқаны дұрыс

әзірлеуді меңгеруі керек. Бұл ретте

Павлодар қалалық №4 емхананың мамандары

жас және болашақ аналарды үйретіп,

шеберлік сағаттарын ұйымдастыруды қолға

алған. Балалар корпусындағы 224 кабинетте

аптаның әр жұмасы күні болашақ

аналарға баланы дұрыс тамақтандыру

бойынша дәріс өткізіледі. Бұдан бөлек,

6 айға толған балаларға дұрыс ботқа

әзірлеуді үйрететін ресурс орталығы

жұмыс істейді. Келем деушілерге есігіміз

ашық, - дейді дәрігер.

А.АСҚАРҚЫЗЫ.

ТЕМІРҚАЗЫҚ

Беттің үйлестірушісі -

Айдана

ҚУАНЫШЕВА

8 (7182) 66-15-31

Өмір

жасыңызды

ұзартыңыз!

Әлеуметтік парақшаларда қан

тапсыру арқылы өзгелерге өмір

сыйлау жөнінде ақпараттарды жиі

оқимыз. Көмек сұрайтындарды

да көптеп кездестіреміз.

Медицина саласының мамандары қан

тапсырған адам өз өмірін ұзарта алатынын

айтады. Жиі қан тапсыратын тұрақты донорлар

өмір сүру уақытын 5 жылға ұлғайта алады.

Шыны керек, дене жарақатын алып, қанын

көп жоғалтқан адамға көмек ауадай қажет

екенін білеміз. Донорлық қан арқылы ауыр

дертке шалдыққандарды өлімнен арашалап

қалуға болады.

Өзгеге өмір сыйлау арқылы адам өзін-өзі

жаңартады екен. Яғни, өзгеге донор болу

денсаулыққа пайдалы дейді ақ халаттылар.

Мұндай қайырымды іс арқылы кез келген адам

жүрек-қан тамыры, бауыр, ас қорыту, ұйқы

безі жұмысының бұзылуын алдын алады. Мына

қызыққа қараңыз. Қанды өте көп мөлшерде

жоғалтқан адам бұрындары басқаға донор

болып, қанын берген болса, ол науқастың

өлімнен аман қалу мүмкіндігі зор екен. Тұрақты

түрде қан тапсыру арқылы адам ағзасын

жаңартатын көрінеді. Қан тапсыру арқылы

медициналық тексерістен өтіп, денсаулығын

толық бақылай алады. Бұл ретте адамдар

гемоглобин мөлшерін, қан тобын анықтап,

терапевт маманның қабылдауында болады.

Тіпті, қазір жиі кездесетін қан қысымы,

инфаркт сынды аурулардың да алдын алуға

болады. Бірақ барлық адам мұндай қайырымды

іске бара алмайды. Мәселен, ауыр дертке,

вирустық гепатит, онкологиялық ауруларға

шалдыққандар өзгеге қан құя алмайды.

Тұмау жұқтырғандардың өзі 1 ай уақыттан

кейін ғана, жазылған соң қан тапсыра алады.

Баршамызға белгілі, елімізде сирек

кездесетін қан тобы – 4. Олардың үлесі

11 пайызға тең екен. Ал қалған қан топтарына

жататын адамдардың саны 30 пайызды

құрайды. Ең көп кездесетін қан тобы –

бірінші.

Шыны керек, қан тапсыруға қатысты

жарнамаларды көргенде, аса мән бермей

жатамыз. Біздің көмегімізге мұқтаж жандардың

барын ескерсек, ойлануға болатын сияқты.

Мұндай игі іс арқылы денсаулығыңызға

пайда тигізуден бөлек, өзгеге өмір сыйлау

арқылы қайырымды іс жасауға болады. Өмір

жасыңызды ұзартқыңыз келсе, іске сәт!


САРЫАРҚА САМАЛЫ

ЖАРНАМА 20 тамыз, сейсенбі, 2019 жыл 7

ТАҒЗЫМ

Бұл мақаланы төмендегі

суретке түсінік бере кетуден

бастағанды жөн көрдім. Мына

фотосуретке қырық жылдан асты.

Ол 1974 жылдың 26 қаңтарында

түсірілген. Бұрынғы Лебяжі, қазіргі

Аққулы ауданының Шарбақты

орта мектебінде аудандағы білім

ордаларының директорлары мен

орынбасарларының семинары өтті.

Оған барлық мектептен мамандар

қатысқан еді. Бұл - сол сәттен

естелік.

Шарбақты орта мектебі

облыстық деңгейде өндірістік

оқу бригадасының бәсекелестік

жарысында үштіктің қатарында,

кабинеттік оқу жүйесін іске асыруда

ауданда бірінші орында болғаны

әлі есімде. Спорттық сайыста

да аты шыға бастаған болатын.

Сол кездегі бірге еңбек еткен

әріптестеріме мыңнан бір алғыс

айтып, басымды иемін.

Мен енді қолымдағы суреттегі

біраз мектеп басшыларына

ауысамын. Менің әңгімем Потанин

атындағы орта мектепте Семейдің

педагогикалық институтын тәмәмдап

келіп, табаны күректей қырық

жылдан аса еңбек етіп, 25 жыл

сол мектептің директорлығынан

абыройлы зейнеткерлікке шыққан

азаматымыз туралы болмақ. Ол -

Қалел Теміржанұлы Теміржанов.

Тірі болса Аққулы ауданының 80

жылдық мерейтойы қарсаңында

ел құрметіне бөленер еді. Осы

орайда Жүсіп Баласағұнның «Құтты

білік» дастанындағы:

«Құдай өзі шыбын жанды

сыйлады,

Бәрін өзі, қайта алды, қимады» -

Ұмытылмас азамат

Халыққа сыйлы ел ағаларын, олардың елеулі еңбегін кейінгі буынға үлгі ету –

артында қалған ұрпағы мен ағайын-туыс, дос-жарандарының міндеті деп білемін.

деген сөзі еріксіз еске оралады.

Теміржановтар отбасындағы сол

қаралы қайғыға 12 жыл болып

қалған екен. Мына бір шағын

суретте солдан оңға қарай бірінші

тұрған Мырзабеков Ораз, екінші

әңгімеге құлақ түре, зер салып

тыңдап тұрған, сұңғақ бойлы

сымбатты азамат Қалекең бүгінде

тірі болса 80 жасқа толар еді.

Үшінші әңгіме айтып тұрған

Ямышев орта мектебінің сол кездегі

директоры – Ұлы Отан соғысының

ардагері Қызыл жұлдыз және Құрмет

белгісі ордендерінің, бірнеше

медальдар мен КСРО жоғарғы

кеңесінің құрмет грамотасының

иегері Смаилов Қапсаттар Жәбекұлы,

төртінші Әлібаев Қабидолла Әлиұлы,

бесінші соғыс және еңбек ардагері,

көптеген медальдар мен республика

деңгейінде грамоталар алған

Лебяжі орта мектебінің директоры

Әбетов Қайырбай Әбетұлы,

алтыншы Байтілеуов Шоқан – Бірінші

май орта мектебінің директоры.

Бұл күнде Ораз отбасымен бірге

зейнеткерлік өмір кешуде. Суреттегі

азаматтардың әрқайсысының

қалдырған ізі, педагогикалық

тағзымдық еңбектері жастарға

шынайы үлгі.

Аудандық оқу бөлімінде

еңбек етіп жүргенімде облыстық

білім басқармасы мектептердегі

инспекторлық тексеріс кезінде

директорлар мен орынбасарларының

сабағына міндетті түрде қатысып,

мұғалімдерді де қатыстырып,

сабақтарын жан-жақты талдап,

үлгі ететін.

Облыстық білім басқармасының

сол кездегі инспекторы, бүгінгі

күні Павлодар мемлекеттік

университетінің кафедра меңгерушісі,

педагогика ғылымдарының

докторы, профессор Жұматаева

Еңлік Өсербайқызы екеуіміз және

Қалел Теміржанов сол мектептен

2-3 мұғалімді алып, 10-сыныптағы

қазақ әдебиеті сабағына қатыстық.

Сол күнгі сабақ үстінде облыс

инспекторының: «Қабидолла

Сол жақтан екінші тұрған - Қ.Теміржанов

Әлиевич, мына мұғаліміңіз сабақты

өте шебер жүргізеді екен. Дауыс

ырғағы да керемет, класта масаның

ызыңы болса естілгендей өте баяу,

ақырын сөйлейді. Оқушылары

мұғаліміне әбден үйреніскені

байқалады. Нағыз басшы әр мұғалім

осындай болуы керек. Мен барған

соң Тәжекеңе толық жеткіземін»,

- деген сөзі көңіліме жағымды,

бойыма досым үшін мақтанышты

ұялатқан болатын. Тәжекең дегені,

облыстық оқу басқармасын 24

жылдан аса басқарған, педагогика

ғылымдарының кандидаты, біздің

басшымыз болған Шәймерденов

Тәжібай Рахметоллаұлы. Бүгінде

ол 91 жаста, еңбек демалысында.

Бір–екі ай бұрын ғана Қазақ

ССР оқу министрінің құрмет грамотасымен

марапатталған Қалекең

көп ұзатпай кеудесіне Қазақ ССР

халыққа білім беру ісінің озығы

деген төсбелгіні таққаны ата-аналар

мен ұжымының алдында абыройын

асқақтата түскені хақ. Осы жерде,

авторы есімде қалмағанмен, өлең

шумақтарының жолдарын ұмытпаған

екенмін. Оны Қалел Теміржанұлы

туралы әдейі айтқандай болып

тұр. Қалекеңе тели кетсем артық

болмас. Онда былай делінген:

«Жақсының жаны жомарт,

жүзі жарқын,

Аузынан шыққан сөздің бәрі

де – алтын.

Сыры сай, сымбатына

армен асқақ,

Ісімен риза еткен туған

халқын» -

деген теңеуді қисынды пайдалануды

дұрыс көрдім.

Қалекеңнің қасиетті қара

шаңырағының жылуын кемітпей,

отбасына жақсылығы мен ықыласты

шуағын төгіп отырған балаларының

анасы, сүйіп қосылған жары

Күлбағиза (Күлкен) Нығметқызы мен

балалары – өзінің көшірмесіндей

тұңғышы Ақылбек Қалелұлы, кіші

ұлы Асылбек Қалелұлы, қашан да

туған-туысқа мейірімді Ләйлә қызы,

немере, шөберелері де әкесінің,

атасының нақыл өсиетті сөздерін

жүректерінде сақтап, ұзақ ғұмыр

кешулеріне тілектеспін.

Балалары, ұрпағы, тіршілікте

бірге алыс-берістері болған

дәм-тұздары араласқан құдақұдағилары,

көрші-қолаңдары,

қимас достары, кезінде тәлім алып,

ақыл кеңесінен өмірге жол ашқан

шәкірттері барда әріптес досымыз,

марқұм Қалел Теміржанұлының

есімі көптің жүрегінде сақталады,

сақталуға тиіс!

Қабидолла ӘЛІБАЕВ,

Қазақстанның білім беру

саласының Құрметті қызметкері,

Аққулы ауданының

Құрметті азаматы.

SARYARQA

SAMALY

МЕНШІК ИЕСІ:

«Павлодар облысы әкімінің

аппараты» мемлекеттік

мекемесі (Павлодар қаласы)

«Ертіс Медиа» ЖШС,

«Saryarqa samaly»

облыстық газеті

Газетке Қазақстан Республикасы

Ақпарат және коммуникациялар

министрлігі Ақпарат

комитетінің мерзімді басылымды,

ақпарат агенттігін және

желілік басылымды есепке

қою, қайта есепке қою туралы

19.06.2019 ж. №17747-Г куәлігі

берілген.

Газет 1979

жылы

«Құрмет

белгісі»

орденімен,

2014 жылы

«Алтын

жұлдыз»

жалпыұлттық

сыйлығымен

марапатталды.

ЖШС директоры

Асқар ШӨМШЕКОВ

Бас редактор

Нұрбол ЖАЙЫҚБАЕВ

Телефоны: 66-15-30

ЖШС-нің мекенжайы:

Павлодар қаласы,

Қ.Сұрағанов көшесі, 21-үй.

Редакцияның мекенжайы:

140000, Павлодар қаласы,

Астана көшесі, 143-үй.

Теле/факс 66-15-30

Газеттің электронды

поштасы:

ssamaly29@gmail.com.

Бас редактордың

орынбасары - 66-14-61.

Жауапты хатшы - 65-12-74.

Әлеуметтік бөлім - 66-14-63,

66-15-31, 66-15-32.

Экономика, саясат- 66-14-64,

66-15-28, 66-14-65.

«Айналайын» - 66-14-63.

«Жас times» - 66-15-32.

Жарнама бөлімі:

s_samaIy_reklama@maiI.ru

66-15-42, 66-15-40.

Маркетинг және тарату

бөлімі - 66-15-41.

Фототілші, корректорлар -

65-12-74.

Хабарландыру

«ПАВЛОДАРЭНЕРГО» АҚ «№7 ст., №8 ст. қазандық агрегаттарын,

№7 ст. турбоагрегатын орнатумен «ПАВЛОДАРЭНЕРГО» АҚ

3-ЖЭО-сын ұлғайту» ТЭН-не алдын ала ҚОӘБ жобасы бойынша

жария тыңдауын өткізетінін хабарлайды.

Жария тыңдау 2019 жылғы 19 қыркүйек күні сағат 11.00–де

Павлодар қ., Торайғыров көш., 76 («ПАВЛОДАРЭНЕРГО» АҚ оқу

орталығының ғимараты) мекенжайы бойынша өткізіледі. Қатысушыларды

тіркеу 10.30-да басталады.

Жобаға тапсырыс беруші: «ПАВЛОДАРЭНЕРГО» АҚ, тел. 8(7182)39-

95-06, электронды пошта: info@pavlodarenergo.kz.

Жобалық құжаттаманы әзірлеуші: «Институт “КазНИПИЭнергопром»

АҚ, Алматы қ., Абылай хан даңғылы, 58/А, тел. 8 (7272)

73-47-87, электронды пошта: main@knep.kz.

Мемлекеттік экологиялық сараптама жүргізу жөніндегі орган:

«Павлодар облысы бойынша экология департаменті» РММ.

Жобалық материалдар www.tabigatpv.gov.kz сайтында орналастырылған.

Жұртшылық өкілдері жобаның қағаз нұсқасымен мына мекенжай

бойынша таныса алады: Павлодар қ., Солтүстік өнеркәсіптік аймақ,

3-ЖЭО –ның өту ғимараты, Қайта құру және модернизациялау

басқармасы кабинеті.

Жоғарыда көрсетілген жоба бойынша ескертулер мен ұсыныстар

E.Bogachonok@pavlodarenergo.kz, main@knep.kz электронды мекенжайлары

бойынша қабылданады.

Жария тыңдауды ұйымдастыруға жауапты тұлға – «Павлодар

облысының жер қойнауын пайдалану, қоршаған орта және су

ресурстары басқармасы» ММ, Балтабаева М.К. (32-93-79,

65-25-59, baltabaeva.dpr@pavlodar.gov.kz).

(20171)

Тиімді жарнама!

«Халық радиосы»- 100.5 FM толқыны өз жарнамаңызды

«Бизнес FM» бағдарламасында орналастырудың ерекше

мүмкіндігін ұсынады. Дыбыс роликтерін әзірлеу және жалға

беру бағасы 3000 теңгеден бастап, ал хабарландырудың

әрбір сөзі үшін 100 теңге, 10 сөзден асса, бағасы 80

теңге болады. Жарнамаңыз күніне 24 рет шығып,

тыңдаушылардың 90%-дан астамын қамтиды. Бұл

жарнама беруші үшін ең тиімді де нәтижелі болатыны

сөзсіз! «Халық радиосы» толқынындағы «Бизнес FM»

бағдарламасы Сізді міндетті түрде естиді!

Кәріпбек Төкенұлын еске аламыз

Ұлағатты ұстаз, қадірлі әкеміз Кәріпбек Төкенұлы

1931 жылы 5 ақпанда, бұрынғы Семей облысы

Абралы ауданында дүниеге келген. Жоғары оқу

орнын бітірген соң, Павлодар облысының Ермак

ауданында инспектор, содан соң қазақ тілі

әдебиетінен 40 жылдай сабақ берді. Ұстаздық

қызмет атқарды.

Әкеміз Қаттарқызы Лизамен жұбайлық

өмір кешіп, 9 бала өсіріп, жеткізіп, ұлын ұяға,

қызын қияға қондырып, әкелік борышын адал

атқарған жан еді.

Бұл дүниеден өтіп кеттің, жан әке,

Жан едің ғой біз өлімге қимайтын.

Жалғастырар өміріңді ұрпақ бар,

Жарық дүние болып кетті сізге тар.

Ақылшымыз, асқар таудай әкеміз,

Енді міне, болып қалдық сізге зар,

Бір жыл болды сіз өмірден өткелі,

Не деген ең, өмір деген өтпелі.

Атам қайда? – деп немерелер сұрайды.

Естияр боп олардың да жеткені,

Жатқан жеріңіз жарық, ауыр топырағың жеңіл, иман байлығын

берсін.

Әкеміздің жылына арналған ас 2019 жылдың 24-і тамыз күні,

сағат 13.00-де, Павлодарское ауылының мешітінде беріледі.

Еске алушылар: балалары және інісі Жомарт.

(858)

ÆÀÐÍÀÌÀ

66-15-40 66-15-42

Газеттің нөмірі «Saryarqa

samaly»-ның компьютер

oрталығында теріліп, беттелді.

Газет аптасына үш рет шығады,

апталық таралымы 12531 дана,

бүгінгі көлемі 2 б.т.

«Дом печати» ЖШС баспаханасында

басылды. ҚР Павлодар

қаласы, Астана көшесі, 143-үй.

Газеттің сапалы басылуына

баспахана жауап береді.

Телефоны. 8 (7182) 61-80-26.

Басылуға қол қойылған

уақыты 17.00.

Тапсырыс - 1641

Хаттар, қолжазбалар,

фотографиялар мен суреттер

рецензияланбайды және

қайтарылмайды.

Көлемі А4 (14 кегль)

форматындағы

2 беттен асатын материалдар

қабылданбайды.

Редакция оқырмандардан

түскен барлық хаттарды тегіс

жариялауды және оларға жауап

беруді міндетіне алмайды.

Жарнамалық

материалдардың

мазмұнына жарнама

берушілер жауап береді.

Нөмірді әзірлеу барысында

интернет ресурстарынан

алынған фотосуреттер де

пайдаланылды.

Авторлардың пікірлері редакция

ұстанған көзқарасқа сәйкес

келмеуі де мүмкін.

«Saryarqa samaly»-нда

жарияланған материалдарды

көшіріп немесе өңдеп басу

үшін редакцияның жазбаша

рұқсаты алынып, газетке

сілтеме жасалуы міндетті.

Баспа индексі 65441.


8 20 тамыз, сейсенбі, 2019 жыл ИІРІМ

САРЫАРҚА САМАЛЫ

ШОҢ БИ ЕДІГЕҰЛЫНЫҢ ТУҒАНЫНА – 265 ЖЫЛ

Құран оқудан жарысты

Биыл Баянауыл сыртқы округінің аға сұлтаны, «Төртуыл»

одағының төбе биі, тарихи тұлға Шоң би Едігеұлының туғанына –

265 жыл. Бабамыздың мерейтойы қазақ халқының маңдайына

біткен біртуар тұлғаларды сыйлаған мекен - Торайғыр ауылында

аталып өтті. Мұнда ерекше шара, Құран оқудан облыстық сайыс

ұйымдастырылды.

СПОРТ

Жексенбі күні - Халықаралық

спорт күніне орай «Ertis Half

Marathon – Достық өзені»

атты жартылай марафоны

өтті. Шараға 600-ден астам

адам қатысты.

Марафон

мәресіне жетті

Айдана ҚУАНЫШЕВА

Арғысы Айдабол, Тайкелтір, Едіге,

Шоң, Торайғыр билер, ақын Сұлтанмахмұт

Торайғыров, Қамар Қасымов, Шәкен

Айманов сынды асыл перзенттер дүниеге

келген өңір аймағымыздың ғана емес,

еліміздің мақтанышы десек қателеспейміз.

Осынау киелі өлкеде Шоң би Едігеұлының

туғанына 265 жыл толуына орай, Елбасы

Н.Назарбаевтың «Ұлы Даланың жеті қыры»

мақаласындағы «Ұлы Даланың ұлы есімдері»

жобасын жүзеге асыру мақсатында Құран

оқудан облыстық жарыс ұйымдастырылды.

Ауқымды шараға облыстық Мәшһүр Жүсіп

орталық мешіті мен «Мәшһүр Жүсіп» қоры

қолдау көрсетті. Сонымен қатар, Павлодар

қалалық мәдениет және тілдерді дамыту

бөлімінің тілдер секторының меңгерушісі

Мейрам Нұғыман, ауылдық мәдениет үйінің

қызметкерлері де атсалысты.

Қамар Қасымов атындағы Мәдениет

үйінде өткен облыстық жарыс 2 бөлімнен

тұрды. Алғашқы бағыт бойынша бақ

сынағандар жеребе арқылы таңдаған

Құранның 1 парасын жатқа оқып, қазылар

алқасы тарапынан қойылған сұраққа жауап

берді. Ал екінші бөлімде қатысушылар

Құран Кәрімді мәнерлеп оқудан жарысты.

Оларға да қосымша тапсырмалар берілді.

Сайыс үміткерлеріне Баянауыл ауданы

«Мұса Мырза» мешітінің ұстазы Берікбай

Германұлы кесімді баға беріп, төрелік етті.

Сонымен қатар, Павлодар қаласындағы

«Омар Әл-Фаруқ» мешітінің бас имамы

Есембек Советұлы, облыстық Мәшһүр

Жүсіп орталық мешітінің азаншысы Дәулет

Сембайұлы, Екібастұз қалалық орталық

мешітінің ұстазы, қари Ақбарқожа Омарұлы,

Баянауыл ауданы, Майқайың кентінің наиб

имамы Бірлік Скандарұлы төрелік етті.

Қазақстан Мұсылмандары діни басқармасының

Павлодар облысы бойынша өкіл

имамның орынбасары, Мәшһүр Жүсіп орталық

мешітінің наиб имамы Қанат Қабай жарысқа

арнайы келіп, қатысушыларды құттықтап,

ұйымдастырушыларға алғысын білдірді.

- Пайғамбарымыз (с.ғ.с) хадистерінде

«Сендердің ең жақсыларың – Құранды

үйреніп, оны басқаларға үйреткендерің» деп

келтіреді. Сондықтан Мұсылман адамының

ең басты ұстанымы Құран болуы керек.

Оны тек жаттап қана қоймай, өмір бойы

ұстанатын жолына айналдыруы керек.

Өзбекстан, Қырғызстанда қарилар өте

көп кездеседі. Елімізде Шымкент жастары

Құранды жаттауға көптеп келуде. Біздің

өңірде де осы Құранды жаттайтын қарилар

мен шәкірттерді оқытуымыз қажет. Басқа

аудандарда да осындай жарыс өткізілсе

дейміз, - деді Қанат Қабдіразақұлы.

Жарысқа аудан, қала мешіттерінен 30-дан

астам үміткер қатысты. Олардың арасында

мешіт шәкірттері мен медресе түлектері,

«Құран жаттау» орталығының шәкірттері

болды. Барлығы жоғары дайындықпен

келіп, қасиетті Құранның аяттарын шынайы

ықыласпен оқыды. Атап өтерлігі, жарыста

бақ сынағандардың қатарында имандылыққа

бет бұрған мектеп жасындағы шәкірттердің

қатары да көп болды. Қазылар алқасы

қатысушыларды тізім бойынша шақырып,

берілген тапсырмадан бөлек, қосымша

сұрақтарын қойып, үміткерлердің білімі

мен білігін бағалады.

Жүлдегерлерді филология ғылымдарының

кандидаты, профессор Ертай Жүсіпов

марапаттады.

- Әлемдегі мұсылмандардың көпшілігі

Аллаға мың шүкір етсе, біз қазақ одан екі

есе көп шүкір айтуымыз керек. Өйткені

Алла Тағала бізді қазақ қып жаратты.

Көп ұлттарда мұндай әулие, билер жоқ.

Бейбіт аспан астында Құран оқудан жарыс

өткізіп жатқанымызға шүкір етейік. Барлық

ұйымдастырушыларға, қол ұшын созған

азаматтарға Алла разы болсын, - деді ол.

Қазылар алқасының шешімімен құранды

жатқа оқу секциясы бойынша 3-орынды

Ақсу қаласынан келген Бауыржан Әлімбеков

алды. Ал Ақтоғай ауданының атынан бақ

сынаған Ержан Амралинов жүлделі екінші

орынға ие болды. Құранды нақышына

келтіріп оқыған екібастұздық Райымбек

Тілеубердинов жеңімпаз атанып, бірінші

орынды қанжығасына байлады. Ал Құранды

мәнерлеп оқу секциясы бойынша 3-орынды

Май ауданынан келген Жағыпар Ғабдылғазиз

иеленсе, екінші орынды павлодарлық

Олжас Сираж жеңіп алды. Жүлделі бірінші

орынды Екібастұз қалалық мешіті атынан

сынға түскен Хайрол Нұрахмет еншіледі.

Жүлдегерлердің барлығына ақшалай сыйлық

табыс етілді. Өзге қатысушыларға Алғыс

хат пен, Шоң би Едігеұлының мерейтойына

арнап шығарылған төсбелгі және Ыбырай

Алтынсариннің «Кел, балалар, оқылық»

атты кітабы сыйға тартылды.

Райымбек ТІЛЕУБЕРДИНОВ,

Құранды жатқа оқу секциясының жеңімпазы:

- Құранды оқумен 1 жыл айналысып

келемін. Жаз мезгілінде Оңтүстік

Қазақстан облысындағы Сарыағашқа

жолым түсіп, Құранды жаттап,

ұстаздардың уағызын тыңдадым. Бұл

жарысқа бір апта дайындалдым. Өзім

Екібастұз қалалық мешітінің шәкіртімін.

Құран жаттауды Алла Тағала нәсіп етті.

Сол үшін шүкіршілік етемін.

Торайғыр ауылы,

Баянауыл ауданы.

Қарлығаш ХАШЫМҚЫЗЫ

«Ertis Half Marathon – Достық өзені»

марафонына Павлодар облысының

тұрғындарынан бөлек, Нұр-Сұлтан, Орал,

Алматы, Шымкент, Семей, Қарағанды,

Теміртау, Қостанай, Көкшетау өңірлерінен,

сонымен қатар Ресейдің Омбы және

Новосібір қалаларынан спортшылар

арнайы келді.

Шараға қатысушылар жүгіруден бақ

сынады. Мұндағы жартылай марафонның

жалпы ұзындығы – 21 шақырым.

Экиден эстафетасының да ұзындығы

осыған тең. Сонымен қатар, балалар

1 шақырымды бағындыру керек болса,

мектеп жасындағылар үшін VIP жүгіру

100 метр және жаппай жүгіру мен

скандинавиялық жаяу жүріс 1,6 шақырымды

құрады. Жарысқа қатысушы ерлер

5 шақырымға жүгіріп, КСРО рекордшысы,

спорт шебері Александр Кузнецовтың

жүлдесі үшін бақ сынаса, әйелдер

3 шақырымды жүгіріп өтіп, 1998 жылғы

Нагано Олимпиадасының қола жүлдегері

конькиші Людмила Прокашеваның кубогі

үшін сайысқа түсті.

Running Pavlodar құрама командасының

үйлестірушісі Сапаргелді Әбдірашев

марафонға көптеген спорттық сайыстардың

чемпиондары арнайы келгенін айтады.

- Бұл шараны өткізуге біз 3 жыл

дайындалдық. Нәтижесінде марафонға

қатысуға еліміздің әр түкпірінен және

көршілес Ресей елінен спорштылар

келді. Мұндағы ең көп адам қатысқан

түрі экиден эстафетасы болды. Яғни

21 шақырымды бағындыруға 250 адам

жүгірді. Атап өтерлігі, шарамызға қысқы

жүзуден 80 жастағы әлем чемпионы

Евгений Житнов, мүгедектер арбасындағы

марафоншы Аркадий Губарев және жүзден

астам марафонға қатысушы Амегульсин

Мұсылмановалар қонақ болып келді, -

дейді Сапаргелді Әбдірашев.

Марафон жүлдегерлері «Eртіс

Promenade» сахнасында арнайы марапатталды.

Шара соңы жергілікті өнерпаздардың

концертіне ұласты.

Амегульсин МҰСЫЛМАНОВА,

72 жаста, марафонға қатысушы:

- Бұл - мен қатысып отырған

111-ші марафон. Оның ішінде 103-і

42 шақырымға арналған. Мен 5, 10

шақырымдағы жүгірістерді санап

отырған жоқпын. Жүгіру менің

өмірімде ерекше орын алады. Қазір

жүгірістен бөлек, биатлон, триатлонмен

айналысамын. Сондықтан

мен үшін бүгінгі 21 шақырым аса

бір қиындық тудырып отырған жоқ.

Ендігі мақсатым - Азия мен Малайзияда

өтетін чемпионатқа қатысу.

«EРТІС PROMENADE»

Эдвард – Павлодарда!

Сенбі күні «Eртіс Promenade» сахнасында

румыниялық сазгер Эдвард Майя мен отандық

эстрада жұлдыздары «Action» тобы өнер көрсетті.

Қарлығаш ХАШЫМҚЫЗЫ

Дәл осы күні павлодарлықтар «Мұнай-газ кешені қызметкерлерінің

күнін» атап өтті. Айтулы датаға орай Ертіс-Баян өңіріне ат басын

бұрған өнер иелері жерлестерімізге ерекше көңіл-күй сыйлай білді.

- «Eртіс Promenade» жобасы қала тұрғындары үшін демалыс

күндерін тиімді өткізетін орынға айналды. Себебі, біз мұнда өзіміздің

сүйікті әншілерімізбен жүздесіп, олардың әндерін жанды дауыста

тыңдай аламыз. Тіпті, концерттен кейін өңірге келген өнер иелерімен

естелікке суретке түсуімізге де мүмкіндік бар. Бізге әр аптаның

сенбісінде қазақстандық және шетелдік жұлдыздармен қауышуға

мүмкіндік берген ұйымдастырушыларға зор алғысымызды білдіреміз, -

дейді қала тұрғыны Азиза Болат.

Сенбілік кеш әдеттегідей жергілікті өнерпаздардың концертімен

басталып, отандық «Action» тобының шығармаларымен сабақтасты.

Өнерлі топ түрлі жанрдағы хит әндерді орындап, көрермен көңілінен

шыға білді. Тіпті, марқұм Батырхан Шүкеновтің репертуарынан

ерекше орын алған «Джулия» әнін жерлестеріміз өнерлі топпен

бірге шырқады. Ал айтулы күннің басты қонағы болған румыниялық

Эдвард Майяны жерлестеріміз жылы қабылдады. Өз кезегінде

әнші Павлодардағы ән кешін Қазақстанда туған анасына арнайтынын

жеткізді.

More magazines by this user
Similar magazines