Agensi Angkasa Negara - Portal Rasmi Akademi Sains Malaysia

akademisains.gov.my

Agensi Angkasa Negara - Portal Rasmi Akademi Sains Malaysia

ERA SAINS, TEKNOLOGI & INFORMAS1

UCUOII~AVAYAU CAIUC P nzuunn net wr ADAU u ,DAYAT ~ ~ Dma11 I I

C

E


PC Poket hp siri iPAQ H3900

. 400MHz Intele PXAZ5O Appl#cat#on

~rocesror wh Intela Male- Technology

65,536 Wonsflsd#ve colovr display . Iwoy d,rec,,on pod . Ih~grakd microphone &speaker

1869 (1nclud8ng bomryl

M8crosofP Pocket PC sohare 2002

Jomsnan terhad ~~brnbongra I nhvn

PC Pokd hp iPAQ H3950

- MMB SDRAM, 32MB Rorh ROM

PC Poke hp iPAQ H3970

64MB SDRAM, 48MB Rash ROM

- Ih~roted Blvem~th*

GPRS sleeve

CF ad e-lion

pack plus

SD memory cords

(MMB, 128MB. 256M81

Mencapai prestasi yang ketara hanya

dengan beberapa aksesori tambahan.

Dengon PC Poket riri HP IPAQ H3900 bow yang dilengkapi pelbagoi akrerori, kini

ando boleh mencapoi kebebaron yang onda ingini dolam op juo rituari. Sama odo

membuot pnggilon ruoro, melmyori internet otau menghontar e-me1 wayarles, remuo

ini meniadi lebih mudoh. Anda iugo boleh menyimpan dofa venting atau logu-lag"

kegemaran anda. Molah, onda iugo mempunyai pelbogoi pilihan akrerori, dori

'micro keyboor& rehinggolah 'extended bawrier'. Lebih logi, kerernuo akrerori ini

rerari dengan refiop model PC Poket HP don iugo akrerori-okrerori yang loin. PC Poket

airi HP iPAQ H3900 juga diperkuarokan untuk kegunaon multirnedio don kerelomaton,

rnengondungi BluetoothTM In3970 rahaja).dan poparan hnnrflektif canggih yang

memberikon kontror don womo yang menakiubkan wolaupun di bawoh ponco

motahari. Jadi, dapotkan PC Poket efiri HP iPAQ H3900 rekarang untuk mencap

kebebaran yang ondo ingini.

HP ~PAQ pocket K is

i n v e n t

Powered by Micmdt. Windowsa

W.r(bWkmrd lo*, (MI Idn ihd 142624

NY'.Y1U*~".rr.~ lu *u L.ls.",Sl)l>lrn. :L>llr" .-.-I.>..? .Z?~L.CPI.. c .,.,'.- ,i,lUI% .- )I.C-.,.II"~ULI.:I.YI(,~.-,'illl~~' LILlsl

id. ~~~m.-~,a-x 7bxnb. I M., n,,ir ~a-.~slol lump, .:. Y I.-R,T-- ~ q . * . ~ ~ b ~ m 1r-ha4.03?4*2:274 >

a.m1179:1 mt N~~IIV

> ia ..> 0 .,I was >rl.-r - m b. IIO-C*~~~~Z~)~~~TI~"."~IUDI~I~>~~&~*~~.'

It.?) (!l.11?2). < roPlrairll-P*--dl

217a1.1.Y&L-nr* ml.&mmlJ7111aUDllCb i.lUY.tPm#, 4 9 rl l.. .Lih.~- v (ah InbIhmo. ,lIrd~~~I~$m~C-tPrrPrrPrrIc~n2B:Dir~*r r L.billw-.l^?>ii,ciUllip

:-p*ClnlO*lml-.Imal.lilr &m,r,.,:apr akI..l,~sI'M~C


Ministry Of Science, Technology and the Environmer

Kementerian

Sains, Teknologi

hn Alam Sekiiar

(MOSTE)

E

disi estidotmy bulan Januari 2003 akan melakar sejarah.

Bulan ini genaplah setahun majalah 'era sains, teknologi

dan informasi' atau estidotmy.

Peningkatan jumiah edaran estidotmy dari 270,000

naskhah kepada 300,000 naskhah mulai Julai 2002 menunjukkan

satu petanda yang menggalakkan.

Secara keseluruhannya, estidotmy bukan sahaja telah berjaya

menarik minat para pelajar, rnalah golongan ibu bapa dan pen-

didik turut menjadikan estidotmv sebagai bahan bacaan dan

rujukan.

Selaras dengan perkembangan terkini sistem pendidikan

negara yang memberi tumpuan kepada penggunaan Bahasa

lnggeris dalam mata pelajaran Sains dan Matematik, altikei

berbahasa lnggeris dalam estidotmy turut akan ditambah.

Adaiah diharapkan pendekatan ini akan dapat membantu para

pelajar sekolah untuk menguasai dan mendaiami mata peiajaran

Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris.

Ruangan 'Istiiah Sains, Teknologi dan Matematik' dalam

Bahasa Melayu dan Bahasa lnggeris selta Ruangan 'Science

Facts' merupakan antara eiernen baru di dalarn estidotmy yang

dijangka akan menemui para pembaca menjelang bulan

Februari 2003 akan datang.

MOSTE ingin merakamkan ucapan terima kasih dan penghargaan

kepada semua pembaca yang telah bermurah hati

menyumbangkan idea dan pandangan untuk memperbaiki mutu

dan kualiti estidotmy.

Adalah diharapkan estidotmy akan dapat menarik minat lebih

ramai pembaca dan seterusnya membantu merealisasikan

. wawasan menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara maju

dan demi menyahut cabaran YAB Perdana Menteri supaya

Malaysia menghasilkan 'Nobel Laureate' menjelang tahun 2020.

-

, &&a&@&&.

8' '

I

Ahm8d Din

Pen rah

Pusat lLaslklumat grns dsn Teknolo

Ml&*

(MASTIC), MOSTE


Semoga estidotmy akan terus

diterbitkan dengan pelbagai lagi isu

menarik yang dapat menjana minda

Assalamualaikum, generasi muda masa kini.

SEJAK mula mengenali estidotmy, saya sering ternantinanti

keluaran akan datang. Saya sentiasa menjadikan

estidotmv sebaaai - bahan ruiukan dan bahan membina

minda.

Saya akui, sebelum ini, saya tidak gemar membaca

bahan-bahan berkaitan

dengan sains kerana

Kiriman:

ANlS SYAHIRAH AHMAD,

No. 3. Lorono Faiar , 3. ,

~alan'sultanih,

05350 Alor Setar, Kedah.

sukar memahami bahasa

ememangnya menjadi harapan kami estidotmy dapat menjadi antara baha

Mahu kartun

dalam estidotmy

memasukkan tokoh-

Saya yakin, dengan

rik untuk diterokai kerana sains adalah kehidupan dan kehidu

Bagaimanapun di sini, saya ingin mencadangkan supaya estidotmy

mewujudkan ruangan 'Al-Quran dan Sains'.

Ruangan ini nanti akan memuatkan sains yang dikaitkan dengan

ayat-ayat Al-Quran seperti

kejadian manusia, kejadian

siang dan malam, ilmu

bintang dan sebagainya.

Cara ini nanti mungkin

dapat menyedarkan orang

Melayu bahawa ilmu sains itu

adalah iimu Allah.

Memang sudah ada

rencana-rencana mengenai

tokoh-tokoh sains Islam dalam

estidotmy, tetapi saya rasa ini

belum mencukupi.

83, Rumah Rakyat Chembong, 71300

Rembau Negeri Sembilan.

--

Hantarkan sebarang pendapat atau teguran sama ada melalul surat kepada Akademl Sains Malaysia

(ASM), 902-4, Jalan Tun Ismall, 50480 Kuala Lumpur ataupun rnencrusi e-mel:


Kandungan

8 lnfostmktur .ms 22

9. Made in Malaysia ms 23

10 Gosip Salns ..ms 24 & 25

War glamor .ms 8 & 9 11. Info esti .. ms 27

3. Angkasa lepas - China bakal 12 Cuba-uba Sains . ms 28 & 29

pecah monopoli Amerlka

Syarikat, Rusia ... ms 10 & 11

13. Jom Rileks ..ms 30 & 31

14 Kerjaya ms 34

Angkasawan - Bukan sekadar j

mengejar glamor

BllAKAH masanya Malaysia mam-

pu menghantar rakyatnya ke angka

sa lepas? Satu persoalan yang

sering ditanya sejak negara mula

serius dalam bidang penemkaan

angkasa lepas setahun dua ini.

Bagaimanapun, menghantar

angkasawan bukanlah kerja mudah

dan glamor. la melibatkan

pembangunan manusia dan juga

KEMAJUAN bidang perubatan kini

seperti tidak pernah diduga.

Terbaru ialah kemampuan

pembedahan luar bad&.

Organ yang rosak dikeiuarkan

darlpada badan pesakit sebelum

diberi rawatan ... ms 24 & 25

.KETAHUI, bagaimana kaca kalis

peluru dibuat dan di manakah

:l'etakkan gunung berapi terbesar di

EJAYAAN Pemenang Hadiah

obel dalam bidang kimia pada

un 1999, Dr. Ahmad Zewaii

Selain.potmitnya terpampang

di stem, namanya juga

diabadikan dua batang jalan raya

Dr. ~ewail itu semenangnya

iayak menerima pengiktirafan itu

kemna beliau adalah saintis

Islam kedua menerima anugemh

paling berprestij itu ... ms 21

&r'dfdtt+~g


AAN

Jambatan Malaysia

terokai angkasa lepas

p

..":$.dx

$J+

menguasai teknologi

itu amat penting

kerana tidak semua

teknologi itu boleh

dibeli wntohnya dari

segi ketenteraan.

'3ika tentera kita

yang lebih penting.

la perlu membangun dan

mengaplikasi teknologi sains angkasa,

ilmu paling tua di dunia, bagi

menyelesaikan masalah negara lebihlebih

lagi dalam era globalisasi atau

dasar langit terbuka kini.

Ketua Pengarahnya Prof Datuk Dr.

Mazlan Othman berkata, walaupun

negara-negara maju telah mempunyai

tetapi sateli ini tidak

membantu kita," katanya.

Oleh itu negara

memerlukan satelit yang

memenuhi keperluan dan

menyelesaikan masalah

negara, iaitu satelit yang

mengorbit khatulistiwa.

'Teknologi itu sudah

ada, tetapi ia tidak sesuai +.

mahukan satelit

merakamkan gambar

manusia dari angkasa,

ini memang telah

wujud di negara barat

sejak tahun 1976 (

tetapi teknologi begini

tidak akan dijual oleh

mana-mana negara,"

katanya.

teknologi angkasa yang canggih dan

negara ini boleh membeli teknologi itu

namun ia tidak akan menyelesaikan

masalah negara kita sendiri.

Katanya Malaysia sendiri perlu

dengan kita.

"Oleh itu kita perlukan

satu program dan

memikirkan secara serius mengenai

perkara ini, apakah penyelesaian

lnilah yang paling

OTHMAN melumitkan katanya.

Wang tidak boleh

membelinya sebab itulah negara perlu

membangunkan beberapa teknoiogi

bertanggungjawab membuat

perancangan, menentukan infrastruktur

angkasa yang diperlukan dan boleh

menyelesaikan masalahnya.

"Orang lain tidak akan memikirkan

masalah kita, itu sebabnya kii lihat dari

segi infrastruktur yang sudah ada

sebenar pada Malaysia," katanya.

Untuk itu juga katanya, masyarakat

kita perlu menguasai teknologi itu dan

memastikan berlaku peralihan teknologi

yang baik.

Dalam masa kii melakukannya,

negara juga hams

teltentu.

"Bukan sekadar tempoh masa tetapi

kosnya, kita lihat India dan China

membina roket bukan dalam tempoh

yang singkat bukan lima tahun tetapi

lebih 20 tahun dan kosnya berbilionbillion

ringgit, itu belum lagi kos

sekarang ini tidak menyelesaikan

masalah kiia," katanya.

memutuskan tempoh

masa membina

pelancaran," katanya.

Beliau mengambil contoh satelit

asing yang mengambil gambar bumi, ia

berputar secara pola orbit dan tidak

secara mengorbit Khatulistiwa

(equatorial orbit) sekali gus ia

melalui negara Wa satu kali "Jika kita benar-

Keupayaan

Dalam menjelaskan peranan AAN

beliau berkata, sebelum agensi

ditubuhkan, begitu banyak aktiviti

angkasa yang mempunyai cita-cita yang C

dalam tempoh 20 hari.

"Mereka

melancarkan satelit

enar memerlukan

sesebuah

sama tetapi tiada penyelarasan

termas.uk dari segi tenaga manusia.

"Perdana Menteri kita memikirkan

keadaan tersebut tidak boleh belte~san

dan pe~lu diwujudkan satu agensi

menyelaras aktiviti supaya menjurus

apa

da di

kepada keupayaan yang berkesan untuk

membantu negara," katanya.

Beliau berkata, dalam menyelaras,

dengan agensi harus memberikan kepimpinan

objektif, meningkat, merangsang dan

yang sama, kita hams terus

vmembina sateli yang dibuat

' sendiri pakar-pakai kiti dan jika

ia mengambil

masa 10 tahun

lit maka kii perlu

teruskan juga,"

la nkan mengambll

masa 10 tahun. menegaskan

keperluan

mefnUDUk keUDaVaan neoara " dalam

bidang angk&a.'

"Kita perlu menyokong dan

menambah nilai dasar nears mengenai

telekomunikasi, pertanian, alam sekitar

atau pendidikan mahupun pertahanan,"

katanya.

Dalam melakukannya juga, negara

memerlukan ke jasama antarabangsa

dan AAN berperanan mempromosi

kerjasama itu dalam membangunkan

teknologi angkasa yang begitu iuas.


nleh MARZITA ABDULLAH

Pengarah Agensi Angkasa Negara

(AAN) Datuk Dr. Mazlan Othman ialah

ada masa ini, untuk bergelar memastikan misi itu memberi manfaat

seorang angkasawan bukanlah untuk negara dan rakyatnya.

suatu perkara yang sukar jika Misi itu katanya, mestilah dalam

kita mempunyai kemampuan

dari segi kewangan.

konteks membangunkan pengetahuan

sains dan industri melalui kajian-kajian

Pelancongan angkasa yang yang akan dilaksanakan di angkasa

semakin popular di negara-negara lepas.

maiu membolehkan mana-mana

"Jika ada rakvat kita vana

I

individu termasuk jutawan Malaysia berkernampuan pergi ke-anikasa untuk

untuk pergi ke angkasa. melancong maka itu hak mereka letapi

Namun matlarnat negara untuk matlamat utama menghantar

menahantar manusia ke angkasa lepas anqkasawan ialah untuk negara." -

I

bukailah untuk 'mengejar giamor' tegasnya.

seperti yang dilakukan oleh individu- Namun masyarakat kita sering

individu terlibat. tertanya-tanya bilakah Malaysia akan

Matlamat negara tegas Ketua menghantar rakyatnya ke angkasa

An kasawan

I

f! bu an sekadar

mengejar glamor

John Yc

Bob Cri

apatah lagi dengan

usaha kerajaan

memperhebatkan

aktiviti tersebut.

"lni memang isu

penting negara

namun persoalan

bila masa yang

tepat untuk kita

rnenohantar

ses&rang ke

anakasa untuk

miaksanakan misi

negara sukar

dijawab," katanya.

Namun beliau

pasti kita akan

mempunyai

angkasawan berdasarkan kewujudan '

program angkasa yang sedang

diusahakan oleh AAN.

Katanya, ketidaktentuan itu tidak

seharusnva memaksa AAN berdiam diri

untuk meiahirkan seorang angkasawan

dan langkah pertama ialah

membangunkan tenaga rnanusia dan

mengenal pasti teknologi yang

bersesuaian.

"Dan di sinilah peranan pentina

generasi muda ki& untuk mencatidan

menaenal pasti kesesuaian itu dan

mengaitkannya dengan program AAN,"

katanya.

~emang banyak generasi muda

pada masa ini yang berminat dalam

bidang angkasa lepas, namun biang

itu mempunyai cabang teknologi yang

luas.

"Kita tidak mahu terlalu banyak

pakar dalam satu-satu bidang,

contohnya jurutera aeroangkasa,

kerana kita bukan hendak buat 20

satelit dalam setahun," katanya.

Menurut Mazlan, pembinaan setiap

kapasiti dalam bidang

angkasa lepas secara

h perlahan iaitu dalam

bidang Fizik, Matematik,

Kejuruteraan dan

sebagainya.

"Angkasa lepas

adalah suatu

tempat yang

menempatkan

pelbagai

1 kombinasi bidang,

terlalu banyak

aspek kajian

ing perlu

ilakukan di

angkasa,"

katanya.

(


,

I

termasuklah bidang kimia, biologi,

perubatan dan penghantaran

anokasawan mestihh dalam

keipayaan untuk melakukan kajiankaiian

tersebut di anakasa.

' Namun tegasny


Semasi

Angkas;

China bakal peca

Amerika Syariki

Oleh ZALINA YAHAYA

T

ARlKH 5

Januari lalu

menjadi detik

penting

dalam sejarah

teknologi

aeroangkasa

/ khususnya bagi

negara CI hina dan

iuaa baoi rakvat Asia

secara ieselbruhan

1'- Pada tarikh itu,

kapal angkasa

China tanpa

anakasawan -

I ~henzhou IV

berjaya rnendarat

denoan

r mlsl dl angkasa selama enam

hir;.

I

Kejayaan.misi

I menyertai

kapal angkasa

Shenzhou IV atau dalam bahasa

Mandarinnya bermaksud 'kapal

suci' itu dilihat sebagai satu

latihan terakhir sebelum China

dua kuasa besar di

ruang angkasa lepas yang

selama ini dimonopoli oleh

Arnerika Syarikat dan Rusia.

Justeru, tidak hairanlah

suara-suara sinis daripada

kuasa-kuasa besar itu khususnya

Amerika Syarikat (AS) sudah

mula kedengaran yang

mempertikaikan kemarnpuan

teknologi aeroangkasa China.

Amerika Syarikat mendakwa,

China memperoleh teknologi

tersebut daripada dua buah

syarikat aeroangkasanya.

Walau apa pun pertikaiannya,

yang pasti cita-cita China sebagai (

mewakili Asia untuk

memecahkan monopoli dua

kuasa besar itu di ruang

angkasa, bukan sekadar impian

semata-mata.

la akan menjadi kenyataan

tidak lama lagi.

Sebelum ini iaitu sejak 1992,

China telah pun melancarkan

kapal angkasa tanpa

angkasawannya sebanyak tiga

kali.

Kejayaan rnisi 'kapal suci' IV

ini memberi keyakinan kepada

China untuk menghantar

angkasawannya sendiri yang

dipanggil 'taikonaouf dalam

tahun ini juga, setelah

menjalankan persiapan secara

rahsia selama 10 tahun.

'Talkonaout' adalah c

berdasarkan perhtaan Mandarin

yang bermaksud ruang angkasa.

Sebagai persediaan dan

persiapan terakhir, Shenzhou IV

dilengkapi dengan semua jenis

sistem sokongan hidup seoiah-

olah kapal itu sudah

berpenghuni.

Malah, sepanjang

eksplorasinya ke angkasa lepas,

Shenzhou juga telah berjaya

melakukan eksperimen yang

dijadualkan sepanjang pelajaran.

Harapan yang akan menjadi

kenyataan tidak lama lagi itu

akan menjadikan China sebagai

negara ketiga di dunia selepas

dua kuasa besar iaitu Amerika

Syarikat dan Rusia yang

rnenghantar rnanusia ke angkasa

lepas.


lepas

monopoli

Rusia

' peluang China.

' Juruterbang ini telah pun

Angkasawan 'taikonaout' dipilih

daripada kalangan juruterbang jet

menjalani latihan bertahun-tahun

untuk menerbangkan kapal angkasa

Shenzhou.

Kini, China dikatakan rnempunyai

kumpulan angkasawan seramai 12

orang.

China menjalankan program

teknologi roket sejak 1950-an lagi.

Sebenarnya, cita-cita China untuk

menghantar manusia ke angkasa lepas

bermula sejak 1970-an lagi.

Bagaimanapun masalah negara

akibat Revolusi Kebudayaan pada

1966-1976 menyebabkan cita-cita ini

terbengkalai seketika.

Bagaimanapun, cita-cita itu tidak

pernah padam.

Program angkasa secara serius

yang bermula pada 1992 dan diberi

nama Projek 921 adalah berdasarkan

teknologi Rusia yang diubah suai

secara meluas.

Dengan kesungguhan dan segala

persiapan dan teknologi yang

dimilikinya, pakar asing percaya impian

China menghantar angkasawannya ke

angkasa lepas akan dilaksanakan

dalam beberapa bulan lagi sahaja.

Malah mereka juga percaya, China

bakal mencipta rekod penerbangan

dengan menghantar lebih daripada

seorana anakasawan.

~ ~

Shenzhw II

i vane dilanwken ~ade

Tahukah anda:

Januari 1

Rusia adalah negara

peltama yang berjaya

menahantar pesawat

angkasa lepas dengan

angkasawan iaitu pada 1961. Ini

L .*-.,*I r

diikuti oleh Amerika Svarikat.


Semasa

!h MOHD. RIDZWAN MD. IMAN

-

EMBICARAKAN mengenai

selarah perkembangan

\I rn teknolodi ~enerbanian atau

1 aeroanikasa ini, shah tentu

nama yang terpahat di kepala kita ialah

nama benciota ka~al terbana -. vana -. oertama

berjays menkrbangkan pesawat

mereka iaitu Wright Brothers pada 1903.

Baaaimanaoun, sebenarnva seiarah

penergangan aiau aviasi ini telah

bermula sejak beratus-ratbs tahun

dahulu laai berikutan keinpinan manusia

itu sendirruntuk terbang sipelti burung

di udara.

Ketika itu kebanyakan ciptaan alat

untuk membantu manusia terbana

sekadar membuat sayap-sayap Gng

menggunakan kuasa tangan untuk

1 menggerakkannya.

Sudah tentu. savaD sebeaini tidak

ma&sia ter-

Kemudian mesin-mesin yang mem-

itu menggerakkan sayap pula dicipta

rerapi mash-gagal untuk menerbangkan

manusia di udara.

Mulai 1783, timbul pula ciptaan

belon udara yang mampu membawa

manusia terbana tetaoi ia iuaa kurano

berlaya kerana ierlalu bergaitung keba-

da tiupan angin untuk menuju ke satu-

I satu arah.

Selepas pelbagai usaha dan cipta-

an-ciptaan yang dikatakan gila ketika

itu, maka ciptaan seakan kapal terbang

bermula dengan idea Sir George Carley

pada 1799 walaupun ia tidak mampu kan oleh Wrights Brothers.

mencatat sejarah penerbangan yang Pada 1891, jurutera berbangsa

hnriava. Jerman. Otto Lilienthal telah memulakan

2-, -- . -

Belia~ dianggap seoagai bapa aviasi ujian penerbangan dengan menggudenaan

membina k0nsep kapai terbang nakan peluncur (glider) bantuan tangan.

mozen yang kemudiannya disempurnc ~sahanya unfuk teibang itu bole%


0

dianggap berjaya dalam menjadikan

aeronautik sebagai satu bidang sains

tulen.

Beliau boleh dianggap sebagai

manusia pettama bermda di Udara, terbang

dengan peluncurnya dan memberi

'rasa' sepelti kapal terban~, sebelum

enjin difetaklm kepada kenderaan

NEng udara.

Bermula

dari situlah,

manusia meli-

hat mengenai

potensi peng-

gunaan roket

intuk digu-

nakan bagi

ruang udara

yangtinggi dan

juga meneroka

angkasa lepas.

PESAWAT

perang dunla

.tersebut.

Antara nama-namalain dalam

bidang aeroangkasa di zaman itu blah

Kapten F. Ferber, Percy Pilcher, Odave

Mute dm Henri Robah

JET peiuang Ma bw.

Bagaimanapun, seperti yang kita Pada 16

ketahui, kejayaan pertama daiam cip- Mac 1926,

taan kapal tel'bang (dibantu mesin) di- sebuah roket telah dilancarkan ke dan rakan-rakan lain yang menyeltai

sempumakan oleh Orville and Wdbur udara setinggi 42.33 meter dari sebuah misi itu telah selamat kembali ke bumi

Wright pada 1903 yang membawa rev- ladang di Massachusetts, Amerika selepas itu.

olusi dalam industri penerbangan dunis Syarikat.

Percubaan-permbaan untuk mele-

Mereka telah menyertal em aviasi Walaupun 42.33 meter bukansatu takkan manusia swra kekai di ruang

sejak 1900 dan telah menjalankan ujiin ketinggian yang benar-benar jauh di angkasa telah bermula sejak i4 Md,

dengan 'glidef sehingga mampu meng- udara tetapi ia meneatatken sejarah 1973.

hasilkan pesawat ringen dengan kuasa mket yang menggunakan bahan

Pada hari tersebut, roket bulan

aniin -. .,. . minyak cecair.

Saturn V telah mernbawa stesen

Pada 1903. Wrioht'dua bemdik itu Amerika Syarikat juga telah melan- anokasa Skvlab ke orbit dan

telah membina peqW,aff dengan enjin carkan salelit pertamanya, Explorer I me?epaskanilya dl rueng angkasa

yang kemudiannya berjaya diierbang- . pada 31 Januari, 1958 yang dibawa Skylab merupakan lokus utama

kan Dada 17 Disember 1903.

oleh mket Ju~iter C.

NASA selews itu dalam usaha wrlum-

~ejak itu, pelbagai usaha dijalankan Pada tahun yang sama, NASA baan manusia menempalkan aigkauntuk

memajukan industri ini teiutama (National Aeronautics and Space sawan-angkasawan di angkasa dalam

ada zaman Perang Dunia Pertama Administratton) telah ditubuhkan dan tempoh vaw lama di dalam stesen-sterR

an Kedua.

berkembang dengan pantasnya sen'angkasa lepas, termasuk usaha

Pesawat demi pesawat terus dicipta Pada 1961, Alan Shephard menjadi daripada saintis-saintis dari Rusla.

dan dipermaiukan dengan semakin manusia pertama yang berada dl

NASA juga mempunyai pelbagai

canggih, se~iyap, berkiasa dan laju angkasa lepas. Beliu merupakan salah ~r0lek saintifik menemka anakasa

dengan ciptaan pesawat perang, seorang daripada tujuh angkasawn ie& dan planet seperti de6an pengpesawat

penumpang dan juga roket pertama memasuki ruang angkasa hantaran kspal angkasa Pioneer dan

Voyager, termasuk usaha menyiasat

Enam angkasawan lain ialah Scott planet Marikh melalui penggunaan

Carpenter, Gordon Cooper Jr., Gus kapal angkasa Wing dan Mars

Grism. Deke SWon, John Glenn Palhfinder.

Sejarah penggunaan roket sebe- dan Walfer Schirra:

NASAjuga telah menempatkan pelnamya

telah bermula sejak tahun 1045 Program besar peltarna NASA ialah bagai satell Kamunikasi Semi Echo,

lagi yang mana la telah dicipta untuk Prolek Merculy yana meruwkan DrOlek Telstar, dan Syncom.

kegunaan peperangan.

untuk mqnempatkari manusia di wig Negara kita tidak terkecuali dari

Terdapai pelbaH~ saiz roket-mket angkasa Iepas.

mempunyai satelit sendiri dengan

ini dari sekecil anak pawh sehingga Projek itu diilclni dengan Projek pelancaran MEASAT dan TiungSat

peluru berpandu yang besar.

(3emini vana dibina dari landasan yang telah mqnbawa negara ke era

Roket yang membawa bahan letup- Projek tieriiuly dengan pembinaan aero-anakasa terkini.

an ini terus digunakan bagi tujuan kapal angkasa untuk dua angkasawan. ~al&sia juga telah menclpta

ketenteraan sehingga pada pada

Pada 16 Julai 1969 pula, Apollo 11 pesawat Eagle yang menjad~ perlntls

Perang dunia Pettama. Roket yang telah dilancarkan denah misi untuk keDada oenci~taan msawat udara lebih

) dlpasang pada kapal terbang telah mendarat di bulan deggan Neli cahggih'di masa deban di negara lni,

"(gunakan untuk menembak jatuh belon Armstrong menjadi manusia peltama selepas kejayqn kii membangunkan

1- .*rlS,rn "0"-m ,I=".-, tnr1.xt.k tinnni Ai


Al Khawarizmi

Ahli Matematik teragung

Oleh ROHANA MAN ~tu. keselu~han slstem nombor anoka.

algorithm atau algorizm mempemlgh

A

BU Abdullah Mohammad Ibn nama selepas dibangunkan oleh orang

Musa al-Khawarizmi adalah Bapa Arab.

Algebra.

Dalam usahanva memoerkenalkan

Tarikh lahir dan kematiannya yang sistem angka lndii (kini diiena i angka

tepat tidak diketahui tetapi beliau dikatakan Arab), beliau telah membangunkan beberhidup

di antara tahun 790 sehingga 840 apa prosedur kira-kira termasuk operasi

Masihi. - - dan ~ ~ oecahan. ,~~~~

I

Ada juga yang menyatakan beliau lahir Sistem angka itu kemud~annya

pada tahun 780 Masihi dan meninggal diperkenalm kali pewma oleh orang

dunia oada tahun 850 Masihi. Arab keoada Barat vana mana hasil ker-

~ebih dikenali sebagai Al Khawarizmi janya teiah diterjemahkin ke dalam

di kalangan ahli sains dan merupakan seo- bahasa Eropah.

rang ahli sains Islam yang terulung dalam Jasa beliau yang lain ialah membailmu

matematik

naunkan secaratemerinci bidano

Beliau juga mer,pakan seorang ahli ~Gonometn iaitu ilmu matemat~hen~eastronomi

dan geografi yang terkenal pada nai sudut dan sempadan segitiga yang

~ ~

zamannya.

mengandungi fungsi sine.

Gelaran Al Khawarizmi diberi keoada Beliau iuoa menvemoumakan teori

beliau sempena tempat kelahirannya di geometri yaig mewakili muka keratan kon

Khawarizm yang terletak di selatan Laut dan membangunkan kalkulus yang mana ~ -

juga telah diterjemahkan ke dalam

Aral. membantunya menguasai konsep~per- bahasa Latin pada kuNn ke-12 dan ia

Beliau lahir di sebuah temoat bemama bezaan. adalah terjemahan yang diperkenaikan

Kath iaitu sebahagian daripada daerah Beliau juga dilaporkan bekejasama dalam dunia sains baru keoada Barat.

Khawarizm. Kath kini telah lenyap akibat dalam pengukuran dajah di bawah penn- Hasil kerjanya dalam ilmu falak tu~t ditenoaelami oasir

tah Mamun al-Rashid vana bertuiuan men- telah ditejemahkan ke dalam bahasa

.

,:

, . .

I


'.>,> ~><


Dr. Shahrum

Cemerlang walau cita-cita

tidak kesampaian

Oleh ROHANA MAN

SOALAN (S): Boleh Fmf.

iau memperoleh peluang untuk mengibti pro-

-s*cr, w.- am bidang ukur tanah di Universltl Teknologi

-bldpnoSbm?

JAWAPAN (J): Sejak kecil saya behasrat

menjadi seorang arkitek. Ini kerana saya

yang ada tidak mencukupi.

al wartawan ROHANA MAN dengan beliau yang

Jabatan Kejuruteraan Geomatik, UTM kampus

suka melukis dan lukisan saya pula kerap

menjadi pilihan guru untuk dipamerkan di

dalam bilik darjah.

Malah ada rakan memberitahu saya

bahawa masih terdapat lukisan saya

dipamerkan di sekolah.

Mengenai pendidikan rendah, saya

mulanya bersekolah di Sekolah

Kebangsaan Bukit Badong, Kuala Selangor

sebelum meneruskan persekolahan di

Sekolah Menengah Kebangsaan Sultan

Abdul Aziz Shah di Kajang, Selangor.

Saya tinggal di asrama sekolah dan akiif

dalam aMiviti Pengakap.

Memang arkitek merupakan cita-cita asal

sava tetaoi tidak kesamoaian kerana seoaniaia

orosks oembesaran. macam-ma&m

be;&ra boleh berlaku

Beg tulah yang beilak~ kepada saya

meneruskan pengajian

di pedngkat

ijazah sajana di

United Kingdom pada tahun 1986 sehingga

1988.

Sekembalinva ke tanah air, sava

meneruskan kejaya sebagai pensyarah di

UTM dan pada tahun 1993 pula, saya ke

University of South Australia untuk mengikuti

program ijazah doktor falsafah (Ph.D)

di bidang ukur tanah juga.

(S):BagaLMnaPlotboW!Ambnr

--pa--rmknndWplnSlRd7

(J): Sungguhpun k i tldak mendapat apa

yang bta mahu, itu tldak bermakna k i

tldak ~ - - boleh - - - benava - -

K i bolen bb(aja asalkan kii mempudan

ketika di tingkatan lima, Pasukan

Pengakap yang disertai saya muncul johan

Pertandingan Pengakap Peringkat Negeri

yang mendapat peluang untuk mener~skan nyai kesungguhan untun berjaya. Kadangpengallan

ke penngkat d~p oma dalam

bidang ukur tanah di UTM pada tihun

1978.kala

apa yang tcita pemlen hari ini bergantung

kepada keadaan dan peluang.

Selepas itu, saya bekerja di Jabatan Ukur

dan Pemetaan selama dua tahun.

Melihat peluang

meneruskan pengajian

di peringkat

muda terbuka

-

Selangor.

Pasukan saya mewak~li daerah Kajang.

Ketika ke pentas untuk menerima pingat,

saya berpeluang bersalam dengan Tun

Ghafar Baba yang menyampaikan hadiah

kepada para pemenang.

Maklumlah ketika itu, saya masih

bersekolah dan peluang bersalam dengan

pemimpin negara menjadi kenangan yang

tidak dapat dilupakan.

Sehingga hari ini, saya masih menyimpan

plngat ~tu yang berlulis perkataan

Pertandlngan Kepandaian Pengakap 1976.

Begitu juga dengan saya yang mana

oeluano untuk meniadi arkitek tidak ada.

sebal:khya pel~ang ain yang menanti.

Apa sahaja pe uang perlu dilanukan dengan

bersdggun-s~ngguh aan kita kena

buat sampai bejaya.

Lagi pun, biaang Jkur tanah juga merupakan

salah satu cabang ilmu sains - sama

seperti bidang seni bina yang juga merupakan

satu cabang ilmu sains.

Berbekaikan falsafah itulah, saya boleh

? dalan ig yang pada asalnya

bidang n.

(J): Apa sahaja bdang yanq kita pllih

akan meniadi sukar iikaki menctana~ap- - -- .

nya sukai

Jadi, janganlah anggap sains sukar kerana

ia boleh menyebabkan kita hilang

dan -. usaha. .. .

Selaln ~tu, guru dl senolah per u menlad

kan pengqaran dan pemoe a aran

(P&P) sains lebih menarik.

Banvakkan aktMti di luar bilik dariah.

~angan hanya tumpu kepada P&P di kelas

, .

inati keaiatan luar.

yang akhimya akan memaksa pelajar

menahafai teori semata-mata.

~Gaian inilah yang menjadikan subjek

sains sukar.

(S): Apa nasihat Prof. kepada pelajar

dalam mengejar citacita?

(J): Mempunyai cita-cita memang baik

tetapi jika peluang yang diperoleh bum ke

arah mencapai cita-cita asal maka janganlah

outus asa.

~ .~ ~ ~~ - -

MJngkin di sebal~k itu aaa nikmahnya.

Sepeni saya yang asa nya rnahu menjad

arkltek letapi akhmya menlad pensyaran.

Saya nasihatlcan pelajar sLpaya merebt.1

apa sahaja peluang yang aatang dan

lak~kan yang terbaik sehngga berlaya

daam setiap bidang yang diceburi.


. .. . .

~iada yang sebaik sara&n ., berkhasiat untuk qak gnda setiap pagi. Kajian* menunjukkad

kanak-kanak yang mengamb! sarapan berkhasiat setiap pagi lebih cemerlang di sekolah berbandind

mereka yang tidak bersar an mereka lebih, baik (htuk tempoh yang iebih lama da

mereka: juga 'lebih bersedi

Jadi, bantilah anak anda

bestari Bijirin Sarapan Ne

vitamin dan mineral penti

. .

~ $kka. akan ientiasa be

. ,

i,, . rsedii sepanjang'pagi! ~iji

.i' ,. ,

alan bestari ,... untuk ar(ak-a

. , .: , .:

3

i

at ~eni(elid1kan KaJian d~enin&katd

Li~>sve~i#:t r.;innerpta, AS.1994: , .


Gel Penyejuk NO^ di Jepun Untu k K anakmkanok & Dewosa

u~.III~~? Jangan rlsau Turunkan suhu badan dengan

menvera~ce~otdanmembanfi~ Lap~san Gel Penyejuk. la memberi keselesaan dan amat berkesan!

menyebarkan hobo

Bagoimona rasony<

Seivk don seleso!

Terdapat dalam pek dewasa dan kanak-kanak. Sesuai untuk sei si keluarg

Kebaikan:

Kesan penyejukan serta-merta.

Setiap lapisan tahan sehingga 6 jam*.

Tiada kandungan ubat. Senang dan memudahkan.

Boleh digunakan terus.

Sesuai untuk dahi & tidak mudah tanggal.

Tidak menyakitkan kulit.

Gonnkon oengon op son bar. llko keson penye .


a

umusan semula jadinya

lembut untuk

seisi keluarga

okH

- -., heather Baru mengandungi ramuan semula jadi

yang begitu lembut untuk seisi keluarga

Apabila anda ingin membeli syampu untuk seisi keluarga, pastikan

anda memilih Feather. Rumusan baru Feather mengandungi

ramuan semula jadi yang begitu lembut untuk setiap ahli keluarga

anda. Kamomil, pati limau dan vitamin E, ekstrak daun lidah

buaya dan minyak jojoba menjadikan rambut anda bersih dan

lembut semula jadi. Untuk rambut yang lebih licin, tambah perapi

Feather. Yang menariknya, Feather sungguh menguntungkan.

Ira(


Vitagen 0

1 ,-!

Ketahanan yang ada pada tubuh da berperanan melawan bakteria jah

Vitagen memberi anda sistem penghadaman yang sihat. Ini adalah kerana

setiap botol Vitagen mengandungi berbilian bakkria L. acidophilus yang terbaik.

L. acidophilus yang dihasilkan di makmal termasyhur Chr. Hansen, digunakan

oleh perusahaan tenusu di seluruh dunia.

Vitagen sangat baik nnhk kesiham usus. Ia berkesan untuk melawan jus hempedu

dan asid yang ada dalam perut anda. Ia bergerak secara menyeluruh kesemua ceruk

usus, unluk memberi penghadaman yang sempuma.

Di dalam usus anda terdapat bakteria baik yang berperanan menskan

perhlmbuhan bakteria jahat. Vitagen juga membantu mengurangkan pengeluatan

bahan-bahan mudarat yang mendatangkan penyakit.

Vitagen dengan L. acidophilus ini disebatikan dengan susu segar bersama jus

buah-buahan tulen yang dihasilkan oleh Malaysia Milk Sdn Bhd.

Sistem penghadaman yang baik membuatkan tubuh anda sihat.

Minumlah Vitopen seliap hari untuk memperolehi kesihntan vow boik. Minuman Suru Kdmr Yan~ Sebm

M o l a l l i o M i l k S d n . B h d . , No. 7, 11" l P / l . 4 6 3 0 0 Pelmling J o y o , S e l o n ~ o r M o l a y s i o 1.1: 0 3 - 7 9 5 5 6 3


,., u:' Saintis Islam kedua yang mendapathugerah Nobel dalam bidang kimia

pada tahun 1999. ssfm

w:. Beliau dilahirim pada 26 Februari 1946 di Mesir. :&$.&&

: . i;' Ibu bapanya begll mengharapkan beliau menjadi semg pmfesor

Malah sejak kecil lagi, ibu bapanya telah meletakkan hnda nama 'C

Ahmed' di biiik bacaannya. +p?:< ~:i;9G+

?;,%%.*.


*~*ep*.>~;:;


S

ISTEM Kawaian

Pintar Perolakan

Haba (Intelligent

Controlled

Convection System,

, ICCS

(ICCS) ) ialah sebua

sistem yang memastikan

/-.eredamn udara ~~ men- ~

Lukupi bagi menjamin ? ;*sz

keselesaan dalam sese- ~x,.t+xi,

buah kenderaan yang

diletak di dalam

keadaan cuaca panas.

. -

Proiek tersebut vana I

dibang;nkan sepenuhnya

oleh sekumpulan

penyelidik dari SlRlM 1 Berhad, telah memenangi

anugerah emas di

Pameran Antarabangsa

Penemuan, Teknik Baru L

dan Produk di Geneva, Switzerland pada

Mei 2002.

ICCS ialah sejenis alat yang ber-

operasi dengan sendirinya dan telah

dilengkapi dengan keupayaan untuk

mengurangkan suhu panas yang keter-

laluan menggunakan sistem peman-

tauan masa sebenar

dalam kenderaan

la dikuasai tenaga solar yang tidak

menjejaskan aiam sekitar serta tidak

menggunakan tenaga.

Sehingga kini, ICCS tebukti bermutu

tinggi dan jauh menandingi produk lain

yang ditawarkan di daiarn pasaran.

Sistem iCCS yang dipasang dalam

seb~~ah kenderaan akan mengurangkan

kecerunan suhu daripada 65 peratus

kepada 50 peratus.

ICCS, alat yang belpotensi dari segi

teknologi dan komersial selta dilengkapi

dengan ciri-ciri niiai ditambah,

meningkatkan tahap keselesaan dan

memastikan komponen hiasan dalaman

kereta tahan lebih lama.


A

Oleh: MOHD. RIDZUAN MOHD. IMAN

' ITA sememangnya mengetahui

bahawa anjing

telah sekian

.lama digunakan

f

gan seluas 10cm dan juga

menaiki ketinggian 15 cm

menggunakan sensoryang

'~rdapat pada kakinya.

Pemilik robot ini boleh . meletakkan ia dalam

oleh orang ramai sebagai

binatang peliharaan

untuk bermain dan juga

sebagai pengawal

rumah.

Bagaimanapun pemahkah

kita melihat robot pula mengambil

tempat anjing tersebut

sebagai pengawal terutamanya

ketika tiada di rumah?

Dua buah syarikat Sanyo dan

Tmsuk dari Jepun baru-baru ini telah

memperkenaikan robot berkaki empat

yang mempunyai keboiehan mengawal

rumah seperti mengesan kebakaran

atau pencerobohan dan kemudiannya

menghantar pesanan kepada telefon

bimbit penghuni.

Saiz robot yang dikenaii sebagi Banyu

itu ialah 80 sentimeter (cm) tinggi, panjang

satu

meter, lebar

I 70cm dan

beratnya 40 kilogram

Robot ini boleh bergerak dengan keiajUan

15 meter seminit yang boleh diang-

-

gap cukup laju bagi pergerakan di

daiam rumah yang terhad, kata Sanyo.

Banyu jUga boleh melangkah halantiga

mod operasi

'aitu mod penjagaan

iaitu ia

akan meronda

sekitar

r rumah dan

melaporkan (

sebarang aktiviti

luar biasa atau mengesan asap.

Bagi mod kawalan jauh akan

membolehkan pengguna menghantar

arahan atau menerima m;

lumat dari telefon bimbit.

Mod binatang peliharaan pula akan

menjadikan Banyu sepelti kucing atal

anjing iaitu akan mengikut arahan pel

iiknya seperti arahan duduk, berdiri d;

sebagainya.

Maklumat lanjut boleh diperolehi da

laman web http:lh.banryu.jpl.

Arus pasang surut punca elektrik

I

Grafik menunjukkan bagaimana

klpas gergasl di dalam alr mampu

memberikan tenaga elektrik melalui

I aliran arus lautanr

' t

BEKALAN elektrik di rumah-rumah kita kebiasaannya disalurkan dari stesen-stesen

penjana elektrik yang berasaskan minvak, emDanaan hidro atau arano batu.

Usaha para siintiidalam mendapai sumbei elkrik secara bersih Gdak pernah

mengenal elti jemu seperti menggunakan sumber kincir angin, cahaya solar atau

tenaga nuklear.

Kini, kaedah baru pula dicuba oleh para saintis untuk membolehkan tenaga elektrik

terhasii dari sumber baru iaitu pergerakan arus air di daiam laut yang pasang-surut.

Bagaimanapun, projek menggunakan bilah-bilah turbin sepetti kincir angin di

dalam air laut untuk menghasiikan tenaga elektrik tersebut telah dimulakan akhir

bulan lepas di kawasan Kvalsund, Norway.

Pengarah urusan Hammerfest Stroem (syarikat yang mengendalikan projek itu),

Harald Johansen berkata, projek tersebut akan menjadikan negaranya sebagai

negara peltama di dunia menggunakan sumber laut untuk membekalkan elektrik.

Pengkajian penggunaan arus pasang surut air untuk menjadi sumber tenaga telah

dilakukan di beberapa negara sebelum ini sepelti Perancis, Kanada dan Rusia yang

mana mereka membina halangan bagi memerangkap air dalam lagun ciptaan ketika

air Dasano.

dpabilaair su~t dan keluar dari perangkap itu, tenaga graviti akan menghisap air

melalui turbin yang seterusnya menjana tenaga elektrik melalui putaran bilah-bilahnva

. .,-.

Bagaimanapun, projek mewujudkan empangan gergasi itu agak ketinggalan zaman

kerana ia boleh menjejaskan sistem ekologi sungai dan pesisir pantai.

Penggunaan turbin di tepi laut seperti yang dijalankan di Norway bagaimanapun

adalah senyap dan sukar dilihat serta membolehkan ikan-ikan berenana sekitarnva.

Turbin di laut Norwav itu akan mem~unvai kaoasiti membekalkan 306 kilowatt '

~ - - - . . -. .

pada awal permuiaan operasinya dan'dijangka ditingkatkan sehingga mampu mernbekalkan

tenag: a-kira 1,000 rumah.


. . . . . . - .

K hasil tiunyl metnim

KATAK jantan yang bersembunyi di di lubang pokok tersebut mamp; men- but, katak itu akan membuat panggi-

I.

lubang-lubang pokok didapati meng- geluarkan bunyi khas disebabkan Ian khusus dan memendekkan masa

gunakan persekitarannya itu untuk biasan daripada lubang pokok yang bunyian bagi memudahkan ia menumenghasilkan

bunyi yang merdu bagi mempunyai sedikit air di dalamnya. jukan bunyian tersebut, kata Lardner

memikat katak-katak betina. Pengkaji dari University of Lund, dan Maklarin Lakim dari Pusat

Satu kajian yang dijalankan di Sweden, Bjorn Lardner berkata, Pendidikan dan Penyelidikan Taman

Sabah, mendapati, - katak-katak jantan ini kebiasaannya Sabah.

katak-katak

muan menjalankan "Jika mereka telah mendapat tempo

aktiviti mereka di dikehendaki, yang merupakan satu

sebelah malam den- bonus, katak-katak itu akan berulanggan

menghasilkan ulang mengeluarkan bunyi yang sama

J

komposisi bunyi- bagi menunjukkan kejantanannya,"

bunyian merdu kata Lardner.

tersebut. Penyelidikan ini mendapati katak

Ketika men- merupakan speisis binatang yang

jalankan aktiviti mempunyai keupayaan menguji dan

1 mengeluarkan bunyian mengubahsuai bunyi-bunyinya menutersebut,

katak jantan itu rut tujuan tersendiri.

akan meninggi dan meren- Bagi mengkaji katak di dalam

dahkan nada bunyi sehingga lubang pokok ini, Lardner dan

ia mendapat satu bunyian yang Maklarin telah merakamkan beratusdicarikan

untuk tujuan memikat. ratus bunyi katak di dalam hutan

Selepas mendapat bunyi terse- Sabah pada malam hari.


1 -

PA sebmmya bahan yang membentuk gigi anda? GIQ sebenarnya

Rahsia gigi I

terdiri darpda empat tisu yang berbeza iaitu Enamel yang berwarna

prtih melapisi bahagian luar gigi. la adalah bahan yang pallng keras

h ti. Tmu kedua ialah Dentin yng bsrada di dalam Enamel. la

sepett! tulang betwama kuning yang mempunyai beberapa saraf Jika anda

mempunyai kavltl ia menyebabkan lubang di dalam Enamel, sekali gus Dentin

Tw kettga ielah Pulpa yay terletak di bahagian tengah gigi. la mempunyai

saluran darah dan mf. la juga mrupakan pusat mklumt utama kepada otak Mta.

ntum. la mel~put~ akar 991 kiia 1a.h bahagian yang terletak berhampiran kulit, yang menghubungkn-

lapisan Berapakah usia bulan?

pertama tanah bumi

UNTUK membentuk iapisan peltama tanah be~k~ran 2.5 sen-

DIPERCAYAI bulan terbentuk bra-kira empat bilion tahun

van"

,-'.a lalu '- -

Ahli geologi bulan mempunyai banyak andaian mengetimeter

menqambil masa 500 tahun melalui proses semula iadi. nai asal usul bulan.

I I

I Pada umimnya iapisan iuar bumi diliputi oleh tanah yang ter- I Namun yang paling popular menyebut bahawa kira-kira

I

bentukdaripada hadsan batu, tumbuhan dan haiwan yang reput. 4.5 bilion tahun yanglalu, bumi telah terpecah dan bulan

Bakteria dan kulat memecahkan bahan-bahan organik untuk I terbentuk melalui semihan-semihannva.

. -.

menukarkannya menjadi tanah dan akar tumbuh-tumbuhan

membantu memecahkan batu untuk tujuan yang sama.

Binatang @I tikus membantu membentuk tanah apabila

mereka menggali lubang sekali gus mencampurkan bahan-bahan

menjadi tanah.

Cacing tanah pula menyuburkan tanah melalui pencemaan

bahan-bahan organik dan mengitar nutrien yang ada.

Secara purata, tanah terbentuk daripada 45 peratus mineral,

25 peratus air, 25 peratus udara dan lima peratus bahan organik.

Gunung

berapi

terbesar

di dunia

GUNUNG berapi yang terbesar

ialah Mauna Loa, di Hawaii.

Gunung berapi gergasi ini

meliputi sebahagian daripada

pulau Hawaii dan telah meietus

sebanyak 15 kaii sejak 1900.

Sebanyak 84 peratus daripa-

da gunung berapi ini terletak di

dasar laut

Kali temkhir ia meletus ialah

pada 1984.

C

4

Manakala ada pihak mengawkan bahawa bulan adalah

asteroid yang dikuasai oleh graviti bumi.

Menurut teori itu, sewakiu bumi masih dalam usia yang

muda, ia berpusing terlalu pantas.

Justeru bumi mengeluarkan sejenis bahan untuk men-

stabilkan pusingannya.

Bahan itu idah bulan.

Bagaimanapun para saintis tidak bersetuju dengan teori-

teori yang dinyatakan nu dan sehingga kini masih mencali-

tali asal usul bulan.

Bagaimana kaca kalis

peluru diperbuat

RAHSIA sebenar untuk membuat kaca kalis pelurn

ialah plastik yang dikenaii sebagai lamina (lamiate).

Setiap struktur yang mempunyai kaca kalis pelunr

mempunyai tiga lapisan iaitu kaca, plastik dan

kaca yang iebih tebal daripada kaca biasa.

Plastik di dalam lamina diperbuat daripada

bahan polikarbonat yang kuat tetapi boleh dilihat

melaiuinya.

Apabila pelurn diiernbak ke arah tingkap kalis

peluru, peluru itu akan melalui lapisan kaCa terlebih

dahuiu.

Kemudian lapisan plastik akan menyerap tenaga

peluru itu dan peluru berkenaan akan terhenti.

Ini bermakna pelu~ berkenaan tidak boleh

meiepasi iapisan akhir iaitu kaca berkenaan.

... . . t

estk


I

Ice magic

USING some simple science. vou can do

an amazing magic trick

empty spiderweb

\

;k your frii& if they ca

le ice cube out of the WL

r with the string. They are

Ot allowed to use their fin-

TO do this project,

. . is still wet, bring tl

j

paper up ag inst

the web, so

web sticks t

paper. Yo've

Sewed one

great works

cube out.

When

your friends admit defeat, you simply rest

g on top of the ice cube.

e some salt over the cube

ew seconds. Lift the other

string and the ice

111 be lifted from the

b 7 water.lstickino to the

he reason this works

the water has dis-

ice, the ice cube


'&a 14611 aql lsn! u! JOJJ!W aql al6ue noA 41

'puaq ll!M l! 'JaleM q6no~q1 sassed

y sv JaleM aql q6no1ql ssed pue JOJJ!~ aql

WOJ) 13a1ia~ II!M 3q6!1 a41 'JOJJ!~ aql sly pue

aql 46no~ql sassed I! se sal6ue lua~ajgp

ye 14611 aul q3w 01 ~ ~ pue 0 y3eq 1 JOJJ!~ aul

@I AIMO~S 'JaleM 40 ued aqi pue MOPU!M aql

umaq laded ay1.4~ 40 laaqs E ploq 'WaN

'#We@ eKa aul rrpro

-#LC 'M1OEn W JWW

a~op

dod

pue dn


AHLl Kelab Ellt

Aeroangkasa SMKA

Kuala Abana.

Dungun, ~ ekn~~anu

mellhat pelan

pemasangan model

kapal terbang

kawalan jauh dl

SMKA, Kuala Abang,

Terengganu.

& jadi 'mainan' pelajar

SMKA Kuala Abang

Pesawat ringan

a Oleh SAlFULfZAM MOHAMAD

UNGKIN ramai yang tidak mengetah1

Sekolah Menengah Kebangsaan A

(SMKA) Kuala Abang, Dungun Kua

,,, .

Terengganu mempunyai kelab aeroanakasa van

bergerak aktif sejak ia ditubuhkan emsat tahbn I

L Kelab yang mempunyai 56 ahli itu ditubuhl

untuk menarik minat pelajar sekolah

tersebut terhadap teknologi aeroangkr

Mereka vana meniadi ahli kelab

tersebut akandidedahkan dengan

pelbagai perkara mengenai

aeroangkasa melalui aktiviti-aktiviti yan

dijalankan termasuk mengendalikan pesawa

.. . ~

.. .., .

kecii kawalan iauh.

Mereka juga diberi peluang menialani latihan

' SIMULATOR yang sebagai seorang peniandu pesawat sebenar di

dlgunakan untuk

pendedahan kepada

pelajar mengenai

dalam sebuah kokpit simulator ciptaan sendiri ya

disediakan di dalam bilik kelab tersebut.

Selain diajar mengendaiikan pesawat kecii

kawalan jauh, setiap ahli juga didedahkan denga

kaedah memasang badan pesawat serta enjinny

kerana komponen pesawat itu datang secara

berasingan dan tidak sekaligus.

Yang jelasnya, dengan pendedahan-pendedat

c


I TEROWONG angln yang digunakan untuk mengujl keselmbangan kapal terbang I

yang dilalui oleh setiap ahli ia telah "Sekiranya berlaku kerosakan dikehendaki mencantumkannya

menimbulkan minat ke~ada bidana terulama di bahaqian badan, saya akan berdasarkan pelan yang dibekalkan.

aeroangkasa secara tidak langsuig meminta ahli-ahlisendiri membaikinya," "Dl siniiah kami, ahli-ahli kelab

dan kebanyakan daripada mereka katanya lagi. belajar bagaimana memasang badan

menjadikan permainan pesawat Beliau berkata, pihak kelab turut pesawat kawalan jauh.

kawalan jauh sebagai hobi. memberi tunjuk ajar kepada semua ahli "Jika salah pasang pesawat tidak

Penasihat kelab berkenaan, Johari cara membaiki badan pesawat yang akan terbang dengan baik," ujarnya.

Abdul Samad, menaakui hobi bermain

pesawat kawalan j&h adalah terlalu

asina baai ~elaiar sekoiah.

~iiak ieiab i$tanya, sentiasa

telah rosak serta cara menyelenggara - -

enjin pesawat dengan betui.

"lni ~entina kerana kita tidak mahu

mere& hania pandai bermain sahaja

Selepas siap dicantum, badan

pesawat akan disalutkan dengan

kepinaan filem yana . - diberi nama solar

filem $ang menampakkan badan

memberi gaiakan kepada setiap ahli tetapi tidak tahu menyelenggaranya pesawat ini seolah-olah dicat.

agar menjadikan permainan itu sebagai dengan baik," ujarnya.

"Selepas siap enjin pesawat akan

hobi semasa waktu terluang.

Sementara itu Pengerusi kelab diletakkan. Pesawat kawalan jauh

"Kebiasaannya ahli-ahli kelab akan tersebut, Luqman Mohd. Nawawi biasanya menggunakan enjin two

bermain pada setiap waktu ko-

berkata, Desawat yang digunakan oleh strokes glow plug," katanya lagi.

kurikulum. Selain itu ada juga di kelabnya ialah adalah-dahpada dua Dalam bentuk ARF pula katanya,

kalangan ahli yang bermain pada waktu ienis iaitu ARF atau dalam bentuk kit. badan pesawat telah siap di pasang

luar kelas iaitu ~ada huiuna minaau. Kaiau dalam bentuk sebegitu cuma ia perlu diletakkan enjin.

'Saya galakkan mereka bermaii katanya, badan pesawat haiya Selain pesawat berenjin, ahli-ahli

, selalu untuk memahirkan diri didatanakan dalam bentuk seke~ina- kelab iuaa diaiar cara membuat dan

. -

sekepiG dan ahli-ahli kelab menge&alikan pesawat kecil tanpa

eniin vana lebih dikenali denaan alider.

. . . . . . . - -- -. -.

- . . . - - - . - - - . . - .

kawalan Jauh yang lerda t dl !

Kelab Ellt Aeroanakasa &A 1

supaya ia mudah diterbangkan seperti

kayu balsa.

'Tetapi kayu balsa mahal dan kita

aunakan alternatif lain iaitu

Di ielab tersebut, terowong angin

(wind tunnel) yang juga dicipta oleh

tenaga pengajar sekolah itu akan

digunakan bagi menguji kemampuan

glider sebelum diterbangkan:

Untuk melancarkan penerbangan,

glider tambahnya ia akan dimasukkan

enjin asas yang dikenali dengan nama

babe bee 049'.


Lelratkan .

gambar anda

Alma. 83, RwmaA

71 300 Rembm, Ne

seklan: s&om KeQen@sm (SIZJ

Chmbne 71300, AplmBazc,

t4amMm

I

Nurhananl Hashim

Alamat: No. 47 Jalan Mma, Taman Sri

Duyuna, 75460 Melaka

Sekolah: Sekolah Menengan Infant Jesus,

Convent, Melaka.

Umur: 15 tahun

Bidang saing yang diminati: Perubatan.

1

Haeran Sinnaiah

Alamat: 46, Jalan Undan, Taman Perling,

81200 Johor Bharu.

Sekolah: SK Sen Perling 2, Johor Bahru.

Umur: 11 tahun

E-mel: Scan@hotmail.com

Bidang sains yang diminati: Sins umum.

- Syed Ismall Syed Mohd. Zulkarn

Alamat: D20, Jalan Permatang Gedong,

Taman Seiati Indah. 08M)O Sunaai -

1

Petani. ~edah.

I

~ekolah: SMK Ibrahim, 08000 Sungai

Petargi, Kedah. I

Umu: 17 tahun

Biarg sains yang diminati: Sains

Y^-......:L.~-:

Mohanuui Azmi Jurul

KUbng, 98700 Limbang, Sarawak.

U~U: 22 tahun

E-met: Tarzan-cute@hotmaiI.com

BidPng saim yang diminati: Astrmi bRekacL7M.

Bidang sains yang diminati:

Fatimah Zaharah Ali

Alamat: No. 1489 Taman Mutiara, Jalal

Sultanah. 05350 Alor Setar. Kedah.

?

eko1ah:Sekolah ~enen~ah (SM) Tekl

an Stadium, Jalan Stadium, 05100

r Setar, Kedah.

ur: 16 tahun

E-mel: imahraharahBhotmail.com

Bidang sains yang diminati: Sains alam

1

Hoor Nurul Shuhada Sukrl

Atamat: Blok F5. Tingkat 1, Pintu 1, Kel

Lok Kawi, 81580 Kota Kinabalu, Sabah

Sekolah: SK Kem Lok Kawi, Sabah

Umur: H tahun

Bidang sains yang diminati: Astronomi

dan Sains Sukan.

T

AWt: No. 7, Jslan Penyiaran 44, Tam

URiveWi, 81300 Skudai, Joflor Bahru,

Sekolah: SWM Skudsi, Job Bahru, Johor

Umur: 18 tahun

R i m saina yang diminati: Perubatan dan

Nur Ain Mohd. Noh

Alamat: PKU 82, Kampung Anjung Batu

2 84900 Tangkak, Johor.

Wolah: SMK Tun Mamat, 84900

Mgkak, Johor.

Umur: 13 tahun

BMang sains yang diminati: Sains Alam

Sekitar dan Rekacipta.


z!&~&~~~7m:E*~&%:~s~~:

DANG aeroangkasa (UTM).

syarikat membuka ba

pekerjaan di dalam industri penerba

noan. Siswazah-siswazah dalam

bidano keiuruteraan aeronautik ini

juga 6oleh bekerja di dalam bidang

kejuruteraan mekanikal.

Kepada mereka yang berminat

li negara ini kini

semakin berkernbang

pesat. Buktinya,

1: Malaysia sudahpun mampu mengeluarkan

pesawat ringannya sendiri yang I dikenali sebaqai Eagle ARV.

: Bidang incmemerlukan ramai

' tenaga mahir dalam bidang kejuruteraan,

pengurusan penerbangan,

Pada mulanya, ia dikelolakan

secara bersama oleh UTM dan

Tentera Udara Diraja Malaysia

(TUDM).

TUDM mash memerlukan tenaga

manusla untuk mengendali, menyelenggara,

membaik~ulih, mengawas

serta mengurus pesawat terbang.

Manakala Jabatan Penerbangan

dalam biiang akademik dan penyelidikan,

peluang terbuka untuk mere

meniadi ,.~.~ tutor/oensvarah di rnana-

.-....r ~ -~ ~~ ~

;&a institusi vano . " menialankan kuM sus bidang aeronautik. 6eberapa u

ver~iti - -. -. .. dan . .. institt~si lain . aanarti --r - . ..

Malaysia Airline Academy telah me

uiakan kursus bidang aeronautik.

Universiti Putra Malaysia juga

kawalan trafik udara dan juruterbang.

Pelajar yang berminat dalam

: bidang ini mestiiah mempunyai kelulu-

Awam (DCA) sentiasa mernerlukan

tenaga mahir untuk menyelia aktiviti

penerbangan di Malaysia.

telah memulakan kursus dalam

bidang aeronautik yang di beri nam

san baik dalam subjek-subjek sains Oleh itu pembantu teknik dan

teknologi-teknologi penerbangan dan

2.lhmZdlbtWmm

No 1,Tingkat 2, Biok A,

5. Which element has the symbol

I thick and min black lines that con- Answer .................

I tains coded information and is used

industri penerbangan negara

. .........

(ASM) dan Utusan Melayu (M) Bhd. tidak layak meng-

hantar penyertaan. I

I

I


"Portal Pendidikan Utusan amat bermanfaat untuk calon-

calon Ujian Pencapaian Sekolah Rendah (UPSR), Penilaian

Menengah Rendah (PMR), Sijil Pelajaran Malaysia dan Sijil

Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM), guru dan ibu bapa."

- Menteri Pendidikan, TAN SRI MUSA MOHAMAD

I Setiap hari aSetiap masa

Pembelajaran yang lebih berstruktur, nota

lengkap dan nota ringkas, papan diskusi,

bank soalan. latih tubi. contoh soalan-soalan

sekolah-sekolah ternarna, peperiksaan dan

sebagainya.

Sebanyak 22 mata pelajaran:

Ujian Pencapaian Sekolah Rendah (UPSR)

Bahasa Melayu

Bahasa lnggeris

a Matematik

a Sains

Penilaian Menengah Rendah (PMR)

a Bahasa Melayu

a Bahasa lnggeris

a Sains

a Matematik

Sejarah

Geografi

Sijil Pelajaran Malaysia (SPM)

Bahasa Melayu

Bahasa lnggeris

Sains Teras

a Matematik

a Matematik Tambahan

Sejarah

a Kimia

Biologi

Fizik

Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM)

a Bahasa Melayu

Pengajian Am

Ekonomi

Karni ada cara

I

rumber rujukan rerta bank roalan bagi

rrtlap wakfu pembeiajaran menqikut bulan.

Di bawah ruansan In,, dnrednakan recar.

ienskap hura~an rukatan pelalaran,

rancanqan mensalar, bahan penqalaran

pembelajaran IPBPi dan luqa rupkan y

boleh diqunakan guru bagi melancarkan

lap? proses pensalarannya dl daiam kel.

Basi penjaga, mampu membantu mere1

membuat pemantauan, menyemak

perancansan atau tvrut rama menjadi

pembimbins kepada anak-anak denqan

cars menqqunakan bahan yanq diredial

rebasai rat" rokonsan pembelajaran

di rumah.

Ruanpan kerjaya, kaunrelinq, berita,

akfiviti, ke mana bercuti, kelab aqama

album rekolah, kel diripiin, pekelilinq

kemeoterian, rains dan teknologi,

PrOqram 3K, pedasoqi, kerfas-kerfar ke

iru-iru pendiditan dan pautan rekalah.

More magazines by this user
Similar magazines