22.03.2014 Views

Tularemi: Ä°nanlarda Korunma ve Kontrol - Klimik

Tularemi: Ä°nanlarda Korunma ve Kontrol - Klimik

Tularemi: Ä°nanlarda Korunma ve Kontrol - Klimik

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

TULAREMİ’DE

KORUNMA VE KONTROL

Ferruh N. Ayoğlu

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


• ICD-9 9 021, ICD-10 A21

• Rabbit fever, Deer-fly

fever, Ohara disease, , Francis disease

• Kaynak:

• Control of Communicable Disease Manual

• Maxy-Rosenau

Rosenau-Last

Public Health & Preventive Medicine

• Bulaşı

şıcı Hastalıklarla Savaş İlkeleri

• Bulaşı

şıcı Hastalıklar

kların İhbarı ve Bildirim Sistemi Standart Tanı,

Sürveyans

ve Laboratuvar Rehberi

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


Bazı özellikler:

• Yaygın n olmamakla birlikte, ağıa

ğır r seyretme veya ölümle

sonuçlanma olasılığı

ığı bulunan zoonotik bakteriyel bir

hastalıkt

ktır

• Dağı

ğılım: 30 o N-71

o N

• Kuzey Amerika, Avrupa, Sovyetler Birliği,

i, Çin, Japonya

• Kırsal bir hastalık

• Tüm m yaş grupları ve her iki cins

• Bimodal özellik: 0-90

9 yaş, , 50+yaş

• Fatalite hızı h %1-3

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


• Endemik olarak vahşi memeliler, , evcil hayvanlar (kedi,

köpek, sığıs

ığır), kuşlar, balıklar ve artropodlarda

da bulunabilir

• Tavşan, an, kunduz, misk sıçans

anı, , su faresi, tarla faresi, keneler, bazı

sinekler, sivrisinek

• Soğuk ve nemli toprakta uzun süre s

bulunabilir

• Besiyerlerinde geç üremesi nedeniyle hızlh

zlı büyüyen yen

organizmaların n gölgesinde g

kalabilir

• Mevsimsellik

• Doğal alanlardaki insan ve artropod hareketliliği

• ABD: Mayıs/A

s/Ağustos, bahar ve yaz (kene, sinek ısırığı), sonbahar

sonu ve kışk

(avcılık k ve tavşan an kürkk

rkçülüğü)

• Skandinavya ve Rusya: yaz (sivrisinek)

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


• Etken, tedavi edilmemiş hastaların n kanlarında nda hastalığı

ığın

ilk 2 haftasında, lezyonda 1 ay veya daha fazla bulunabilir

• Sinekler 14 gün g n boyunca infektif olabilir

• Keneler yaklaşı

şık k 2 yıl y l süren s

yaşamlar

amları boyunca infektif

olabilir

• -15

o C’de dondurulmuş tavşan an eti 3 yıldan y

uzun süre s

infektif kalabilir

• ABD: infekte kedilerin ısırık k veya tırmalamast

rmalamasına bağlı

vaka artış

ışları

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


• Bulaş yolu:

• Artropod ısırığıığı

• İnfektenfekte hayvan dokusu/sekresyonu

sekresyonu/eksudası ile mukokutanöz temas

• İnfektenfekte hayvanların n leşleri leri ile temas

• İnfektenfekte hayvanların n kürkleri k

ile temas

• Kontamine toprak, arpa vb hububat, kuru ot tozlarının inhalasyonu

• Kontamine su tüketimit

• Kontamine su ve toprak ile temas

• İnfektenfekte hayvan etlerin yeterince pişmeden tüketilmesit

• İnfektenfekte aerosol inhalasyonu

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


• Bulaş yolu:

• Kuzey Amerika

• Kene, sinek, hayvan/leş

• Skandinavya ve Baltık k BölgesiB

• Sivrisinek

• Avrupa ve Asya

• Tavşan, an, fare, sıçan, s

kontamine su ve toprak

• Japonya

• Tavşan an avı ve kürkk

rkçülüğü, , yenmesi

• İsveç

• Tarla faresi (tarım m işçileri) i ileri)

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


• Çevreye yöneliky

Korunma ve Kontrol

• Hasta hayvanların tesbiti, ıslahı ve imhası

• İnfekte

hayvan ve leşlerin lerin taşı

şınmasının n engellenmesi

• Sağlıkl

klı içme ve kullanma suyu sağlanmas

lanması

• Bireye yöneliky

• Sağlık k eğitimie

itimi

• Hastaların n belirlenmesi ve uygun sağalt

altımı

• Canlı atenüe aşışı uygulanması: laboratuvar çalışanları

• Karantina: uygulanmaz

• Temaslı immünizasyonu

nizasyonu: endike değildir

ildir

• Sağlık k yetkililerine bildirim

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


Sağlık k EğitimiE

itimi

• Hedef gruplar

• Kırsal alanda yaşayanlar

ayanlar

• Özel gruplar

• Avcılar

• Kürk hayvanı avcılar

ları

• Doğal yaşam am araştırmac

rmacıları

• Operasyonel askeri birlikler

• Sağlık çalışanları

• Doktorlar

• Laboratuvar çalışanları

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


• Kene ve sinek ısırığından korunma

• Özellikle zellikle riskli bölgelerde b

bulunacaklar

• Koruyucu nitelikte giysi kullanımı

• Sıkı dokunmuş pantolon, çorap

• Üretim aşamasa

amasında

permetrin içerikli

akarisit uygulanımı

• Böcek cek kovucuların n kullanılmas

lması

• Giysi ve derinin sık s k kontrolü ve uzaklaştırma

• Hayvan ve leşlerin lerin doku, sekresyon ve eksudaları ile

temastan korunma

• Özellikle zellikle avcılar ve kürk k

hayvanı avcılar

ları

• Sızdırmaz eldiven kullanımı

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


• Evcil kedi ve köpeklerin k

akarasitlerle kenelerden uzak

tutulması

• Etkenle çalışılan

laboratuvarlarda maske, sızds

zdırmaz

eldiven, koruyucu giysi ve negatif basınçlı kabin kullanımı

• Tavşan an ve kemirici etlerinin yeterli pişirme irme sonrası

tüketimi

• Özellikle zellikle sebzelerle birlikte pişirmekten irmekten kaçınma

Tularemiye bağlı ölümlerde yapılacak otopsilerde bulaştan

korunma

Tularemili hastaların n vücut v

sıvılars

ları ile kontamine giysi,

çarşaf af vb materyale standart hastane dezenfeksiyonu

uygulanması

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


• Hastalık k riski olduğu u düşünülen d

bölgelerde b

çalışan sağlık

personelinde, özellikle doktorlarda farkındal

ndalık yaratılmas

lması

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD


• Düşmanı yenmek istiyorsan onu

izle ve öğren...

04/12/2004 ZKÜTF Halk Sağlığı AD

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!