Trostomatentelers positief over eerste ervaringen ... - Philips Lighting

lighting.philips.com

Trostomatentelers positief over eerste ervaringen ... - Philips Lighting

Mark Versluis (links), Arjan de Jong, Michel Zwinkels en Andy de Jong (rechts): “In een normale belichte teelt worden tien vruchten per vierkante

meter per week geoogst; met de tussenbelichting streven wij naar 15 stuks.”

Het trostomatenbedrijf Jami VOF in

Bergschenhoek is vorig jaar oktober

gestart met een hybride belichtingssysteem

voor de jaarrondproductie. De

eerste resultaten van Son-T en LEDtussenlicht

ogen goed. De toepassing

van dit systeem op grote schaal is nieuw.

Daarom moeten de telers zelf nog veel

uitzoeken en ervaring opdoen.

18 ONDER GLAS NR 3 MAART 2013

Jami is lid van telersvereniging Van Nature,

die de afzet van de trostomaten regelt en

investeert in het belichtingssysteem. De

handelsbedrijven (Haluco, Combilo, Scherpenhuizen,

Levarht) waarmee de vereniging

samenwerkt, hadden behoefte aan een goede

winterproductie. “We zijn daarvoor in Turkije

gaan kijken om een productiebedrijf op te

zetten”, zegt Michel Zwinkels. “Maar dat is

Tekst en Beeld: Harry Stijger

BELICHTING

REPORTAGE

Trostomatentelers positief over eerste ervaringen met LED’s

‘ We moeten zelf nog leren hoe we het

tussenlicht optimaal kunnen inzetten’

niet doorgegaan, omdat dat voor de afzet niet

gunstig is. Zo kan er geen ‘Holland’ op de

doos, terwijl dat voor afnemers veel waard is.

Je begint dan op een lager niveau, omdat het

product uit de zuidelijke landen komt. We

hebben toen besloten om hier in Nederland

te gaan belichten.” Van de 6 ha is nu 3 ha

belicht. Het ras is Komeett, een grove trostomaat.


Effectiever licht

Het tomatenbedrijf wilde naar een hoog

belichtingsniveau van 15 tot 16.000 lux.

Bovenin de kas wordt het dan met traditionele

belichting veel te warm. “Samen met

Philips hebben we verschillende scenario’s

doorgerekend, hierbij hebben we diverse

factoren mee laten wegen en uiteindelijk

gekozen voor hybride belichting. Met 8.000

lux SON-T en 8.000 lux LED zitten we toch op

16.000 lux. Maar de warmteafgifte is veel

minder en de effectiviteit van het tussenlicht

en lichtspectrum is groter”, zegt teeltspecialist

Andy de Jong, die samen met zijn broer Arjan

vennoot is op het tomatenbedrijf.

“De combinatie van SON-T met LED’s

sprak ons om die reden aan. Alle delen van de

plant worden belicht, omdat de LED modules

tussen het gewas hangen. Normaal krijgt de

plant alleen een paar maanden in de zomer

zoveel licht.” Voor de hybridebelichting

hebben De Jong en Van Nature nauwgezet een

proef gevolgd bij het Improvement Centre in

Bleiswijk.

Belichtingsschema

De eerste week na het planten (25 oktober) is

niet belicht. In begin november, toen de

planten op het gat zijn gezet, is met alleen de

SON-T lampen gewerkt. Gestart is met zes uur

per dag van 10.00 tot 16.00 uur. Daarna is er

elke week in de morgen twee uur per dag

bijgekomen.

Eind november is het bedrijf de LED’s

gaan gebruiken. Op dat moment bereikten de

koppen van de planten de onderste LED-balk.

Met het aanzetten van de LED’s is het

aantal belichtingsuren met SON-T teruggegaan

van twaalf naar negen uur per dag (7.00

tot 16.00 uur). De Jong: “Omdat de koppen nog

niet bij de bovenste balk waren, konden we

pas na drie weken de volledige capaciteit van

de tussenbelichting benutten.”

In december is De Jong iedere week weer

twee uur per dag langer gaan belichten. Eind

december was dat achttien uur. Dat blijft zo

tot begin april. Dan gaan de lampen uit.

Tijdens het belichtingsseizoen blijven de

LED’s ook overdag bij voldoende zonlicht

voor de kop van de plant branden.

Meer stengels, meer vruchten

Door het belichten zijn meer stengels per m 2

mogelijk. Meer stengels geven meer productie.

De plantafstand is dichter dan bij een

normale teelt: 2,5 in plaats van 2,1 planten/m 2 .

Eind november is bij één op de drie planten

een extra stengel aangehouden. Daarmee

kwam de plantdichtheid op 3,3. Begin februari

is dat door nog een extra stengel naar 3,75

planten/m 2 verhoogd.

“Met de LED’s blijven de bladeren vitaal

en krachtig”, constateert Zwinkels. “Door

meer stengels maken de planten wekelijks

De trossen met vijf tomaten zijn mooi en van goede kwaliteit.

4 tot 5 vruchten per vierkante meter meer aan

dan in de traditionele belichte teelt.” De teler

wil in totaal 15 vruchten/m 2 per week oogsten.

Bij een normale belichte teelt zijn dat 10 vruch-

ten. “We blijven bovendien op 5 vruchten

per tros zitten en hoeven niet terug naar 4

vruchten.”

De eerste belichte tomaten zijn begin

januari geoogst. De productie van deze teelt

gaat door tot eind september. Het gewas

wordt dan geruimd om half oktober weer

nieuw te planten.

Opletten met wittevlieg

Als etmaaltemperatuur houden de tomatentelers

18,5 tot 19ºC aan. Het 98% lichtdichte

schermdoek, dat vanwege de belichting ’s

nachts gesloten moet zijn, geeft geen

problemen met vocht. “Doordat we nog iets

kunnen kieren, is het vocht af te voeren door

de luchtramen. Met vorst is het openen van

de luchtramen meer een probleem en

moeten we oppassen dat ze niet kapot gaan

omdat ze vastgevroren zitten”, vertelt De

Jong.

Voor wat betreft de gewasbescherming

zet de teeltspecialist een dubbele hoeveelheid

natuurlijke vijanden tegen wittevlieg in.

“Je moet zorgen dat je beter bewapend bent,

want het gaat veel harder met die wittevlieg

in een belichte teelt. Verder moet je alert zijn,

maar de ziekten en plagen zijn goed in de

hand te houden. Een beetje meeldauw, waar

Komeett gevoelig voor is, is met zwavel

bestreden.” Voor de bestuiving worden

eveneens meer hommels dan normaal

ingezet.

Hogere EC geeft betere smaak

Door het tussenlicht zijn de planten actiever

en krijgen ze meer water met een EC van 3,6.

De Jong: “We geven altijd al een hoge EC van

meer dan 3,0 mee en zorgen voor een EC van

4,0 in de mat. Dat zou iedere tomatenteler

moeten doen, want dan heb je al een betere

smaak.”

De trossen en tomaten zijn mooi en van

goede kwaliteit. “We gaan ook onderzoeken

of ze beter smaken. Als het door de hybridebelichting

beter smaakt, hebben we er in de

winter naast het Holland-product een

verkoopargument bij”, zegt Mark Versluis, die

de marketing voor Van Nature doet. Hij vindt

de belichte trostomaten een topproduct, dat

goed is voor de afzet naar Italië.

Behoorlijk kostenplaatje

In het normale seizoen, vanaf maart, gaat

95% van de trostomaten van Jami in een

klantspecifieke verpakking (5 kg doos met

klantopdruk) naar dat land. Nu gaat het

belichte product naar België, Duitsland en

het Midden-Oosten. Versluis: “Italië heeft een

eigen productie vanuit het zuiden van het

land, maar waarschijnlijk kunnen we nu

eerder dan anders aan dat land leveren.”

De hybridebelichting vraagt een forse

investering. “Via Van Nature is er GMO-subsidie

verleend voor dit project, het eerste op

deze schaal in Nederland. Het is innovatief

en we kunnen hiermee marktgericht produceren

en een product leveren dat voldoet aan

de wensen van de klant”, vertelt Versluis.

Samenvatting

Trostomatenbedrijf Jami is in

oktober gestart met hybridebelich-

ting. De combinatie van SON-T en

LED-tussenlicht geeft minder warmte

en de effectiviteit van het tussenlicht

en lichtspectrum is groter. Door het

belichten houdt het bedrijf meer

stengels aan. Dat geeft een hogere

productie. De eerste tomaten van

goede kwaliteit zijn begin januari

geoogst. De productie van deze teelt

gaat door tot eind september. Het

gewas wordt dan geruimd om half

oktober weer nieuw te planten.

ONDER GLAS NR 3 MAART 2013

19

More magazines by this user
Similar magazines