آسیب شناسی تبلیغات تئاتر در ایران

exittheatre
  • No tags were found...

دکتر شهرام خرازی ها
کارشناس ارشد «مدیریت رسانه» و منتقد تئاتر
از مجموعه گفت و گو های گروه تئاتر اگزیت
هفت مرداد ۱۳۹۸ ، تهران

آسیب شناسی تبلیغات تئاتر در ایران

هندوانه در بسته

بر اساس نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران(ایسپا)‏ در سال هزار و سیصد و نود و

هفت،بیش از هشتاد و هشت درصد مردم ایران به سالن های تئاتر نرفته اند.‏ شش درصد

مردم هر چند سال یک بار،‏ سه درصد سالىللىی یک بار و یک درصد هر چند ماه یک بار به تئاتر


می روند.‏ نیم درصد مردم ماهی یک بار ‏بمنبممایش می بینند و دو دهم درصد هر ماه ‏بمتبمماشا گر

چند ‏بمنبممایش هستند این در حالیست که تئاتر به عنوان یک هبرنبرر پایه در ایران به شدت نیازمند

به ‏مجممجخاطبان و مشبرتبرریان خود برای حصول به بازدهی اقتصادی است؛ تئاتری که توانسته تا کنون

با چوب زیربغل لرزان بودجه ها و اعتبارات دولبىتبىی و سرمایه هر از گاه ‏بجببجخش خصوصی و

اسپانسرها،‏ کجدار و مریز جاده پر سنگلاخ اقتصاد گیشه را بپیماید و نفس نفس زنان رهسپار

مقصد بعدی شود.‏ زیرساخت اقتصادی تئاتر ایران به شدت ضعیف و سست است.‏ تئاتر هبرنبرری

به حاشیه رانده شده در ایران است و سالهللهھاست که جنبه ‏مجممجحفلی و حکم مهمابىنبىی خصوصی را به

خود گرفته است.‏ صندلىللىی بسیاری از ‏بمتبمماشاخانه ها را نه کسابىنبىی که بلیت خریده اند بلکه کسابىنبىی

که از طرف عوامل ‏بمنبممایش دعوت شده اند،‏ پر می کنند.‏ ‏بىببىی تردید این تئاتر کم بنیه برای تداوم

حیات و قد راست کردن نیازمند تبلیغات و بازاریابىببىی است.‏

تبلیغات تئاتر در گذشته های دور به روش های شفاهی ‏مجممجحدود می شد.‏ مردم دهان به دهان

یکدیگر را به ‏بمتبمماشای ‏بمنبممایش تشویق می کردند.‏ کولىللىی ها،‏ رقصنده ها و ‏بمنبممایشگران با ورود خود

به روستاها نوید اجرای برنامه های سرگرم کننده را می دادند و جارچی ها در کوی و برزن

اهالىللىی را به ‏بمتبمماشای ‏بمنبممایش فرا می خواندند؛ بعدها تبلیغات تئاتر بر پارچه های عریض و تابلوها،‏

نقاشی و در ‏مجممجحلات گردانده شدند تا به این ترتیب تبلیغات شفاهی با تبلیغات بصری سیار

آمیخته گردند؛ جارچی های سیار بعدها جای خود را به جارچی های سا کن دادند که در

ورودی ‏بمتبمماشاخانه ها با میکروفون و بلندگو به توصیف ‏بمنبممایش های روی صحنه می پرداختند.‏

برخی ‏بمنبممایش ها نیاز به تبلیغ چندابىنبىی نداشتند.‏ مناسبت ها و فرا رسیدن روزهابىیبىی خاص مردم را

متوجه برگزاری مراسم و آئبنیبنن های ‏بمنبممایشی می کرد مثلا با نزدیک شدن به ایام ‏مجممجحرم،‏ خود به

خود این انتظار ‏بىببىی هیچ تبلیغی در مردم پدید می آمد که به زودی شاهد تعزیه و شبیه خوابىنبىی

خواهند بود.‏

پدیداری صنعت چاپ یک انقلاب در جهان تبلیغات بود.‏ با به میدان آمدن صنعت چاپ و

فرا گبریبررشدن رسانه ها،‏ شیوه های تبلیغات ریل عوض کرد و ‏مجممجخاطبان بیشبرتبرری را هدف قرار داد.‏


پوسبرتبرر،‏ پلا کارد و بروشور ابزارهای جدیدی بودند که در کنار تبلیغات شفاهی می

توانستندعابرین گذری را به ‏سمسسممت ‏بمتبمماشاخانه ها جلب کنند.‏ پلا کاردهای بزرگ با تصاویر نقاشی

شده و رنگی چهره و اندام بازیگران،‏ چشمان رهگذران را هدف قرار می دادند.‏ آ گهی های

تئاتر ‏بجنبجخبه گرا معمولا در نشریات روشنفکری به چاپ می رسید.‏ روزنامه ها معمولا فیلم های

سینمابىیبىی را تبلیغ می کردند و آن چنان که باید و شاید به ‏بمنبممایش های روی صحنه ‏بمنبممی پرداختند.‏

بروشور به عنوان یک ابزار اطلاع رسابىنبىی و تبلیغی بسیار مورد ‏بهببههره برداری قرار می گرفت که

تا کنون هم این ابزار کارکرد خود را حفظ کرده است.‏ اطلاع رسابىنبىی درباره تله تئاتر هابىیبىی که

قرار بود روی آنبنتبنن بروند معمولا به نشریه ‏«بمتبمماشا»‏ که ارگان مطبوعابىتبىی تلویزیون بود،‏ ‏مجممجحدود می

شد پس از انقلاب اسلامی هم هفته نامه ‏«سروش»‏ این وظیفه را به عهده گرفت.‏

با آن که پوسبرتبرر ‏همھهممچنان طراحی شده و از نقش کلیدی در تبلیغات برخوردار است اما بیلبورد و

ببرنبرر در بسیاری از موارد جای آن را در خیابان گرفته اند و پوسبرتبرر در حال کوچ کردن به کافىففىی

شاپ ها و کتابفروشی ها است.‏ بیلبوردهای الکبرتبررونیک با تصاویر متحرک کم کم در حال تبدیل

شدن به رقیبىببىی قدر برای بیلبوردهای اولیه هستند.‏ تبلیغات نقش بسته روی بدنه وسایل نقلیه

عمومی بالاخص اتوبوس ها نبریبرز تداعی گر تابلوهابىیبىی هستند که در گذشته در ‏مجممجحلات دور

گردانده می شدند.‏

با پیشرفت علم بازاریابىببىی،‏ ظهور رسانه های مدرن و پیشرفت تکنولوژی رسانه،‏ اطلاع رسابىنبىی به

مردم درباره ‏بمنبممایش های روی صحنه،‏ سرعت بیشبرتبرری گرفته و ضریب نفوذ تبلیغات افزایش

یافته است.‏

تبلیغات تئاتر در ایران با وجود ‏همھهممه ‏بجتبجحولابىتبىی که در یکی دو دهه اخبریبرر در شیوه های جلب

مشبرتبرری رخ داده ‏همھهممچنان در موارد قابل توجهی بالاخص در شهرستان ها وامدار ‏همھهممان شیوه

های سنبىتبىی گذشته است.‏ هنوز هم تعدادی از ‏بمنبممایش ها با توصیه های شفاهی دوستان و آشنایان

، گیشه خود را سر و سامان می دهند یا تابلوی تبلیغابىتبىی ‏بمنبممایش به صورت سا کن یا سیار(مثلا با

دوچرخه)‏ در معرض دید عموم قرار می گبریبررد.‏


با ظهور اینبرتبررنت و رشد فضای ‏مجممججازی و شبکه های اجتماعی،‏ تبلیغات تئاتر دستخوش ‏بجتبجحول

شگرفىففىی شده است.‏ حیات اقتصادی ‏بمنبممایش ها در ایران تا حد بسیار زیادی در حال وابسته

شدن به این فضا است.‏ هزینه‐اثربجببجخشی مناسب فضای ‏مجممججازی سبب کمرنگ شدن یا کنار

گذاشبنتبنن پاره ای از شیوه های تبلیغابىتبىی شده است.‏ ‏«اینستا گرام»‏ از ‏جمججممله اپلیکیشن هابىیبىی است

که روز به روز استفاده بیشبرتبرری از آن برای تبلیغ به روز و آنلاین ‏بمنبممایش های ایرابىنبىی می شود.‏

شیوه های تبلیغابىتبىی پنهان و نامجممجحسوس نبریبرز در کنار روش های معمول اطلاع رسابىنبىی و تبلیغ

‏همھهممچنان راتحیتحج است از ‏جمججممله روش های تبلیغ پنهان می توان به ‏بجپبجخش و گسبرتبررش شایعه توقیف یا

حذف ‏بجببجخش هابىیبىی از یک ‏بمنبممایش اشاره کرد.‏

کالای داخل ویبرتبررین تا زمابىنبىی که دیده نشود،‏ خریدار ‏بجنبجخواهد داشت.‏ تبلیغات تئاتر ‏همھهممچون

خود تئاتر در ایران،‏ پدیده ای حاشیه ای و رها شده است.‏ فرآیند تبلیغات در ‏مممممملکت ما،‏

فرآیندی گنگ،‏ مبهم و پیچیده است.‏ بسیاری از ‏بمنبممایش های روی صحنه در ایران حکم

‏«هندوانه در بسته»‏ را دارند.‏ در سایت فروش بلیت این ‏بمنبممایش ها،‏ حداقل اطلاعات نوشتاری،‏

صوبىتبىی و بصری که بتواند انگبریبرزه رفبنتبنن به تئاتر را در ‏مجممجخاطب ابجیبججاد کند،‏ ارائه ‏بمنبممی شود در نتیجه

‏بمنبممایش بسیاری از ‏بمتبمماشا گران بالقوه اش را از دست می دهد.‏ گو ‏بىیبىی خود اهالىللىی تئاتر نبریبرز ضرورت

تبلیغ برای اجرای شان را حس ‏بمنبممی کنند یا آن را جدی ‏بمنبممی گبریبررند!؟

به نظر می رسد تبلیغات تئاتر در ایران در سال های پیش رو ‏همھهممچنان با چالش های فراوان

روبرو خواهد بود.بىببىی هیچ تردید سیاستگذاری علمی و مبتبىنبىی بر پژوهش های آ کادمیک و

‏بجتبجحقیقات میدابىنبىی می تواند دوربمنبممای ‏بهببههبرتبرر و قابل دفاع تری را برای سر و سامان گرفبنتبنن تبلیغات

تئاتر در ایران رقم بزند.تا رسیدن به نقطه مطلوب هنوز جاده پر از سنگلاخ و راه بسیار

طولابىنبىی است.../.‏


دکبرتبرر شهرام خرازی ها

کارشناس ارشد ‏«مدیریت رسانه»‏ و منتقد تئاتر

از ‏مجممججموعه گفت و گو های گروه تئاتر ا گزیت

٧ مرداد ، ١٣٩٨ ‏بهتبههران

More magazines by this user
Similar magazines