ASA JOURNAL 14/2023
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Wood is Good<br />
<strong>2023</strong>.Jul-Aug<br />
The Architectural Journal of the Association of Siamese Architects under Royal Patronage
02<br />
advertorial<br />
Pareena Decor<br />
ในยุคของการระดมไอเดียหรือ Co-Creation เพื่อต่อยอด<br />
แนวคิดจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือหลายๆ ฝ่ายที่เกี่ยวข้อง<br />
เพื่อนำมาพัฒนาสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะการระดม<br />
ไอเดียระหว่างแบรนด์หรือเจ้าของธุรกิจกับนักออกแบบนั้น<br />
ถือเป็นหนึ่งในแนวทางที่ได้รับความนิยมและหลายแบรนด์<br />
ผู้ผลิตให้ความสนใจ<br />
เช่นเดียวกับ พารีน่า เด็คคอร์ (Pareena Decor) แบรนด์<br />
ผลิตภัณฑ์เฟอร์นิเจอร์และของตกแต่งจากวัสดุไม้ไผ่ ไม้สัก<br />
และหวาย ที่นอกจากจะชักชวนให้นักออกแบบหลายๆ ราย<br />
ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการแสดงไอเดียเพื่อนำมาใช้พัฒนา<br />
ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ของแบรนด์อยู่เสมอแล้ว พารีน่า เด็คคอร์<br />
(Pareena Decor) ยังใส่ใจถึงเส้นสายของแนวคิดในการ<br />
ออกแบบเป็นสำคัญ จนนำมาสู่การบริการรับผลิตตามแบบ<br />
ที่นักออกแบบต้องการ เพื่อให้เกิดผลิตภัณฑ์หรือเฟอร์นิเจอร์<br />
ที่ตอบโจทย์งานออกแบบทางสถาปัตยกรรมและการตกแต่ง<br />
ได้อย่างสมบูรณ์ตามแนวคิดตั้งต้น<br />
อีกทั้งในกระบวนการพูดคุยและรับฟังมุมมองจากแนวคิดของ<br />
นักออกแบบที่ พารีน่า เด็คคอร์ (Pareena Decor) ได้ทำมา<br />
ตลอดนี้ ยังเป็นการต่อยอดผลิตภัณฑ์ทั้งทางตรงและทางอ้อม<br />
ซึ่งทำให้คอลเลคชั่นต่างๆ ของเฟอร์นิเจอร์ที่ถูกผลิตออกมา มี<br />
การพัฒนาอย่างต่อเนื่องทั้งด้านความงามและความเหมาะสม<br />
ของการใช้งาน อย่างเช่น ผลิตภัณฑ์ Day Bed คอลเลคชั่นใหม่<br />
ล่าสุดที่ถูกผลิตออกมาตามความต้องการของผู้ใช้งานจริงและ<br />
ยังได้รับการต่อยอดจากนักออกแบบคนสนิท ด้วยแนวคิด<br />
มัลติฟังชั่นหรือการออกแบบ Day Bed ที่มักถูกใช้งานแค่<br />
เพียงตอนกลางวันให้สามารถใช้งานได้ทั้งกลางวันและกลางคืน<br />
ภายใต้คอนเซปต์ Day and Night โดยเสริมไอเดียในส่วน<br />
ของโต๊ะปรับระดับที่สามารถปรับขึ้น-ลง ได้ตามการใช้งาน<br />
และฟังก์ชั่นบานไหลเพื่อปรับระดับแสงในช่วงกลางวันได้<br />
ตามต้องการ ซึ่งไอเดียข้างต้นทำให้ Day Bed คอลเลคชั่นนี้<br />
สามารถนำมาพัฒนาต่อยอดไปได้ถึง 3 รูปแบบการใช้งาน<br />
หรือ 3 ซีรีส์ ในอนาคต<br />
จากตรงนี้จะพบว่าแนวทางการระดมไอเดียหรือรับฟังความ<br />
ต้องการจากนักออกแบบของ พารีน่า เด็คคอร์ (Pareena<br />
Decor) ไม่เพียงแต่นำมาสู่ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ของแบรนด์ที่<br />
ใส่ใจทั้งคุณภาพและความงามภายใต้เสน่ห์ของงานหัตถกรรม<br />
เท่านั้น แต่ยังทำให้ พารีน่า เด็คคอร์ (Pareena Decor) กลาย<br />
เป็นที่รู้จักในแวดวงนักออกแบบทั้งในไทยและต่างประเทศ<br />
มากขึ้น ตลอดจนการได้รับความยอมรับเป็นอย่างดีในกลุ่ม<br />
ลูกค้าหลายๆ โครงการที่ต้องการนำเฟอร์นิเจอร์ไปใช้ตกแต่ง<br />
ในสถานที่ต่างๆ ตั้งแต่ บ้าน โรงแรม รีสอร์ตหรู ไปจนถึง<br />
ห้างสรรพสินค้า ในเวลาเดียวกัน<br />
pareena21.com
PAREENA<br />
03
<strong>2023</strong><br />
JUL-AUG<br />
WOOD<br />
IS GOOD<br />
The Association<br />
of Siamese Architects<br />
under Royal Patronage<br />
248/1 Soi Soonvijai 4 (Soi 17)<br />
Rama IX Rd., Bangkapi,<br />
Huaykwang, Bangkok 10310<br />
T : +66 2319 6555<br />
F : +66 2319 6419<br />
W : asa.or.th<br />
E : asaisaoffice@gmail.com<br />
Subscribe to <strong>ASA</strong> Journal<br />
T : +662 319 6555<br />
<strong>ASA</strong> <strong>JOURNAL</strong><br />
COMMITTEE<br />
2022-2024<br />
Advisor<br />
Chana Sumpalung<br />
Chairperson of Committee<br />
Kulthida Songkittipakdee<br />
Committee<br />
Assoc. Prof. ML. Piyalada<br />
Thaveeprungsriporn, Ph.D.<br />
Asst. Prof. Saithiwa<br />
Ramasoot, Ph.D.<br />
Vorapoj Tachaumnueysuk<br />
Padirmkiat Sukkan<br />
Prachya Sukkaew<br />
Namtip Yamali, Ph.D.<br />
Jenchieh Hung<br />
Secretary<br />
Theerarat Kaeojaikla<br />
บทความหรือภาพที่ลงใน<br />
วารสารอาษาหรือสื่ อออนไลน์<br />
สมาคมฯ ขอสงวนลิขสิทธิ์ตาม<br />
กฎหมาย การนำาบทความ<br />
หรือภาพจากวารสารอาษา<br />
ไปตีพิมพ์ อ้างอิงหรือประโยชน์<br />
ใดในสิ่งพิมพ์หรือสื่ อออนไลน์<br />
อื่น ต้องได้รับอนุญาตจาก<br />
สมาคมฯ ผู้เป็ นเจ้าของลิขสิทธิ์<br />
ตามกฎหมายเท่านั้น<br />
Editor-in-Chief<br />
Mongkon Ponganutree<br />
Editor<br />
Supreeya Wungpatcharapon<br />
Managing Editor<br />
Kamolthip Kimaree<br />
Assistant Editor<br />
Pichapohn Singnimittrakul<br />
Contributors<br />
Kullaphut Senevong Na Ayudhaya<br />
Nathanicha Chaidee<br />
Pitirat Yoswattana<br />
Pornpas Siricururatana, Ph.D.<br />
Suchon Mallikamarl, Ph.D.<br />
Supasai Vongkulbhisal, Ph.D.<br />
Suntan Viengsima<br />
Sunsuda Jiemjit<br />
Surawit Boonjoo<br />
Takumi Saito<br />
Xaroj Phrawong<br />
English Translators<br />
Tanakanya Changchaitum<br />
Pawit Wongnimmarn<br />
English Editors<br />
Daniel Cunningham<br />
Sheena Sophasawatsakul<br />
Graphic Design<br />
art4d WORKS<br />
Wasawat Dechapirom<br />
Jitsomanus Kongsang<br />
Photographer<br />
Ketsiree Wongwan<br />
Production Manager<br />
Areewan Suwanmanee<br />
Account Director<br />
Rungladda Chakputra<br />
Advertising Executives<br />
Napharat Petchnoi<br />
Chatchakwan Fagon<br />
Napisit Woranaipinit<br />
Special Thanks<br />
1922 Architects<br />
Duangrit Bunnag Architect Limited<br />
Francisco Garcia Moro<br />
Habita Architects<br />
Nontarat Hasitapong<br />
Panoramic Studio<br />
Ratthee Phaisanchotsiri<br />
Rungkrit Chroenwat<br />
Suntan Viengsima<br />
Sher Maker<br />
Sumphat gallery<br />
Vasu Poshyanandana<br />
W Workspace<br />
Yangnar Studio<br />
Print<br />
SUPERPIXEL<br />
Publisher<br />
The Association of<br />
Siamese Architects<br />
Under Royal Patronage<br />
Copyright <strong>2023</strong><br />
No responsibility can be<br />
accepted for unsolicited<br />
manuscripts or photographs.<br />
ISSN 0857-3050<br />
Contact<br />
asajournal@asa.or.th<br />
Photo Credit: W Workspace
์<br />
06<br />
message from the president<br />
รายนามคณะกรรมการ<br />
บริหาร สมาคมสถาปนิกสยาม<br />
ในพระบรมราชูปถัมภ์<br />
ประจำปี 2565-2567<br />
นายกสมาคม<br />
ชนะ สัมพลัง<br />
อุปนายก<br />
นิเวศน์ วะสีนนท์<br />
จีรเวช หงสกุล<br />
ไพทยา บัญชากิตติกุล<br />
ชุตยาเวศ สินธุพันธุ์<br />
ผศ.ดร.รัฐพงษ์ อังกสิทธิ<br />
รุ่งโรจน์ อ่วมแก้ว<br />
เลขาธิการ<br />
พิพัฒน์ รุจิราโสภณ<br />
นายทะเบียน<br />
คมสัน สกุลอำนวยพงศา<br />
เหรัญญิก<br />
ไมเคิลปริพล ตั้งตรงจิตร<br />
สารจากนายกสมาคม<br />
สวัสดีสมาชิกและผู้อ่านวารสารอาษาทุกท่านครับ ฉบับที่<br />
ทุกท่านถืออยู่ก็คือฉบับที่ <strong>14</strong> ของวาระการทำางาน <strong>ASA</strong><br />
Journal ของผมเอง ซึ ่งนำาเสนอเรื่องของวัสดุก่อสร้างและ<br />
นวัตกรรมการทำางานด้านสถาปั ตยกรรมต่าง ๆ ด้วยเนื้อหา<br />
ที่เข้มข้นและครบถ้วนมาโดยตลอด ก็ต้องขอขอบคุณทีมงาน<br />
ที่ตั้งใจคัดเลือก และนำาเสนอทั้งผลงานออกแบบและนวัตกรรม<br />
รวมถึงวัสดุที่น่าสนใจมาให้ ได้รับชมกันเสมอ โดยครั้งนี้เป็ น<br />
เรื่องราวของวัสดุไม้ ซึ ่งนำาเสนอเรื่องราวของไม้ที่คงจะมี<br />
ความก้าวหน้า และพัฒนาจากเรื่องราวของไม้ ในยุคก่อน ๆ<br />
พร้อมทั้งนำาเสนอผลงานการออกแบบให้ผู้อ่านทุก ๆ คนได้<br />
เกิดแรงบันดาลใจต่อไป<br />
ในเล่มนี้ นอกเหนือจากงานออกแบบที่สมาคมฯ ได้เคยถือเป็ น<br />
เรื่องหลักในการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ เราก็ยังคงเดินหน้า<br />
จัดกิจกรรมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็ นการบรรยาย การไปชมงาน<br />
ก่อสร้าง และอื่น ๆ อีกมากมาย เพื่อให้สมาชิกได้รับความรู้<br />
ครบถ้วนในทุก ๆ มิติของวิชาชีพ<br />
สุดท้ายนี้ ขอขอบคุณผู้อ่านทุกท่านที่เป็ นกำาลังใจ และขอบคุณ<br />
ผู้สนับสนุนทุก ๆ ท่านที่ร่วมสนับสนุนให้กับวารสารของเรา<br />
ในแต่ละเล่ม ทำาให้ทุก ๆ อย่างยังสามารถเดินหน้าไปต่อได้<br />
อย่างมีคุณภาพ และก็คงไม่ลืมให้เครดิตผู้จัดทำาอย่าง art4d<br />
ด้วย ที่ทำาให้หนังสือทุกเล่มออกมาอย่างมีประสิทธิภาพเสมอ<br />
หวังว่าหนังสือแต่ละฉบับจะเป็ นที่ชื่นชอบของสมาชิก ไปจนถึง<br />
มีความสำาคัญต่อแวดวงวิชาชีพ และเป็ นหนังสือที่อยู่รอดได้<br />
ด้วยตัวเองต่อไปอย่างยั่งยืนในอนาคต<br />
ปฏิคม<br />
เฉลิมพล สมบัติยานุชิต<br />
ประชาสัมพันธ์<br />
กุลธิดา ทรงกิตติภักดี<br />
กรรมการกลาง<br />
ศ.ดร.ต้นข้าว ปาณินท์<br />
ดร.วสุ โปษยะนันทน์<br />
เฉลิมพงษ์ เนตรพฤษรัตน์<br />
อดุลย์ แก้วดี<br />
ผศ.ณธทัย จันเสน<br />
ธนพงษ์ วิชคำหาญ<br />
ประธานกรรมาธิการ<br />
สถาปนิกล้านนา<br />
ปราการ ชุณหพงษ์<br />
ประธานกรรมาธิการ<br />
สถาปนิกอีสาน<br />
วีรพล จงเจริญใจ<br />
ประธานกรรมาธิการ<br />
สถาปนิกทักษิณ<br />
ดร.กาญจน์ เพียรเจริญ<br />
ประธานกรรมาธิการ<br />
สถาปนิกบูรพา<br />
คมกฤต พานนสถิตย์<br />
กรรมการที่ปรึกษา<br />
การบริการ<br />
สมิตร โอบายะวาทย์
08<br />
message from the president<br />
<strong>ASA</strong> COMMITTEE<br />
2022-2024<br />
President<br />
Chana Sumpalung<br />
Vice President<br />
Nives Vaseenon<br />
Jeravej Hongsakul<br />
Phaithaya Banchakitikun<br />
Chutayaves Sinthuphan<br />
Asst. Prof. Rattapong Angkasith, Arch.D.<br />
Rungroth Aumkaew<br />
Secretary General<br />
Pipat Rujirasopon<br />
Honorary Registrar<br />
Khomsan Sakulamnuaypongsa<br />
Honorary Treasurer<br />
Michael Paripol Tangtrongchit<br />
Hello, dear fellow members and readers of the<br />
<strong>ASA</strong> Journal. As the president of the Association<br />
of Siamese Architects under Royal Patronage, I am<br />
delighted to present you with the fourteenth issue of<br />
our beloved journal, featuring updates and reports<br />
on some interesting new construction materials,<br />
architectural innovations, and technologies. I would<br />
like to express my appreciation for the team’s commitment<br />
to bringing the readers engaging content,<br />
covering comprehensive aspects from the selection<br />
of fascinating architectural projects, materials, and<br />
innovations. Featured in this issue are many stories<br />
of wood and its ongoing evolution and innovations<br />
that are meant to inspire everyone to continue pursuing<br />
their architectural and creative endeavors.<br />
In addition to design, which has been the primary<br />
focus of the journal over the years, we have organized<br />
a variety of activities, including lectures, site visits,<br />
and so on, offering opportunities for members to<br />
experience and learn more about every aspect of<br />
the profession.<br />
Social Event Director<br />
Chalermpon Sombutyanuchit<br />
Public Relations Director<br />
Kulthida Songkittipakdee<br />
Executive Committee<br />
Prof. Tonkao Panin, Ph.D.<br />
Vasu Poshyanandana, Ph.D.<br />
Chalermphong Netplusarat<br />
Adul Kaewdee<br />
Asst. Prof. Nathatai Chansen<br />
Tanapong Witkhamhan<br />
Chairman of<br />
Northern Region (Lanna)<br />
Prakan Chunhapong<br />
Chairman of<br />
Northeastern Region (Esan)<br />
Werapol Chongjaroenjai<br />
Chairman of<br />
Southern Region (Taksin)<br />
Dr.Kam Phiancharoen<br />
Chairman of<br />
Eastern Region (Burapa)<br />
Komkrit Panonsatit<br />
Advisory Committee<br />
Smith Obayawat<br />
Lastly, I would like to thank all the readers for their<br />
support and all the sponsors whose contributions<br />
have allowed <strong>ASA</strong> Journal to continue its journey<br />
and maintain its quality, including art4d for making<br />
each issue as remarkable as it is. I sincerely hope<br />
that the journal will continue to be loved and useful<br />
to all of you and that it will continue to make significant<br />
contributions to the profession as it is able to<br />
flourish sustainably and creatively in the future.
10<br />
foreword<br />
ไม้ เป็นวัสดุหลักในงานสถาปัตยกรรมมาทุกยุคทุกสมัย และสามารถ<br />
พบเห็นในทุก ๆ แห่งทั่วโลก ในปัจจุบันเรายิ่งได้เห็นความพยายามใน<br />
การพัฒนาสถาปัตยกรรมไม้ที่ท้าทายมากขึ้น ด้วยคุณสมบัติของไม้ที่<br />
สัมพันธ์กับแนวคิดเกี่ยวกับวัสดุคาร์บอนต่ำา และตอบโจทย์การออกแบบ<br />
อาคารที่ใช้พลังงานเป็นศูนย์ (zero energy building) โดยเฉพาะในช่วง<br />
ทศวรรษที่ผ่านมา ความสามารถในการสร้างอาคารด้วยไม้ที่ยิ่งสูงขึ้น<br />
เกิด Plyscrapers ขึ้นมากมายในประเทศแถบยุโรป และอเมริกาเหนือ<br />
อย่าง The Ascent อาคารพักอาศัย 25 ชั้น ที่ความสูง 86.6 เมตร ใน<br />
เมือง Milwaukee สหรัฐอเมริกา นับว่าเป็นอาคารไม้ที่สูงที่สุดในปัจจุบัน<br />
หรือ Gaia อาคารเรียนสูงหกชั้นที่สร้างด้วยไม้ที่ขนาดใหญ่ที่สุดในเอเชีย<br />
ด้วยขนาดพื้นที่ 43,500 ตารางเมตร และเพิ่งเปิดใช้งาน ตั้งอยู่ใน<br />
Nanyang Technological University สิงค์โปร์ และคาดว่าในปี 2025<br />
เราคงจะได้เห็นการสร้างเมืองแห่งไม้ “Wooden City” เป็นแห่งแรกใน<br />
สต็อกโฮล์ม เมืองหลวงแห่งสวีเดน ด้วยขนาดพื้นที่รวมกว่า 250,000<br />
ตารางเมตร อีกด้วย<br />
ในวารสารอาษาฉบับ Wood is Good นี้ นำาเสนอผลงานสถาปัตยกรรม<br />
ไม้ร่วมสมัยที่น่าสนใจของสถาปนิกไทย ทั้งผลงานออกแบบโรงแรม<br />
จาก Habita Architects ศูนย์ปฏิบัติธรรมโดย DBALP อาคารจัดแสดง<br />
งานศิลปะโดยสถาปนิกจาก Sumphat และงานบ้านพักอาศัยของ<br />
Yangnar Studio รวมถึงผลงานออกแบบโบสถ์โดยสถาปนิกชาวสเปน<br />
Paco Garcia Moro ในจังหวัดตาก ส่วนใน <strong>ASA</strong> Professional พบกับ<br />
บทสัมภาษณ์แนวทางการทำางานของ Sher Maker และ 1922 Architects<br />
สองสตูดิโอจากภาคเหนือที่มีผลงานสถาปัตยกรรมไม้ และเทคนิค<br />
การสร้างสรรค์กับวัสดุที่น่าสนใจ มีความเฉพาะตัว รวมทั้งบทความ<br />
พิเศษจากคุณสันธาร เวียงสีมา และคุณสรรสุดา เจียมจิต ผู้เชี่ยวชาญ<br />
งานสถาปัตยกรรมไม้ ซึ่งมีผลงานออกแบบ และงานเขียนที่เผยแพร่<br />
ความรู้สู่สาธารณะอยู่เสมอ<br />
งานสถาปัตยกรรมไม้ นอกเหนือจากจะเป็นการออกแบบด้วยวัสดุและ<br />
แนวคิดที่ตอบสนองต่อผลกระทบอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงภูมิ<br />
อากาศที่เรากำาลังจะเผชิญมากขึ้นในอนาคตแล้วนั้น ในส่วนหนึ่งยังนับว่า<br />
เป็นเสมือนการสร้างเสริมทักษะ ความรู้ใหม่ ๆ ของงานไม้ขึ้น ที่ทั้งต่อยอด<br />
สืบสานจากภูมิปัญญาเดิม และมีการผสานกับสิ่งใหม่ ๆ จากต่างบริบท<br />
วัฒนธรรม ซึ่งจะเป็นส่วนสำาคัญที่จะทำาให้ความรู้ ทักษะช่าง และความ<br />
คิดสร้างสรรค์ในงานสถาปัตยกรรมไม้ เท่าทันกับความเปลี่ยนแปลงของ<br />
ยุคสมัย และความต้องการของมนุษย์อยู่เสมอ<br />
Throughout the centuries, wood has been a primary component<br />
of architecture. and can be observed on every continent.<br />
Today, there are a growing number of endeavors to create<br />
challenging wooden architecture. Wood’s properties are<br />
related to the concept of low-carbon materials and respond<br />
well to the need for designing zero-energy buildings. With the<br />
increased ability to build with wood, many more plyscrapers<br />
have been constructed in many European and North American<br />
countries over the past decade, including The Ascent, a 25-<br />
story residential building with a height of 86.6 meters in<br />
Milwaukee, Wisconsin, which is currently the tallest wooden<br />
building, and Gaia, the largest six-story wooden classroom<br />
building in Asia. Singapore’s Nanyang Technological University<br />
has recently inaugurated a 43,500-square-meter campus<br />
expansion. It is anticipated that the first “Wooden City”<br />
will be constructed in Stockholm, the capital of Sweden, in<br />
2025, covering an area of more than 250,000 square meters.<br />
This issue of <strong>ASA</strong> Journal, Wood is Good, features contemporary<br />
wooden architecture projects by Thai architects, such<br />
as a hotel design by Habita Architects, a meditation center<br />
by DBALP, an art exhibition building by Sumphat, and a<br />
residential project by Yangnar Studio, as well as a church<br />
design by Spanish architect Paco Garcia Moro in Tak Province.<br />
There is an article in <strong>ASA</strong> Professional about Sher Maker<br />
and 1922 Architects, two Northern studios whose projects<br />
involved a great deal of wooden architecture with creative<br />
techniques and intriguing materials. It is distinct. There is<br />
a special article by experts in wooden architecture Suntan<br />
Viengsima and Sunsuda Jiemjit that contains design work<br />
and writings that continually disseminate knowledge to the<br />
public.<br />
In addition to being designed with materials and concepts<br />
that respond to the effects of climate change that we will<br />
increasingly face in the future, wooden architecture is still considered<br />
to create new skills and knowledge in woodworking<br />
that both build upon and carry forward the traditional wisdom,<br />
incorporating new things from various contexts and cultures.<br />
Creating knowledge, craftsmanship, and originality in wooden<br />
architecture is essential for keeping up with changing times<br />
and human needs.
<strong>2023</strong><br />
JUL-AUG<br />
WOOD<br />
IS GOOD<br />
62<br />
Photo Credit: Rungkrit Chroenwat<br />
theme / review<br />
Learning<br />
by Doing<br />
Yangnar Studio designed a<br />
two-story wooden structure<br />
known as “Baan Tita” in San<br />
Kamphang, Chiang Mai, with a<br />
profound appreciation for the<br />
local woodworking wisdom<br />
and techniques of skilled local<br />
builders.<br />
theme / review<br />
Old into New<br />
On Samui Island, Habita<br />
Architects has redesigned an<br />
unfinished structure with a<br />
different design approach,<br />
using reclaimed wood to align<br />
with a new architectural<br />
language.<br />
88<br />
Photo Credit: Rungkrit Chroenwat<br />
around<br />
Serpentine<br />
Pavilion <strong>2023</strong><br />
by Lina Ghotmeh<br />
<strong>14</strong><br />
Rethinking<br />
Flexibility:<br />
A Lecture by<br />
Joshua Ramus<br />
18<br />
<strong>ASA</strong> Infinity<br />
Ground—<br />
Thailand<br />
and Taiwan<br />
Contemporary<br />
Architecture<br />
Exhibition<br />
28<br />
theme<br />
Wood is ...<br />
With softness originating from<br />
nature, once brought out, wood<br />
requires regular maintenance<br />
by human hands. Whether<br />
intentional or not, it introduces<br />
the idea of ordinariness to<br />
architecture. It uncovers what<br />
has, until recently, been blindly<br />
handled behind—a tangible<br />
plot between nature, humans,<br />
technology, time, and cycles in<br />
a single project.<br />
42<br />
Photo Courtesy of Frei Otto<br />
theme / review<br />
Time Passages<br />
Rath Plean-suk has<br />
transformed three old rice<br />
barns into a collection of<br />
buildings, ‘Atelier VELA’,<br />
featuring exhibition spaces<br />
and recreational areas that<br />
reflect an entwined dialogue<br />
between architecture and its<br />
surroundings.<br />
76<br />
Photo Credit: Philippe Moisan
theme / review<br />
Holy Crab<br />
At St. Xavier’s Oratory in Tak<br />
Province, the architect has<br />
worked closely with the local<br />
carpenter to create a religious<br />
building with beautifully woven<br />
wooden skin, a spectacular<br />
representation of the relationship<br />
between design and locals.<br />
102<br />
theme / review<br />
At the Heart of It<br />
In Khao Yai, DBALP’s Glass Hall<br />
stands out with its minimalistic<br />
modern architecture combined<br />
with traditional elements<br />
found in Buddhist temples in<br />
the northeastern and northern<br />
regions.<br />
1<strong>14</strong><br />
Photo Credit: Panoramic Studio<br />
Photo Credit: W Workspace<br />
material<br />
Materials, Tools,<br />
Techniques-<br />
Fundamental<br />
Factors in the<br />
Design Process<br />
and Wood<br />
Architectural<br />
Work<br />
This article discusses wood<br />
material as one of the common<br />
factors in designing and working<br />
with wooden architecture,<br />
as well as the fundamentals<br />
of examining the concept of<br />
“materials, tools, and methods”<br />
from a holistic standpoint.<br />
128<br />
Renewable<br />
Energy Wood<br />
Flooring<br />
Wood Flooring<br />
<strong>14</strong>2<br />
Wood<br />
Chirp Barn<br />
Wood Structure<br />
<strong>14</strong>3<br />
ForestBank<br />
Collection<br />
Alternative<br />
Material<br />
<strong>14</strong>4<br />
professional<br />
Sher Maker<br />
<strong>ASA</strong> Journal talked to Sher<br />
Maker, a Chiang Mai-based<br />
design studio founded by<br />
Patcharada In-plang and<br />
Thongchai Chansamak,<br />
two trained architects who<br />
also refer to themselves as<br />
makers.<br />
<strong>14</strong>6<br />
professional<br />
1922 Architects<br />
160<br />
chat<br />
Vasu<br />
Poshyanandana<br />
VASU Poshyanandana shared<br />
his duties and roles as the<br />
director of the <strong>ASA</strong> Committee<br />
in charge of architecture conservation<br />
work.<br />
164<br />
Photo Courtesy of Sher Maker<br />
the last page<br />
168<br />
yumakano.com
<strong>14</strong><br />
around<br />
1<br />
Images: Serpentine Pavilion <strong>2023</strong> designed by Lina Ghotmeh. © Lina Ghotmeh — Architecture. Photo: Iwan Baan, Courtesy: Serpentine.<br />
The Neues Museum, courtesy of SPK / David Chipperfield Architects, photo Joerg von Bruchhausen
Serpentine Pavilion <strong>2023</strong><br />
15<br />
Lina Ghotmeh by Harry Richards for Serpentine <strong>2023</strong><br />
2<br />
Serpentine<br />
Pavilion <strong>2023</strong><br />
by Lina Ghotmeh<br />
Photo Courtesy of Serpentine<br />
01<br />
“À table” ผลงาน<br />
ออกแบบ Serpentine<br />
Pavilion <strong>2023</strong> โดย<br />
Lina Ghotmeh<br />
02<br />
Lina Ghotmeh<br />
“À table” ผลงานออกแบบ Serpentine Pavilion ปี <strong>2023</strong><br />
โดย Lina Ghotmeh สถาปนิกหญิงเลบานอน จากสำานักงาน<br />
ออกแบบ Lina Ghotmeh Architecture ในปารีส ซึ่งได้รับ<br />
การขนานนามผลงานออกแบบว่าเป็น “โบราณคดีแห่ง<br />
อนาคต” ด้วยการสร้างสรรค์สถาปัตยกรรมใหม่ที่มาจาก<br />
ร่องรอยของอดีต ผลงานที่ผ่านมาของ Ghotmeh ได้แก่<br />
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเอสโตเนีย ซึ่งได้รับรางวัล Grand<br />
Prix Afex 2016 และเคยได้รับการเสนอชื่อเข้ารับรางวัล<br />
Mies Van Der Rohe Award 2017 อาคารปฏิบัติการงาน<br />
ออกแบบของแบรนด์ Hermès (Ateliers Hermès) ใน<br />
เมือง Normandy สร้างจากอิฐกว่า 500,000 ก้อน ที่ผลิต<br />
ในท้องถิ่น รวมทั้งยังเป็นผู้ออกแบบอาคารที่พักอาศัย<br />
Stone Garden ที่ภายหลังจากสร้างเสร็จเคยได้รับผลกระทบ<br />
จากเหตุระเบิดรุนแรงของสารเคมีบริเวณท่าเรือในเบรุตเมื่อ<br />
ปี 2020 ทั้งนี้ผลงานสถาปัตยกรรมของ Lina Ghotmeh<br />
Architecture นั้น เรียกได้ว่าให้ความสำาคัญกับนิเวศวิทยา<br />
และความยั่งยืน และการสร้างสุนทรียศาสตร์จากความ<br />
สัมพันธ์ใกล้ชิดกับธรรมชาติ รวมถึงการแสดงออกถึงแก่น<br />
แท้ของวัสดุที่สร้างขึ้น<br />
“À table” is the Serpentine Pavilion of <strong>2023</strong>,<br />
designed by Lina Ghotmeh of Lina Ghotmeh Architecture<br />
in Paris. Ghotmeh’s work was frequently<br />
referred to as “Archaeology of the Future” due to<br />
the fact that it created new architecture based on<br />
relics of the past. Her previous projects include<br />
the Estonian National Museum, which was<br />
awarded the 2016 Grand Prix Afex, and the Mies<br />
Van Der Rohe Award nominee in 2017. Her most<br />
recent project, the Ateliers Hermès in Normandy,<br />
was constructed with over 500,000 locally made<br />
bricks. The studio also designed the Stone Garden<br />
Apartment, which was partially damaged by a<br />
devastating chemical explosion at Beirut’s harbor<br />
in 2020. Ghotmeh’s architecture is renowned<br />
for its emphasis on ecology and sustainability,<br />
aesthetics derived from a close relationship with<br />
nature, and expression of the material’s essence.
16<br />
around<br />
Images: Serpentine Pavilion <strong>2023</strong> designed by Lina Ghotmeh. © Lina Ghotmeh — Architecture. Photo: Iwan Baan, Courtesy: Serpentine.<br />
3<br />
03<br />
ผนังและหลังคาของ<br />
Serpentine Pavilion<br />
<strong>2023</strong> โดย Ghotmeh<br />
เชื่อมโยงความเป็น<br />
ธรรมชาติของที่ตั้ง<br />
สวนโดยรอบและ<br />
แรงบันดาลใจจาก<br />
โครงสร้างธรรมชาติ<br />
ศาลาไม้ ใน Serpentine Pavilion <strong>2023</strong> นี้ Lina Ghotmeh<br />
จึงออกแบบและสร้างจากวัสดุธรรมชาติและคาร์บอนต่ำา<br />
เป็นส่วนใหญ่ เพื่อมุ่งเน้นความยั่งยืน รวมถึงการออกแบบ<br />
พื้นที่ใหม่ที่สนทนากับประวัติศาสตร์ และสภาพแวดล้อม<br />
ทางธรรมชาติที่อยู่รอบตัว เกิดเป็น “À table” ซึ่งจากศัพท์<br />
ภาษาฝรั่งเศสสะท้อนถึงการนั่งด้วยกันที่โต๊ะเพื่อแบ่งปัน<br />
อาหาร และการสนทนา รูปแบบของศาลาหลังนี้จึงตอบ<br />
สนองต่อรูปร่างของหลังคาต้นไม้ของสวนที่ตั้งอยู่ คานไม้<br />
ภายในที่ล้อมรอบปรากฏเป็นลําต้นของต้นไม้บางๆ และ<br />
แผงฉลุที่อยู่ระหว่างคานมีลวดลายที่เหมือนพืช ช่วยระบาย<br />
อากาศและให้แสงธรรมชาติเข้ามา ส่วนหลังคาจีบของศาลา<br />
ได้รับแรงบันดาลใจจากโครงสร้างของใบปาล์ม ในขณะที่<br />
ช่องว่างตรงกลางช่วยรวมพื้นที่เข้ากับสภาพแวดล้อม โดย<br />
ทรงหลังคาเตี้ยยังได้รับแรงบันดาลใจจาก togunas หรือ<br />
ศาลาประชาคมที่พบตามพื้นที่สาธารณะของหมู่บ้านในมาลี<br />
แอฟริกาตะวันตก มักใช้สําหรับการประชุมในชุมชนเพื่อ<br />
หารือเกี่ยวกับปัญหาปัจจุบัน ช่วยให้ร่มเงา และบรรเทา<br />
ความร้อนอีกด้วย ซึ่งหลังคาที่ลาดต่ำาของโครงสร้างนี้เอื้อ<br />
ให้ผู้คนนั่งอย่างสงบ และหยุดชั่วคราวตลอดการอภิปราย<br />
หารือกัน<br />
Ghotmeh designed and constructed this wooden<br />
pavilion for this year’s Serpentine Pavilion with a<br />
concentration on sustainability using primarily<br />
natural and low-carbon materials, including the<br />
design of a new space that interacts with history<br />
and the surrounding natural environment, forming<br />
“À table” - the French term for eating and conversing<br />
around a table. Therefore, the shape of the<br />
pavilion corresponds to the shape of the garden’s<br />
canopy where it is situated. The internal wooden<br />
beams encircling it resembled slender tree trunks,<br />
and the perforated panels between the beams<br />
have plant-like patterns that allow natural light<br />
and ventilation. The pavilion’s pleated roof was<br />
inspired by the structure of palm leaves, and the<br />
central niche serves to integrate the space with its<br />
surroundings. The low roof form was also inspired<br />
by the togunas, or community halls, located in the<br />
public spaces of Mali, West Africa, where they are<br />
frequently used for community gatherings and to<br />
provide shade and heat relief. The structure’s lowslung<br />
roof encourages people to sit quietly and<br />
concentrate on the discussion.
Serpentine Pavilion <strong>2023</strong><br />
17<br />
ในการออกแบบนี้ Ghotmeh ยังให้เกียรติประวัติศาสตร์<br />
ของอาคาร Serpentine South ซึ่งเดิมเป็นโรงน้ำาชา<br />
ที่ออกแบบโดย James Grey West เปิดเมื่อปี 1934 และ<br />
ถูกดัดแปลงเป็นหอศิลป์ในปี 1970 ในช่วงฤดูร้อนจนถึง<br />
ต้นทศวรรษปี 1960 พื้นที่นั่งเล่นของร้านยังเคยขยายถึง<br />
บริเวณสนามหญ้าซึ่งปัจจุบัน Serpentine Pavilion ครอบ-<br />
ครองอยู่ การตกแต่งภายในของศาลาไม้นี้ยังมีการจัดวาง<br />
โต๊ะกลมตามแนวเส้นรอบวง เชิญชวนให้เราประชุม และ<br />
เฉลิมฉลองการแลกเปลี่ยนที่ช่วยให้ความสัมพันธ์ใหม่<br />
ก่อตัวขึ้น นำาเสนอช่วงเวลาแห่งความสนุกสนานรอบโต๊ะ<br />
อาจเรียกได้ว่า “À table” ของ Ghotmeh ยินดีต้อนรับ<br />
เราให้ร่วมแบ่งปันความคิด ความกังวล ความสุข ความ<br />
ไม่พอใจ ความรับผิดชอบ ประเพณี ความทรงจําทาง<br />
วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ที่นําเรามาอยู่ร่วมกัน<br />
Ghotmeh also pays tribute to the history of the<br />
Serpentine South Building, a former teahouse<br />
designed by James Gray West that opened in 1934<br />
and was converted into an art gallery from the<br />
1970s to the 1960s. Once, the teahouse’s seating<br />
area extended into the courtyard now occupied by<br />
the Serpentine Pavilion. This wooden pavilion’s<br />
interior also features round tables arranged along<br />
the perimeter, inviting guests to a gathering to<br />
celebrate the exchanges that foster the formation<br />
of new relationships while enjoying some lighthearted<br />
moments around the table. Ghotmeh’s<br />
“À table“ invites us to share our thoughts, concerns,<br />
pleasures, frustrations, responsibilities, traditions,<br />
and cultural recollections, as well as the history<br />
that brought us all here.<br />
serpentinegalleries.org<br />
04<br />
แผงฉลุของอาคารออกแบบ<br />
ให้ลวดลายดหมือนใบไม้<br />
ยังช่วยระบายอากาศตาม<br />
ธรรมชาติ<br />
05<br />
พื้นที่ภายในสร้าง<br />
บรรยากาศของการพูดคุย<br />
พบปะเฉลิมฉลองโดย<br />
หลังคาที่ลาดต่ำาของอาคาร<br />
ได้แรงบันดาลใจจาก<br />
Togunas ศาลาประชาคม<br />
ในหมู่บ้านของประเทศมาลี<br />
Images: Serpentine Pavilion <strong>2023</strong> designed by Lina Ghotmeh. © Lina<br />
Ghotmeh — Architecture. Photo: Iwan Baan, Courtesy: Serpentine.<br />
4<br />
Images: Serpentine Pavilion <strong>2023</strong> designed by Lina Ghotmeh. © Lina Ghotmeh — Architecture. Photo: Iwan Baan,<br />
Courtesy: Serpentine.<br />
5
18<br />
around<br />
1<br />
Rethinking Flexibility:<br />
A Lecture by Joshua Ramus<br />
Text by Supasai Vongkulbhisal, Ph.D.<br />
Photo Courtesy of The Association of Siamese Architects under Royal Patronage<br />
01<br />
Joshua Ramus สถาปนิก<br />
ผู้ก่อตั้งบริษัท REX<br />
02<br />
ภาพบรรยากาศงาน<br />
บรรยาย Rethinking<br />
Flexibility จัดขึ้นที่<br />
หอศิลปะวัฒนธรรม<br />
แห่งกรุงเทพฯ (BACC)<br />
Rethinking Flexibility:<br />
A Lecture by Joshua Ramus<br />
Re-evolve<br />
การบรรยายหัวข้อ Rethinking Flexibility โดย Joshua<br />
Ramus สถาปนิกผู้ก่อตั้งบริษัท REX เป็นส่วนหนึ่งของ<br />
ชุดการบรรยาย <strong>ASA</strong> International Lecture Series จัดขึ้น<br />
ในช่วงบ่ายของวันเสาร์ที่ 24 มิถุนายน 2566 ที่หอศิลปะ<br />
วัฒนธรรมแห่งกรุงเทพฯ (BACC) โดยมีคุณชนะ สัมพลัง<br />
นายกสมาคมสถาปนิกสยามฯ กล่าวเปิดงาน และได้พูดถึง<br />
วัตถุประสงค์ในการจัด <strong>ASA</strong> International Lecture Series<br />
ครั้งนี้ว่าเป็นการนำาสถาปนิกจากหลากหลาย ภูมิภาค<br />
ของโลก มาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ การทำางาน วิธีคิด<br />
และแนวทางการออกแบบ รวมถึงถ่ายทอดองค์ความรู้<br />
และคุณค่าของการ ออกแบบสถาปัตยกรรม ซึ่งตั้งอยู่ใน<br />
บริบทที่ต่างออกไปจากไทย โดยสถาปนิกไทยเองจะได้<br />
รับประโยชน์ต่อเมื่อนำามา ปรับใช้อย่างเหมาะสม สถาปนิก<br />
Joshua Ramus เคยบรรยายที่ประเทศไทยในการจัดงาน<br />
ของ สมาคมฯ เมื่อ 13 ปีที่แล้ว ในครั้งนี้จึงนับเป็นโอกาส<br />
ครั้งที่สองของเขาในการบรรยายให้กับสถาปนิกไทย<br />
Rethinking Flexibility:<br />
A Lecture by Joshua Ramus<br />
RE-evolve<br />
The founder of REX, Joshua Ramus, presented<br />
Rethinking Flexibility as part of the <strong>ASA</strong> International<br />
Lecture Series on Saturday, June 24, <strong>2023</strong>,<br />
in the afternoon at the Bangkok Art and Culture<br />
Center (BACC). Mr. Chana Sumpalung, president<br />
of the Association of Siamese Architects, gave the<br />
opening remarks and discussed the purpose of<br />
this <strong>ASA</strong> International Lecture Series, which is to<br />
bring together architects from various regions of<br />
the world to share their experiences, work, ideas,<br />
and design guidelines. Additionally, it seeks to<br />
transmit knowledge and the value of architectural<br />
design to contexts other than Thailand. Thai<br />
architects will only benefit if they are employed<br />
appropriately. This is the second time that Joshua<br />
Ramus has shared his vision with Thai architects,<br />
as he previously did so 13 years ago at the association’s<br />
event in Thailand.
Rethinking Flexibility: A Lecture by Joshua Ramus<br />
19<br />
Joshua Ramus เริ่มต้นการบรรยายด้วยการกล่าวถึง<br />
Flexbility โดยอธิบายว่า “ความยืดหยุ่น-Flexibility” เป็น<br />
พื้นฐานของการออกแบบสถาปัตยกรรมของเขา ท่ามกลาง<br />
กระแสสังคมที่พูดถึงเรื่องความยั่งยืน (sustainability)<br />
การลด Carbon footprint การนำาวัสดุต่างๆ กลับมาใช้<br />
การออกแบบที่มี Flexibility จะเป็นคำาตอบสำาหรับงาน<br />
ดีไซน์ที่ต้องการ จะแก้ปัญหาในอนาคต Joshua ยังได้ตั้ง<br />
ข้อสังเกตอีกว่า “ในสังคมนักออกแบบ การนำาไอเดียการ<br />
ออกแบบอันชาญฉลาด และมีประสิทธิภาพ (Intellectual<br />
Ideas) เดิมกลับมาใช้ซ้ำา ไม่ต่างจากการที่นักออกแบบ<br />
ต้องการที่จะพัฒนาผลงาน ให้มีความสวยงาม และสุนทรียะ<br />
เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ (Beauty of Aesthetic) หากแต่เมื่อ<br />
มองถึงวิธีการเดียวกันจากมุมมอง เชิงปรัชญาและเหตุผล<br />
การนำาแนวคิดเดิมกลับมาใช้ซ้ำาไปซ้ำามากลับกลายเป็นการ<br />
ไม่พัฒนา หรือไม่สร้างสรรค์ ให้เกิดแนวคิดใหม่ๆ ซึ่งชุด<br />
ความคิดอย่างหลังถูกฝังรากลึกอยู่ในความเชื่อของวิชาชีพ<br />
สถาปนิก เนื้อหาการบรรยายในครั้งนี้จึงต้องการแสดงให้<br />
เห็นถึงวิธีการนำาแก่นความคิดกลับมาใช้ซ้ำา ในบริบทที่<br />
ต่างออกไป ในภาษาอังกฤษ ใช้ศัพท์เรียก วิธีดังกล่าวว่า<br />
‘Recycling’ แต่สำาหรับ REX นั้น ใช้คำาว่า ‘Re-evolve’<br />
โดย Joshua แบ่งเป็นการบรรยายตามแนวความคิด ของ<br />
เขาออกเป็น 4 หัวข้อหลัก ดังต่อไปนี้<br />
Joshua Ramus begins his lecture by mentioning<br />
Flexbility, explaining that Flexibility is fundamental<br />
to his architectural design. Among the social<br />
trends that talk about sustainability, reducing carbon<br />
footprints, reusing materials, and designing<br />
with Flexibility will be the answers to designing to<br />
solve problems in the future. Joshua also noted,<br />
“In the designer society Implementing smart design<br />
ideas and efficient intellectual ideas is used<br />
repeatedly, just as designers need to develop<br />
the beauty of aesthetics. But when looking at the<br />
same method from the point of view of philosophy<br />
and rationality, reusing the same idea over and<br />
over again has turned out to be undeveloped or<br />
not creative, giving rise to new ideas. The latter<br />
set of ideas is deeply rooted in the beliefs of the<br />
architects. The content of this lecture would like to<br />
show how to reuse the essence of ideas. In a different<br />
context. This method is known as Recycling<br />
in English, but REX employs the term Re-evolve.<br />
According to his conceptions, Joshua divided the<br />
lecture’s content into four major sections.<br />
2
20<br />
around<br />
3 4<br />
6<br />
archdaily.com<br />
5<br />
7<br />
rex-ny.com/project/featured-projects-detail
Rethinking Flexibility: A Lecture by Joshua Ramus<br />
21<br />
Rethinking Flexibility<br />
Divide and Conquer<br />
Joshua กล่าวถึงการเกิดแนวความคิดรูปแบบใหม่ๆ ว่า<br />
สถาปัตยกรรมสามารถปรับเปลี่ยนและยืดหยุ่นได้ ครั้งล่าสุด<br />
คือการก่อตัวของแนวความคิดแบบโมเดิร์น (Modernism)<br />
ซึ่งเกิดในช่วงศตวรรษที่ 19 และ 20 และพวกเรา สถาปนิก<br />
ได้ใช้ประโยชน์จากรากฐานแนวคิดนี้มาเป็นเวลาร่วมร้อยปี<br />
แต่ในช่วงเวลา 20-30 ปีให้หลังมานี้ วงการสถาปัตยกรรม<br />
ไม่สามารถสร้างแนวความคิดอะไรใหม่ๆ ได้เลย เป็นผล<br />
เนื่องมาจากสภาพเศรษฐกิจ และการขาดเงินลงทุน เนื่องด้วย<br />
นักลงทุนไม่ได้ใส่ใจที่จะปรับเปลี่ยนแนวความคิดและรูปแบบ<br />
ทางด้านสถาปัตยกรรมเท่าไรนัก อีกทั้งยังยึด ติดภาพจำา<br />
สเปซรูปแบบแบบเดิมๆ เช่น พิพิธภัณฑ์ควรเป็นห้อง<br />
สี่เหลี่ยมว่างเปล่าสีขาว และยึดติดกับความเฉพาะเจาะจง<br />
(specificity) ของประโยชน์ใช้สอย เปรียบเสมือนกุญแจมือ<br />
ที่ล็อคให้สถาปนิกไม่สามารถสรรค์สร้างอะไรใหม่ๆ ได้ แต่<br />
ทาง Joshua และทีมงานเองกลับมองเห็นว่านี่เป็นโอกาสที่<br />
จะพัฒนา และขัดเกลาภาพจำา รวมถึงความเฉพาะเจาะจง<br />
ที่มีอยู่เดิม ให้มีความซับซ้อน และใช้งานได้หลายรูปแบบ<br />
มากยิ่งขึ้น<br />
Joshua ได้ยกตัวอย่างผลงานที่สร้างชื่อเสียงชิ้นแรกให้<br />
กับเขา ได้แก่ Seattle Public Library โดยทั่วไปแล้ว<br />
ภาพจำาของคนมักนึกถึงห้องสมุดเป็นที่สำาหรับเก็บหนังสือ<br />
แต่ในปี ค.ศ. 1999 ซึ่งเป็นยุคเฟื่องฟูของ direct search<br />
engine คนที่มาใช้งานห้องสมุดไม่จำาเป็นที่ต้องวิ่งเข้าหา<br />
บรรณารักษ์เป็นอย่างแรกอีกต่อไป ทำาอย่างไรผู้ใช้งานจึงจะ<br />
สามารถ เข้าถึงสิ่งที่เขามองหาได้โดยตรงผ่านการออกแบบ<br />
สถาปัตยกรรม อีกทั้งทำาอย่างไรจึงจะสามารถจัดเก็บจำานวน<br />
หนังสือ ที่เพิ่มจำานวนมากขึ้นเรื่อยๆ ได้ ผลลัพธ์จึงออกมา<br />
ในรูปแบบการแบ่ง (divide) ฟังก์ชั่นห้องสมุดเสียใหม่ ให้<br />
เชื่อมต่อ กันทั้งหมดเสมือนทางลาดของลานจอดรถ พร้อม<br />
ทำากราฟิกบอกตำาแหน่งหนังสืออย่างชัดเจนให้เข้าถึงได้<br />
ด้วยตนเอง ซึ่งเป็นการเอาชนะ (conquer) ภาพจำาของวิธี<br />
การจัดเก็บหนังสือของห้องสมุดแบบเดิมได้<br />
อีกหนึ่งผลงานที่ถูกนำามายกตัวอย่าง ได้แก่ Elizabeth<br />
Quay 1.0 ตั้งอยู่ที่ริมน้ำาเมืองเพิร์ธ ประเทศออสเตรเลีย<br />
ที่สถาปนิกทำาลายภาพจำาของอาคาร mixed-use ทั่วไป<br />
โดยการนำาพื้นที่ public access เช่น ร้านอาหารและห้อง<br />
ประชุม ขนาดใหญ่ ไปอยู่ช่วงชั้นกลางๆ ของตึกแทนที่จะ<br />
เป็นชั้นพื้นดิน ทำาให้เจ้าของอาคารสามารถเพิ่มพื้นที่ขายใน<br />
ชั้นล่างๆ ได้ ในขณะเดียวกันยังสามารถดำาเนินการก่อสร้าง<br />
ชั้นล่าง ระหว่างรอการตัดสินใจว่าควรจะเป็นพื้นที่ใช้สอย<br />
อะไรต่อไป เนื่องจากการตัดสินใจขึ้นอยู่กับผลลัพธ์ของการ<br />
วิเคราะห์สภาพการณ์ของตลาดในช่วงเวลาที่อาคารใกล้<br />
เปิดทำาการ<br />
Rethinking Flexibility<br />
Divide and Conquer<br />
Joshua describes the emergence of new concepts<br />
that architecture is adaptable and flexible, and the<br />
last one was the formation of Modernism, which<br />
took place in the 19th and 20th centuries; we, as<br />
architects, have been exploiting this foundation<br />
for hundreds of years. But during the past 20–30<br />
years, architects have been unable to create new<br />
ideas due to economic conditions and a lack of<br />
investment. It was because investors ignored<br />
conceptual change and the style of architecture.<br />
They are also very attached to traditional, same<br />
old spaces. For example, a museum should be a<br />
square, empty white room. They are also attached<br />
to the specificity of functionality. It’s like a shackle<br />
that prevents architects from innovating. Still,<br />
he and his team saw this as an opportunity to improve<br />
and refine the image, including its existing<br />
specificity, to be more sophisticated and usable<br />
in many more ways.<br />
Joshua gives an example of his first famous work,<br />
the Seattle Public Library. People often think of<br />
libraries as places to store books, but in 1999,<br />
when the direct search engine boom took place,<br />
libraries no longer needed to run to a librarian<br />
first. The question is how users can get immediate<br />
access to what they are looking for through architectural<br />
design and how to store the increasing<br />
number of books with no limit. The result comes<br />
out of dividing the function of the new library to<br />
connect all together like a car park ramp and to<br />
provide a clear information graphic system to indicate<br />
the book’s position, allowing self-access for<br />
visitors. The design conquers the memory of the<br />
traditional way of storing books in libraries.<br />
Another interesting example is Elizabeth Quay<br />
1.0, located on the waterfront in Perth, Australia.<br />
In this project, REX has conquered the conventional<br />
image of a typical mixed-use building by<br />
moving public access areas such as restaurants<br />
and large conference rooms to the middle instead<br />
of the ground level. It allows the building owner<br />
to increase the area for sale on the ground floor<br />
while still being able to continue the construction<br />
of the ground floor while waiting for a decision on<br />
what space should be used next. This is because<br />
the decision is based on the results of analyzing<br />
market conditions at the time when the building is<br />
close to opening.<br />
03<br />
คุณชนะ สัมพลัง<br />
นายกสมาคมสถาปนิก<br />
สยามฯ กล่าวเปิดงาน<br />
04<br />
ศ. ดร. ต้นข้าว ปาณินท์<br />
กล่าวแนะนำาสถาปนิก<br />
05<br />
Seattle Public Library<br />
ผลงานสร้างชื่อชิ้นแรก<br />
ของ REX<br />
06<br />
Joshua อธิบายผลงาน<br />
ประเภท mix-used<br />
ให้แก่ผู้ชม<br />
07<br />
Elizabeth Quay 1.0<br />
(EQ 1.0) เมืองเพิร์ธ<br />
ประเทศออสเตรเลีย
22<br />
around<br />
rex-ny.com/project/the-lindemann-at-brown<br />
8<br />
08<br />
The Lindemann<br />
Performing Arts Center<br />
ของ Brown University<br />
Rethinking Flexibility<br />
Presets<br />
ในช่วงที่สองของการบรรยาย Joshua ได้กล่าวถึง Flexibility<br />
ในอีกรูปแบบหนึ่ง ได้แก่ “การตั้งรูปแบบไว้ล่วงหน้า<br />
(presets)” ซึ่งต่างจาก divide and conquer ที่อาคารเกิด<br />
จากการประกอบกันของหลายประเภทพื้นที่ใช้สอยที่ถูก<br />
นำามา จัดเรียงด้วยวิธีการใหม่ๆ โครงการที่มี presets เป็น<br />
อาคารที่เกิดจากความต้องการการใช้งานพื้นที่ใช้สอยหลัก<br />
เพียงอย่างเดียว แต่สามารถปรับเปลี่ยนและยืดหยุ่นการ<br />
ใช้งาน ให้สามารถทำาหน้าที่ได้หลากหลายรูปแบบมากยิ่งขึ้น<br />
โดย Joshua ได้ยกตัวอย่างผลงานประเภท Performing<br />
Arts Center ของ REX ไม่ว่าจะเป็น AT&T Performing Arts<br />
Center, Ronald O. Perelman Performing Arts Center,<br />
Brown Universiy’s Lindemann Performing Arts Center<br />
ซึ่งได้ถูกคาดการณ์วิธีการใช้งานที่เหมาะสมกับการแสดง<br />
ประเภทต่างๆ ไว้ล่วงหน้า และวางแผนที่สามารถปรับเปลี่ยน<br />
ส่วนประกอบต่างๆ ของอาคารให้ทำาได้หลากหลายรูปแบบ<br />
(pre-engineering) ไม่ว่าจะเป็นการปรับเปลี่ยนระดับพื้นใน<br />
ส่วนต่างๆ ของอาคารให้เหมาะกับการแสดงแต่ละประเภท<br />
การปรับเปลี่ยนขนาดความจุของห้อง ตำาแหน่งและรูปแบบ<br />
ของเวที การจัดวางที่นั่งผู้ชม การปรับเปลี่ยนแนวผนังให้<br />
เลื่อนเข้าออกได้ โดยสิ่งเหล่านี้ได้ถูกออกแบบไว้แล้วโดย<br />
สถาปนิก อีกทั้งยังแสดงรายการคำานวณค่าใช้จ่าย ระยะ<br />
เวลา จำานวนพนักงานที่ต้องใช้ในการปรับเปลี่ยนรูปแบบ<br />
การใช้งานอาคาร ในแต่ละครั้งนำาเสนอต่อเจ้าของโครงการ<br />
ไว้ล่วงหน้าอีกด้วย<br />
Rethinking Flexibility<br />
Presets<br />
In the second part of the talk, Joshua addresses<br />
Flexibility in another form: Presets, as opposed to<br />
Divide and Conquer. Presets mean that a building<br />
is made up of many different types of space<br />
arranged in new ways. The project with this notion<br />
is a building that arises from the need for a single<br />
main functional space but can be adapted and<br />
flexibly used to perform various functions. Examples<br />
are REX’s performing arts center works, such<br />
as the AT&T Performing Arts Center, the Ronald<br />
O. Perelman Performing Arts Center, and Brown<br />
University’s Lindemann Performing Arts Center.<br />
These projects were predicted in advance for the<br />
use of various types of performances and plans<br />
that can modify the multiple components of the<br />
building to fit a variety of types, called Pre-engineering.<br />
The architects will plan these scenarios<br />
in advance, whether it be changing the floor levels<br />
in various parts of the building to accommodate<br />
various types of performances, altering the room’s<br />
capacity, the stage’s location and layout, the<br />
arrangement of spectator seats, or changing the<br />
wall direction to allow for movement in and out. It<br />
also includes the calculation of expenses, duration,<br />
and number of employees required to modify<br />
the building’s usage style each time, all of which<br />
are presented to the project owner.
Rethinking Flexibility: A Lecture by Joshua Ramus<br />
23<br />
Rethinking Flexibility<br />
Flexible Array<br />
ในช่วงการบรรยายส่วนที่สาม Joshua ได้พูดถึงการออกแบบ<br />
อาคารที่มีลักษณะยืดหยุ่นในเชิงของ Flexible Array โดย<br />
หมายถึงการออกแบบอาคารที่มีหน้าที่เดียวกัน พื้นที่ใช้สอย<br />
เดียวกัน แต่ออกแบบให้ที่ว่างมีลักษณะการทำ างานที่ แตกต่าง<br />
กันออกไป เปรียบเสมือนจานสี (Palette) ที่แต่ละหลุมสีให้<br />
เฉดสีที่ต่างกันออกไป Joshua ยกตัวอย่าง Munch Museum<br />
ที่ทีมเขาออกแบบในกรุงออสโลว ประเทศนอร์เวย์ โดยปกติ<br />
แล้ว หอศิลป์มักถูกออกแบบให้ผู้เข้าชม ได้รับประสบการณ์<br />
แบบ Linear โดยมีเส้นทางเดินชมต่อเนื่องกันไปในทิศทาง<br />
เดียว ซึ่งก่อปัญหาต่อภัณฑารักษ์ เนื่องจากไม่สามารถปิด<br />
ซ่อมเฉพาะจุดใดจุดหนึ่งได้ อีกทั้งยังต้องสรรหาสิ่งของมาจัด<br />
แสดงเป็นจำานวนมาก เพื่อให้ครบรอบเส้นทางการเดิน REX<br />
จึงแก้ปัญหาด้วยการจัดผังสถาปัตยกรรม ที่ทำาให้วิธีการจัด<br />
แสดงสามารถยืดหยุ่นได้ โดยจัดทางเดินของผู้เข้าชมไว้<br />
เป็นวงด้านนอก และให้ห้องจัดแสดงทั้งหมดเรียงกันเป็นวง<br />
อยู่ตรงกลางด้านใน แกนกลางของวงเป็นส่วนบริการ ซึ่ง<br />
สามารถจ่ายไปยังทุกห้องจัดแสดงได้ ช่วยแก้ปัญหาทำาให้<br />
ทิศทางการเข้าชมงานไม่เป็นเส้นตรงอีกต่อไป และยัง<br />
สามารถเปิดปิดหรือขยายเชื่อมต่อห้องในแต่ละส่วนให้เป็น<br />
ห้องที่มีขนาดใหญ่ขึ้นได้<br />
Rethinking Flexibility<br />
Flexible Array<br />
In the third part of the talk, Joshua talks about<br />
flexible array design, meaning the design of<br />
buildings with the same function and usable area<br />
but designed to allow space to behave differently.<br />
It’s like a palette, where each color well produces<br />
a different hue. Joshua cites the Munch Museum<br />
in Oslo, Norway, designed by REX. Art galleries<br />
are usually designed for visitors to have a linear<br />
experience in the form of a continuous walking<br />
path in one direction. This poses a problem<br />
for the curator because it cannot be closed for<br />
repairs. It must also recruit many items to exhibit<br />
to complete the walking path. REX solved the<br />
problem with an architectural layout that allows<br />
the method of display to be flexible by organizing<br />
the passage of visitors in an outer circle and<br />
having all the exhibition rooms arranged in the<br />
middle inside. The core is the service area, which<br />
can be connected to every exhibition room to help<br />
solve the problem that the direction of traffic is<br />
not a straight line anymore. Each room can also<br />
be opened, closed, or expanded to connect each<br />
section into a larger space.<br />
09<br />
Munch Museum เมือง<br />
ออสโลว ประเทศนอร์เวย์<br />
10<br />
ผู้ชมมาชมการบรรยาย<br />
แน่นขนัดเมื่อวันเสาร์<br />
ที่ 24 มิถุนายน 2566<br />
rex-ny.com/project/munch-museum<br />
9<br />
10
24<br />
around<br />
rex-ny.com/project/necklace-residence-final<br />
11<br />
11<br />
The Necklace<br />
Residence<br />
เมืองลองไอซ์แลนด์<br />
รัฐนิวยอร์ค<br />
12<br />
ลักษณะการเชื่อมต่อ<br />
ของบ้านหลังย่อยที่มี<br />
ลักษณะเหมือนสร้อยคอ<br />
13<br />
Shenzhen Opera<br />
House 1.0 เมืองเซินเจิ้น<br />
ประเทศจีน<br />
rex-ny.com/project/necklace-residence-final<br />
12<br />
อีกผลงานหนึ่งที่ Joshua ใช้วิธีการ Flexible Array เช่น<br />
เดียวกันนั่นคือ Necklace Residence เป็นอาคารประเภท<br />
บ้านพักอาศัยที่เจ้าของมีความต้องการให้ลูกๆ ทั้งสี่ ที่แม้<br />
แต่งงานออกไปมีครอบครัวแล้ว กลับมาอยู่อาศัยภายใต้<br />
หลังคา เดียวกัน ทางสถาปนิกจึงได้นำาเสนอการออกแบบ<br />
บ้านที่มีลักษณะไม่ซ้ำากันห้าหลัง พร้อมพื้นที่ส่วนกลาง ที่<br />
ทุกหลัง แยกขาดจากกัน รักษาความเป็นส่วนตัว มีลักษณะ<br />
เฉพาะแต่ละหลังที่แตกต่างกัน แต่ร้อยเรียงอยู่ในบริเวณ<br />
เดียวกันด้วย ทางเดินเชื่อมเหมือนสร้อย โดยบ้านพักอาศัย<br />
หลังย่อยๆ จะให้ความรู้สึกเหมือนบ้านพักตากอากาศที่จะ<br />
เปิดตามฤดูกาล เมื่อมีคนมาใช้สอย และสามารถปิดเมื่อ<br />
ไม่มีคนเข้ามาพัก โดยภาพรวมจะดูไม่เงียบเหงานักเมื่อ<br />
ส่วนใดส่วนหนึ่งถูกพัก การใช้งานไป<br />
The Necklace Residence is another project for<br />
which Joshua employs a flexible array approach.<br />
The project is a house where the owner wants<br />
his four children to come back to live under the<br />
same roof even though they got married. Here,<br />
the architect has come up with the scheme of five<br />
houses with a common area where every house<br />
is separated from each other, maintaining privacy.<br />
Each one is distinct, but the corridor arranges and<br />
connects them all like a necklace. These small<br />
houses give the feeling of a holiday home that<br />
opens seasonally when people come to use it<br />
and can be closed when no one comes to stay,<br />
so it would not be too quiet when one part is<br />
suspended.<br />
13
Rethinking Flexibility: A Lecture by Joshua Ramus<br />
25<br />
rex-ny.com/project/shenzhen-opera-house
26<br />
around<br />
<strong>14</strong><br />
บรรยาการภายใน<br />
Opera House<br />
15<br />
มุมมองจากชั้นบน<br />
ของ Shenzhen Opera<br />
House 1.0 ไปยังวิวเมือง<br />
16<br />
คุณฉัตรพงษ์ ชื่นฤดีมล<br />
และผศ. ดร. สุพิชชา<br />
ร่วมสนทนากับ Joshua<br />
ในช่วง Q&A<br />
17<br />
Joshua Ramus<br />
กับทีมผู้จัดงาน <strong>ASA</strong><br />
International Lecture<br />
Series<br />
rex-ny.com/project/shenzhen-opera-house<br />
<strong>14</strong><br />
15<br />
rex-ny.com/project/shenzhen-opera-house<br />
16<br />
17
Rethinking Flexibility: A Lecture by Joshua Ramus<br />
27<br />
Rethinking Flexibility<br />
Intensification<br />
ในส่วน Flexibility ส่วนสุดท้ายที่ Joshua ได้นำามาเลคเชอร์<br />
ในวันนี้ คือ Intensification หรือความเข้มข้นใน การจัดวาง<br />
ในแง่การวางผังสถาปัตยกรรมของ REX หมายถึงการ<br />
เอาส่วน ทางเดินและส่วนบริการในโครงการที่มีขนาดใหญ่<br />
และมีความซับซ้อนมาวางเรียงอัดกันเป็นส่วนแกนกลาง<br />
ของอาคาร เพื่อทำาหน้าที่แจกจ่ายไปยังพื้นที่หลักส่วนต่างๆ<br />
ของอาคาร โดย Joshua ได้ยกตัวอย่างงาน Shenzhen<br />
Opera House 1.0 ที่ต้องการที่จะประกอบพื้นที่ใช้สอยที่<br />
มีการใช้งานของคนจำานวนมากไว้ใไนอาคารเดียว ได้แก่<br />
ส่วนจัดแสดงโอเปร่า ส่วนจัดแสดงคอนเสิร์ต ส่วนโรงละคร<br />
และส่วนจัดแสดงดนตรี โดยได้วางผังทางสัญจรซึ่งเป็นส่วน<br />
ที่ผู้คนสัญจรทับซ้อนกันมากที่สุด ไว้ตรงแกนกลาง ของ<br />
อาคารในแนวตั้ง นอกจากจะเป็นการประหยัดพื้นที่ของ<br />
อาคารแล้ว ยังทำาให้อาคารมี Footprint น้อยลง เพื่อเป็นการ<br />
เพิ่ม พื้นที่ให้แก่ภูมิทัศน์โดยรอบอาคารเพิ่มมากขึ้น ด้วย<br />
ข้อดีตรงจุดนี้ ทำาให้ REX ชนะการประกวดแบบ โครงการนี้<br />
ที่จัดโดยรัฐบาลเมืองเซิ่นเจิน ซึ่งเป็นเมืองที่มีประชากรมาก<br />
และอาศัยอยู่กันอย่างหนาแน่น การเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้แก่<br />
เมือง เป็นจุดที่ทำาให้ REX ชนะใจกรรมการของโครงการ<br />
ประกวดแบบ<br />
Closing<br />
Joshua Ramus ปิดท้ายการบรรยายหัวข้อ Rethinking<br />
Flexibility โดยนำาเสนอภาพม้าไม้เมืองทรอย หรือม้าโทรจัน<br />
(Trojan horse) ที่เขาเคยนำาเสนอสไลด์หน้าเดียวกันนี้<br />
เมื่อมาบรรยายที่ไทยเมื่อ 13 ปีที่แล้ว แต่ทว่าเป็นเวอร์ชั่น<br />
อัพเกรดจากภาพหุ่นม้าเป็นภาพหุ่นยนต์แทน โดยเขาได้<br />
อธิบายว่าด้วยอาชีพสถาปนิกนั้น ถึงแม้เราจะมีความคิด<br />
สร้างสรรค์ ออกแบบอะไรได้ตามชอบใจ แต่ไม่ได้แปลว่า<br />
เราจะสามารถยึดถือความคิดของเรา เป็นใหญ่ได้ 100%<br />
เสมือนการยัดเยียดหุ่นม้าไปให้เมืองทรอยฝั่งตรงข้าม หาก<br />
แต่สิ่งนั้น จะต้องเป็นสิ่งที่ถูกปรับเปลี่ยน แล้วให้ตรงกับใจ<br />
ลูกค้าด้วย โดยอาจปรับเปลี่ยนให้เป็นหุ่นยนต์ที่ตรงใจกับ<br />
การใช้งานที่ลูกค้าอยากได้ มิฉะนั้น จะสามารถเกิดความ<br />
คิดเห็นที่ผิดใจกันได้โดยง่าย ทาง REX เองจึงมักนำาเสนอ<br />
งานสถาปัตยกรรมที่มีลักษณะสร้างสรรค์ และแตกต่างไป<br />
จากวิธีการคิดปกติไปเป็นอย่างมาก (blizzard things)<br />
ที่ถึงแม้บางโครงการจะถูก ออกแบบภายใต้เงื่อนไข และ<br />
ข้อจำากัด แต่ก็จะนำาเสนอไอเดียใหม่ๆ ที่ปรับปรุงจากพื้นที่<br />
ใช้สอยพื้นฐานที่มีอยู่เดิม และที่สำาคัญที่สุดคือการออกแบบ<br />
สถาปัตยกรรมที่ทำาให้เจ้าของโครงการสนใจ ตื่นเต้น และ<br />
ไม่เคยเห็นที่ไหนมาก่อนให้ได้<br />
Rethinking Flexibility<br />
Intensification<br />
The last part of Joshua’s lecture is about the idea<br />
of Intensification. In REX’s architectural layout,<br />
Intensification refers to arranging corridors and<br />
service areas in large-scale and complex projects<br />
as the core of the building to distribute to<br />
the main areas of the building. Shenzhen Opera<br />
House 1.0 is one with such an approach. The<br />
project wanted to group the functional spaces<br />
used by large crowds in one building, including<br />
the opera area, concert section, theater section,<br />
and musical performing section, by planning a<br />
thoroughfare layout where the parts that people<br />
travel the most overlap around the center of the<br />
building vertically. In addition to saving the building’s<br />
space, the design also enables the building<br />
to have a smaller footprint and more space for<br />
the landscape. With this advantage, REX won<br />
the competition for this project organized by the<br />
Shenzhen city government. Shenzhen is a very<br />
populated city, and people live together densely.<br />
Adding green space to the city was one of the<br />
key points that the judges admired.<br />
Closing<br />
Joshua Ramus concluded his Rethinking Flexibility<br />
presentation with the same image of the wooden<br />
Trojan horse that he displayed 13 years ago in Thailand.<br />
The traditional wooden horse was replaced<br />
with a technologically sophisticated robot for this<br />
version. In which he explained that, as architects,<br />
even if we are creative and able to design whatever<br />
we desire, this does not necessarily mean that we<br />
will be able to maintain complete control over our<br />
ideas. Comparable to pushing the Trojan horse into<br />
the city of Troy. However, it must also be adapted<br />
or modified to meet the requirements and expectations<br />
of the clients. It can be modified to be a robot<br />
that meets the requirements of the customers;<br />
otherwise, it is likely to spark disagreements. REX<br />
adopts a novel approach by proposing innovative<br />
architectural designs that deviate from conventional<br />
thinking. Despite working within constraints and<br />
limitations, REX strives to introduce improved<br />
ideas that challenge prevailing norms. The primary<br />
focus of REX is to consistently endeavor to develop<br />
architectural designs that captivate and stimulate<br />
the client while also being distinctively unique and<br />
unprecedented.<br />
ดร. ศุภาศัย<br />
วงศ์กุลพิศาล<br />
จบการศึกษาระดับ<br />
ดุษฎีบัณฑิตหลักสูตร<br />
สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้าง<br />
สาขาวิชาประวัติศาสตร์<br />
ทฤษฎี และการสื่อความ-<br />
หมายสถาปั ตยกรรมจาก<br />
มหาวิทยาลัยวอชิงตัน<br />
ประเทศสหรัฐอเมริกา<br />
ขณะนี้ศุภาศัยเป็ นอาจารย์<br />
อยู่ที่คณะสถาปั ตยกรรม-<br />
ศาสตร์ สาขาวิชาการ<br />
ออกแบบสถาปั ตยกรรม<br />
(หลักสูตรนานาชาติ)<br />
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย<br />
Dr. Supasai<br />
Vongkulbhisal<br />
earned her doctoral<br />
degree in the Built<br />
Environment with<br />
a specialization in<br />
History, Theory, and<br />
Representation from<br />
the University of<br />
Washington, USA.<br />
Presently, she holds<br />
a faculty position at<br />
Chulalongkorn University<br />
in the International<br />
Program in Design and<br />
Architecture (INDA).
Infinity<br />
around<br />
Ground<br />
Thailand and Taiwan<br />
Contemporary Architecture<br />
Exhibition<br />
18 JUL - 6 AUG <strong>2023</strong><br />
Bangkok Art & Culture Centre<br />
(BACC), L Floor<br />
Hosts Co-Organizers Supporters
<strong>ASA</strong> Infinity Ground—Thailand and Taiwan<br />
Contemporary Architecture Exhibition<br />
29<br />
<strong>ASA</strong> Infinity Ground—<br />
Thailand and Taiwan<br />
Contemporary<br />
Architecture Exhibition<br />
Text by Supasai Vongkulbhisal, Ph.D.<br />
Photo Courtesy of The Association of Siamese Architects under Royal Patronage<br />
นิทรรศการสถาปัตยกรรมและการบรรยายภายใต้หัวข้อ<br />
“Infinity Ground-Thailand and Taiwan Contemporary<br />
Architecture Exhibition” จัดขึ้นที่หอศิลปวัฒนธรรม<br />
แห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม ถึง<br />
6 สิงหาคม 2566 จากการร่วมมือระหว่างสมาคมสถาปนิก<br />
สยามในพระบรมราชูปถัมภ์และสำานักงานเศรษฐกิจ<br />
และวัฒนธรรมไทเปประจำาประเทศไทย โดยได้รับการ<br />
สนับสนุนจากกระทรวงวัฒนธรรม สาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน)<br />
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย<br />
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร คณะ<br />
สถาปัตยกรรม ศิลปะและการออกแบบ สถาบันเทคโนโลยี<br />
พระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และคณะสถาปัตย-<br />
กรรมศาสตร์และการออกแบบ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี<br />
พระจอมเกล้าธนบุรี มีจุดประสงค์เพื่อเผยแพร่และ<br />
แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ทางด้านสถาปัตยกรรมร่วมสมัย<br />
(Contemporary Architecture) ระหว่างไทยและไต้หวัน<br />
ในพิธีเปิดนิทรรศการ คุณชนะ สัมพลัง นายกสมาคม<br />
สถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมด้วย Hsiu-Mei<br />
Hsueh Deputy Representative of the Taipei Economic and<br />
Cultural Office in Thaland และคุณประภากร วทานยกุล<br />
นายกสภาสถาปนิก ได้ให้เกียรติเข้าร่วมพิธีเปิดงาน<br />
An architectural exhibition and lecture, Infinity<br />
Ground—Thailand and Taiwan Contemporary<br />
Architecture Exhibition, was held at the Bangkok<br />
Art and Culture Center (BACC) from July 18 to<br />
August 6, <strong>2023</strong>. It was organized by the Association<br />
of Siamese Architects under the Royal Patronage<br />
of the King and the Taipei Economic and Cultural<br />
Office in Thailand, with support from the Ministry<br />
of Culture, Republic of China (Taiwan), the Faculty<br />
of Architecture Chulalongkorn University, the Faculty<br />
of Architecture Silpakorn University, the Faculty of<br />
Architecture and Design King Mongkut’s Institute<br />
of Technology Ladkrabang, and the Faculty of<br />
Architecture and Design King Mongkut’s University<br />
of Technology Thonburi. The event seeks to promote<br />
the dissemination and exchange of contemporary<br />
architecture knowledge between Thailand and<br />
Taiwan. The exhibition’s opening ceremony was<br />
presided over by Mr. Chana Sumpalung, President<br />
of the Association of Siamese Architects under<br />
Royal Patronage, Mr. Hsiu-Mei Hsueh, Deputy<br />
Representative of the Taipei Economic and Cultural<br />
Office in Thailand, and Mr. Prabhakorn Vadanyakul,<br />
President of the Architect Council of Thailand.
30<br />
around<br />
Curator Presentation on<br />
“The Story behind Infinity Ground—Thailand and<br />
Taiwan Contemporary Architecture Exhibition”<br />
and Infinity Ground Dialogue<br />
July 18, <strong>2023</strong><br />
กุลธิดา ทรงกิตติภักดี และ Jenchieh (Jerry) Hung สอง<br />
สถาปนิกผู้ก่อตั้งบริษัท HAS ซึ่งรับหน้าที่เป็นภัณฑารักษ์<br />
หลักของนิทรรศการในครั้งนี้ ได้กล่าวถึงแนวความคิด<br />
เบื้องต้นเมื่อได้รับโจทย์ให้การออกแบบงานนิทรรศการ<br />
Infinity Ground โดยทางทีมผู้ออกแบบได้รับแรงบันดาลใจ<br />
มาจากแสงที่ส่องผ่านช่องแสงของหลังคา BACC ลงสู ่พื ้น<br />
ชั้นใต้ดิน ซึ่งเป็นพื้นที่จัดนิทรรศการ ด้วยเห็นว่าเป็นลักษณะ<br />
ร่วมที่พบได้บ่อยทั้งในงานสถาปัตยกรรมไทยและไต้หวัน<br />
ตัวอย่างเช่น ในโบสถ์ของวัดศรีชุม จังหวัดสุโขทัย และงาน<br />
สถาปัตยกรรมอีกหลายๆ แห่งในไต้หวัน ซึ ่ง Jerry ได้ตั้ง<br />
ข้อสังเกตถึง “ผืนดิน” ซึ่งเป็นส่วนเชื่อมโยงและประสานกัน<br />
ระหว่างทุกสิ่งบนโลก และได้ศึกษาเพิ่มเติมถึงประวัติศาสตร์<br />
ด้านธรณีวิทยาของเปลือกโลกจากหนังสือ The Origin of<br />
Continents and Oceans เขียนโดย นักธรณีวิทยาชาว<br />
เยอรมัน Alfred Lothar Wegener ผู้เขียนได้อธิบายไว้ว่า<br />
“ในอดีต โลกเคยรวมตัวกันเป็นมหาทวีป Pangea ล้อมรอบ<br />
ด้วยผืนน้ำาของ Panthalassa ต่อมาได้เคลื่อนที่แตกออกเป็น<br />
7 ทวีป 5 มหาสมุทรอย่างที่เป็นในปัจจุบัน” ทีมผู้ออกแบบ<br />
จึงได้นำาแนวความคิดนี้มาปรับใช้กับการออกแบบนิทรรศการ<br />
เพื่อคงไว้ซึ่งมุมมองของ “การเลื่อนไหล” และ “การรวมตัว”<br />
ของเปลือกโลก<br />
ทางทีมภัณฑารักษ์จึงได้แบ่งการนำาเสนอสถาปัตยกรรม<br />
ร่วมสมัยของไทยและไต้หวันออกเป็น 2 หมวดหลัก<br />
หมวดแรกกล่าวถึง “การแลกเปลี่ยนบนผืนดิน” (Ground<br />
Exchanges) โดยนำาเสนอตัวอย่างผลงานสถาปัตยกรรม<br />
ทั้งไทยและไต้หวันที่ประกอบขึ้นจาก การอยู่ร่วมกัน<br />
(Togetherness) ความศักดิ์สิทธิ์ (Ritual) ลักษณะพื้นถิ่น<br />
(Native) และการแทรกซึม (Porosity) แสดงให้เห็นถึง<br />
ทิศทางการอยู่ร่วมกันระหว่างสถาปัตยกรรมสมัยใหม่กับ<br />
ผืนดินในอนาคต หมวดที่สองแสดงตัวอย่างผลงานที่สื่อถึง<br />
“ความรู้สึกจากผืนดิน” (Feeling Grounds) โดยยกตัวอย่าง<br />
งานที่ก่อให้เกิดความเอื้อเฟื้อและเห็นอกเห็นใจผืนดิน<br />
เกิดเป็นความพิเศษ (Extra Ordinary) การหวนถึง<br />
รากเหง้า (Nostalgia) การประยุกต์ให้เข้ากับบริบท<br />
พื้นถิ่น (Vernacular) และความเชื่อมโยงแบบไร้ขอบเขต<br />
(Boundaryless) องค์ประกอบเหล่านี้เป็นสิ่งที่เชื่อมโยง<br />
สถาปัตยกรรมร่วมสมัยของไทยและไต้หวันเข้าด้วยกัน<br />
เสมือนกับชื่อของนิทรรศการ Infinity Ground—Thailand<br />
and Taiwan Contemporary Architecture<br />
Kulthida Songkittipakdee and Jenchieh (Jerry)<br />
Hung, the two founding principals of HAS alse act<br />
as the chief curator of this exhibition, discussed the<br />
initial concept of the exhibition design. HAS was<br />
initially inspired by the light that passes through<br />
the skylight of the BACC’s roof and illuminates the<br />
exhibition space on the basement level. The design<br />
team saw this as a common phenomenon in both<br />
Thai and Taiwanese architecture, such as in the<br />
church of Wat Si Chum, Sukhothai Province, and<br />
many other architectural works in Taiwan, where<br />
Jerry has noted “the land,” which is the common<br />
ground, connection, and cohesion between all<br />
things on earth. HAS also studied the geological<br />
history of the earth’s crust from the book The Origin<br />
of Continents and Oceans by German geologist<br />
Alfred Lothar Wegener, which states: “In the past,<br />
the earth was formed as a supercontinent, Pangea,<br />
surrounded by the waters of Panthalassa, and<br />
then split into the seven continents and five oceans<br />
that exist today”.<br />
Therefore, HAS has utilized this concept to create<br />
an exhibition that illustrates the perspectives of<br />
“Sliding” and “Agglomeration” of the earth’s crust.<br />
The curatorial team divides the presentation of<br />
contemporary Thai and Taiwanese architecture<br />
into two primary categories. “Ground Exchanges”<br />
showcases examples of Thai and Taiwanese<br />
architecture that incorporate Togetherness, Ritual,<br />
Native, and Porosity. It indicates the direction of<br />
coexistence between contemporary architecture<br />
and the earth of the future. As Extra Ordinary,<br />
Nostalgia, Vernacular, and Boundaryless, the<br />
second section, “Feeling Grounds,” presents a<br />
collection of works that inspire benevolence and<br />
sympathy for the earth. As suggested by the title of<br />
the exhibition, Infinity Ground: Thailand and Taiwan<br />
Contemporary Architecture, these elements are<br />
what connect Thai and Taiwanese contemporary<br />
architecture.
<strong>ASA</strong> Infinity Ground—Thailand and Taiwan<br />
Contemporary Architecture Exhibition<br />
31<br />
1<br />
2<br />
01<br />
ตัวอย่างผลงานของ<br />
สถาปนิกไทยและ<br />
ไต้หวันที่เข้าร่วม<br />
จัดแสดงภายในงาน<br />
02<br />
ตัวแทนสถาปนิก<br />
จากทั้งหมด 6 บริษัท<br />
ร่วมกันสนทนา ภายใต้<br />
หัวข้อ Infinity Ground<br />
Dialogue<br />
ในช่วงท้ายของพิธีเปิดงานนิทรรศการในวันแรก ทีม<br />
ภัณฑารักษ์ได้เชิญตัวแทนจากบริษัทสถาปนิกไทยและ<br />
ไต้หวันเป็นจำานวนทั้งหมด 6 บริษัท (จากทั้งหมด 8 บริษัท<br />
ที่เข้าร่วมจัดแสดงผลงาน) เข้าร่วมสนทนาภายใต้หัวข้อ<br />
“Infinity Ground Dialogue” เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้<br />
ระหว่างไทยและไต้หวัน โดยตัวแทนจากบริษัททั้งหมด<br />
ประกอบด้วย ยิ่งยง ปุณโณปภัมภ์ จากบริษัท สถาปนิก<br />
ชุมชนและสิ่งแวดล้อม อาศรมศิลป์ จำากัด Maria Eugenia<br />
Carrizosa Rivera และ Rodrigo Reverte Marinez-Gil จาก<br />
บริษัท Behet Bondzio Lin Architekten นิธิศ สถาปิตานนท์<br />
จากบริษัท สถาปนิก 49 จำากัด ดวงฤทธิ์ บุนนาค จากบริษัท<br />
ดวงฤทธิ์ บุนนาค จำากัด ทวิตีย์ วัชราภัย เทพาคำาและอมตะ<br />
หลูไพบูลย์ จากบริษัท ดีพาร์ทเม้นท์ ออฟ อาร์คิเทคเจอร์<br />
จำากัด Sheng-Feng Lin จากบริษัท Atelier Or (ส่วนบริษัท<br />
MAYU Architects และ Studio Ambi ส่งผลงานเข้าร่วมจัด<br />
แสดงเพียงอย่างเดียว)<br />
At the conclusion of the opening ceremony on the<br />
first day, the curatorial team invited representatives<br />
from six Thai and Taiwanese architectural firms (out<br />
of a total of eight participating firms) to participate<br />
in a discussion titled “Infinity Ground Dialogue”<br />
to facilitate the exchange of information between<br />
Thailand and Taiwan. Representatives from all<br />
companies consisted of Yingyong Poonnopatham<br />
from Arsomsilp Architects, Maria Eugenia Carrizosa<br />
Rivera and Rodrigo Reverte Marinez-Gil from Behet<br />
Bondzio Lin Architekten, Nithis Sathapitanon from<br />
Architects 49, Duangrit Bunnag from DBALP, Twitee<br />
Vajrabhaya Teparkum and Amata Luphaiboon from<br />
Department of Architects Co., Ltd., and Sheng-Feng<br />
Lin from Atelier Or (MAYU Architects and Studio<br />
Ambi only submitted works).
32<br />
around<br />
03<br />
คุณชนะ สัมพลัง นายก<br />
สมาคมสถาปนิกสยามฯ<br />
มอบของที่ระลึกแก่<br />
สถาปนิกผู้ร่วมสนทนา<br />
โดยบทสนทนาสร้างให้เกิดคำาถามและคำาตอบที่น่าสนใจ<br />
หลายหัวข้อ เป็นต้นว่า เราจะจำากัดความหมายของคำาว่า<br />
Infinity เมื่อมาร่วมกับคำาว่า Architecture ได้อย่างไร<br />
เราจะสามารถนำาเอาองค์ความรู้จากทางตะวันตกอย่างเช่น<br />
ArtificiaI Intelligence เข้ามาปรับใช้กับสถาปัตยกรรม<br />
พื้นถิ่นได้อย่างไร การพยายามคงไว้ซึ่งความเป็นพื้นถิ่นใน<br />
งานออกแบบ การผนวกหัตถศิลป์เข้ากับระบบอุตสาหกรรม<br />
และเทคโนโลยีของไต้หวัน การรวมไว้ซึ่งความหลากหลาย<br />
ในพื้นเพและเชื้อชาติของสถาปนิกในบริษัทเดียวกัน มีผล<br />
ต่อผลงานออกแบบอย่างไร ความเหมือนและแตกต่าง<br />
ระหว่างสถาปัตยกรรมไทยและไต้หวัน เป็นต้น<br />
ผลงานที่ถูกนำามายกตัวอย่างทั้งในการบรรยายและการ<br />
จัดแสดงจากทั้ง 8 บริษัทนั้นตั้งอยู่ในหลากหลายพื้นที่ที่<br />
แตกต่างกันไม่ว่าจะเป็นในประเทศไทย เช่น กรุงเทพฯ<br />
ปทุมธานี สมุทรสาคร อยุธยา นครราชสีมา และพัทยา และ<br />
ในประเทศไต้หวัน เช่น ซินจู๋ หนานโถว หยุนหลิน เกาสง<br />
ผิงตง และอี๋หลาน ทั้งหมดนี้เป็นตัวแทนของความหลาก-<br />
หลายทางวัฒนธรรม สภาพภูมิอากาศ และสภาพสังคม<br />
ที่ทางทีมภัณฑารักษ์ต้องการให้ผู้ชมได้เล็งเห็นถึงความ<br />
คล้ายคลึงและแตกต่างกันระหว่างสถาปัตยกรรมร่วมสมัย<br />
ของไทยและไต้หวันทั้งทางตรงและทางอ้อม<br />
The conversation raises questions and gives many<br />
interesting answers, such as how the concept of<br />
infinity might be delineated within the realm of<br />
architecture. In what ways may Western expertise,<br />
particularly in the field of artificial intelligence be<br />
effectively utilized in traditional architecture? How to<br />
preserve vernacularity in design endeavors through<br />
the integration of craftsmanship with Taiwan’s<br />
industrial processes and technology. What impact<br />
does the inclusion of diverse backgrounds and<br />
nationalities among architects within a company<br />
have on the outcomes of design? Similarities and<br />
differences between the architecture of Thailand<br />
and Taiwan.<br />
The projects showcased in lectures and exhibitions<br />
by all eight companies are situated in diverse<br />
locations, encompassing various areas in Thailand,<br />
including Bangkok, Pathum Thani, Samut Sakhon,<br />
Ayutthaya, Nakhon Ratchasima, and Pattaya, as<br />
well as in Taiwan, such as Hsinchu, Nantou, Yunlin,<br />
Kaohsiung, Pingtung, and Yilan. The exhibition aims<br />
to showcase the cultural diversity, climate, and<br />
socioeconomic conditions in which the curator team<br />
intends for audiences to discern and appreciate<br />
the parallels and variations between Thai and Taiwanese<br />
contemporary architecture, both through<br />
direct and indirect means.<br />
3
<strong>ASA</strong> Infinity Ground—Thailand and Taiwan<br />
Contemporary Architecture Exhibition<br />
33<br />
Lecture Series titled<br />
“Architecture as Dialogue for All”<br />
July 21 and 29, <strong>2023</strong><br />
Saowaruj<br />
Rattanakhamfu<br />
Vice President and<br />
Research Director<br />
Thailand Development<br />
Research Institute<br />
การบรรยายหัวข้อ Architecture as Dialogue for All<br />
เป็นส่วนหนึ่งของงานนิทรรศการ Infinity Ground ที่จัด<br />
ขึ้นเป็นจำานวนทั้งสิ้น 2 วัน ในช่วงบ่ายของวันเสาร์ที่ 21<br />
กรกฎาคม 2566 และวันเสาร์ที่ 28 กรกฎาคม 2566 ณ<br />
หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพฯ (BACC) ประกอบไป<br />
ด้วยการบรรยายของผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งเป็นตัวแทนจาก<br />
ประเทศไทยและไต้หวันทั้งหมด 8 ท่าน มีรายละเอียด<br />
ของการบรรยาย ดังต่อไปนี้<br />
The Architecture as Dialogue for All lecture is<br />
part of the second day of the 2-day Infinity<br />
Ground exhibition at Bangkok Art and Culture<br />
Center (BACC) on July 21, <strong>2023</strong>, and July 28,<br />
<strong>2023</strong>. It was comprised of eight academics from<br />
Thailand and Taiwan who delivered lectures on<br />
the following topics:<br />
“Transforming the Thai Architecture Industry in the New Era”<br />
Dr. Saowaruj Rattanakhamfu<br />
ดร. เสาวรัจ รัตนคำาฟู ผู้อำานวยการวิจัยด้านนโยบาย<br />
นวัตกรรมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนจากสถาบัน TDRI กล่าว<br />
บรรยายด้วยหัวข้อ “อุตสาหกรรมบริการสถาปัตยกรรมไทย<br />
ในโลกยุคใหม่” โดย ดร. เสาวรัจ เริ่มต้นอธิบายถึงบทบาท<br />
ของภาคอุตสาหกรรมบริการด้านสถาปัตยกรรมของไทย<br />
ซึ่งนับได้ว่าเป็น 0.1% ของค่าจีดีพี (GDP) และเป็น 0.15%<br />
ของผู้ประกอบวิชาชีพต่างๆ ทั้งหมดในไทย วิชาชีพสถาปนิก<br />
จึงนับว่าเป็นวิชาชีพที่มีบทบาทสำ าคัญที่จะผลักดันเศรษฐกิจ<br />
ของไทยให้เติบโตขึ้น ดร. เสาวรัจ ได้แสดงให้เห็นถึงแนวโน้ม<br />
เศรษฐกิจ 3 รูปแบบที่กำาลังจะเกิดขึ้นในอนาคต และส่งผล<br />
ต่อการปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำางานของสถาปนิก ได้แก่<br />
เศรษฐกิจดิจิทัล (Digital Economy) หมายความถึงเศรษฐกิจ<br />
ที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของโลกหลังจากยุคโควิด เศรษฐกิจ<br />
ใส่ใจ (Care Economy) หมายถึงเศรษฐกิจที่ตั้งอยู่บนพื้นฐาน<br />
ความใส่ใจทั้งต่อตัวเองและสังคม และเศรษฐกิจสีเขียว (Green<br />
Economy) หมายถึงเศรษฐกิจที่เกิดการความพยายามในการ<br />
แก้ปัญหาโลกร้อน โดย ดร. เสาวรัจ ได้ยกตัวอย่างผลงาน<br />
สถาปัตยกรรมที่จะเกิดขึ้นเพื่อตอบสนองต่อรูปแบบเศรษฐกิจ<br />
ทั้งสามประเภทนี้ ได้แก่ การใช้ระบบปัญญาประดิษฐ์<br />
(Artificial Intelligence) มาช่วยออกแบบพื้นที่สำานักงาน<br />
การออกแบบสิ่งแวดล้อมของสถานพยาบาลให้ผู้ป่วยรู้สึก<br />
เหมือนบ้าน การออกกฎหมายสำาหรับอาคารสูงซึ่งต้อง<br />
ทดแทนพื้นที่สีเขียวที่หายไปของเมือง ในช่วงท้ายของการ<br />
บรรยาย ดร. เสาวรัจ ได้อธิบายถึงสภาพการณ์ของการเรียน<br />
การสอนวิชาสถาปัตยกรรมในปัจจุบัน ทักษะจำาเป็นที่ควรมีใน<br />
การประกอบวิชาชีพในอนาคต ตัวอย่างปฎิบัติที่น่าสนใจจาก<br />
ต่างประเทศ และบทบาทที่ภาครัฐจะสามารถเข้ามาสนับสนุน<br />
และส่งเสริมวิชาชีพนี้ได้<br />
Dr. Saowaruj Rattanakhamfu, Research Director for<br />
Innovation Policy for Sustainable Development at<br />
the TDRI Institute, presented on “Thai Architectural<br />
Service Industry in the New World”. The lecture<br />
begins by describing the function of the Thai<br />
architectural services industry, which accounts for<br />
0.1% of the country’s GDP and 0.15 percent of all<br />
professionals. Architects are regarded as a profession<br />
that significantly drives the Thai economy.<br />
Dr. Saowaruj has presented three economic trends<br />
that will occur in the future and influence the change<br />
in the work style of architects, including the Digital<br />
Economy, which alludes to the economy caused<br />
by the changes in the world following the COVID<br />
pandemic. The Care Economy refers to an economy<br />
that is based on providing for oneself and society,<br />
whereas the Green Economy refers to an economy<br />
that is attempting to solve global warming issues.<br />
Dr. Saowaruj provided the following example of the<br />
architectural response to these three kinds of economic<br />
models: using artificial intelligence to assist<br />
in the design of office space; the design of hospital<br />
environments to make patients feel at home; and<br />
legislation requiring tall structures to replace the<br />
city’s lost green space. At the conclusion of the<br />
lecture, Dr. Saowaruj discussed the current state of<br />
teaching and learning architecture, the necessary<br />
skills that should be available in future professions,<br />
including interesting international practices, and<br />
the government’s ability to support and promote<br />
the architect profession.
34<br />
around<br />
“Space, Experiences, and Memories”<br />
Linda Cheng<br />
Linda Cheng กรรมการผู้จัดการศูนย์การค้าริเวอร์ ชิตี้<br />
กรุงเทพฯ ได้นำาประสบการณ์ของตนเองในด้านการบริหาร<br />
จัดการอาคารที่เกี่ยวเนื่องกับศิลปวัฒนธรรมมาเป็นเนื้อหา<br />
หลักของการบรรยาย ไม่ว่าการนำาองค์ประกอบทางด้าน<br />
ดนตรีและศิลปะมาผนวกกับชื่อเสียงทางด้านวิทยาศาสตร์<br />
ของมหาวิทยาลัยมหิดล ส่งเสริมให้อาคารมหิดลสิทธาคาร<br />
(Prince Mahidol Hall) เป็นที่น่าจดจำาของผู้คนและกลายมา<br />
เป็นสัญลักษณ์ของมหาวิทยาลัยมหิดลในเวลาต่อมา รวมไป<br />
ถึงผลงานล่าสุด คือ การเอานำาศิลปะประเภทต่างๆ โดยเฉพาะ<br />
ศิลปะร่วมสมัยมาจัดแสดงบนพื้นที่ของศูนย์การค้าริเวอร์ ซิตี้<br />
โดยปรับภาพลักษณ์เดิมของศูนย์การค้าริเวอร์ ซิตี้ ที่เคยถูก<br />
จดจำาในฐานะเป็นพื้นที่สำ าหรับซื้อขายงานศิลปะและวัตถุโบราณ<br />
เพียงอย่างเดียว ให้มีความทันสมัยและสอดคล้องกับความ<br />
สนใจของสภาพสังคมปัจจุบันมากขึ้น โดย Linda ประสบความ<br />
สำาเร็จด้วยการดึงดูดผู้ชมงานศิลปะรุ่นใหม่ๆ เข้ามายังพื้นที่<br />
As the managing director of River City Bangkok<br />
Shopping Center, Linda Cheng uses her own<br />
experience in management and administering<br />
culturally related buildings as the primary focus of<br />
her lecture. Cheng combined musical and artistic<br />
elements with Mahidol University’s reputation for<br />
science to attract people to the Prince Mahidol Hall<br />
and make it memorable, subsequently becoming<br />
a symbol of Mahidol University. Her most recent<br />
endeavor is to exhibit various types of art, notably<br />
contemporary art, in the River City Shopping<br />
Center, adjusting the original image of the River<br />
City Shopping Center, which was once only associated<br />
with the sale of art and antiques, to be<br />
more contemporary and in tune with the interests<br />
of contemporary social conditions. Cheng was<br />
successful because he attracted a significant<br />
number of new art viewers. She describes the<br />
4<br />
5<br />
04<br />
ภาพการบรรยายของ<br />
คุณ Linda Cheng<br />
กรรมการผู้จัดการ<br />
ศูนย์การค้าริเวอร์ ซิตี้<br />
05<br />
ภาพการบรรยายของ<br />
รศ. Hsuan-Chen Chen<br />
อาจารย์ประจำาของ<br />
มหาวิทยาลัย Chung Yuan<br />
Christian<br />
06<br />
ภาพการบรรยายของ<br />
ดร. เสาวรัจ รัตนคำาฟู<br />
ผู้อำานวยการวิจัย<br />
จากสถาบัน TDRI<br />
6
<strong>ASA</strong> Infinity Ground—Thailand and Taiwan<br />
Contemporary Architecture Exhibition<br />
35<br />
ได้เป็นจำานวนมาก Linda ได้ให้คำาจำากัดความของการจัด<br />
แสดงศิลปะบนพื้นที่ใหม่ๆ นี้ว่า “ควรคำ านึงถึงวิถีชีวิตของ<br />
ผู้คน วิธีการรับรู้ของผู้คน คุณค่าของพื้นที่ ความกลมกลืน<br />
และความเป็นอยู่ที่ดี เพราะประสบการณ์ของผู้เข้าชมงาน<br />
เป็นสิ่งสำาคัญ นอกเหนือจากการมีสถาปัตยกรรมที่สวยงาม<br />
เพียงอย่างเดียว ความรู้สึกประทับใจของผู้คนที่มีต่อผลงาน<br />
ศิลปะ และพื้นที่ที่จัดแสดงจะประทับอยู่ในความทรงจำ าของ<br />
เขาตลอดไป แม้จะเดินออกจากพื้นที่ไปแล้วก็ตาม”<br />
exhibition of art in this new space as “considering<br />
the lifestyle of the people, their way of perceiving<br />
others, the importance of space harmony, and<br />
the well-being of the visitors, because the visitor<br />
experience is essential in addition to possessing<br />
stunning architecture alone. The impressions of<br />
the artwork and exhibition area will remain in the<br />
minds of visitors long after they have left the place.”<br />
Linda Cheng<br />
Managing Director<br />
River City Bangkok<br />
“Observation of the Phenomenon of Contemporary<br />
Architectural Creation in Taiwan: Strength in Numbers,<br />
Unity is Strength”<br />
Adjunct Associate Professor Chun-Ming Huang<br />
รองศาสตราจารย์ Chun-Ming Huang ดำารงตำาแหน่ง<br />
อาจารย์พิเศษที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัย<br />
Chung Yuan Christian University ประเทศไต้หวัน เริ่มต้น<br />
การบรรยายหัวข้อ “ข้อสังเกตจากการสำารวจปรากฎการณ์<br />
การสร้างสรรค์สถาปัตยกรรมร่วมสมัยของไต้หวัน” ด้วย<br />
การเล่าถึงความเป็นมาของประเทศไต้หวันให้ผู้ฟังได้เข้าใจ<br />
พอสังเขป ตามลักษณะทางภูมิศาสตร์แล้ว ประเทศไต้หวัน<br />
ตั้งอยู่บนแนวแผ่นดินไหวที่ชื่อว่า “วงแหวนแห่งไฟ” (Ring of<br />
Fire) เช่นเดียวกับประเทศฟิลิปปินส์และญี่ปุ่น ด้านประวัติ-<br />
ศาสตร์ ชนกลุ่มแรกที่อาศัยบนเกาะไต้หวัน ได้แก่ ชาวพื้นเมือง<br />
ต่อมาถูกปกครองโดยชาวดัชท์ สเปน จีน (ราชวงศ์ชิง) และ<br />
ญี่ปุ่น และเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครองขึ้นอีกครั้งหลัง<br />
การเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 ในช่วงปี 1980s<br />
หลังการยกเลิกกฎอัยการศึก ชาวไต้หวันได้ตั้งคำ าถามถึง<br />
อัตลักษณ์ของตนเอง คำาถามนี้ส่งผลถึงการปรับเปลี่ยนรูปแบบ<br />
วิธีการคิดและสร้างสรรค์สถาปัตยกรรมของไต้หวัน การ<br />
บรรยายในครั้งนี้ Huang ได้สรุปทิศทางการพัฒนาและการ<br />
เปลี่ยนแปลงรูปแบบของสถาปัตยกรรมไต้หวันออกเป็น 4<br />
ทิศทางด้วยกัน ได้แก่ 1) สถาปัตยกรรมไต้หวันที่แสดงให้<br />
เห็นถึงประวัติศาสตร์ความเป็นมาอันซับซ้อนของประเทศ<br />
(The space field in dialogue with history) 2) สถาปัตย-<br />
กรรมไต้หวันที่ออกแบบให้สอดคล้องกับวิถีการใช้งานของ<br />
ชาวเมือง (The regional construction of the common<br />
people’s living space) 3) สถาปัตยกรรมไต้หวันที่สามารถ<br />
ตอบรับกับสิ่งแวดล้อมได้โดยเฉพาะเรื่องของแผ่นดินไหว<br />
(Structural expressionism in response to terrior and<br />
environmental conditions) 4) สถาปัตยกรรมไต้หวันที่เกิด<br />
ได้ด้วยความร่วมมือกับสาขาภาควิชาอื่นๆ (Cross-disciplinary<br />
creation of architectural design) ทั้งหมดนี้ Huang ได้ยก<br />
ตัวอย่างงานสถาปัตยกรรมประกอบและบางส่วนได้ถูกนำามา<br />
แสดงในนิทรรศการ Infinity Ground ในครั้งนี้ด้วย<br />
Associate Professor Chun-Ming Huang, a visiting<br />
professor at the Faculty of Architecture at Taiwan’s<br />
Chung Yuan Christian University, begins the lecture<br />
by providing a concise overview of Taiwan’s history.<br />
Taiwan, along with the Philippines and Japan, is<br />
situated on a seismic fault line known as the “Ring<br />
of Fire,” based on geographical characteristics.<br />
Taiwan was originally inhabited by natives, who<br />
were subsequently ruled by the Dutch, Spanish,<br />
Chinese (Qing Dynasty), and Japanese, with<br />
another change in government occurring in the<br />
1980s after World War II.<br />
After the abolition of martial law, Taiwanese have<br />
questioned their identity. This question has resulted<br />
in changing the style, way of thinking, and creation<br />
of architecture in Taiwan. In this lecture, Huang<br />
summarized the direction of development and<br />
transformation of Taiwanese architecture into four<br />
directions: 1) Taiwanese architecture that shows<br />
the country’s complex history (the space field in<br />
dialogue with history) 2) Taiwanese architecture<br />
designed in accordance with the urban lifestyle<br />
(the regional construction of the common people’s<br />
living space) 3) Taiwanese architecture that can<br />
respond to structural expressionism in response to<br />
terrain and environmental conditions 4) Taiwanese<br />
architecture that was born in cooperation with<br />
other disciplines (cross-disciplinary creation of<br />
architectural design) Some of them have been<br />
included in the Infinity Ground exhibition.<br />
Chun-Ming Huang<br />
Adjunct Associate<br />
Professor<br />
Department of<br />
Architecture, Chung<br />
Yuan Christian<br />
University<br />
Chairman<br />
Alliance for Architectural<br />
Modernity Taiwan
36<br />
around<br />
Hsuan-Chen Chen<br />
Associate Professor<br />
Department of<br />
Architecture, Chung<br />
Yuan Christian<br />
University<br />
Principal Architect<br />
ArchiBlur Lab<br />
Apiradee<br />
Kasemsook<br />
Dean and Associate<br />
Professor<br />
Faculty of Architecture,<br />
Silpakorn University<br />
“The Encounter of Life”<br />
Associate Professor Hsuan-Chen Chen<br />
รองศาสตราจารย์ Hsuan-Chen Chen ดำารงตำาแหน่ง<br />
อาจารย์ประจำาอยู่ที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์มหาวิทยาลัย<br />
Chung Yuan Christian University และยังก่อตั้งบริษัท<br />
สถาปนิก ArchiBlur Lab ร่วมกับทีมงานขึ้นในปี 2015 เพื่อ<br />
ทดลองและจัดแสดงผลงานไปทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นที่ประเทศ<br />
ปาเลสไตน์ มาเลเซีย หรือในไต้หวันเอง Chen ได้ตอบโจทย์<br />
การสัมมนาเรื่อง Architecture as a Dialogue for All ด้วย<br />
การบรรยายในหัวข้อเรื่อง “การประสบพบเจอสิ่งต่างๆ<br />
ในชีวิตประจำาวัน” จากการเริ่มต้นตั้งคำาถามว่า “เราจะ<br />
สามารถออกแบบสถาปัตยกรรมอย่างไร ที่จะไม่เป็นการ<br />
ผลาญทรัพยากรธรรมชาติเพียงอย่างเดียว และจะทำา<br />
อย่างไรให้เราสามารถอยู่ร่วมกับสิ่งแวดล้อมได้อย่างเกิด<br />
ประโยชน์สูงสุด (co-create)”<br />
Chen ได้อธิบายหลักการทำางานของ ArchiBlur Lab ซึ่ง<br />
ประกอบไปด้วย 3 ส่วน ได้แก่ การค้นหาฟังก์ชั่นและลงมือ<br />
ก่อสร้าง (Architecture Action) การร่วมมือกับศิลปินเพื่อ<br />
ศึกษาประวัติศาสตร์ศิลปะบนพื้นที่ (Art Archeology) และการ<br />
ลงสนามทำาการศึกษาบนพื้นที่จริง (History Reconnaissance)<br />
และเพื่อให้สืบเนืองกับนิทรรศการ Infinity Ground นั้น Chen<br />
ได้ยกตัวอย่างผลงานของ ArchiBlur Lab ที่เกี่ยวข้องกับ<br />
พื้นดินมาบรรยาย 2 ตัวอย่างด้วยกัน ผลงานแรกชื่อ Urban<br />
Archipelago Project เป็นผลงานที่มีลักษณะเหมือนบ้าน<br />
เคลื่อนที่ที่สามารถปรับเปลี่ยนสถานที่ตั้งและประโยชน์ใช้สอย<br />
ให้ตอบสนองกับความต้องการของผู้คนในย่านนั้นๆ ได้ โดย<br />
ไม่ยึดติดอยู่กับพื้นดิน อีกผลงานหนึ่งเป็นผลงานที่ยึดติด<br />
กับพื้นดิน เป็นการออกแบบภูมิสถาปัตยกรรมใหม่ให้กับ<br />
ลานส่วนกลางของมหาวิทยาลัย CYCU ท้ายสุด Chen ได้<br />
แนะนำาให้ผู้ฟังลองกลับไปคิดว่า “พวกเราจะออกแบบ<br />
สถาปัตยกรรมอย่างไรให้ ‘เกิดบทสนทนา’ กับผู้คน ชุมชน<br />
และพื้นที่โดยรอบได้”<br />
Associate Professor Hsuan-Chen Chen is a lecturer<br />
at the Faculty of Architecture at Chung Yuan Christian<br />
University and founded ArchiBlur Lab with his<br />
team in 2015 to experiment and showcase his work<br />
around the world. Whether in Palestine, Malaysia,<br />
or Taiwan itself, Chen answered the questions of<br />
Architecture as a Dialogue for All with a lecture<br />
titled “The Encounter of Life” with a question: How<br />
can we design architecture that will not be a waste<br />
of natural resources alone, and what can we do<br />
to co-exist with the environment to the greatest<br />
benefit?”<br />
Chen provides an overview of the operational<br />
framework of ArchiBlur Lab, comprising three<br />
fundamental components: architecture action, art<br />
archeology, and history reconnaissance. Chen referenced<br />
the work of ArchiBlur Lab as an illustrative<br />
example pertaining to the concept of the ground<br />
in conjunction with the Infinity Ground exhibition.<br />
The first work, known as the Urban Archipelago<br />
Project, is the development of a movable dwelling<br />
that possesses the capacity to adapt its positioning<br />
and functionality in order to cater to the specific<br />
requirements of individuals residing in a given<br />
locality while remaining detached from the earth’s<br />
surface. Another example of a work is one that is<br />
firmly fixed to the ground. The central courtyard of<br />
CYCU University is the subject of a novel landscape<br />
architecture design. Towards the conclusion of the<br />
lecture, Chen poses a thought-provoking question<br />
to the audience: How can we design an architecture<br />
that can create a ‘dialogue’ with people, communities,<br />
and surroundings?<br />
“One Health: Inclusive Urban Life:<br />
Transformation of Cities and Building”<br />
Associate Professor Dr. Apiradee Kasemsook<br />
รองศาสตราจารย์ ดร. อภิรดี เกษมศุข คณบดีคณะ<br />
สถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้นำา<br />
บรรยายในหัวข้อ “One Health: Inclusive Urban Life”<br />
โดย รศ. ดร. อภิรดี เริ่มต้นการบรรยายด้วยการยกตัวอย่าง<br />
ผลงาน The Hive at Kew ออกแบบโดยศิลปิน Wolfgang<br />
Buttress ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมที่สื่อถึงวงจรชีวิตของผึ้ง<br />
และความเกี่ยวพันของแมลงและสัตว์ขนาดเล็กที่มีต่อระบบ<br />
The lecture titled “One Health: Inclusive Urban<br />
Life” was delivered by Dr. Apiradee Kasemsook,<br />
an Associate Professor and the Dean of the Faculty<br />
of Architecture at Silpakorn University. The lecture<br />
commenced by presenting an illustrative case study<br />
of The Hive at Kew, an architectural creation conceived<br />
by artist Wolfgang Buttress. This structure<br />
serves as a symbolic representation of the intricate
<strong>ASA</strong> Infinity Ground—Thailand and Taiwan<br />
Contemporary Architecture Exhibition<br />
37<br />
7<br />
นิเวศวิทยาทั้งหมด เพื่ออธิบายถึงหลักการ non-human<br />
sociology ที่นักสังคมวิทยาเริ่มให้ความสนใจในช่วง 1970s<br />
โดยเปลี่ยนจากมุมมองเดิมที่มักให้ความสำาคัญกับมนุษย์<br />
ให้มนุษย์เป็นจุดศูนย์กลางในการศึกษาทั้งหมด เป็นการ<br />
ศึกษาวิถีชีวิตของสัตว์และนำามาเปรียบเทียบกับพฤติกรรม<br />
ของมนุษย์ หลักการ non-human sociology จึงเป็นจุด<br />
เริ่มต้นในการจุดประกายให้นักวิชาการศึกษาถึงความ<br />
สัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตต่างๆ ในระบบธรรมชาติกับสังคม<br />
โลก นอกเหนือไปจากการศึกษาเรื่องมานุษยวิทยาเพียง<br />
อย่างเดียว<br />
ในส่วนที่สอง รศ. ดร. อภิรดี ได้ยกตัวอย่างผลงานการจัดแสดง<br />
และการออกแบบไทยพาวิลเลี่ยนที่อาจารย์รับหน้าที่เป็น<br />
ภัณฑารักษ์ร่วมกับ ผศ. บุญเสริม เปรมธาดา ภายใต้หัวข้อ<br />
“เราอยู่ร่วมกันอย่างไร” (How do we live together?) เพื่อ<br />
จัดแสดงผลงานบ้านคน-บ้านช้างของอาจารย์บุญเสริมใน<br />
งาน Venice Biennale 2021 ที่แสดงให้เห็นความเป็นไปได้<br />
ของการสร้างสภาพแวดล้อมการอยู่ร่วมกันและพึ่งพาอาศัยกัน<br />
เชิงสถาปัตยกรรมและเศรษฐกิจระหว่างคนกับช้างในบริบท<br />
ของประเทศไทยที่หมู่บ้านตากลาง อำาเภอท่าตูม จังหวัด<br />
สุรินทร์ และเพื่อเป็นการยืนยันถึงความเป็นไปได้ของหลักการ<br />
One Health ที่พูดถึงความสัมพันธ์ ระหว่างคุณภาพชีวิตที่ดี<br />
ของสัตว์ คน รวมไปถึงสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ในระบบนิเวศน์อีกด้วย<br />
life cycle of bees and the interconnectedness<br />
between insects and other little creatures within the<br />
broader ecosystem. The Hive at Kew exemplifies<br />
the ideas of non-human sociology that emerged as<br />
a focal point for sociologists throughout the 1970s,<br />
marking a departure from the conventional anthropocentric<br />
perspective that positioned humans as the<br />
central object of study. This field of research examines<br />
the behavioral patterns and characteristics of<br />
animals in relation to human behavior. The concepts<br />
of non-human sociology serve as a foundational<br />
framework that stimulates scholarly inquiry into the<br />
interconnections between living organisms within<br />
the natural system and the broader global society,<br />
expanding beyond the scope of anthropology as a<br />
standalone discipline.<br />
In the second section, Dr. Apiradee provided<br />
examples of the exhibition’s works and the design<br />
of the Thai Pavilion, for which she and Asst. Prof.<br />
Boonserm Premthada served as curators. The<br />
exhibition’s theme was “How do we live together?<br />
This exhibition at the 2021 Venice Biennale was<br />
intended to showcase the Ban Khon-Elephant<br />
House of Boonserm, which examines the possibility<br />
of establishing an environment that fosters coexistence<br />
and interdependence between humans<br />
and elephants. This architectural and economic<br />
relationship is explicitly examined in the context<br />
of Thailand, specifically in Ta Klang Village, Tha<br />
Tum District, Surin Province. In addition, the study<br />
validates the viability of the One Health principle,<br />
which refers to the interdependencies between the<br />
health of animals, humans, and other organisms<br />
within an ecosystem.<br />
07<br />
ภาพการบรรยายของ<br />
รศ. ดร. อภิรดี เกษมศุข<br />
จากมหาวิทยาลัยศิลปากร
38<br />
around<br />
8<br />
08<br />
ภาพการบรรยาของ<br />
ผศ. คมกริช ธนะเพทย์<br />
อาจารย์ประจำา<br />
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย<br />
09<br />
ภาพการบรรยายของ<br />
ม.ล. ภาสกร อาภากร<br />
ตัวแทนจากกรมส่งเสริม<br />
การค้าระหว่างประเทศ<br />
กระทรวงพาณิชย์ (DITP)<br />
10<br />
ภาพการบรรยายของ<br />
ดร. พร้อม อุดมเดช<br />
จากสถาบันเทคโนโลยี<br />
พระจอมเกล้าคุณทหาร<br />
ลาดกระบัง<br />
11<br />
คุณชนะ สัมพลัง<br />
คุณกุลธิดา ทรงกิตติภักดี<br />
และคุณ Jenchieh Hung<br />
ถ่ายภาพร่วมกับคณาจารย์<br />
จากทั้งมหาวิทยาลัยในไทย<br />
และไต้หวัน ผู้สนับสนุนให้<br />
เกิดการจัดงานนิทรรศการ<br />
<strong>ASA</strong> Infinity Ground<br />
9<br />
10<br />
11
ผศ. คมกริช ธนะเพทย์ อาจารย์ประจำาภาควิชาการวางแผน<br />
ภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์<br />
มหาวิทยาลัย เริ่มต้นการบรรยาย หัวข้อ “เมืองอย่าง<br />
กรุงเทพฯ เหมาะสำาหรับคนพิเศษแค่ไหน” ด้วยการตั้ง<br />
คำาถามเปิดประเด็นที่น่าสนใจ อย่างเช่น พวกเราต้องใช้<br />
ความพยายามมากแค่ไหนในการเดินทางออกจากบ้าน<br />
มายัง BACC กฎหมายควบคุมอาคารอย่างเดียวเพียงพอ<br />
และเหมาะกับคนใช้งานทุกกลุ่มหรือไม่ ในการบรรยายนี้<br />
ผศ. คมกริช ได้อธิบายเนื้อหาของโครงการทุนวิจัยสหศาสตร์<br />
เรื่อง “แนวทางการออกแบบพื้นที่เมืองเพื่อการเรียนรู้สำ าหรับ<br />
บุคคลที่มีความต้องการพิเศษในเขตกรุงเทพมหานคร”<br />
โดยชี้แจงว่าประเทศไทยมีจำานวนผู้พิการที่ขึ้นทะเบียนกับ<br />
ทางรัฐเป็นจำานวนประมาณสองล้านคน เฉพาะในเขตกทม.<br />
เพียงอย่างเดียว มีจำานวนผู้พิการประมาณหนึ่งแสนคน<br />
ผศ. คมกริช ได้ให้คำาจำากัดความคำาว่า “คนพิเศษ” ประกอบ<br />
ไปด้วยคนสี่กลุ่ม ได้แก่ ผู้ที่มีความบกพร่องและมีความ<br />
ต้องการพิเศษด้านพัฒนาการและพฤติกรรม ด้านร่างกาย<br />
ด้านสายตา ด้านการได้ยิน กลุ่มบุคคลเหล่านี้เดินทางไป<br />
ยังจุดต่างๆ ของเมืองได้ยากลำาบาก โดยเฉพาะการข้าม<br />
โซนออกนอกเขตพื้นที่อาศัยของตนเอง อีกทั้งกรุงเทพฯ<br />
ยังขาดแคลนสิ่งอำานวยความสะดวกสำาหรับบุคคลเหล่านี้<br />
บนพื้นที่สาธารณะ ที่จะช่วยให้พวกเขาเหล่านั้นใช้ชีวิตได้<br />
ใกล้เคียงบุคคลธรรมดา ผศ. คมกริช จึงสนับสนุนการ<br />
ออกแบบตามหลักการเมืองสุขภาวะ (Healthy City) และ<br />
สนับสนุนให้นักออกแบบศึกษาวิธีการออกแบบที่สอดคล้อง<br />
กับระบบผัสสะ (Sensory Design) เช่น การออกแบบที่<br />
ปลอดภัย เข้าถึงและเข้าใจง่าย มีความเป็นธรรมชาติสูง<br />
สร้างเสริมประสบการณ์การเรียนรู้ มิใช่ออกแบบให้ครบ<br />
ถ้วนตามกฎกระทรวงเพียงอย่างเดียว<br />
<strong>ASA</strong> Infinity Ground—Thailand and Taiwan<br />
Contemporary Architecture Exhibition<br />
“Is Bangkok a City for People with Special Needs?”<br />
Assistant Professor Komgrit Thanapet<br />
Assistant Professor Komgrit Thanapet, Lecturer,<br />
Department of Regional and Urban Planning,<br />
Faculty of Architecture, Chulalongkorn University,<br />
begins the presentation by questioning how much<br />
effort we expend getting out of the house to attend<br />
the lecture. Is the building code sufficient and<br />
appropriate for all user groups? In this presentation,<br />
Asst. Prof. Komgrit discussed the multidisciplinary<br />
research grant project “Urban Design Guidelines<br />
for the Learning of Persons with Special Needs<br />
in Bangkok.” He notes that the Thai government<br />
has registered nearly two million people with<br />
impairments. There are over 100,000 people with<br />
disabilities in the Bangkok area alone.<br />
He has defined “special people” as including four<br />
groups: those with disabilities and special requirements<br />
in terms of development and behavior; the<br />
physically challenged; the visually impaired; and<br />
the hearing impaired. It is difficult for these groups<br />
to travel to various parts of the city, particularly<br />
since they must cross the border between their own<br />
residential area and Bangkok. In public spaces,<br />
there are still insufficient facilities for these<br />
individuals. Therefore, he supports design based<br />
on the Healthy City principles and encourages<br />
designers to study design methods that are consistent<br />
with sensory design, such as safe design,<br />
easy access, being natural, enhancing the learning<br />
experience, and not completely designing based<br />
on the ministerial regulations alone.<br />
39<br />
Komgrij Thanapet<br />
Assistant Professor<br />
Department of Urban<br />
and Regional Planning,<br />
Faculty of Architecture,<br />
Chulalongkorn University<br />
Prompt Udomdech<br />
Head of Department<br />
of Architecture and<br />
Design Intelligence<br />
School of Architecture,<br />
Art, and Design, King<br />
Mongkut’s Institute of<br />
Technology Ladkrabang<br />
“Re-learning Architecture:<br />
Our Last Hope to Save Architectural Dialogue”<br />
Dr. Prompt Udomdech<br />
ดร. พร้อม อุดมเดช ผู้อำานวยการสำานักงานบริหารหลักสูตร<br />
สถาปัตยกรรมสหวิทยาการนานาชาติ สถาบันเทคโนโลยี<br />
พระจอมเกล้าคุณทหารลาดกระบัง ได้พูดถึงความหมายของ<br />
คำาว่า “dialogue” หรือ “บทสนทนา” ซึ่งตามความหมาย<br />
ทั่วไป ผู้คนมักนึกถึงเพียงเฉพาะผู้ส่งสารและผู้รับสาร แต่<br />
เมื่อผนวกกับคำาว่า “สถาปัตยกรรม” แล้ว บทสนทนา<br />
สถาปัตยกรรมมักรวมไปถึง inclusivity, collaboration,<br />
communication, flexibility, feedback, contextualization<br />
Dr. Prompt Udomdech, Director of the International<br />
Interdisciplinary Architecture Program Administration<br />
Office at King Mongkut’s Institute of Technology<br />
Ladkrabang, discussed the significance of the<br />
term “dialogue,” which is typically associated with<br />
the sender and the recipient. However, when<br />
coupled with the word “architecture,” architecture<br />
dialogues frequently include inclusivity, collaboration,<br />
communication, flexibility, feedback, and
40<br />
บทสนทนาสถาปัตยกรรมที่ดีจึงมักประกอบไปด้วย 3 สิ่ง<br />
พื้นฐาน ได้แก่ ตอบสนองความต้องการหรือความจำาเป็นของ<br />
คน (needs) ตอบสนองความปรารถนาของคนบนพื้นที่นั้นๆ<br />
(aspiration) และต้องรวบรวมทัศนคติและมุมมองต่างๆ ของ<br />
คนได้ (perspectives) ดังนั้นถ้ามองสถาปัตยกรรมเป็นสื่อกลาง<br />
ที่ใช้สำาหรับสนทนาระหว่างผู้คน สถาปัตยกรรมจึงหมายถึง<br />
การเข้าใจผู้คนและชุมชน ธรรมชาติและสภาพแวดล้อม<br />
ประวัติศาสตร์และบริบท เทคโนโลยีและนวัตกรรม สุนทรียภาพ<br />
และการสื่อความหมาย ทรัพยากรและเศรษฐกิจ สภาพสังคม<br />
และการเมือง ประโยชน์ใช้สอยและวิธีการใช้งาน รวมไปถึง<br />
การคำานึงถึงบทบาทในระดับท้องถิ่นและระดับนานาชาติ<br />
ดร. พร้อม ได้ยกตัวอย่างผลงานระดับนานาชาติที่แสดงให้<br />
เห็นว่าสถาปัตยกรรมสามารถสร้างบทสนทนาได้ ไม่ว่าจะเป็น<br />
โปรเจค Highline ในเมืองนิวยอร์ค The Bvlgari Factory ใน<br />
ประเทศอิตาลี หรือโครงการม้ากระดก Teeter-Totter ที่ตั้ง<br />
อยู่บนแนวพรมแดนระหว่างประเทศสหรัฐอเมริกาและเม็กซิโก<br />
พร้อมกับตั้งคำาถามว่า “ทำาไมสถาปัตยกรรมที่เป็นบทสนทนา<br />
จึงมีจำานวนน้อยมากในประเทศไทย” ดร. พร้อม ได้ทำาแบบ<br />
สอบถามบุคคลทั่วไปถึงความเข้าใจในคำาว่า “สถาปัตยกรรม”<br />
พร้อมกับเสนอวิธีการ re-learning architecture เพื่อสร้าง<br />
ความรู้และความเข้าใจเรื่องสถาปัตยกรรมให้เด็กตั้งแต่อายุ<br />
ยังน้อย นำาเสนอวิธีการ celebrating architecture โดย<br />
ยกตัวอย่างนักออกแบบที่มีชื่อเสียงให้เด็กเจริญรอยตาม<br />
สุดท้ายแล้ว ดร.พร้อม เสนอให้ผู้ฟังจินตนาการภาพของ<br />
สถาปัตยกรรมที่เป็นไปได้ไกลมากกว่าการเป็นเพียงแค่อาคาร<br />
นั่นคือ สถาปัตยกรรมยังสามารถทำาหน้าที่ปรับเปลี่ยนเมือง<br />
(change) ร่วมไปถึงเสนอแนะแนวทางการบริหารจัดการเมือง<br />
(politics) ได้อีกด้วย<br />
around<br />
contextualization. Good architecture dialogue consists<br />
of three fundamental principles: responding to<br />
human requirements, responding to the aspirations<br />
of people in a particular location, and connecting<br />
people’s attitudes and perspectives. Consequently,<br />
if we view architecture as a medium for human<br />
communication, then architecture requires an understanding<br />
of people and communities, nature and<br />
environment, history and context, technology and<br />
innovation, aesthetics and interpretation, resources<br />
and economy, social and political conditions,<br />
functions and usage, as well as local and global<br />
roles.<br />
Dr. Prompt cited international examples of how<br />
architecture can foster dialogue, including the<br />
High Line project in New York City, the Bvlgari<br />
Factory in Italy, and the Teeter-Totter on the<br />
U.S.-Mexico border. He posed the query, “Why<br />
are there so few dialogue-based structures in<br />
Thailand? Dr. Prompt conducted a survey of the<br />
general public to determine their understanding<br />
of the term architecture. He also provided methods<br />
for re-learning architecture to build children’s<br />
knowledge and understanding of architecture at<br />
a young age, as well as methods for celebrating<br />
architecture by providing examples of famous<br />
architects for children to emulate. It proposes<br />
that the audience envision architecture that is<br />
far more than just buildings, i.e., architecture can<br />
also play a role in altering the city and in politics,<br />
thereby suggesting methods to manage the city.<br />
M.L. Paskorn<br />
Abhakorn<br />
Head of Branding<br />
Division<br />
Office of Innovation<br />
and Value Creation,<br />
Department of<br />
International Trade<br />
Promotion<br />
“Promoting Thai Design to Global”<br />
M.L. Paskorn Abhakorn<br />
ม.ล. ภาสกร อาภากร หัวหน้ากลุ่มงานส่งเสริมแบรนด์<br />
ประเทศด้านการค้า กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ<br />
กระทรวงพาณิชย์ (DITP) เล่าถึงกลยุทธ์ระดับประเทศที่<br />
ภาครัฐร่วมกันผลักดันและส่งเสริมงานออกแบบไทยสู่สากล<br />
แต่เดิมกรมส่งเสริมการส่งออกทำาหน้าที่ส่งออกสินค้าไทยสู่<br />
ต่างประเทศเพียงอย่างเดียว ปัจจุบันทางกรมฯ เปลี่ยนบทบาท<br />
มาทำาหน้าที่สนับสนุนการค้าขายสินค้าระหว่างประเทศรวม<br />
ไปถึงสนับสนุนด้านการบริการด้วย โดยเล็งเห็นว่า “การ<br />
ออกแบบ” มีบทบาทสำาคัญที่จะเพิ่มมูลค่าให้แก่สินค้าไทยได้<br />
ทางกรมฯ จึงมีเป้าหมายในการสนับสนุนและส่งเสริมสินค้าไทย<br />
4 หลักการด้วยกัน ได้แก่ การพัฒนาผู้ประกอบการ (Capacity<br />
Building) การเพิ่มมูลค่าสินค้ารวมไปถึงการสร้างแบรนด์ไทย<br />
(Value Creation) การทำาหน้าที่เป็นผู้จัดงานแสดงสินค้า<br />
M.L. Paskorn Abhakorn, Head of Country Brand<br />
Promotion in Trade, Department of International<br />
Trade Promotion, The Ministry of Commerce (DITP),<br />
describes the government’s national strategy to<br />
promote Thai design in accordance with international<br />
standards. Initially, the Department of Export<br />
Promotion was solely responsible for exporting<br />
Thai goods abroad. Currently, the department’s<br />
function has shifted to support international goods<br />
trade. Adding value to Thai products is largely<br />
dependent on the inclusion of “design”-related<br />
support services. The Department intends to support<br />
and promote Thai products in accordance with the<br />
following four principles: entrepreneur development<br />
(capacity building), product value addition, including
<strong>ASA</strong> Infinity Ground—Thailand and Taiwan<br />
Contemporary Architecture Exhibition<br />
41<br />
12 13<br />
(Trade Channels) การให้ข้อมูลและทำาการประชาสัมพันธ์<br />
ออนไลน์ (Information Service) รวมไปถึงการสร้างเครือข่าย<br />
และมีสำานักงานในต่างประเทศ (DITP Overseas Network)<br />
การบรรยายในวันนี้ ม.ล. ภาสกร เจาะจงลงไปที่การเพิ่มมูลค่า<br />
ให้กับแบรนด์ไทย ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่ People<br />
ผลักดันและส่งเสริมนักออกแบบของไทยให้อยู่ในสายตา<br />
ชาวโลก Products โดยการจัดตั้งรางวัล Design Excellence<br />
Award หรือ Demark Award เพื่อสร้างมาตรฐานใหม่ให้<br />
สินค้าไทย สร้างการแข่งขันให้เป็นที่ยอมรับ และ Services<br />
สนับสนุนเรื่องการบริการด้านการออกแบบ โดยแต่ละปี DITP<br />
จะสนับสนุนผู้ประกอบการตามแนวทางเมกะแทรนด์ของ<br />
แต่ละปี ครึ่งหลังของการบรรยาย ม.ล. ภาสกร ได้ยกตัวอย่าง<br />
ผลงานออกแบบของนักออกแบบไทยที่ประสบความสำาเร็จ<br />
ในระดับนานาชาติและแนะนำาให้นักออกแบบไทยโดยเฉพาะ<br />
สถาปนิกประชาสัมพันธ์ผลงานของตนให้มากยิ่งขึ้น<br />
จากการจัดนิทรรศการและการบรรยาย Infinity Ground<br />
ในครั้งนี้ ทางทีมผู้จัดงานนิทรรศการหวังว่า ทางผู้ชมจะ<br />
สามารถเล็งเห็นได้ว่า “สถาปัตยกรรมเป็นเครื่องมือสื่อสาร<br />
ชนิดหนึ่ง ที่สามารถแสดงถึงความรู้สึก เป็นตัวแทนของผู้คน<br />
และชุมชน” และหวังว่าประเทศไทยจะได้มีโอกาสจัดแสดง<br />
นิทรรศการสถาปัตยกรรมดีๆ อีกหลายๆ ครั้งและได้รับ<br />
ความร่วมมือจากประเทศอื่นๆ เพื่อพัฒนาผลงานร่วมกัน<br />
นับจากนี้เป็นต้นไป<br />
Thai brand building (value creation), acting as a<br />
trade show organizer (trade channels), providing<br />
information and public relations online (information<br />
service), and having offices abroad (DITP Overseas<br />
Network).<br />
M.L. Paskorn divided his presentation into three<br />
primary categories to underscore the theme of<br />
his talk regarding the value-added nature of Thai<br />
brands: People: encouraging and promoting the<br />
international exposure of Thai designers. Products:<br />
establishing the Design Excellence Award, also<br />
known as the Demark Award, would establish a<br />
new standard for Thai products, allowing them to<br />
compete and be recognized. Services: supporting<br />
design services. Each year, DITP will also promote<br />
entrepreneurs based on the megatrends of the<br />
year. In the final part of his presentation, M.L.<br />
Paskorn provided examples of internationally<br />
successful designs by Thai designers and encouraged<br />
Thai designers, particularly architects, to<br />
promote their work even further.<br />
The organizer of the “Infinity Ground” exhibition<br />
and lecture hopes that the audience will recognize<br />
“architecture as a communicative medium,<br />
capable of expressing emotions and representing<br />
individuals and communities.” In addition, the<br />
organizer conveys a desire for Thailand to host<br />
numerous notable architecture exhibitions in the<br />
future, thereby encouraging international collaboration<br />
and the advancement of architectural<br />
endeavors.<br />
12-13<br />
ทีมภัณฑารักษ์และ<br />
ผู้จัดงาน Infinity Ground<br />
ถ่ายรูปร่วมกับผู้บรรยายใน<br />
ส่วนของ Infinity Ground<br />
Dialogue ทั้งหมด<br />
asa.or.th
42<br />
theme<br />
Wood<br />
is ...<br />
With softness originating from nature,<br />
once brought out, wood requires<br />
regular maintenance by human hands.<br />
Whether intentional or not, it introduces<br />
the idea of ordinariness to architecture.<br />
It uncovers what has, until recently,<br />
been blindly handled behind—a tangible plot<br />
between nature, humans, technology, time,<br />
and cycles in a single project.<br />
Text: bsides: Pornpas Siricururatana, Takumi Saito
1<br />
Image credit: Frei Otto Archives / Carlfried Mutschler + Partners Archives ©saai |<br />
Sudwestdeutsches Archiv fur Architektur und Ingenieurbau, Karlsruhe Institute of Technology<br />
01<br />
ภายใน Herzogenriedpark<br />
Mannheim หรือที่รู้จักกัน<br />
ในชื่อ Mannheim Multihalle<br />
เดือนพฤศจิกายน<br />
ปี 1974
44<br />
theme<br />
Image credit: bsides<br />
2
WOOD IS ...<br />
45<br />
1. Resumability<br />
ด้านหลังฝ้าสีขาว ไม้เคร่าขนาด 3นิ้ว ยาวประมาณ 4 เมตร<br />
จำานวนมากถูกแขวนจากไม้ท่อนเล็กๆ ที่ถูกยึดติดกับท้องพื้น<br />
คอนกรีตเสริมเหล็ก ถึงแม้ว่ามันจะบิดเบี้ยวไปบ้าง จากการ<br />
แขวนเป็นเวลานาน มันยังคงแข็งแรงและใช้งานได้ หลังจาก<br />
การรื้อถอนฝ้าออกประมาณ 1,000 ตารางเมตร ไม้เคร่า<br />
ประมาณหนึ่งคอนเทนเนอร์ก็สุมเต็มห้อง สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้น<br />
ระหว่างการปรับปรุงอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กยุค ค.ศ.<br />
1960 หลังนึงของเรา ที่ก่อนรื้อดูเผินๆ แทบไม่มีส่วนประกอบ<br />
ของไม้ พวกเรากำาลังอยู่ในกระบวนการออกแบบวิธีใช้ใหม่<br />
ของไม้เหล่านี้<br />
สมมติฐานว่า “การออกแบบถึงจุดจบ เมื่อสถาปัตยกรรม<br />
เสร็จสมบูรณ์” ทำาให้วัสดุในการก่อสร้าง ถูกปรับปรุง<br />
เปลี่ยนแปลงด้วยเทคโนโลยีที่สูงขึ้นเรื่อยๆ เพื่อให้ได้วัสดุ<br />
ที่สมบูรณ์ เพรียบพร้อมด้วยสมรรถะภาพที่ต้องการ ก่อน<br />
จะถูกวางไปในสถาปัตยกรรมในฐานะองค์ประกอบที่มี<br />
หน้าที่เฉพาะ ลองนึกถึงกรอบหน้าต่างอลูมิเนียม เส้นทาง<br />
ของหินบอกไซด์ คดเคี้ยวและยาวนาน กว่าจะถูกเก็บ บด<br />
สกัด ผสม เพื่อสร้างความทนทาน ก่อนจะไปหาหน้าตัดที่<br />
เหมาะสม เพื่อการใช้วัสดุน้อยที่สุด ต่อด้วยการหลอม รีด<br />
อบ ชุบแล้วจึงจะถูกประกอบเป็นกรอบหน้าต่างที่เรารู้จัก<br />
เมื่อเปรียบเทียบกับวัสดุเหล่านี้ ไม้เป็นวัสดุบ้านๆ ที่เรียบง่าย<br />
เส้นทางของไม้แปรรูป จากป่า สู่ สถาปัตยกรรม เป็นเส้นทาง<br />
ที่ตรงไปตรงมา ความเบาเมื่อเทียบกับปริมาตรและความ<br />
แข็งแรง หรือ ความสามารถในการปรับเปลี่ยนตัดแต่งรื้อ<br />
ถอนได้ด้วยมือของคน ทำาให้ไม้ แม้จะอยู่ในสถานะที่เสร็จ<br />
สมบูรณ์ ยังคงศักยภาพในการปรับเปลี่ยนรูปแบบได้ สิ่งที่<br />
เคยเป็นเสาเป็นคานในวันนี้ อาจจะกลายเป็นสิ่งอื่นที่เปลี่ยน<br />
ไปอย่างสิ้นเชิงได้ในวันหน้า ไม้ ยังคงความเป็นทรัพยากร<br />
แม้จะอยู่ระหว่างการใช้งานในสถาปัตยกรรม<br />
ในวันที่ วัสดุที่ถูกพัฒนาด้วยระบบอุตสาหรรมขั้นสูง ครอบ-<br />
ครอบพื้นที่แทบทั้งหมดของงานสถาปัตยกรรม ในวันที่วัสดุ<br />
ที่ถูกกำาหนดวงจรชีวิตล่วงหน้า ด้วยความหวังว่าจะช่วย<br />
ตอบโจทย์ของความยั่งยืนถูกพัฒนาออกมามากขึ้นเรื่อยๆ<br />
ไม้แปรรูป เป็นเหมือนโอกาสที่ซ่อนตัวอยู่ในความเสร็จ<br />
สมบูรณ์ มอบความเป็นไปได้ของการหมุนเวลา ให้กลับมา<br />
เดินได้อีกครั้ง บางครั้งในเส้นทางที่อาจไม่มีใครเคยคิด<br />
1. Resumability<br />
Behind the white ceiling, many ceiling joists, approximately<br />
4 meters in length of 3-inch wood were<br />
hung from the RC slab, running across horizontally.<br />
Although they were slightly warped from being<br />
suspended for a long time, they are still sturdy and<br />
usable. After dismantling about 1,000 square meters<br />
of ceiling, we found ourselves in a room filled with<br />
heaps of solid wood, roughly amount of one container.<br />
This happened during our ongoing renovation<br />
efforts of conventional RC column-beam buildings<br />
from the late 1960s. Now we are currently in the<br />
process of designing how to use these woods.<br />
The assumption that "Planning is done when architecture<br />
is complete” necessitates materials to be<br />
refined as finished products with intended performance.<br />
This requires a highly rational and advanced<br />
process before strategically positioning them as<br />
functional elements. Take, for example, aluminum<br />
window frames. They are sourced from bauxite,<br />
and refined to provide structural strength, weather<br />
resistance, and an efficient cross-sectional shape,<br />
all achieved with minimal material usage. These<br />
components are meticulously machined, painted,<br />
and assembled to form the window frames we<br />
recognize today.<br />
Compared to these materials, solid wood introduces<br />
a straightforward charm. Once the wood<br />
is processed into lumber, it seamlessly becomes<br />
an integral part of the construction. Solid wood is<br />
lightweight and pliable, making it easy to handle by<br />
human hands, and its processing and deconstruction<br />
are straightforward. When it comes to secondary<br />
components, adjusting or reinstallations is a breeze.<br />
Even in its final state, it maintains an inherent potential<br />
to transcend its form at any given moment. What<br />
was a beam today might transform into something<br />
totally different on another day. Even when employed<br />
in construction, they continue to exist as a resource<br />
for the future.<br />
In an age where construction is dominated by<br />
highly industrialized and processed materials, the<br />
development of materials that anticipate sustainability<br />
advances rapidly. Solid wood stands as a<br />
material that unequivocally provides architecture<br />
with the potential to revisit plans that were once<br />
considered concluded, offering the possibility<br />
to set time in motion again. A mutable entity that<br />
perpetually welcomes the hand of human agency.<br />
02<br />
Solidwood <strong>2023</strong>
46<br />
theme<br />
Image credit: Courtesy of Jim Thompson House<br />
3<br />
03<br />
บ้าน Jim Thompson<br />
ระหว่างการก่อสร้าง<br />
ชิ้นส่วนของบ้านไม้รอ<br />
การประกอบหลังจาก<br />
ถูกขนมาด้วยเรือ<br />
2. Flexibility<br />
ในช่วงปลายยุค 1950 Jim Thompson ตัดสินใจสร้าง<br />
บ้านใหม่ โดยใช้บ้านไม้เก่าเป็นวัตถุดิบ มันคือกระบวนการ<br />
ออกแบบที่เริ่มจากการเลือกวัตถุดิบ และ (ไม่ว่าจะโดย<br />
ความตั้งใจหรือไม่ก็ตาม) ระบบการก่อสร้าง "การประกอบ<br />
ส่วนประกอบในลักษณะที่ทอมป์สันต้องการ ซับซ้อนกว่า<br />
ที่เขาและสถาปนิกไทยของเขาคาดไว้….ในที่สุดเขาต้องนำา<br />
กลุ่มช่างไม้ที่มีความชำานาญมาจากอยุธยา ที่ที่ยังคงมีการ<br />
สร้างบ้านพื้นถิ่นในพื้นที่"<br />
ในปี 1973, Ishiyama Osamu สถาปนิกญี่ปุ่น นำาเข้าไม้<br />
แปรรูปสำาหรับสร้างบ้านจากอเมริกาฝั่งตะวันตก พร้อม<br />
ช่างด้วยหนึ่งคน เขาขอให้ช่างชาวอเมริกาทำางานกับช่างไม้<br />
ญี่ปุ่นสี่คน เพื่อสร้างบ้านในโตเกียว “……สิ่งที่น่าสนใจคือ<br />
กระบวนการแทบทั้งหมดอยู่ในหัวของเขา (ช่างไม้อเมริกัน)<br />
กระบวนการเหล่านั้นถูกอัดในวิธีการเชื่อมต่อชิ้นส่วนที่ถูก<br />
ผลิตจากโรงงาน… เขาทำาหน้าที่เหมือนเป็นแรงงานประกอบ<br />
ชิ้นส่วน บวกกับผู้ควบคุมงาน กลับกัน ช่างไม้ญี่ปุ่น.. มี<br />
ความเป็นช่าง สร้างของออกจากไม้หนึ่งท่อน.. พวกเขา<br />
ชินกับการแบ่งความถนัด ไม่ว่าจะเป็นช่างไม้โครงสร้าง<br />
ช่างเหล็ก ช่างประกอบประตู ช่างปูน แถมช่างแต่ละคนมี<br />
ทักษะสูง ทำาให้เขาไม่เห็นด้วยกับวิธีการใช้แรงงานทักษะ<br />
เดียว ในการดำาเนินโครงการก่อสร้างทั้งหมด<br />
2. Flexibility<br />
In the late 1950s, Jim Thompson decided to build<br />
his new house using traditional wooden houses as<br />
raw materials. It was a design process that began<br />
with the selection of materials and (whether intentional<br />
or not) the construction systems. “Assembling<br />
these components in the fashion Thompson wanted<br />
proved far more complex than either he or his Thai<br />
architect had envisioned…in the end, it was necessary<br />
to bring a group of skilled carpenters down<br />
from Ayutthaya, where traditional houses were still<br />
being built.”<br />
In 1973, Osamu Ishiyama imported lumber and a<br />
local craftsman from the West Coast of the U.S. to<br />
build a house in collaboration with four Japanese<br />
carpenters in Tokyo. "......An American carpenter...<br />
had a lot of factory workers in him. Interestingly,<br />
he had almost the entire process in his head, all of<br />
which were integrated into a joint system of factorymade<br />
parts. ... it was a combination of single-skilled<br />
workers and site supervisors In contrast, Japanese<br />
carpenters...are more of a maker, creating something<br />
out of a single piece of wood.. are accustomed to a<br />
division of skills such as steeplejack, carpenter, fitter<br />
and plasterer. Each of their skills is high, so they<br />
are opposed to this method of using single-skilled<br />
workers to push through the entire construction<br />
project.. "
WOOD IS ...<br />
47<br />
ความสัมพันธ์ระหว่างคน วัสดุ ทักษะ และ เทคโนโลยี ใน<br />
ระบบการก่อสร้างด้วยไม้ หลายครั้งมีความเฉพาะในพื้นที่<br />
ในบางพื้นที่ ความสัมพันธ์นั้นสามารถเจริญเติบโต และ<br />
คงอยู่ได้เป็นเวลานาน แต่บางครั้งความเฉพาะที่เกิดขึ้น<br />
เมื่อระบบหยั่งรากลึก ก็ทำาให้ระบบนั้นมีความปิด ไม่เปิด<br />
รับกรณีพิเศษได้ง่ายๆ ในขณะเดียวกัน สำาหรับโครงการที่<br />
ไม่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของระบบการก่อสร้างเฉพาะของพื้นที่<br />
ระบบการก่อสร้างด้วยไม้ก็เปิดกว้างต่อการออกแบบวิธี<br />
การเชื่อมต่อ ทำาให้สามารถสร้างระบบใหม่เฉพาะกิจ ที่ใช้<br />
โครงการต่อโครงการ หรือต่อชุดของโครงการได้<br />
ในช่วงปลาย 1970s-80s วิธีของ Segal หรือ “Segal<br />
Method” ถูกใช้ในโครงการบ้านสร้างเองยุคแรกของเทศบาล<br />
เขต Lewisham ในลอนดอน มันเป็นระบบการสร้างด้วย<br />
โครงไม้น้ำาหนักเบา ที่ทำาด้วยส่วนประกอบที่หาได้ในตลาด<br />
โครงไม้ และแผ่นวัสดุไม้ ถูกเชื่อมต่อกันด้วยสกรูและสลักไม้<br />
ทำาให้การก่อสร้างเป็นแบบแห้งทั้งหมด “(คนสร้าง) สามารถ<br />
ออกแบบปรับผังภายใน และปรับเปลี่ยนการออกแบบของ<br />
Segal โดยการเพิ่มส่วนขยาย รวมถึงสามารถเลือกตำาแหน่ง<br />
และขนาดของหน้าต่างได้” มันเป็นสถานะของการ “เอาไป<br />
ทำาดู” มากกว่า “ตามฉันมาสิ”<br />
The system of architecture or a relationship between<br />
people, material, skill, and technology in wooden<br />
construction can be sustained and flourish over the<br />
long term in a certain region. At the same time, sometimes<br />
this also makes the system closed. Sometimes,<br />
the more rooted it becomes, the more it becomes a<br />
closed system that does not easily accommodate<br />
exceptions. On the other hand, if the project does not<br />
rely on conventional construction methods, wood is<br />
a construction method that allows for instant and immediate<br />
building systems to be realized on a projectby-project<br />
basis by designing its joinery and joints.<br />
During the end of the ‘70s to ’80s in Lewisham,<br />
London, as part of the UK’s first council-run selfbuild<br />
housing scheme, houses were built by the<br />
“Segal Method”, a lightweight timber-framed house<br />
which used readily available materials in their brought<br />
sizes as much as possible to minimize the cutting.<br />
The timber frame and wood-based panel were put<br />
together by only bolts and screws with batten make<br />
it a wholly dry construction. “The development was<br />
designed around identical structural frames, instead<br />
of individual designs…the self-build group...could<br />
devise their own internal layout and adapt Segal’s<br />
design by adding cantilevered extensions, as well as<br />
choose the size and position of the windows.” There<br />
wood offers a state of 'here you go' rather than<br />
'follow me'.<br />
04<br />
กระบวนการประกอบด้วย<br />
Segal Method โครงไม้<br />
ถูกวางซ้อนกันตามลำาดับ<br />
การประกอบ ข้อต่อเหล็ก<br />
กัลวาไนซ์ Bracing และ<br />
ชนิดของไม้เนื้ออ่อนที่ผ่าน<br />
มาตรฐานงานโครงสร้าง<br />
โดยเฉพาะ ช่วยให้สัดส่วน<br />
ของโครงไม้ มีความบางเบา<br />
ง่ายต่อการก่อสร้าง<br />
4<br />
Image credit: ©Jon Broome Architect
theme<br />
หลังคาของ Multihalle ใน Mannheim ที่สร้างเสร็จใน<br />
ปี 1975 เป็นโครงสร้างไม้ระบบกริดเชลล์ ที่ใช้ไม้สนขนาด<br />
5x5 ซม วางเป็นตาราง ห่างประมาณ 50 cm สานซ้อน 2-4<br />
ชั้น โดยข้อต่อของไม้สน มีการออกแบบความคลาดเคลื่อน<br />
ยินยอม โดยการใส่รอยบากที่ข้อต่อ เพื่อให้สามารถปรับ<br />
ตำาแหน่งการยึดข้อต่อได้”…ตะแกรงไม้ ถูกวางบนฐานชั่วคราว<br />
แล้วประกอบที่ละชิ้น เพื่อสร้างกริดขนาดใหญ่ สกรูจะถูก<br />
ปรับให้แน่นขึ้นหลังจากประกอบทั้งหมดแล้ว มันมีจุดที่ถูก<br />
กำาหนดไว้ก่อน เพื่อให้ไม้แต่ละชิ้นสามารถประกอบกันได้<br />
ตรงจุดอย่างแม่นยำา” หลังจากนั้น ระบบการยกชั่วคราว<br />
ที่ประกอบด้วย นั่งร้าน และรถยก จะค่อยๆ ดึงโครงสร้าง<br />
ทั้งหมดขึ้นด้านบน เพื่อให้เกิดรูปร่างตามที่ถูกออกแบบไว้<br />
จุดเชื่อมแต่ละจุด จะถูกปรับให้แน่น หลังจากโครงขึ้นแล้ว<br />
ความยืดหยุ่นของข้อต่อไม้ ในระบบการก่อสร้างด้วยไม้<br />
เป็นสิ่งที่ทำาให้เกิดความยืดหยุ่นในระบบทั้งหมด ข้อต่อ จึง<br />
เป็นเหมือนร่างของระบบที่ซ่อนอยู่ในสถาปัตยกรรมนั้น<br />
05<br />
โมเดล1:1 ของ Joint ที่ถูก<br />
สร้างขึ้นใน Institute for<br />
Lightweight Structure,<br />
University of Stuttgard<br />
เมื่อปี 1974<br />
06<br />
ภาพระหว่างการก่อสร้าง<br />
Mannheim Multihalle<br />
หลังจากโครงสร้างถูกยก<br />
ขึ้น และปรับ Joint ให้แน่น<br />
ถ่ายช่วงปี 1974/1975<br />
The roof of the Multihalle in Mannheim, completed<br />
in 1975, is a lattice structure built from 2-4 layers of<br />
5 cm square pine with a 50cm pitch grid. Members<br />
were connected with slit joints which allow redundant<br />
adjustment of the fixing position after assembly.<br />
The roof shape was developed using physical 1/100<br />
scale models. At the actual assembly site, the laths<br />
were arranged on a temporary platform, “then joined<br />
together piece by piece to form a large grid: the<br />
bolts were tightened later.” After this initially flexible<br />
structure was created, the improvised lifting system<br />
consisting of scaffolding towers and forklifts slowly<br />
pushed the entire construction upwards to achieve<br />
the designed form precisely. The node bolts of the<br />
lattice shells were tightened after that. To bring precision<br />
to the complex shape of the roof, slit joints<br />
were designed to allow adjustment after assembly.<br />
Softness is the idea behind this building system.<br />
The flexibility of timber joints in wood construction<br />
provides flexibility to the building system. The<br />
system of joinery is an incarnation that represents<br />
the system behind the architecture.<br />
5
WOOD IS ...<br />
49<br />
Image credit 05-06 : Frei Otto Archives / Carlfried Mutschler + Partners Archives ©saai | Sudwestdeutsches Archiv fur<br />
Architektur und Ingenieurbau, Karlsruhe Institute of Technology<br />
6
50<br />
theme<br />
7<br />
Image credit: ©Gehry Partners, LLP.<br />
07<br />
ภายนอก Danziger<br />
Studio & Residence,<br />
Los Angeles หลังจาก<br />
สร้างเสร็จไม่นาน<br />
3. Autonomy<br />
“ผมคิดว่าผมมองหาการเคลื่อนไหวมาโดยตลอด…วิญญาณ<br />
ของคิวบิสม์พยายามหนีออกจากบ้านแปลกประหลาดที่มัน<br />
ติดอยู่…”<br />
ในบ้านของเขา “วิญญาณของคิวบิสม์” คือโครงไม้ 2x4<br />
ที่ถูกเพิ่มเข้ามาใน และรอบบ้านเดิม นำาแสงและความ<br />
เคลื่อนไหว เข้ามาใน บ้านแบบฉบับคนชั้นกลางยุค 1920<br />
ใน Santa Monica ความกระจัดการจายเป็นชิ้นๆ จาก<br />
ภายนอก ถูกเชื่อมต่อเป็นห้องเดี่ยวขนาดใหญ่ด้านใน<br />
ประมาณ 10 ปี ก่อนหน้านั้น ในปี 1964 Gehry ออกแบบ<br />
บ้านและสตูดิโอ ให้ Lou Danziger ที่ฮอลลีวูด กล่องไม้<br />
สองกล่องถูกเชื่อมต่อด้วยผนังรั้ว ทำาให้ดูเผินๆ เหมือนมี<br />
Volume 3 ชิ้น เชื่อมต่อกันอยู่ กล่องเหล่านี้ เดิมเขาตั้งใจ<br />
ให้เป็นคอนกรีตเปลือย แบบ Corbusier แต่เนื่องจากงบ<br />
ประมาณที่จำากัด Gehry ตัดสินใจเปลี่ยนระบบการก่อสร้าง<br />
มาใช้ระบบโครงไม้ 2x4 ที่แพร่หลายมากในพื้นที่ แล้วจบ<br />
ด้วยการพ่นปูน (Sprayed-on Stucco) แทน กล่องไม้<br />
หุ้มปูนทั้งสอง เปิดรับคนด้วยพื้นที่ Double Space ช่อง<br />
เปิดขนาดใหญ่หลายทิศทางทำาให้โครงไม้เปลือยด้านบน<br />
ที่ปกคลุมพื้นที่ทั้งหมด ลอยอยู่ในความสว่าง สร้างความ<br />
เคลื่อนไหวให้อาคาร<br />
3. Autonomy<br />
“…I'd always thought I was looking for movement…<br />
this ghost of cubism was trying to escape this weird<br />
house that it got caught in.”<br />
In his own house, the “ghost of cubism”, acrobatic<br />
2x4 timber frames are inserted into and around<br />
the existing house bringing light and movement to<br />
a 1920s typical middle-class suburban house of<br />
Santa Monica.<br />
Almost a decade earlier, in 1964 in Hollywood,<br />
Danziger House, a three-volume structure was made<br />
of two shifted wooden boxes connected by a wall.<br />
Each box contained two stories of high-ceilinged<br />
space and was originally intended to be built with<br />
Corbusien Beton Brut. However, due to a very limited<br />
budget, the architect, Frank Gehry, changed the<br />
construction method to the two-by-four stud wood<br />
construction that is ubiquitous in the area. The<br />
two stucco-sprayed wooden boxes both welcome<br />
people with tall double space. The ceiling surface<br />
with exposed wood studs covers the entire space<br />
far overhead, and openings cut high above the space<br />
allow the ceiling to float brightly.
WOOD IS ...<br />
51<br />
“Wood as Everyday Material.. a strategy for introducing<br />
the concepts of movement and time into architecture<br />
while dealing with budgetary constraints. It creates<br />
large spaces inside while taking advantage of its<br />
inexpensiveness. “<br />
“.…ตอนนั้นชานเมืองดูจะไม่มีที่สิ้นสุด มันถูกสร้างขึ้นอย่าง<br />
รวดเร็วด้วยระบบโครงไม้ 2x4 ฉาบปูน ถ้าคุณขับรถ คุณ<br />
จะเห็นอาคารไม้ที่ยังไม่เสร็จ กำ าลังก่อสร้างยาวไปเป็นไมล์ๆ”<br />
Gehry ใช้โครงสร้างไม้ระบบ 2x4 ซ้ำาๆ ในกลุ่มบ้านที่เขา<br />
ออกแบบในช่วงเริ่มต้นของการทำางาน มันเป็นกลยุทธ์ใน<br />
การใช้ประโยชน์จากการจัดการกับข้อจำากัดทางงบประมาณ<br />
ระบบ 2x4 นอกจากจะสร้างพื้นที่ขนาดใหญ่ได้ในราคาที่<br />
ย่อมเยา ยังเป็นตัวแทนของความธรรมดา ไม้ในฐานะวัสดุ<br />
ในชีวิตประจำาวัน<br />
“..สถาปัตยกรรมถูกโยงและผูกไว้กับปัญหาของการใช้งาน<br />
มากเกินไป….. พื้นที่แบบห้องเดี่ยว เป็นแนวคิดที่ดึงดูดผม<br />
เพราะเป็นวิธีที่สามารถหนีออกจากไม้ค้ำายันพวกนี้ ..สิ่งที่<br />
ลูกค้าต้องการ สิ่งที่คุณต้องการ งบประมาณ กฏหมาย<br />
ทั้งหมดเป็นเพียงแค่ไม้ค้ำายัน..”<br />
อะไร คือสิ่งที่ทำาให้สถาปัตยกรรมยืนได้ด้วยตัวเองเป็น (หรือ<br />
ดูเหมือนเป็น) อิสระจาก function และความต้องการอื่นๆ<br />
สำาหรับ Gehry มันคือการออกแบบพื้นที่”ห้องเดี่ยวขนาด<br />
ใหญ่” มาโดยตลอด ความพิเศษของ Gehry อยู่ที่วิธีการ<br />
แปลสิ่งเหล่านี้ ไปสู่วิธีการห่อหุ้ม และถึงวิธีการยืนอยู่ของ<br />
อาคาร โครงไม้ที่ถูกเปิดเผยในห้องเดี่ยวขนาดใหญ่ ทำางาน<br />
ไปพร้อมๆ กับการกำาหนดขนาด Volume ให้สอดคล้อง<br />
กับพื้นที่ด้านในเพื่อให้เกิดห้องเดี่ยว มันคือวิธีการที่ Gehry<br />
เรียกมันว่า วิธีหมู่บ้าน ซึ่งผลที่ได้มีลักษณะเป็นกลุ่มของ<br />
volume<br />
เมื่อเวลาผ่านไป ระบบโครงสร้างไม้ 2x4 ค่อยๆ หายไป<br />
จากงานของ Gehry แต่วิธีการสร้างความสัมพันธ์ ระหว่าง<br />
ขนาดของพื้นที่กับ Volume เป็นสิ่งที่ถูกค้นหาอย่างต่อเนื่อง<br />
ในงานที่ตามมาของเขา การก่อสร้างด้วยระบบโครงไม้ 2x4<br />
ของอเมริกาฝั่งตะวันตกในช่วง 1960 น่าจะเป็นตัวกระตุ้น<br />
ที่สำาคัญของกระบวนการค้นหาและสร้างความสัมพันธ์แบบ<br />
ตรงไปตรงมา ระหว่างพื้นที่ภายในและวิธีการตั้งอยู่ของ<br />
สถาปัตยกรรม<br />
“...The suburbs were endless. And it was all being<br />
done very quickly with two-by-fours, wood, studs<br />
and plaster. You drove around; you’d see miles of<br />
unfinished wooden buildings as they were being<br />
constructed.”<br />
Wood as Everyday Material: In a series of houses<br />
that Gehry designed early in his career, two-by-four<br />
was a strategy for introducing the concepts of movement<br />
and time into architecture while dealing with<br />
budgetary constraints. It creates large spaces inside<br />
while taking advantage of its inexpensiveness.<br />
“Architecture is so cluttered with problems of function…For<br />
me.. the one-room building…..appealed<br />
to me because I was trying to look for a way to<br />
get rid of the crutches...The client wants this, you<br />
want that, budget, building codes, zoning - all that.<br />
They're all crutches.”<br />
How can architecture exist autonomously while being<br />
(or appearing to be) isolated from its function and<br />
other architectural requirements (or contents)? From<br />
the beginning of his career, Gehry has consistently<br />
designed huge one-room spaces to address this<br />
issue. Yet, Gehry's invention came when he translated<br />
it into how the building stands. The wooden<br />
frame is exposed in the huge one-room space, and<br />
the architectural exteriors are set in a volume that<br />
corresponds immediately to the size of the space<br />
or what he called, a village type, as it results in<br />
multiple volumes.<br />
Over the years, the 2x4 gradually fell out of use, but<br />
the technique of creating a relationship between the<br />
size of the space and the volume was explored in<br />
later works. The assemblage of interiors and volumes<br />
in collusion...The two-by-four constructions of the<br />
60s on the West Coast were at least the trigger for<br />
that pursuit, the direct relationship between the<br />
interior and the way the architecture stands.
52<br />
Image credit: ©Gehry Partners, LLP.
53<br />
08<br />
08<br />
ภายใน Danziger Studio &<br />
Residence ในช่วงที่<br />
Danziger ยังอยู่อาศัยใน<br />
บ้าน Danziger ขายบ้าน<br />
ของเขาหลังจากที่เขาอยู่ที่<br />
บ้านนั้น กว่า30ปี ปัจจุบัน<br />
บ้าน Danziger ถูกปรับปรุง<br />
เป็นที่ตั้งของ Gallery ชื่อ<br />
Seventh House
54<br />
theme<br />
“It can create many links<br />
between the different<br />
systems. Sometimes,<br />
“so numerous that you<br />
don’t see them anymore.”<br />
09<br />
Hebelstrasse<br />
Apartments, Basel<br />
4. Accessibility<br />
ไม้ อยู่ในแทบทุกพื้นที่ ตั้งแต่การเริ่มต้น ของแทบทุก<br />
วัฒนธรรม ด้วยประวัติและเรื่องราวที่หลากหลาย ทำาให้<br />
ไม้สามารถสร้างจุดเชื่อมโยงระหว่างระบบได้ บางครั้ง<br />
“มากจนคุณไม่สามารถเห็นมัน”<br />
ผลงานในระยะแรกของ Herzog de Mouron อย่าง Studio<br />
Frei ที่ Weil am Rhein หรือบ้านไม้อัดที่ Bottmingen<br />
แสดงให้เห็นว่าไม้สามารถทำาหน้าที่เป็นตัวเชื่อมโยงระหว่าง<br />
ภาพทางสถาปัตยกรรมที่แตกต่างกันได้ ไม่ว่าจะเป็น<br />
โรงเรียนไม้อนุบาล หรือกระท่อมไม้ ในสวนหลังบ้าน หรือ<br />
งานช่างไม้ญี่ปุ่น หรือแม้แต่ Pavilion ของ Corbusier<br />
ที่อพาร์ตเมนท์บนถนน Hebel แผ่นไม้โอ๊คและเสาไม้โอ๊ค<br />
ที่ถูกปรับแต่งด้วยมือ พร้อมพื้นไม้ของระเบียงทั้งสองชั้น<br />
“สร้าง “พื้นผิว” ที่มีความลึกที่แตกต่างให้กับสัณฐาน เป็น<br />
เหมือนห้วงอากาศระหว่างพื้นที่ภายใน และภายนอก”<br />
สำาหรับคลังสินค้าให้ Ricola ใน Laufen ผนังที่ถูกปลดปล่อย<br />
จากหน้าที่ของการรับน้ำาหนัก ทำาหน้าที่สร้างสัดส่วนเฉพาะ<br />
ให้กับปริมาตร “โครงสร้างซ้ำาๆ ของ facade เมื่อเดินเข้าใกล้<br />
ค่อยๆ เปลี่ยนสถานะเป็นชิ้นส่วนรับแรง ที่ต่อกันแบบหยาบๆ<br />
….แนวคิด เรื่องชั้นเก็บของ ไม่ใช่แนวความคิดที่ถูกใช้กับ<br />
อาคาร แต่เป็นสิ่งที่อาคารนั้นเป็น”<br />
4. Accessibility<br />
Wood has been everywhere since the start of almost<br />
every civilization. It has multiple histories, multiple<br />
stories. It can create many links between the different<br />
systems. Sometimes, “so numerous that you don’t<br />
see them anymore.”<br />
Herzog and de Meuron’s early works, such as Frei<br />
Studio in Weil am Rhein or the plywood house in<br />
Bottmingen show how wood can establish connections<br />
between different architectural pictures whether<br />
it be wooden barrack-like buildings for kindergartens<br />
or the sheds of the neighbouring garden or Japanese<br />
craftsmanship or even Corbusier’s pavilion.<br />
At the Apartment on Hebelstrasse, the oak panels<br />
together with hand-tuned oak columns and wooden<br />
floor of the two loggias form “a ‘surface’ to the<br />
configuration with varying depth, a kind of timber<br />
spatial layer between interior and exterior”<br />
For the Ricola Storage in Laufen, the wall which had<br />
liberated from its function as a supporting structure,<br />
“creates a specific proportion for an object-like<br />
volume”. Upon approaching, “the repetitive structure<br />
of the facades falls apart into its carrying and loading<br />
components that adjoin one another in a harsh<br />
way... The idea of stocking shelves is not applied to<br />
the building but is embodied by the building itself.”
WOOD IS ...<br />
55<br />
09<br />
Image credit: Architekturzentrum Wien, Collection, Photo: Margherita Spiluttini
56<br />
theme<br />
ใน Goetz Gallery ที่มิวนิค กล่องคอนกรีตที่ถูกกดลงไปใน<br />
ดิน ถูกวางทับด้วยกล่องไม้ที่สูงเท่ากัน ไม้ถูกจัดการให้เท่า<br />
และเหมือนกับคอนกรีตมากที่สุด แกลอรี่สองชั้นมีตำาแหน่ง<br />
และขนาดของช่องแสงด้านบนเท่ากัน จากภายในมันมี<br />
ลักษณะเหมือนกันมากจนยากที่จะแยกได้ ภายในกล่องไม้<br />
เสาที่จำาเป็นทางโครงสร้าง วิ่งผ่านช่องแสงเป็นระยะ แต่การ<br />
มีอยู่ของมันถูกทำาให้จางลง ด้วยกระจกสีขาวขุ่นที่ติดตั้ง<br />
จากภายใน กล่องไม้สี่เหลี่ยมผืนผ้าถูกสร้างด้วย Grid ขนาด<br />
ประมาณ 4.7x6.7 เมตร จำานวน 5 ชุด ซึ่งเป็น span ที่ใกล้<br />
เคียงกับ span ที่สร้างจากโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก<br />
ความสูงรวม 9.4 เมตรของอาคาร บวกกับท่อคอนกรีต<br />
ขนาดเล็กสองอัน ที่ถูกวางในระดับเดียวกับพื้นด้านนอก<br />
สำาหรับพื้นที่ออฟฟิส ยิ่งทำาให้อาคารนี้เหมือนอาคารสามชั้น<br />
เข้าไปอีก แต่ถ้ากล่องคอนกรีตเล็กสองกล่องนี้ ทำาหน้าที่รับ<br />
แรงจริง คานขนาด 40 cm ของกล่องไม้ด้านบน ก็จะต้อง<br />
ทำาจากคอนกรีตเสริมเหล็กไม่ใช่ไม้ จากด้านนอก พื้นผิว<br />
สีเทาอุ่นคล้ายคอนกรีต ค่อยๆ โชว์ผิวของคานไม้ Glulam<br />
และรอยต่อของไม้อัด เมื่อเราเข้าใกล้<br />
ที่นี่ ไม้ ไม่ได้ถูกใช้ เพื่อคุณสมบัติที่เป็นเนื้อแท้ของมัน หรือ<br />
เพื่อความต่อเนื่องของประวัติศาสตร์หรือประเพณี แต่มัน<br />
ถูกบูรณาการเข้าไปในองค์ประกอบ แม้แต่คุณสมบัติและ<br />
ลักษณะเฉพาะด้านกลศาสตร์ของไม้ ก็ถูกนิยามใหม่ บน<br />
ความสัมพันธ์กับวัสดุอื่นๆ<br />
In Goetz Art Gallery, Munich, a two-storey building<br />
consisting of a partially submerged concrete box<br />
topped by a wooden box of the same height, wood<br />
is treated to appear as equivalent to the concrete<br />
as possible. The two galleries both have the same<br />
high-side light with one-third the height of the box,<br />
are so similar that they are indistinguishable in the<br />
interior. Structurally required columns cross the<br />
high sidelight in the wooden box, but the presence is<br />
blurred by the milky white glass which was installed<br />
on the interior side as well. The wooden box is made<br />
up of five sets of approximately 4.7m x 6.7m grids<br />
repeated to form a rectangular outline, the span of<br />
which is almost identical to the span that could be<br />
formed by a concrete structure. The total height of<br />
9.4 m and two small concrete tubes which are placed<br />
to contain an office as a continuation with the ground<br />
level made it look even more like a three-story. A<br />
concrete-like tinted warm grey surface started to<br />
reveal a texture of glulam beam and the joints of<br />
the plywood when approaching the building itself.<br />
Here, wood is not pursued for its intrinsic qualities<br />
or as an extension of its historical use, but rather,<br />
it is integrated into the overall organization of the<br />
building as part of a framework. Even the properties<br />
and mechanical characteristics of wood were<br />
redefined in relation to other materials.<br />
10<br />
Sammlung Goetz,<br />
Munich<br />
10<br />
Image credit: wikicommon
WOOD IS ...<br />
57<br />
”ผมเชื่อว่ามีสถานที่ที่ถูกกำาหนด หรือถูกวางโครงสร้างไว้<br />
ล่วงหน้า การแทรกแซงที่นอบน้อมและ เหมาะสม ที่อาจ<br />
จะเป็นแค่การเน้นอะไรบางอย่างของสถานที่นั้น อาจจะ<br />
เหมาะสมกว่า การตะโกนป่าวประกาศ” วิธีการของพวก<br />
เขา ไม่ใช่ความพยายามในการสร้าง "ศูนย์กลางใหม่ที่<br />
อิสระ" แต่เป็นการตีความวัสดุ สภาพแวดล้อม และบริบท<br />
แล้วกำาหนดระยะห่างที่เหมาะสม เป็นความแตกต่างที่เริ่ม<br />
เห็นเมื่อเข้าไปมองใกล้ๆ หรือเมื่อสังเกตด้วยระยะเวลาที่<br />
ยาวนาน ที่นี่ "เวลาคือส่วนของเครื่องมือในการทำางาน"<br />
ความทำางานง่าย และเข้าถึงได้ง่าย ทำาให้ไม้สามารถย้อม<br />
เลียนแบบ หรือเชื่อมต่อ กับพื้นที่หรือฐานของการอ้างอิง<br />
ได้หลากหลาย ไม่ว่าคุณจะเรียกคุณลักษณะนี้ ว่าความ<br />
ปรุโปร่ง หรือความไม่มีตัวตน ก็ตาม ไม้สามารถเป็นพื้นที่<br />
แห่งการทดลอง ของกระบวนการสร้างความเป็นนามธรรม<br />
ด้วยมิติของการอ้างอิง<br />
5. Longevity<br />
"Shikinen Zotai" หรือ การรื้อสร้างใหม่ตามปีที่กำาหนด<br />
ไม่ว่าจะเป็นการสร้างใหม่ทั้งหมด หรือเฉพาะส่วน เคยเป็น<br />
พิธีที่ถูกปฏิบัติอย่างแพร่หลายตามศาลเจ้าในประเทศญี่ปุ่น<br />
ปัจจุบันจำานวนศาลเจ้าที่ยังคงปฏิบัติอยู่ลดน้อยลงมาก<br />
การที่ศาลเจ้าบางแห่งเลิกประเพณีนี้ไป เพราะอาคารถูกขึ้น<br />
ทะเบียนเป็นอาคารอนุรักษ์ บ่งชี้ความแตกต่างทางความ<br />
คิดต่อความต่อเนื่องและยืนยาว<br />
หนึ่งใน Shikinen Zotai ที่ยังคงเหลือ และใหญ่ที่สุด คือ<br />
ของศาลเจ้าหลวงที่ Ise ที่ถูกเรียกว่า Shikinen Sengu ซึ่ง<br />
เกิดขึ้นทุกๆ 20ปี มาเป็นเวลากว่า 1300 ปี มันเป็นตัวอย่าง<br />
ที่โด่งดังของความยั่งยืนที่ไม่ต้องคงทนเป็นตัวอย่างของ<br />
การมองสถาปัตยกรรมเป็นเครือข่ายของปรากฏการณ์ที่มี<br />
กระบวนการและอาณาบริเวณ ที่นี่ ระยะเวลา 20 ปี ไม่ใช่<br />
ระยะห่าง แต่เป็น 20 ปี ของการเตรียมการและการมีส่วน<br />
ร่วม เป็นช่วงเวลาของการฝึกฝนและแสดงความสามารถ<br />
ของช่างแขนงต่างๆ ซึ่งรวมถึงพิธีกรรมและเทศกาลต่างๆ<br />
ที่มีอย่างต่อเนื่อง แต่ความต้องการไม้ฮิโนกิขนาดใหญ่<br />
คุณภาพสูงมากกว่า 10,000 ต้น ทุกๆ 20 ปี ต้องการวงจร<br />
ที่ยาว และแม่นยำามากกว่านั้น ตั้งแต่ประมาณศตวรรษ<br />
ที่ 11 ไม้ฮิโนกิขนาดใหญ่ที่จำาเป็นในการก่อสร้างเริ่ม<br />
ขาดแคลน การบริโภคอย่างต่อเนื่องโดยการเปลี่ยนที่หา<br />
ทรัพยากรไปเรื่อยๆ โดยไม่ปลูกทดแทน เกิดขึ้นเป็นเวลา<br />
นาน แผนจัดการป่า 200 ปี ที่ถูกประกาศ ในปี 1923 เป็น<br />
ความพยายามจริงจังครั้งแรกในการจัดการและดูแลป่าของ<br />
ศาลเจ้าเอง หลังจากนั้นเกือบ 100 ปี ใน "Shikinen Sengu"<br />
ครั้งล่าสุด เมื่อปี 2013 เป็นครั้งแรกตั้งแต่ยุคคามาคุระที่<br />
ศาลเจ้า สามารถใช้ไม้ฮิโนกิบางส่วนประมาณ 20% ของ<br />
ปริมาณทั้งหมดจากป่าของศาลเจ้าเอง 20%ใน 100 ปี!<br />
”…I believe that there are places already so strongly<br />
predetermined or pre-structured that very subordinated,<br />
well-suited interventions, which only accentuate<br />
the place in a small way, are more appropriate<br />
than loud statements.” Their approach was not<br />
an attempt to build up "a new and independent<br />
centrality" but rather how to interpret materials,<br />
surroundings, and context, and then set a proper<br />
distance from them, a difference that gradually<br />
emerged when looking closer or when observed with<br />
a longer period. Here, “time is part of a working tool”.<br />
Wood is easy to work with. It can bleach, mimic, and<br />
connect with places or references. Through all these<br />
accessibilities, wood creates differences. Whether<br />
this quality is called transparency or immateriality,<br />
in either case, wood was a central material in experimentation.<br />
It is a process of abstraction thanks to the<br />
plural dimensions of references.<br />
5. Longevity<br />
The culture of the Shikinen Zotai or periodic rebuilding,<br />
whether total rebuild or partial rebuild of specific<br />
elements, used to be practiced in a number of<br />
shrines in Japan. Today, the number has decreased,<br />
some ironically, stop this tradition due to the “preservation”<br />
after being registered as cultural heritage.<br />
One of the remaining practices is the one of the Ise<br />
Jingu, or the Shikinen Sengu, which has been carried<br />
out approximately. every 20 years for over 1300 years.<br />
It is a famous exemplar of longevity that does not<br />
center around durability. A great example of how<br />
to see architecture not as an individual entity but<br />
a collective phenomenon with its own territory and<br />
process. The 20-year interval here doesn’t mean<br />
a 20-year gap but 20 years of preparation and<br />
involvement. A continued practice of skilled workers<br />
involving constant rituals and festivals. However, the<br />
need for more than 10,000 large, high-quality Japanese<br />
cypresses of hinoki every 20 years requires a<br />
much more precise and longer cycle. From around<br />
the 11th century, the depletion of high-quality hinoki<br />
became clear. The phenomenon of not cultivating<br />
resources, but continuously consuming by changing<br />
the logging location continued for a long time. In<br />
1923, a 200-year plan of forest management, an<br />
initiative to ensure a sustainable supply of Hinoki<br />
from the shrine-owned forests was first announced.<br />
About 100 years later, during the latest Shikinen<br />
Sengu in 2013, for the first time since the Kamakura<br />
period, a portion of Hinoki, just over 20% of the total<br />
needed, could be supplied from the shrine-owned<br />
forests. Barely 20% in 100 years!
58<br />
theme<br />
11<br />
หลังจากที่ไม้ถูกตัดและ<br />
เคลื่อนออกจากภูเขา จะ<br />
ถูกลำาเลียง เคลื่อนย้ายทาง<br />
เรือ และทางบก เป็นการ<br />
นำาเอาความเป็นเทศกาล<br />
มาช่วยเปิดกระบวนการ<br />
ทำาให้ผู้คนจำานวนมากใน<br />
พื้นที่ที่เกี่ยวข้อง สามารถ<br />
เข้ามามีส่วนร่วม สร้าง<br />
ความผูกพันและความ<br />
คุ้นชิน
WOOD IS GOOD<br />
59<br />
11<br />
Image credit: ©Jingushicho
60<br />
theme<br />
12<br />
Misoma Hajime Sai<br />
( 御 杣 始 祭 ) หรือพิธี<br />
เปิดภูเขา Misoma เป็นพิธี<br />
แรกๆ ในพิธีจำานวนมาก<br />
ที่เกิดขึ้นในระยะเวลากว่า<br />
แปดปีของการ”ก่อสร้าง”<br />
เป็นการแสดงความเคารพ<br />
ต่อป่า และต้นไม้ ไม้ที่ทำา<br />
หน้าที่เป็นเสาที่ใหญ่ที่สุด<br />
ของโถงหลักของศาล เมื่อ<br />
ถึงเวลา Shikinen Sengu<br />
หลังจากถูก “รื้อ” แล้ว จะ<br />
ถูกปรับเปลี่ยนและใช้ต่อ<br />
อีก 20 ปี ในฐานะ ประตู<br />
Torii ที่ทางเข้าของศาล<br />
และหลังจากนั้นอีก 20 ปี<br />
จะถูก ย้ายไปทำาหน้าที่<br />
เป็นประตู Torii ในเมือง<br />
Kameyama และ Kuwana<br />
ซึ่งเป็นทางเข้าของ Ise<br />
ในอดีต<br />
“Wood offers time to nurture commitment, a period to confirm<br />
the trust and care of the people. It presents options-depending on<br />
the will of those involved, care and commitment can be added<br />
to maintain or to release it back into the wild.”<br />
Image credit: ©Jingushicho<br />
12<br />
1 Warren, W. (2007). Jim Thompson: The House on The Klong (pp27).<br />
2 Ishiyama, O. (1982). Barracks Jodo (pp23).<br />
3 Grahame, A., Wilkhu, T. (2017). Walter Ways and Segal Close: The Architect Walter Segal and London’s Self-Build Communities.<br />
4 Vrachliotis, G., Kleinmanns, J., et al. (2017). Frei Otto: Thinking by Modeling.<br />
5 Frank Gehry Interviewed by Obrist, H. U. (2016). Lives of the Artists, Lives of the Architects (pp158).<br />
6 Frank Gehry Interview from Friedman, M. (2009)<br />
7 El Croquis Herzog de Meuron 1981-2000 (pp80).<br />
8 Herzog, J. (1988). The Hidden Geometry of Nature (in Herzog & De Meuron 1978-1988: The Complete Works Volume1 (1997), pp209).<br />
9 Herzog, J. (Interviewee), & Zaera, A. (Interviewer). Continuities (in El Croquis: Herzog & De Meuron, 1981-2000, pp 22).<br />
10 Unno, S. (2022). Mori to Ki to Kenchiku no Nihonshi (pp. 199-209).
สิ่งสำาคัญอีกอย่างที่ควรคำานึงคือความจริงที่ว่า นี่คือระบบ<br />
ของศาลเจ้าที่ทั้งศักดิ์และสิทธิ์สูงที่สุดในประเทศญี่ปุ่น ว่า<br />
กันว่า "Shikinen Sengu" ครั้งล่าสุด ใช้งบประมาณกว่า<br />
55 พันล้านเยน มากกว่าครึ่งมาจากค่าไหว้เจ้าที่เก็บจาก<br />
ศาล 80,000 กว่าแห่งทั่วประเทศญี่ปุ่น ที่เหลือมาจากการ<br />
บริจาคโดยตรงจากกลุ่มธุรกิจและการเมือง มันไม่ใช่แค่<br />
เรื่องของวงจรของคน วัสดุ และเทคโนโลยี แต่รวมไปถึง<br />
กลยุทธ์ในการรณรงค์และการหาทุน การขยายอิทธิพลผ่าน<br />
กิจกรรมทางวัฒนธรรม<br />
พัฒนาการทางเทคโนโลยี ทำาให้ไม้ กลายเป็นสื่ออเนกประสงค์<br />
ปัจจุบันเราสามารถสร้างชิ้นส่วน ไม้ขนาดใหญ่ได้ ด้วยวัตถุดิบ<br />
ที่เล็กและเกรดต่ำาลง ทำาให้สามารถใช้ประโยชน์จากไม้ที่มี<br />
วงจรชีวิตสั้นลง นอกจากนั้นมันยังทำาให้เราตระหนักได้ว่า<br />
ไม่มีวัสดุ หรือระบบวิเศษที่สามารถอยู่อย่างยั่งยืนได้ด้วย<br />
ตัวของมันเอง ระบบและกลยุทธ์ที่ดีเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ แต่<br />
คงไม่พอเพียง ประเด็นอาจจะอยู่ที่ศิลปะของการสร้างความมี<br />
ส่วนร่วม และเหนือสิ่งอื่นได้การสร้างสิ่งที่คนรัก และใส่ใจจริง<br />
ความยืนยาวของสถาปัตยกรรมไม้ แสดงถึงปริมาณของ<br />
ความใส่ใจและทรัพยากรที่ถูกมอบให้ตลอดช่วงอายุ ลอง<br />
นึกถึงพื้นที่เมืองเก่าของเกียวโต สิ่งที่เราเห็นไม่ใช่แค่กลุ่ม<br />
อาคารไม้ แต่มันคือความเอาใจใส่และความต่อเนื่องของ<br />
วัฒนธรรม การที่เราแทบไม่เห็นไม้ในพื้นที่ทางประวัติศาสตร์<br />
ในอยุธยา ไม่ได้หมายถึงไฟสงครามเพียงอย่างเดียว แต่<br />
หมายถึง ความขาดช่วงของวัฒนธรรม ข่าวการทุบอาคาร<br />
คอนกรีตจำานวนมาก น่าจะสร้างความกระจ่างแล้ว ว่าความ<br />
คงทนไม่ได้หมายถึงความยั่งยืน ความไม่คงทนและคุณสมบัติ<br />
ที่ย่อยสลายได้ของไม้ อาจกลายเป็นข้อดีได้ ไม้ ให้เวลาใน<br />
การยืนยันความใส่ใจ และให้โอกาสในการปลูกฝัง เป็นการ<br />
เปิดตัวเลือกที่จะดูแลเอาใจใส่เพื่อรักษาให้ยืนยาว หรือเลือก<br />
ที่จะปล่อยเค้ากลับไป<br />
เมื่อพาไม้ออกจากธรรมชาติ ความอ่อนธรรมชาติของ<br />
ไม้ ทำาให้มันต้องการการดูแลที่ต่อเนื่องจากมนุษย์ ไม่<br />
ว่าจะตั้งใจหรือไม่ ไม้นำาความธรรมดา เข้ามาในงาน<br />
สถาปัตยกรรม บางครั้งพร้อมกับความลำาบากที่ต้อง<br />
ดูแล บางครั้งในฐานะคู่ตรงข้ามของความสูงส่ง ที่เคย<br />
ผลัก (ทั้งร่างกาย และความเข้าใจของ) มนุษย์ออกจาก<br />
สถาปัตยกรรม ไม้เปิดเผยสิ่งที่เคยถูกจัดการในกล่องดำา<br />
เปิดโอกาสในการวางความสัมพันธ์ที่จับต้องได้ ระหว่าง<br />
ธรรมชาติ คน เทคโนโลยี เวลา และวงจร ไม้ช่วยตอบ<br />
ว่าทำาไมเรากำาลังเขียนเรื่องวัสดุอยู่ในวันนี้ การทำางาน<br />
กับคุณสมบัติของระบบ มาพร้อมกับประเด็นของความ<br />
ธรรมดาที่ว่านี้<br />
WOOD IS ...<br />
It is essential to recognize that these are systems<br />
of the most sacred, the top of the top. The latest<br />
Shikinen Sengu is estimated to cost around 55<br />
billion JPY. More than half come from the first<br />
offering fees collected from over 80,000 shrines<br />
nationwide. The remaining comes from direct donations<br />
from the political and business sectors. In other<br />
words, it’s not only about achieving circularity that<br />
incorporates human, material and technology, but<br />
it also involves campaigns through cultural events,<br />
and a strategic fundraising system- a perfect fanbased<br />
process economy!<br />
Technological advancement has transformed wood<br />
into a more versatile medium. Today large-scale<br />
wooden components in contemporary architecture<br />
can be made from smaller or lower grades of wood,<br />
thus shortening the cultivation process. Still, the story<br />
of Ise reminds us how there’s no magic material or<br />
system that can be sustained without effort. A strategic<br />
system is necessary but not enough. Rather,<br />
it’s about the art of engaging people and, above all,<br />
creating something they genuinely care about.<br />
The longevity of wooden constructions directly<br />
means the volumes of care and commitment they<br />
have received over the years. Think of those wooden<br />
temples and houses in Kyoto, it’s not just the<br />
building, but the continuity of the building culture<br />
and unwavering commitment behind it. The fact that<br />
the wooden part of the historical sites of Ayutthaya<br />
has barely survived, not only indicates the impact of<br />
fires and wars but also the discontinuity of culture.<br />
The news of demolishing modern concrete buildings<br />
reminds us that durability doesn't necessarily equate<br />
to sustainability. The decaying nature of wood can<br />
be seen as an advantage today. Wood offers time<br />
to nurture commitment, a period to confirm the trust<br />
and care of the people. Depending on the will of<br />
those involved, care and commitment can be added<br />
to maintain or to release it back into the wild.<br />
With softness originating from nature, once brought<br />
out, wood requires regular maintenance by human<br />
hands. Whether intentional or not, it introduces the<br />
idea of ordinariness to architecture, sometimes with a<br />
certain burdensomeness for care, sometimes against<br />
the idea of nobility which keeps people at a distance<br />
(from understanding and bodily experience). It uncovers<br />
what has, until recently, been blindly handled<br />
behind—a tangible plot between nature, humans,<br />
technology, time, and cycles in a single project.<br />
Here, wood offers why we write on material today.<br />
We pose the properties of the system in a project, the<br />
world in which the "ordinariness" is also a concern.<br />
61<br />
ภรพัสุ ศิริคุรุรัตน์<br />
ผู้ร่วมก่อตั้งสำนักงาน<br />
bsides และอาจารย์ประจำ<br />
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์<br />
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์<br />
ภรพัสุเคยทำงานในฐานะ<br />
นักวิชาการวัฒนธรรม<br />
และสถาปนิก ที่สำนักงาน<br />
ศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย<br />
กระทรวงวัฒนธรรม ในปี<br />
2021 ภรพัสุได้รับปริญญา<br />
เอกด้านสถาปั ตยกรรม<br />
จากมหาวิทยาลัยโตเกียว<br />
ทาคุมิ ไซโต<br />
ก่อตั้ง bsides สำนักงาน<br />
ออกแบบสถาปั ตยกรรม<br />
ที่กรุงเทพในปี 2012 หลัง<br />
จากจบการศึกษาระดับ<br />
ปริญญาโท ด้านสถาปั ตย-<br />
กรรมจากมหาวิทยาลัย<br />
โตเกียว ทาคุมิมีประสบ-<br />
การณ์การทำงานในฝ่าย<br />
ออกแบบ บริษัท Thai<br />
Takenaka International<br />
Pornpas<br />
Siricururatana<br />
is a co-founder of<br />
bsides and a lecturer<br />
at Department of Architecture,<br />
Kasetsart<br />
University. She used<br />
to serve as a cultural<br />
officer and in-house<br />
architect at the Office<br />
of Contemporary Art<br />
and Culture, Ministry<br />
of Culture. Recently she<br />
received a doctorate<br />
degree from her alma<br />
mater, the University<br />
of Tokyo.<br />
Takumi Saito<br />
founded bsides, an<br />
architectural practice<br />
based in Bangkok in<br />
2012 with Pornpas<br />
Siricururatana. He<br />
graduated a master's<br />
degree in architecture<br />
from the University of<br />
Tokyo in 2012, and has<br />
experience working in<br />
the design department<br />
of Thai Takenaka International<br />
Ltd.
62<br />
theme / review<br />
Learning<br />
by<br />
Doing<br />
1<br />
Yangnar Studio designed a two-story wooden structure known as “Baan<br />
Tita” in San Kamphang, Chiang Mai, with a profound appreciation for the<br />
local woodworking wisdom and techniques of skilled local builders.<br />
Text: Kullaphut Seneevong Na Ayudhaya<br />
Photo Courtesy of Yangnar Studio and Rungkit Charoenwat except as noted
2<br />
01<br />
ภาพมุมสูงของบ้านทิตา<br />
02<br />
ช่องเปิดที่ส่วนครัว<br />
ถูกออกแบบให้เป็นช่อง<br />
สำาหรับนำาผักจากแปลงปลูก<br />
รวมถึงวัตถุดิบอื่นๆ เข้า<br />
มายังพื้นที่ส่วนเตรียมครัว
64<br />
theme / review<br />
ท่ามกลางพื้นที่ราบลุ่มที่อุดมสมบูรณ์โอบล้อม<br />
ไปด้วยแนวทิวเขา ของตำาบลห้วยทราย อำาเภอ<br />
สันกำาแพง จังหวัดเชียงใหม่ เรือนไม้หลังหนึ่ง<br />
ถูกปลูกขึ้นร่วมกับภูมิทัศน์ของสวนกล้วยและ<br />
พืชผักสวนครัว อาคารไม้ขนาดสองชั้นหลังนี้<br />
ถูกสร้างขึ้นด้วยความเคารพต่อภูมิปัญญาการใช้<br />
ไม้ผ่านการเรียนรู้จากช่างท้องถิ่นสถาปัตยกรรม<br />
ที่ให้ความสำาคัญต่อการทดลองถึงความเป็นไป<br />
ได้ใหม่จากแรงบันดาลใจของงานสถาปัตยกรรม<br />
พื้นถิ่นมาสู่การออกแบบร่วมสมัย เรือนไม้หลัง<br />
นี้คือ “บ้านทิตา” ผลงานของ คุณเท่ง-เดโชพล<br />
รัตนสัจธรรม สถาปนิกจากยางนาสตูดิโอ<br />
“โครงการนี้เหมือนโครงการทดลองที่เรานำาเอา<br />
ทักษะและความรู้เชิงช่างที่ได้สั่งสมมาจากการ<br />
ทำางานไม้ตลอดระยะเวลาการทำางานออกแบบ<br />
สถาปัตยกรรมมาประกอบรวมกันขึ้นเป็นผลงาน<br />
ชิ้นนี้” คุณเดโชพล กล่าวถึงภาพรวมของโครง-<br />
การบ้านทิตา โดยวัตถุประสงค์แรกที่ทำ าให้เกิด<br />
การก่อสร้างบ้านเกิดขึ้นมาจากความต้องการของ<br />
คนในครอบครัว ที่ต้องการบ้านพักอาศัยรวมกับ<br />
พื้นที่ทำางานออกแบบ ทำากิจกรรม Workshop<br />
และผลลัพธ์ที่ได้มาคือการออกแบบเรือนไม้ที่<br />
ผสมผสานภูมิปัญญาการออกแบบพื้นที่ใช้สอย<br />
จากสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ประกอบรวมเข้ากับ<br />
เทคนิคการก่อสร้างเชิงช่างจากช่างไม้ท้องถิ่น<br />
ในมิติทางสถาปัตยกรรมของบ้านทิตา ผู้ออกแบบ<br />
ให้ความสำาคัญกับการเชื่อมต่อเชิงพื้นที่โดย<br />
ใช้ภูมิปัญญาการจัดสรรพื้นที่ใช้สอยในงาน<br />
สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นตามบริบทพื้นที่ตั้ง กล่าวคือ<br />
ออกแบบให้เป็นเรือนไม้ยกพื้นสูงผังพื้นรูปตัว L<br />
และให้ความสำาคัญกับพื้นที่ ชานแดดและชานร่ม<br />
โดยพื้นที่ชานแดดคือพื้นที่ทางเข้าบ้านบริเวณ<br />
ทิศเหนือ ออกแบบไว้เป็นพื้นที่อเนกประสงค์<br />
สำาหรับการทำางาน หรือการทำา Workshop งานไม้<br />
ของยางนา สตูดิโอติดกับพื้นที่รับประทานอาหาร<br />
เมื่อเดินขึ้นบันไดจะเข้าสู่พื้นที่ชานร่ม หรือเติ๋น<br />
ในภาษาเหนือ พื้นชานไม้ตีเว้นร่องเพื่อช่วยให้<br />
ฝุ่นละอองที่ติดมากับขาตกลงไปด้านล่างตาม<br />
ภูมิปัญญาท้องถิ่น พื้นที่ชานที่เชื่อมโยงพื้นที่<br />
ชั้นล่างเข้ากับส่วนชั้นบนนี้ติดตั้งประตูเฟี้ยม<br />
เพื่อสร้างความยืดหยุ่นของการอยู่อาศัย สร้าง<br />
คุณลักษณะกึ่งเปิดโล่ง เชื่อมโยงการเชื่อมต่อ<br />
ทางสายตา รวมถึงทำาให้เกิดการถ่ายเทอากาศ<br />
เพื่อสร้างสภาวะน่าสบายขึ้นภายในพื้นที่ใช้สอย<br />
ของเรือน<br />
ถัดเข้ามาเป็นพื้นที่ครัวของบ้านอยู่ฝั่งทิศตะวัน-<br />
ออก สามารถเข้าได้สองฝั่ง จากทางฝั่งทิศใต้<br />
ทางด้านหลังบ้าน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ผู้ออกแบบ<br />
ปลูกสวนกล้วยเอาไว้ ทางขึ้นบ้านส่วนนี้มีพื้นที่<br />
ล้างเท้าไว้ก่อนขึ้นบันได และเข้าได้จากส่วนชาน<br />
ร่มที่เชื่อมกับพื้นที่อเนกประสงค์ด้านหน้าของ<br />
บ้าน พื้นของครัวในส่วนครัวไฟ และส่วนซักล้าง<br />
ปูพื้นไม้กระดานแบบตีเว้นร่องเช่นเดียวกับส่วน<br />
พื้นชานร่ม ขณะที่พื้นที่ส่วนเตรียมครัวที่เชื่อม<br />
ต่อกับส่วนห้องนั่งเล่นปูไม้กระดานแบบชิดเพื่อ<br />
ให้สอดคล้องกับการใช้สอย บริเวณพื้นที่ส่วน<br />
ครัวผู้ออกแบบได้ออกแบบช่องเปิดในระดับที่<br />
หลากหลาย ทั้งหน้าต่างบริเวณส่วนเตรียมครัว<br />
และซักล้าง รวมไปถึงหน้าต่างในระดับเดียวกับ<br />
พื้นครัว ซึ่งหน้าต่างนี้ถูกใช้เป็นช่องเปิดสำ าหรับ<br />
การหยิบจับส่งวัตถุดิบในการทำาครัว เช่น ผักที่<br />
เด็ดมาจากเรือกสวนด้านข้าง โดยไม่จำาเป็นต้อง<br />
เสียเวลาเดินผ่านตัวบ้านเข้ามาในครัว ในส่วน<br />
ของผนังถูกออกแบบให้เป็นฝาไหลไม้ ที่สร้าง<br />
คุณลักษณะของการใช้สอยได้สองแบบ ในระหว่าง<br />
การทำาครัว ฝาไหลเปิดจะช่วยเอื้อให้เกิดการ<br />
ระบายอากาศ ในช่วงฤดูหนาวหรือในโมงยามที่<br />
ต้องการความเป็นส่วนตัวผู้ใช้สอยสามารถเลื่อน<br />
ปิดกลายเป็นผนังทึบได้ เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น<br />
ที่ปรากฏในงานสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ช่องเปิด<br />
และรูปแบบของฝาไหลของผนังเหล่านี้เกิดขึ้น<br />
จากการทดลองสร้างความเป็นไปได้ของการ<br />
เชื่อมต่อระหว่างพื้นที่จากการใช้สอยจริงของ<br />
ผู้ใช้อาคาร<br />
ทางฟากทิศตะวันตกเป็นพื้นที่ของครอบครัวที่<br />
ยกระดับขึ้นมาจากส่วนนั่งเล่น ก่อนที่จะมีบันได<br />
ยกระดับไปสู่ส่วนพื้นที่ทำ างาน และห้องนอนรวม<br />
ถึงห้องน้ำา โดยผู้ออกแบบใช้พื้นที่เชื่อมต่อของ<br />
ห้องนอน และห้องน้ำาเป็นส่วนพื้นที่ทำางาน<br />
วางโต๊ะทำางานประชิดกับแนวผนังเปิดหน้าต่าง<br />
รับวิวทางฝั่งทิศตะวันตก เป็นพื้นที่ที่ผู้ออกแบบ<br />
จัดภูมิทัศน์ของพื้นที่ปลูกผักสวนครัว และพืช<br />
หมุนเวียนเอาไว้ ทำาให้มองเห็นทัศนียภาพของ<br />
ภูมิประเทศรอบข้างได้ไกลเพิ่มแรงบันดาลใจ<br />
ขณะใช้พื้นที่ทำางาน ส่วนของห้องนอนมีจำานวน<br />
สองห้องถูกแบ่งออกในแนวแกนทิศเหนือและ<br />
ทิศใต้ ออกแบบเป็นผนังแป้นเกล็ด ห้องน้ำ าอยู่<br />
มุมอาคารฝั่งทิศใต้<br />
ในส่วนของวัสดุของโครงการ ผู้ออกแบบใช้การ<br />
สะสมรวบรวมไม้เก่าสำาหรับโครงสร้างในส่วน<br />
ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเสา คาน ตง หรือโครงสร้าง<br />
หลังคา โดยในขั้นตอนการก่อสร้างใช้ทีมงาน<br />
ของยางนาสตูดิโอ ซึ่งมีทั้งสถาปนิก ช่างท้องถิ่น<br />
รวมทั้งหมด 20 คน ลงแขกกันประกอบโครง-<br />
สร้างหลักของบ้าน ตั้งแต่วางเสาลงบนตอม่อปูน<br />
จนถึงการเข้าสลักโครงสร้างหลังคา แล้วเสร็จ<br />
ภายใน 1 วัน ก่อนจะค่อยๆ ทำาในส่วนอื่นของ<br />
สถาปัตยกรรมในเวลาต่อมา ในส่วนของวัสดุมุง<br />
ผู้ออกแบบเลือกใช้แป้นเกล็ดไม้เก่าจากร้าน<br />
รับขายไม้เก่า เมื่อพิจารณาถึงการเลือกใช้วัสดุ<br />
และการออกแบบภูมิทัศน์โดยรอบ จะพบว่า<br />
ผู้ออกแบบคำานึงถึงความสำาคัญของการออกแบบ<br />
ที่คำานึงถึงวงจรชีวิต (Life Cycle) ของวัสดุก่อ-<br />
สร้างไม้ในงานออกแบบ เพื่อให้โครงการบรรลุ<br />
ประโยชน์สูงสุดในการสร้างสถาปัตยกรรม<br />
ที่สอดคล้องกับความยั่งยืนให้มากที่สุด ผ่าน<br />
ภูมิปัญญาที่ได้สะสมรวบรวมเอาไว้<br />
เมื่อกล่าวถึงมิติของการใช้งานไม้ในการออกแบบ<br />
สถาปัตยกรรม ผลงานบ้านทิตาได้สนทนาถึง<br />
ความสำาคัญขององค์ความรู้เชิงช่าง ของช่างไม้<br />
ท้องถิ่น ผ่านการแสดงออกจากการสนทนา<br />
ของไม้ต่อผู้ใช้สอยสถาปัตยกรรม บทสนทนา<br />
ที่อนุญาตให้ไม้สามารถสื่อสารตัวของมันเองได้<br />
“ในบางครั้งการแปรรูปไม้ในปัจจุบันที่อาศัย<br />
เทคโนโลยีขั้นสูง ทำาให้เกิดความเนี้ยบขึ้นกับ<br />
งานไม้ แต่ในทางกลับกันมันอาจทำาให้ไม้ขาด<br />
มนต์สเน่ห์ เพราะสเน่ห์ของไม้คือความเป็นไม้<br />
ความเป็นธรรมชาติในตัวมันเอง การแปรรูปไม้<br />
ด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น จากช่างท้องถิ่น ผ่านการ<br />
ถากไม้ การไสไม้ มันเป็นการด้น (improvise)<br />
ไม้ที่เป็นสเน่ห์” คุณเดโชพลกล่าวเสริมถึงการ<br />
ให้ความสำาคัญต่อการแปรรูปไม้ผ่านภูมิปัญญา<br />
ท้องถิ่นที่ปรากฏอยู่ในโครงการบ้านทิตา และ<br />
รวมถึงโครงการอื่นๆ ของยางนาสตูดิโอ<br />
การอนุญาตให้ไม้ได้แสดงความเป็นธรรมชาติ<br />
ปรากฏผ่านพื้นผิว การเข้าไม้ การบากเจาะ ฯลฯ<br />
เป็นคุณสมบัติที่เกิดขึ้นจากการสั่งสมองค์ความรู้<br />
ที่ยางนาสตูดิโอทดลองการใช้ไม้มาโดยตลอด<br />
และโครงการบ้านทิตา เป็นหนึ่งในความพยายาม<br />
สร้างความสมดุลระหว่างการสร้างสุนทรียศาสตร์<br />
ทางสถาปัตยกรรมของงานไม้ กับแนวทางการ<br />
ออกแบบสถาปัตยกรรมที่ยั่งยืนท่ามกลางทาง<br />
เลือกในการใช้วัสดุก่อสร้างในงานสถาปัตยกรรม<br />
ที่ทวีความหลากหลายให้แก่นักออกแบบได้<br />
เลือกใช้
LEARNING BY DOING<br />
65<br />
03<br />
มุมมองทางทิศตะวันตก<br />
ของบ้านที่ติดกับแปลงผัก<br />
สวนครัว และเป็นบริเวณ<br />
พื้นที่ทำางานและส่วน<br />
พักผ่อนของบ้าน<br />
04<br />
ภาพตัดยาวของบ้านทิตา<br />
แสดงให้เห็นความเชื่อมต่อ<br />
ของพื้นที่ระหว่างพื้นที่<br />
ชั้นล่างกับพื้นที่ชั้นบน<br />
และความสัมพันธ์ของ<br />
พื้นที่ชานแดดและชานร่ม<br />
ด้านใน<br />
3<br />
4<br />
SECTION A<br />
1. PANTRY<br />
2. LIVING AREA<br />
3. FAMILY AREA<br />
4. WORKSHOP AREA
66<br />
5
LEARNING BY DOING<br />
67<br />
6<br />
05<br />
พื้นที่ชานร่มหรือ “เติ๋น”<br />
ที่ถูกออกแบบระดับ<br />
ความสูงให้สัมพันธ์กับ<br />
การเชื่อมต่อเชิงสายตา<br />
และการเข้าถึงระหว่าง<br />
ชานแดดชั้นล่างและส่วน<br />
รับแขกชั้นบน โดยพื้น<br />
ในส่วนนี้เป็นไม้ตีเว้นร่อง<br />
เพื่อกำาจัดฝุ่นที่ติดมา<br />
กับเท้าเวลาเข้าบ้าน<br />
06<br />
พื้นที่รับแขกชั้นบน<br />
ออกแบบให้ยืดหยุ่น<br />
ด้วยประตูบานเฟี้ยม<br />
ที่สามารถเปิดเป็นพื้นที่<br />
กึ่งเปิดโล่งได้<br />
In the lush flat terrain of Houy Sai sub-district, San<br />
Kamphang district, Chiang Mai province, Thailand,<br />
there is a wooden house built within the surrounding<br />
landscape of a home-grown garden with banana<br />
trees and various edible plants. Dechophon Rattanasatchatham,<br />
an architect from Yangnar Studio,<br />
designed a two-story wooden structure known as<br />
“Baan Tita” with a deep appreciation for the local<br />
woodworking wisdom and techniques of skilled local<br />
builders. The architecture of “Baan Tita” highlights<br />
the significance of experimenting and exploring new<br />
possibilities in vernacular architecture for the design<br />
of a contemporary architectural creation.<br />
“This project is pretty much an experiment where<br />
I was able to incorporate the artisanal woodworking<br />
skills and knowledge I have acquired throughout<br />
my career in architectural practice into the design<br />
of the house,” Dechophon said in regards to the<br />
main concept behind Baan Tita’s architecture. The<br />
fundamental motivation for the creation of this<br />
house derives from the members of the family who<br />
own it and their desire for a home that combines<br />
living spaces with other functional areas meant to<br />
accommodate design-related activities as well as<br />
workshops. Such requirements gave birth to the<br />
wooden residential building, which incorporates the<br />
design of living spaces based on components and<br />
characteristics of vernacular architecture as well<br />
as the construction techniques and skills of local<br />
craftsmen and builders.<br />
From an architectural standpoint, the architect<br />
focuses on facilitating a spatial connection that<br />
employs local knowledge to create usable spaces<br />
that draw inspiration from the spatial allocation<br />
and characteristics of vernacular architecture. To<br />
further explain, the design is realized as a stilt house<br />
with an elevated floor, created with an L-shaped<br />
layout that includes outside and shaded decks as<br />
a key element. The outdoor deck is the entryway to<br />
the property, located to the north, and is built as a<br />
multi-functional space that houses Yangnar Studio’s<br />
workstation and workshop area, as well as the dining<br />
area. Walking up the steps leads to the shaded<br />
deck known as ‘Tern’ in northern Thai. The floor is<br />
made of wooden planks with grooves that allow<br />
dust and debris from the inhabitants’ feet and legs<br />
to fall through the cavities, a feature common in<br />
Thai vernacular residential architecture. The deck<br />
connects the ground floor space to the higher level<br />
via a set of folding partitions, allowing for a more<br />
flexible living space with the semi-outdoor feature<br />
that provides both a visual connection and natural<br />
ventilation, ultimately bringing thermal comfort to<br />
the overall living space.
68<br />
theme / review<br />
7<br />
GROUND FLOOR PLAN<br />
1. SHOES CORNER<br />
2. DINNING AREA<br />
3. WORKSHOP AREA<br />
4. LIVING AREA<br />
5. WASHING AREA<br />
6. BATHROOM<br />
07<br />
ผังพื้นชั้นล่าง แสดง<br />
พื้นที่ความสัมพันธ์กับ<br />
การออกแบบภูมิทัศน์<br />
โดยรอบแวดล้อมด้วย<br />
แปลงผักสวนครัว<br />
08<br />
ผังพื้นชั้นบน แสดงความ<br />
สัมพันธ์ระหว่างชานและ<br />
ส่วนพักอาศัยภายใน<br />
8<br />
1ST FLOOR PLAN<br />
1. BALCONY<br />
2. LIVING AREA<br />
3. PANTRY<br />
4. KITCHEN<br />
5. WASHING AREA<br />
6. FAMILY AREA<br />
7. BEDROOM<br />
8. WORKING AREA<br />
9. BATHROOM
LEARNING BY DOING<br />
69<br />
09<br />
พื้นที่ชานร่มและ<br />
ส่วนรับแขกของบ้าน<br />
ถูกออกแบบแนวผนัง<br />
ฝาไหลเพื่อเอื้อให้เกิด<br />
การถ่ายเทอากาศ<br />
The kitchen is located farther inside and towards<br />
the east side of the residence, and it can be entered<br />
from the south side and back of the house, where<br />
the banana trees are growing. Before walking up the<br />
steps to the higher floor and the main living area,<br />
residents and visitors can wash their feet at the<br />
foot of the staircase, where a small brick tub filled<br />
with water is provided. The room is also accessible<br />
from the shaded deck, which connects to the multifunctional<br />
ground at the front of the house.<br />
The hot kitchen and washing area’s floors are built<br />
of wooden planks with grooves in between, similar<br />
to the floor of the shaded deck. The floor of the<br />
pantry next to the family room, however, has no<br />
grooves between the planks since the space’s functions<br />
do not require such a feature. The kitchen also<br />
has a number of openings at various locations and<br />
levels, such as the pantry and washing areas, as<br />
well as windows that are built on the same level as<br />
the floor. The window allows inhabitants to place<br />
the freshly harvested home-grown vegetables and<br />
fruits directly in the pantry area without having<br />
to stroll through other living spaces of the house.<br />
The walls are made of sliding panels that serve two<br />
purposes. The panels can be left open when all<br />
the cooking takes place to enhance ventilation or<br />
slid and closed during the winter or when privacy<br />
is required, another component inspired by the<br />
local wisdom in Thai vernacular architecture. The<br />
apertures and sliding panels are genuine usergenerated<br />
functions that resulted from the architect’s<br />
experimentation with different possibilities<br />
to create efficient spatial connections.<br />
Old wood is used for the house’s columns, beams, trusses, and<br />
structural components of the roof. The building crew consisted<br />
of twenty Yangnar Studio staff members, including the architect<br />
and builders, who all worked together to construct the house’s<br />
essential elements.<br />
9
10
10<br />
พื้นที่ส่วนเตรียมครัว<br />
และส่วนครัวไฟของบ้าน<br />
ถูกออกแบบให้มีการ<br />
ระบายอากาศถ่ายเทที่<br />
พอเหมาะด้วยภูมิปัญญา<br />
การใช้ผนังฝาไหที่ปรากฏ<br />
ในงานสถาปัตยกรรม<br />
พื้นถิ่นของภูมิภาค
72<br />
theme / review<br />
11<br />
พื้นที่ส่วนซักล้างอยู่ติด<br />
กับพื้นที่ครัว ถูกออกแบบ<br />
ให้วางในตำาแหน่งของ<br />
ชานแดดฝั่งทิศใต้ของบ้าน<br />
11<br />
Located to the west is the family area, whose floor<br />
is elevated from the main living space. From here,<br />
another set of steps leads up to the working area,<br />
bedrooms, and bathroom. The architect transforms<br />
the transition space between the bathroom and the<br />
bedroom into a workspace. A fairly big table is<br />
placed next to the wall, facing a series of windows<br />
that open towards the west with a view of the<br />
beautiful outside surroundings of the edible garden<br />
that grows various vegetables on different parts of<br />
the plot all year round. As one sits at the table,<br />
looking out the windows at the scenic view of<br />
the mountain from a distance can be a source<br />
of delightful relaxation and inspiration. The two<br />
bedrooms are on the north-south axis, with the<br />
bathroom situated on the south side. The walls<br />
are constructed using a traditional architectural<br />
technique of stacked wooden planks known as<br />
‘pan gled.’
LEARNING BY DOING<br />
73<br />
Among the materials chosen for the project is<br />
old wood, used for the house’s columns, beams,<br />
trusses, and structural components of the roof.<br />
The building crew consisted of twenty Yangnar<br />
Studio staff members, including the architect<br />
and builders, who all worked together to construct<br />
the house’s essential elements, from setting the<br />
wooden columns into the concrete footing to<br />
assembling the timber parts of the roof structure.<br />
These processes took one day to complete<br />
before the rest of the house was erected in the<br />
following stages. The roofing material is made<br />
of wooden tiles bought from a local business<br />
that sells antique and recycled wooden building<br />
parts. Looking deeper into the architect’s choice<br />
of material and landscape architecture, there is<br />
an apparent effort and attention paid to the life<br />
cycle of the wooden materials used in the design<br />
in order to create the most sustainable work of<br />
architecture possible by devising all of the accumulated<br />
local wisdom and knowledge.<br />
12<br />
12<br />
รายละเอียดการเข้าไม้<br />
บริเวณบันไดขึ้นบ้าน<br />
13<br />
พื้นที่ทำา Workshop งานไม้<br />
ของบ้านบริเวณใต้ถุนบ้าน<br />
13
74<br />
theme / review<br />
<strong>14</strong>
LEARNING BY DOING<br />
75<br />
“One of the greatest attractions of wood is its unique nature.<br />
The local builders’ skills and wisdom in processing timbers<br />
into usable wooden components is what makes wood so<br />
charming because it adds all these improvisational details<br />
of how each piece of wood is cut and shaved,”<br />
Baan Tita presents an exploration of the use of<br />
wood in architectural design, serving as an interesting<br />
dialogue between the building techniques<br />
employed by local builders and their exceptional<br />
craftsmanship skills, as well as interactions between<br />
the material and users. It is a conversation that<br />
enables wood to truly express itself. “Advanced<br />
technology is sometimes utilized in the manufacturing<br />
and processing of wood, leading to products<br />
that exhibit enhanced precision and neatness.<br />
Nevertheless, on the flip side, these products lack<br />
a certain charm. One of the greatest attractions<br />
of wood is its unique nature, which sets it apart<br />
from other materials. The local builders’ skills and<br />
wisdom in processing timbers into usable wooden<br />
components is what makes wood so charming<br />
because it adds all these improvisational details<br />
of how each piece of wood is cut and shaved,”<br />
explained Dechopon about the emphasis that has<br />
15<br />
been put on the incorporation of local wisdom in<br />
the construction of Baan Tita and other projects by<br />
Yangnar Studio.<br />
The ability of wood to reveal its true nature through<br />
its surface, joinery, and traces of drilled and shaved<br />
textures is a result of Yangnar Studio’s continuous<br />
experimentation and growing understanding of how<br />
the material can be used in architecture. Baan Tita<br />
is an admirable and inspiring attempt by the studio<br />
to achieve a balance between the aesthetics of<br />
wooden architecture and a sustainable approach to<br />
architecture. This is particularly challenging given<br />
the wide range of building materials available today<br />
and the multitude of options that architects and<br />
designers have at their disposal.<br />
fb.com/YangNarStudio<br />
<strong>14</strong><br />
ภาพจากฝั่งทิศตะวันออก<br />
ของบ้าน บริเวณทางเข้า<br />
ด้านหน้าเป็นพื้นที่ทำา<br />
กิจกรรมกลางแจ้ง<br />
15<br />
บริเวณชานแดดที่เชื่อมต่อ<br />
พื้นที่ส่วนรับแขกชั้นบน<br />
เข้ากับส่วนห้องนอน<br />
และสัมพันธ์กับพื้นที่<br />
ทำากิจกรรมชั้นล่าง<br />
กุลพัชร์ เสนีวงศ์<br />
ณ อยุธยา<br />
ปั จจุบันเป็ นหัวหน้านักวิจัย<br />
สำารวจภาคสนามให้กับ<br />
Maritime Asia Heritage<br />
Survey Thailand Project<br />
มหาวิทยาลัยเกียวโต<br />
ประเทศญี่ปุ่น และนักศึกษา<br />
ปริญญาเอกสาขาสถา-<br />
ปั ตยกรรมพื้นถิ่น คณะ<br />
สถาปั ตยกรรมศาสตร์<br />
มหาวิทยาลัยศิลปากร<br />
สนใจศึกษามรดกทาง<br />
วัฒนธรรมและขณะนี้<br />
กำาลังทำาวิจัยเกี่ยวกับ<br />
สภาพแวดล้อมสรรค์สร้าง<br />
ในพื้นที่ภูมิทัศน์วัฒนธรรม<br />
มลายู<br />
Kullaphut Seneevong<br />
Na Ayudhaya<br />
is a Field Team Leader<br />
of the Maritime Asia<br />
Heritage Survey Thailand<br />
Project, Kyoto<br />
University, Japan, and<br />
a vernacular architecture<br />
Ph.D. candidate<br />
at Silpakorn University.<br />
His research on<br />
the built environment<br />
of the Malay cultural<br />
landscape is being<br />
done out of a passion<br />
for cultural heritage.<br />
Project name: Baan Tita Company name: Yangnar studio Project location: San Kamphaeng, Chiang Mai, Thailand Building Type: Wood House Completion Year: 2021 Area:<br />
150 sq.m. Lead Architect: Dechophon Rattanasatchatham Interior design: Yangnar studio Construction Supervisor: Yuttana Yanawong Structure Engineer: Yangnar studio<br />
Builder Team: Yangnar studio builder team Documentary Photographer: Yuttana Yanawong Photographer credits: Rungkit Charoenwat Materialization: Used wood source in<br />
neighborhood area, Used wooden shingle roof sheet, Local handmade brick, Cement roof tiles
76<br />
theme / review<br />
Time<br />
Passages<br />
Rush Plean-suk has transformed three old rice barns into a collection<br />
of buildings, ‘Atelier VELA’, featuring exhibition spaces and recreational<br />
areas that reflect an entwined dialogue between architecture and its<br />
surroundings.<br />
Text: Surawit Boonjoo<br />
Photo Courtesy of Sumphat gallery and Philippe Moisan except as noted
01<br />
มุมมองบริเวณส่วนหลังคา<br />
ของอาคารหลอมข้าวฝั่งซ้าย<br />
1
่<br />
่<br />
้<br />
78<br />
theme / review<br />
“ในแง่หนึ่งที่ผมชื่นชอบอาคารสถาปัตยกรรม<br />
ไม้ของไทยนั้น เนื่องจากอาคารไม้เหล่านี้<br />
สามารถสะท้อนกลับไปถึงลักษณะวิถีชีวิตของ<br />
ชุมชนและผู้อยู่อาศัย หรือให้ไปไกลกว่านั้น<br />
ถึงเรื่องของรูปแบบสังคมที่ต้องย้ายถิ่นฐาน<br />
จึงส่งผลให้อาคารไม้มีขนาดเล็ก แต่สามารถ<br />
ต่อขยายและถอดประกอบพอให้ขนขึ้นเกวียน<br />
ได้ รวมกับลักษณะเสาสูงเนื่องจากเป็นพื้นที่<br />
อุ้มน้ำา”<br />
อาคารยุ้งข้าวที่มีลักษณะเสาอยู่ด้านนอก ผนัง<br />
กลับเข้าไปอยู่ด้านใน รวมกับบรรยากาศหลัง<br />
การนำาข้าวมาเก็บในยุ้ง ที่มีผู้คนในชุมชนมาร่วม<br />
ตัวพูดคุย สังสรรค์ ร้องเพลง และรับประทาน<br />
อาหารร่วมกัน เป็นภาพความทรงจำาในอดีตที่<br />
เกิดขึ้นรายล้อมพื้นที่บริเวณบ้านขณะอาศัยอยู<br />
กับครอบครัวของรัฐ เปลี่ยนสุข แห่ง Sumphat<br />
gallery ผู้ออกแบบดัดแปลงอาคารหลอมข้าว<br />
หรือยุ้งข้าวทางภาคเหนือ เป็นชุดอาคารและ<br />
พื้นที่จัดแสดงผลงานศิลปะและงานออกแบบ<br />
รวมถึงเป็นบริเวณพื้นที่พักผ่อนหย่อนใจให้<br />
ผู้ที่ผ่านไปผ่านมาได้นั่งพักดื่มด่ำากับธรรมชาติ<br />
เครื่องดื่มและขนมหวาน สัดส่วนของกลุ่มอาคาร<br />
บริเวณอาคารฝั่งซ้ายและขวาชั้นล่างเป็นพื้นที่<br />
จัดแสดงผลงานและทำากิจกรรมต่างๆ ขณะที<br />
บริเวณด้านบนของอาคารซึ่งเป็นโครงสร้าง<br />
หลอมข้าวฝั่งซ้ายจะเป็นส่วนออฟฟิศและทาง<br />
ด้านฝั่งขวาจะเป็นสถานที่จัดแสดงผลงาน<br />
ออกแบบขนาดเล็ก ในขณะที่อาคารในตำาแหน่ง<br />
กลางขนาดเล็กได้ทำาหน้าที่เป็นอาคารพื้นที่<br />
บริการ<br />
สำาหรับกลุ่มอาคารซึ่งสถาปนิกออกแบบขึ้นใหม่<br />
ในชื่อ ‘Atelier VELA’ หรือ ‘สถานที่ทำางาน<br />
ที่อยู่ภายใต้ร่มเงา’ ที่ตั้งอยู่ ณ อำาเภอบ้านนา<br />
จังหวัดนครนายก นี้ไม่เพียงเป็นการนำาอาคาร<br />
ที่เคยใช้เป็นที่เก็บข้าวมาปรับเปลี่ยนขยับขยาย<br />
เพิ่มบริบททางพื้นที่ใหม่ พร้อมไปกับการพลิก<br />
เผยองค์ประกอบโครงสร้างเรือนไม้โบราณ<br />
หากแต่ยังแสดงบทสนทนาสอดประสานระหว่าง<br />
สถาปัตยกรรมกับสภาพแวดล้อมโดยรอบ<br />
อันนับเป็นหัวใจหลักในการออกแบบแต่ต้น<br />
อาคารทั้งสามหลัง ซึ่งได้ถูกวางแปลนให้โอบรับ<br />
ล้อมรับกับต้นไม้หลักที่มีอยู่ในพื้นที่ก่อนการ<br />
ก่อสร้าง อย่างต้นจามจุรีขนาดใหญ่ที่ยืนต้น<br />
ตระหง่าน ณ บริเวณทางเข้า<br />
กลุ่มอาคารทั้งสามเรียงแนวเป็นตัวอักษร U<br />
สอดรับไปกับร่มเงาของต้นจามจุรี ตามแนว<br />
ทิศตะวันออก-ตะวันตก ส่งผลให้ทิศทางร่มเงา<br />
ของแสงที่เกิดขึ้นภายในพื้นที่เปลี่ยนแปลงไป<br />
ตลอดทั้งวัน กล่าวคือด้วยผังของอาคารจะ<br />
ช่วยเสริมสร้างการรับรู้ถึงการเคลื่อนตัวของ<br />
เวลา ในที่นี้ก็คือร่มเงาตกกระทบอันแวดล้อม<br />
พื้นที่ ทั้งจากธรรมชาติ รวมถึงองค์ประกอบ<br />
ทางสถาปัตยกรรมส่วนต่างๆ ที่ไหวไปตาม<br />
การย้ายตำาแหน่งของดวงอาทิตย์ อันเข้ามา<br />
ตอกย้ำาถึงที่มาที่ไปของ ‘สถานที่ทำางานที่อยู่<br />
ภายใต้ร่มเงา’<br />
นอกจากนั้น รัฐ ยังเน้นย้ำาถึงอีกหนึ่งส่วนสำาคัญ<br />
ของการออกแบบอาคารและการใช้งานของ<br />
สถานที่แห่งนี้ นั่นคือความเรียบง่ายและสามารถ<br />
เข้าใจได้ง่าย โดยเมื่อไม่ว่าจะเป็นผู้ที่เข้ามาเยี่ยม<br />
ชมแกลเลอรี หรือมาแวะเที่ยวชมธรรมชาติและ<br />
ทานอาหาร ก็จะสามารถรับรู้ถึงการจัดแบ่ง<br />
สัดส่วนและบทบาทหน้าที่ของอาคารแต่ละ<br />
หลังได้อย่างชัดเจน อีกทั้งเมื่อพวกเขาเหล่านี<br />
กลับไปก็จะยังสามารถจดจำาภาพเหล่านั้นไว้ได้<br />
นี่อาจไม่ใช่เพียงการทำางานระหว่างความ<br />
เรียบง่ายทางการออกแบบอาคารไม้ หากแต่<br />
เป็นการออกแบบที่คลุกเคล้าสิ่งดังกล่าวเข้า<br />
กับธรรมชาติโดยรอบไปพร้อมๆ กัน ซึ่งสร้าง<br />
ให้เกิดบรรยากาศ ความทรงจำา เรื่องราวที่<br />
ช่วยโอบอุ้มและปลุกปั้นภาพความทรงจำาจาก<br />
องค์ประกอบต่างๆ โดยเฉพาะองค์ประกอบ<br />
ทางสถาปัตยกรรมเรือนไม้ที่หล่อหลอมไว้ด้วย<br />
ความทรงจำาและเรื่องราวอันมากมาย<br />
ยุ้งข้าวที่ประกอบก่อขึ้นเป็นกลุ่มอาคารทั้ง<br />
สามหลัง เป็นยุ้งข้าวหรือหลอมข้าวจากทาง<br />
ภาคเหนือของประเทศไทย โดยรัฐ ผู้ออกแบบ<br />
และเจ้าของโครงการได้สั่งซื้อผ่านช่องทาง<br />
ออนไลน์ในช่วงขณะของการแพร่ระบาดของ<br />
เชื้อโควิด-19 เขาเล่าต่อว่าหลอมข้าวแต่ละหลัง<br />
มีขนาดและรูปทรงแตกต่างกัน ซึ่งก็สัมพันธ์<br />
ไปกับสถานะทางสังคมของผู้เป็นเจ้าของ โดย<br />
หลอมข้าวทั้งสามหลังมีลักษณะตั้งแต่เป็น<br />
อาคารขนาดเล็กที่มีไม้ไผ่สานขัดรอบอาคาร<br />
บริเวณด้านนอกที่แสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตของ<br />
ชาวเหนือที่จะนำาอาหารเนื้อสัตว์และผักมาห้อย<br />
ตากแห้ง อาคารที่มีขนาดใหญ่ขึ้นมาอีกเท่าตัว<br />
ที่มีลักษณะแผ่นผนังไม้ปิดทึบสื่อถึงการอยู่<br />
อาศัยเป็นครอบครัวใหญ่ หรือแม้กระทั่งเรือน<br />
ขนาดใหญ่ขึ้น เป็นอาคารหน้าจั่ว มีตราประจำา<br />
ตระกูลซึ่งบอกเล่าถึงความมั่งคั่งมีอยู่มีกิน<br />
ของผู้สูงศักดิ์ ในส่วนนี้เองที่เป็นส่วนสำาคัญ<br />
อีกประการซึ่งผู้ออกแบบให้ความสนใจ<br />
นอกเหนือไปจากโครงสร้างการประกอบเข้า<br />
ไม้ที่มีรูปแบบเฉพาะอันน่าสนใจของหลอมข้าว<br />
ทางภาคเหนือ<br />
อาคารหลอมข้าวทั้งสามได้ค่อยๆ ถอดรื้อ<br />
โดยช่างไม้ผู้มีประสบการณ์ภายในพื้นที่อย่าง<br />
ประณีต อาคารถูกถอดออกนับตั้งแต่แผ่นไม้<br />
จนถึงกระเบื้องมุ้งหลังคาที่เต็มไปด้วยร่อง<br />
รอยและคราบตะไคร่ ก่อนขนส่งเดินทางมา<br />
ก่อสร้างเป็นอาคารในบทบาทใหม่ อาคารหลัง<br />
ใหม่ได้ก่อสร้างบนรากฐานคอนกรีตเสริมเหล็ก<br />
ในรูปแบบการตั้งเข้าเสาแบบสลับไปมาเพื่อ<br />
รองรับแรงลมพายุ ในส่วนบริเวณพื้นเป็นการ<br />
เทปูนขัดหยาบ ผนังอิฐมอญก่อ นอกจากนั้น<br />
ในหลายส่วนของงานสถาปัตยกรรมยังมีการ<br />
ใช้โครงไม้ไผ่สานขัดอีกด้วย<br />
เนื่องด้วยอาคารโครงสร้างไม้โบราณแต่ละ<br />
หลังเมื่อรื้อถอนออกมาก็ประสบกับปัญหา<br />
ไม้แตกชำารุดในบางส่วน ส่งผลให้หน้าต่าง<br />
อะลูมิเนียมถูกนำามาใช้ทดแทนทั้งในส่วนที่<br />
แตกหักหรือช่องลม เพื่อให้เกิดความสะดวก<br />
ในการรองรับการติดตั้งเครื่องปรับอากาศ<br />
อีกทั้งเสริมสร้างทัศนะที่ไม่ตัดขาดระหว่าง<br />
ห้องจัดแสดงผลงานกับพื้นที่ธรรมชาติโดยรอบ<br />
และในกรณีคล้ายกัน ซึ่งเกิดขึ้นกับการจัดการ<br />
กระเบื้องหลังคา เนื่องจากอายุการใช้งานที่<br />
ยาวนานของกระเบื้อง ประกอบคุณสมบัติวัสดุ<br />
เป็นรูพรุนอุ้มน้ำา ทำาให้มีความเปราะ แตกง่าย<br />
ประกอบกับการนำามาจัดเรียงใหม่ ส่งผลให้<br />
อาจเกิดการรั่วซึมของน้ำาในบางจุด ผู้ออกแบบ<br />
จึงจัดการเสริมแผ่นสังกะสี รองรับด้วยแผ่นไม้<br />
อัดกันน้ำา และต่อดัวยชั้นไฟเบอร์อีกครั้งหนึ่ง<br />
เพื่อจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้น<br />
เห็นได้ว่า การเลือกใช้วัสดุเก่าไม่ว่าจะเป็นแผ่น<br />
ผนังไม้หรือกระเบื้อง ก็จะตามมาด้วยข้อจำากัด<br />
ในการนำามาประกอบสร้างใหม่ให้สามารถคง<br />
ความดั้งเดิมไว้อย่างครบถ้วน โดยเฉพาะกับ<br />
ในกรณีนี้ที่ผู้รื้อถอนและผู้จัดการก่อสร้างใหม่<br />
เป็นช่างคนละชุด อีกทั้งผู้ออกแบบก็ไม่สามารถ
เข้ามาจัดการควบคุมดูแลได้อย่างเต็มที่กระนั้น<br />
ก็ตามด้วยความพร่องไม่สมบูรณ์แบบ อย่าง<br />
ถูกฝาถูกตัวในการนำาอาคารไม้ที่ถูกรื้อมา<br />
ประกอบใหม่แห่งนี้ ก็ช่วยสร้างเสริมความ<br />
เป็นไปได้ใหม่ๆ อันหลากหลายให้นำาไปสู่การ<br />
จัดการรับมือได้อย่างน่าสนใจไปพร้อมกัน<br />
ผลสืบเนื่องจากการปรับเปลี่ยนรูปแบบโครง<br />
สร้างของอาคาร ไม่ตอกเสาลงลึกดังรูปแบบ<br />
อาคารเดิม ร่วมกับการกลับด้านรับไม้เสาของ<br />
อาคารเข้ากับฐานคอนกรีตที่สลับไป-มา ส่งผล<br />
ให้อาคารมีความสูงชะลูด จึงนำาไปสู่การบิด<br />
รูปแบบสถาปัตยกรรม ต่อโครงสร้างหลังคา<br />
เป็นชายคาเข้าไปช่วยค้ำา ซึ่งนอกจากจะช่วย<br />
TIME PASSAGES<br />
ค้ำาโครงสร้างของอาคารแล้ว ยังเพิ่มพื้นที่<br />
บริเวณด้านล่างของอาคารให้สามารถได้ใช้งาน<br />
น่าสนใจว่าพื้นที่ที่เกิดขึ้นนี้ในมุมหนึ่งก็เข้ามา<br />
มีส่วนในการช่วยปรับมุมมอง รวมถึงเอื้อให้<br />
สามารถใช้งานบริเวณพื้นที่ใต้หลอมข้าวหรือ<br />
ยุ่งข้าวได้อย่างเต็มที่ ซึ่งแต่เดิมมักจะเป็นที่วาง<br />
สิ่งของใช้ทั่วไป<br />
การปรับเปลี่ยนให้กลายเป็นพื้นที่ยกฐานสูงขึ้น<br />
ให้สามารถได้เข้ามาใช้งานเป็นห้องจัดแสดง<br />
ผลงานศิลปะและงานออกแบบ รวมถึงพื้นที่<br />
ให้สามารถพักผ่อนหย่อนใจที่เปลี่ยนไปนี้<br />
ชวนให้ฉุกคิดถึงรูปแบบพื้นที่ที่ประหนึ่งเป็น<br />
“ใต้ถุนบ้าน” ซึ่งนอกเหนือจากการจัดเก็บจัด<br />
79<br />
วาง ก็จะเป็นบริเวณที่ผู้คนใช้พักผ่อน พูดคุย<br />
และทำากิจกรรมต่างๆ ร่วมกัน ด้วยมุมมอง<br />
นี้เองจะเห็นได้ว่าไม้แต่ละแผ่นของหลอมข้าว<br />
ที่ประกอบขึ้นเป็นอาคารแห่งใหม่ แม้จะ<br />
แปลงเปลี่ยนจากความดั้งเดิม แทรกเสริมด้วย<br />
โครงสร้างใหม่ จนท้ายที่สุดกลายเป็นสิ่งอื่น<br />
แต่สิ่งหนึ่งที่ทั้งสองอาคารยังคงไว้ไม่ต่างกัน<br />
คือ กลิ่นอายของความสัมพันธ์ระหว่างวิถีชีวิต<br />
ของผู้คนที่จะช่วยเข้ามาดำาเนินและขับเคลื่อน<br />
สถาปัตยกรรมแห่งนี้ให้รุ่มรวยไปด้วยเรื่องราว<br />
ชีวิต และความทรงจำาชุดใหม่ที่จะดำาเนินต่อไป<br />
อย่างไม่รู้จบ<br />
2<br />
02<br />
บรรยายกาศจากมุมมอง<br />
ทางเข้าแสดงให้เห็นบริบท<br />
แวดล้อมของที่ตั้งโครงการ
80<br />
theme / review<br />
3<br />
1ST FLOOR PLAN<br />
1. GALLERY<br />
2. CRAFT PRODUCT<br />
3. TEA BREAK<br />
4. PANTRY<br />
5. KITCHEN<br />
6. GUEST W.C.<br />
7. BATHROOM<br />
8. COURTYARD<br />
9. BBQ AREA<br />
4<br />
2ND FLOOR PLAN<br />
1.1 GALLERY OFFICE<br />
2.1 SMALL OBJECT DISPLAY<br />
3. STORAGE
TIME PASSAGES<br />
81<br />
The project itself is distinctive for being a revamp of old<br />
rice barns that removed unnecessary components to<br />
reveal the original timber structure and new spatial<br />
context, its design should be recognized for the way it<br />
represents an entwined dialogue between architecture<br />
and its surroundings.<br />
03<br />
ผังอาคารชั้นล่างของ<br />
โครงการ<br />
04<br />
ผังอาคารชั้นสองของ<br />
โครงการ<br />
“One thing I admire about Thai wooden architecture<br />
is how it reflects the characteristics and lifestyles<br />
of its users and dwellers. If we look even further and<br />
deeper into the social characteristics of nomadic<br />
communities, we can see how wooden buildings<br />
were designed to be small but expandable. They<br />
could be dismantled, reassembled, and transported<br />
using less advanced vehicles, such as an ox cart.<br />
Other components, such as tall poles, were derived<br />
from the need to elevate the built structure from<br />
flooded terrain during the rainy season.”<br />
Rush Plean-suk, the architect of Sumphat gallery,<br />
recalls his childhood memories of ‘Lhom Khao, or<br />
rice barns, commonly found in a northern part of<br />
Thailand, which included not only the architectural<br />
details of the columns, which were placed on the<br />
periphery with the walls built further inside, but also<br />
how it was a place where community members<br />
gathered to talk, socialize, sing, and share meals.<br />
Rush is the mastermind behind the transformation<br />
of three rice barns into a collection of buildings<br />
that is home to exhibition spaces and semi-public<br />
recreational areas that welcome everyone to step<br />
inside and enjoy the presence of nature as well<br />
as a wide range of dishes and drinks. The design<br />
divides the functional programs of the right and<br />
left wings of the building cluster into the ground<br />
floor, which houses the exhibition and activity<br />
spaces, and the upper floors, where the office<br />
space is located. The upper part of the structures<br />
was built with components from traditional rice<br />
barns in the northern region, while the exhibition<br />
showing smaller-scale works is placed on the<br />
right side of the premises, with the small building<br />
in the center housing the project’s service areas.<br />
The new building complex is named ‘Atelier VELA’<br />
and is located in the Banna district of Thailand’s<br />
Nakhon Nayok province. While the project itself is<br />
distinctive for being a revamp of old rice barns that<br />
removed unnecessary components to reveal the<br />
original timber structure and new spatial context, its<br />
design should be recognized for the way it represents<br />
an entwined dialogue between architecture and its<br />
surroundings. The concept became the essence of<br />
the design of the three buildings, whose placements<br />
and orientations correlate with pre-existing trees<br />
growing on the site, such as the towering rain tree at<br />
the project’s entrance.<br />
In response to the shade provided by the spreading<br />
canopies of the rain trees, the three structures are<br />
arranged in a U-shaped layout in an east-west<br />
orientation. Because of this, the structures and<br />
spaces become a canvas for the paths of natural<br />
light and cast shadows throughout the day. Through<br />
their interactions with light and shadow that move<br />
about the premise, the walls of the buildings<br />
enhance one’s perception of the constant progression<br />
of time. The built structures interact with the<br />
surrounding nature and architectural components<br />
when the course of sunlight changes, adding to the<br />
project’s concept of “workspaces in the shade.”
82<br />
theme / review<br />
05<br />
อาคารหลอมข้าวฝั่งซ้าย<br />
ของโครงการที่ได้รับการ<br />
ดัดแปลงเป็นพื้นที่จัดแสดง<br />
ผลงานศิลปะและออกแบบ<br />
Rush went on to say that another important feature<br />
of the architectural design and functionality<br />
of this place is its simplicity and accessibility.<br />
Whether the users are gallery visitors or people<br />
who come to enjoy the presence of nature and<br />
fine food, they can all experience the divide and<br />
connection, as well as the functions assigned to<br />
each of the buildings, and leave with a lasting<br />
memory of the spaces. The project is thus more<br />
than just the beautiful simplicity of wooden architecture.<br />
The design interweaves all of these things<br />
with the natural surroundings, all while curating<br />
the right ambiance, memories, and stories that will<br />
collectively be formed and shaped into a lasting<br />
impression, particularly towards the elements of<br />
wooden architecture that serve as the embodiment<br />
of countless memories and stories.<br />
The architectural components of the erected<br />
structures, which have been turned into a cluster<br />
of three buildings, are those of rice barns that<br />
were ubiquitous in Thailand’s northern region.<br />
Rush, as the project’s designer and owner, got<br />
a hold of these structural members through an online<br />
channel during COVID-19. He described how<br />
each built structure has a unique size and design<br />
that correspond to the owner’s social rank. The<br />
three barns range in size from a modest structure<br />
with woven bamboo components constructed<br />
around the perimeter to a larger structure that<br />
reflects the way of life of northern Thai people<br />
who sun-dry meat and vegetables. Another building<br />
is nearly twice the size and has a gable roof<br />
installed with a family insignia, implying the riches<br />
and status of the owner’s family. It became one<br />
of the aspects that Rush was interested in about<br />
the barns, in addition to structural components<br />
with details of wood joinery developed and inherited<br />
through generations of local artisans and<br />
builders.<br />
5
TIME PASSAGES<br />
83
6<br />
06<br />
มุมภายในอาคารที่แสดง<br />
ให้เห็นถึงการกลับด้าน<br />
รับไม้เสาของอาคารเข้ากับ<br />
ฐานคอนกรีต
TIME PASSAGES<br />
85<br />
Each of the wooden panels<br />
salvaged and reconstructed<br />
from old rice barns and<br />
reinforced with new structural<br />
members may have<br />
been given new meanings.<br />
What is preserved in these<br />
new buildings are the traces<br />
of people’s connections and<br />
relationships, which will<br />
endlessly fill the architecture<br />
with many more<br />
new stories, lives, and<br />
memories.<br />
7<br />
07<br />
ส่วนชายคาที่ได้รับการ<br />
ต่อเติมเพื่อให้สอดรับไป<br />
กับความสูงที่ชะลูดขึ้น<br />
ของอาคาร<br />
The original three buildings were progressively and<br />
carefully dismantled by competent local carpenters,<br />
even down to the moss-covered wooden panels<br />
and roofing tiles. The components were then<br />
transferred and assembled into new structures with<br />
new functions and responsibilities. The new buildings<br />
were built on a reinforced concrete base with an<br />
alternating layout of column placements designed<br />
to endure storms and rain. The architectural components<br />
of the buildings include a rough, polished<br />
exposed concrete floor, red brick walls, and woven<br />
bamboos.<br />
The dismantled parts of each of these old wooden<br />
buildings were partially damaged, necessitating<br />
the use of aluminum frames to replace the broken<br />
ones and some of the openings to ease the installation<br />
of air conditioning systems while permitting<br />
visual access between the exhibition spaces and<br />
the outside natural surroundings. The roof tiles<br />
were in a similar situation. With the originals having<br />
already been used for an extended period of time<br />
and the water-absorbing characteristics of the<br />
material making the tiles fragile and breakable,<br />
reusing them may result in water leakage. To solve<br />
the issue and prevent future problems, the designer<br />
reinforced the roof with galvanized sheets supported<br />
by highly water-resistant plywood and<br />
another layer of fiber.
86<br />
theme / review<br />
8<br />
08<br />
ภายในพื้นที่ห้องจัดแสดง<br />
บริเวณชั้นหนึ่งของหลอม-<br />
ข้าวฝั่งขวา<br />
09<br />
บริเวณชั้นสองภายใน<br />
โครงสร้างหลอมข้าว<br />
ฝั่งขวาซึ่งเป็นพื้นที่ห้อง<br />
จัดแสดงผลงานออกแบบ<br />
ขนาดเล็ก<br />
9
TIME PASSAGES<br />
87<br />
10<br />
บรรยากาศมุมมองพื้นที่<br />
พักผ่อนย่อนใจซึ่งมี<br />
อาคารพื้นที่ส่วนบริการ<br />
อยู่เบื้องหลัง<br />
It is obvious that using old materials such as<br />
wooden panels and tiles comes with restrictions,<br />
especially when the reassembly attempts to retain<br />
the materials’ authenticity. The process was made<br />
even more difficult with this project because<br />
the contractors in charge of dismantlement and<br />
reconstruction were on different teams, and the<br />
designer was unable to thoroughly oversee the<br />
entirety of the project. Nonetheless, within imperfections<br />
are some intriguingly fitting components,<br />
and reassembling old components resulted in<br />
many new possibilities and impressive solutions.<br />
There are certain noticeable elements that were<br />
born from the modifications made to some of the<br />
building’s structural elements, such as how the<br />
columns were embedded less deeply into the<br />
ground or the arrangement of the wooden columns<br />
to correspond with the alternating attributes<br />
of the foundation, which resulted in the building<br />
being rather tall in height. This eventually leads<br />
to some additional changes to the overall architectural<br />
structure. One of them is the canopy,<br />
which was initially constructed to support the roof<br />
structure but ended up creating additional functional<br />
space. It’s interesting to see how the newly<br />
built components allow the space within the barns<br />
to be used more efficiently than just for storage.<br />
There are certain commonalities found in the design’s<br />
elevated floor that grant access to the exhibition<br />
space showcasing art and design creations,<br />
including the additional recreational functions and<br />
the space underneath the elevated floor of traditional<br />
Thai stilt homes. The space is used not just<br />
to keep miscellaneous objects but also for people<br />
to rest, relax, converse, and engage in different<br />
kinds of activities. From this perspective, each<br />
of the wooden panels salvaged and reconstructed<br />
from old rice barns and reinforced with new<br />
structural members may have been given new<br />
meanings. While they may evolve into something<br />
else, what is preserved in these new buildings are<br />
the traces of people’s connections and relationships,<br />
which will endlessly fill the architecture<br />
with many more new stories, lives, and memories.<br />
sumphat.com<br />
สุระวิทย์ บุญจู<br />
จบการศึกษาจากคณะ<br />
โบราณคดี มหาวิทยาลัย<br />
ศิลปากร ปั จจุบันมีความ<br />
สนใจด้านงานศิลปะ<br />
วัฒนธรรม ทั้งแบบ<br />
ประเพณีและร่วมสมัย<br />
10<br />
Surawit Boonjoo<br />
Graduated from the<br />
Faculty of Archeology,<br />
Silpakorn University.<br />
His interest currently<br />
is in art and culture,<br />
both traditional and<br />
contemporary.<br />
Project: Atelier VELA Location: Nakhon Nayok, Thailand Year of Completion: 2022 Design: Sumphat gallery<br />
Design team: Rush Pleansuk and Philippe Moisan
88<br />
theme / review<br />
Old into<br />
New<br />
1<br />
On Samui Island, Habita Architects has redesigned an unfinished<br />
structure with a different design approach, using reclaimed wood to<br />
align with a new architectural language.<br />
Text: Pitirat Yoswattana<br />
Photo Courtesy of Habita Architects, Suntan Viengsima and Rungkrit Chroenwat except as noted
2<br />
01<br />
การใช้ไม้เป็นเปลือกอาคาร<br />
ในรูปแบบต่าง ๆ มองผ่าน<br />
หลังคาวิลล่าที่เป็นหลังคา<br />
ซีดาร์ชิงเกิ้ล ไปยังกลุ่ม<br />
อาคารต้อนรับที่ถูกห่อหุ้ม<br />
ด้วยไม้เก่าที่ถูกนำามาใช้ใน<br />
รูปแบบใหม่<br />
02<br />
ลักษณะเปลือกอาคาร<br />
Lanai coves ที่เป็นระแนงไม้<br />
ที่ถูกใช้ซ้ำา ๆ เพื่อสะท้อน<br />
แนวคิด into the coconut<br />
grove สะท้อนความเป็นสมุย
90<br />
theme / review<br />
กลุ่มอาคารไม้สีเข้ม ที่ทอดตัวโอบรับสายตา<br />
ผู้มาเยือน ตัดกับผนังสีขาว ลายสานขาวดำา<br />
เงาจากระแนงไม้เฉียงสลับไปมา แล้วไล่เรียง<br />
ผ่านผิวสระน้ำาสีฟ้า ทิวมะพร้าว ยาวไปสู่<br />
ท้องทะเลหาดเชิงมนของเกาะสมุย เป็นภาพ<br />
จำาหลักของโครงการ คิมป์ตัน คีตาเล สมุย<br />
ที่สร้างความน่าสนใจให้แตกต่างออกไปจาก<br />
โครงการรีสอร์ทริมทะเลอื่น พื้นที่โครงการนี้<br />
มีประวัติการถูกออกแบบและก่อสร้างมาจนถึง<br />
ระยะหนึ่ง แล้วได้หยุดดำาเนินการไป จากนั้น<br />
ได้ถูกส่งต่อมาถึง บริษัทสถาปนิกแฮบบิตา<br />
ในโจทย์ใหม่ทั้งหมด ทิศทางการออกแบบจึง<br />
ต้องถูกรื้อมาพิจารณาใหม่ตั้งแต่ต้น ทั้งในแง่<br />
กฎหมาย การวางผังบริเวณ จำานวนและขนาด<br />
ห้องพัก ขนาดอาคาร รวมไปถึงแนวคิดในการ<br />
ออกแบบรูปทรงและวัสดุที่ใช้ก่อสร้าง<br />
เนื่องจากอาคารเดิมที่หยุดก่อสร้างไป ประกอบ<br />
ด้วยงานไม้จำานวนมาก ทั้งส่วนโครงสร้าง<br />
โครงหลังคา ผนังไม้ สถาปนิกจึงได้นำามา<br />
เป็นประเด็นในการสร้างทิศทางการออกแบบ<br />
โครงการใหม่ ไม้ทั้งหมดถูกสำารวจ นำากลับ<br />
มาใช้ หรือนำาไปเรียบเรียงด้วยภาษาทาง<br />
สถาปัตยกรรมใหม่ ซึ่งการตัดสินใจใช้สีเข้ม<br />
ในการย้อมไม้ เกิดจากเหตุผลด้านความ<br />
หลากหลายของชนิดไม้ที่มีอยู่เดิม ทั้งตะเคียน<br />
ตะแบก รวมไปถึงไม้ใหม่ที่นำามาเสริม และไม้<br />
สังเคราะห์บางส่วนที่มาเติมเต็มในจุดที่ไกล<br />
จากสายตา เพื่อให้สามารถคุมโทนสีงานไม้<br />
ทั้งโครงการให้ไปด้วยกัน นอกจากงานไม้แล้ว<br />
อาคารเดิมถูกรื้อใหม่ คงเหลือไว้เพียงโครง<br />
สร้างในบางส่วน เช่น อาคารต้อนรับด้านหน้า<br />
และกลุ่มห้องอาหารริมทะเล ซึ่งจำาเป็นต้องถูก<br />
ปรับตามหน้าที่ใช้สอยและทิศทางการออกแบบ<br />
ใหม่เช่นกัน<br />
พื้นที่ของโครงการประกอบไปด้วยส่วนต้อนรับ<br />
(Lanai Coves) ส่วนห้องอาหาร คาเฟ่ บาร์และ<br />
เลานจ์ (Lanai, Hom, Boho) เป็นอาคารหลัก<br />
สองชั้น ต่อเนื่องไปยังสระว่ายน้ำา ถึงห้องอาหาร<br />
ริมทะเล (Fish House) และบาร์ริมทะเล<br />
(Shades) เรียงตัวอยู่ในแกนกลางทั้งหมดเปิด<br />
พื้นที่ด้านข้างซ้ายขวาจัดวางห้องพักไว้ทั้งหมด<br />
138 ห้อง ในบริเวณริมหาด จัดวางวิลล่าหนึ่ง<br />
ห้องนอน พร้อมสระส่วนตัวริมทะเล 12 หลัง<br />
(One Bedroom Ocean Front Pool Villas)<br />
ขนาด 224 ตารางเมตร เปิดรับวิวหน้าหาด<br />
เต็มตา โดยมีวิลล่าขนาดใหญ่ สองห้องนอน<br />
พร้อมสระส่วนตัว 1 หลัง (Two Bedroom<br />
Villa Kitalay) ขนาด 628 ตารางเมตร ตั้งอยู่<br />
ริมทะเลมีความเป็นส่วนตัว ถัดมาด้านในเป็น<br />
ส่วนของวิลล่าขนาดหนึ่งห้องนอน พร้อมสระ<br />
ส่วนตัวในสวน 8 ห้อง (One Bedroom Garden<br />
Pool Villas) ขนาด 171 ตารางเมตร และ<br />
อาคารห้องพักความสูง 3 ชั ้น จำานวน 6 หลัง<br />
สำาหรับห้องพัก 117 ห้อง แบ่งเป็นห้องขนาด<br />
เริ่มต้น 58 ตารางเมตร (Rooms) และห้องสวีท<br />
117 ตารางเมตร (Suites) โดยมีห้องชั้นล่าง<br />
เชื่อมต่อกับสระว่ายน้ำาได้ (Pool Access)<br />
ส่วนสปา (Pimãanda) ห้องออกกำาลังกาย<br />
(Power Room) และคิดส์คลับ (Junio)<br />
แยกเป็นกลุ่มอาคารด้านหลังที่มีบริเวณและ<br />
บรรยากาศเป็นส่วนตัว<br />
จากความต้องการขนาดพื้นที่ใช้สอย และ<br />
เงื่อนไขที่ต้องจัดการกับโครงสร้าง และวัสดุ<br />
ของอาคารเดิม ผนวกกับความพยายาม<br />
ทดลองเสาะหาภาษาทางสถาปัตยกรรมที่<br />
เป็นไปได้ในการออกแบบองค์ประกอบของ<br />
“ความเก่ากับความใหม่” และ “ความเป็น<br />
พื้นถิ่นกับความร่วมสมัย” ให้อยู่ร่วมกันอย่าง<br />
ลงตัว สถาปนิกจึงนำาเสนอแนวทางออกแบบ<br />
ให้มีการแยกองค์ประกอบความเก่าใหม่ออก<br />
จากกันให้ชัดเจน และมองความเป็นไปได้<br />
ของปฏิสัมพันธ์ของทั้งสองสิ่ง ด้วยเทคนิค<br />
“แทรกสอด (insertion) ฝาก (parasite)<br />
แตะ-ชน (juxtaposition) ห่อ (wrap) และ<br />
ถักทอ (weaving)” เช่น ส่วนของโครงสร้าง<br />
เสาไม้ที่ลอยแยกออกจากตัวอาคารสมัยใหม่<br />
อย่างชัดเจน เสมือนงานสมัยใหม่ถูกห่อด้วย<br />
อาคารไม้ หรือการยื่นส่วนของห้องที่เป็น<br />
องค์ประกอบไม้ทั้งหมด ให้ลอยฝากอยู่บนผิว<br />
อาคารปูนด้านนอก<br />
“Into the Coconut Grove” อีกภาษาหนึ่งใน<br />
การออกแบบ ที่สถาปนิกได้เลือกใช้หลังคา<br />
ระแนงไม้แนวเฉียงสลับทิศทาง ซ้อนด้านล่าง<br />
ด้วยหลังคาที่ยอมให้แสงส่องผ่าน สื่อถึงแสงเงา<br />
ผ่านใบมะพร้าว เพื่อแสดงความเคารพต่อที่<br />
ทาง คือความเป็นเกาะสมุย สำาหรับแนวคิดนี้<br />
สถาปนิกเคยสะท้อนผ่านงานออกแบบสนามบิน<br />
สมุย แต่สำาหรับ คิมป์ตัน คีตาเล ได้มีการ<br />
ทบทวนการออกแบบงานไม้ร่วมกับ คุณสันธาน<br />
เวียงสิมา ผู้เชี่ยวชาญพิเศษ เพื่อพัฒนารูปแบบ<br />
โครงสร้าง รอยต่อ และรายละเอียดให้เหมาะสม<br />
มากขึ้น สามารถถอดเปลี่ยน ซ่อมแซม ได้ง่าย<br />
ในอนาคต มีระบบกันซึมที่ดีขึ้น ซึ่งระแนงเฉียง<br />
นี้ถูกนำาไปใช้เป็นภาษาหลักในการออกแบบทั้ง<br />
ผนัง และหลังคาที่ห่อหุ้มอาคารไว้หลายส่วน<br />
อย่างไรก็ตามด้วยข้อจำากัดบางอย่าง แม้จะ<br />
ต้องยกเลิกในบางจุดที่ถูกมองว่าสำาคัญรอง<br />
ลงมา แต่ก็ยังกลายเป็นองค์ประกอบหลักที่<br />
สร้างบรรยากาศให้โรงแรมได้เป็นอย่างดี<br />
โดยเฉพาะในอาคารต้อนรับและพื้นที่ส่วนกลาง<br />
หลักรูปตัวยู ที่แขกผู้เข้าพักจะเดินเข้ามาเพื่อ<br />
พบกับมุมมองเปิดกว้างผ่านสระไปสู่ทะเล<br />
ได้ประสบการณ์จากบรรยากาศแสงเงาของ<br />
หลังคาที่เป็นแผงระแนงไม้ทั้งหมด<br />
นอกจากระแนงไม้เฉียงแล้ว สถาปนิกและ<br />
ผู้เชี่ยวชาญยังได้ศึกษารายละเอียดงานไม้<br />
พร้อมจัดทำาหุ่นจำาลองขนาดเท่าจริงในอีก<br />
หลายจุด เพื่อพัฒนาการออกแบบรายละเอียด<br />
ให้ดียิ่งขึ้น ทั้งในแง่การใช้งาน ความแข็งแรง<br />
ความสวยงาม และโดยเฉพาะการทำางานจริง<br />
ของช่าง เช่น ส่วนของรอยต่อมุมผนัง โครง<br />
หลังคา การเข้าไม้จุดต่างๆ การชนกันของ<br />
องค์ประกอบอาคารในตำาแหน่งต่างๆ<br />
จากความพยายามออกแบบจัดการกับงานไม้<br />
ทั้งหมดของสถาปนิก ทั้งด้านความสวยงาม<br />
การก่อสร้าง ความคุ้มค่า การดูแลรักษา แม้ว่า<br />
ในระหว่างทาง งานไม้บางส่วนที่ตั้งใจออกแบบ<br />
ในตอนต้น อาจถูกปิดทับ หรือยกเลิกไป ด้วย<br />
เหตุผลด้านอื่นๆ ที่เข้ามาเป็นเงื่อนไข เช่นเดียว<br />
กับในหลายโครงการ ถึงแม้ความตั้งใจทั้งหมด<br />
ของสถาปนิก จะไม่ได้ไปต่อถึงปลายทางอย่าง<br />
ภาพที่ฝันไว้ด้วยเหตุปัจจัยนานา เพื่อประนี-<br />
ประนอมกับการก่อสร้าง งบประมาณ การแก้<br />
ปัญหาร่วมกับผู้ออกแบบส่วนอื่น รวมไปถึง<br />
แนวคิดจากผู้ลงทุนและผู้บริหารโรงแรมเอง<br />
เพื่อให้โครงการดำาเนินไปอย่างสำาเร็จราบรื่น<br />
ร่วมกัน แต่ก็เห็นได้ชัดว่า ในท่ามกลางความ<br />
พยายามยาวนานตลอดการออกแบบ สิ่งที่<br />
กลั่นกรองออกมาเป็นภาพสุดท้ายที่ส่งเสริม<br />
กันกับทุกองค์ประกอบจากความร่วมมือของ<br />
ผู้ออกแบบทุกฝ่าย ก็จะกลายเป็นภาพสำาเร็จ<br />
ที่สวยงามของโครงการได้ ดังเช่น โครงการ<br />
คิมป์ตัน คีตาเล ที่สามารถสื่อสารไปถึงผู้ใช้<br />
งานได้อย่างน่าประทับใจ
OLD INTO NEW<br />
91<br />
3<br />
03<br />
ทางเดินสู่อาคารต้อนรับ<br />
ที่มีเส้นขอบฟ้าอยู่ที่ปลาย<br />
ทางเดิน ตัวอาคารใช้สีไม้<br />
ที่เข้ม และจะมีการใช้สีสัน<br />
ที่มากขึ้นภายใน พื้นของ<br />
อาคารปูกระเบื้องในลวดลาย<br />
ที่ได้รับแรงบันดาลใจจาก<br />
ลวดลายของเสื่อที่ชาวบ้านใช้<br />
04<br />
พื้นที่ส่วนกลาง ซึ่งทำาหน้าที่<br />
เป็นบาร์ เลาจน์ และร้าน<br />
อาหาร ที่ต่อเนื่องไปยัง<br />
สระว่ายน้ำา และทะเล ที่อยู่<br />
เบื้องหน้า<br />
4
92<br />
theme / review<br />
The project was resumed, with Habita Architects assigned as<br />
the new design team to work on a completely new brief. This<br />
involved redesigning the project in various aspects, including<br />
legal constraints, area plan design, the number and sizes of<br />
the rooms and buildings, as well as the design concept and<br />
choice of building materials.<br />
05<br />
อาคาร Fish house<br />
ที่ถูกออกแบบเป็นกลุ่ม<br />
เรือนพื้นถิ่น ที่วางตัว<br />
ในธรรมชาติ<br />
06<br />
รายละเอียดของกลุ่ม<br />
อาคาร Fish house<br />
ที่เน้นความเรียบง่ายและ<br />
รายละเอียดของอาคาร<br />
พื้นถิ่น
OLD INTO NEW<br />
93<br />
6<br />
A collection of charming, dark-colored wooden<br />
buildings beautifully adorns the picturesque<br />
landscape, extending a warm invitation to visitors.<br />
The structures create a pleasing contrast with<br />
the white walls and the black and white woven<br />
pattern. The alternating, angled series of laths<br />
cast delightful shadows, while the blue aquatic<br />
mass of the pool makes its presence known. Rows<br />
and rows of coconut trees add to the idyllic scene,<br />
leading to a stunning curved beach on Samui<br />
Island. All of these exist as parts of Kimpton Kitalay<br />
Samui, setting this beachfront resort apart from<br />
other establishments ubiquitous in this tropical<br />
paradise.<br />
5<br />
The project’s design was initially completed<br />
and underwent a construction phase before all<br />
operations came to a halt. The project was later<br />
resumed, with Habita Architects assigned as the<br />
new design team that would be working on a<br />
completely new brief. This involved redesigning<br />
the project in various aspects, including legal<br />
constraints, area plan design, the number and<br />
sizes of the rooms and buildings, as well as the<br />
design concept and choice of building materials.
94<br />
theme / review<br />
Due to the presence of unfinished structures that<br />
were originally built, the architecture team had to<br />
find a new approach for the design. They noticed<br />
that there was an abundance of wood used in the<br />
structural components, roof frames, and walls,<br />
which led them to explore a different direction. The<br />
wooden components went through inspection and<br />
were either reused or reconfigured to align with<br />
a new architectural language. The decision to dye<br />
the reclaimed wood a darker shade was influenced<br />
by the variety of wood types used in the previous<br />
design. These included ta-khian, Thai crape myrtle,<br />
and other additional kinds of timber, including<br />
synthetic wood. The darker shade was specifically<br />
chosen for parts of the wood that are not clearly<br />
visible to maintain the overall mood and tone of the<br />
project. In addition to the woodwork, the majority of<br />
the original building had been dismantled, resulting<br />
in only certain parts of the structure remaining, such<br />
as the front lobby building and the beach-front<br />
restaurant. These sections also required modifications<br />
to serve the new functions and design<br />
direction.<br />
07<br />
ผังบริเวณ วางพื้นที่<br />
ส่วนกลางไว้เป็นแกนกลาง<br />
นำาสายตาสู่ทะเล<br />
MASTERPLAN<br />
5 M<br />
A RECEPTION AND FOOD<br />
AND BEVERAGE OUTLETS<br />
B SPECIALITY RESTAURANT<br />
C POOL BAR<br />
D SPA AND GYM<br />
E KIDS CLUB<br />
F HOTEL CLUSTER 1-6<br />
G POOL VILLA 1-4<br />
H BEACHFRONT VILLA 1-6<br />
I PRESIDENTIAL VILLA<br />
J BACK OF HOUSE<br />
K MEP BUILDING 1<br />
L MEP BUILDING 2<br />
M LUGGAGE STORAGE<br />
N HOUSE KEEPING UNIT 1<br />
AND GUEST TOILET<br />
O HOUSE KEEPING UNIT 2<br />
P IRP. PUMP ROOM AND<br />
GARBAGE STORAGE<br />
7
OLD INTO NEW<br />
95<br />
08<br />
ภาพพื้นที่ภายในของ<br />
ห้องอาหาร BOHO ที่มีการ<br />
ใช้ผนังไม้ในรายละเอียด<br />
ที่ต่างกันคือผนังไม้ตีชิด<br />
ตามตั้ง และผนังตีซ้อน<br />
เกล็ดระบายอากาศ<br />
09<br />
ภาพหุ่นจำาลองโครงสร้าง<br />
ไม้เพื่อศึกษารอยต่อของ<br />
ตำาแหน่งต่าง ๆ ที่สำาคัญ<br />
(เครดิตภาพ: สันธาน<br />
เวียงสิมา)<br />
10<br />
พื้นที่ส่วนอาคารต้อนรับ<br />
ที่เป็นส่วนเลาจน์ โดยที่<br />
หลังคาจะมีแสงที่ผ่าน<br />
ระแนงไม้ลงมาสะท้อน<br />
แนวคิดนั่งใต้ต้นมะพร้าว<br />
8<br />
10<br />
9
11
11<br />
Presidential Villa<br />
(Two Bedroom Villa<br />
Kitalay) พูลวิลล่า<br />
สองห้องนอนพร้อม<br />
สระส่วนตัวขนาดใหญ่<br />
เพียงหลังเดียวที่มุม<br />
ส่วนตัวริมหาดที่วาง<br />
อยู่เคียง One Bedroom<br />
Ocean Front Pool Villas<br />
พูลวิลล่าหนึ่งห้องนอน
98<br />
theme / review<br />
12<br />
The project’s grounds include the lobby, known<br />
as Lanai Coves, as well as a two-story building<br />
that houses the resort’s restaurant, café, bar, and<br />
lounge (Lanai, Hom, and Boho). This building is<br />
connected to the swimming pool and the seaside<br />
restaurant, Fish House, as well as the beach bar,<br />
Shades. All of these amenities are conveniently<br />
located along the same central axis. The layout<br />
design allows for spaces on both the right and<br />
left sides of the property to accommodate all 138<br />
units of the resort. The beachfront unit is a onebedroom<br />
oceanfront pool villa spanning 224 square<br />
meters and offering an unobstructed view of the<br />
beach. Not too far away sits the 628-square-meter,<br />
two-bedroom Villa Kitalay.<br />
13<br />
12<br />
One Bedroom Ocean<br />
Front Pool Villa พูลวิลล่า<br />
หนึ่งห้องนอน พร้อมสระ<br />
ส่วนตัวริมทะเล จัดผังเป็น<br />
แนวลึก วางสวนไว้ตรงกลาง<br />
เพื่อเพิ่มบรรยากาศที่ดีให้<br />
ทั้งห้องนอนและห้องน้ำา<br />
This villa boasts a private pool and offers full access<br />
to the beach. There are eight one-bedroom<br />
garden pool villas, each measuring 171 square<br />
meters, situated further away from the beach.<br />
Additionally, there is a cluster of six three-story<br />
buildings that accommodate a total of 117 units.<br />
These units range in size from 58 square meters<br />
for standard rooms to 117 square meters for suites,<br />
with the latter specifically designed with pool<br />
access. The spa, Pimãanda, the fitness center,<br />
Power Room, and the kid’s club, Junio, are all<br />
situated in separate buildings, each offering its<br />
own distinct space and private atmosphere.
OLD INTO NEW<br />
99<br />
13<br />
แสงที่พาดผ่านระแนงไม้<br />
เกิดเงาในห้องอาบน้ำา<br />
Ocean Front Pool Villa<br />
เสมือนแสงที่ผ่านใบของ<br />
มะพร้าว<br />
<strong>14</strong><br />
ผัง One Bedroom Ocean<br />
Front Pool Villa พูลวิลล่า<br />
หนึ่งห้องนอน พร้อมสระ<br />
ส่วนตัวริมทะเล<br />
15<br />
รูปตัด One Bedroom<br />
Ocean Front Pool Villa<br />
The design team faced several challenges in<br />
creating the right balance between the “old and<br />
the new” and “spatial experiences and contemporariness”<br />
while also considering the need for<br />
functional spaces and efficient management of the<br />
original structure and materials. The architecture<br />
team’s proposed new design approach aims to<br />
clearly distinguish the new and old elements while<br />
exploring opportunities for interactions between<br />
the differing elements. This would be achieved<br />
through a number of techniques, ranging from<br />
‘insertion,’ ‘parasite,’ juxtaposition,’ ‘wrap,’ and<br />
‘weaving.’ For example, consider how the wooden<br />
columns were intentionally constructed to visually<br />
distinguish themselves from the modern structures.<br />
This design choice creates an aesthetic where<br />
the wooden elements gracefully surround and<br />
complement the contemporary architecture. Another<br />
example is the deliberate design of a room’s wooden<br />
components to extend outward and seamlessly<br />
merge with the concrete exterior of the building.<br />
“Into the Coconut Grove” is a distinct element of<br />
the project’s design language. The architecture<br />
team chose to use wooden laths for the roof,<br />
arranging them in a slanting, reversed pattern.<br />
Beneath the laths, there is an additional layer of<br />
roofing material that allows light to pass through.<br />
This design element references the shape of the<br />
shadow cast through coconut leaves, paying tribute<br />
to the character of Koh Samui. The design team<br />
successfully implemented a similar concept with<br />
their design of Koh Samui International Airport.<br />
The wooden components of Kimpton Kitalay were<br />
redesigned in collaboration with Suntan Viengsima,<br />
a woodcraft expert. The collaborative effort resulted<br />
in the enhancement of structural components,<br />
joinery, the leakage prevention system, and details<br />
that facilitate easier future replacement and maintenance.<br />
The incline laths contribute their own<br />
accent to the design language of the walls and<br />
various sections of the roof.<br />
I<br />
A<br />
B<br />
G<br />
E<br />
D<br />
C<br />
H<br />
F<br />
H<br />
H<br />
F<br />
H<br />
C<br />
G<br />
E<br />
D<br />
B<br />
I<br />
A<br />
<strong>14</strong><br />
GROUND FLOOR PLAN<br />
G A<br />
E D<br />
B<br />
SECTION AB<br />
15<br />
A VILLA ENTRANCE<br />
B SWIMMING POOL<br />
C POOL DECK<br />
D COVERED DECK<br />
E BEDROOM<br />
F TOILET<br />
G BATHROOM<br />
H OUTDOOR SHOWER<br />
I MEP ROOM
100<br />
theme / review<br />
17
OLD INTO NEW<br />
101<br />
The wooden components of Kimpton Kitalay were redesigned<br />
in collaboration with Suntan Viengsima, a woodcraft expert.<br />
The collaborative effort resulted in the enhancement of structural<br />
components, joinery, the leakage prevention system, and details<br />
that facilitate easier future replacement and main- tenance. The<br />
incline laths contribute their own accent to the design language<br />
of the walls and various sections of the roof.<br />
ปิ ติรัตน์ ยศวัฒนา<br />
สถาปนิกและนักวาดภาพ<br />
ประกอบอิสระ ที่สนใจใน<br />
การอยู่ร่วมกับธรรมชาติ<br />
อย่างสมดุล ให้คุณค่า<br />
หาความสุขจากสิ ่งรอบตัว<br />
และสอนโยคะเป็นบางคราว<br />
16<br />
Pitirat Yoswattana<br />
is a freelance architect,<br />
an illustrator and a<br />
yoga teacher. She is<br />
passionate about the<br />
balance between humans<br />
and nature, and<br />
always seeks simple<br />
happiness.<br />
16<br />
มุมมองเปิดสู่ทะเล จาก<br />
ระเบียงห้องพักชั้นบน<br />
17<br />
มุมที่นั่งในสระส่วนตัวของ<br />
ห้องพูลวิลล่าสองห้องนอน<br />
ริมทะเล<br />
However, despite some limitations that restricted<br />
the use of wood in less prioritized areas, the natural<br />
material remains a crucial element in setting the<br />
overall mood and tone of the resort. This is especially<br />
true in the lobby and the U-shaped common<br />
area, where guests are welcomed with a panoramic<br />
view of the pool, leading to the beach and the<br />
sea. Here, they can fully appreciate the interplay<br />
of light and shadow created by the wooden laths<br />
on the roof.<br />
In addition to the wooden laths, the architecture<br />
team and the woodcraft expert conducted further<br />
research on the details of the woodwork. They<br />
utilized life-sized models to better understand<br />
and enhance the buildings’ functions, durability,<br />
aesthetics, and practicality of construction. This<br />
included studying the joints of building corners,<br />
roof frames, wood joinery, and the combination<br />
of different materials and components throughout<br />
the buildings.<br />
The architecture team worked impressively with all<br />
aspects of the wooden components, from aesthetics<br />
and construction to cost-effectiveness and maintenance.<br />
Several wooden elements from the initial<br />
design have been either covered or removed for<br />
various reasons, just like what has occurred in many<br />
other projects. The architecture team’s initial vision<br />
did not come to fruition exactly as intended due to<br />
a number of factors, both anticipated and unforeseen.<br />
Compromises had to be made due to budget<br />
constraints and the need to find solutions that satisfied<br />
all parties, including investors and the resort’s<br />
executive team. Despite these challenges, it is clear<br />
that the final result, which was achieved through a<br />
lengthy design development process, is a testament<br />
to the collaborative efforts of everyone involved that<br />
ultimately conceive a beautifully completed creation,<br />
a message that Kimpton Kitalay passes on to its<br />
visitors in the most impressive manner.<br />
habitaarchitects.com<br />
Project: Kimpton Kitalay Samui Location: Choengmon Beach, Koh Samui, Surathani, Thailand Hotel Operator: IHG Hotels & Resorts Year of Completion: 2021 Architect:<br />
Habita Architects Interior Designer: P49 Deesign Landscape Designer: TK Studio Lighting Designer: CWL Structural and MEP Engineer: Beca Signage design: Shrimp Asia<br />
Branding & Design Agency Bangkok
102<br />
theme / review<br />
Holy<br />
Crab<br />
1<br />
At St. Xavier’s Oratory in Tak<br />
Province, the architect has worked<br />
closely with the local carpenter<br />
to create a religious building with<br />
beautifully woven wooden skin, a<br />
spectacular representation of the<br />
relationship between design and<br />
locals.<br />
Text: Nathanicha Chaidee<br />
Photo Courtesy of Francisco Garcia Moro<br />
and Panoramic Studio except as noted
2<br />
01<br />
รูปร่างอาคารถูกออกแบบ<br />
ให้มีรูปลักษณ์เป็นที่จดจำ าได้<br />
02<br />
จากความตั้งใจของสถาปนิก<br />
ให้สถาปัตยกรรมที่ไม่โดด<br />
ออกจากสภาพแวดล้อม<br />
ธรรมชาติโดยรอบ
104<br />
theme / review<br />
ณ พื้นที่ห่างจากแนวชายแดนพม่าเพียง 20<br />
กิโลเมตร ที่ อ.อุ้มผาง จ.ตาก บาทหลวง<br />
Reynaldo Tardielly จากอินโดนีเซีย หมายมั่น<br />
สร้างศาสนสถานที่นอกจากจะเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์<br />
สำาหรับความเชื่อทางศาสนาแล้ว ยังเป็นศูนย์<br />
รวมจิตใจสำาหรับชุมชนชาวกะเหรี่ยงในพื้นที่<br />
ความท้าทายของ Francisco Garcia Moro<br />
สถาปนิกจากสเปน ในการออกแบบ และ<br />
ก่อสร้างโบสถ์ St. Xavier’s Oratory จึงเป็น<br />
เรื่องการสร้างสรรค์ศาสนสถานที่ผู้คนในพื้นที่<br />
สามารถเข้าใจได้โดยง่าย เข้ากับความรับรู้<br />
และวิถีชีวิตของผู้คน เมื่อรวมกันกับทัศนียภาพ<br />
ของธรรมชาติอันงดงามริมฝั่งแม่น้ำาแล้ว เขา<br />
จึงเลือกถอดความของงานสถาปัตยกรรม<br />
พื้นถิ่นอย่างบ้านเรือนที่อยู่อาศัย และการใช้<br />
งานคราฟต์โดยช่างฝีมือในท้องที่เป็นแนว<br />
ความคิดเริ่มต้นของการออกแบบ<br />
ประการแรกตั้งต้นจากพื้นที่ธรรมชาติที่รายรอบ<br />
ตัวอาคารตั้งอยู่ริมฝั่งน้ำาและป่าเขา โจทย์ของ<br />
เขาจึงเป็นการออกแบบให้สถาปัตยกรรม<br />
ของโบสถ์หลอมรวมไปกับธรรมชาติ โดยที่<br />
ไม่โดดออกมาจากสภาพแวดล้อม แต่ยังคง<br />
เป็นที่จดจำาในฐานะสถาปัตยกรรมของชุมชน<br />
และขณะเดียวกันจากมุมมองภายในโบสถ์<br />
ธรรมชาติเหล่านี้ก็ทำาหน้าที่เป็นจุดเด่นให้กับ<br />
สถานที่ด้วย<br />
โจทย์ของสภาพแวดล้อมนำามาสู่การวางผัง<br />
อาคารที่ใช้การบิดแกนของตัวอาคาร เพื่อให้<br />
เสาทำาหน้าที่เหมือนกับเป็นผู้โอบล้อมอาคาร<br />
โดยรอบ สังเกตจากเสาที่วางตัว 45 องศา<br />
จากแนวแกนบนผังพื้นของอาคาร ผลพลอยได้<br />
คือพื้นที่ภายในที่กว้างโล่งสำาหรับการปฏิบัติ<br />
ศาสนพิธี หรือการใช้งานสำาหรับชุมชนภายใน<br />
ได้อย่างยืดหยุ่น องศาของเสาจึงเป็นเหมือน<br />
กับการนำาสายตาไปสู่จุดศูนย์กลางที่แท่นพิธี<br />
โดยที่ไม่ได้รู้สึกบดบังทัศนวิสัยแต่อย่างใด<br />
ในแง่ของรูปแบบสถาปัตยกรรม เขาลงพื้นที่<br />
ไปศึกษาที่อยู่อาศัยและความเป็นอยู่ของชาว<br />
กะเหรี่ยงอย่างใกล้ชิด รวมทั้งการศึกษา<br />
สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นของภาคเหนืออื่นๆ เพื่อ<br />
ค้นหาเทคนิคมาประกอบในการทำางานครั้งนี้<br />
จนนำามาสู่การออกแบบของอาคารที่มาจาก<br />
การจับปูในท้องนาของเด็กๆ ในช่วงฤดูฝน<br />
และเขาเลือกใช้รูปร่างของปูมาสร้างโบสถ์ที่<br />
เหมือนกับเป็นปูขนาดใหญ่ของชุมชน เพื่อ<br />
สร้างภาษาทางการออกแบบที่สื่อสารกับผู้คน<br />
ในพื้นถิ่นได้อย่างเข้าใจ<br />
ต่อเนื่องมาสู่การทำางานกับคุณสุลี ช่างไม้ในพื้นที่<br />
เพื่อค้นหาเทคนิคการก่อสร้างและลวดลายของ<br />
การสานเป็นตาข่ายรูปข้าวหลามตัด ที่เหมือน<br />
กับเป็นผืนผ้าที่ห่มคลุมตัวอาคารทั้งหมดเอาไว้<br />
ส่วนนี้คือส่วนที่ท้าทายเป็นอย่างมาก เพราะ<br />
เป็นการทำางานร่วมกันระหว่างการสร้างลวด-<br />
ลายในการเขียนแบบในระบบสามมิติ เข้ากับ<br />
ประสบการณ์งานช่างฝีมือที่ถือว่ามีความคราฟต์<br />
สูง ช่างฝีมือเลือกใช้ไม้ยูคาลิปตัสเป็นวัสดุใน<br />
การสานลายที่ห่มคลุมโบสถ์แห่งนี้ ด้วยเหตุผล<br />
ของความยืดหยุ่น จนนำามาสู่งานสานจากความ<br />
ร่วมมือของงานออกแบบและผู้คนในพื้นที่<br />
“ผมเองเป็นเหมือนกับสถาปนิกต่างถิ่นที่เข้ามา<br />
ทำางานที่นี่ เพื่อที่จะพัฒนางานออกแบบของ<br />
ผมและแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น ผมต้องอาศัยความ<br />
เชี่ยวชาญและประสบการณ์ของช่างเป็นอย่าง<br />
มาก ทั้งในเรื่องเทคนิคการก่อสร้างให้งานเสร็จ<br />
สิ้นอย่างสมบูรณ์แบบ” สถาปนิกกล่าวถึงบท<br />
เรียนสำาคัญจากการทำางานออกแบบในครั้งนี้<br />
ไม้ซึ่งเป็นวัสดุหลักในงานออกแบบครั้งนี้ล้วน<br />
แล้วแต่มาจากภายในพื้นที่ทั้งสิ้น สองในสาม<br />
ของอาคารใช้ไม้ตะเคียนจากสวนป่าที่ได้รับ<br />
การจัดการให้เป็นตามกฎหมายของกรมป่าไม้<br />
และอีกหนึ่งในสาม ใช้ไม้สักที่มาจากการรื้อ<br />
ถอนบ้านในชุมชน ไปจนถึงเฟอร์นิเจอร์ไม้<br />
ภายในอาคารก็ใช้ไม้เหลือทิ้งเหล่านี้ด้วย<br />
นอกจากจะเป็นการหมุนเวียนใช้ไม้ให้เกิด<br />
คุณค่าสูงสุดแล้ว ผู้คนยังรู้สึกผูกพันและ<br />
สัมพันธ์กับโบสถ์แห่งนี้ผ่านวัสดุที่เขาเคย<br />
เห็นหรือสัมผัสอย่างชินตาในชีวิตประจำาวัน<br />
รายละเอียดในเรื่องแสงสว่างก็เป็นอีกส่วน<br />
สำาคัญของงานศาสนสถาน เริ่มตั้งแต่การสาน<br />
อาคารเป็นทรงโปร่งเพื่อเปิดรับแสงธรรมชาติ<br />
เข้ามาสู่ภายใน และสร้างบรรยากาศของการ<br />
เป็นสถาปัตยกรรมชุมชน แสงธรรมชาติจะ<br />
ช่วยลดความหนาตันของตัวอาคาร รวมทั้ง<br />
แสงธรรมชาติที่มาจากหลังคากระจกด้านบน<br />
ศาสนสถานแห่งนี้จึงราวกับเปิดต้อนรับผู้คน<br />
อย่างเอื้ออารี<br />
ส่วนการจัดการแสงภายในมีรายละเอียดของ<br />
ไม้ซ่อนในเสาที่น่าสนใจ เขาใช้เทคนิคการ<br />
ประกอบไม้เพื่อให้มีร่องสำาหรับซ่อนหลอดไฟ<br />
เป็นแหล่งกำาเนิดแสงทางอ้อม นอกจากแสง<br />
สว่างจะไม่สว่างจ้าจนเกินไปแล้ว ยังช่วยให้<br />
เสาโครงสร้างดูเบาไร้น้ำาหนัก นอกจากนั้นแล้ว<br />
เสาไม้ที่เกิดจากเทคนิคการประกอบที่เว้นร่อง<br />
ยังมีส่วนช่วยในการระบายอากาศให้ทั่วถึง<br />
ตลอดภายในอาคาร สร้างมุมมองพร้อมกับ<br />
คุณภาพชีวิตที่ดีขณะใช้งานอาคาร<br />
หลังผ่านการใช้งานจริงแล้ว ผู้คนรู้สึกถึง<br />
การมีส่วนร่วมกับศาสนสถานแห่งนี้ผ่านงาน<br />
สถาปัตยกรรม ตั้งแต่เสาที่เป็นเอกลักษณ์<br />
เฉพาะนี้ ซึ่งถูกดัดแปลงไปใช้ในงานอาคาร<br />
หลังอื่นๆ ในชุมชน ความภาคภูมิใจในแผ่นไม้<br />
จากหลังบ้านที่ถูกนำาไปใช้งานในอาคารส่วน<br />
กลางของชุมชน รวมทั้งตัวอาคารเองที่ซ่อน<br />
ตัวอย่างสงบเสงี่ยมท่ามกลางสิ่งแวดล้อม<br />
แต่ทว่าก็ยังคงงดงามและสร้างแรงบันดาลใจ<br />
ต่อเนื่องให้ผู้คนพยายามสร้างสรรค์อาคาร<br />
อื่นๆ ของชุมชนที่มีกลิ่นอายของความงาม<br />
และเป็นศิลปะ
HOLY CRAB<br />
105<br />
03<br />
การวางผังอาคารภายใน<br />
โบสถ์ที่ปิดแกนเสา 45<br />
องศาเปิดมุมมองและพื้นที่<br />
ใช้งานที่กว้างขึ้น<br />
04<br />
สถาปนิกพัฒนารูปทรง<br />
การออกแบบมาจากรูปร่าง<br />
ของปู เพื่อสร้างภาษาการ<br />
ออกแบบที่คุ้นเคยกับคนใน<br />
ชุมชน<br />
3<br />
LAYOUT PLAN<br />
2.5 M<br />
4
5
107<br />
To create a religious<br />
building that locals<br />
could relate to and<br />
understand and<br />
that resonates with<br />
people’s perceptions<br />
and ways of life, the<br />
architect chose to<br />
decode the beauty<br />
of Thai vernacular<br />
architecture with<br />
a design concept<br />
that drew influence<br />
from local homes<br />
and craftsmanship<br />
elements inherited<br />
and created by local<br />
builders.<br />
05<br />
มุมมองจากภายในโบสถ์ที่<br />
เปิดให้เห็นสภาพแวดล้อม<br />
โดยรอบพื้นที่ผ่านผนัง<br />
อาคารโปร่งสานด้วยไม้<br />
ยูคาลิปตัส
108<br />
theme / review<br />
06<br />
รูปด้านของโบสถ์ที่ห่อหุ้ม<br />
ด้วยลายสาน จากการ<br />
ผสานแนวคิดและทักษะ<br />
ของช่างท้องถิ่น<br />
6
HOLY CRAB<br />
109<br />
07<br />
การวางบิดองศาของเสา<br />
ในผังอาคารช่วยนำาสายตา<br />
ไปสู่จุดศูนย์กลางแท่นพิธี<br />
โดยที่ไ่ม่ได้รู้สึกถูกบดบัง<br />
ทัศนวิสัย<br />
7<br />
Only 20 kilometers from the Myanmar border, in<br />
Thailand’s Tak province in Umphang district, Indonesian<br />
priest Reynaldo Tardielly was determined<br />
to build a religious structure that would serve not<br />
only as a sacred ground for the Christian faith but<br />
also as a spiritual hub for members of the local<br />
Karen community.<br />
Spanish architect Francisco Garcia Moro faced a<br />
challenge while designing and building St. Xavier’s<br />
Oratory about figuring out how to create a religious<br />
building that locals could relate to and understand<br />
through architecture that resonates with people’s<br />
perceptions and ways of life. The architect chose<br />
to decode the beauty of Thai vernacular architecture<br />
with a design concept that drew influence<br />
from local homes and craftsmanship elements<br />
inherited and created by local builders.<br />
Situated on waterside land in the middle of forestland,<br />
the oratory was designed to exist in harmony<br />
and humility with nature while still possessing the<br />
characteristics of a community center. Nature plays<br />
an important part in the spatial experience of the<br />
building and is incorporated as the highlight of the<br />
spatial program.
110<br />
08<br />
วัสดุไม้ในอาคารมาจาก<br />
ในท้องถิ่นทั้งหมด ไม่ว่าจะ<br />
เป็นไม้ตะเคียนจากสวนป่า<br />
หรือไม้เก่าจากการรื้อถอน<br />
บ้านในชุมชน 8
HOLY CRAB<br />
111<br />
09<br />
Drawings แสดง<br />
รายละเอียดการเข้าไม้<br />
The site’s surroundings led the architect to develop<br />
the layout in which the building’s axis is deviated<br />
for the columns to perfectly embrace the entire<br />
structure. The columns are set 45 degrees off the<br />
axis of the floor plan, creating an open, spacious<br />
space that is ideal for religious ceremonies. The<br />
building’s spatial versatility also allows it to host<br />
community events and activities. The angles in<br />
which the columns are positioned fulfill an aesthetic<br />
purpose by drawing users’ attention to the altar in<br />
the center of the area without obstructing the view.<br />
In regards to the architecture, the architect conducted<br />
extensive fieldwork to study the Karen<br />
people’s homes, living spaces, and way of life.<br />
The research also looked into various types of<br />
vernacular architecture in Thailand’s northern<br />
region in search of native techniques and wisdom<br />
that could be applied to the project. Such an<br />
endeavor led to the discovery that during the rainy<br />
season, the Karen children are usually out in the<br />
fields catching freshwater crabs. Having learned<br />
about such a way of life, the architect drew inspiration<br />
from the shape of a freshwater crab. The<br />
oratory’s resemblance to a gigantic crab makes the<br />
building more relatable for community members,<br />
with a design language that effectively communicates<br />
with the locals in a meaningful way.<br />
9
112<br />
theme / review<br />
10<br />
The wood, the principal material of the design, was locally<br />
sourced: local thakien wood, old teak wood salvaged from<br />
demolished local homes, and reclaimed wood for interior<br />
furniture. This circular approach not only maximizes the use<br />
of harvested wood, but it also fosters a sense of connection<br />
between locals and the church through the use of materials<br />
that people are familiar with.<br />
10<br />
สถาปนิกเลือกประกอบไม้<br />
เพื่อให้มีร่องสำาหรับซ่อน<br />
หลอดไฟเป็นแหล่งกำาเนิด<br />
แสงทางอ้อมนอกจากแสง<br />
จะไม่สว่างจ้าจนเกินไปแล้ว<br />
ยังช่วยให้เสาโครงสร้าง<br />
ดูเบา<br />
Working with Mr. Reen Sulee, a local carpenter,<br />
was a challenge. The collaboration aimed at finding<br />
construction and weaving techniques that would<br />
result in a lattice covering the whole structure of the<br />
building. The approach was difficult since it was<br />
a collaborative effort in which three-dimensional<br />
software was employed alongside the handcrafted<br />
skills and processes of local artisans. Because<br />
of its flexibility, Mr. Sulee picked eucalyptus wood<br />
as the medium to work with. The woven building<br />
skin is beautifully crafted and eventually becomes<br />
a spectacular representation of the relationship<br />
between design and locals.
HOLY CRAB<br />
113<br />
“I was this foreign architect who came here to<br />
develop the design I created for this project as well<br />
as solutions to problems that arose along the way.<br />
I relied heavily on the expertise and experiences<br />
of these local builders, including the construction<br />
techniques that would help complete the work,” the<br />
architect recalled of the lessons he had learned<br />
while working on the project’s design.<br />
The wood, which serves as the principal material<br />
of the design, was locally sourced. Two-thirds of<br />
the structure is built using Thakien wood, which<br />
was obtained from local communities under the<br />
management of the Department of Forestry. The<br />
remaining third is constructed from old teak wood<br />
salvaged from demolished local homes. Reclaimed<br />
wood is also used for interior furniture. This circular<br />
approach not only maximizes the use of harvested<br />
wood, but it also fosters a sense of connection<br />
between locals and the church through the use of<br />
materials that people are familiar with.<br />
Lighting adds another key aspect to the architecture<br />
of the oratory. The lattice structure welcomes<br />
natural light and exudes vernacular features that<br />
people can easily associate with. Natural light also<br />
contributes to the building’s visual slenderness.<br />
Meanwhile, additional light from the skylight makes<br />
the structure look and feel more welcoming, like<br />
a warm embrace.<br />
The indoor lighting design boasts the intricacies of<br />
hidden lighting sources. Woodworking techniques<br />
create grooves that allow artificial light to be installed<br />
and indirect lighting effects to be rendered.<br />
When the church is lit at night, the light from the<br />
hidden lamps inside the pillars illuminates the<br />
structure, making it appear weightless and almost<br />
magical. Additionally, the composite pillars allow<br />
for natural cross-ventilation and cool air to flow<br />
through the structure while affording stunning<br />
views of the building and improving user well-being<br />
simultaneously.<br />
After a period of actual usage, people have become<br />
more engaged with the oratory through its architectural<br />
elements. Such a connection is evident from<br />
how the church’s unique pillars have been used in<br />
the construction of other local buildings, or how<br />
people take pride in the way the planks from their old<br />
homes have been repurposed for this community<br />
building, to how the oratory, nestled gracefully yet<br />
humbly in the midst of nature, has inspired people<br />
to create more buildings of such beauty and artistry.<br />
pacogarciamoro.com<br />
11<br />
จากกระบวนการ<br />
ร่วมกันสร้างและวัสดุไม้<br />
หมุนเวียนจากในชุมชน<br />
ทำาให้คนในพื้นที่รู้สึก<br />
ผูกพันกับศาสนสถาน<br />
หลังนี้<br />
ณัฐนิช ชัยดี<br />
จบการศึกษาด้านออกแบบ<br />
ตกแต่งภายใน ปั จจุบัน<br />
เป็ นคอลัมนิสต์อิสระ<br />
ด้านสถาปั ตยกรรม งาน<br />
ออกแบบ และวัฒนธรรม<br />
Nathanich Chaidee<br />
is a graduate of<br />
interior design and<br />
currently working as<br />
a freelance journalist<br />
in architecture, design<br />
and culture.<br />
11<br />
Project: St.Xavier Oratory Design: Francisco Garcia Moro Construction Management: Father Reynaldo Tardielly Contractor: Wanmai Srisuk Carpenter:<br />
Reen Sulee Engineer: Lophadol Suwan Electrician: Preecha Laothanasan
1<strong>14</strong><br />
theme / review<br />
At<br />
the<br />
Heart<br />
of<br />
It<br />
In Khao Yai, DBALP’s Glass Hall stands out with its minimalistic modern<br />
architecture combined with traditional elements found in Buddhist<br />
temples in the northeastern and northern regions.<br />
Text: Xaroj Phrawong<br />
Photo Courtesy of Duangrit Bunnag Architect Limited and W Workspace except as noted
1<br />
01<br />
มุมมองทางเข้าวิหารจาก<br />
ด้านสกัด
116<br />
theme / review<br />
2<br />
02<br />
มุมมองทางเข้าวิหารจาก<br />
ลานด้านหน้าผ่านสระน้ำา<br />
03<br />
รูปด้านยาว<br />
3<br />
ELEVATION<br />
วัสดุในงานสถาปัตยกรรมผันแปรไปตาม<br />
เงื่อนไขแต่ละถิ่นที่ จวบจนโลกสมัยใหม่มาถึง<br />
วัสดุก่อสร้างได้หลั่งไหล แลกเปลี่ยนกันไปตาม<br />
แต่ละแห่งหนบนโลกนี้ เราจึงได้พบกับวัสดุ<br />
สถาปัตยกรรมที่มีความหลากหลายตามความ<br />
ก้าวหน้าของเทคโนโลยีการขนส่ง อย่างการใช้<br />
ไม้จากต่างถิ่นเข้ามาในไทย การใช้ไม้สนจาก<br />
ป่าปลูกในเมืองหนาว ที่มีการออกแบบให้การ<br />
ใช้ไม้มีทั้งการตัด และปลูกอย่างสมดุล ถึงแม้ว่า<br />
โลกสมัยใหม่จะมีวัสดุอย่างเหล็ก และคอนกรีต<br />
มาห่มคลุมสถาปัตยกรรม แต่ไม้ก็ยังเป็นวัสดุที่<br />
ให้ความเฉพาะ ด้วยสัมผัสของไม้ให้ความรู้สึก
อบอุ่น เป็นมิตรใกล้ชิดกับมนุษย์ มีความยืดหยุ่น<br />
มากกว่าวัสดุอุตสาหกรรม ทำาให้ไม้ได้รับความ<br />
นิยมในงานสถาปัตยกรรมอยู่เสมอ<br />
ในพื้นที่เขาใหญ่ อำาเภอปากช่อง จังหวัดนคร-<br />
ราชสีมา ปรากฏวิหารของศูนย์ปฏิบัติธรรมชื่อ<br />
ว่า “วิหารแก้ว” เป็นวิหารไม้ทรงสูง รูปทรง<br />
แลดูสมัยใหม่ เรียบง่าย ด้วยเส้นตั้งจากเสาที่<br />
คล้ายเสานางเรียงในสถาปัตยกรรมทางศาสนา<br />
ศูนย์ปฏิบัติธรรมแห่งนี้ออกแบบโดย บริษัท<br />
ดวงฤทธิ์ บุนนาค จำากัด แนวคิดการวางผังโดย<br />
ใช้ประโยชน์จากที่ตั้ง ที่เป็นเส้นบรรจบของ<br />
เชิงเขาสองลูก สถาปนิกเลือกวางวิหารโถงไว้<br />
ที่ตรงกลางปลายจบเขาทั้งสองลูก เกิดเส้น<br />
เสริมความแรงให้กับสถาปัตยกรรมที่มีแกน<br />
ชัดเจน แกนกลางทำาหน้าที่แบ่งกลุ่มอาคาร<br />
ออกเป็นซ้าย-ขวา กลุ่มอาคารบริการที่เป็น<br />
โรงอาหารแบบเปิดโล่ง และอาคารห้องสมุด<br />
ทั้งสองอาคารวางเกาะเส้นแกนหลัก ทำาให้<br />
การจัดระเบียบเป็นแบบพุ่งเข้าหาศูนย์กลาง<br />
ที่ลานทางขึ้นวิหารที่มีสระน้ำาตื้นเป็นภูมิทัศน์<br />
ส่วนเสริมให้รูปทรงมีขนาดส่วนที่ใหญ่ลดความ<br />
แข็งลงได้ด้วยการสะท้อนบนผิวน้ำาที่ทำาให้ดู<br />
เบาลอย ด้านข้างทางทิศตะวันออก ถูกวางไว้<br />
เป็นที่พักของผู้มาปฏิบัติธรรม ด้วยกลุ่มเรือนพัก<br />
จำานวน 10 หลัง ถูกวางรายรอบสระน้ำาที่ขุด<br />
เตรียมไว้เป็นพื้นที่หน่วงน้ำา และกักเก็บน้ำาไว้<br />
ใช้งาน<br />
การขึ้นรูปทรงวิหารโถง หรือที่เรียกได้ว่าวิหาร<br />
ที่เป็นแบบเปิดโล่ง มีผนังปกปิดจากภายนอก<br />
บางส่วน เริ่มจากการที่สถาปนิกศึกษารูปตัด<br />
ของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในภาคอีสาน และ<br />
ภาคเหนือ ในส่วนของภาคอีสานได้ศึกษาสัดส่วน<br />
รูปตัดจาก ‘สิม’ วัดปทุมคงคา หรือวัดนกออก<br />
ที่อำาเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา ในคำา<br />
อีสานนั้น ‘สิม’ มาจากการกร่อนคำาว่า ‘สีมา’<br />
หมายถึงขอบเขตอันศักดิ์สิทธ์ ซึ่งในการกำ าหนด<br />
สีมาของวัดในภาคอีสาน อันที่มีมาจากภาษาลาว<br />
คืออุโบสถในภาคกลางนั่นเอง แต่สิมมีขนาด<br />
ที่เล็กกว่า ตามการใช้สอยที่อนุโลมให้สำาหรับ<br />
พื้นที่ห่างไกล ขาดแคลนทรัพยากร ไม่สามารถ<br />
สร้างอุโบสถได้ตามมาตรฐาน<br />
สิมวัดปทุมคงคาเป็นสถาปัตยกรรมที่มีส่วน<br />
ผสมของทั้งศิลปะแบบปลายสมัยอยุธยา<br />
AT THE HEART OF IT<br />
ต้นสมัยรัตนโกสินทร์ มากกว่าศิลปะแบบลาว<br />
ต่างภาคอีสานส่วนอื่นๆ เนื่องด้วยนครราชสีมา<br />
เป็นเมืองหน้าด่านของกรุงเทพ และลาว มา<br />
ตั้งแต่กรุงศรีอยุธยา ทำาให้สถาปัตยกรรมมี<br />
ความคล้ายคลึงกับทางภาคกลางมากกว่า<br />
แต่ย่อส่วนลง เมื่อพิจารณาลักษณะของสิม<br />
หลังนี้ เป็นแบบมีผนังโดยรอบ ไม่ใช่ชนิดสิ<br />
มโถง โครงสร้างเสาเป็นไม้แปดเหลี่ยม หุ้ม<br />
ด้วยผนังปูนที่ภายนอก ทำาให้ความเด่นชัดอยู่<br />
ที่ด้านสกัด ที่มีสัดส่วนหลังคาลาดชันสูง<br />
สำาหรับการศึกษาสถาปัตยกรรมในส่วนภาค-<br />
เหนือ สถาปนิกได้ศึกษาจากวิหารวัดไหล่<br />
หินหลวง จังหวัดลำาปาง วิหารนี้มีลักษณะเป็น<br />
วิหารโถง หรือผนังโล่ง โดยเมื่อมองไปยัง<br />
ด้านสกัดที่ทางเข้า จะเป็นเสาลอย ไม่มีผนัง<br />
โครงสร้างเสาด้านสกัดมี 4 ต้น ทำาให้การแบ่ง<br />
สัดส่วนพื้นที่ภายในเป็น 3 ส่วน มีเสาร่วมใน<br />
เป็นตัวขับเน้นที่ว่างปลายวิหารที่มีพระประธาน<br />
ตั้งอยู่ ลักษณะโครงสร้างเป็นไม้หลังคา มีความ<br />
ลาดชัน 45 องศา แม้ว่าจะเป็นวิหารโถงที่ไม่มี<br />
ผนังทึบรอบแบบสิมวัดปทุมคงคา แต่ปลาย<br />
วิหารช่วงที่เป็นที่ตั้งพระประธานเป็นผนังทึบ<br />
บางส่วน เพื่อควบคุมความสลัวให้กับบริเวณ<br />
ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของวิหาร ลักษณะโครงสร้าง<br />
วิหารวัดไหล่หินหลวงส่งอิทธิพลต่อระบบ<br />
โครงสร้างหลังคาวิหาร<br />
วิหารแก้ว ออกแบบโดยการวางให้ด้านสกัด<br />
หันไปแนวทิศตะวันออก-ตก ตำาแหน่งวาง<br />
พระประธานอยู่ทางด้านทิศตะวันตก หัน<br />
พระพักตร์พระพุทธรูป และวางทางเข้าไว้<br />
ทิศตะวันออก ตามคติพุทธตอนพระพุทธเจ้า<br />
ตรัสรู้ การเข้าถึงวิหารโถงจากลานด้านหน้า<br />
ต้องเดินผ่านสระน้ำาที่ออกแบบไว้ให้เต็มไป<br />
ด้วยบัว การรับรู้ที่ว่างภายในเป็นไปอย่าง<br />
คลุมเครือ แม้ว่าชื่ออาคารคือ วิหารแก้ว ที่<br />
สื่อถึงความโปรงใส แต่การวางโครงสร้างเสา<br />
ไม่ได้เป็นแบบตรงไปตรงมา มีการวางเสา<br />
สลับเหลื่อมกันไปมาของเสาแนวภายนอกสุด<br />
ส่วนแนวเสาภายในจะตั้งซ้อนอยู่ระหว่างแนว<br />
เสาภายนอก ผลจากการวางโครงสร้างเสา<br />
ระบบนี้ ก่อเกิดการรับรู้ที่คลุมเครือ ไม่ชัดเจน<br />
คาดเดาที่ว่างภายในได้ยาก<br />
117<br />
ก่อนจะเข้าไปยังภายในวิหาร จะพบกับปริมาตร<br />
ของวิหารที่มีขนาดส่วนสื่อถึงพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์<br />
เป็นภาพที่มีเสาไม้ขนาดใหญ่มีรูปแบบการเรียง<br />
ไม้ในแนวตั้งขับให้เส้นตั้งที่เสาชัดเจนยิ่งขึ้น<br />
องค์ประกอบของสถาปัตยกรรมดูเปลี่ยนไป<br />
จากรูปตัดที่สถาปนิกได้ศึกษาไว้ มีลักษณะ<br />
การจัดเรียงเป็นสำาเนียงใหม่ในไวยากรณ์เดิม<br />
ส่วนของแปลานได้ถูกขับให้เน้นชัดขึ้นกว่าสิม<br />
วัดปทุมคงคา เน้นทางเข้าชัดเจนขึ้น ส่งผลต่อ<br />
ภาพพระพุทธรูปปลายทาง เมื่อผ่านเข้าไปยัง<br />
ภายใน เสาจะช่วยพรางพื้นที่ภายในให้ติดต่อ<br />
กับภายนอกด้วยการวางชุดเสาภายนอกแบบ<br />
สลับ เมื่อพิจารณารูปตัดแต่ละช่วงเสา จะเป็น<br />
การพัฒนาจากสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นแบบเดิม<br />
ให้ตอบสนองกับแนวคิดร่วมสมัยมากขึ้น<br />
รายละเอียดของเสาไม้ โครงหลังคาไม้ ถูก<br />
ประกอบกันขึ้นจากโครงสร้างเหล็ก กรุชั้นใน<br />
ด้วยแผ่นซีเมนต์บอร์ด จากนั้นจึงกรุชั้นนอก<br />
สุดด้วยไม้สนนำาเข้าขนาด 1” x 6 “ รูปแบบ<br />
วางไม้กรุให้ขนานไปกับแนวตั้งของเสา ส่วน<br />
ของขื่อ อะเสเหล็กหุ้มด้วยไม้ในแนวนอน<br />
ล้อไปกับแนวการวางโครงสร้างหลังคา แม้ว่า<br />
จะเป็นวิหารโถงที่จะพบกับปัญหาฝนสาด<br />
ระบบระบายน้ำาที่พื้นได้เตรียมไว้ด้วยยกพื้น<br />
ปล่อยให้ด้านล่างเป็นพื้นยก ในการออกแบบ<br />
รายละเอียดงานไม้ สิ่งที่ต้องระวังอันดับต้นๆ<br />
คือการระวังเรื่องความชื้น ถ้าปล่อยให้ไม้มีจุด<br />
สะสมความชื้นได้ง่าย จะเป็นจุดที่เสื่อมโทรม<br />
ได้เร็ว ต้องป้องกันไม่ให้เจอดิน หรือน้ำ าโดยตรง<br />
ในส่วนที่จะชนกับน้ำา ดิน ได้มีการออกแบบ<br />
รายละเอียดให้เว้นรอยต่อไว้ ไม่ให้สะสม<br />
ความชื้นโดยตรง หรือจะเรียกได้ว่าให้ไม้ได้<br />
หายใจ<br />
“สำาหรับผม เรื่องของพุทธศาสนาเป็นเรื่องของ<br />
การปฏิบัติ เราทำาวิธีการสะท้อนของอาคารนี้<br />
ด้วยอะไรบ้างที่สะท้อนความเป็นพุทธ อะไร<br />
บ้างที่เป็นสาระจริงๆ เพียงแต่ผมไม่ได้ทำามัน<br />
ออกมาในเชิงสัญลักษณ์เท่านั้นเอง ผมว่าคำาว่า<br />
สมดุล ธรรมชาติเป็นหัวใจ มันมีไม้แล้วก็มีหิน<br />
มันมีเปิดแล้วก็มีปิด มีภายนอกแล้วก็มีภายใน<br />
อันนี้ก็เป็นวิธีคิดแบบที่ผมมอง” ดวงฤทธิ์<br />
บุนนาค สถาปนิก และกรรมการผู้จัดการได้<br />
เอ่ยถึงแนวคิดของงานออกแบบชิ้นนี้ไว้ในการ<br />
สรุปช่วงท้าย
04<br />
ภาพมุมเสยในวิหาร<br />
แสดงให้เห็นถึงความ<br />
ซับซ้อนของระบบ<br />
โครงสร้างหลังคา
4
120<br />
theme / review<br />
5<br />
05<br />
มุมมองจากภายในวิหาร<br />
มองไปยังภายนอก<br />
เสาที่วางเหลื่อมกันทำาให้<br />
เกิดภาพที่คลุมเครือ<br />
06<br />
หลังคาเป็นโครงสร้าง<br />
surface structure เมื่อ<br />
ดูใกล้เข้าไป จะเห็นความ<br />
ค่อยกลายรูปทรง<br />
07<br />
แปลนวิหาร<br />
6
AT THE HEART OF IT<br />
121<br />
The steel framework is used with the details<br />
of the wooden columns and roof frame, with<br />
cement boards cladding the inside. The imported<br />
pine wood panels are used as the finishing<br />
material of the exterior, installed to align with<br />
the vertical arrangement of the columns.<br />
Building materials were once varied by the conditions<br />
and regions in which they were used. The<br />
dawn of the modern world, however, has resulted<br />
in mass innovation, production, and transportation<br />
of construction materials throughout the world.<br />
As technology and logistics continue to advance,<br />
Thailand has seen an influx of a diverse range of<br />
materials from overseas, such as imported pine<br />
wood from the northern hemisphere from sustainably<br />
operated plantations that ensure a well-balanced<br />
production and harvest.<br />
While the world has grown accustomed to modern,<br />
industrial materials such as steel and concrete<br />
being used as the shells of architectural structures,<br />
wood retains incomparable characteristics, from<br />
its warm touch that exudes a close connection<br />
with humans to its superior flexibility compared to<br />
industrial materials, and thus remains at the top of<br />
the list of preferred alternatives when it comes to<br />
building construction.<br />
The “Glass Hall,” sitting in the Khao Yai region<br />
of the Pak Chong district of Thailand’s Nakhon<br />
Ratchasima province, is part of the meditation<br />
center. The structure stands out with its minimalistic<br />
modern architecture combined with traditional<br />
elements, such as the rows of columns that resemble<br />
the “Nang Rieng columns” commonly found in<br />
religious architecture. Duangrit Bunnag Architect<br />
Company Limited, the assigned architecture<br />
team, designed the layout to optimize the natural<br />
landscape of the site, where the foothills of the<br />
mountains converge.<br />
7
122<br />
theme / review<br />
08<br />
แบบขยาย wall section<br />
The main hall is strategically positioned to create<br />
a clear focal axis that enhances the presence of<br />
the architectural structures. This central axis, which<br />
is also the area where the service buildings, such<br />
as the open-plan cafeteria and the library building,<br />
are located, dividing the structures into two wings<br />
and creating the centralized layout. A shallow pool<br />
adds to the scenery on the slope leading up to the<br />
main hall, making its imposing form more delicate<br />
with the way it is mirrored on the water’s surface.<br />
To the west, a cluster of ten lodging structures are<br />
built around the pool, which serves as a water basin<br />
during the rainy season and also functions as a<br />
container for water to be used.<br />
The design of the main hall incorporates open-plan<br />
features and partial walls that separate the interior<br />
space from the outside, drawing inspiration from<br />
the vernacular elements found in religious buildings<br />
in the northeastern and northern regions. The design<br />
team’s research looked into the components of<br />
“sim” or “sima”, at Pathum Kongkha Temple in Pak<br />
Thong Chai district, Nakhon Ratchasima province.<br />
The term ‘sim’ means a monastic boundary or main<br />
building in temples in northeastern provinces. It is<br />
equivalent to the Lao-rooted term “Ubosot,” used<br />
predominantly in Thailand’s central region to refer<br />
to a temple’s ordination hall. Nevertheless, a sim<br />
is generally smaller in size and proportion. This is<br />
partly due to the limited access to resources of<br />
the temples in remote rural areas, which causes<br />
ordination halls and decorative elements to be<br />
smaller than or deviate from the standard even<br />
though they are deemed acceptable.<br />
8<br />
WALL SECTION 1 WALL SECTION 2
TWO IN ONE<br />
123<br />
09<br />
มุมมองจากภายนอก<br />
สู่ภายในวิหาร ความ<br />
เชื่อมโยงภายนอกและ<br />
ในคลุมเครือเกิดจาก<br />
การวางเสา<br />
9
124<br />
theme / review<br />
“Buddhism is all about practice. I approached the building’s<br />
architecture with components that reflected Buddhism and<br />
its real essences but were not delivered in a symbolic way.<br />
Balance and nature are at the heart of the design: elements<br />
of wood and stone, closure and opening, inside and outside.<br />
That’s my take on it,”<br />
10<br />
ภาพภายในส่วนอาคาร<br />
บริวาร<br />
11<br />
มุมมองจากลานด้านหน้า<br />
วิหาร<br />
Unlike most temples in the northeastern region<br />
that have Lao influences, the ‘sim’ at Pathum Kong<br />
kha Temple is a unique blend of artistic elements<br />
from the late Ayutthaya era and early Rattanakosin<br />
Era. Nakhon Ratchasima served as a frontier town<br />
between Bangkok and Laos when Ayutthaya was<br />
the capital of Siam. The temple architecture in<br />
Nakhon Ratchasima is primarily influenced by the<br />
architectural characteristics of religious architecture<br />
in the central region, with the most notable<br />
difference being its smaller size. The meditation<br />
center’s ‘sim’ sees more enclosure of walls, in<br />
contrast to the comparatively smaller and more<br />
open ‘Sim Thong.’ The building’s structure consists<br />
of a series of hexagonal columns, with concrete<br />
walls wrapping around the exterior. This design<br />
choice emphasizes the building’s narrow side with<br />
a steep roof structure, making it the focal point of<br />
the entire building.<br />
The design team looked at Lai Hin Luang Temple<br />
in Lampang Province as a case study of northern<br />
Thai architecture. The mostly wallless structure<br />
of the building is especially visible from the entry,<br />
which is on the narrow side of the building. The<br />
interior is separated into three portions due to the<br />
presence of four stand-alone pilasters seen from<br />
the building’s narrow side. The paired columns further<br />
into the structure emphasize the empty space<br />
at the end of the hall, which houses the principal<br />
Buddha sculpture. The wooden roof structure is<br />
angled at 45 degrees, while the semi-outdoor<br />
structure is partially wallless, similar to the sim of<br />
Pathum Kongkha Temple. Dense walls were built<br />
on both sides of the building, at the farthest end of<br />
the building where the main Buddha sculpture is<br />
located, to keep the most sacred ground of the hall<br />
dimly lit. Meanwhile, the ordination hall and roof<br />
structure share certain relevant characteristics.<br />
The Glass Hall of this Meditation Center is designed<br />
to have its narrow side facing east-west, evoking<br />
the historic moment of the Great Buddha’s enlightenment.<br />
To enter the hall from the front, one must<br />
walk past the lotus ponds. There’s a sense of obscurity<br />
to how the empty space inside is experienced,<br />
despite the transparency that the name ‘Glass Hall’<br />
implies. The alternate placement of the columns on<br />
the outer perimeter, as well as how the columns on<br />
the inner row are purposefully placed in between<br />
their spans, obfuscate spatial perception, making<br />
the space confusing and difficult to define.<br />
Upon entering the hall, one may perceive the magnitude<br />
and proportion that define the hallowed<br />
ground’s boundaries, especially with the presence of<br />
huge wooden columns that emphasize the vertical<br />
and long sequence. The general architectural feature<br />
differs from the components found in the case<br />
studies. While maintaining the same grammatical<br />
order, the new arrangement adds a fresh architectural<br />
accent. The purlins are accentuated, making<br />
them more visible than those in Pathum Kongkha<br />
Temple’s main hall, resulting in a more pronounced<br />
presence of the entrance, which directly affects<br />
one’s experience of the main Buddha sculpture<br />
while approaching the temple. The columns veil the<br />
interiors while keeping them visually and physically<br />
accessible to the outside surroundings with the<br />
help of the alternating positioning of the outer<br />
row of pillars. Each section of each column span<br />
demonstrates an interesting development of vernacular<br />
elements to fit a more modern concept.
AT THE HEART OF IT<br />
125<br />
10<br />
11
13<br />
126<br />
theme / review
AT THE HEART OF IT<br />
127<br />
12<br />
มุมมองอาคารบริวารผ่าน<br />
ลานด้านหน้าวิหาร<br />
13<br />
ภาพจากมุมมองแบบสูง<br />
เห็นการเชื่อมต่อของทุก<br />
อาคารด้วายลานด้านหน้า<br />
12<br />
The steel framework is used with the details of<br />
the wooden columns and roof frame, with cement<br />
boards cladding the inside. The 1” x 6” imported<br />
pine wood panels are used as the finishing material<br />
of the exterior, installed to align with the vertical<br />
arrangement of the columns. Steel crossbeams and<br />
stud beams are also clad with wood, allowing their<br />
horizontal planes to coincide with the roof structure’s<br />
framework. Being a semi-outdoor and semi-open<br />
building comes with rain-related problems. To<br />
improve the floor’s drainage system, the design<br />
raises the floor, thereby leaving a space between<br />
the floor and the ground. The woodwork details<br />
are extremely reactive to dampness, which can<br />
cause early damage if left to accumulate. As a<br />
result, the wooden components are shielded from<br />
direct contact with the soil or water. Meanwhile, the<br />
design avoids positioning the joints in areas where<br />
the wood will come into direct contact with water or<br />
the ground, allowing the wood to “breathe” better.<br />
“For me, Buddhism is all about practice. I approached<br />
the building’s architecture with com-ponents that<br />
reflected Buddhism and its real essences but were<br />
not delivered in a symbolic way. Balance and nature,<br />
I believe, are at the heart of the design: elements of<br />
wood and stone, closure and opening, inside and<br />
outside. That’s my take on it,” said Duangrit Bunnag,<br />
the project’s architect and Chief Executive Officer<br />
of Duangrit Bunnag Architect Company Limited, on<br />
the design concept.<br />
สาโรช พระวงค์<br />
เป็ นสถาปนิก นักเขียน<br />
สนใจในสถาปั ตยกรรม<br />
สมัยใหม่ถึงสถาปั ตยกรรม<br />
ร่วมสมัย ปั จจุบันเป็ น<br />
อาจารย์ประจำาคณะ<br />
สถาปั ตยกรรมศาสตร์<br />
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี<br />
ราชมงคลธัญบุรี<br />
Xaroj Phrawong<br />
Architect and writer<br />
who is interested in<br />
modern an contem<br />
porary architecture<br />
now he is a lecturer<br />
at Faculty of Architecture,<br />
RMUTT.<br />
dbalp.com<br />
Project: The Glass Temple Client: True Corporation Location: Nong Nam Deang, Pak Chong District,<br />
Nakhon Ratchasima, Thailand Function: Meditation Center Architecture Design Company Architect<br />
Firm: Duangrit Bunnag Architect Limited Chief Architect: Duangrit Bunnag Design team: (participant<br />
employee): Kanitha Boonyatasaneekul Supervision: Paiboon Meepanyaprasert Structural Engineer:<br />
EMS Consultants Engineer: (Water and Electricity): EMS Consultants Interior: Prinponn Boonkham<br />
Landscape: Ritdhawat Chalermviriya, Songpol Sukto Construction Company Architecture: Wiphanai,<br />
Ritta Site Area: 160,000 m 2 Gross Floor Area: 8,445 m 2 Design Year: 2011-2013 Completion Year:<br />
2012-2020
128<br />
materials<br />
Materials,<br />
Tools,<br />
Techniques<br />
Fundamental<br />
Factors in the Design<br />
Process and Wood<br />
Architectural Work<br />
Text: Suntan Viengsima / Sansuda Jiamjit<br />
Architectural Woodworking Design Research Center Faculty of Architecture,<br />
Rajamangala University of Technology Thanyaburi
MATERIALS, TOOLS, TECHNIQUES FUNDAMENTAL FACTORS<br />
IN THE DESIGN PROCESS AND WOOD ARCHITECTURAL WORK<br />
129<br />
Materials, tools, and techniques are<br />
fundamental factors related to one<br />
another in designing and constructing<br />
wooden architecture, both in traditional<br />
and contemporary contexts. The appropriate<br />
wood material for the tool has a<br />
direct effect on the quality of the work;<br />
the appropriate tool for the method of<br />
work demonstrates the expertise of the<br />
operator; and the appropriate approach<br />
to the material will be effective for the<br />
task. Consequently, through trial and<br />
error, quality, skill, and efficiency became<br />
“wisdom” in the creative process<br />
of wooden architecture. This article<br />
discusses wood material as one of<br />
the common factors in designing and<br />
working with wooden architecture, as<br />
well as the fundamentals of examining<br />
the concept of “materials, tools, and<br />
methods” from a holistic standpoint.<br />
วััสดุุ เครื่่องมืือ และ วิิธีีการื่ เป็็ นปัั จจัยพื้้นฐานซึ่่ งมีีควัามส ัมืพื้ันธ์์ต่่อกันใน<br />
กรื่ะบวันการื่ออกแบบและการื่ทำำางานสถาปัั ต่ยกรื่รื่มืไม้้ทำังงานสถาปัั ต่ยกรื่รื่มื<br />
แบบพื้้นถินนิยมืและสมััยนิยมืในบรื่ิบทำป็ั จจุบัน วััสดุุไม้้ทำีเหมืาะสมก ับเครื่่องมืือ<br />
ส่งผลโดุยต่รื่งต่่อคุณภาพื้งาน เครื่่องมืือทำีเหมืาะสมก ับวิิธีีการื่ทำำางานแสดุงให้<br />
เห็นทัักษะควัามืสามืารื่ถของผ้ป็ฏิิบัติิงาน วิิธีีการื่ทำีเหมืาะสมก ับวััสดุุย่อมืเกิดุ<br />
ป็รื่ะสิทำธีิภาพื้ในการื่ทำำางาน ซึ่่ งทำังคุณภาพื้ ทัักษะ และ ป็รื่ะสิทำธีิภาพื้ หลอมืรื่วัมื<br />
กันผ่านการื่ลองผิดุลองถ้กจนคลีคลายเกิดุเป็็ น “ภ้มืิปัั ญญา” ในกรื่ะบวันการื่<br />
สรื่้างสรื่รื่ค์งานสถาปัั ต่ยกรื่รื่มืไม้้ บทำควัามืนีจะได้้กล่าวถ ึงเพื้ียงวััสดุุไม้้หน่ งใน<br />
ปัั จจัยรื่่วัมืในกรื่ะบวันการื่ออกแบบและการื่ทำำางานสถาปัั ต่ยกรื่รื่มืไม้้ ในเบ่องต้้น<br />
ของการื่ศึึกษาแนวัควัามค ิดุ “วััสดุุ เครื่่องมืือ วิิธีีการื่” โดุยองค์รื่วัมื
130<br />
materials<br />
การเสื่อมสภาพของวัสดุไม้เนื่องจากศัตรูทำาลายไม้ประเภทต่างๆ เช่น<br />
รา ปลวก มอด แมลงกัดเจาะอื่นๆ, การเปลี่ยนแปลงทางขนาดและ<br />
รูปทรงของวัสดุไม้เนื่องจากสภาวะอากาศและสภาพแวดล้อม, ต้นทุน<br />
ค่าวัสดุไม้เพื่อการก่อสร้าง ฯลฯ เป็นประเด็นหลักซึ่งถูกตั้งคำาถามใน<br />
การทำางานสถาปัตยกรรมไม้* หรือสถาปัตยกรรมประกอบไม้** เสมอ<br />
(คำานิยามของผู้เขียน *สถาปัตยกรรมไม้ หมายถึง สถาปัตยกรรมซึ่ง<br />
ใช้ไม้เป็นวัสดุหลักสำาหรับองค์ประกอบทางโครงสร้างและองค์ประกอบ<br />
อื่นๆ เป็นส่วนใหญ่ **สถาปัตยกรรมประกอบไม้ หมายถึงสถาปัตยกรรม<br />
ซึ่งใช้วัสดุอื่นเป็นวัสดุหลักสำ าหรับองค์ประกอบทางโครงสร้างเป็นส่วนใหญ่<br />
โดยใช้ไม้เป็นวัสดุเพื่อการประกอบโครงสร้างและ/หรือเพื่อองค์ประกอบ<br />
ทางสถาปัตยกรรมและการตกแต่งเป็นส่วนใหญ่) ความเข้าใจในธรรมชาติ<br />
ของวัสดุไม้สามารถใช้อธิบายคุณลักษณะของวัสดุไม้ซึ่งนำาไปสู่การ<br />
คาดการณ์สันนิษฐานปัจจัยเสี่ยงในการเสื่อมสภาพของวัสดุไม้เพื่อการ<br />
พิจารณาออกแบบและวางแผนการก่อสร้างงานสถาปัตยกรรมด้วยวัสดุ<br />
ไม้ร่วมกับการใช้คุณสมบัติของวัสดุไม้ด้านต่างๆ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด<br />
คุณลักษณะทางกายภาพของไม้เป็นสิ่งแรกที่ควรทำาความเข้าใจใน<br />
เบื้องต้น ส่วนประกอบหลักของวัสดุไม้ ประกอบด้วย A ใจไม้1 หรือไส้ไม้<br />
B เนื้อไม้2 C กระพี้3 เรียงลำาดับตามการเจริญเติบโต โดยใจไม้หรือไส้ไม้<br />
เป็นส่วนประกอบซึ่งเกิดขึ้นก่อนที่จะขยายการเจริญเติบโตขึ้นในรอบ<br />
ของการเจริญเติบโตตามฤดูกาลปรากฏให้เห็นเป็นชั้นวงปี 4 ที่หน้าตัด<br />
ขวางของลำาต้น 5 อาจกล่าวได้ว่าใจไม้หรือไส้ไม้นั้นเสมือนศูนย์กลางการ<br />
เจริญเติบโตซึ่งนำาไปสู่ความเข้าใจการปรากฏระยะห่างของชั้นวงปีแต่ละ<br />
วงที่ไม่เท่ากันแปรผันตามปัจจัยในการเจริญเติบโตในช่วงเวลาต่างกัน<br />
หรือ ระยะห่างของชั้นวงปีเดียวกันในแต่ละด้านที่ไม่เท่ากันช่วยให้<br />
จินตนาการรูปทรงของลำาต้นได้โดยสังเขป เป็นต้น ใจไม้หรือไส้ไม้จัด<br />
เป็นตำาหนิ6 ประเภทหนึ่งของวัสดุไม้ซึ่งมักเกิดการแตกร้าวเป็นโพรง<br />
มากน้อยต่างกันดังนั้นการใช้งานวัสดุไม้อมไส้ (ไม้แปรรูปซึ่งมีส่วนของ<br />
ใจไม้หรือไส้ไม้ปรากฏบนหน้าตัดขวาง) จึงควรพิจารณาอย่างรอบคอบ<br />
เนื่องจากอาจเกิดการแตกร้าวเพิ่มเติมตามแนวไส้ไม้ตลอดความยาว,<br />
การเสื่อมสภาพจากสาเหตุของความชื้นและแมลงกัดเจาะ 7 ในร่องโพรง<br />
ไส้ไม้นั้น, คุณสมบัติเชิงกลที่ลดลงเนื่องจากการแตกร้าวและโพรงไส้ไม้<br />
ฯลฯ ทั้งนี้ขนาดและรูปทรงของลำาต้นไม้ก่อนการแปรรูปตามธรรมชาติ<br />
แตกต่างจากรูปทรงเรขาคณิตที่คาดเดาขนาดและรูปทรงที่ชัดเจนได้<br />
ใจไม้หรือไส้ไม้ซึ่งเสมือนศูนย์กลางการเจริญเติบโตจึงอาจคดโค้งแปรผัน<br />
ตามรูปทรงของลำาต้นด้วยโดยวัสดุไม้แปรรูปสามารถสันนิษฐานแนว<br />
ของไส้ไม้ได้จากการพิจารณาลักษณะของเสี้ยน 9 ซึ่งปรากฏ<br />
When working in wood architecture* or wood composite<br />
architecture**, the most frequently questioned issues include<br />
the following: deterioration of wood materials due to various<br />
types of wood-damaging pests such as mold, termites, weevils,<br />
and other insects; size and shape changes of wood materials<br />
due to weather and environment; cost of wood materials for<br />
construction; etc. The author defines timber architecture as<br />
architecture in which wood is the primary structural and most<br />
other elemental material. Wood composite architecture<br />
employs other materials for structural elements, while wood is<br />
used for structural assembly and the majority of architectural<br />
and decorative elements. Understanding the character of wood<br />
materials would aid in describing their properties, leading<br />
to the prediction and anticipation of risk factors for wood<br />
deterioration. It must be considered when designing and<br />
planning architectural construction with wood materials, along<br />
with maximizing the use of various wood material properties.<br />
The physical properties of wood are among the initial concepts<br />
to comprehend. A. Pith, B. Heartwood, and C. Sapwood,<br />
arranged according to growth, are the primary components<br />
of the wood material During the periodic growth cycle, the pith<br />
is the component that forms before the growth cycle. In the<br />
cross-section of a tree’s trunk, it manifests as layers termed<br />
annual rings. The pith of the wood or the wood core is similar<br />
to a growth center, which leads to an understanding of the<br />
appearance of the unequal distance between each ring layer,<br />
which varies according to growth factors at different times, or<br />
the unequal spacing of the same ring on each side, which<br />
enables one to approximate the shape of the trunk. The pith<br />
of the wood is one of the defects in wood materials that<br />
frequently fractures into varying degrees of hollows. The use<br />
of veneer materials (timber with the pith that is visible in the<br />
cross-section) should therefore be carefully considered, as<br />
further cracking may occur along its entire length or cause<br />
deterioration or damage due to moisture and insect borer in<br />
the pith hole, or a reduction in strength and physical properties<br />
due to cracking and a hole or cavity in the pith, etc. Before<br />
processing, the dimensions and shape of the original tree trunk<br />
may differ from its predicted geometric shape. Therefore, the<br />
pith, which resembles a growth center, may be curved and<br />
differ according to the shape of the trunk. In processed wood<br />
materials, the orientation of the pith can be inferred from the<br />
appearance of the grain<br />
Photo Reference<br />
1-2. Suntan Viengsima / Sansuda Jiamjit
MATERIALS, TOOLS, TECHNIQUES FUNDAMENTAL FACTORS<br />
IN THE DESIGN PROCESS AND WOOD ARCHITECTURAL WORK<br />
131<br />
01<br />
หน้าตัดแสดง<br />
ส่วนประกอบของไม้<br />
02<br />
ความเสียหายของ<br />
องค์ประกอบทาง<br />
โครงสร้างเนื่องจากไส้ไม้8<br />
1<br />
2
132<br />
materials<br />
03<br />
ไม้แปรรูปอมไส้<br />
04<br />
ลักษณะของเสี้ยนไม้เมื่อผ่า<br />
เปิดปีกไม้สามารถช่วยใน<br />
การสันนิษฐานแนวของไส้<br />
ไม้ได้ตามทิศทางของยอด<br />
ภูเขาของลายเสี้ยนแบบ<br />
ลายภูเขา Cathedral grain<br />
3<br />
4<br />
Photo Reference<br />
3-4. Suntan Viengsima / Sansuda Jiamjit
MATERIALS, TOOLS, TECHNIQUES FUNDAMENTAL FACTORS<br />
IN THE DESIGN PROCESS AND WOOD ARCHITECTURAL WORK<br />
133<br />
เนื้อไม้เป็นส่วนซึ่งเหมาะสมสำาหรับการใช้งานมากที่สุด เนื้อไม้ที่ดีใน<br />
อุดมคติควรปราศจากตาไม้10 ลักษณะที่อาจแตกหรือหลุดซึ่งในทาง<br />
วิศวกรรมโครงสร้างมีผลโดยตรงต่อคุณสมบัติเชิงกลของวัสดุไม้แปรรูป<br />
ในทางสถาปัตยกรรมย่อมมีผลต่อความทนทานและความงามอย่าง<br />
ปฏิเสธไม่ได้ นอกจากนั้นในการทำางานตาไม้ที่แม้จะไม่ใช่ตาแตกหรือ<br />
หลุดอาจเป็นอุปสรรคต่อการทำางานบางประเภทซึ่งส่งผลต่อคุณภาพ<br />
ของผลงาน ตาไม้ที่ปรากฏนั้นเป็นบริเวณกิ่งของต้น ไม้แปรรูปจากต้น<br />
ซึ่งมีอายุก่อนตัดโค่นมากและมีขนาดความโตสูงนั้นมีทางเลือกในการ<br />
แปรรูปเลี่ยงส่วนใกล้กระพี้และเปลือกได้มากกว่าเพื่อให้ปรากฏตำาหนิ<br />
ประเภทตาไม้น้อยกว่าหรือมีลักษณะตาไม้ที่ไม่เป็นตำาหนิที่อาจเกิด<br />
ความเสียหายอย่างมีนัยสำาคัญ(ขนาดความโตของไม้ตัดโค่น คือ ขนาด<br />
เส้นรอบวงของลำาต้นบริเวณกึ่งกลางของลำาต้นไม้ตัดโค่นนั้นโดยอาจทด<br />
ส่วนเปลือกและกระพี้) นอกเหนือจากตาไม้ประเภทตาแตกหรือตาหลุด<br />
แล้วยังมีลักษณะทางกายภาพประเภทอื่นๆบนเนื้อไม้ที่เป็นตำาหนิ อาทิ<br />
รูมอดและร่องรอยการทำาลายเนื้อไม้จากแมลงกัดเจาะประเภทต่างๆ,<br />
การเสื่อมสภาพจากรา เช่น ราผุ ราผิว หรือ ราเสียสี, เนื้อไม้แตกร้าว<br />
เนื่องจากการแลกเปลี่ยนความชื้นที่บริเวณปลายไม้ End check หรือที่<br />
ผิว Surface check เป็นต้น<br />
กระพี้เป็นส่วนประกอบของไม้ที่ยังมีชีวิตในขณะที่ตัดโค่น ประกอบด้วย<br />
ท่อลำาเลียงน้ำาและอาหารซึ่งยังทำางานอยู่เพื่อการเจริญเติบโตของต้น<br />
กระพี้มีลักษณะอ่อนนุ่มและเป็นแหล่งอาหาร/เจริญเติบโต/เจริญพันธุ์<br />
ที่เหมาะสมของศัตรูทำาลายไม้จึงพบว่าส่วนกระพี้เป็นบริเวณที่ถูกทำาลาย<br />
โดยศัตรูทำาลายไม้มากแม้แต่ส่วนกระพี้ของไม้สักซึ่งกล่าวกันว่าทนทาน<br />
ต่อการทำาลายโดยปลวกและแมลงกัดเจาะก็ตาม นอกเหนือจากการ<br />
ทำาลายโดยศัตรูทำาลายไม้แล้วความหนาแน่นที่ต่ำากว่าบริเวณเนื้อไม้<br />
ทำาให้มีผลต่อการทำางานตกแต่งผิวในงานสถาปัตยกรรมและการตกแต่ง<br />
รวมทั้งส่วนกระพี้ยังพร่องคุณสมบัติเชิงกลในเชิงโครงสร้างเนื่องจาก<br />
อายุ อาจกล่าวได้ว่านอกจากข้อจำากัดทางคุณสมบัติทางกายภาพแล้ว<br />
ยังมีข้อจำากัดด้านคุณสมบัติเชิงกลอีกด้วยซึ่งหากพิจารณารายการ<br />
ประกอบแบบและข้อกำาหนดทั่วไปในการก่อสร้าง General specification<br />
โดยทั่วไปจะพบว่าระบุว่ากระพี้เป็นส่วนที่เป็นตำาหนิและไม่อนุญาตให้<br />
ใช้สำาหรับองค์ประกอบทางโครงสร้าง<br />
ข้อสังเกตสำาคัญอีกประการหนึ่งเกี่ยวกับวัสดุไม้ คือ วัสดุไม้ควรต้อง<br />
ได้รับการอบ 11 ก่อนนำามาใช้งานหรือไม่ ซึ่งควรจะทำาความเข้าใจกัน<br />
ก่อนว่า “เหตุใดจึงต้องอบไม้” ไม้เมื่อตัดโค่นแล้วจะคายน้ำาออกจน<br />
สมดุลกับความชื้นในสภาพแวดล้อมของไม้นั้น กระบวนการคายน้ำาจะ<br />
เริ่มต้นจากน้ำา Free water ซึ่งอยู่ในช่องว่างระหว่างเซลล์ Cell cavity<br />
ก่อน ในขั้นตอนนี้น้ำาหนักของไม้จะลดลงแต่ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลง<br />
ทางขนาด 12 และรูปทรง 13 (การเปลี่ยนแปลงทางรูปทรงเกิดจากความ<br />
ไม่สมดุลของการเปลี่ยนแปลงทางขนาดในระนาบรัศมี<strong>14</strong> กับระนาบผิว<br />
สัมผัส 15 ) จนเมื่อถึงจุดอิ่มตัว FSP-Fiber saturation point (หมายถึง<br />
จุดอิ่มตัวของน้ำาในเซลล์) น้ำา Free water ซึ่งอยู่ในช่องว่างระหว่าง<br />
เซลล์16 ถูกคายออกจนหมดไป น้ำา Bound water ซึ่งอิ่มอยู่ในเซลล์จึง<br />
เริ่มถูกคายออก ซึ่งการคายออกของน้ำาที่อิ่มตัวอยู่ในเซลล์ทำาให้เซลล์<br />
Heartwood is the most useful portion of a tree. The optimal<br />
heartwood should be devoid of knots, which may fracture<br />
or fall off. This may directly affect the mechanical properties<br />
of the lumber material in structural engineering. It has an<br />
undeniable impact on the durability and attractiveness of<br />
buildings. Moreover, working with these knots, even if they<br />
are not broken or falling off, may be a hindrance for certain<br />
types of work, thereby influencing the quality of the work.<br />
The tree’s tendrils are its knots. Lumber from aged pre-falling<br />
trees and of larger size has more processing options by<br />
avoiding the near sapwood and bark, resulting in fewer knot<br />
defects or non-knot appearances, or the knot with no defect<br />
that may cause significant damage (the circumference of<br />
the trunk in the middle of the felled tree trunk is the size of<br />
the felled tree). Other physical characteristics of defective<br />
heartwood include moth holes and traces of heartwood<br />
damage caused by various types of insect borers; fungal<br />
deterioration such as rot, mold, or discoloration; heartwood<br />
cracks caused by moisture exchange at the end check or<br />
surface check, etc.<br />
Sapwood is the vegetative portion of the tree when it is cut<br />
down. It contains xylems, the vessels or conduits that transport<br />
water and nutrients, which are still active for plant development.<br />
Sapwood is soft and an ideal sustenance, growth, and<br />
reproduction source for wood-destroying organisms. Even<br />
the sapwood of teak, which is reputed to be resistant to<br />
wood pests and insect borers, has been found to be the<br />
most susceptible to infestation by wood pests. In addition<br />
to being harmed by insects, the wood’s lower density effects<br />
the surface finish in architecture and decoration, and the<br />
sapwood loses its mechanical properties as it ages. In addition<br />
to these mechanical property restrictions, there are additional<br />
mechanical property restrictions that, according to the general<br />
construction requirements and specifications, identify sapwood<br />
as a defect component and prohibit its use in structural<br />
applications.<br />
Before using wood materials, it is essential to determine<br />
whether or not they must be cured. It must first be understood<br />
why drying the wood is necessary. When wood is cut<br />
down, it dehydrates until its moisture content matches that<br />
of its surroundings. The process of dehydration begins with<br />
unrestricted water in the cell cavity. At this stage, the weight<br />
of the wood decreases, but there is no change in size or shape<br />
(the shape change is caused by the dimensional imbalance<br />
changes in the radial plane and the tangent plane) until the<br />
wood reaches the FSP (fiber saturation point), or the point of<br />
intracellular water saturation. The intercellular space’s free<br />
water is discharged. Saturated, bonded water in the cell begins<br />
to be released until it is gone. In addition to the change in<br />
weight, the evaporation of the saturated water within the cell<br />
causes the cell to begin to change in size and shape. The
134<br />
materials<br />
หดลีบลงตามลำาดับ จึงทำาให้เริ่มเกิดการเปลี่ยนแปลงทางขนาดและ<br />
รูปทรงขึ้นนอกเหนือจากการเปลี่ยนแปลงของน้ำาหนัก กระบวนการ<br />
คายน้ำา/แลกเปลี่ยนน้ำาและความชื้นกับสภาพแวดล้อมของไม้ยังคง<br />
ดำาเนินต่อไปจนถึงจุดที่สมดุลกับ EMC-Equilibrium moisture content<br />
ค่าความชื้นสมดุลซึ่งแปรผันกับอุณหภูมิ T-Temperature และความชื้น<br />
สัมพัทธ์ในอากาศ RH-Relative humidity ที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่<br />
ตลอดเวลาซึ่งหมายความว่าไม้จะมีการแลกเปลี่ยนความชื้นในเนื้อไม้<br />
MC-Moisture content แปรผันตาม EMC ค่าความชื้นสมดุลนี้ตลอด<br />
เวลา ซึ่งแม้ว่า EMC ค่าความชื้นสมดุลนี้จะเปลี่ยนแปลงแปรผันตาม<br />
อุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศบริเวณนั้นแล้วยังมีปัจจัยแวดล้อม<br />
ด้านสภาพแวดล้อมจำาเพาะร่วมซึ่งมีผลร่วมด้วยในการแลกเปลี่ยน<br />
ความชื้นของไม้กับสภาพแวดล้อม อาทิ ความเร็วลม แสงธรรมชาติ<br />
การทาสารเคลือบผิว ฯลฯ<br />
ปัญหาที่แท้จริงของน้ำาและความชื้นที่ส่งผลต่อวัสดุไม้ไม่ใช่การคายน้ำา<br />
หรือแลกเปลี่ยนความชื้นกับสภาพแวดล้อมหากกระบวนการนั้นอยู่ใน<br />
เงื่อนไขที่เหมาะสม ยกตัวอย่างเช่น บริเวณหน้าตัดขวางของไม้ซึ่งเป็น<br />
ปลายเปิดของท่อลำาเลียงน้ำา/อาหารและช่องว่างระหว่างเซลล์จะคายน้ำา<br />
ได้ดีมากกว่าบริเวณผิว ดังนั้นไม้ขนาดหน้าตัดใหญ่และมีความยาวใน<br />
ระยะหนึ่ง เมื่อมีการคายน้ำาบริเวณหน้าตัดรวดเร็ว ทำาให้ค่าความชื้น<br />
บริเวณนั้นลดลง ขณะที่ส่วนอื่นมีค่าความชื้นสูงกว่ามาก การเปลี่ยนแปลง<br />
ทางขนาดของพื้นที่ซึ่งมีค่าความชื้นแตกต่างกันสูงที่ไม่สมดุลกันจึงทำา<br />
ให้เกิดการแตกร้าวที่ปลายไม้ End check ทั้งนี้หากทำาการทาสารเคลือบ<br />
ซึ่ง block การคายน้ำาหรือแลกเปลี่ยนความชื้นบริเวณปลายไม้โดย<br />
สมบูรณ์ ความชื้นในเนื้อไม้ก็จะถูกผลักดันออกทางผิวทำาให้เกิดการ<br />
แตกร้าวบริเวณผิว Surface check เกิดเป็นปัญหาใหม่ขึ้น เป็นต้น จึง<br />
เป็นที่เข้าใจได้ชัดเจนว่า การอบไม้เป็นหนึ่งในกรรมวิธีเตรียมวัสดุไม้<br />
ให้มีความชื้นลดลง(แห้ง) ภายใต้สภาวะควบคุมเพื่อแก้ป้องกันความ<br />
เสียหายจากกระบวนการคายน้ำา/แลกเปลี่ยนความชื้นตามธรรมชาติ<br />
ยังมีกรรมวิธีอื่นในการทำาให้ความชื้นในเนื้อไม้ลดลงภายใต้สภาวะ<br />
ควบคุมนอกเหนือจากการอบไม้ในตู้ไอร้อน 17 เช่น การผึ่งลมภายใต้<br />
ร่มเงา 18 การใช้กระแสลมจากเครื่องกลไหลผ่าน เป็นต้น ดังนั้นจึงคลี่คลาย<br />
ข้อสังเกตดังกล่าวได้ว่า “ไม้ควรมีความชื้นที่เหมาะสมจากการเตรียม<br />
ไม้ก่อนนำามาใช้งานไม่ว่าจะโดยกรรมวิธีใดก็ตามในกระบวนการนั้น”<br />
(กรรมวิธีการทำาให้ความชื้นในเนื้อไม้ลดลงนั้นจำาเป็นต้องพิจารณาปัจจัย<br />
พื้นฐานของวัสดุไม้ร่วมด้วยเสมอ อาทิ ขนาดหน้าตัดและความยาวไม้<br />
เพื่อป้องกันความเสียหายในระหว่างกระบวนการนั้น) เมื่อเข้าใจเช่นนี้<br />
ก็จะนำามาสู่ความเข้าใจในลำาดับต่อไปว่าเมื่อเตรียมไม้โดยลดค่าความชื้น<br />
ภายใต้สภาวะควบคุมได้จนใกล้เคียงค่าความชื้นสมดุล EMC ในสภาพ-<br />
แวดล้อมของสถานที่ทำางานต่างกันแล้วจึงปล่อยให้ไม้แลกเปลี่ยนความ<br />
ชื้นตามธรรมชาติในสภาพแวดล้อมนั้นๆ ในระยะเวลาหนึ่งก่อนนำามา<br />
ใช้งานก็จะเกิดปัญหาในการเปลี่ยนแปลงทางขนาดและรูปทรงได้มาก<br />
การไสปรับขนาด การติดตั้ง การตกแต่งผิว และการทำางานอื่นๆ ภาย<br />
หลังจากกระบวนการนี้ย่อมได้ประสิทธิภาพและคุณภาพของงานสูงขึ้น<br />
5<br />
Photo Reference<br />
5-6. Suntan Viengsima / Sansuda Jiamjit
MATERIALS, TOOLS, TECHNIQUES FUNDAMENTAL FACTORS<br />
IN THE DESIGN PROCESS AND WOOD ARCHITECTURAL WORK<br />
135<br />
05-06<br />
แสดงการผุและการทำาลาย<br />
โดยศัตรูทำาลายไม้บริเวณ<br />
เปลือกและกระพี้ของไม้สัก<br />
ขณะที่บริเวณเนื้อไม้ยังคง<br />
สภาพที่ดี<br />
process of transpiration or exchange of water and moisture<br />
with the wood’s surrounding environment continues until<br />
equilibrium with EMC (equilibrium moisture content), which<br />
varies with ambient temperature and relative humidity. This<br />
means that the wood’s moisture content will constantly alter<br />
in accordance with the EMC. This equilibrium moisture content<br />
varies not only with air temperature and relative humidity,<br />
but also with specific environmental factors that influence<br />
the exchange of wood moisture with the environment, such<br />
as wind speed, natural light, application of coatings, etc.<br />
The actual issue with water and moisture affecting wood<br />
materials is not transpiration or exchange of humidity with<br />
the environment, so long as the process is carried out under<br />
optimal conditions. For instance, the cross-sectional area<br />
of wood, which is the open end of the water and nutrientcarrying<br />
vascular and intercellular spaces, can become<br />
more desiccated than the surface area. When there is rapid<br />
dehydration of a large cross-sectional area, the moisture<br />
content of that area decreases, whereas the moisture content<br />
of other parts increases significantly. Unbalanced dimensional<br />
changes in regions with significant humidity differences will<br />
result in fractures known as end checks. But if a coating is<br />
applied that completely obstructs transpiration or moisture<br />
exchange at the end of the wood, the moisture in the wood<br />
will be forced out through the surface, resulting in surface<br />
checks and new issues. Wood drying is recognized as one of<br />
the methods for preparing wood materials to dehumidify (dry)<br />
under controlled conditions in order to prevent injury from<br />
natural transpiration or exchange of humidity processes.<br />
6<br />
In addition to drying in a hot steam cabinet, there are other<br />
methods for reducing moisture in heartwood under controlled<br />
conditions, such as shaded air drying, drying by using air flows<br />
from machinery, etc. Therefore, it can be assumed that the<br />
wood will have an appropriate moisture content after any<br />
pre-treatment in that process, and the process of reducing<br />
the wood’s moisture content must always take into account<br />
the fundamentals of the wood material, such as its size, crosssection,<br />
and length, in order to prevent damage during the<br />
process. It should also be understood that there will be many<br />
problems with size and shape changes when preparing wood<br />
by reducing the moisture under controlled conditions to a level<br />
close to the EMC equilibrium humidity in the environment of<br />
a particular location and then allowing the wood to exchange<br />
natural moisture in that environment for a period of time before<br />
use. The planning, sizing, mounting, and completing operations<br />
that follow this procedure result in improved productivity and<br />
quality of the job.
136<br />
materials<br />
การเปลี่ยนแปลงทางขนาดเกิดขึ้นตามธรรมชาติของวัสดุไม้ โดยไม้<br />
แต่ละสายพันธุ์มีการเปลี่ยนแปลงทางขนาดที่แตกต่างกันจากอัตรา<br />
การหดตัว Shrinkage rate ในด้านรัศมี Radial และ ด้านผิวสัมผัส<br />
Tangential ของวงปี ไม้ทุกสายพันธุ์มีอัตราการหดตัวด้านผิวสัมผัสวงปี<br />
สูงกว่าด้านรัศมีเสมอ ข้อเท็จจริงนี้อาจใช้ประกอบการพิจารณาคัดเลือก<br />
วัสดุไม้แปรรูปและการออกแบบรายละเอียดวิธีการประกอบสร้างเพื่อ<br />
การใช้งานที่เหมาะสมแตกต่างกัน ยกตัวอย่างปัญหาที่พบบ่อยจากการ<br />
หดขยายตัวของวัสดุไม้ในการติดตั้งพื้นไม้ภายนอกอาคารในสภาพที่<br />
เผชิญสภาวะอากาศโดยตรงซึ่งเกิดการบวมเบียดกันของแผ่นพื้นไม้<br />
จนโก่งตัว อาจป้องกันด้วยการพิจารณาเลือกใช้วัสดุไม้สายพันธุ์ซึ่งมี<br />
อัตราการหดขยายตัวต่ำาร่วมกับลักษณะของไม้แปรรูปซึ่งผิวด้านหน้า<br />
กว้างเป็นระนาบรัศมีที่มีอัตราการหดขยายตัวต่ำาจากสมมติฐานที่ว่า<br />
ตัวแปรขนาดความกว้างสูงคูณด้วยค่าคงที่อัตราการหดขยายตัวด้าน<br />
รัศมีต่ำาย่อมได้ผลลัพธ์ที่ต่ำาลง(หมายถึงการขยายตัว) เมื่อเปรียบเทียบ<br />
กับการใช้วัสดุไม้ซึ่งผิวด้านหน้ากว้างเป็นระนาบผิวสัมผัสซึ่งอัตราการ<br />
หดขยายตัวสูงกว่า (ระนาบรัศมีปรากฏลายเสี้ยนที่ผิวไม้ลักษณะ<br />
ลายเส้น Straight grain ขณะที่ระนาบผิวสัมผัสปรากฏลายเสี้ยนที่<br />
ผิวไม้ลักษณะลายภูเขา Cathedral grain) โดยรายละเอียดการติดตั้ง<br />
อาจใช้วิธีการจับยึดซึ่งยอมให้วัสดุไม้หดขยายตัวในขนาดและทิศทาง<br />
ที่ควบคุมได้ร่วมด้วย<br />
ทั้งนี้นอกเหนือจากการเปลี่ยนแปลงทางขนาดของพื้นไม้ภายนอก<br />
ดังตัวอย่างที่กล่าวมานี้ยังมีอุปสรรคเรื่องการเปลี่ยนแปลงรูปทรงและ<br />
ความทนทานร่วมด้วย การเปลี่ยนแปลงทางรูปทรงของวัสดุไม้ซึ่งเกิด<br />
จากสภาพอากาศส่วนหนึ่งผู้เขียนสรุปเบื้องต้นเพื่อความเข้าใจโดยง่าย<br />
คือ ผลที่เกิดขึ้นจากความสัมพันธ์ของการหดขยายตัวด้านรัศมีและ<br />
ผิวสัมผัสของวัสดุไม้นั้นนั้น จากข้อเท็จจริงเรื่องอัตราการหดขยายตัว<br />
ของวัสดุไม้ทำาให้เข้าใจได้ว่ารูปลักษณะของลายเสี้ยนไม้ที่ผิวหน้าตัดซึ่ง<br />
เกิดการจากการแปรรูปไม้ที่แตกต่างกันย่อมทำาให้เกิดการเปลี่ยนแปลง<br />
ทางรูปทรงแตกต่างกันด้วยและรูปลักษณะของลายเสี้ยนที่ผิวหน้าตัดนี้<br />
สามารถใช้ในการคาดการณ์ลักษณะการเปลี่ยนแปลงทางรูปทรงของ<br />
วัสดุไม้นั้นนั้นได้โดยสังเขป กล่าวโดยสรุปว่าวัสดุไม้ซึ่งผ่านกระบวนการ<br />
ลดความชื้นภายใต้สภาวะควบคุมที่เหมาะสมใกล้เคียงกับความชื้นสมดุล<br />
ในสภาพแวดล้อมใช้งานจะลดความเสี่ยงจากความเสียหายและเสื่อม-<br />
สภาพเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของความชื้นในวัสดุไม้อย่างฉับพลัน<br />
ตามธรรมชาติ<br />
การจำาแนกจัดกลุ่มวัสดุไม้เนื้อแข็ง ไม้เนื้อปานกลาง และไม้เนื้ออ่อน<br />
ใช้เกณฑ์ในการจำาแนก 2 ประการ คือ ความทนทานตามธรรมชาติ19<br />
และความแข็งแรงในการดัด 20 ที่ค่าความชื้นในเนื้อไม้ 12%MC ซึ่งอาจ<br />
อธิบายสั้นสั้นเข้าใจง่ายด้วยคำาว่า “ทน-ทาน” ในภาษาไทยโดยความ<br />
ทนหมายถึงอายุการใช้งานโดยคุณสมบัติของตัวเอง ความทานหมายถึง<br />
คุณสมบัติการต้านทานรับแรงกระทำา หรือความแข็งแรงของวัสดุไม้นั้น<br />
ในหนังสือไม้เนื้อแข็งของประเทศไทย โดยสำานักวิจัยการจัดการป่าไม้<br />
และผลิตผลป่าไม้ กรมป่าไม้ ระบุว่าไม้เนื้อแข็งมีความแข็งแรงในการดัด<br />
สูงกว่า 1000 กก./ซม.2 และ ความทนทานตามธรรมชาติสูงกว่า 6 ปี,<br />
Dimensional variation and changes in size occur naturally<br />
in wood materials. Each wood species has a different size<br />
variation due to the shrinkage rate in the radial and tangential<br />
directions of the annual ring. All wood species had a higher<br />
annual ring tangential shrinkage rate than the radius one.<br />
This fact may be used to consider the selection of lumber<br />
and the detailed design of the construction methods to fit<br />
different uses. For example, a common problem caused by<br />
the shrinkage of wooden materials when installing wooden<br />
floors outside the building in direct weather conditions<br />
may cause the wooden floor to swell and bend. It can be<br />
prevented by considering the selection of wood species with<br />
a low shrinkage rate in combination with the characteristics<br />
of lumber whose front surface is a radial plane with a low<br />
shrinkage rate, based on the assumption that the high<br />
amplitude variable multiplied by the constant of a low radial<br />
contraction rate would have a lower result of expansion when<br />
compared to using a wooden material whose front surface is<br />
a tangential plane with a higher contraction rate. (The radial<br />
plane shows a straight grain on the wood surface, while the<br />
tangential plane shows the cathedral grain.) The installation<br />
details may use a clamping method that allows the wood<br />
material to shrink or expand in a controlled size and direction.<br />
In addition to the above-mentioned risks of the exterior<br />
wooden floor shrinking and expanding, there are also risks of<br />
deformation and durability. The weather contributes to the<br />
morphological transformations of timber materials. Simply put,<br />
the result of the relationship between radial and tangential<br />
direction shrinkage of wood materials is that, based on the<br />
shrinkage rate of wood materials, the appearance of the grain<br />
pattern on the cross-sectional surface as a result of different<br />
wood processing will also result in different shape changes.<br />
The appearance of the grain pattern on the cross-sectional<br />
surface can be used to predict the deformation properties of<br />
the timber material. It can be concluded that wood materials<br />
dehumidified under optimally controlled conditions near their<br />
operating environment’s equilibrium humidity will reduce the<br />
risk of damage and deterioration caused by abrupt natural<br />
changes in humidity.<br />
The classification of wood materials into solid, medium, and<br />
soft employs two classification criteria: natural durability<br />
and bending strength at a wood moisture content of 12%<br />
MC, which can be quickly and easily explained in terms of<br />
their durability and endurance. Durability refers to a timber<br />
material’s inherent lifetime, whereas endurance refers to its<br />
resistance to force or its strength. According to the Royal<br />
Forest Department of Thailand’s Bureau of Forest Management<br />
Research and Forest Products, hardwood has bending<br />
strength greater than 1000 kg/cm2 and natural durability<br />
greater than 6 years; medium hardwood has bending strength<br />
between 600 and 1000 kg/cm2 and natural durability
MATERIALS, TOOLS, TECHNIQUES FUNDAMENTAL FACTORS<br />
IN THE DESIGN PROCESS AND WOOD ARCHITECTURAL WORK<br />
137<br />
07<br />
ตัวอย่างการติดตั้งพื้นไม้<br />
ภายนอกซึ่งใช้วิธีการจับ<br />
ยึดโดยยอมให้ไม้ขยาย<br />
ตัวได้ในขนาดและทิศทาง<br />
ควบคุม การจับยึดด้วย<br />
วัสดุจับยึดสลับข้างในแต่ละ<br />
ช่วงตงช่วยให้ไม้สามารถ<br />
ขยายตัวได้เล็กน้อย<br />
08<br />
การขยายตัวบวมเบียดของ<br />
พื้นไม้ เมื่ออัตราการขยาย<br />
ตัวของแผ่นพื้นไม้เกินกว่า<br />
ร่องที่เว้นเผื่อการขยายตัว<br />
ไว้จึงเกิดการเบียดกันจน<br />
โก่งตัว<br />
7<br />
Photo Reference<br />
7-8. Suntan Viengsima / Sansuda Jiamjit 8
138<br />
materials<br />
09-10<br />
ตัวอย่างความเสียหาย<br />
จากศัตรูทำาลายไม้<br />
9<br />
10<br />
Photo Reference<br />
9-10. Suntan Viengsima / Sansuda Jiamjit
MATERIALS, TOOLS, TECHNIQUES FUNDAMENTAL FACTORS<br />
IN THE DESIGN PROCESS AND WOOD ARCHITECTURAL WORK<br />
139<br />
ไม้เนื้อปานกลางมีความแข็งแรงในการดัดระหว่าง 600-1000 กก./ซม. 2<br />
และความทนทานตามธรรมชาติระหว่าง 2-6 ปี, ไม้เนื้ออ่อนมีความ<br />
แข็งแรงในการดัดต่ำากว่า 600 กก./ซม. 2 และความทนทานตามธรรมชาติ<br />
ต่ำากว่า 2 ปี ค่าความแข็งแรงในการดัดนั้นอธิบายคุณสมบัติ และ<br />
ประสิทธิภาพของวัสดุโดยตัวเองได้ชัดเจนแล้ว ขณะที่ความทนทานตาม<br />
ธรรมชาติที่กล่าวถึงนั้นเป็นการทดลองการจำาลองสภาพตามธรรมชาติ<br />
ในห้องปฏิบัติการเพื่อการเปรียบเทียบคุณสมบัติทางกายภาพและอื่นๆ<br />
ของไม้แต่ละสายพันธุ์ซึ่งในสภาพความเป็นจริงย่อมมีปัจจัยในการ<br />
เสื่อมสภาพของวัสดุไม้ที่แตกต่างกัน ผู้เขียนจำาแนกศัตรูทำาลายไม้ซึ่ง<br />
เป็นปัจจัยในการเสื่อมสภาพของวัสดุไม้ออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ดังนี้<br />
- Biotic agent ศัตรูทำาลายไม้ประเภทสิ่งมีชีวิต อาทิ รา<br />
แมลงกัดเจาะประเภทต่างๆ เช่น ปลวก มอด เป็นต้น<br />
- Non biotic agent ศัตรูทำาลายไม้ประเภทสิ่งไม่มีชีวิต<br />
อาทิ ดิน สภาวะอากาศอันประกอบด้วย แดด ลมอุณหภูมิ<br />
น้ำา และความชื้น เป็นต้น<br />
แนวความคิดในการป้องกันการเสื่อมสภาพของวัสดุไม้เบื้องต้น คือ<br />
การหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากปัจจัยการเสื่อมสภาพจากศัตรูทำาลายไม้<br />
ทั้งสองกลุ่มร่วมกับการบำาบัดถนอมรักษาคุณภาพวัสดุไม้ตามสมควร<br />
แก่เงื่อนไขในแต่ละกรณี<br />
สาเหตุที่มีนัยสำาคัญในการเสื่อมสภาพของวัสดุไม้โดยศัตรูทำาลายไม้<br />
ประเภทสิ่งมีชีวิต Biotic agent โดยทั่วไปจำาแนกเป็น 3 ประการหลัก<br />
- เพื่อเป็นอาหาร<br />
- เพื่อเป็นที่อยู่<br />
- เพื่อการเจริญพันธุ์<br />
ศัตรูทำาลายไม้ประเภทสิ่งมีชีวิตบางชนิดสร้างรังเพื่อการอยู่อาศัยและ<br />
เจริญพันธุ์ในดินแต่อาศัยวัสดุไม่เป็นอาหาร เช่น ปลวก บางชนิดทำาลาย<br />
วัสดุไม้เพื่อใช้อาศัยและเจริญพันธุ์ตามฤดูกาลแต่ไม่ใช้ไม้เป็นอาหาร<br />
เช่น แมลงภู่ (พบการเจาะรูสร้างโพรงในวัสดุไม้แห้งแต่ไม่พบในไม้<br />
ที่ยังมีชีวิต) บางชนิดทำาลายวัสดุไม้ทั้ง 3 สาเหตุหลัก เช่น เห็ด รา ฯลฯ<br />
จึงเห็นได้ว่าศัตรูทำาลายไม้ประเภทสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดล้วนมีพฤติกรรม<br />
การทำาลายวัสดุไม้ที่แตกต่างกันดังนั้นการป้องกันสาเหตุการเสื่อมสภาพ<br />
ย่อมต้องวิเคราะห์ความเสี่ยงจากชนิดของศัตรูทำาลายไม้ ลักษณะ<br />
พฤติกรรมของการทำาลายในแต่ละกรณีแตกต่างกันไป ยกตัวอย่างการ<br />
ป้องกันปลวกจากการทำาลายวัสดุไม้เพื่อเป็นอาหารโดยการทำาให้วัสดุ<br />
ไม้นั้นเกิดสภาพที่ไม่เหมาะสมในการเป็นอาหารของปลวก เช่น การใช้<br />
สารเคมีบำาบัดวัสดุไม้เพื่อให้เกิดความเป็นพิษ เป็นต้น หรือ การสร้าง<br />
อุปสรรคในการกัดกินวัสดุไม้เพื่อเป็นอาหาร เช่น การทาสารเคลือบ<br />
บางชนิดบนผิวไม้ ซึ่งสารเคลือบนั้นแม้ไม่มีความเป็นพิษแต่ทำาให้เกิด<br />
อุปสรรคต่อกระบวนการกินและย่อยของปลวก เป็นต้น นอกจากนั้นยัง<br />
สามารถป้องกันปัจจัยเสี่ยงต่อการทำาลายวัสดุไม้จากปลวกได้โดยการ<br />
รบกวนสภาพแวดล้อมในการอาศัยและเจริญพันธุ์ เช่น ภูมิปัญญา<br />
พื้นบ้านในการใช้เกลือเปลี่ยนค่าความเป็นกรดด่างของดิน เป็นต้น<br />
between 2 and 6 years; and softwood has bending strength<br />
less than 600 kg/cm2 and natural durability less than 2 years.<br />
The strength value itself clearly describes the properties and<br />
performance of the material, whereas the natural durability<br />
is typically measured by simulating natural conditions in<br />
the laboratory to compare the physical and other properties<br />
of each species of wood, in which there are factors in the<br />
deterioration of different wood materials under real-world<br />
conditions. The author categorizes wood-destroying factors,<br />
which are the causes of wood materials’ deterioration, into<br />
two main categories:<br />
• Biotic agents include fungi and various types of<br />
insects, such as termites, weevils, and so on.<br />
• Non-biotic agents are nonliving objects like soil and<br />
weather conditions like sunlight, wind, temperature,<br />
water, and humidity, among others.<br />
The concept of preliminary prevention of deterioration of<br />
wood materials is therefore to avoid the danger of deterioration<br />
factors from both groups of wood-destroying pests while<br />
preserving the quality of wood materials suited to the circumstances<br />
in each case.<br />
In general, the significant causes of deterioration of wood<br />
materials by biotic agents fall into 3 main categories-<br />
• for food<br />
• for shelter<br />
• for fertility<br />
Some species of wood-destroying insects, such as termites,<br />
destroy wood and construct nests to live and reproduce in<br />
the soil, but feed on wood. Some species destroy wood to<br />
live and reproduce seasonally but do not consume it, such<br />
as bumblebees, which drill holes in dry wood materials but<br />
not living wood to construct nests. Certain organisms, such<br />
as mushrooms and fungi, are capable of destroying wood for<br />
each of the three primary reasons.<br />
Each biotic agent destroys wood in a unique way, and the<br />
nature of the devastation varies from instance to instance.<br />
For instance, to protect wood from termites, the wood<br />
must become unsuitable for termite food, such as by using<br />
chemicals to treat wood materials to cause toxicity, etc., or<br />
by creating obstacles to eating wood for food, such as by<br />
applying non-toxic coatings to wood surfaces that impede the<br />
eating and digestion processes of termites, etc. In addition, it<br />
can prevent risk factors from degrading wood materials from<br />
termites by disrupting their living and reproductive environment,<br />
such as the local wisdom of adjusting the pH of the soil with<br />
salt, etc.
<strong>14</strong>0<br />
materials<br />
ศัตรูทำาลายไม้ประเภทสิ่งไม่มีชีวิตบางชนิดส่งผลต่อการเสื่อมสภาพของ<br />
วัสดุไม้โดยตรง เช่น ความร้อนจากแสงธรรมชาติทำาให้เกิดการแตกร้าว<br />
ที่ผิว 21 รังสีอัลตราไวโอเลตจากแสงธรรมชาติทำาให้เกิดการเสียสี เป็นต้น<br />
ขณะที่บางชนิดส่งผลต่อการเสื่อมสภาพของวัสดุไม้ทางอ้อมโดยเป็น<br />
เงื่อนไขให้เกิดศัตรูทำาลายไม้ประเภทสิ่งมีชีวิตซึ่งสามารถใช้การออกแบบ<br />
และวิธีการก่อสร้างที่เหมาะสมในการป้องกันความเสี่ยงจากปัจจัยการ<br />
เสื่อมสภาพ 22 นั้นได้ เช่น การออกแบบการระบายอากาศที่ดีลดการ<br />
กักเก็บความชื้นซึ่งเป็นสาเหตุร่วมที่ทำาให้เกิดสภาวะแวดล้อมที่เหมาะสม<br />
ในการเจริญเติบโตของเห็ดราทำาลายไม้ เป็นต้น<br />
ตามที่ได้กล่าวมาเกี่ยวกับการเสื่อมสภาพและศัตรูทำ าลายไม้โดยสังเขปนั้น<br />
จะเห็นได้ว่าปัจจัยเสี่ยงต่างๆ สามารถวิเคราะห์เหตุและผลได้ มากน้อยตาม<br />
เงื่อนไขและสภาพแวดล้อมในการปฏิบัติงานที่แตกต่างกัน พึงตระหนัก<br />
เสมอว่ากระบวนการถนอมรักษาคุณภาพไม้โดยวิธีกายภาพหรือเคมี<br />
บำาบัดทั้งก่อน-ระหว่าง-หลังการก่อสร้างจะไม่ได้ประสิทธิภาพสูงสุด<br />
เลยหากมิได้พิจารณาหลีกเลี่ยงป้องกันความเสี่ยงจากปัจจัยการเสื่อม-<br />
สภาพอย่างเหมาะสมในเบื้องต้นเสียก่อน<br />
ภาพสะท้อนภูมิปัญญาความรู้และความเข้าใจวัสดุไม้นำาไปสู่การออกแบบ<br />
และวางแผนเพื่อแก้ปัญหาและใช้ประโยชน์จากวัสดุไม้สูงสุดในงานสถา-<br />
ปัตยกรรมพื้นถิ่นในประเทศไทย ความเชื่อที่ว่าบ้านไม้อยู่เย็นเห็นว่า<br />
คงจะไม่จริงทั้งหมดในทัศนะของผู้เขียน ไม้เป็นวัสดุที่ดูดและคายความ<br />
ร้อนได้ดี หมายความว่า เมื่อวัสดุไม้ได้รับความร้อนจากแสงธรรมชาติ<br />
จะดูดรับความร้อนไว้จนเมื่อความร้อนจากแสงธรรมชาตินั้นหมดไป<br />
อาจจากสาเหตุเมฆบัง, มุมของดวงอาทิตย์ ฯลฯ ไม้จะคายความร้อนได้<br />
รวดเร็ว เห็นได้ชัดจากพื้น”ชานแดด”ของเรือนไทยประเพณีภาคกลาง<br />
ซึ่งรับแดดโดยตรงในเวลากลางวันจะร้อนจนอาจไม่สามารถเดินบนพื้น<br />
ชานแดดด้วยเท้าเปล่าได้จึงใช้การเดินลัดเลาะผ่านพาไลของกลุ่มเรือน<br />
ซึ่งมีส่วนเปิดโล่งจากกันในแต่ละเรือนไม่ไกลนัก นอกจากนั้นรูปทรงและ<br />
ลักษณะของหลังคาซึ่งมีหลังคากันสาดยื่นยาวปกคลุมฝาเรือน 23 ไว้มิใช่<br />
เพียงป้องกันฝนเท่านั้นแต่ยังป้องกันความร้อนจากแสงธรรมชาติบริเวณ<br />
ฝาเรือนด้วย<br />
ทั้งหมดนี้เป็นเพียงคำาอธิบายและตัวอย่างส่วนหนึ่งจากความรู้ความ<br />
เข้าใจทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับวัสดุไม้ปัจจัยร่วมพื้นฐานปัจจัยหนึ่งซึ่งมี<br />
ความสัมพันธ์ต่อกระบวนการออกแบบและการทำางานสถาปัตยกรรมไม้<br />
ที่ส่งผลต่อคุณภาพและคุณค่าของงานไม้สถาปัตยกรรมและงาน<br />
สถาปัตยกรรมไม้ ไม้เป็นวัสดุธรรมชาติ การทำางานด้วยวัสดุไม้จำาเป็น<br />
ต้องเข้าใจธรรมชาติของวัสดุไม้ด้วย มิใช่เพื่อการเอาชนะธรรมชาติ แต่<br />
เพื่อการใช้ประโยชน์จากธรรมชาตินั้นอย่างสูงสุดสำาหรับการอยู่ร่วมกัน<br />
ระหว่างมนุษย์และธรรมชาติอย่างยั่งยืนโดยเครื่องมือในการออกแบบ<br />
และการทำางานสถาปัตยกรรมไม้เพื่อใช้ประโยชน์จากธรรมชาติของวัสดุ<br />
ไม้อย่างสูงสุดนั้น คือ ภูมิปัญญา<br />
Certain non-biological agents have a direct impact on the<br />
deterioration of wood materials; for instance, heat from<br />
natural light causes surface flaking and ultraviolet radiation<br />
from natural light causes discoloration. Some agents indirectly<br />
influence the deterioration of wood materials by causing<br />
biotic agents to degrade wood, which can be utilized in the<br />
design and construction of structures to reduce the risk<br />
of wood degradation factors. A decent ventilation design,<br />
for instance, helps minimize moisture retention, which is a<br />
common factor in the development of deforestation fungi.<br />
As mentioned previously regarding degrading and wooddestroying<br />
factors, the risk factors can be analyzed for their<br />
cause and effect based on the operating conditions and<br />
environments. Those who work with wood must be aware<br />
that the process of preserving timber quality by physical or<br />
chemical means, either before, during, or after construction,<br />
cannot be effective if the risk of deterioration is not mitigated<br />
appropriately.<br />
All of this wisdom, knowledge, and comprehension of wood<br />
materials led naturally to the design and planning to solve<br />
problems and maximize the use of wood materials in<br />
Thailand’s traditional architecture. According to the author,<br />
however, the notion that a wooden home provides cooler<br />
space may not be wholly accurate. Wood is a material that<br />
absorbs and emits heat efficiently, which means that when<br />
the wood material receives heat from natural light, it will<br />
absorb heat until that heat is no longer present, which could<br />
be caused by clouds, the sun’s angle, etc. Wood emits heat<br />
rapidly. The floor of the ‘sun deck’ of a traditional Thai house<br />
in the central region of Thailand, which receives direct sunlight<br />
during the day, demonstrates this. It could be so hot that<br />
one may not be able to walk barefoot on it, so users must<br />
travel along the verandas of the cluster of houses, which have<br />
an open part that is close to each other. (Figure 11 depicts a<br />
traditional Thai house in the central region) In addition, the<br />
shape and characteristics of the roof, which include lengthy<br />
eaves or overhangs that cover the house’s sidings, prevent not<br />
only rain but also heat from natural light around the house.<br />
These are merely a few explanations and examples from<br />
scientific knowledge about wood materials, which are some<br />
of the fundamental common factors related to the design<br />
process and woodwork that influence the quality and value<br />
of wood architecture. Wood is a natural substance. Working<br />
with wood materials necessitates a comprehension of the<br />
nature of wood materials, not to conquer nature but to<br />
make the most of nature for humans and nature to coexist<br />
sustainably. And wisdom is the most effective method for<br />
designing and working with wood in architecture in order<br />
to maximize the nature of wood materials.
MATERIALS, TOOLS, TECHNIQUES FUNDAMENTAL FACTORS<br />
IN THE DESIGN PROCESS AND WOOD ARCHITECTURAL WORK<br />
<strong>14</strong>1<br />
11<br />
11<br />
ชานแดดของเรือนไทย<br />
ประเพณีภาคกลาง<br />
สันธีาน เวัียงสิมืา<br />
เป็ นสถาปนิก ช่างไม้สถาปั ตย-<br />
กรรม มีผลงานการเขียน<br />
หนังสื อเกี่ยวกับงานไม้<br />
มากมายหลายเล่ม และยัง<br />
เป็ นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน<br />
คณะสถาปั ตยกรรมศาสตร์<br />
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราช<br />
มงคลธัญบุรี (2565-2566)<br />
และได้รับรางวัลสำาคัญ<br />
ต่างๆ เช่น รางวัลราชมงคล<br />
สรรเสริญกิตติมศักดิ์ ด้าน<br />
ศิลปะ สาขาสถาปั ตยกรรม<br />
(2564) รางวัลวิ โรฒ ศรีสุโร<br />
ประเภทส่งเสริม เพื่อการ<br />
อนุรักษ์ สร้างสรรค์ ทัศนศิลป์<br />
และสถาปั ตยกรรมพื้นถิ่น<br />
(2566)<br />
สรื่รื่สุดุา เจียมืจิต่<br />
เป็ นสถาปนิก ผู้เชี่ยวชาญ<br />
อาคารเขียวไทย ปั จจุบันเป็ น<br />
อาจารย์ประจำาสาขาวิชา<br />
เทคโนโลยีสถาปั ตยกรรม<br />
คณะสถาปั ตยกรรมศาสตร์<br />
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราช<br />
มงคลธัญบุรี และเป็ นผู้ร่วม<br />
เขียนหนังสื อเกี่ยวกับงานไม้<br />
มากมายหลายเล่ม เช่นหนังสื อ<br />
ชุดงานไม้ ไร้จารีต ช่างไม้ ไร้จริต<br />
เล่มที่ 4 ปากไม้ (2566)<br />
หนังสื อชุดคู่มือการอนุรักษ์<br />
สถาปั ตยกรรมไม้ โดยยูเนสโก<br />
Suntan Viengsima<br />
is an architect and architectural<br />
carpenter who<br />
has authored numerous<br />
volumes on architectural<br />
woodwork. In addition<br />
to being an expert in the<br />
Faculty of Architecture<br />
at Rajamangala University<br />
of Technology Thanyaburi<br />
(2022-<strong>2023</strong>), he has<br />
received numerous prestigious<br />
awards, including<br />
the Honorary Rajamangala<br />
University of Technology<br />
Thanyaburi Award (2021)<br />
in the field of architecture<br />
(2021) and the Wirot Srisuro<br />
Award for the conservation<br />
and creativity of visual arts<br />
and vernacular architecture<br />
(<strong>2023</strong>).<br />
Sunsuda Jiemjit<br />
is an architect who<br />
specializes in ecological<br />
structures in Thailand.<br />
She is currently a lecturer<br />
in the Department of<br />
Architectural Technology,<br />
Faculty of Architecture at<br />
Rajamangala University<br />
of Technology Thanyaburi,<br />
as well as the co-author<br />
of numerous books on<br />
woodwork in architecture,<br />
including a series of books<br />
on woodworking, and a<br />
series of UNESCO handbooks<br />
for the conservation<br />
of wooden architecture.
<strong>14</strong>2<br />
materials<br />
Renewable Energy<br />
Wood Flooring<br />
Wood Flooring<br />
ต้นแบบพื้นไฮเทคใน Union South รัฐ<br />
Wisconsin นี้ได้รับการติดตั้งโดยทีมวิจัย<br />
จากมหาวิทยาลัย Wisconsin-Madison.<br />
แผ่นพื้นไม้ดัดแปลงทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด<br />
96 ตารางฟุตจะสะสมพลังงานจากการย่ำา<br />
เท้าบนพื้นและแปลงเป็นไฟฟ้า เยื่อไม้ซึ่งเป็น<br />
วัสดุเหลือใช้ราคาถูก มีจำานวนมากมายและ<br />
หมุนเวียนได้ เป็นหัวใจสำาคัญของการทำางาน<br />
เทคโนโลยีนี้ ประจุจะถูกส่งผ่านสายไฟที่ฝังไว้<br />
ซึ่งสามารถจ่ายไฟให้กับหลอดไฟหรือชาร์จ<br />
แบตเตอรี่ได้ การทดสอบเบื้องต้นในห้อง<br />
ปฏิบัติการแสดงให้เห็นว่าเทคโนโลยีใช้งาน<br />
ได้หลายล้านรอบโดยไม่มีปัญหาใดๆ แม้ว่า<br />
ทีมงานยังไม่ได้แปลงตัวเลขเหล่านั้นเป็น<br />
จำานวนปีของอายุการใช้งานของพื้น แต่ด้วย<br />
การออกแบบที่เหมาะสม เทคโนโลยีนี้คาดว่า<br />
จะสามารถมีอายุใช้งานได้ยาวนานพอสมควร<br />
เลยทีเดียว<br />
A high-tech flooring prototype in Union<br />
South, Wisconsin, has been installed<br />
by a research team at the University of<br />
Wisconsin-Madison. The 96-squarefoot<br />
rectangle of modified wood flooring<br />
panels harvests the energy of footsteps<br />
and converts it into electricity. The wood<br />
pulp, a cheap, abundant, and renewable<br />
waste material, is central to the technology’s<br />
function. The charge is transmitted<br />
through embedded wires, which<br />
can power lights or charge batteries.<br />
The initial test in the lab shows that the<br />
technology works for millions of cycles<br />
without any problem. The team haven’t<br />
converted those numbers into years of<br />
life for a floor yet, but with appropriate<br />
design, the technology expectedly can<br />
outlast the floor itself<br />
news.wisc.edu
Wood<br />
Chirp Barn<br />
Wood Structure<br />
ไม้ซึ่งเป็นวัสดุก่อสร้างที่ได้รับความนิยมมา<br />
นานนับพันปี ยังคงได้รับการคิดค้นเพื่อพัฒนา<br />
ความเป็นไปได้ใหม่ๆ ในด้านสถาปัตยกรรม<br />
จากนวัตกรรมทางเทคโนโลยี<br />
ล่าสุด โปรแกรม Design + Make ของ Architectural<br />
Association มุ่งเน้นไปที่การใช้ไม้ใน<br />
สถาปัตยกรรม โดยมุ่งเน้นไปที่การประยุกต์ใช้<br />
นวัตกรรมของไม้ในกระบวนการ โปรแกรมนี้ตั้ง<br />
อยู่ใน Hooke Park เมือง Dorset มีวัตถุประสงค์<br />
เพื่อการวิจัย สาธิต และสอนการใช้ผลิตผลจาก<br />
ป่าให้ดีขึ้น โดยผสานรวมเครื่องมือต่างๆ เช่น<br />
การสแกน 3 มิติ การสร้างแบบจำาลองเชิง<br />
กำาเนิด และการประดิษฐ์ด้วยหุ่นยนต์ ช่วยให้<br />
นักออกแบบสามารถแสดงความคิดเห็นเกี่ยว<br />
กับคุณสมบัติวัสดุของท่อนไม้ได้ ในโครงการ<br />
ชื่อ Wood Chirp Barn นักเรียนได้ออกแบบ<br />
และสร้างโครงสร้างโรงเก็บของโดยใช้รูปทรง<br />
ไม้ธรรมชาติ โดยใช้กิ่งก้านบีช 25 แฉกเป็น<br />
โครงสร้างหลังคา โปรแกรมนี้แสดงให้เห็นว่า<br />
เทคโนโลยีสามารถสร้างโอกาสในการออกแบบ<br />
ไม้ท่อนได้มากขึ้น แม้จะอยู่ในรูปแบบธรรมชาติ<br />
ที่เรียบง่ายก็ตาม<br />
Timber, a popular construction material<br />
for thousands of years, has been explored<br />
in architecture due to technological<br />
innovations.<br />
Recently, the Design + Make program<br />
at the Architectural Association focuses<br />
on the use of timber in architecture, with<br />
a focus on the innovative application<br />
of timber in the process. The program,<br />
located in Hooke Park, Dorset, aims to<br />
research, demonstrate, and teach better<br />
use of forest produce. It integrates tools<br />
like 3D scanning, generative modeling,<br />
and robotic fabrication, allowing designers<br />
to feedback with the material properties<br />
of timber logs. In a project called Wood<br />
Chirp Barn, students designed and built<br />
a shed structure using natural timber<br />
forms, using 25 forked beech branches<br />
for the roof structure. The program demonstrates<br />
that technology can create<br />
more design opportunities for timber<br />
logs, even in simple natural forms.<br />
archdaily.com
<strong>14</strong>4<br />
materials<br />
ForestBank Collection<br />
Alternative Material<br />
พื้นที่ป่าไม้ทั่วโลกถูกตัดลดลงทุกปี เพื่อรับมือ<br />
กับวิกฤตการตัดไม้ทำาลายป่าทั่วโลก สตูดิโอ<br />
ออกแบบของญี่ปุ่น Studio Yumakano กำาลัง<br />
นำาขยะอินทรีย์มาสร้างสิ่งทดแทนที่มีลักษณะ<br />
คล้ายไม้ขึ้นมาเอง คอลเลกชันงานออกแบบ<br />
ForestBank ถูกสร้างขึ้นโดยใช้วัสดุใหม่ ซึ่ง<br />
ประกอบด้วยเศษต้นไม้และใบไม้<br />
ForestBank พยายามสร้างมูลค่าจากป่าใน<br />
องค์รวม ไม่ใช่แค่ไม้ แต่มุ่งเน้นไปที่การค้นหา<br />
คุณค่าต่างๆ ในป่าทั้งหมดโดยการรวมต้นไม้<br />
ขนาดเล็ก ใบไม้ เปลือกไม้ เมล็ดพืช ดิน และ<br />
วัสดุอื่นๆ ที่ไม่มีประโยชน์สำาหรับการก่อสร้าง<br />
หรือการผลิตเฟอร์นิเจอร์ ด้วยฐานแร่ที่ทำา<br />
ปฏิกิริยาและเรซินอะคริลิกสูตรน้ำา วัสดุเหล่านี้<br />
มีลวดลายที่แตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับมุมและ<br />
ความลึกของการตัด ทำาให้เกิดความหลากหลาย<br />
พอๆ กับลายไม้ ฤดูกาล ภูมิประเทศ และสภาพ<br />
ป่าอื่นๆ ในช่วงเวลาเก็บเกี่ยวจะส่งผลต่อเฉดสี<br />
ของวัสดุที่เก็บเกี่ยว วัสดุนี้สามารถขึ้นรูปได้<br />
โดยใช้เทคนิคงานไม้ทั่วไป และนำาไปใช้ใน<br />
หลากหลายสาขา รวมถึงเฟอร์นิเจอร์และการ<br />
ออกแบบตกแต่งภายใน<br />
Forest areas around the world are being<br />
cut down every year. To deal with the<br />
global deforestation crisis, Japanese<br />
design studio Studio Yumakano is taking<br />
organic waste and creating its own<br />
wood-like replacement. The ForestBank<br />
material collection is created using new<br />
materials. which consists of tree debris<br />
and leaves<br />
ForestBank investigates the worth of<br />
complete forests, not just lumber. It<br />
concentrates on discovering the various<br />
values in entire forests by combining<br />
small trees, foliage, bark, seeds, soil,<br />
and other materials deemed useless for<br />
construction or furniture production with<br />
a reactive mineral base and water-based<br />
acrylic resin. These materials have patterns<br />
that vary depending on the angle<br />
and depth of the cut, producing a variety<br />
as fascinating as wood grain. Season,<br />
terrain, and other forest conditions at<br />
the time of harvest affect the hues of<br />
the harvested materials. The material<br />
can be shaped using conventional wood<br />
working techniques and utilized in numerous<br />
disciplines, including furniture<br />
and interior design.<br />
yumakano.com
<strong>ASA</strong> Journal<br />
asa Platform Selected<br />
Materials <strong>2023</strong><br />
<strong>14</strong>5<br />
OUT<br />
NOW!<br />
asa Platform Selected Materials<br />
<strong>2023</strong> is a new materials<br />
and product selection programme<br />
to introduce new<br />
materials to watch in architecture<br />
and construction, organised<br />
by the asa Journal and<br />
the asa Platform of the Association<br />
of Siamese Architects<br />
under Royal Patronage. This<br />
book is the official catalogue<br />
of the project, which collects<br />
the interesting stories of<br />
materials from 13 awardwinning<br />
brands in various<br />
categories for the year <strong>2023</strong>.<br />
asa Platform Selected Materials<br />
<strong>2023</strong> คือโครงการคัดเลือกวัสดุและ<br />
ผลิตภัณฑ์ ใหม่ สําหรับงานสถาปั ตย-<br />
กรรมbและการก่อสร้างที่น่าจับตามอง<br />
ซึ ่งจัดโดยวารสารอาษา และ asa<br />
Platform ของสมาคมสถาปนิกสยามฯ<br />
หนังสื อฉบับพิเศษเล่มนี้เป็ นสู จิบัตร<br />
อย่างเป็ นทางการของโครงการ ซึ ่ง<br />
รวบรวมที่มาและเรื่องราวที่น่าสนใจ<br />
ของวัสดุจาก 13 แบรนด์ที่ได้รับรางวัล<br />
ในสาขาต่าง ๆ ประจําปี <strong>2023</strong><br />
Download the e-book here
<strong>14</strong>6<br />
PROFESSIONAL<br />
Sher<br />
Maker<br />
Sher Maker is a Chiang Mai-based<br />
design studio founded by<br />
Patcharada In-plang and Thongchai<br />
Chansamak, two trained architects<br />
who also refer to themselves as<br />
makers. Their shared interests in<br />
hobbies and handcrafted creations<br />
led to a design philosophy centered<br />
around the ‘making process’.<br />
Text: Surawit Boonjoo<br />
Photo Courtesy of Sher Maker, Rungkit charoenwat,<br />
Ratthee Phaisanchotsiri and Nontarat Hasitapong
01<br />
บรรยากาศพื้นที่ภายใน<br />
อาคารที่ถูกแบ่งให้มีพื้นที่<br />
ใช้งาน 34 ส่วน 1
<strong>14</strong>8<br />
professional<br />
2<br />
02<br />
พัชรดา อินแปลง และ<br />
ธงชัย จันทร์สมัคร<br />
ผู่้ก่อตั้ง Sher Maker<br />
งานออกแบบสถาปัตยกรรมผ่่านกระบวนการสืบค้น เรียนรู้<br />
และทดลอง นับเป็นหน่่งในทิศทางการทำางานออกแบบอันนำา<br />
สู่การพบเจอกับสิงใหม่ๆ อย่างมากมาย ที่รายล้อมประกอบ<br />
อยู่กับองค์ความรู้ซึ่่งเป็นจุดหมายปลายทาง หากแต่เมื่อ<br />
นำาองค์ความรู้เหล่านั้นมาผ่สานทำางานร่วมกับการทำาความ<br />
เข้้าใจผู้้ใช้งาน บริบท สภาพแวดล้อม โดยเฉพาะการทำางาน<br />
ด้วยกระบวนการเชิงช่างพื้นถิน นับเป็นคำจำำกััดความที่มัก<br />
ใช้นิยามสตูดิโอออกแบบ Sher Maker จากเชียงใหม่ ที่ก่อตั้ง<br />
โดยสองผู้วางบทบาทตนเองเป็นทั้งสถาปนิกและเมกเกอร์<br />
ตุย-พัชรดา อินแปลง และ โอ๊ต-ธงชัย จันทร์สมัคร<br />
หลายครั้งเมื่อได้ยินชื่อสตูดิโอ Sher Maker อาจจะชวน<br />
น่กถ่งกระบวนการทำางานข้องสตูดิโอที่เหมือนจะมุ่งเน้น<br />
ความสนใจไปทางด้านการทำางานที่เกี่ยวข้้องกับต้นไม้ ซึ่่่ง<br />
อ้างอิงมาจากคำว ่า “เฌอ” หากแต่พัชรดาได้ข้ยายความ<br />
ต่อว่า แท้จริงแล้วเหตุผ่ลหลักในการเลือกใช้คำด ังกล่าว<br />
เน่องจากเป็นคำาที่มีความเป็นเพศหญิิง หรืออาจจะกล่าว<br />
ต่อไปได้ว่าเป็นคำที่ให้ความรู้ส่กไม่สามารถระบุเพศได้<br />
อย่างชัดเจนว่าเป็นหญิิงหรือชาย แล้วจ่งนำามาประกอบ<br />
กับสิงที่ทั้งคู่เป็นอยู่ นั่นคือ “เมกเกอร์”<br />
“เราทำำางานกัับพี่่โอ๊๊ต ธงชััย ตังแต่ช่่วงปีี 2558-2559<br />
โดยเจอ๊กัันเพี่ราะว่าเป็็ นคนทำ่ทำำางานในแวดวงงานคราฟต์<br />
เอ๊าง่ายๆ เลยเราก็็เป็็ นเมกัเกัอ๊ร์ โดยพี่่โอ๊๊ต ก็็ทำำา Brown<br />
Bike แล้วเราก็็ทำำาสตูดิโอที่่เป็็ นงานคราฟต์ งานทำำม ือ๊<br />
อยู่่แล้วก็็เลยได้เจอ๊กััน ก่่อ๊นหน้านันตัวเราเอ๊งก็็ทำำางาน<br />
เป็็ นสถาปน ิกั freelance อยู่่แล้ว และอ๊่กังานหน่ งทำ่<br />
เราทำำากั็คือค ิวเรทำงานคราฟต์ เป็็ นคิวเรเตอร ์ด้วย ทำำา<br />
หลายๆ อย ่าง งานแรกที่่ทำำาแล้วตีีพิิมพี่์รวมกัันผ่่านชัือ๊<br />
Sher Maker คือ๊เมือ๊ปีี 2561 เป็็ นงานร่โนเวทปั๊๊ มนำ ม ัน<br />
ปีตทำ. ในอำำาเภอ๊สารภ่ แต่ก่่อ๊นหน้านันก็็ม่คุยกัันเรือ๊ง<br />
แนวทำางความคิดว่า ถ้าหากัจะทำำาสตูดิโอ๊จะทำำาไปีใน<br />
ทิิศทำางไหน เราก็็เริมต้นด้วยความเร่ยบง่าย คุยกััน<br />
และเล็งเห็นถ่งความสนใจและแนวทำางทำ่ตรงกัันจ่งเป็็ น<br />
ทำ่มาขอ๊งกัารร่วมตังสตูดิโอร ่วมกััน”<br />
พัชรดาจบการศ่กษาจากคณะสถาปัตยกรรม ศิลปะและ<br />
การออกแบบ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหาร<br />
ลาดกระบัง ข้ณะที่ธงชัยสำาเร็จการศ่กษาจากคณะสถาปัตย-<br />
กรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หลังจากจบการศ่กษา<br />
พัชรดาได้เริมต้นทำางานกับ Studiomake ออฟฟิศสถาปนิก<br />
และเวิร์กช็อป ซึ่่งตั้งอยู่ ณ จังหวัดนนทบุรี เป็นเวลา 3 ปี<br />
ก่อนกลับมาที่จังหวัดเชียงใหม่ และทั้งสองก็ได้เริมต้นพบ<br />
เจอกันเน่องด้วยความสนใจร่วมกันทั้งในด้านงานอดิเรก<br />
และการทำางานในสายงานทำม ือ อาจกล่าวได้ว่าน่น่าจะเป็น<br />
รากฐานทางความคิดให้กับการทำางานออกแบบที่คิดคำน ึง<br />
ถ่งกระบวนการลงมือทำอ ันเป็นจุดเริมต้นที่สำค ัญิ จ่งนำาไป<br />
สู่การวางฐานรากในการทำางานบนความเข้้าใจถ่งกระบวนการ<br />
ผล ิตในทุกขั้นตอน
SHER MAKER<br />
<strong>14</strong>9<br />
03<br />
ชั้นจัดวางโมเดล<br />
และชิ้นงานวัสดุต่าง ๆ<br />
The process of designing architecture through research, learning, and experimentation is<br />
one of the approaches that can reasonably lead to endless possibilities and discoveries, many<br />
of which come to light along the way, revolving around the materialized body of knowledge<br />
that is the end result. The application of the acquired knowledge to an understanding of users,<br />
contexts, and the environment, as well as the methods and skills of local craftsmanship, are<br />
vital elements by which Sher Maker is frequently characterized and defined. Patcharada Inplang<br />
and Thongchai Chansamak, two trained architects who also refer to themselves as<br />
makers, are the driving forces behind this Chiang Mai-based design studio.<br />
Upon hearing the name of the studio, Sher Maker, many wonder about the meaning of the<br />
name. Patcharada explained that the reason for choosing such a word is because it sounds<br />
feminine. It also gives the impression that the gender cannot be identified as male or female.<br />
And then attributed to what both are, “makers”.<br />
“I originally began working with Thongchai around 2015–2016. We met<br />
because we were both active in the craft community. Thongchai was working<br />
on his Brown Bike at the time, and I was a maker. I also opened my own craft<br />
studio, specializing in crafts and handmade products, so we naturally met.<br />
I was also a freelance architect and curator, curating craft exhibitions and<br />
things like that. I was doing a lot of different things. In 2018, we completed<br />
and published our first project under the name Sher Maker. It was the refurbishment<br />
of a gas station in Chiang Mai’s Saraphi neighborhood. But we<br />
had been discussing our ideas and aspirations for opening a studio together<br />
for a while before that, as well as the route we would be taking. It was a<br />
modest start, just us talking and noticing that we have similar interests<br />
and approaches to design. That’s essentially how we started this studio<br />
together.”<br />
3<br />
Patcharada is a graduate of the Faculty of Architecture, Art, and Design at King Mongkut<br />
Institute of Technology, while Thongchai is an alumnus of the Faculty of Architecture at<br />
Chiang Mai University. After graduating, Patcharada spent three years working with Studiomake,<br />
an architecture practice and workshop based in Nonthaburi. After relocating back to<br />
Chiang Mai, she crossed paths with Thongchai. They discovered their shared interests in<br />
hobbies and handcrafted creations, which became the foundation for the studio’s design<br />
philosophy centered around the importance of the ‘making process.’ It led to the foundation<br />
of their design practice, which is founded on a true understanding of every step in the entire<br />
production process.<br />
“I believe that studios located outside of Bangkok have an advantage in developing a strong brand.<br />
During our lectures and presentations abroad, we noticed a genuine interest in our work. People<br />
were intrigued by the fact that our studio is situated in an unexpected location and possesses this<br />
unpredictable design language. We have reached a consensus that residing in a rural suburb does<br />
indeed have an impact on our work, thoughts, and work process, as well as our language and perspective<br />
towards our design. We are content and at ease with our current situation, which positively influences<br />
the quality and efficiency of our work. We have the ability to work on projects that truly interest us.<br />
That is the reason why we have decided to establish<br />
our studio in Chiang Mai.”
150<br />
professional<br />
“เราคิดว่า แต้มต่อ๊ขอ๊งคนทำ่ทำำาสตูดิโออยู ่ที่่ต่างจังหวัด<br />
มันม่แบรนด์บางอย ่างทำ่แข็งแรงมากั โดยเวลาทำ่เราไปี<br />
บรรยายในต่างปีระเทำศ เรารู้ส่กัว่าพี่วกัเขาม่ความสนใจ<br />
ในความทำ่เราเป็็ นสตูดิโอที่่มาจากัพี่ืนทำ่ทำ่คาดไม่ถ่ง<br />
โดยมันจะเดาภาษางานอ๊อ๊กัได้อย ่างไร แล้วเราก็็มอ๊ง<br />
ว่ากัารอยู่่ในพื้้นทำ่ชันบทม ันก็็จะส่งผ่ลโดยตรงต่อ๊กัาร<br />
อ๊อ๊กัแบบ กัระบวนกัารคิด กัระบวนกัารทำำางาน ภาษา<br />
กัารทำำางาน และกัารมอ๊งงานขอ๊งเราด้วย เราอ๊ยู่ทำ่น่<br />
แล้วสบายใจ ทำำางานอ๊อ๊กัมาอย ่างมีีประสิทธ ิภาพี่ และได้<br />
ทำำางานอย ่างทำ่ตัวเอ๊งอ๊ยากัทำำาจริงๆ จ่งตังสตูดิโออยู ่ที่่<br />
ต่างจังหวัด<br />
ทำ่จังหวัดเชีียงใหม่”<br />
สตูดิโอหลังคาทรงจั่วข้นาดใหญ่่ที่คลุมเกือบจรดพื้น ข้นาด<br />
200 ตารางเมตร ซึ่่่งตั้งอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ เป็นสถานที่<br />
ตั้งข้องสตูดิโอ Sher Maker บนที่ดินซึ่่ ่งแต่เดิมมีต้นไม้ข้นาด<br />
ใหญ่่ อย่างต้นนนทรีและต้นกระถินยักษ์อยู่ก่อน อาคารหลังน่้<br />
ก่อสร้างในรูปแบบ “self-built” ที่ก่อสร้างและต่อเติมกันเอง<br />
โดยมีช่างทีมหน่งเข้้ามาขึ้นโครงสร้างหลัก และหลังจากนั้น<br />
ก็เริมจัดการต่อกันเอง ภายใต้ความคิดในการสร้างเพื ่อใช้<br />
งานเพียงชั่วคราวระยะ 10 ปี โครงสร้างข้องอาคารจ่งใช้<br />
วัสดุและออกแบบอย่างเรียบง่ายด้วยรูปทรงเรข้าคณิต<br />
ประกอบกับการแบ่งสัดส่วนอาคารที่มุ่งเน้นความสำค ัญิไป<br />
ที่ส่วนโถง พื้นที่อเนกประสงค์ข้องอาคาร และเน่องจากมี<br />
ต้นไม้เดิมข้นาดใหญ่่ในบางจุดข้องอาคารจ่งผ่สานโครงสร้าง<br />
แทรกต้นไม้ใหญ่่เข้้ามาเป็นส่วนหน่งในพื้นที่อาคารอีกด้วย<br />
“หากแต่ที่ทางสตูดิโอเลือกใช้คำว่่า “design and built” นั้น<br />
ก็เพราะเรามีความใกล้ชิดกับช่างทีมน่้มากๆ หมายถ่งเข้า<br />
รับโปรเจกต์จากเราเป็นหลัก แต่เข้าก็มีอำานาจอิสระในการ<br />
ตัดสินใจ คิดราคา ปรับปรุงแก้ไข้รายละเอียดต่างๆ ร่วมกับ<br />
เรา คือการทำางานเป็นสองยูนิตร่วมกัน”<br />
เน่องด้วยการทำางานใกล้ชิดกับทีมช่าง และการมีช่าง<br />
ร่วมอยู่ด้วยในทีม ก็ช่วยให้สามารถปรับเปลี่ยนข้้อจำก ัด<br />
เป็น “เซึ่นส์ในการออกแบบ” ได้ กล่าวคือการออกแบบ<br />
สถาปัตยกรรมข้องสตูดิโอแห่งน่้จะไม่มองการออกแบบ<br />
ในรูปแบบเส้นตรง พชัรดากล่าวเสริมว่า ในการออกแบบ<br />
ออฟฟิศที่ทำาการข้องสตูดิโอมีแปลนแค่เพียงแผ่่นเดียว<br />
เท่านั้น หลังจากนั้นก็จะทำางานในรูปแบบ self-built ที่<br />
เชื ่อมต่อส่วนที่พร่องกันเอง คือการพูดคุยในส่วนข้องการ<br />
สเก็ต สัดส่วนข้ององค์ประกอบต่างๆ รวมถ่งวัสดุ ผ่่าน<br />
การสนทนาตกลงรายละเอียดการก่อสร้างและวัสดุแบบ<br />
ปากต่อปาก แล้วจ่งเริมต้นทำางาน และซึ่ื้ออุปกรณ์ หรือ<br />
ในกรณ่ที่การก่อสร้างที่มีงบอยู่อย่างจำก ัดมากๆ การ<br />
มีช่างอยู่ในทีมด้วยก็จะเข้้ามามีส่วนช่วยลดหลายขั้นตอน<br />
ในการดำาเนินงานได้ด้วยเช่นกัน<br />
04<br />
บรรยากาศภายใน<br />
ส่วนสำานักงาน<br />
“อ๊อ๊ฟฟิ ศสถาปน ิกที่่ด่ ต้อ๊งเป็็ นสถานทำ่ทำ่ผู้้ทำำางานม่<br />
สมาธิ เพี่ราะฉะนันกัารยืนชัายคาลงเต่ยมากัๆ ก็็เพื่่อ๊ให้<br />
เราสามารถทำำางานในสถานทำ่ซึ่่ งสามารถจดจ่อ๊กัับงาน<br />
ได้จริงๆ นอ๊กัจากันันยังควรม่พี่ื นทำ่ทำ่ไม่ใช่่พื้้นทำ่ทำำางานใน<br />
ปร ิมาณทำ่ควรจะเป็็ นคร่ งต่อ๊คร่ ง โดยจะเป็็ นพื้้นทำ่สำาหรับ<br />
นังคุย นังปีระชุุมกัับช่่าง หรือ๊แม้กัระทำังสังสรรค์ และทำำา<br />
เวิร์กัชั็อ๊ปี ซึ่่ งพื้้นทำ่เหล่าน่ก็็จะเป็็ นส่วนช่่วยนำาไปีสู่กัารค้น<br />
พี่บเรือ๊งสิงใหม่ๆ”<br />
Design and built<br />
สตูดิโอ Sher Maker แบ่งการทำางานภายในออฟฟิศออก<br />
เป็น ทีมออกแบบจำานวนประมาณ 5-6 คน โดยจะปรับเพิม<br />
และลดลงอยู่ในจำานวนดังกล่าว ซึ่่่งรับผิิดชอบดำาเนินการ<br />
ทำางานเป็นสามส่วนหลัก คือส่วนแรกดำาเนินงานสืบค้นและ<br />
เก็บข้้อมูลวัสดุ ทำา mock up ทำาเวิร์กช็อป ส่วนงานลำด ับ<br />
ต่อมาจะเป็นงานออกแบบ และในส่วนสุดท้ายก็จะเป็นการ<br />
เขีียนแบบ นอกจากนั้นยังมีทีมช่างข้นาดเล็ก ที่พัชรดาเน้น<br />
ยำ้าว่า น่ไม่ใช่ทีมช่างประจำาข้องสตูดิโอ และสตูดิโอก็ไม่ได้<br />
ทำางาน turn key ซึ่่งมักจะเป็นที่เข้้าใจโดยผู้คนโดยทั่วไป<br />
4
SHER MAKER<br />
151<br />
5<br />
A large gable roof covering 200 square meters of the studio space, nestled peacefully in<br />
nature, located Sher Maker’s studio on a plot of land that initially had large trees, such as<br />
the nonsee trees and the giant acacia trees. The building was done in a “self-built” manner—<br />
built and constructed by themselves. A team of professional builders handled the main<br />
structure, and after that, the studio started dealing with the rest with the idea of building<br />
for temporary use for ten years. Hence, the structure of the building uses simple materials<br />
and is designed with a simple geometric form. The design was focused on the hall and the<br />
multi-purpose area of the building, and since there were large existing trees in some parts<br />
of the building, the structure was designed to merge into the building area.<br />
05<br />
ทีมงาน Sher Maker<br />
06<br />
พื้นที่เวิร์กช็อป<br />
สำาหรับทดสอบวัสดุ<br />
และงานก่อสร้าง<br />
“A good architecture studio must be one where architects and staff can<br />
concentrate well on the work. Therefore, we lowered the eaves to work where<br />
we could truly concentrate on the work. In addition, there should also be a<br />
spacious non-working space, which could be half and half. It will be a space<br />
where everyone can sit, talk, meet with technicians, or even socialize and do<br />
workshops. These areas are important, and we believe they will contribute to<br />
discovering new things.”<br />
Design and Build<br />
Sher Maker sets up their studio operation to have a design team of 5–6 people. The number<br />
can vary depending on the project, but it stays within these numbers. The members of the<br />
design team are primarily in charge of three aspects. The first part entails conducting research<br />
and gathering material data, as well as working on mock-ups and in workshops. The next<br />
phase encompassed the design development, and the third was to create workable drawings.<br />
They also collaborate with a small team of builders and artisans. Patcharada stressed that<br />
these builders are not part of the studio’s in-house staff and that Sher Maker does not undertake<br />
turnkey projects in the way that most people would think.<br />
“We use the phrase ‘design and build’ because we have a close<br />
working relationship with this team of builders.” They mostly<br />
work on our projects, but as our independent partner, they have the<br />
authority to make decisions, estimate expenses, and revise details<br />
of a project together with us. It’s almost like we’re two units working<br />
together.”<br />
Working directly with builders and artisans and having some of them on the team assists<br />
Sher Maker greatly in transforming limits into ‘senses in design.’ To elaborate on this subject,<br />
Sher Maker’s approach to architectural design does not consider design to be a linear process.<br />
Patcharada recalls how they sketched out the design of their office building on a single<br />
piece of paper, then began the self-built process that would eventually fill in the gaps through<br />
discussions about sketches, proportions of various components, and materials. These conversations<br />
encompass details of the construction and materials purchased prior to the actual<br />
commencement of production, including the purchase of the necessary tools and supplies.<br />
When the budget is very restricted, having builders on the team helps a great deal to eliminate<br />
certain needless steps in the production process.<br />
6
152<br />
PROFESSIONAL<br />
7
ECO ARCHITECT<br />
153<br />
07<br />
อาคารสำานักงาน<br />
ทรงหลังคาจั่วด้วย<br />
การใช้วัสดุไม้เก่าและ 7<br />
กรอบเหล็ก
154<br />
professional<br />
นอกจากนั้นกระบวนการทำางานดังกล่าวก็ยังมีส่วนช่วยให้<br />
ช่างได้คุ้นชินและเข้้าใจภาษาในระบบการก่อสร้างที่มีความ<br />
หลากหลายมากยิงขึ้น โดยจากเดิมที่ช่างอาจแค่เคยทำา<br />
เพียงการก่ออิฐฉาบปูน ก็จะได้ลงมือทำางานในวิธีการต่างๆ<br />
มากยิงขึ้้น อย่างไรก็ตามเน่องด้วยระบบที่ไม่ใช่การรับเหมา<br />
ก่อสร้าง การทำางานในหลายๆ ครั้งก็อาจเกิดการผิิดพลาด<br />
ในส่วนข้องรายละเอียดการก่อสร้าง แต่น่ก็นับเป็นเรื่อง<br />
ปกติธรรมดาข้องการทำางานด้วยมือ ซึ่่่งสตูดิโอก็จะเข้้ามา<br />
พยายามจัดการและดูแลในส่วนข้้อผิิดพลาดน่้ให้ดีที่สุด<br />
โดยทั้งจัดการให้ทีมช่างทำางานให้อย่างมีประสิทธิภาพและ<br />
ไม่ให้ส่งผ่ลกระทบต่องานออกแบบมากให้ได้มากที่สุด<br />
กล่าวได้ว่าความมุ่งเน้นในสองส่วนดังกล่าวก็สามารถปรากฏ<br />
ให้เห็นผ่่านหลากหลายโปรเจกต์งานออกแบบข้องสตูดิโอ ที่<br />
ถ่งแม้จะดำาเนินการด้วยฐานกระบวนการคิดเดียวกัน หากแต่<br />
รูปแบบข้องผ่ลงานนั้นกลับมีความโดดเด่นและหลากหลาย<br />
อีกทั้งมีเอกลักษณ์เฉพาะข้องแต่ละพื้นที่ ในกรณ่น่้อาจเป็น<br />
ผ่ลสืบเน่องจากการทำาความเข้้าใจถ่งภาษาวัสดุและทักษะ<br />
เชิงช่างเฉพาะข้องแต่ละพื้นที่และปรับพัฒนาบอกเล่าบน<br />
ฐานรากนั้นๆ ด้วยกระบวนการและกลวิธีที่ช่วยเสริมสร้าง<br />
ความโดดเด่นแต่ไม่แปลกแยกให้กับสถาปัตยกรรมต่อบริบท<br />
พื้นที่โดยรอบ<br />
08<br />
ผ่ลงานออกแบบโชว์รูม<br />
เฟอร์นิเจอร์ไม้ Moonler<br />
“ตังแต่กัารคุยโปีรเจกต ์ เราจะคุยกัับเจ้าขอ๊งว่า เขา<br />
เป็็ นคนทำ่รับได้กัับข้อด ีและข้อ๊เส่ยขอ๊งสิงเหล่าน่ ไหม<br />
(ข้อ๊ผ่ิดพี่ลาดทำ่จะเกิิดข่ นจากักัารลงมือ๊ทำำา) ยกต ัวอย ่าง<br />
เช่่น โปีรเจกต ์ Moonler ทำ่เป็็ นโชว ์รูม ซึ่่ งก็็พีู่ ดถ่งเรือ๊ง<br />
คราฟต์เหมือ๊นกััน แต่ในกัารทำำางานก่่อ๊สร้างทำ่อ๊อ๊กัมา<br />
ก็็ไม่มีีอะไรทำ่เป็็ น human error ปีรากัฏให้เห็น คือ๊<br />
สามารถพีู่ ดถ่งเรือ๊งคราฟต์ ได้ แต่วิธีีการหรือ๊ภาษาทำ่<br />
ใช้้ ในกัารนำาเสนอ๊กั็สามารถแสดงอ๊อ๊กัมาในอีีกร ูปีแบบ<br />
ได้เช่่นกััน”<br />
Localtechtonic and local human skill<br />
ด้วยความหลงในความเป็นท้องถินทั้งในแง่มุมทางด้าน<br />
ภาษาทางสถาปัตยกรรมและกระบวนการทำางาน สตูดิโอ<br />
Sher Maker จ่งมีรูปแบบวิธีการคิดในการทำางานโดยการ<br />
ใช้วิธีคิดแบบช่างในพื้นที่ ซึ่่่งสามารถปรับเปลี่ยนไปตาม<br />
กระบวนการทางสถาปัตยกรรมข้องแต่ละพื้นที่นั้นๆ กล่าว<br />
คือ สตูดิโอแห่งน่้จะมองย้อนทำางานออกแบบผ่่านความ<br />
ความเป็นพื้นถินนั้นๆ ก่อนการทำางานออกแบบที่เข้้าใจ<br />
ถ่งรากฐาน และสะท้อนออกมาผ่่านความเป็นไปได้ทาง<br />
สถาปัตยกรรม ที่่ผสานรวมกับทักษะกระบวนการทำางาน<br />
เชิงช่างข้องช่างในท้องถินนั้นๆ<br />
“ไม่ว่าจะเป็็ นวิธ่คิดในกัารก่่อร ูปีอ๊าคาร มันม่เหตุและผ่ล<br />
ในกัารก่่อร ูปีสิงๆ น่อยู่่ โดยจะคิดข่ นใหม่ตามบริบทำนันๆ<br />
แล้วก็็จะให้เวลากัับกัารร่เสิร์ชัสิงทำ่จะนำามาใช้้ อย ่างเช่่น<br />
วัสดุและวิธีีการทำำาระบบอ๊าคาร โดยเป็็ น localtechtonic<br />
และอีีกส ่วนทำ่เราโฟกััสมากัๆ ก็็จะเป็็ นทัักัษะขอ๊งคนใน<br />
พื้้นทำ่ โดยเราไปีทำำางานในพื้้นทำ่ไหนๆ เราก็็จะใช้้ทัักัษะขอ๊ง<br />
คนในพื้้นทำ่นันๆ และไม่ว่าเราจะไปีทำำางานในพื้้นทำ่ไหนๆ<br />
เราก็็จะสนใจในสอ๊งส่วนน่อยู่่เสมอ๊ โดยค่ย์เวิร์ดหลักัเลย<br />
ขอ๊ง Sher Maker ก็็คือ๊ localtechtonic และ local<br />
human skill”<br />
8
SHER MAKER<br />
155<br />
09<br />
ดีเทลการเข้้าเดือย<br />
เฟรมไม้จามจุรีบริเวณ<br />
โถงอาคาร<br />
10<br />
ภาพเวิร์กช็อปการเผ่าไม้<br />
ด้วยเทคนิค Shou Suki<br />
Ban แบบญิี่ปุ่นดั้งเดิม<br />
9<br />
Builders can develop a broader and deeper understanding of the language and jargon used<br />
in the architectural construction process through Sher Maker’s work process. Builders who<br />
were previously expected to perform only basic brick and concrete work can now learn about<br />
all of the varied methods and techniques. Nonetheless, undertaking a project outside of the<br />
contracting system may result in mistakes in details, but this is quite normal for work processes<br />
where everything is done by hand. The studio, on the other hand, seeks to oversee and supervise,<br />
including mitigating problems as soon as possible and ensuring that the building team delivers<br />
the work with the highest level of efficiency, thus avoiding any adverse impact on the design.<br />
“We would discuss with project owners from the start whether they would be able to accept the<br />
pros and cons (the mistakes that come with the handmade method).” Moonler, a showroom with<br />
crafty features, is one such instance where there were no construction-related errors. You can<br />
talk about craft, but the presentation or language can be delivered in various ways.<br />
Sher Maker has adopted and developed their own ideation process in a manner similar to that<br />
of local builders or artisans, which is adaptability based on locally derived or evolved modus<br />
operandi that may be unique to a location or region. This goes hand in hand with their passion<br />
for locality, particularly the facets of vernacular architectural languages and the work processes<br />
behind them. Sher Maker views design through the vernacular characteristics of the area in<br />
which a work is located before developing a work based on a true understanding of the root<br />
and foundation represented through diverse architectural possibilities alongside the varying<br />
skills and methods of local builders and artisans.<br />
“Behind the conceptualization that shapes an architectural form are the rationale<br />
and consequences distinctively determined by the work’s context. We also spend<br />
time researching the materials we will use and developing a local tectonic building<br />
system. Another aspect that we pay special attention to is the skill of local makers.<br />
We would look for and incorporate the skills and know-how of local builders into<br />
our work. These two components have always been our primary priorities and<br />
interests, no matter where we work. The keywords of Sher Maker are local tectonics<br />
and local human skill.”<br />
10<br />
“The emphasis on these two elements is visible in several of the studio’s projects, which, despite<br />
being carried out using the same elemental thought process, are diverse and have their own<br />
individual characteristics that are also indicative of the areas from which they are conceived.”<br />
Such an end product may result from the studio’s attempt to understand the language uttered<br />
through materials, craftmanship skills originating from a specific locality, and how stories are told<br />
based on such roots using processes and methods that bring distinctive traits to an architectural<br />
creation while retaining its connection to the context and place of which it is a part.<br />
If we had to pick a project to illustrate the aforementioned process, it would be the refurbishment<br />
of the PTT gas station in Saraphi district, Chiang Mai, which the two founders completed shortly<br />
after starting the studio. The simple idea behind the magnificently remodeled façade composed<br />
of lustrous ceramic tiles is that it reintroduces the petrol station with a fresh, distinct identity.<br />
Meanwhile, the spectacular façade reflects the site’s surroundings, much like how reflective<br />
mirrors face one another and produce infinite reflections. The underlying significance of the<br />
wonderfully polished surface, which includes the earth used in the manufacturing of each tile,<br />
comprises the work process, which encompasses thorough research, site inspection, and<br />
experimenting with a local ceramic tile factory in the Saraphi area. The project met the brief, which<br />
was to convey the unique characteristics of Chiang Mai. Patcharada went on to say that, in her<br />
opinion, Chiang Mai should be represented by the craftsmanship skills of its people rather than<br />
an attempt to tell a Chiang Mai story through spectacular but superficial architectural design.
156<br />
professional<br />
11<br />
หากจะหยิบยกโปรเจกต์ใดมากล่าวถ่ง โปรเจกต์รีโนเวท<br />
ปั๊มนำ้ามัน ปตท. ในอำาเภอสารภี ระหว่างช่วงรอยต่อข้อง<br />
การเริมตั้งสตูดิโอ นับเป็นตัวอย่างที่สามารถอธิบายกรณ่<br />
ข้้างต้นได้อย่างพอดิบพอดีและชัดเจน ทั้งในความหมาย<br />
อย่างตรงไปตรงมา ข้องส่วน façade กระเบื้องมุกที่ถูก<br />
ออกแบบขึ้นใหม่ ได้สร้างเอกลักษณ์อันเด่นชัดให้แก่ปั๊ม<br />
นำ้ามันแห่งน่้ และข้ณะเดียวกันบนภาพความโดดเด่นนั้น<br />
ก็สะท้อนสภาพพื้นที่โดยรอบพร้อมๆ กัน ราวกับกระจก<br />
ที่ส่องในทิศทางตรงกันข้้ามที่สร้างพื้นที่การสะท้อนกลับ<br />
อันไร้ข้อบเข้ต หรืออีกความหมายที่สอดแทรกภายใต้ความ<br />
เงางามและดินที่ปั้นขึ้นรูปกระเบื้องแต่ละแผ่่น ซึ่่่งเป็นการ<br />
ทำางานผ่่านกระบวนการสืบค้นข้้อมูล ลงพื้นที่ ทำางานทดลอง<br />
ร่วมกับโรงงานช่างทำากระเบื้องในพื้นที่อำาเภอสารภี เพื่อ<br />
ตอบรับกับโจทย์ในการทำางานออกแบบคือ การสะท้อน<br />
ถ่งความเป็นเชียงใหม่ พัชรดากล่าวเสริมว่า สำาหรับเธอ<br />
การนำาเสนอมุมมองความเป็นเชียงใหม่ ควรจะเป็นการ<br />
ถ่ายทอดผ่่านทักษะฝีมือข้องคนในพื้นที่ มากกว่าการคำนึึง<br />
ถ่งรูปแบบการบอกเล่าด้วยรูปลักษณ์ที่ฉาบฉวยภายนอก<br />
ข้องสถาปัตยกรรม<br />
“วิธีีการทำ่เราโน้มน้าวลูกค ้าในกัารลงทุุนกัับวัสดุ คือ๊<br />
แทำนทำ่จะเลือ๊กัใช้้วัสดุอ๊ะไรก็็ไม่รู้ เราก็็เลือ๊กัใช้้วัสดุทำ่<br />
อยู่่ในพื้้นทำ่ทำ่อยู่่ในพื้้นทำ่ใกล ้เค่ยง ในขณะทำ่คนทำำว ัสดุ<br />
เหล่านันก็็คือ๊ ลูกค ้าทำ่จะมาใช้้งานปี๊ มจริงๆ ทุุกว ัน อัันน่<br />
ก็็คือ๊กัารใช้้กัระบวนกัารอ๊อ๊กัแบบในกัารช่่วยให้เกิิด<br />
เศรษฐกิิจหมุนเว่ยนในพื้้นทำ่จริงๆ”<br />
ผ่ลสืบเน่องต่อจากนั้นโรงงานเซึ่รามิกแห่งน่้ ก็ได้รับงาน<br />
จากสตูดิโอออกแบบหลากหลายแห่งในเวลาต่อมา กระทั่ง<br />
เปิดส่วนบริการใหม่ Raw Material เพื่อดูแลในส่วนวัสดุ<br />
แคลดดิ้งอาคาร ในข้ณะเดียวกันทางสตูดิโอก็ได้ชุดข้้อมูล<br />
จากการค้นคว้าเกี่ยวกับกลุ่มเซึ่รามิกและกลุ่มดินในเชิงล่ก<br />
ข้องพื้นที่เชียงใหม่มาพร้อมๆ กัน จะเห็นได้ว่า รูปแบบ<br />
กระบวนการทำางานที่ข้ับเน้นที่กระบวนการค้นคว้าและ<br />
ทดลองข้องสตูดิโอ มักจะนำาไปสู่การเข้้าถ่งองค์ความรู้<br />
ใหม่ๆ อีกทั้งช่วยเสริมสร้างให้เกิดการพัฒนาทั้งต่อตนเอง<br />
และผู่้ร่วมงานอยู่เสมอไม่ว่าในทางตรงหรือทางอ้อม ซึ่่ง<br />
ก็เป็นสิงที่พัชรดาพยายามเน้นยำ้าถ่งความต้องการในการ<br />
ขัับเคลื่อนส่วนดังกล่าวให้เกิดขึ้นอยู่เสมอ<br />
“เราได้มีโอกาสทำา pavilion ข้องบรัษัทแผ่่นลามิเนต EDL<br />
ในงานสถาปนิก ปี 2565 ที่ผ่่านมา เราได้ออกแบบทำาเป็น<br />
trimetric pavilion โดยคิดว่าไม่จำาเป็นต้องสวย แต่ควรจะ<br />
ต้องมี message บางอย่างที่ชัดเจน เราก็คิดอย่างเรียบง่าย<br />
มากว่าเราจะไม่ทำา pavilion ที่สร้างข้ยะ โดยเราก็ออกแบบ<br />
โครงสร้างเป็นกล่องโปร่งในรูปแบบพื้นที่ปิด แล้วก็สล็อต<br />
แผ่่นลามิเนตเข้้าไปอย่างหลวมๆ โดยไม่มีการเจาะย่ด หรือ<br />
แม้กระทั่งลอกสติกเกอร์ออกเลย ซึ่่่งได้ไอเดียน่้เกิดจากการ<br />
ข้นตีลังข้นส่งแผ่่นลามิเนต ซึ่่่งเราก็ไปหยิบเอาภาษาในการ<br />
ทำางานนั้นมาใช้ สุดท้ายแผ่่นลามิเนตก็ไม่เสียหาย สามารถ<br />
นำาไปตัดเป็นแผ่่นตัวอย่าง หรือนำาไปข้ายจริงเป็นตัวโชว์<br />
ก็ได้ และสำาหรับไม้ที่เป็นโครงก็สามารถถอดออกนำาไป<br />
ประกอบเป็นลังข้นส่งได้จริง”<br />
ภาษาการทำางานออกแบบข้องสตูดิโอแห่งน่้ นอกจากจะ<br />
พยายามขัับเน้นข้ยายส่วนข้องกระบวนการดำาเนินงาน หรือ<br />
ธรรมชาติข้องความเป็นสิงนั้น ก่อนพลิกกลับมานำาเสนอ ด้วย<br />
วิธีการที่คำน ึงการหมุนเวียนอันไม่เสียเปล่า ในกระบวนการ<br />
เดียวกันน่้ ก็เอื้อให้สามารถสังเกตเห็นถ่งความพยายามใน<br />
การนำาเสนอศักยภาพความย่ดหยุ่นในการดัดโค้งข้องวัสดุ<br />
ที่นำามาใช้งานไปในคราวเดียวกัน อีกทั้งภาษาที่คล้ายคล่ง<br />
ก็ได้ปรากฏอย่างเด่นเช่นในงานออกแบบส่วนทางเดินเข้้า<br />
ร้านกาแฟ Boonma ด้วยเช่นกัน
SHER MAKER<br />
157<br />
“We persuade customers to invest in materials. Instead of using<br />
whatever materials were available, we chose those that could be<br />
sourced locally or from nearby areas. Meanwhile, the creators of<br />
these materials are actual customers of the gas station. A project<br />
such as this depicts how design can be utilized to help propel the<br />
local economy.”<br />
Since then, the ceramic factory has been asked to collaborate with several other design studios,<br />
and they have even expanded their services with the Raw Material Unit, which specializes in<br />
building cladding materials. Meanwhile, Sher Maker obtained a new set of data from their<br />
extensive research on various groups of ceramics and earth in Chiang Mai. It demonstrates<br />
how the studio’s work method, which focuses on research and experimentation, frequently<br />
leads to the opening of a new door that grants access to a new body of knowledge. The approach<br />
also benefits both the studio and their collaborators in both direct and indirect ways,<br />
something Patcharada wishes the studio would continue to do.<br />
11<br />
ภาพการเวิร์กช็อป<br />
งานวัสดุดินเผ่า<br />
12<br />
Façade เซึ่รามิก<br />
โครงการ PTT Saraphi<br />
13<br />
ผ่ลงานออกแบบ<br />
Thematic Pavilion<br />
งานสถาปนิก’ 65<br />
12<br />
“At the Architect Expo <strong>2023</strong>, we had the opportunity to design a pavilion for EDL, the laminate<br />
company. It was one of the thematic pavilions, and we created the design with the idea that<br />
it didn’t have to be visually stunning, but it should include and communicate a clear message.<br />
The idea was to build a zero-waste pavilion, which was really simple and straightforward. It<br />
birthed this boxy and airy framework inside a closed-off space with slots for the laminates to<br />
be loosely inserted without the need for drilling, fastening, or even the use of adhesive. The<br />
concept was inspired by the way laminates are packaged for shipment. By factoring that into<br />
the design, we were able to create a pavilion that could successfully display the laminates<br />
without causing any damage to them, while the materials could later be turned into samples or<br />
sold at the shop display model pricing. The structure’s timber components were disassembled<br />
and reassembled into shipping crates for transporting goods.<br />
The studio’s design language frequently emphasizes work processes and the natural properties<br />
of materials or technologies. The delivery is carried out through an efficient circular approach,<br />
exhibiting an attempt to bring forth the potential and flexibility of the materials used. Such design<br />
language can be found in the design of the entryway to Boonma Café.<br />
The café’s design aims to showcase the site’s unique surroundings, highlighting its potential<br />
to generate one-of-a-kind spatial experiences rather than the tactility of physical objects.<br />
The café’s entrance was designed with a curtain wall that formed a semi-circular enclosure.<br />
To reflect the surrounding scenery, the original façade was removed and replaced with a<br />
mirror. Because of the site’s limited space, the design avoided interfering with the current<br />
setting, instead opting for the intervention of the preexisting landscape, making it appear<br />
wider and serving to enhance spectacular spatial experiences for users.<br />
13<br />
Processing Research and Open Data<br />
The core, or perhaps the most visible, component of Sher Maker’s work method is how the<br />
studio positions itself on the foundation, which begins with a true understanding of what<br />
they were planning to develop before commencing the ‘making’ process. While that is<br />
something that any design studio or line of work would also do, Sher Maker’s methodology<br />
and approach to gaining a good grasp of the subject matter with which they are working<br />
generally overlap with the actual practice and ‘making’ part of the process. It results in a set<br />
of data that is placed in a given direction and perspective, which finally leads to a specific<br />
way of accessing the body of knowledge.
158<br />
professional<br />
หากแต่เป็นการพลักดันศักยภาพเพื่อสร้างประสบการณ์<br />
ในการรับรู้ทางสภาพแวดล้อมที่โดดเด่นข้องพื้นที่แทนสิง<br />
ที่เป็นวัสดุที่จับต้องได้ ในการทำางานออกแบบทางเข้้าร้าน<br />
กาแฟแห่งน่้ ทางสตูดิโอเพียงทำางานผ่่านการล้อมม่านเป็น<br />
คร่งวงกลม ตัดส่วน façade เดิมออก และติดตั้งกระจกเงา<br />
เพื่อสะท้อนทิวทัศน์โดยรอบ ภายใต้ข้้อจำกััดทางพื้นที่ที่มี<br />
ข้นาดแคบ งานออกแบบน่้จ่งไม่ได้เข้้าไปดัดแปลงสภาพ-<br />
แวดล้อมแม้แต่น้อย แต่กลับแทรกแซึ่งฉ่กข้ยายภาพภูมิทัศน์<br />
เดิมให้กว้างและทำางานเสริมสร้างประสบการณ์และตราตร่ง<br />
ภาพในการจดจำาแก่ผู้เข้้ามาใช้บริการ<br />
Processing research and open data<br />
ตลอดกระบวนการทำางานข้องสตูดิโอ Sher Maker สิงที่<br />
สามารถรับรู้และเป็นแก่นแกนหลักในการทำางานออกแบบ<br />
ข้องพวกเข้า คงต้องกล่าวว่าเป็นเรื่องข้องการจัดวางตำาแหน่ง<br />
แห่งที่ตนเองบนพื้นฐานที่จะต้องเริมจากการทำาความเข้้าใจ<br />
ในสิงที่ต้องการปรับพัฒนาอย่างถ่องแท้เสียก่อนการเริมต้น<br />
ลงมือดำาเนินการ ซึ่่่งอาจเรียกได้ว่าเป็นสิงพื้นฐานที่ไม่ว่า<br />
สตูดิโอออกแบบแห่งไหนหรือการทำางานใดๆ ก็ต้องทำา<br />
หากแต่กระบวนการและแนวทางอันนำาไปสู่ความเข้้าใจ<br />
ที่ถ่องแท้ข้องสตูดิโอแห่งน่้ ได้ซึ่้อนชั้นไปพร้อมกับการทำา<br />
ความเข้้าใจในการลงมือทำาจริง ส่งผ่ลให้ชุดข้้อมูลที่วางอยู่<br />
บนทิศทางและมุมมองอันเฉพาะที่ได้รับอาจนำาไปสู่การเข้้าถ่ง<br />
องค์ความรู้ในรูปแบบเฉพาะเจาะจง<br />
“ส่วนตัวเราสนใจในเรือ๊งขอ๊ง material resource<br />
มากัๆ โดยสนใจว่า แหล่งทำ่เราอ๊ยู่อ๊าศัยนันมีีอะไรทำ่มันด่<br />
และสามรถใช้้ทำดแทำนกัันและกัันได้บ้าง อ๊ะไรทำ่อยู่่ใกล ้<br />
ไซึ่ต์ก่่อ๊สร้าง ถ่งขันทำำาแผ่นผัังกััน โดยทำ่อ๊อ๊ฟฟิ ศได้ม่<br />
กัารจัดทำำาแผ่นทำ่โรงเผ่าอิิฐ โรงไม้เก่่า บ่อด ิน ลานทำราย<br />
ทำัวเชีียงใหม่ไว้ และเรามอ๊งว่าอ๊ยากัจะเปิิ ดเป็็ น open<br />
data โดยสิงเหล่าน่สามารถทำำาให้คนรู้ ได้ว่าภูมิภาคทำ่<br />
เราอ๊ยู่อ๊าศัยนัน มันสามารถใช้้วัสดุอ๊ะไรและสามารถ<br />
ช่่วยปีระหยัดไม่เพี่่ยงในส่วนขอ๊งงบปีระมาณ แต่รวมถ่ง<br />
รอ๊ยเท้้าคาร์บอ๊นในกัระบวนกัารขนส่ง”<br />
นอกจากนั้นพัชรดายังกล่าวเสริมถ่งความใส่ใจในประเด็น<br />
เรื่องข้องการทิ้งรอยเท้าคาร์บอนซึ่่่งเป็นหน่งในความสนใจ<br />
ที่ทางสตูดิโอพยายามจะจัดการ กระทั่งมีการสร้างความ<br />
ท้าทายกับตนเองในการทำางาน โดยการใช้วัสดุก่อสร้างใน<br />
รัศมีที่ไม่เกิน 20 กิโลเมตร และสามารถสร้างเป็นบ้านดีๆ ได้<br />
สักหน่งหลังด้วยราคาที่สามารถจับต้องได้นั้นเป็นไปได้จริง<br />
สิงน่้ยังเห็นผ่่านการทำางานในหลายโปรเจกต์ข้้างต้นซึ่่ ่งวัสดุ<br />
ที่เลือกใช้ล้วนเป็นวัสดุภายในพื้นที่หรือภายในองค์กร หรือ<br />
อีกโปรเจกต์ที่ทางสตูดิโอกำล ังออกแบบ working space<br />
ข้องสตูดิโอเซึ่รามิกเก่า ก็ได้นำาเศษวัสดุอิฐเผ่าแกร่งที่เหลือ<br />
อยู่ภายในพื้นที่โรงงานเดิมนำามาใช้ในงานออกแบบ ผ่่าน<br />
กระบวนการแปลงเปลี่ยนวัสดุเก่าด้วยการบิดสร้างเรื่องราว<br />
บนบริบทพื้นที่ใหม่ซึ่่งซึ่้อนทับอยู่บนสถานที่เดิม<br />
สำาหรับการวางเป้าหมายข้องสูติโอ Sher Maker พัชรดา<br />
ได้เลือกมองผ่่านทัศนะข้องการทำางานออกแบบข้องสูติโอที่<br />
มีส่วนช่วยสร้างเสริมแรงกระเพื่อมต่อสังคม คือเธอมองว่า<br />
ในเวลาอีก 10-20 ปี ข้้างหน้าสิงที่คาดหวังอยากให้เกิดขึ้น<br />
คือ การได้เผ่ยแพร่ชุดข้้อมูล open data ดีๆ สักหน่งชุด<br />
อันสามารถเข้้ามาช่วยเสริมสร้างประสิทธิภาพในระบบ<br />
กระบวนการก่อสร้าง รวมถ่งในเชิงธุรกิจการก่อสร้างใน<br />
ภูมิภาคขึ้นมาได้ ซึ่่่งนักศ่กษาหรือคนในสายงานก่อสร้าง<br />
สามารถเข้้าถ่งและใช้งานข้้อมูลได้ โดยสามารถรู้ถ่งแหล่ง<br />
วัสดุที่ต้องใช้ที่อยู่ใกล้ตัว และในส่วนข้องกระบวนการทาง<br />
ความคิดเธออยากให้การเป็นสตูดิโอออกแบบที่อยู่ต่างจังหวัด<br />
เป็นสิงที่เกิดขึ้นได้โดยปกติทั่วไป ด้วยชุดความคิดเดียวกัน<br />
กับคนที่เลือกตัดสินใจตั้งสตูดิโอในพื้นที่เมืองหลวง<br />
“ในพักหลังๆ มาน่้คนก็ทยอยกลับบ้านกันมากขึ้น และ<br />
เราก็อยากให้มีความหลากหลายข้องออฟฟิศ ไม่ใช่เพียง<br />
กระจุกตัวอยู่แต่ในพื้นที่กรุงเทพฯ เราอยากเห็นว่าการ<br />
ตั้งสตูดิโอในพื้นที่ต่างจังหวัดนั้นทำาได้ ช่วงหลังๆ ที่ไป<br />
บรรยายในมหาวิทยาลัย ก็จะมีเด็กๆ ถามว่าหากจะกลับไป<br />
ตั้งออฟฟิศอยู่ที่บ้านเกิดข้องตนเองนั้นจะเป็นไปได้จริงหรือ<br />
แล้วมันจะต้องทำาอย่างไร เราจ่งอยากทำาให้เรื่องเหล่าน่้เป็น<br />
เรื่องที่ปกติที่สามารถเกิดได้ในทุกภูมิภาค”<br />
<strong>14</strong><br />
<strong>14</strong><br />
ผ่ลงานออกแบบพื้นที่<br />
ภายใน Boonma คาเฟ่ที่<br />
เล่นกับข้อบเข้ตข้องอาคาร<br />
และงาน landscape
SHER MAKER<br />
159<br />
15<br />
พื้นที่ใต้ชายคาข้องอาคาร<br />
สำานักงานถูกออกแบบ<br />
เป็นพื้นที่เวิร์กช็อปและ<br />
พื้นที่รับประทานอาหาร<br />
15<br />
“We’re particularly interested in material resources, especially what good materials each locality or<br />
area has and whether they can be used as alternatives, including resources close to a project’s location.<br />
We’ve developed a map of makers and manufacturing facilities in Chiang Mai, such as brick fire kilns, old<br />
timber mills, and places that sell earth and sand. We’ve been planning to launch it as open data in order for<br />
people to have access to information about locally sourced materials in the regions they live in and what<br />
materials they can use as substitutes. It will not only help to cut building costs, but it will also help to<br />
minimize the carbon footprint associated with logistics.”<br />
Patcharada elaborated on the studio’s interest in carbon footprint concerns, one of the interests<br />
that they have been attempting to resolve. The situation has even become a challenge for them<br />
as they work to devise a realistic method to obtain all of the building materials from within a<br />
20-kilometer radius of the site for the construction of a high-quality home at an affordable cost.<br />
The effort has been shown in many of their projects, some of which were previously mentioned,<br />
where they chose to use materials that were available in the area or something that they made<br />
through collaborations with their partners. One of the studio’s current projects is the design of a<br />
ceramic studio’s workplace, which incorporates highly durable leftover bricks from the owner’s<br />
factory. The approach repurposes previously underutilized resources, telling a new story in a<br />
new context, emerging from and superimposing the original site.<br />
สุระวิทำย์ บุญจู<br />
จบการศึกษาจากคณะ<br />
โบราณคดี มหาวิทยาลัย<br />
ศิลปากร ปั จจุบันมีความ<br />
สนใจด้านงานศิลปะ<br />
วัฒนธรรม ทั้งแบบ<br />
ประเพณีและร่วมสมัย<br />
Surawit Boonjoo<br />
Graduated from the<br />
Faculty of Archeology,<br />
Silpakorn University.<br />
His interest currently<br />
is in art and culture,<br />
both traditional and<br />
contemporary.<br />
Patcharada chose to view the goal of Sher Maker through the studio’s works and how they<br />
have contributed to helping create positive ripple effects in society. Patcharada said that what<br />
she expects to see happening within the next 10–20 years is the studio’s publication of a set of<br />
well-developed open data that can help improve the efficiency of construction processes and<br />
systems as well as the overall regional construction industry. The data will be accessible to<br />
students and those working in the construction field and allow them to search for local material<br />
sources. She also hopes to see a paradigm shift in how design studios can be operated outside<br />
of Bangkok, with similar reasons that birth a Bangkok-based studio as well as how it keeps its<br />
business running.<br />
“Recently, I’ve seen more people moving back home, and I’d really like to see more diversity<br />
in design offices in this country. Rather than having the majority of studios situated in Bangkok,<br />
I want to see that it is possible and practicable to establish a design studio in provinces other<br />
than Bangkok. When I give lectures at universities, students often ask if it is possible to run a<br />
design studio in their hometowns and what they need to do to achieve that. I want this to be a<br />
normalized condition in which every area and region has the ability for creative professionals<br />
to start a career and work for and from the places in which they were born.<br />
fb.com/Sher Maker
160<br />
professional / studio<br />
1922<br />
Architects<br />
ทีมงาน 1922 Architects<br />
Songtam Srinakarin and Piangor<br />
Pattayakorn chose to establish<br />
their studio in Chiang Rai due to the<br />
remoteness of the area and the desire<br />
to create something of their own.<br />
จุุดเริ่่ มต้้นของสตููด่โอ 1922 Architects<br />
เริ่่มข้ นได้อย่่างไริ่ ช่่วย่ย่้อนเล่่าให้้ฟัั งส้น ๆ<br />
ทริ่งธริ่ริ่ม ศริ่ีน้คริ่่นทริ่์: เดิิมผม และคุุณ-<br />
เพีียงออ พััทธยากร เราทำางานอย่ที Spacetime<br />
Architects กันมากอน หลังจากเราตััดิสิินใจ<br />
สร้้างคุรอบครััวรวมกัน ก็มีจังหวะให้ได้้จับพลััดิ<br />
จับผล่มาเปิดิสิตั่ดิิโอกันอย่ทีเชีียงราย ตัอนนัน<br />
เรามองวา ถ้้าจะมาเริมปักหลักอย่ที น่ก็ต้้องสร้้าง<br />
ผลงานอะไรเป็นของตััวเอง เราก็เลย สร้้างบ้าน<br />
ของเรา โดิยคิิดิเอาไว้วานอกจากบ้านหลังน่จะ<br />
เป็นผลงานให้กับเราแล้ว เราก็ยังได้้ใช้้พี้นทีตัรง<br />
น่เป็นพี้นทีในการทดิลองอะไรหลาย ๆ อยาง<br />
และไขคำำาตัอบใน สิิงทีเราเคุยสิงสััยจากที ผานมา<br />
บ้านหลังน่ก็เลยเป็นเหม้อนจุดิ เริมต้้นของ<br />
หลายสิิ ง ทั งสิตั่ดิิโอ การทดิลอง และการได้้<br />
เริมรวมงานกับผู้้คนหลา ๆ ส่่วน<br />
ทำาไมถึึงไปเปิ ดสตููด่โอทีเชีีย่งริ่าย่ ท้ง ๆ ทีจุะ<br />
เปิ ดสตููด่โออยู่่กริุ่งเทพฯ ก็ได้<br />
ทริ่งธริ่ริ่ม ศริ่ีน้คริ่่นทริ่์: ขอเกรินกอนวาผม<br />
เป็นคุนจังหวัดิขอนแกน ไปเรียนอย่เอแบคุ<br />
ส่่วนคุุณเพีียงออเป็นคุนจังหวัดิเชีียงราย ไป<br />
เรียนอย่ศิิลปากร ก็คืือเราอย่กรุงเทพีฯ กัน<br />
ตัังแต่่สม ัยเรียนจนจบมาทำางานหลายปีเลย<br />
ด้้วยคุวามที เป็นคุนต่่างจังหวัดิ แน่นอนก็มี<br />
คุวามคิิดิอยากกลับไปอย่จังหวัดบ้้านเกิดิของ<br />
ตััวเอง สุุดท้้ายก็เลยเล้อกมาอย่เชีียงราย ซึ่่ง<br />
เป็นบ้านเกิดิของคุุณเพีียงออ กับอีกส่่วนหน่ง<br />
เราก็คิิดิเห็นตัรงกันวาสิถ้าปนิกก็ไม่่ควรไป<br />
กระจุกตััวอย่แคุที กรุงเทพีฯ ถึึงแม้ในเร้องของ<br />
ค่่านิยมในสิายงาน ค่่าแรง หร้อปัจจัยอ้น ๆ ใน<br />
ต่่างจังหวัดิจะไม่่สะดิวกหร้อคุ้้มค่่าเทากรุงเทพีฯ<br />
แต่่การทีเรากระจายตััวมาอย่ต่่างจังหวัดก็็จะ<br />
เป็นการเข้ามาทำาให้พี้นทีเกิดิคุวามเข้มแข็งใน<br />
เร้องเหลาน่ในอนาคุตัได้้ ซึ่่งสำำาหรับเร้องแบบน่<br />
ก็ต้้องใช้้เวลากันพีอสิมคุวร เพีราะขนาดิ สิตั่ดิิโอ<br />
ของเรากวาจะตักตัะกอนหร้อได้้เริมมาทำางาน<br />
ของตััวเองจริง ๆ ก็ยังใช้้เวลาเก้อบ 7 ปีเลย<br />
แล้้วการิ่ไปสริ่้างผล่งานทีเป็ นเหม ือนช่่นงาน<br />
ทดล่องของต้นเองในพืนทีทีอาจุไม่ได้มีคน<br />
เข้าใจุในส่งทีเริ่ากำาล่้งต้้งใจุจุะทำม ันย่ากไห้ม<br />
ทริ่งธริ่ริ่ม ศริ่ีน้คริ่่นทริ่์: ถ้้าถ้ามวายากไหม<br />
ก็มีทังคุวามโชีคุดิีทีทำาให้การทำางานมันงายข่น<br />
และก็มีคุวามยากในเร้องของการพี่ดิคุุยเกียวกับ<br />
ดีีเทลการออกแบบปะปนกันไป คุวามโชีคุดิี<br />
ทีวาก็คืือคุุณสุุดิาพิิมพ์์ ภิิระบรรณ์ ซึ่่งเป็น<br />
เพี้อนสิถ้าปนิกของเราเป็นคุนเชีียงราย แล้ว<br />
คุรอบคร ัวของเค้้า ก็ทำางานรับเหมาอย่ทีน่ แต่่<br />
ก็เป็นช่่างรับเหมาแบบชีาวบ้าน เหม้อนระดิม<br />
คุนทังหม่บ้าน มาอะไรทำานองนัน หน่งในนัน<br />
ก็จะมีสล ่าไม้อย่ แตัก็เป็นงานไม้ทัวไป อาจไม<br />
ได้้เข้าใจดีีเทลในงานของเรามาก คืือเค้้าก็ทำา<br />
ตัามประสิบการณ์รุนสิ่รุน พีอมาทำางานกับเรา<br />
ก็จะมีคุวามยากในเร้องการเห็นภิาพีไม่่ตรงกัน<br />
ในคุรังแรก ก็ต้้องมาคุุยกันให้ชััดิเจนวาอยาก<br />
ให้เค้้าลองเปิดิใจวาสิิงทีเราอยากทดิลองมัน<br />
อาจไมใชีสิิงทีเค้้าเคุยทำามากอน และเราเองก็<br />
ไมร่้วามันจะออกมาสำำาเร็จหร้อเปลาแต่่เราก็<br />
อยากลองดูู ตัอนแรกเค้้าก็ไมเข้าใจเราเทาไหร<br />
จนงานมันออกมาสำำาเร็จแล้วได้้รับคำำาชีมจาก<br />
หลาย ๆ คุน เค้้าก็เริมมีกำล ังใจ มีคุวามภิาคุ-<br />
ภิ่มิใจข่นมา แล้วหลังจากนันก็เริมคุุยกันงาย<br />
ข่นเริมเห็นเป็นภิาพีเดีียวกันมากข่น<br />
จุากตััวอย่่างผล่งานของ 1922 Architects<br />
ทีผ่านมา ค่ดว่าต้นเองคือสตููด่โอ<br />
ห้น้ ง ทีกำาล่้งต้้งใจุจุะนำาเสนอถึึงเรื่่องการิ่ใช้้<br />
ว้สดุจุากธริ่ริ่มช่าต้่ห้ริ่ืองานปริ่ะเภทพืนถึ่น<br />
เล่ย่ห้ริ่ือเปล่่า<br />
ทริ่งธริ่ริ่ม ศริ่ีน้คริ่่นทริ่์: ส่่วนตััวผมไมได้้อิน<br />
กับคุวามเป็นพีินถ้ินประเพณ ีอะไร ก็แค่่ ชีอบ<br />
บ้านไม้ชีาวบ้าน ๆ ทัวไป เราไมได้้มีแนวทาง<br />
ทีชััดิเจนขนาดินัน เพีราะคิิดว ่าเป็น เร้องของ<br />
มุมมองมากกวาวาโจทย์นัน ๆ ทีได้้มาคืืออะไร<br />
แล้วเราก็แสิดิงคุวามคิิดิเห็นของเราผานงาน<br />
สิถ้าปัตัยกรรมลงไป สำำาหรับงานบ้านตััวเองที<br />
เป็นบ้านไม้และทำางานรวมกับสล ่า อาจเป็น<br />
ส่่วนหน่งทีทำาให้หลายคุนมองภิาพีไปในทิศิทาง<br />
นันวา แนวทางของเราน่าจะเป็นแบบนัน ซึ่่ง<br />
จริง ๆ แล้ว เราแคุพียายามอยากทำางานให้<br />
เชี้อมโยงกับสิิงแวดล ้อม เราคิิดิเสิมอวาจะทำา<br />
ยังไงให้อาคุารสร ้างปัญหาให้กับสิิงแวดล ้อม<br />
น้อยทีสุุดิ แบบทีวาถ้้าเราตัายไปแล้วมันก็จะ<br />
ไมเป็นขยะต่่อ<br />
ดัังนันในมุมของเราคิิดว ่าแนวทางของพีวกเรา<br />
คุงเป็นการพี่ดิถ้่งเร้องคุวามเชี้อมโยงระหวาง<br />
คุนและธรรมชีาติิ สิถ้าปัตัยกรรมไม่่ควรเป็น<br />
เคุร้องม้อทีทำาให้คุนแยกตััวออกจากธรรมชีาติิ
แตัคุวรจะเป็นสิิงทีทำาให้คุนอย่อยางกลมกล้น<br />
กับธรรมชีาติิ เร้องน่ จะเป็นแกนของเรา ส่่วน<br />
เร้องอ้น ๆ ก็จะเป็นการเสร ิมประเด็็นเข้าไป<br />
ตัามคุวาม เหมาะสิม<br />
ช่่วย่ขย่าย่ความการิ่เช่ือมโย่งก้บธริ่ริ่มช่าติิ<br />
ในแบบฉบ้บของ 1922 Architects ได้ไห้ม<br />
ทริ่งธริ่ริ่ม ศริ่ีน้คริ่่นทริ่์: ส่่วนหน่งก็น่าจะ<br />
เป็นเร้องการเล้อกใช้้วัสิดิุยังย้น อยางบ้านของ<br />
ตััวเองก็เล้อกใช้้ไม้จริงเก้อบทังหมดิ เพีราะ<br />
ในมุมของเราไม้มันยังย้นมาก ถ้้ามองกลับไป<br />
ยุคก่่อน จะเห็นวามีอาคุารเกา ๆ อายุเป็นร้อยปี<br />
มากมายทีสร้้างข่นจากไม้ แต่่ด้้วยที วัสิดิุไม้จริง<br />
ในทุกวันน่ไมได้้สิามารถ้ตัอบโจทย์ทังวิธีชีีวิตั<br />
ของคุนยุคุปัจจุบันได้้ดีี เช่่น สิภิาพีอากาศิ<br />
แปรปรวน การบำรุุงรักษา หร้อแม้แต่่การ<br />
กอสร้้างในแบบพี้นถ้ินโบราณทีมีคุวามยาก<br />
และต้้องมี คุวามร่้เฉพีาะทางก็เลยทำาให้ไม้ได้้<br />
รับ คุวามนิยมน้อยลงเร้อย ๆ และมีราคุาสููงข่น<br />
1922 ARCHITECTS<br />
คุนก็เลยหันไปเล้อกใช้้วัสิดิุอ้น ๆ ทีตัอบโจทย์<br />
กวา งายกวา หร้อสิะดิวกกับการดำำาเนินชีีวิตั<br />
เค้้ามากกวา<br />
แตัทั งน่ก็ไมใชีวาวัสิดิุในปัจจุบันจะไมดิี ทุกวันน่<br />
มีวัสิดิุทดิแทนธรรมชีาติิให้เล้อกใช้้ มากมาย<br />
เพีียงแต่่ถ้้าดููจากทีทำามาก็จะเห็นวาถ้้าเรามี<br />
โอกาสิใช้้วัสิดิุธรรมชีาติิ เราก็จะใช้้ให้ได้้มาก<br />
ทีสุุดิ แตัก็ต้้องดิ่คุวามเหมะสิมทังในเร้องการ<br />
ใช้้งานของสิถ้านทีนัน ๆ และโจทย์ทีได้้รับมา<br />
อีกที ถ้้าใช้้วัสิดิุธรรมชีาติิแล้วเป็นภิาระกับ<br />
คุนอย่ เราก็จำาเป็นต้้องลดิลงแล้วมองหาวัสิดิุ<br />
ทดิแทนทีเป็นมิตัรกับธรรมชีาติิหร้อทีมีคุวาม<br />
น่าสินใจมาใช้้<br />
คุณมองภาพสตููด่โอในอนาคต้ไว้อย่่างไริ่<br />
ทริ่งธริ่ริ่ม ศริ่ีน้คริ่่นทริ่์: เราตัังใจไว้อย่แล้ว<br />
วาไมได้้อยากมีสิตั่ดิิโอสิเกลใหญ รวมถึึงเรา<br />
ก็ตัังเป้าวาคุงรับงานกันเฉพีาะในพี้นทีของ<br />
161<br />
เราด้้วย แล้วคุงเน้นไปทีเร้องการทดิลองและ<br />
พััฒนาแนวทาง การทำางานในแงมุมทีเราสินใจ<br />
อยางเร้องของไม้ ถ้้าเราอยากทำาให้ไม้กลับมา<br />
แพร ่หลายอีกคุรัง เราอาจต้้องทดิลองหาวิธี<br />
แก้ไขทีละจุดิ เช่่น การคิิดิเทคน ิคทุุกอยางให้<br />
ช่่างปัจจุบันสิามารถท ำางานได้้งายข่น เร้องของ<br />
หน้าตัาและดีีเทลเทคน ิคุการกอสร ้างมันอาจ<br />
ไมได้้เหม้อนงานพี้นถ้ิน แต่่แกนหลัก ๆ ทีมันดีี<br />
อย่แล้ว ทีถููกคิิดิมาดีีแล้ว เราก็เอามาประยุกต์์<br />
ใช้้ในร่ปแบบของเรา เราจะทำย ังไงให้มันอย่<br />
อยางรวมสม ัย อันน่น่าจะเป็นส่่วนหน่งทีคุงจะ<br />
พััฒนาและหาคำำาตัอบกันไปเร้อย ๆ ในอนาคุตั<br />
รวมถึึงถ้้าหากมีโอกาสก ็อยากแชร ์แนวทาง<br />
หร้อประสิบการณ์ต่่างๆ ของเราอย่เหม้อนกัน<br />
เพีราะหลัง ๆ มาน่ ก็มีน้อง ๆ ติิดิตัอมาขอ<br />
ฝึกงานอย่เร้อย ๆ ก็น่าจะเป็นเร้องดีีทีจะช่่วย<br />
ให้สิิงทีเรา คิิดมีีคุนไปสิานต่่อหร้อไปต่่อยอดิให้<br />
มันดีียิงข่นกับงานออกแบบ<br />
Baan Nang Lae Nai<br />
Baan Brain Clinic<br />
Piti
162<br />
professional / studio<br />
Baan Nang Lae Nai<br />
How did 1922 Architects get their<br />
start? Could you please tell us<br />
about it briefly?<br />
Songtam Srinakarin: I and Piangor<br />
Pattayakorn used to work at Spacetime<br />
Architects. After deciding to start our own<br />
family, we were given the unexpected<br />
opportunity to open a studio in Chiang Rai.<br />
We believed that if we were to settle here,<br />
we would have a chance to construct<br />
something of our own. So we built our<br />
house, hoping that it could be a space to<br />
experiment with various things and receive<br />
answers to questions we’d had in the past,<br />
as well as a work of our own. So this<br />
property serves as a jumping-off for many<br />
things, including a studio, an experiment,<br />
and collaborations with many people.<br />
Why did you open a studio in<br />
Chiang Rai when you could have<br />
opened a studio in Bangkok?<br />
Songtam Srinakarin: Let me first<br />
say that I am from Khon Kaen Province<br />
and went to study at AAU, ABAC. As for<br />
Piangor, she is from Chiang Rai Province,<br />
and she studied at Silpakorn University.<br />
That is, we actually met in Bangkok. From<br />
the time we studied until we graduated,<br />
we worked for many years. As a person<br />
from another province, of course, there are<br />
thoughts of wanting to return to live in your<br />
own home province. In the end, we chose<br />
to come to Chiang Rai, which is Piangor’s<br />
hometown. And we have the same opinion<br />
that architects’ studios should not be<br />
located only in Bangkok, even in matters of<br />
values in the line of work, wages, or other<br />
factors. In the provinces, it will not be as<br />
convenient or worthwhile as in Bangkok,<br />
but the fact that we spread out to the outer<br />
provinces will help strengthen the remote<br />
community. It was not an easy decision, as<br />
it took some time for our studio to settle<br />
down or start working on our project,<br />
which took almost 7 years.<br />
Is it difficult to make your own<br />
experimental work in an area<br />
where no one may understand<br />
what you’re attempting?<br />
Songtam Srinakarin: Well, there is<br />
both good fortune that makes working<br />
simpler and difficulty in discussing<br />
design specifics. Sudapim Piraban, our
1922 ARCHITECTS<br />
163<br />
we believe that our approach should<br />
be the relationship between people<br />
and nature. Architecture should not be<br />
used to separate people from nature;<br />
rather, it should enable people to live in<br />
harmony with nature. This will be our<br />
overarching theme.<br />
colleague architect from Chiang Rai,<br />
was the source of our good fortune. Her<br />
family also works as contractors here.<br />
However, they are contractors, not plain<br />
peasants. It’s like rallying the entire community<br />
to come together and work. One<br />
of them is a wood artist, but his specialty<br />
is general woodworking. Because there<br />
are numerous details in our work, it may<br />
be tough at first because they always<br />
work via their conventional experiences<br />
from generation to generation. After<br />
coming to work with us for the first time,<br />
it would be tough to see the visuals of<br />
the design not matching up, therefore<br />
we needed to communicate properly.<br />
We want people to open up because<br />
what we’re proposing may be something<br />
they’ve never done before. We didn’t<br />
sure if it would be successful, but we<br />
wanted to give it a shot. They didn’t<br />
understand us at first, but once the task<br />
was completed effectively and received<br />
positive feedback from many people,<br />
they began to feel encouraged and<br />
proud. After that, it became easier to<br />
communicate with one another and to<br />
see more of the same picture.<br />
Based on previous instances of<br />
1922 Architects’ work, do you<br />
consider yourselves a studio that<br />
seeks to present the utilization of<br />
natural materials or local works?<br />
Songtam Srinakarin: Personally,<br />
I am not interested much in any local<br />
traditions. Ordinary wooden houses<br />
appeal to me. We don’t have a set of<br />
rules. I believe it is an issue of perception<br />
more than problem or what exactly it is.<br />
Then we communicate our thoughts<br />
through our architecture. For our own<br />
wooden house and collaboration with<br />
local artisans, I think that could be one<br />
of the reasons why so many people see<br />
us in that light. Actually, we merely strive<br />
to stay connected to our surroundings.<br />
We are constantly thinking about how<br />
to keep structures from generating difficulties<br />
for the environment, in such a way<br />
that it will no longer be garbage if we die.<br />
As a result, we believe that our approach<br />
should be the relationship between<br />
people and nature. Architecture should<br />
not be used to separate people from<br />
nature; rather, it should enable people to<br />
live in harmony with nature. This will be<br />
our overarching theme. In terms of other<br />
matters, further issues will be added as<br />
needed.<br />
Can you explain how 1922 Architects<br />
sees its work in relation to<br />
nature?<br />
Songtam Srinakarin: Part of it is<br />
presumably due to the use of environmentally<br />
friendly materials. In our own<br />
home, for example, I used almost entirely<br />
natural wood. Wood, in our opiniown, is<br />
quite sustainable. When we look back<br />
in time, we can see that there are many<br />
old buildings that are hundreds of years<br />
old that are built from wood, but because<br />
real wood materials today are not able<br />
to meet both the lifestyle and the needs<br />
of people in the present era, such as<br />
changing weather conditions, maintaining<br />
or even building in the ancient local style<br />
is difficult and requires specialized know-<br />
ledge. As a result, the wood received<br />
is becoming less popular and more<br />
expensive. As a result, people resort to<br />
other materials that better meet their<br />
demands, are easier to work with, or<br />
are more convenient for their lifestyle.<br />
This is not to say that present materials<br />
aren’t useful. There are numerous natural<br />
options available nowadays. However, if<br />
you look at what has been created, you<br />
will notice that if we have the possibility<br />
to use natural resources, we will use<br />
as many as we can. However, we must<br />
consider the appropriateness of both<br />
the utilization of that location and the<br />
concerns that we have received. If using<br />
natural resources is a burden on people,<br />
we must decrease their use and explore<br />
for substitute materials that are environmentally<br />
beneficial or entertaining to use.<br />
What do you think the future holds<br />
for Studio 1922?<br />
Songtam Srinakarin: We’d previously<br />
decided we didn’t want a large-scale<br />
studio. We also intend to work only in<br />
our current location, with the intention<br />
of experimenting and developing new<br />
methods of working in areas that interest<br />
us. As in the case of wood If we want<br />
to make wood popular again, we may<br />
have to solve each problem one at a<br />
time, such as thinking of every technique<br />
to make it easier for current technicians<br />
to work, the appearance of the work, and<br />
the details of the construction, which<br />
may not be as good as local work, but<br />
the main core is already good. That was<br />
carefully considered. How to use it in<br />
our own way, how to make it contemporary—this<br />
is one aspect that should be<br />
expanded and researched in the future,<br />
including whether there is a possibility<br />
to share various experiences we have.<br />
Many younger people have recently<br />
contacted us to inquire about internship<br />
opportunities. It would be beneficial to<br />
help us promote our ideas and have<br />
someone continue or develop them<br />
further, making them even better with<br />
design work.<br />
1922architects. com
164<br />
chat
VASU POSHYANANDANA<br />
165<br />
ในสถานะสมาคมวิชาชีพทางด้้านสถาปั ตยกรรม เราจำำาเป็ นต้องแสด้งบทบาทในการ<br />
ให้้ความร้้เพ่อให้้ตระหน ักถึงคุณค่าของอาคารทีเป็ นมรด้กทางสถาปั ตยกรรม แนวทาง<br />
ในการทำางานของคณะกรรมาธิิการอนุรักษ์สถาปั ตยกรรม จึึงแบ่งออกได้้เป็ นสามกลุ่ม<br />
ค่อการรณรงค์ คัด้การ การเผยแพร่องค์ความร้้เพ่อให้้เกิด้การตระหน ักร้้ ด้้วยการจััด้<br />
กิจำกรรมเสวนา รวมถึงการให้้ความช่วยเหล ือทางวิชาการให้้คำาปรึกษา และส่วนทีสาม<br />
ก็ค่อการมอบรางวัลอนุรักษ์ศิิลปสถาปั ตยกรรมดีีเด่่น ซึ่่ งทำก ันมาอย่างต่อเน่อง<br />
วสุ โปษยะนันทน์<br />
กรรมการกลาง<br />
อาษา: นโยบายและวิสัยทัศน์ของฝ่ ายอนุรักษ์<br />
สถาปั ตยกรรมของคณะกรรมการบริหาสมาคม<br />
ชุดนี้มีแนวทางและแผนงานเป็ นอย่างไรบ้าง?<br />
วสุ โปษยะนันทน์: ผมขอเล่าย้อนกลับไปนิดนึงนะครับ<br />
ก่อนที่มีการก่อตั้งขึ้นมานั้น เกิดขึ้นจากสถาปนิกกลุ่มหนึ่ง<br />
มองเห็นว่า เกิดสถานการณ์การคุกคามต่อมรดกทาง<br />
สถาปัตยกรรมตามสถาปัตยกรรมไทยโบราณของวัดต่างๆ<br />
โดยวัดรื้อทิ้งบ้างอะไรเช่นนี้ จึงมาคิดกันว่า ในสถานะของ<br />
สมาคมทางวิชาชีพทางด้านสถาปัตยกรรม เราจำาเป็นต้อง<br />
แสดงบทบาทในการให้ความรู้เพื่อให้ตระหนักถึงคุณค่าของ<br />
อาคารเหล่านั้น และพยายามรณรงค์เพื่อให้หยุดเหตุการณ์<br />
ที่กำาลังจะเกิดขึ้น ซึ่งในจุดเริ่มต้นก็จะเป็นเช่นนี้ อาจพูด<br />
ได้ว่าเป็นการเกิดขึ้นจากปัญหา และเราก็พยายามหาทาง<br />
แก้ปัญหา โดยการที่มีทั้งในเชิงรุก ซึ่งออกไปคัดค้าน หรือ<br />
รณรงค์เพื่อหยุดโครงการพัฒนาที่จะส่งผลกระทบต่อมรดก<br />
ทางสถาปัตยกรรม ในส่วนที่สองเราก็จะมีการเผยแพร่<br />
ความรู้เพื่อให้เกิดองค์ความรู้ที่ยั่งยืน และในเวลาต่อมาเรา<br />
ก็มีการจัดมอบรางวัลการอนุรักษ์ เพื่อเป็นการให้กำาลังใจ<br />
และแรงจูงใจในการผลักดันให้ผู้คนอยากที่จะอนุรักษ์<br />
สถาปัตยกรรม<br />
จากเรื่องราวและวัตถุประสงค์ในเบื้องต้น ก็จะสะท้อน<br />
ถึงกิจกรรมที่ทางกรรมธิการของสมาคมเราดำาเนินการ<br />
ตลอดมา เฉพาะนั้นเราจึงสามารถแบ่งแนวทางในการ<br />
ทำางานของเราออกได้เป็นสามกลุ่มด้วยกันดังที่กล่าวไป<br />
คือการออกไปรณรงค์ การเผยแพร่องค์ความรู้เพื่อให้เกิด<br />
การตระหนักรู้ ด้วยการจัดกิจกรรมเสวนา รวมถึงการให้<br />
ความช่วยเหลือทางวิชาการให้คำาปรึกษา และส่วนที่สาม<br />
ก็คือการมอบรางวัลที่เราทำากันต่อเนื่องมา โดยในช่วงเวลา<br />
ที่ผ่านมาไม่นานนี้เราก็มีการปรับทิศทางสำาหรับการมอบ<br />
รางวัลกันเล็กน้อย นโยบายในปัจจุบันเราก็จะยังคงสืบทอด<br />
เจตนารมณ์ของกลุ่มกรรมธิการนับตั้งแต่ยุคแรกเริ่มสืบต่อ<br />
กันมา
166<br />
chat<br />
อาษา: ขณะนี้ฝ่ ายอนุรักษ์มีโครงการอะไร<br />
ที่อยู่ในระหว่างดำาเนินการบ้าง?<br />
วสุ โปษยะนันทน์: ถ้าหากจะให้เล่าอย่างต่อเนื่องเลย<br />
ก็จะเป็นเรื่องการมอบรางวัล ที่จะเป็นการเสนอชื่อเพื่อ<br />
ขอพระราชทานรางวัลอนุรักษ์ดีเด่น ที่แต่เดิมเลยเราเรียก<br />
กันว่างานอนุรักษ์ศิลปะสถาปัตยกรรมดีเด่น ซึ่งมีระดับที่<br />
เทียบเท่ากันทั้งหมด และเราจะมอบให้กับผู้ที่เป็นผู้ครอบ-<br />
ครองอาคารนั้นๆ โดยในรูปแบบเดิมจะเป็นเช่นนี้ ต่อมา<br />
เมื่อผมได้รับมอบหมายให้จัดการดูแลงานสถาปนิกฯ อยู่<br />
ครั้งหนึ่งนั้น ซึ่งมีธีมเน้นในเรื่องของการอนุรักษ์ “มองเก่า<br />
ให้ใหม่” เราจึงมาคิดกันต่อว่าจะทำาอย่างไรเพื่อให้งาน<br />
อนุรักษ์สามารถเป็นเรื่องที่จับต้องได้และทุกคนสามารถมี<br />
ส่วนร่วม เพราะแต่เดิมเมื่อพูดถึงการอนุรักษ์ คนก็มักจะ<br />
มองเป็นภาพของเก่าๆ ความโบราณ ที่อยู่ตรงกันข้ามกับ<br />
การพัฒนา เราจึงอยากปรับแนวความคิดในจุดนี้เสียใหม่<br />
คือการอนุรักษ์นั้นนับเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาอย่าง<br />
ยั่งยืน โดยการใช้ศักยภาพของทรัพยากรให้เต็มที่และ<br />
เกิดประโยชน์สูงสุด การใช้อะไรที่มีอยู่แล้วมาปรับใช้ใน<br />
ชีวิตประจำาวันเป็นสิ่งที่ทำาได้ จึงต้องคิดว่า การอนุรักษ์<br />
ไม่ใช่เพียงแค่การแช่แข็ง เก็บเอาไว้ ห้ามเปลี่ยนแปลง<br />
ห้ามแตะต้อง แต่ท้ายที่สุดเนื่องจากเหตุการณ์การแพร่<br />
ระบาดของโควิด-19 งานจึงถูกเลื่อนออกไป เราจึงปรับ<br />
เปลี่ยนเป็นการจัดเป็นนิทรรศการบนช่องทางออนไลน์แทน<br />
พร้อมๆ ไปกับการขับเคลื่อนนโยบายมองเก่าให้ใหม่ เราก็<br />
ย้อนกลับมาพิจารณาเรื่องของการมอบรางวัลการอนุรักษ์<br />
เช่นเดียวกัน ซึ่งแต่เดิมมอบให้เพียงเจ้าของอาคาร แต่เพื่อ<br />
ที่จะช่วยให้คนส่วนใหญ่โดยเฉพาะอย่างเราที่เป็นสถาปนิก<br />
ก็สามารถที่จะทำาสิ่งเหล่านี้ได้ โดยไม่จำาเป็นต้องเป็น<br />
สถาปนิกของกรมศิลป์ สถาปนิกที่ชอบของเก่าๆ หรือ<br />
สถาปัตยกรรมไทยเท่านั้น เราจึงเพิ่มรางวัลคู่ขนานกันไป<br />
กับการมอบรางวัลข้างต้นโดยมอบให้กับสถาปนิกผู้ออกแบบ<br />
ด้วย นอกจากนั้นที่แต่เดิมรางวัลการอนุรักษ์จะมีเพียงระดับ<br />
เดียวนั้น เราก็ปรับเปลี่ยนแบ่งระดับของรางวัล ซึ่งดัดแปลง<br />
จากรูปแบบการจัดแบ่ง กฎเกณฑ์ วิธีการในการตัดสิน<br />
รางวัลของยูเนสโก ฝั่งเอเชีย-แปซิฟิก โดยเล็งเห็นว่าการ<br />
มอบรางวัลที่สอดคล้องกันจะช่วยให้เกิดการผลักดันที่<br />
ต่อเนื่องไปในระดับสากล ในปัจจุบันรางวัลการอนุรักษ์ของ<br />
สมาคมฯ จึงมีการแบ่งออกเป็นระดับต่างๆ เป็น 4 ระดับ<br />
คือระดับดีเยี่ยม ดีมาก ดี และลำาดับสุดท้ายจะเป็นการมอบ<br />
ให้กับอาคารที่อาจจะยังไม่มีการอนุรักษ์หรืออนุรักษ์ได้<br />
อย่างไม่เพียงพอ แต่อาคารนั้นมีคุณค่าหรือเป็นอาคารที่มี<br />
ความเสี่ยง โดยเราเรียกรางวัลนี้ว่า รางวัลสมควรแก่การ<br />
เผยแพร่<br />
นอกจากนั้น เราก็จะมีการมอบรางวัลเสริมแก่บุคคลและ<br />
องค์กรที่มีการประกอบกิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนให้<br />
เกิดประโยชน์ในการอนุรักษ์ไปพร้อมๆ กัน และในส่วน<br />
กลุ่มของอาคาร เราก็จะไม่แยกประเภทของลักษณะอาคาร<br />
ดังในอดีต รวมถึงกลุ่มสถาปัตยกรรมที่รวมกันอยู่เป็นชุมชน<br />
เราก็จะนับรวมอยู่ในประเภทเดียวกันทั้งหมด และก็จะมี<br />
อีกหนึ่งอันที่เพิ่มเข้ามาและอาจจะเป็นเอกลักษณ์สำาคัญ<br />
ที่สื่อถึงความไม่หยุดนิ่งของการอนุรักษ์ นั่นก็คือรางวัล<br />
สิ่งก่อสร้างใหม่ในบริบทอนุรักษ์ โดยอาจจะเป็นงานอาคาร<br />
ที่ปรับใช้ประโยชน์ของอาคารเก่าให้สอดคล้องกับความ<br />
ต้องการในปัจจุบัน และในการปรับฟังก์ชันใหม่ บ่อยครั้งก็<br />
จะนำาไปสู่การคิดนอกกรอบทำาให้รูปแบบพื้นที่ของอาคาร<br />
เปลี่ยนแปลงไป โดยรูปแบบของการออกแบบของใหม่ให้<br />
กลมกลืนไปกับของเก่าที่ไม่ใช่การทำาเลียนอาคารเดิมอย่าง<br />
แนบเนียนเป็นจนส่วนเดียวกัน ก็เป็นแนวทางที่เรากำาลัง<br />
ผลักดันอยู่<br />
เราจำะมีการเปิ ด้รับสมัครขอพระราชทานรางวัลอนุรักษ์ โด้ยอยาก<br />
ให้้เกิด้การมีส่วนร่วมทั้งในส่วนของเจำ้าของอาคารและสถาปนิกที่<br />
มีส่วนร่วมในการออกแบบได้้เสนอผลงานเข้ามา ซึ่ึ ่งเราก็อยากที่<br />
จำะมอบกำาลังใจำให้้กับผู้ด้้แลรักษามรด้กสถาปั ตยกรรมไว้เป็ น<br />
อย่างด้ี นอกจำากนี้เรายังมีโปรเจำกต์ห้นังสื อรวบรวมข้อมูลทาง<br />
สถาปั ตยกรรมของอาคารที่ได้้รับรางวัลอนุรักษ์ โด้ยได้้มีการเผย<br />
แพร่ออกมา ซึ่ึ ่งจำะเป็ นข้อมูลเกี่ยวกับงานสถาปั ตยกรรมที่ได้้รับ<br />
รางวัลในยุคแรก ๆ รวมถึงห้นังสื อเกี่ยวกับการอนุรักษ์ห้อไตร<br />
จำำานวนสามเล่ม ทั้งห้มด้นี้สามารถอ่านและด้าวน์ โห้ลด้ได้้ ในรูป<br />
แบบ e-book
VASU POSHYANANDANA<br />
167<br />
อีกส่วนงานหนึ่งที่เรากำาลังดำาเนินการกันไปพร้อมกันก็คือ<br />
การร่วมงานกับสำานักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติ<br />
และสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีคณะกรรมการระดับชาติ ชื่อคณะ<br />
กรรมการกรุงรัตนโกสินทร์และกรุงเก่า รับผิดชอบดูแล<br />
รักษาคุณค่าของสิ่งต่างๆ ที่อยู่ในพื้นที่กรุงรัตนโกสินทร์<br />
และเมืองเก่า สมาคมของเราจึงได้รับเชิญเป็นหนึ่งในคณะ<br />
กรรมการชุดดังกล่าว อีกทั้งในส่วนของอนุกรรมการย่อย<br />
ที่ดูแลส่วนเมืองเก่า เราก็ได้รับเชิญเป็นผู้แทนให้เข้าไป<br />
เป็นหนึ่งในอนุกรรมการของแต่ละเมืองเก่า ซึ่งนำาไปสู่การ<br />
ทำางานร่วมกับสถาปนิกที่มีความสนใจหรือมีประสบการณ์<br />
ทางการอนุรักษ์ที่อยู่ในภูมิภาคต่างๆ เข้ามาร่วมเป็นผู้แทน<br />
ของสมาคมเข้าไปค่อยรับผิดชอบให้คำาปรึกษาแก่ทาง<br />
อนุกรรมการแต่ละชุด อย่างในกรณีล่าสุดทีเกิดขึ้นที่จังหวัด<br />
กาญจนบุรี ที่มีการสร้าง skywalk ในบริเวณพื้นที่เมืองเก่า<br />
ในส่วนนี้เราก็ได้เข้าไปจัดการปรึกษาหาทางออกร่วมกัน<br />
เพื่อให้สามารถในการดำาเนินการต่อเนื่องไปได้ นอกจากนี้<br />
เราก็ยังมีการประสานงานแนะนำาให้ข้อมูลในกรณีเรื่องร้อง-<br />
เรียนเกี่ยวกับมรดกทางสถาปัตยกรรมจากคณะกรรมาธิการ<br />
ศาสนาและศิลปวัฒนธรรมของสมาชิกวุฒิสภา<br />
อาษา: คณะกรรมการฝ่ ายอนุรักษ์มีทีมงาน<br />
หรืออนุกรรมการต่างๆ ทำางานอย่างไรบ้าง?<br />
วสุ โปษยะนันทน์: ทีมของเราจะเป็นสถาปนิกที่ประกอบ-<br />
วิชาชีพ นักวิชาการ และอาจารย์มหาวิทยาลัย เมื่อมีปัญหา<br />
ต่างๆ เกิดขึ้นเราก็จะนำาเข้ามาหารือเพื่อคิดหาทางแก้ไข<br />
ปัญหาทั้งในทางปฏิบัติและทฤษฎี ในกรรมาธิการอนุรักษ์<br />
ของเราก็จะมีตัวแทนกรรมาธิการภูมิภาคเข้ามาด้วย<br />
ซึ่งจะคอยดูแลประสานงานกับสถาปนิกในแต่ละภูมิภาค<br />
ทั่วประเทศของเรา โดยในหลายๆ กลุ่มกรรมธิการแต่ละ<br />
ภูมิภาคก็จะมีการเน้นเรื่องการอนุรักษ์ด้วย อย่างกลุ่มล้านนา<br />
และเรายังมีการติดตามประสานงานตัวแทนของเราที่เข้าไป<br />
อยู่ในอนุกรรมการเมืองเก่ากลุ่มต่างๆ อีกด้วย<br />
อาษา: สมาคมสถาปนิกสยามฯ มีการมอบ<br />
รางวัลอนุรักษ์มาโดยตลอด ถ้ามีสมาชิก<br />
หรือผู้สนใจจะเสนอโครงการเพื่อให้สมาคม<br />
พิจารณาจะต้องทำาอย่างไรบ้าง?<br />
วสุ โปษยะนันทน์: เร็วๆ นี้เราก็จะมีการประกาศรับสมัคร<br />
และมีการประชาสัมพันธ์ข้อมูลบนเว็บไซต์ โดยจะมีแบบ<br />
ฟอร์มให้กรอกเพื่อสมัครเสนอโครงการ หากมีคำาถาม<br />
หรือเกิดข้อสงสัยในรายเอียด หรือต้องการสอบถามข้อมูล<br />
เพิ่มเติม สามารถติดต่อได้ผ่านทุกช่องทางต่างๆ ของ<br />
สมาคม ก็จะไม่ยุ่งยากมากมายประมาณนี้ แต่หากเปรียบ<br />
เทียบกับในอดีตก็อาจจะดูต้องจัดการมากขึ้นเล็กน้อย<br />
ซึ่งแต่เดิมก็จะเป็นเพียงการเสนอชื่อหรือเขียนนำาเสนอ<br />
เพียงเล็กน้อย และกรรมาธิการก็จะทำาการสืบค้นหาข้อมูล<br />
เพิ่มเติมเอง แต่อย่างที่แจ้งไปข้างต้นเนื่องจากเราทำาการ<br />
อ้างอิงไปตามเกณฑ์ของยูเนสโก จึงต้องมีการร้องขอ<br />
รายละเอียดข้อมูลมากยิ่งขึ้น<br />
อาษา: เนื่องจากคุณมีบทบาทและทำากิจกรรม<br />
เกี่ยวข้องกับงานอนุรักษ์มาเป็ นเวลายาวนาน<br />
ในความคิดเห็นของคุณตลอดเวลาที่ผ่านมามี<br />
สิ ่งใดที่เปลี่ยนแปลงไปมากน้อยเช่นไร?<br />
วสุ โปษยะนันทน์: ผมมองว่าเปลี่ยนแปลงไปมากเลยครับ<br />
ในช่วงต้นของการทำางานของผม สำาหรับในสายตาของ<br />
คนทั่วไปนั้น คนทำางานอนุรักษ์มักจะถูกมองว่าเป็นอะไร<br />
ที่ประหลาด ก็จะถูกแปลกแยก จำาแนกกลุ่มออกมาอีก<br />
ต่างหาก ต่อมาเมื่อเกิดแนวคิดในการนำาอาคารเก่าที่ไม่ได้<br />
ใช้งานมาปรับเปลี่ยนเป็นพื้นที่ใหม่ ในจุดนี้สำาหรับเราใน<br />
สถานะนักออกแบบ ก็เริ่มมองเป็นความท้าทายอีกรูปแบบ<br />
ในการทำางานออกแบบ ซึ่งพอเมื่อเวลาผ่านมาพวกเราก็เริ่ม<br />
จะเห็นงานต่างๆ เหล่านี้มากยิ่งขึ้น ช่องว่างระยะระหว่าง<br />
คนทำางานอนุรักษ์กับคนออกแบบสมัยใหม่จึงแคบลง และ<br />
ในปัจจุบันสถาปนิกระดับปรมาจารย์หลายๆ คนที่ชื่อเสียง<br />
ก็ล้วนมีผลงานที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ เราจึงมองว่าการ<br />
อนุรักษ์ก็สามารถแสดงบทบาทของเราในสถานะนักออกแบบ<br />
ได้เหมือนกัน ถ้าหากสังเกตก็จะเริ่มเห็นถึงกระแสสังคมที่<br />
มีความตื่นเต้นในการย้อนกลับไปในอดีต โดยมีการรื้อฟื้น<br />
ตลาดร้อยปีหรือว่าชุมชนเก่าเกิดขึ้นในหลายๆ ที่<br />
อาษา: มีข่าวสารหรือเรื่องอะไรที่จะฝากถึง<br />
สมาชิกสมาคมบ้างหรือไม่?<br />
วสุ โปษยะนันทน์: อย่างที่แจ้งไปเลยครับ ก็จะมีการเปิดรับ<br />
สมัครขอพระราชทานรางวัลอนุรักษ์ โดยเราอยากให้เกิด<br />
การมีส่วนร่วมทั้งในส่วนของเจ้าของอาคารและสถาปนิกที่มี<br />
ส่วนร่วมในการออกแบบได้เสนอผลงานเข้ามา ซึ่งเราก็อยาก<br />
ที่จะมอบกำาลังใจให้กับผู้ดูแลรักษามรดกสถาปัตยกรรม<br />
ไว้เป็นอย่างดี นอกจากนี้เรายังมีโปรเจกต์หนังสือรวบรวม<br />
ข้อมูลทางสถาปัตยกรรมของอาคารที่ได้รับรางวัลอนุรักษ์<br />
โดยได้มีการเผยแพร่ออกมาเป็นจำานวน 2 เล่ม ซึ่งจะเป็น<br />
ข้อมูลเกี่ยวกับงานสถาปัตยกรรมที่ได้รับรางวัลในยุคแรกๆ<br />
ในปัจจุบันเป็นเวลาที่ผ่านมาเกือบอีกทศวรรษหนึ่งแล้ว เรา<br />
จึงรวบรวมชุดข้อมูลได้ในระดับที่เพียงพอ ที่จะสามารถ<br />
จัดทำาหนังสือขึ้นใหม่ได้อีกหนึ่งเล่ม โดยคาดการณ์ว่าจะ<br />
จัดทำาแล้วเสร็จและเผยแพร่ในงานสถาปนิกปีหน้าก็สามารถ<br />
ติดตามกันได้นะครับ รวมถึงหนังสือเกี่ยวกับการอนุรักษ์<br />
หอไตรจำานวนสามเล่ม ที่เล่มหนึ่งเกิดขึ้นจากโครงการ<br />
อนุรักษ์สถาปัตยกรรมไทยประเพณี ทั้งหมดสามารถอ่าน<br />
และดาวน์โหลดได้ในรูปแบบ e-book นี่ก็จะเป็นส่วนหนึ่ง<br />
ของการบริการข้อมูลทางวิชาการของสมาคมสถาปนิก<br />
สยามฯ ครับ
168<br />
the last page<br />
ไม้แต่ละท่อนจะมีคุณลักษณะทั้งเชิงความงามและเชิงกลเป็นของ<br />
ตนเอง ช่างที่มีฝีมือจะสามารถดึงลักษณะเฉพาะของไม้แต่ละชิ้น<br />
ออกมาได้ เช่นในตัวอย่างของเรือนชาวไต เมืองกายา จังหวัด<br />
ทัญฮว้า ประเทศเวียดนาม ที่มีลักษณะเป็นห้องโล่งหนึ่งห้อง<br />
มีพื้นที่ว่างต่อเนื่องไม่ได้มีการกั้นผนัง มีช่วงโครงสร้างที่กว้าง<br />
ในแนวรูปตัดตามขวาง (transversal frame) ช่างเลือกใช้ไม้<br />
หนึ่งท่อนที่มีหน้าตัดขนาดใหญ่มาพาดช่วงเพื่อทำาหน้าที่เป็นขื่อ<br />
(tie beam) ในโครงสร้างหลังคา จากช่วงเสาที่กว้างและน้ำาหนัก<br />
ในตัวของขื่อเอง ช่างจึงเลือกใช้ไม้ที่มีลักษณะโค้งขึ้น เมื่อสังเกต<br />
แนวของเสี้ยนไม้โดยละเอียด พบว่ามีความโค้งตามธรรมชาติ<br />
ซึ่งไม้ที่มีเสี้ยนวิ่งในลักษณะนี้มีความสามารถในการรับแรงใน<br />
แนวตั้งฉากกับเสี้ยนได้ดีกว่าไม้ที่มีลักษณะปกติทั่วไป สะท้อนถึง<br />
ความสามารถของช่างไม้ที่จะฉกฉวยใช้ประโยชน์จากคุณสมบัติ<br />
เชิงกลเฉพาะของไม้ชิ้นนั้นได้สูง<br />
Each timber possesses unique aesthetic and mechanical<br />
qualities. An experienced craftsman can exploit aforementionedpotential.<br />
In the example of a Tai house in<br />
Kaya township, Thanh Hoa Province, Vietnam, the house<br />
charactered by a basic open room with no walls dividing<br />
the space that resulted from relative wide span along<br />
the transverse frame. A large timber cross-section is used<br />
as a tie beam in the roof structure by the craftsman.<br />
Based on the house span and the weight of the tie beam,<br />
the craftsman used slightly curved log. Upon a closer<br />
examination on its grain, we found that it is naturally<br />
curved. Its mechanical quality can resist shear force perpendicular<br />
to the grain better than the straight one. This<br />
demonstrates the craftsman’s ability to take advantage<br />
of the wood’s highly specific mechanical properties.<br />
Photo Courtesy of Suchon Mallikamarl<br />
อ.ดร.สุชล มัลลิกะมาลย์<br />
ประจำภาควิชาสถาปั ตยกรรม คณะสถาปั ตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัย<br />
เกษตรศาสตร์ จบการศึกษาจากปริญญาเอกด้านประวัติศาสตร์การก่อสร้าง<br />
สถาปั ตยกรรมไม้ จาก Vienna University of Technology, Austria<br />
Suchon Mallikamarl,<br />
PhD., a Lecturer at Department of Architecture, Faculty of<br />
Architecture, Kasetsart University. He graduated PhD on Historic<br />
Timber Construction from Vienna University of Technology.