06.01.2014 Views

Procesbeschrijving bezuinigingen 2013-2016 - Gemeente ...

Procesbeschrijving bezuinigingen 2013-2016 - Gemeente ...

Procesbeschrijving bezuinigingen 2013-2016 - Gemeente ...

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

Hardenberg, 31 januari <strong>2013</strong><br />

Aan: de leden van de gemeenteraad van Hardenberg<br />

Betreft: <strong>Procesbeschrijving</strong> <strong>bezuinigingen</strong> gemeente Hardenberg <strong>2013</strong>-<strong>2016</strong><br />

Geachte leden van de raad,<br />

Zoals bekend staat de gemeente Hardenberg voor een nieuwe, grote, bezuinigingsoperatie. De<br />

aanleiding en de noodzaak om opnieuw en ingrijpend te bezuinigen zitten in:<br />

- bezuinigingsmaatregelen uit Rutte II<br />

- doorwerking crisisupdate grondbedrijf<br />

- brief toezicht provincie<br />

Wij hebben bij de totstandkoming van de begroting <strong>2013</strong> ondervonden dat ‘alle lucht uit de<br />

begroting is’. Deze bezuinigingsoperatie zal dan ook niet zonder échte keuzes en/of pijn verlopen!<br />

Het college gaat op dit moment uit van een totale bezuinigingsopgave van € 10 miljoen 1 structureel<br />

vanaf <strong>2016</strong>. In grote lijnen gaat het om zo’n €7 miljoen structureel en €25 miljoen incidenteel (= €2,5<br />

miljoen structureel). Deze opgave moet in <strong>2016</strong> gerealiseerd zijn en zal zijn fasering moeten krijgen<br />

in de voorliggende jaarschijven <strong>2013</strong>, 2014 en 2015 om het meerjarenperspectief sluitend te houden.<br />

Het college zal ervoor zorgen dat bij de uiteindelijke besluitvorming door de raad ruimte is voor het<br />

maken van keuzes.<br />

Het bezuinigingsproces wordt opgepakt vanuit drie lijnen:<br />

- ambitieniveau / beleid(€ 5 mjn)<br />

- verhoging inkomsten (€ 2 mjn)<br />

- bedrijfsvoering/kostenbeheersing (€ 3 mjn)<br />

Daar waar de <strong>bezuinigingen</strong> de bestuursdienst raken, zal het bestuur van de bestuursdienst daarover<br />

moeten besluiten. Met betrekking tot de bedrijfsvoering merken wij op dat het wijzigen van het<br />

ambitieniveau / beleid bij de gemeente in nagenoeg alle gevallen gevolgen zal hebben voor de<br />

bedrijfsvoering van / kostenbeheersing bij de bestuursdienst. Daarnaast zal ook gekeken worden<br />

naar <strong>bezuinigingen</strong> op de bedrijfsvoering sec.<br />

In deze notitie schetsen wij hoe het college deze operatie wil oppakken. Een en ander is inmiddels<br />

afgestemd met het college van Ommen en de directie van de bestuursdienst Ommen-Hardenberg.<br />

1 Deze voorstellen zijn exclusief de nog bestaande opgaven:<br />

- de uitvoering van het bezuinigingsprogramma 2011-2014 “De Toekomst tegemoet”.<br />

- in de begroting <strong>2013</strong> is gewerkt met stelposten die betrekking hebben op de bedrijfsvoering die nog<br />

moeten worden ingevuld.<br />

In het bedrag van €10 miljoen is géén rekening gehouden met het structureel voeden van een<br />

investeringsbudget van €5 miljoen voor de raadsperioden na 2018.<br />

In het bedrag is eveneens géén bestemming meegenomen van de te verwachten winstnemingen uit het<br />

grondbedrijf.


Uitgangspunten<br />

De genoemde € 10 miljoen is gebaseerd op een aantal uitgangspunten:<br />

1. Het financieel meerjarenperspectief van de gemeente zoals dat is gepresenteerd in de begroting<br />

<strong>2013</strong> is gebaseerd op een situatie van ongewijzigd beleid.<br />

2. In de doorrekening van de financiële gevolgen uit regeerakkoord Rutte II wordt bij specifieke<br />

kortingen uitgegaan van bestaand beleid van het principe beleid volgt geld. Dit betekent dat het<br />

beleid zodanig wordt aangepast dat het budgettair neutraal wordt uitgevoerd (geen<br />

compensatie van de Rijks<strong>bezuinigingen</strong>).<br />

3. Het moet blijken of de berekende uitwerkingen van het regeerakkoord ook realiteit worden en<br />

dat daarbij rekening moet worden gehouden met het gegeven dat een hogere of lagere korting<br />

c.q. inkomstenpost mogelijk is.<br />

4. De decentralisaties die op de gemeente afkomen worden budgettair neutraal uitgevoerd.<br />

5. De kapitaallasten als gevolg van de wijziging in de begrotingssystematiek bij vaststelling van de<br />

crisisupdate Grondbedrijf op 13 november 2012 structureel worden gedekt, waardoor te<br />

verwachten winstnemingen ‘vrij vallen’ en incidenteel ingezet kunnen worden.<br />

6. Een groot deel van onze begrotingsposten ligt vast in meerjarenprogramma’s op<br />

exploitatieniveau.<br />

7. Waar nieuwe investeringen worden gedaan is bij de beschikbaarstelling van het krediet<br />

eveneens dekking voor de kapitaallast die als gevolg van de investeringsbeslissing ontstaat. In<br />

het meerjarenperspectief <strong>2013</strong>-<strong>2016</strong> is rekening gehouden met een dekking van €250.000 per<br />

jaar.<br />

8. Er is nog geen rekening gehouden met frictiegelden die nodig zijn voor het bezuinigingsproces<br />

zelf. In de vorige bezuinigingsoperatie is hiervoor €1 miljoen voor uitgetrokken. Als voor dit<br />

bedrag wordt gekozen, dan moet dit bedrag boven op het te bezuinigen bedrag komen.<br />

Opdracht en randvoorwaarden<br />

Het college wil de financiën op orde brengen door een bezuinigingsproces te starten dat in <strong>2016</strong> een<br />

bedrag van € 10 miljoen structureel moet opleveren. Bij de eerste bestuursrapportage <strong>2013</strong> wordt<br />

het totale bezuinigingsplan aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Dit bezuinigingsplan moet<br />

de concrete invulling geven voor een sluitende meerjarenbegroting. De totale bezuiniging moet<br />

daarbij over de jaren <strong>2013</strong> tot en met <strong>2016</strong> worden gefaseerd zodat aan de financiële<br />

uitgangspunten uit het coalitieakkoord wordt voldaan:<br />

- er is een sluitende (meerjaren)begroting;<br />

- <strong>bezuinigingen</strong> moeten proactief worden aangepakt. Bezuinigen moet zorgvuldig gebeuren,<br />

maar het moet ook niet onnodig veel jaren in beslag nemen;<br />

- bij <strong>bezuinigingen</strong> worden ineffectiviteit en inefficiëntie van het gemeentelijk apparaat 2 als<br />

eerste aangepakt;<br />

- bij <strong>bezuinigingen</strong> worden de kwetsbare groepen zo lang mogelijk ontzien;<br />

- waar <strong>bezuinigingen</strong> nodig zijn in de zorgstructuur en -voorzieningen, moeten de sterkste<br />

schouders de zwaarste lasten dragen. Een bijdrage naar draagkracht is aanvaardbaar.<br />

2 Inmiddels: bestuursdienst Ommen-Hardenberg.<br />

In de afgelopen periode is reeds een grote bezuinigingsoperatie uitgevoerd (De toekomst tegemoet, raad<br />

14 juni 2011)


Twee randvoorwaarden<br />

Eén duidelijke randvoorwaarde die – wat het college betreft – blijft bestaan is dat er financiële<br />

ruimte moet blijven om te kunnen investeren.<br />

Een tweede randvoorwaarde is volgens het college dat alle voorstellen bespreekbaar zijn.<br />

Het te behalen bezuinigingsbedrag zal niet haalbaar zijn indien wordt vastgehouden aan een aantal<br />

randvoorwaarden uit het bestaande coalitieakkoord ‘Meer met Minder’. Dat betekent dat ook<br />

gekeken moet worden naar preventief jeugdbeleid, onderwijs/brede school, zwembaden en lokale<br />

lastendruk. Op voorhand is dus alles bespreekbaar. De uiteindelijke afweging en besluitvorming<br />

vinden aan het eind plaats.<br />

Planning en afstemming<br />

Er is nadrukkelijk stilgestaan bij de planning, wetende dat de druk op dit project hoog is.<br />

Uitgangspunten zijn geweest dat voor de zomer besluitvorming moet plaatsvinden en dat een<br />

koppeling behouden moet worden met de eerste bestuursrapportage <strong>2013</strong>. Het blijkt daarbij niet<br />

mogelijk om uit te komen op de (geplande) behandeling op 11 juni.<br />

Hieronder stellen wij de volgende (bestuurlijke) planning voor 3 :<br />

eind januari<br />

informeren Ondernemingsraad, personeel bestuursdienst en raadsleden en<br />

persbericht<br />

febr-medio mei dossieronderzoek, interviews en financiële analyses<br />

mei-medio juni traject college<br />

18 - 20 juni mogelijkheid voor hoorzitting door raad<br />

25 juni oriënterende ronde<br />

2 juli besluitvorming raad (gelijk met de eerste berap)<br />

Het college zal de raad tussentijds informeren via de actieve informatie.<br />

Afstemming provincie<br />

Uiteraard zullen wij ook provincie op de hoogte houden en betrekken bij dit project.<br />

Afstemming toekomstvisie<br />

Begin maart wordt een eerste werkbijeenkomst gepland naar aanleiding van de evaluatie van de<br />

toekomstvisie. Besluitvorming over de geactualiseerde toekomstvisie is voorzien voor 23 april.<br />

Nadrukkelijk zal bewaakt worden dat deze twee processen elkaar niet gaan dwarsbomen.<br />

3 Ten aanzien van de afgesproken planning t.b.v. de jaarstukken van de gemeente en de bestuursdienst is - in<br />

afstemming met de griffie en agendacommissie - afgesproken dat inpassing in een reguliere sessie en<br />

raadsvergadering mogelijk is (i.p.v. aparte vergaderingen voor alleen de jaarstukken).


Werkwijze<br />

Een en ander wordt projectmatig opgepakt onder aansturing van een stuurgroep. De stuurgroep<br />

bestaat in ieder geval uit:<br />

- Peter Snijders (voorzitter)<br />

- Jannes Janssen<br />

- Jolanda Waaijer (ambtelijk opdrachtgever)<br />

- Garmt Kolhorn<br />

- Arie Teeuw, externe projectleider 4<br />

Nog toegevoegd worden de disciplines: Communicatie, Financiën en Projectsecretariaat .<br />

Omdat er zeer veel (tijds)druk op dit project staat zal de projectleider middels interviews en<br />

dossieronderzoek zelfstandig te werk gaan en rapporteren aan de stuurgroep. Er komt geen<br />

projectgroep en er komen geen werkgroepen.<br />

De projectleider interviewt alle (zo’n 80) sleutelfiguren (fractievoorzitters, college en ambtelijk) en<br />

komt met heldere financiële analyses en eigen voorstellen tot <strong>bezuinigingen</strong>. Uiteraard vindt daarbij<br />

hoor en wederhoor plaats, maar de bezuinigingsvoorstellen zullen niet door de eigen organisatie<br />

worden aangedragen. Het college zal uiteindelijk alle voorstellen afwegen en met een voorstel<br />

richting de raad komen.<br />

We hopen u hiermee voor dit moment voldoende te hebben ingelicht.<br />

Burgemeester en wethouders van Hardenberg,<br />

P.H. Snijders<br />

J.M.G. Waaijer MBA<br />

4 Arie heeft 25 jaar overheidservaring met name in, bij en voor gemeenten (inmiddels ruim 30 gemeenten als<br />

werkgever of opdrachtgever, waaronder Venray, Renkum en Nijmegen (resp. hoofd Financiën, directeur<br />

Middelen en Concerncontroller) als werkgever, Nuenen als raadslid en onder andere Zwolle, Harlingen,<br />

Scherpenzeel, Wijk bij Duurstede, Culemborg, Assen, Veendam, Waddinxveen, Roerdalen, Gorinchem en<br />

Beverwijk als opdrachtgevers. Arie heeft diverse rollen als interim manager, controller en projectleider vervuld<br />

en heeft daarbij in het verleden en recentelijk veel ervaring opgedaan met begrotingsanalyses,<br />

begrotingsopbouw, bezuinigingsoperaties en ZBB-trajecten.<br />

Arie heeft de afgelopen tijd bij 20 gemeenten bezuinigingsoperaties (be-)geleid en ondersteund en daarbij<br />

bijgedragen aan meer dan € 50 miljoen aan <strong>bezuinigingen</strong> bij die gemeenten.<br />

.

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!