29.08.2014 Views

presentatie Pieter de Boer - Stowa

presentatie Pieter de Boer - Stowa

presentatie Pieter de Boer - Stowa

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

Ruimte voor <strong>de</strong> rivier en<br />

diepe plassen<br />

Inhoud<br />

~ 1. Programmadirectie Ruimte voor <strong>de</strong> Rivier (PDR(<br />

PDR)<br />

- Opdracht, organisatie, werkwijze<br />

~ 2. Grondverzet t.b.v. Ruimte voor <strong>de</strong> rivier<br />

- Grondbalans<br />

<strong>Pieter</strong> <strong>de</strong> <strong>Boer</strong><br />

Programmadirectie Ruimte voor <strong>de</strong> Rivier<br />

Af<strong>de</strong>ling Kennismanagement, cluster Grond<br />

Rijkswaterstaat Bouwdienst<br />

Af<strong>de</strong>ling Waterbouw en Milieu<br />

~ 3. Diepe putten als bestemming voor overtollige<br />

grond<br />

- “Nut” van het toepassen<br />

~ 4. Te beantwoor<strong>de</strong>n vragen<br />

- Hoe is overtollige grond ecologisch/morfologisch het best te benutten<br />

~ 5. Samenvatting<br />

1993 and 1995<br />

Aanleiding<br />

Organisatie Programmadirectie<br />

HID: Ingwer <strong>de</strong> <strong>Boer</strong><br />

Wnd HID: Ben Broens<br />

Bureau HID<br />

Hoofd: Liesbeth van Riet<br />

Paap<br />

RWS-planstudies<br />

Directeur: Auke Velema<br />

HRM<br />

Beheerslijn Omgevingslijn Kennislijn<br />

Secretariaat<br />

Programmabeheersing<br />

Directeur: Edie Brouwer<br />

Omgevingsmanagement<br />

riviertakken<br />

Coördinator: Hans Brouwer<br />

Kennismanagement<br />

Directeur: Ben Broens<br />

Wnd: Hans Luiten<br />

Kribverlagingen<br />

Hans van Amstel<br />

Communicatie<br />

11 me<strong>de</strong>werkers<br />

Kostenraming<br />

Planning<br />

Rijn en Waal<br />

Cor Beekmans<br />

Ijssel<br />

Astrid Stokman<br />

Integraal ontwerp<br />

Hans Luiten<br />

Veiligheid<br />

Rick Kuggeleijn<br />

Rivierverruiming<br />

Jaap Verweij<br />

Zomerbedverlaging<br />

Bert Flach<br />

19 me<strong>de</strong>werkers<br />

Risicomanagement<br />

Bedrijfsbureau<br />

Bene<strong>de</strong>nrivieren<br />

+<br />

Bypass Kampen<br />

Hans Brouwer<br />

9 me<strong>de</strong>werkers<br />

Ruimtelijke<br />

kwaliteit<br />

Regina Collignon<br />

Grond<br />

Wim Sterk<br />

<strong>Pieter</strong> <strong>de</strong> <strong>Boer</strong><br />

Peter Karssemeijer<br />

Markt &<br />

aanbesteding<br />

16 me<strong>de</strong>werkers<br />

Wet- en<br />

regelgeving<br />

Peter Bakker<br />

Coördinatie<br />

toetsingen<br />

Annika Hesselink<br />

36 me<strong>de</strong>werkers<br />

Innovatie<br />

Baldwin<br />

Hen<strong>de</strong>rson<br />

1


I<br />

I<br />

Sturingsmo<strong>de</strong>l Programmadirectie<br />

Grondverzet t.b.v. Ruimte voor <strong>de</strong> Rivier<br />

PKB<br />

Ruimte voor <strong>de</strong> Rivier<br />

Voortgangsrapportages<br />

Twee<strong>de</strong> Kamer<br />

Staatsecretaris<br />

Programmaopdracht<br />

Planstudiefase Ruimte<br />

voor <strong>de</strong> Rivier<br />

kwartaalrapportages<br />

Kwartaalgesprekken<br />

DGW<br />

DGRWS<br />

HID PDR<br />

Overige<br />

producten<br />

Beheersplan<br />

Bestuursovereenkomst<br />

kwartaalrapportages<br />

kwartaalgesprekken<br />

PDR<br />

Initiatiefnemer<br />

B<br />

E Scoperegister<br />

H<br />

E<br />

Integrale planning<br />

E<br />

R<br />

O Begroting/ kostenraming<br />

R<br />

G PvA risicomanagement/<br />

A risicoregister<br />

N<br />

I<br />

Auditplan<br />

S<br />

A<br />

T<br />

I<br />

E<br />

P<br />

R<br />

O<br />

C<br />

E<br />

S<br />

B<br />

E<br />

S<br />

C<br />

H<br />

R<br />

J<br />

V<br />

N<br />

G<br />

Producten<br />

initiatiefnemers<br />

Plan van Aanpak<br />

Beheersplan<br />

Aankoopstrategie<br />

Advies SNIP 2A<br />

Advies SNIP 3<br />

Voorbeeld PKB kaart<br />

Grondbalans PKB-basispakket<br />

(1)<br />

Verwij<strong>de</strong>ren hoogwatervrij terrein<br />

Knelpunt<br />

Dijkverlegging en uiterwaardverlaging<br />

functie: natuur<br />

Soort<br />

vrijkomen<strong>de</strong><br />

grond<br />

Vrijkomen<strong>de</strong> grond: 20 miljoen m 3<br />

Waal<br />

5,2<br />

Rijn<br />

1,8<br />

IJssel<br />

8,6<br />

Bene<strong>de</strong>n-<br />

rivieren<br />

4,4<br />

Bestemming<br />

vrijkomen<strong>de</strong><br />

grond<br />

Klei<br />

0,2 0,06 0,3 -<br />

0,4 0,5 0,02<br />

-<br />

Dijken en ka<strong>de</strong>s<br />

Vermarkten<br />

Ophoogzand<br />

0,1 0,04 1,0<br />

2,6 0,06 2,6<br />

0,9<br />

-<br />

Dijken en ka<strong>de</strong>s<br />

Vermarkten<br />

Sterk veront-<br />

reinig<strong>de</strong> grond<br />

0,3 0,01 0,5 0,3<br />

Baggerspecie<strong>de</strong>pot<br />

Knelpunt<br />

Uiterwaardverlaging<br />

functie: natuur<br />

Uiterwaardverlaging<br />

functie: Landbouw<br />

Schoon / licht<br />

verontreinig<strong>de</strong><br />

grond<br />

1,6 1,1 4,2 3,2<br />

Functionele<br />

bestemmingen<br />

Uiterwaardverlaging<br />

functie: natuur<br />

Uiterwaardverlaging<br />

functie: natuur<br />

Grondbalans PKB-basispakket<br />

(2)<br />

Grondbalans<br />

Soort te<br />

leveren grond<br />

Klei<br />

Ophoogzand<br />

Verwerking in<br />

Dijken en ka<strong>de</strong>s<br />

Dijken en ka<strong>de</strong>s<br />

Door <strong>de</strong> markt te leveren: x miljoen m 3<br />

Waal<br />

0,13<br />

Rijn<br />

0,09<br />

IJssel<br />

1,62<br />

Bene<strong>de</strong>n-<br />

rivieren<br />

1,2<br />

- 0,04<br />

1,62<br />

0,08<br />

0,13 0,05<br />

-<br />

1,12<br />

• Totaal 20 M m³ grondverzet; overschot 10 M m³<br />

• Grondverzet = ca. € 400 M (± 20% PKB-budget)<br />

• De grondstromen in <strong>de</strong> PKB kennen een grote<br />

spreiding (±(<br />

± 70%) door <strong>de</strong> onnauwkeurigheid<br />

bo<strong>de</strong>minformatie<br />

• Mate van hergebruik binnen/buiten RvdR-<br />

maatregelen nu nog niet dui<strong>de</strong>lijk<br />

• Veel grondverzet in een relatief korte<br />

uitvoeringsperio<strong>de</strong> 2009 – 2015<br />

• Complex juridisch ka<strong>de</strong>r (EU NL) dat nog in<br />

ontwikkeling is<br />

2


Toepassen grond & bagger in oppervlaktewater:<br />

generiek ka<strong>de</strong>r<br />

~ Toetsing aan zowel kwaliteit<br />

ontvangen<strong>de</strong> en toe te passen<br />

waterbo<strong>de</strong>m, Geen toetsing aan<br />

functies<br />

~ Klassen 0 t/m 4 verdwijnen,<br />

~ Nieuwe klasse-in<strong>de</strong>ling in<strong>de</strong>ling: AW 2000,<br />

klasse A en B<br />

~ Maximum klasse A afgeleid van<br />

herverontreinigingsgraad Rijntakken<br />

Kwaliteitsklass<br />

e<br />

Klasse A<br />

Klasse B<br />

AW2000<br />

Kwaliteitsklasse<br />

ontvangen<strong>de</strong><br />

waterbo<strong>de</strong>m<br />

Klasse A<br />

Klasse B<br />

Klasse B<br />

Vrij toepasbaar<br />

~ Bovengrens klasse B: voor bagger I-<br />

waar<strong>de</strong> waterbo<strong>de</strong>m (voor grond <strong>de</strong><br />

strengste waar<strong>de</strong> van MW Industrie of<br />

I-waterbo<strong>de</strong>m<br />

waterbo<strong>de</strong>m)<br />

Max.<br />

Industrie<br />

I-<br />

waterbo<strong>de</strong>m<br />

Sb<br />

22<br />

15<br />

Ba<br />

920<br />

625<br />

Cd<br />

4,3<br />

14<br />

Cr<br />

180<br />

380<br />

Hg<br />

4,8<br />

10<br />

Zn<br />

720<br />

2000<br />

Grond & bagger: grootschalige bo<strong>de</strong>mtoepassingen<br />

(GBT)<br />

Grond & bagger: grootschalige bo<strong>de</strong>mtoepassingen<br />

(GBT)<br />

grond/bagger in<br />

leeflaag<br />

1. Toetsing aan klasse omliggen<strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m<br />

2. laag van minimaal 0,5m<br />

Talud<br />

Laagdikte > 2m* EN<br />

Omvang > 5000m3<br />

Voorbeel<strong>de</strong>n:<br />

Toepassing<br />

Oorspronkelijke<br />

bo<strong>de</strong>m<br />

1. Toepassing tot Interventiewaar<strong>de</strong> (alleen toetsing<br />

op emissies indien grond of specie van buiten<br />

beheergebied komt)<br />

2. geen toetsing aan kwaliteit of functie<br />

ontvangen<strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m<br />

Beheer: Instandhou<strong>de</strong>n van toepassing<br />

terp<br />

“plas”<br />

Geluidswal<br />

Put<br />

Terp<br />

Bestemmen L.V bo<strong>de</strong>mmateriaal<br />

Bestemmen LV bo<strong>de</strong>mmateriaal (1)<br />

~ 1. Ernstig verontreinigd materiaal naar<br />

Rijks<strong>de</strong>pots<br />

~ 2. Gesloten grondbalans op maatregelniveau<br />

nastreven (optie<br />

diepe putten) voor<br />

toepasbaar materiaal<br />

~ 3a. Markt benutten (optie<br />

diepe putten)<br />

~ 3b. Publieke initiatieven benutten (optie<br />

diepe putten)<br />

~ 4. Overige<br />

2) Sluiten<strong>de</strong> grondbalans op maatregelniveau<br />

Opdracht IN-er: sluiten<strong>de</strong> grondbalans op maatregelniveau<br />

(bestuursovereenkomst / projectopdracht).<br />

Kansen voor toepassing van bo<strong>de</strong>mmateriaal binnen een RvdR-<br />

maatregel, bijvoorbeeld:<br />

~ opvullen zandwinplas Scheller en Ol<strong>de</strong>neler Buitenwaar<strong>de</strong>n<br />

~ hoogwaterterpen in Noordwaard en Overdiepse Pol<strong>de</strong>r<br />

Kansen voor toepassing van bo<strong>de</strong>mmateriaal buiten <strong>de</strong> eigen<br />

RvdR-maatregel maatregel:<br />

~ in an<strong>de</strong>re RvdR-maatregelen<br />

(hoogwatergeul Kampen?)<br />

~ in bijv. gemeentelijke / provinciale plannen buiten RvdR-<br />

maatregelen (Zwolle, Deventer, Zutphen?)<br />

Indien het <strong>de</strong> IN-er<br />

niet / niet optimaal lukt om <strong>de</strong> maatregel met<br />

een sluiten<strong>de</strong> grondbalans te realiseren, komt optie 3 in beeld<br />

3


Bestemmen LV bo<strong>de</strong>mmateriaal (2)<br />

Bestemmen LV bo<strong>de</strong>mmateriaal (3)<br />

3a) Ruimte laten aan <strong>de</strong> markt / private initiatieven<br />

De bestemming van overtollig bo<strong>de</strong>mmateriaal volledig aan <strong>de</strong><br />

markt overlaten<br />

Private initiatieven benutten om het overtollige bo<strong>de</strong>mmateriaal<br />

nuttig te bestemmen, bijvoorbeeld:<br />

~ natuurontwikkeling in Havikerwaard, Rijnwaar<strong>de</strong>n,<br />

Huissensche Waar<strong>de</strong>n;<br />

~ gebruik van private <strong>de</strong>pots zoals Ingensche waar<strong>de</strong>n<br />

Gebruik van innovatieve vergravingstechnieken zoals on<strong>de</strong>rzuigen:<br />

~ door duurzame <strong>de</strong>lfstoffenwinning ontstaat er min<strong>de</strong>r overtollig<br />

bo<strong>de</strong>mmateriaal, min<strong>de</strong>r uitvoeringshin<strong>de</strong>r, in tact laten van<br />

kwelremmen<strong>de</strong> <strong>de</strong>klaag<br />

3b) Bo<strong>de</strong>mmateriaal toepassen in publieke initiatieven<br />

Haringvliet-Oost<br />

: opvullen put / aanleg natuurgroei-eiland eiland<br />

~ RWS-ZH<br />

is initiatiefnemer<br />

~ Planstudie in 2008 uitvoeren<br />

~ Uitvoeringsgereed in 2011<br />

~ RWS-ZH<br />

wil eigen materiaaloverschot ook benutten voor<br />

eilandaanleg<br />

~ Beoogd volume natuurgroei-eiland eiland: max. 3 miljoen m³<br />

Ontwikkelingen in bo<strong>de</strong>m wet- en regelgeving<br />

Baggerspecie<strong>de</strong>pot IJsseloog (Nimby)<br />

2005 - 2008<br />

2008 - 2010 2010 -<br />

Bestemmen<br />

- bo<strong>de</strong>m blijft bo<strong>de</strong>m<br />

- bo<strong>de</strong>m wordt bouwstof<br />

- hergebruik na bewerking<br />

- storten in putten<br />

- storten in <strong>de</strong>pots<br />

Actief bo<strong>de</strong>mbeheer<br />

Rijntakken en Maas<br />

Saneren<br />

- bo<strong>de</strong>m: Wbb<br />

- waterkwaliteit Wvo<br />

Bestemmen<br />

- versprei<strong>de</strong>n in water<br />

- versprei<strong>de</strong>n op land<br />

- grootschalige bo<strong>de</strong>mtoepassing<br />

- tij<strong>de</strong>lijke <strong>de</strong>pots / uitname<br />

Waterbo<strong>de</strong>m<br />

Landbo<strong>de</strong>m<br />

Besluit bo<strong>de</strong>mkwaliteit<br />

Generiek ka<strong>de</strong>r<br />

Gebiedsgericht<br />

ka<strong>de</strong>r<br />

Circulaire waterbo<strong>de</strong>msanering<br />

2008<br />

Waterwet<br />

BAGGEREN = WATERBEHEER<br />

grondverzet t.b.v. integraal<br />

waterbeheer<br />

- grondverzet t.b.v. veiligheid<br />

- grondverzet t.b.v.<br />

vaarwegon<strong>de</strong>rhoud<br />

Te beantwoor<strong>de</strong>n vraag<br />

Hoofdvraag voor PDR:<br />

Sanban-ze<br />

Blue ti<strong>de</strong> (Aoshio) attach to tidal flat in Tokyo Bay<br />

Borrow pits are responsible for the<br />

formation of large-scale blue ti<strong>de</strong><br />

(Sasaki et al.,: Proc. Coastal Engineering, Japan,<br />

1996)<br />

Hoe kan het nut van het in diepe (en<br />

ondiepe) putten toepassen van overtollige<br />

grond in ecologische/ landschappelijke zin<br />

(gebiedskwaliteit) wor<strong>de</strong>n geoptimaliseerd.<br />

Blue ti<strong>de</strong>, upwelling<br />

events of anoxia,<br />

observed in August 20,<br />

2002 (Report of MLIT, 2004)<br />

Sanban-ze<br />

Large-scale of borrow pits<br />

4


subvragen<br />

~ In grondbalanstermen: : mag een put<br />

helemaal vol of is er een minimum of<br />

maximum hoeveelheid te geven?<br />

~ Wat is beter alles op <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m of juist langs<br />

<strong>de</strong> oevers, eilandjes, bulten ruggen of maakt<br />

dat niet uit? (geometrie, geomorfologie) ) (ook<br />

landschappelijke criteria /gebiedskwaliteit)<br />

Open vragen<br />

~ In hoeverre en hoe is <strong>de</strong> fysische<br />

samenstelling (zand/klei) van het<br />

“substraat” van belang<br />

~ Kan wor<strong>de</strong>n omgegaan met <strong>de</strong><br />

“laagwaardigheid” van het (bouw)materiaal<br />

(niet vermarktbaar)<br />

~ Moet “het nut” van een GBT in 1 keer<br />

wor<strong>de</strong>n gerealiseerd of kan/moet dit in<br />

fasen/gaan<strong>de</strong>weg/ad hoc of maakt het niet<br />

uit.<br />

Transforme<br />

d into<br />

nature<br />

reserve<br />

area<br />

Support<br />

from WWF<br />

29<br />

5


Open vragen<br />

~ Welke kansen biedt <strong>de</strong> natuurregelgeving<br />

kansen (kunnen GBT’s in diepe putten<br />

wor<strong>de</strong>n ingezet als mitigeren<strong>de</strong><br />

compenseren<strong>de</strong> maatregelen of is<br />

aanleg/toepassing misschien gewenst voor<br />

het beheer van Natura 2000 gebie<strong>de</strong>n) ?<br />

~ En ondiepe putten ?<br />

IJsselmonding<br />

Samenvatting<br />

- PDR gaat veel grondverzet (laten) plegen.<br />

- Ook an<strong>de</strong>re beleidsvoornemens (KRW(<br />

KRW,<br />

Natura 2000) zullen ertoe lei<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong><br />

ne<strong>de</strong>rlandse watersystemen weer op <strong>de</strong><br />

schop gaan.<br />

- Het Besluit Bo<strong>de</strong>mkwaliteit geeft hel<strong>de</strong>re<br />

voorwaar<strong>de</strong>n (om te voorkomen dat<br />

verontreinigen<strong>de</strong> stoffen een risico vormen)<br />

voor het nuttig toepassen van grond in<br />

diepe putten.<br />

Samenvatting<br />

- Diepe putten kunnen een belangrijke<br />

bestemming wor<strong>de</strong>n voor vrijkomen<strong>de</strong><br />

overtollige grond.<br />

- Een belangrijke nog (relatief snel) te<br />

beantwoor<strong>de</strong>n vraag is hoe het<br />

nut/ecologisch ren<strong>de</strong>ment van het vullen<br />

van een put in <strong>de</strong> praktijk kan wor<strong>de</strong>n<br />

geoptimaliseerd.<br />

Dank voor uw aandacht<br />

6

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!