Wersja PDF - Tauron

tauron.pe.pl

Wersja PDF - Tauron

polskA

EnErGIA mAGAzyn

sponsorujEmy

polskich olimpijczyków

nr 2 (16) | luty 2010

Grupy tAuron

Issn 1689-5304

Walka z zimą | rynek energii: Czechy | Wywiad z min. Błaszczykiem


tauron ski and fun

mistrzostwa branży energetycznej

w narciarstwie alpejskim

katastrofa pogodoWa stR. 10

04 flesz gospodarczy Jubileusz Polskiej Energii PKH

• Bielsko-Biała stworzy plan działań na rzecz zrównoważonej energii

dla miasta • Ciepło systemowe – tania i czysta energia • Ministerstwo

Gospodarki poprawia regulacje energetyczne • Andrzej Kraszewski nowym

ministrem środowiska • Miliardy złotych na inwestycje sieciowe

06 WyWIad Unia Europejska potrzebuje nowej strategii energetycznej

08 rynek URE zatwierdził taryfy dla klientów indywidualnych

09 notoWanIa Komentarz miesiąca

10 WydarzenIa W walce z żywiołem

12 W grupIe EnergiaPro DOBRĄ FIRMĄ • Więcej centralnej ciepłej wody

w Tychach • PKW kupił aparat do wykrywania sepsy • Perspektywy

energetyki opartej na węglu • Nowy oddział PEC w Dąbrowie Górniczej

• Ostra zima na wschodzie • Grupa Tauron na sympozjum Chemia 2010

• Noworoczne spotkanie przedsiębiorców • Sukces Gigawata

w narciarskich zmaganiach • PEC Katowice na budowie Reinhold Center

16 Handel Giełdy energii elektrycznej – Powernext

18 energIa W ue Możliwości wyboru technologicznej strategii inwestycyjnej

20 raport Rynek energii – Czechy

22 WydarzenIa Tauron sponsorem polskich olimpijczyków

24 strategIa Budując silną grupę energetyczną korzystajmy z audytu

wewnętrznego. Część 1

26 praWdy I mIty Oszczędzanie energii trzeba sfinansować

28 energIa Inaczej Skały prężą się do skoku

30 WydarzenIa Z myślą o medalach w Soczi

WydaWca: Tauron Polska Energia SA, Departament Komunikacji Rynkowej i PR,

dyrektor Paweł Gniadek, pawel.gniadek@tauron-pe.pl, tel. 32 774 24 37

Redaktor naczelny: Marcin Lauer, marcin.lauer@tauron-pe.pl, tel. 32 774 27 06

Redakcja: „Polska Energia”, ul. Lwowska 23, 40-389 Katowice, fax 32 774 25 24,

e-mail: redakcja@tauron-pe.pl

Zespół redakcyjny: Magdalena Rusinek, magdalena.rusinek@tauron-pe.pl, tel. 32 774 27 21,

Jacek Sakrejda, jacek.sakrejda@tauron-pe.pl, tel. 32 774 27 23, Tomasz Fornalczyk, tomasz.fornalczyk@gigawat.pl,

tel. 71 724 62 62

Współpraca w Grupie Tauron: Południowy Koncern Węglowy SA: Zofia Mrożek, zmrozek@pkwsa.pl,

tel. 32 618 56 07; Południowy Koncern Energetyczny SA: Dariusz Wójcik, dariusz.wojcik@pke.pl,

tel. 32 774 24 34; Elektrownia Stalowa Wola SA: Jerzy Wieleba, j.wieleba@esw.pl, tel. 15 877 64 18

Enion SA: Ewa Groń, ewa.gron@enion.pl, tel. 12 261 10 85; EnergiaPro SA: Anna Wojcieszczyk,

anna.wojcieszczyk@wr.energiapro.pl, tel. 71 332 24 14; Elektrociepłownia Tychy SA: Aleksandra Gajecka,

aleksandra.gajecka@ec-tychy.pl, tel. 32 789 72 36; Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Katowice SA:

Karolina Kmon, kkmon@pec.katowice.pl, tel. 32 258 72 48; Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Dąbrowie

Górniczej SA: Marek Sztuka, msztuka@pecdg.pl, tel. 32 295 64 94; Enion Energia Sp. z o.o.: Elżbieta Bukowiec,

elzbieta.bukowiec@enionenergia.pl, tel. 12 265 41 55; EnergiaPro Gigawat Sp. z o.o.: Marta Głuszek,

marta.gluszek@gigawat.pl, tel. 71 72 46 280

Realizacja wydawnicza: Direct Publishing Group, ul. Genewska 37, 03-940 Warszawa

Biuro reklamy: Anna Mocior, a.mocior@dp-group.com.pl

Wydawca nie odpowiada za treść reklam i ogłoszeń. Redakcja nie zwraca materiałów oraz zastrzega sobie prawo

ich redagowania i skracania.

Zdjęcie na okładce: Szymon Sikora

Numer zamknięto 15 lutego 2010 r.

FOTO: ARCH.

czy będzIe

złoto?

spis treści

Marcin Lauer

Redaktor naczelny

Najbliższe tygodnie to czas zmagań

olimpijskich, kiedy nawet osoby

nieinteresujące się na co dzień

sportem dają się oczarować magii

tego wydarzenia. Piszę ten tekst na

starcie igrzysk w Vancouver, kiedy

niezawodny Adam Małysz ma

już srebro, Tomasz Sikora przegrał

w pierwszej próbie z pogodą, a pozostali

nasi reprezentanci, głównie

Justyna Kowalczyk, mają jeszcze

wszystko przed sobą. Pierwsze wyniki

z Vancouver sugerują też, że

szanse na medale mają nawet mniej

znani sportowcy. Dlatego nie skreślamy

nadziei związanych z innymi

olimpijczykami i za wszystkich

trzymamy kciuki. Oby im się udało!

Z perspektywy naszej firmy ważnym

wydarzeniem jest dołączenie do

grona sponsorów Polskiego Komitetu

Olimpijskiego i polskiej repre-

zentacji. Jak powiedział prezes Taurona

Dariusz Lubera, dołączenie do

grona członków Polskiej Rodziny

Olimpijskiej to dla nas wielkie wyróżnienie.

Inne ważne przedsięwzięcie, o którym

szeroko piszemy w tym numerze,

to projekt Tauron Pro Ski – akcja

promocji i rozwoju narciarstwa alpejskiego

w Polsce. Mamy nadzieję,

że Tauron przyczyni się do tego, by

podczas kolejnych igrzysk reprezentacja

polskich alpejczyków sięgnęła

po długo oczekiwane medale.

Codzienność koncernu energetycznego

to także zmaganie się z trudnymi

wyzwaniami. Do takich z pewnością

należała batalia z atakiem zimy,

z którym musieli zmierzyć się energetycy

ze spółek dystrybucyjnych

Grupy Tauron: Enionu oraz – choć

w mniejszym stopniu – EnergiiPro.

O styczniowej katastrofie pogodowej

pisze nasza redakcyjna koleżanka

Ewa Groń. Warto też przypomnieć

słowa ministra spraw wewnętrznych

i administracji Jerzego Millera, który

powiedział, że takiego natężenia

zjawisk meteorologicznych, które

doprowadziły do przeciążenia sieci,

w Polsce nigdy nie było.

„Myślę sobie, że ta zima kiedyś musi

minąć” – śpiewał zespół Voo Voo.

Może rzeczywiście już czas, by przeniosła

się do Vancouver?

Zapraszam do lektury.

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 3


flesz gospodarczy

Wręczenie nagród pracownikom PE PKH. Od lewej stoją: wiceprezes Tauron Polska Energia

Krzysztof Zamasz, prezes zarządu Polska Energia PKH Jacek Urantówka oraz pracownicy

z 10-letnim stażem pracy

Jubileusz

polskIej energII pkH

Z okazji

10-lecia spółki Polska Energia

Pierwsza Kompania Handlowa,

28 stycznia w Kinoteatrze Rialto w Katowicach

odbyła się uroczystość, na

którą zostali zaproszeni kontrahenci,

udziałowcy, członkowie rady nadzorczej

i pracownicy spółki.

4 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

Wśród gości, którzy uświetnili swoją

obecnością uroczystość, znaleźli się

m.in. przedstawiciele Ministerstwa

Gospodarki, Taurona, Południowego

Koncernu Energetycznego, Enionu,

Enionu Energii, Elektrowni Stalowa

Wola, ZEC Bytom, PEC Tychy, EC Ty-

FOTO: ARCH.

chy, TOE, RBS Sempra Energy Europe

Limited, EGL Polska, GDF SUEZ Energia

Polska i E.ON Polska.

Prezes zarządu Jacek Urantówka przypomniał

historię firmy i jej dotychczasowe

osiągnięcia. Ostatnim jest zajęcie

1. miejsca w województwie śląskim

w rankingu „Diamenty miesięcznika

Forbes 2010”. Następnie głos zabrał

Krzysztof Zamasz, wiceprezes zarządu

Tauron Polska Energia. Wystąpiła

także Joanna Strzelec-Łobodzińska,

podsekretarz stanu w Ministerstwie

Gospodarki, była prezes rady nadzorczej

Polskiej Energii PKH. Zakończeniem

części oficjalnej było wręczenie

nagród pracownikom, którzy rozpoczynali

pracę w spółce 10 lat temu.

Polska Energia PKH jest członkiem

i współzałożycielem Towarzystwa Obrotu

Energią, działa na giełdach Nord-

Pool, EEX i Towarowej Giełdzie Energii.

Współpracuje też z firmami z Wielkiej

Brytanii, Czech, Niemiec i Słowacji.

Mamy nadzieję, że kolejne 10 lat działalności

będzie równie pracowite oraz

pełne sukcesów i satysfakcji.

Obchody jubileuszu Polskiej Energii

PKH uświetnił występ góralskiej kapeli

Trebunie-Tutki, która jako jedyny zespół

z Polski wielokrotnie znalazła się

w pierwszej dziesiątce World Charts

Europe Europejskiej Unii Radiowej.

pl

bIelsko-bIała stwoRzy plan działań na Rzecz

zRównoważoneJ eneRgii dla miasta

Bielsko-Biała jako jedno z pierwszych miast polskich przystąpiło

do europejskiego „Porozumienia między burmistrzami”,

mającego na celu dążenie do realizacji pakietu klimatycznego

Unii Europejskiej na poziomie samorządów lokalnych.

„Porozumienie między burmistrzami” polega na formalnym

zobowiązaniu się przystępujących miast do zmniejszenia emisji

CO w stopniu większym niż cele Unii Europejskiej w tym za-

2

kresie, poprzez działania promujące racjonalne zużycie energii

i wykorzystanie jej odnawialnych źródeł. Obecnie uczestniczy

w nim ponad tysiąc miast europejskich.

W ramach porozumienia opracowany zostanie „Plan działań

na rzecz zrównoważonej energii dla miasta Bielsko-Biała” oraz

wykonana inwentaryzacja emisji CO w Bielsku-Białej.

2

Władze miasta czekają na propozycje m.in. możliwych działań

na rzecz efektywności energetycznej (na różnych płaszczyznach:

przemysł, instytucje, mieszkańcy), możliwości wykorzystania

odnawialnych źródeł energii w Bielsku-Białej, ograniczania

emisji z transportu zbiorowego i indywidualnego oraz

działań edukacyjnych i informacyjnych w tym zakresie.

Duży udział w redukcji emisji CO 2 w Bielsku-Białej będzie

miał Południowy Koncern Energetyczny z Grupy Tauron, który

w Zespole Elektrociepłowni Bielsko-Biała rozpoczyna budowę

nowoczesnego bloku o mocy 50 MWe. EM

Bielsko-Biała dołączyła do elitarnej grupy europejskich miast

zmniejszających emisję CO 2

FOTO: DAREK PIęTKO

cIepło systemoWe

– tania i czysta eneRgia

Wytwarzanie ciepła i energii w układzie

skojarzonym jest bardziej uzasadnione

ekonomicznie i społecznie oraz

korzystne dla środowiska – przekonują

uczestnicy kampanii „Ciepło Systemowe”.

Kogeneracja, czyli równoczesne wytwarzanie

ciepła systemowego i energii

elektrycznej, jest szansą na rozwój polskiego

ciepłownictwa. Łączna efektywność

produkcji energii elektrycznej i ciepła

w rozdzielonych procesach wynosi

średnio ok. 62 proc., natomiast w układzie

skojarzonym wzrasta nawet do

85 proc. Kogeneracja daje więc możliwość

poprawienia efektywności, podniesienia

bezpieczeństwa energetycznego

oraz ograniczenia negatywnego oddziaływania

sektora energetycznego na środowisko

naturalne. Główną przeszkodą

w rozwoju kogeneracji jest jednak niedoskonały

system regulacji prawnych.

Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest

niska opłacalność inwestycji w rozwój

tej formy produkcji ciepła i energii elektrycznej.

Upowszechnienie produkcji ciepła

i energii elektrycznej w układzie skojarzonym

daje możliwość zmniejszenia

o ok. 30 proc. emisji gazów cieplarnianych

w sektorze energetycznym, co

w niedalekiej przyszłości pozwoliłoby

na bardzo istotne zmniejszenie wydatków

na zakup uprawnień do emisji CO 2 .

Kolejną korzyścią jest zmniejszenie produkcji

odpadów, takich jak żużel i pyły.

Efektywność energetyczna obecnie

istniejących elektrociepłowni kogeneracyjnych

już teraz przynosi wymierne

korzyści ekonomiczne. W przyszłości

oszczędności mogą być jeszcze większe,

jeżeli wzrośnie wielkość skojarzonej produkcji

ciepła i energii elektrycznej. ER

mInIsterstWo gospodarkI

popRawia RegulacJe

eneRgetyczne

Poprawa efektywności energetycznej,

system ochrony odbiorców

wrażliwych oraz ułatwienia w realizacji

inwestycji – do tych obszarów

Ministerstwo Gospodarki przygotowuje

nowe regulacje. Proponowane

zmiany pomogą zrealizować cele

wyznaczone w „Polityce energetycznej

Polski do 2030 r.”. Resort gospodarki

zamierza wdrożyć w ustawie

o efektywności energetycznej rynkowy

mechanizm wspierający działania

prooszczędnościowe. Służyć

temu będzie przygotowywany system

świadectw, tzw. białe certyfikaty.

Będą one stanowić potwierdzenie

zrealizowania przez przedsiębiorstwo

energetyczne działań skutkujących

oszczędnością energii. Do

wydawania tych świadectw oraz ich

umarzania zostanie upoważniony

prezes Urzędu Regulacji Energetyki

(URE). Wynikające z nich prawa majątkowe

będą zbywalne, stanowiąc

towar giełdowy podlegający obro-

towi na Towarowej Giełdzie Energii.

Ponadto Ministerstwo Gospodarki

postuluje wprowadzenie 30-proc.

obniżki rachunków za elektryczność

dla najuboższych odbiorców.

Grupa ta zostanie wyłoniona w oparciu

o kryteria określone w ustawie

o pomocy społecznej. Ze wsparcia

będą mogły skorzystać osoby, którym

przysługuje stałe lub okresowe

prawo do świadczeń pieniężnych

z pomocy społecznej. Bonifikaty

będą przyznawane odbiorcom, którzy

nie przekroczą określonego progu

zużycia energii elektrycznej oraz

regularnie będą opłacać rachunki.

Resort zaproponował także system

rekompensat dla sprzedawców energii

elektrycznej. Koszty poniesione

przez przedsiębiorstwa z tytułu bonifikat

przyznanych odbiorcom wrażliwym

byłyby refundowane w postaci

ulg podatkowych odliczanych od

bieżących zobowiązań podatkowych.

ER

andrzej

kraszeWskI

nowym

ministRem

śRodowiska

Jako priorytety swojej pracy wymienia

m.in. działania na rzecz ochrony klimatu,

gospodarkę odpadami i gospodarkę

wodną. Prof. Kraszewski zapowiada także

zdecydowane działania związane z gospodarką

odpadami komunalnymi oraz walkę

z szarą strefą w recyklingu zużytego sprzętu

elektrycznego i elektronicznego.

Prof. Kraszewski deklaruje także wzmocnienie

Inspekcji Ochrony Środowiska

i nadanie jej uprawnień, które pozwolą

skuteczniej niż dotychczas egzekwować

prawo ochrony środowiska.

Minister Andrzej Kraszewski jest profesorem

Politechniki Warszawskiej na Wydziale

Inżynierii Środowiska. EM

mIlIardy

złotycH na

inwestycJe

sieciowe

PSE Operator oraz Operatorzy

Systemów Dystrybucyjnych

wydają rocznie ok. 3 mld zł, z czego

2 mld przeznaczane jest na realizację

umów przyłączeniowych, a 1 mld zł na

inwestycje odtworzeniowe i modernizacyjne.

Z kwoty 1 mld zł większa część jest przeznaczana

na wymianę linii napowietrznych.

Według wyliczeń Ministerstwa

Gospodarki, gdyby przedsiębiorstwa

energetyczne podjęły się odtworzenia

(bez zmiany parametrów) wszystkich linii

napowietrznych, trzeba by wydać na ten

cel 30,5 mld zł, w tym na linie 110 kV ok.

11 mld zł. EM

FOTO: ARCH.

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 5


wywiad

rozmoWa z bernardem błaszczykIem, wiceministRem ochRony śRodowiska

unIa europejska

potRzebuJe noweJ

stRategii eneRgetyczneJ

Czy w związku z brakiem światowego

porozumienia w sprawie redukcji emisji

gazów cieplarnianych podczas Konferencji

Klimatycznej ONZ w Kopenhadze

należy spodziewać się zmiany polityki

klimatycznej Unii Europejskiej, czy też

UE będzie chciała być samodzielnym liderem

walki ze zmianami klimatu?

UE odpowiada za ok. 13 proc. całkowitej

globalnej emisji gazów cieplarnianych, co

sprawia, że wysiłki samej Unii bez włączenia

się pozostałych światowych emitentów

nie pozwolą osiągnąć założonego celu

redukcji emisji globalnej i co za tym idzie

– osiągnąć celu strategicznego, jakim jest

powstrzymanie zmian klimatu.

Unia z całą pewnością będzie kontynuować

dotychczasową politykę ograniczania

emisji określoną w pakiecie energetyczno-klimatycznym.

Pakiet zakłada

6 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

obniżenie emisji gazów cieplarnianych

o 20 proc. do 2020 r. w stosunku do

roku 1990. Jednak decyzja o zwiększeniu

celu redukcyjnego może zapaść dopiero

po przeprowadzeniu gruntownej analizy

skutków ekonomicznych, gospodarczych

i społecznych dla krajów UE, jak również

po włączeniu się krajów rozwiniętych spoza

Unii w wysiłki obniżenia emisji.

niezależnie od dalszego

postępu technicznego,

jesteśmy przekonani, że

energetyka oparta na

węglu będzie miała swój

udział w europejskim

rynku energii

Unia Europejska potrzebuje zatem nowej

strategii w międzynarodowych negocjacjach

klimatycznych. Dotychczasowe

podejście, w którym zgadzaliśmy się na

wszystko i próbowaliśmy własnym przykładem

zachęcić świat do działania, nie dało

pożądanego rezultatu. Teraz powinniśmy

poczekać na innych, zwłaszcza największych

emitentów, a działania skoncentrować

na rynku wewnętrznym, wzmocnieniu

konkurencyjności gospodarczej Europy,

a jednocześnie wspierać działania adaptacyjne

w krajach rozwijających się, poprzez

stymulowanie kontaktów gospodarczych

firm europejskich na rynkach trzecich,

szczególnie w Afryce i Azji. Prezydencja

hiszpańska, posiadająca historyczne,

znakomite kontakty z Ameryką Łacińską,

może również pomóc w dotarciu na wielkie

rynki tego kontynentu.

FOTO: MATERIAŁy PRASOWE

Jeśli Unia Europejska zdecyduje się na

samodzielne liderowanie w walce o redukcję

gazów cieplarnianych, to czy nie

odbije się to negatywnie na gospodarce

jej krajów?

UE potrzebuje nowej strategii, skoro samodzielne

liderowanie nie sprawdziło

się. Teraz trzeba zająć się wzmocnieniem

gospodarki i działaniami wewnętrznymi,

zwłaszcza w obszarze poprawy efektywności

energetycznej.

Decyzja o przyjęciu przez UE ambitniejszego

celu redukcji emisji jest uzależniona

od włączenia się do działań redukcyjnych

innych krajów rozwiniętych i przyjęcia

przez nie prawnie wiążących celów, zasad

monitorowania, raportowania i weryfikacji,

a także przystąpienia do finansowania

wsparcia krajów rozwijających się. Jak dotąd,

poza UE konkretną deklarację złożył

rząd Japonii. Pozostali tylko mówią.

Jednostronne, bezwarunkowe przyjęcie

zobowiązania do obniżenia emisji

o 30 proc. do 2020 r. w stosunku do

1990 r. wiąże się z nałożeniem na unijnych

producentów dodatkowych obowiązków

redukcyjnych. Jeżeli inne kraje

rozwinięte nie podejmą porównywalnych

zobowiązań, wpłynie to negatywnie na

konkurencyjność na rynku międzynarodowym,

pogarszając pozycję Unii wobec

reszty świata, co z pewnością osłabiłoby

gospodarki krajów członkowskich.

Biorąc pod uwagę uwarunkowania pakietu

klimatyczno-energetycznego, czy

energetyka węglowa ma w UE przyszłość?

Jednym z bardzo ważnych celów unijnego

pakietu finansowego jest wsparcie dla

prac nad wdrożeniem technik zmniejszających,

a czasem nawet likwidujących

emisje CO 2 ze spalania węgla. Węgiel jest

jedynym paliwem, którego zasoby mogą

zaspokoić na wiele lat nie tylko potrzeby

energetyczne Polski, ale także UE. Wspólnota

nie posiada wystarczających zasobów

źródeł energii – jej zależność od zewnętrznych

dostaw energii sięga 50 proc.,

a w niektórych krajach nawet więcej.

Bezpieczeństwo energetyczne Polski i całej

wspólnoty wymaga więc działań na

rzecz oszczędzania energii, rozwijania

energetyki ze źródeł odnawialnych, ale

także zachowania potencjału wydobywczego

oraz produkcji energii z węgla.

Oznacza to bardzo dobre perspektywy dla

energetyki opartej na węglu, pod warunkiem

wdrożenia technik eliminujących emisję gazów

cieplarnianych. Jednym ze sposobów

jest oczywiście CCS. Wiele nadziei wiążemy

także z podziemnym zgazowaniem.

Niezależnie od dalszego postępu technicznego,

jesteśmy przekonani, że energetyka

oparta na węglu będzie miała swój udział

w europejskim rynku energii.

Polska należy do największych emitentów

CO 2 w UE. W których obszarach

możliwa jest redukcja emisji CO 2 w naszym

kraju?

Sposób podawania danych emisyjnych

ma duży wpływ na obraz całości. W Polsce

pracują elektrownie będące największymi

źródłami emisji CO 2 . Jeżeli jednak

porównamy wielkość emisji na mieszkańca,

wówczas Polska lokuje się w grupie

krajów z przeciętną emisją.

polska energetyka wraz

z sieciami stanie się

w perspektywie

następnych 20-40 lat

zupełnie nowym,

konkurencyjnym

przemysłem działającym

na europejskim rynku

energii

Raport opracowany przez firmę McKinsey

na potrzeby Ministerstwa Gospodarki

„Ocena potencjału redukcji emisji gazów

cieplarnianych w Polsce do roku 2030”

pokazuje, że redukcja emisji gazów cieplarnianych

jest możliwa w większości

sektorów, lecz nie wszędzie opłacalna

kosztowo. Największy potencjał według

autorów raportu ma energetyka i termomodernizacja

budynków. Duże możliwości

daje także efektywność energetyczna, odnawialne

źródła energii, transport.

Należy przy tym pamiętać, że wszystkie

działania redukcyjne wymagają nie tylko

inwestycji, ale i czasu. McKinsey oszacował,

że do roku 2020 nie da się zredukować

emisji o więcej niż 3 proc. Większe redukcje

to okres po 2020 r., a więc po planowanym

uruchomieniu bloków w elektrowniach jądrowych

i zwiększeniu udziału energetyki

odnawialnej w produkcji energii.

Można spotkać opinię, że w UE będzie

zwiększał się nacisk na redukcję emisji

gazów cieplarnianych. Czy zgadza się

Pan z tymi prognozami?

Nacisk na redukcję gazów cieplarnianych

powinien się zwiększać na całym świecie.

Badania naukowe, co zostało przedstawione

w IV Raporcie IPCC, wykazują, że

niezbędne jest poważne zmniejszenie globalnej

emisji gazów cieplarnianych, tak

aby powstrzymać wzrost temperatury na

świecie o więcej niż 2 st. Celsjusza. Biorąc

pod uwagę aktualną koncentrację

CO 2 w atmosferze i fakt, że cząsteczki

CO 2 „przeżywają” ok. 120 lat, zadanie

to może być bardzo trudne. Oznacza to,

że przekroczenie progu bezpieczeństwa

– 2 stopnie – jest niestety możliwe.

Wszystkie kraje rozwinięte, jak i rozwijające

się muszą zatem natychmiast podjąć

niezbędne działania w celu drastycznego

zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych,

starając się zachować przy tym możliwość

rozwoju. Należy pamiętać, że czas osiągania

zamierzonych celów redukcyjnych

będzie dłuższy w krajach rozwijających się

niż w krajach rozwiniętych, gdyż priorytetem

tych krajów jest rozwój społeczno-gospodarczy

oraz walka z ubóstwem. Należy

także pamiętać, że strategia niskoemisyjna

jest nieodzowna dla zrównoważonego

rozwoju.

Jakie zmiany w polskiej energetyce wymusi

polityka energetyczna UE?

Stan, w jakim znajduje się polska energetyka,

a szczególnie średni wiek bloków

energetycznych, ich średnia sprawność

związana ze zużyciem technicznym i stosowanymi

technologiami generowania

energii, a także braki na mapie sieci

elektroenergetycznej, wymusza konieczność

realizacji wielu inwestycji, ale daje

także szansę na to, aby budować nowe

moce z wykorzystaniem najnowocześniejszych,

dostępnych obecnie technologii.

Dużym atutem jest także fakt posiadania

przez Polskę polityki energetycznej do

2030 roku. Jej powiązanie z celami klimatycznymi

na rok 2020, 2030, a wreszcie

2050 pozwoli w moim przekonaniu wybrać

najlepszy wariant inwestycyjny.

Polska energetyka wraz z sieciami stanie

się w perspektywie następnych 20-40 lat

zupełnie nowym, konkurencyjnym przemysłem

działającym na europejskim rynku

energii. Na równych prawach uczestniczyć

w nim będą zarówno producenci

krajowi, jak i z innych państw, wytwórcy

systemowi, jak i małe źródła rozproszone,

włączone do systemu poprzez tzw. sieci

inteligentne – „smart grid”.

Rozmawiał Emil Różański

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 7


ynek

od 6 lUtego obowiązUją w spółKach obrotU grUpy taUron:

enionie eneRgii z kRakowa i eneRgiiPRo gigawaT z wRocławia nowe ceny eneRgii elekTRycznej dla

gosPodaRsTw domowych

Ure zatwierdził taryfy

dla klienTów

indywidualnych

W

krakowskiej spółce ceny

energii wzrosną średnio

o 5,7 proc., zaś we wrocławskiej

o 6,4 proc.

Wzrost wielkości rachunków, które zawierają

zarówno opłaty za sprzedaż energii

elektrycznej, jak i opłaty za usługi dystrybucyjne,

będzie zależał m.in. od wielkości

poboru energii i rodzaju grupy taryfowej

stosowanej do rozliczeń.

Klient rozliczany w grupie taryfowej G11

(w której obowiązuje stała cena energii

elektrycznej w ciągu całej doby), zużywający

rocznie 2000 kWh energii i posiadający

licznik 1-fazowy zapłaci w Enionie Energii

miesięcznie rachunek wyższy o 5,11 zł netto

(brutto 6,23 zł), z czego 2,25 zł netto

(2,75 zł brutto) wynika ze wzrostu opłat za

energię elektryczną.

W przypadku EnergiiPro Gigawat ostateczny

poziom wzrostu cen dla klientów

z grupy taryfowej G wyniesie 7,2 proc.,

ponieważ uwzględnia on również wzrost

opłaty za usługi dystrybucyjne, które

wzrosły o 8,1 proc.

Rachunki klientów EnergiiPro Gigawat

pobierających energię elektryczną w najliczniejszej

grupie G11 – czyli odbiorców

płacących jednakową cenę energii niezależnie

od pory poboru – wzrosną o ok.

6,84 zł miesięcznie, przy przeciętnym

zużyciu na poziomie 1777 kWh.

Wzrost stawek opłat za usługi dystrybucyjne

wynika z inflacji oraz konieczności

pozyskania przez spółki środków na

podniesienie nakładów inwestycyjnych,

które ponoszone są na rozbudowę i modernizację

infrastruktury elektroenergetycznej

oraz umożliwiają przyłączanie

nowych odbiorców.

Zatwierdzając nowe ceny energii elektrycznej,

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

(URE) uwzględnił takie czynniki,

jak m.in. wzrost obowiązków związanych

z zakupem energii ze źródeł odnawialnych

i kogeneracji oraz wysoki poziom

cen energii elektrycznej na rynku hurtowym.

To są czynniki niezależne od spółek

sprzedających energię.

Zmiany cen w całej Polsce

Zmiany cen energii odczują odbiorcy

w całej Polsce. Według wyliczeń URE

średni wzrost cen energii elektrycznej

w kraju dla odbiorców w gospodarstwach

domowych wyniesie 5,8 proc.

O 5,7 proc. wzrosną natomiast średnio

ceny dystrybucji energii dla tej grupy odbiorców.

Te wysokości przełożą się na

wzrost rachunku odbiorcy w gospodarstwie

domowym o 5,8 proc.

Oznacza to, że rachunki gospodarstw

domowych wzrosną średnio miesięcznie

o 3,26 zł w przypadku najliczniejszej

grupy klientów, którzy średnio zużywają

1500 kWh rocznie. Najmniejszy wzrost

rachunków odnotują odbiorcy przyłączeni

do sieci PGE Dystrybucja Łódź

– o 1,95 zł, natomiast największy – klienci

PGE Dystrybucja Białystok – o 4,13 zł

miesięcznie.

Natomiast odbiorcy należący do grupy

taryfowej G12, w której cena energii

jest zróżnicowana w zależności od pory

doby i tygodnia (zużywający rocznie ok.

3000 kWh), zapłacą średnio miesięcznie

o 5,32 zł więcej.

Emil Różański

Ceny sprzedaży energii elektrycznej dla odbiorców indywidualnych w taryfie G11

(całodobowa, stała cena energii)

Szczecin

Gorzów Wlk.

Zielona

Góra

Koszalin

0,2518

Poznań

Słupsk

Legnica

Wrocław

Jelenia Góra

Bydgoszcz

0,2498

Kalisz

Opole

Gdańsk

0,2533

Toruń

Łódź

Elbląg

0,2511

0,2500

0,2505

Łódź (teren)

Częstochowa

Gliwice

Bielsko-Biała

Płock

Kraków

Olsztyn

0,2494

0,2555

0,2485

Radom

Tarnów

Warszawa

0,2488

Warszawa

(teren)

0,2497

0,2495

0,2483

Rzeszów

Lublin

Białystok

Zamość

0,2526

PGE

PGE Łódź (miasto)

Enea

Energa

Tauron

EnergiaPro Gigawat

i Enion Energia

RWE STOEN*

Vattenfall**

* taryfa „Najprostsza dla Ciebie”

** produkt „Klasyczny”

źródło: dane spółek

Ceny w zł za 1 kWh

Podane ceny energii elektrycznej

są cenami netto i nie zawierają

podatku od towarów i usług (VAT),

który będzie naliczany zgodnie

z obowiązującymi przepisami,

nie zawierają również opłaty

za dystrybucję energii.

Komentarz miesiąca

Styczeń upłynął w energetyce pod znakiem silnego ataku zimy.

Średnia temperatura wyniosła minus 6,4 st. C i była zdecydowanie

niższa w porównaniu ze styczniem 2009 (minus 2,5 st. C).

Dwie fale silnych mrozów spowodowały znaczny wzrost zapotrzebowania

na energię, jej ceny oraz duże awarie energetyczne w sieciach

dystrybucyjnych, pozbawiając zasilania wielu odbiorców.

Zimowa aura i nowe poziomy kontraktów sprawiły, że ceny

w transakcjach spot znacznie wzrosły w stosunku do tych z ostatnich

miesięcy poprzedniego roku. Średnia cena na TGE (Towarowej

Giełdzie Energii) wyniosła w styczniu 193,47 zł/MWh (na

POEE – Platformie Obrotu Energią Elektryczną – 192,82 zł/MWh).

Największy wpływ na średnią cenę miała pogoda, szczególnie

w drugim i czwartym tygodniu miesiąca, gdy podczas mrozów

średnie dobowe ceny osiągały poziomy powyżej 200 zł/MWh.

Zaobserwowano też znaczący wzrost wolumenu energii, którą

handlowano na TGE – w styczniu wyniósł on 412 GWh.

Porównując do 316 GWh w styczniu 2009, obserwujemy

wzrost łącznego wolumenu energii na TGE o 30 proc. Podobna

sytuacja miała miejsce na POEE, gdzie wolumen styczeń

do stycznia wzrósł o 45 proc. do poziomu 629 GWh. Sytuacja

ta spowodowana była między innymi niższymi cenami kontraktów

terminowych, przez które część wytwórców postanowiła

pozostawić większy niż w ubiegłym roku wolumen energii na

rynek spot.

Średnia cena na rynku bilansującym

w styczniu wyniosła

189,86 zł/MWh, lecz korelacja

cen z rynkiem spot nie była aż

tak oczywista (duża fluktuacja

cen na rynku bilansującym

w III dekadzie stycznia – patrz

rysunek).

Również raczej dzięki pogodzie

niż dynamicznie rosnącemu

PKB, średnie zapotrzebowanie

KSE na moc w styczniu wzrosło

o 3,44 proc. licząc rok do

roku. 26 stycznia był ponadto

dniem, w którym zaobserwowano

historycznie maksymalne

zapotrzebowanie na moc:

średnio w dobie 22 096 MW,

i maksimum za godzinę 18 na

poziomie 25 297 MW, przez

co popyt przekroczył rekord ze

stycznia 2008 (25 022 MW).

Z niespotykanym od lat atakiem

zimy zmagała się cała

Europa. We Francji, Wielkiej

Brytanii czy Norwegii odnotowano

rekordowe zużycie

gazu i energii elektrycznej,

a na giełdzie NordPool re-

Rafał Barchanowski

Biuro analiz Rynku Tauron Polska energia sa

notowania

kordy biły także ceny, osiągając niespotykany wcześniej poziom

300 €/MWh. Średnia systemowa cena za styczeń ustaliła się na

poziomie 53,77 €/MWh (30 proc. wyżej niż rok wcześniej).

Dodatkowo w Niemczech od stycznia zaczęła obowiązywać

nowelizacja prawa dotyczącego energii odnawialnej (EEG), na

podstawie której operatorzy muszą sprzedawać całkowity wolumen

energii ze źródeł odnawialnych w aukcjach dobowych (Day

ahead). Mimo spodziewanych silnych fluktuacji cen, włącznie ze

wzrostem ilości cen negatywnych, ceny na EPEX Spot w styczniu

zachowywały się stabilnie, ze średnią za cały miesiąc na poziomie

42,21 €/MWh, czyli prawie 15 €/MWh niżej niż rok wcześniej, ale

18 proc. wyżej licząc MtM. Również w Czechach, mimo mrozów,

ceny utrzymały rozsądne poziomy, ze średnią na OTE na poziomie

39,42 €/MWh (+6 proc. MtM).

Ceny surowców w styczniu podlegały znacznym fluktuacjom.

W drugim tygodniu miesiąca ceny ropy naftowej oraz węgla wzrosły

do maksymalnych notowanych w ostatnim czasie poziomów

ponad 83 $/bbl w dostawach ropy Brent i 3,72 $/GJ w miesięcznych

notowaniach kontraktów CIF ARA. Ten okresowy wzrost

cen spowodowany był przez bardzo duży popyt ze strony Chin,

gdzie również dała o sobie znać najmroźniejsza zima od 50 lat

i możliwe braki w dostawach mediów. Po osiągnięciu wspomnianych

szczytów zarówno ceny ropy naftowej, jak i węgla stopniowo

spadały przez kolejne dni stycznia, osiągając na koniec miesiąca

poziomy 72 $/bbl i 3,24 $/GJ w dostawach węgla na luty 2010.

Spadki spowodowane były

głównie przez wzrost temperatur

i zapasów surowców w USA

oraz informacje o zacieśnianiu

polityki monetarnej Chin. Średnia

cena węgla w dostawach

na rok 2011 wyniosła w styczniu

99,68 $/t dla CIF ARA

i 92,80 $/t dla FOB RB.

Nieco odmiennie sytuacja

rozgrywała się na rynku

uprawnień do emisji CO 2 ,

gdzie 6 stycznia osiągnięte

zostały minima cenowe

w transakcjach spot (12,15 €/

/tCO 2 ), po czym ceny fluktuowały

w przedziale 12,65-

-13,59 €/tCO 2 . Głównymi

czynnikami wpływającymi na

wahania była temperatura,

brak podaży ze strony przemysłu,

rosnące ceny gazu

w Wielkiej Brytanii, czy aukcja

uprawnień przeprowadzona

przez rząd Niemiec. Sygnały

te nie były jednak na tyle silne,

by wykreować jakiś dłuższy

trend, w związku z czym

obraz tego rynku pozostaje

niepewny.

8 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 9

Cena [zł/MWh]

260

240

220

200

180

160

140

120

100

80

Cena [USD/GJ]

Średnie ceny i wolumeny energii elektrycznej

na TGE i Rynku Bilansującym w styczniu 2010 r.

40000

36000

32000

28000

24000

20000

16000

12000

8000

4000

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

3,80

3,75

3,70

3,65

3,60

3,55

3,50

3,45

3,40

3,35

3,30

3,25

3,20

EUR/MgCO 2

ARA Coal Monthly

Futures, Jan. 10

TGE CRO TGE CRO

Średnie tygodniowe ceny dla notowań węgla ARA

dla miesięcznego rynku Futures w styczniu 2010 r.

ARA Coal Monthly

Futures, Feb. 10

ARA Coal Monthly

Futures, Mar. 10

ARA Coal Monthly

Futures, Apr. 10

ARA Coal Monthly

Futures, May 10

ARA Coal Monthly

Futures, June 10

5 3,43 3,24 3,26 3,27 3,28 3,32

4 3,40 3,25 3,27 3,28 3,31 3,36

3 3,49 3,44 3,46 3,48 3,50 3,54

2 3,71 3,71 3,72 3,71 3,72 3,73

14,0

13,5

13,0

12,5

12,0

11,5

11,0

Ceny i wolumeny EUA w transakcjach spot w styczniu 2010 r.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

Całkowity wolumen spot EEX BlueNext NordPool

5000

4500

4000

3500

3000

2500

2000

1500

1000

500

0

tys. MgCO 2

Wolumen [MWh]

Źródło: Biuro analiz Rynku Tauron Polska energia sa


wydarzenia

W pIątek, 8 stycznIa, na jurze krakoWsko-częstocHoWskIej zaczęło padać.

deszcz i śnieg z deszczem zamaRzał błyskawicznie na ulicach, domach i dRzewach

w walce

z żyWIołem

ewa groŃ

enion sa

Coraz grubsza warstwa lodu pokrywała

przewody, słupy i stacje

energetyczne. W sobotę,

o godz. 6 rano, pozbawionych

zasilania było już ok. 14 tys. odbiorców.

lawina awarii

W południe ich liczba wzrosła do 30 tys.

i stało się jasne, że nie są to typowe awarie.

W ciągu dnia pojawiały się informacje

o uszkodzeniach sieci na terenie oddziału

w Będzinie, w nocy dołączył oddział krakowski.

Energetycy z Enionu natychmiast

przystąpili do pracy. Liczba uszkodzeń

sieci jednak rosła. Ich główną przyczyną

było ogromne obciążenie lodem i śniegiem,

a w konsekwencji łamanie się

drzew, słupów i uszkadzanie linii energetycznych.

Często następowało równoczesne

wyłączenie zasilania podstawowego

i rezerwowego, a uszkodzenia występowały

na całych ciągach linowych.

10 stycznia rano, w kulminacyjnym momencie,

na terenie objętym katastrofalnymi

zniszczeniami sieci, pozbawionych

napięcia było około 112 tys. odbiorców.

Wyłączonych było czasowo 2313 stacji

SN/nn, a 148 linii średniego napięcia

było uszkodzonych lub zniszczonych.

Awarie wystąpiły też na najważniejszych

z punktu widzenia zasilania dużej liczby

odbiorców liniach wysokiego napięcia.

Rano, 10 stycznia, uszkodzonych było

31 linii WN na terenie działania trzech

oddziałów Enionu.

energetycy Pracowali

beZ PrZerwy

Ściągnięto dodatkowe brygady ze wszystkich

oddziałów spółki. W pierwszej kolej-

10 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

ności przystąpiono do usuwania awarii

i zniszczeń na liniach 110 kV, które mają

kluczowe znaczenie dla dostaw energii.

Kolejny etap to odbudowa sieci średniego

napięcia, co pozwoliło na stopniowe przy-

FOTO: ENION

Energetycy twierdzą, że nigdy dotąd nie

widzieli tak grubych warstw szadzi

wracanie zasilania. 13 stycznia o godz.

24 bez napięcia pozostawało jeszcze

23 tys. odbiorców, jednak następnego dnia

pojawiło się kolejne niekorzystne zjawisko

meteorologiczne. Obciążone zmarzniętym

śniegiem i lodem linie pokrywała dodatkowo

szybko narastająca warstwa szadzi.

Statystyki rosły zatrważająco. W ciągu

dnia usuwano uszkodzenia i odbudowywano

linie, a w nocy miały miejsce kolejne

zniszczenia. Okazywało się, że przerwane

przewody pokryte są lodową szadzią, której

grubość dochodzi do 25 cm. W efekcie

zniszczeniu ulegały kilkukilometrowe linie

energetyczne, głównie średniego napięcia.

nigdy dotąd

Nie zdarzyło się dotychczas, żeby skumulowane,

niekorzystne zjawiska pogodowe

utrzymywały się tak długo i na tak dużym

FOTO: ENION

terenie. W wielu przypadkach te same linie,

już po naprawie i przywróceniu zasilania,

ulegały ponownemu uszkodzeniu.

Tylko 20 stycznia ekipy energetyków wymieniły

99 zniszczonych słupów średniego

napięcia, podczas gdy w tym samym

czasie uszkodzeniu uległo kolejnych 64.

– Nastąpiło połączenie katastrofalnych

dla linii i urządzeń energetycznych warunków

pogodowych – mówi Krzysztof

Pubrat, prezes Enionu. – Bez infrastruktury

nie można dostarczać energii, więc

skutki zniszczeń sieci odczuli przede

wszystkim odbiorcy. Ale nie tylko oni. Dla

Enionu to było ogromne wyzwanie i czas

zupełnie wyjątkowej mobilizacji.

Zniszczenia objęły północną część województwa

śląskiego i małopolskiego, głównie

powiaty myszkowski, częstochowski,

kłobucki, lubliniecki, zawierciański, olkuski

i krakowski. Ponieważ to tylko czwarta

część całego obszaru działania Enionu,

można było ściągnąć do odbudowy sieci

ogromny potencjał ludzi i sprzętu ze

wszystkich pozostałych oddziałów i jednostek

firmy. Zaangażowane zostały też

inne spółki energetyczne – m.in. EnergiaPro

oraz kilkadziesiąt energetycznych

firm zewnętrznych. Pracę utrudniał głę-

boki śnieg, oblodzenia konstrukcji słu- pów i przewodów oraz utrzymujące się

mrozy sięgające minus 20 stopni. W ciągu

trzech tygodni stycznia na terenie

siedmiu powiatów zniszczonych zostało

38 słupów wysokiego, 1366 średniego

i blisko 650 niskiego napięcia. Dlatego

o przywrócenie dostaw energii cały czas

walczyło od 1300 do 1600 energetyków.

Wykorzystano ponad 600 sztuk różnego

rodzaju sprzętu ciężkiego: samochodów

terenowych, dźwigów, podnośników, świdrostawiaczy,

kombajnów, koparek itp.

Dzięki tak ogromnemu zaangażowaniu

krZysZtof Pubrat

PreZes enionu

stan naszej sieci i urządzeń zgodny jest z normami

dotyczącymi budowy sieci oraz standardami

stosowanymi w energetyce zawodowej. Jednak

takiej warstwy oblodzenia, a tym samym

obciążenia linii i słupów, nie przewidują żadne

normy dotyczące projektowania i wykonywania

sieci energetycznej, w związku z tym nasza

infrastruktura nie mogła być na nią odporna.

co też ważne, co roku przeznaczamy na rozbudowę

i modernizację sieci ogromne kwoty.

plan inwestycyjny enionu na 2010 r. przewiduje

437 mln zł na odtworzenie sieci przesyłowej (linie,

stacje, przyłączenia nowych odbiorców).

pomimo tak nadzwyczajnej sytuacji mamy satysfakcję,

że zrobiliśmy absolutnie wszystko,

żeby czas odbudowy sieci i przywrócenia dostaw

energii odbiorcom był możliwie jak najkrótszy.

FOTO: ARCH.

jerZy miller, minister

sPraw wewnętrZnych

i administracji

chciałbym, żebyśmy docenili wysiłek enionu

– powiedział na konferencji prasowej minister.

– słowa uznania należą się również tym,

którzy potrafili nad potrzebami ludności miejscowej

zapanować na miarę warunków. sieci

wodociągowe były czynne, sieci kanalizacyjne

były sprawne. sposób funkcjonowania w takich

warunkach jest oczywiście utrudniony, bo nikt

z nas nie potrafi sobie dzisiaj już wyobrazić normalnego

życia bez prądu. ktoś zapyta, czy nie

dało się tego wszystkiego przewidzieć? nie dało

się. takiego natężenia zjawisk meteorologicznych,

które doprowadziły do przeciążenia sieci,

w polsce nigdy nie było.

sił i środków, pomimo ogromnej liczby

zniszczeń, stopniowo przywracano zasilanie

kolejnym miejscowościom. Ostatnich

odbiorców podłączono 31 stycznia w powiecie

olkuskim.

W usuwaniu skutków zniszczeń pomagała

ochotnicza i zawodowa straż pożarna

oraz służby lasów państwowych. Działania

służb energetycznych wspierali również

policjanci i wojsko. Wszystkie służby,

instytucje i społeczności lokalne pracowały

wspólnie, co pozwoliło przetrwać

ten niezwykle trudny okres.

Zima dała się też we Znaki

energiiPro

Z powodu marznącego deszczu, opadów

śniegu i silnego wiatru doszło też do licz-

FOTO: ARCH.

FOTO: JAN KAŁUżA, TOMASZ TOPOLA

nych awarii sieci EnergiiPro. Od soboty,

9 stycznia, kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców

Opolszczyzny i Dolnego Śląska

było pozbawionych zasilania. Postawione

w stan pogotowia służby techniczne

EnergiiPro natychmiast rozpoczęły pracę

przy usuwaniu skutków awarii i przywracaniu

dostaw energii.

Najtrudniejsza sytuacja miała miejsce na

terenie oddziału opolskiego. W niedzielę,

10 stycznia, liczby podawane w raportach

służb technicznych nie napawały

optymizmem. Zasilania pozbawionych

było ok. 300 stacji energetycznych, co

szacunkowo oznaczało brak prądu u ok.

20 tys. odbiorców. Energetycy pracowali

nieustannie, ale była to czasami syzyfowa

praca, gdyż ciągle pojawiały się uszkodzenia

w innych miejscach. Pracowano

do późnych godzin nocnych, dzięki czemu

w poniedziałek rano liczba odbiorców

pozbawionych zasilania zmniejszyła się

do ok. trzech tysięcy.

Zimowe warunki utrudniały dojazd do

miejsc uszkodzeń, często pojawiała się

konieczność dokonywania obchodu linii

w głębokim śniegu, a oblodzenie słupów

uniemożliwiało wejścia na słupołazach.

Ostatnie miejsca, gdzie przywracano zasilanie,

to: Jarnołtówek, Borowiany, Lewice,

Dzbanowice i Jędrychowice. Według

szacunków, we wtorek, 12 stycznia, bez

Okolice Bąkowa koło Kluczborka – łamiące się

drzewa przerwały linię 15 kV

napięcia pozostawało ok. 200 odbiorców.

Trudna sytuacja utrzymywała się przede

wszystkim w dwóch miejscowościach:

Szydłów w gminie Tułowice i Chróścielów

w gminie Kietrz. Tam awarie usunięto

ok. godziny 14.

Współpraca: Katarzyna Bajor,

Joanna Jaźwa – EnergiaPro

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 11


w Grupie

energIapro dobRą FiRmą noWy

początek roku pRzyniósł RozstRzygnięcie plebiscytu dobRa FiRma 2009

Wśród laureatów znalazła się Energia-

Pro. DOBRA FIRMA 2009 to element

Ogólnopolskiego Programu Liderzy

Społecznej Odpowiedzialności, realizowanego

pod patronatem Instytutu Filozofii

i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.

Program ten ma na celu upowszechnienie

zasad odpowiedzialnego biznesu

w polskich firmach i instytucjach,

wskazując jednocześnie liderów w zakresie

realizacji założeń CSR. Przedmiotem

oceny kapituły konkursu była analiza zaangażowania

firm w działalność charytatywną,

sponsorską, polityka firmy jako

pracodawcy oraz inne pozytywne aspekty

działalności przedsiębiorstwa.

Właśnie dzięki tej „dodatkowej” działalności

EnergiaPro znalazła się wśród

Liderów Społecznej Odpowiedzialności.

Choć głównym celem firmy, jako Operatora

Systemu Dystrybucyjnego, jest

WIęcej centralnej

cIepłej Wody

w tychach

zarządy elektrocIepłoWnI

tycHy sa, pRzedsiębioRstwa

eneRgetyki cieplneJ sp. z o.o. oRaz

tyskieJ spółdzielni mieszkanioweJ

oskaRd podpisały 18 stycznia list

intencyJny

Dotyczy on nawiązania współpracy w zakresie

budowy instalacji i dostawy ciepłej wody do

wielorodzinnych budynków mieszkalnych, wyposażonych

do tej pory w łazienkowe podgrzewacze

wody. Ustalono, że spółdzielnia mieszkaniowa wytypuje

budynki, które powinny być objęte programem

budowy takich instalacji. Po przeprowadzeniu

analizy techniczno-ekonomicznej możliwości

realizacji projektu opracowana zostanie umowa

określająca podział obowiązków i udział w finansowaniu

całości inwestycji. Potrzebna jest też akcja

marketingowa wśród mieszkańców budynków,

aby zachęcić ich do uczestnictwa w programie.

Inwestycję można bowiem rozpocząć dopiero po

uzyskaniu zgody ponad połowy właścicieli mieszkań.

(AG)

12 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego

regionu, a także dbałość o infrastrukturę

sieciową, od kilku lat stara

się ona aktywnie uczestniczyć w życiu

mieszkańców Dolnego Śląska i Opolszczyzny.

EnergiaPro podejmuje inicjatywy

prospołeczne oraz wspiera rozwój

takich obszarów, jak kultura i sztuka

czy sport. Szczególnie dba o najmłodszych

mieszkańców regionu, od pięciu

lat prowadząc autorską akcję „Domy

Pozytywnej Energii” skierowaną do wychowanków

domów dziecka z terenu

Dolnego Śląska i Opolszczyzny. Firma,

we współpracy z Polskim Towarzystwem

Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej,

prowadzi także kampanię społeczną dla

dzieci i młodzieży pod nazwą „Bezpieczniej

z prądem”. Jej celem jest promocja

racjonalnego korzystania z energii elektrycznej

oraz bezpiecznego zachowania

wokół infrastruktury energetycznej.

Działania prowadzone przez EnergięPro

w zakresie pomocy innym, traktowane

jako integralna część działalności firmy,

w znaczący sposób wpływają na rozwój

regionu. Cieszą się one także ogromną

popularnością i poparciem społecznym.

Renata Szczepaniak

pkW kupIł aparat

do wykRywania sepsy

W cHrzanoWskIm szpItalu poWIatoWym

działa Już pRoFesJonalna apaRatuRa do wykRywania

niebezpieczneJ dla życia choRoby

Jest to jedyne takie urządzenie w regionie. Pozwala zdiagnozować chorego

już w kilka godzin od wystąpienia objawów. To bardzo ważne,

gdyż w przypadku tej groźnej choroby podanie właściwego leku w odpowiednim

czasie decyduje o życiu pacjenta. Sepsa jest jedną z głównych

przyczyn zgonów na oddziałach intensywnej terapii na całym świecie.

Sprzęt kosztował 260 tys. zł. Dzięki sponsorom oraz ofiarności społeczności

chrzanowskich gmin udało się zebrać całą potrzebną kwotę. Wystarczyła

ona także na zakup analizatora do badania krzepliwości krwi

niezbędnego przy powikłaniach sepsy. Jeden z aparatów, kosztujący 80

tys. zł, podarował szpitalowi Południowy Koncern Węglowy SA. Dyrektor

szpitala Ewa Potocka złożyła na ręce prezesa Andrzeja Szymkiewicza

podziękowania za ten dar. Ponadto

starostwo dokupi dla szpitala

specjalistyczny system monitorowania

karetek wraz z GPS. –

Otrzymaliśmy również pieniądze

z odpisu 1 proc. podatku od pacjentów

i mieszkańców. Zgromadzone

w ten sposób 50 tys. zł

pozwoli kupić nowe aparaty do

pracowni neurologicznej – podkreśla

dyrektor szpitala, dziękując

wszystkim za wsparcie. BW

Dyrektor szpitala Ewa Potocka dziękuje

prezesowi PKW Andrzejowi Szymkiewiczowi

za cenny dar

FOTO: BEATA WRóBEL

Jan Kurp (z lewej) oraz dziekan Wydziału Górnictwa i Geoinżynierii dr hab. inż. Jerzy Klich

perspektyWy energetykI

opaRteJ na węglu

„długookresoWa perspektyWa wytwaRzania eneRgii

elektRyczneJ z węgla kamiennego w waRunkach polityki emisJi

komisJi euRopeJskieJ” to temat pRezentacJi, Jaką pRzedstawił

pRezes południowego konceRnu eneRgetycznego Jan kuRp

podczas wizyty w akademii góRniczo-hutniczeJ

Wystąpienie było skierowane do studentów

V roku Wydziału Górnictwa

i Geoinżynierii. Prezes Kurp omówił wiele

zagadnień dotyczących energetyki i górnictwa

węglowego w Polsce. Według Jana

Kurpa rozwiązaniem dla polskiego sektora

energetycznego są inwestycje w rozwój

nowej generacji konwencjonalnych bloków

energetycznych w technologii SCPC – na

parametry nadkrytyczne i ultranadkrytyczne

– dla uzyskania zdecydowanie wyż-

ostra zIma na wschodzie

oddzIał pec

w dąbRowie

góRniczeJ

1 stycznIa Rozpoczął

swoJą działalność zakład

usług technicznych

i pRoJektowych

Oddział oferuje szeroki zakres

usług, między innymi wykonawstwo

dokumentacji technicznych, roboty

budowlano-montażowe, jak również

usługi w zakresie transportu. Długoletnie

doświadczenie w zakresie realizacji

działań inwestycyjnych jest gwarancją,

że nowy podmiot będzie w stanie sprostać

bardzo trudnym wymaganiom,

jakie obecnie stawia rynek. (MS)

stycznIoWa aura stała się dla stalowowolskieJ elektRowni testem spRawności techniczneJ

uRządzeń eneRgetycznych

Kilkudniowe mrozy, sięgające minus 25 st. C w nocy i ponad

minus 10 st. C w ciągu dnia, były okazją do sprawdzenia możliwości

eksploatacyjnych zakładu. W tych trudnych warunkach

obydwie siłownie pracowały jednak niezawodnie. Elektrownia III

pracowała przy obciążeniu 250 MWe, a elektrownia II przy obciążeniu

60 MWe i 190 MWt. W rezerwie pozostawał tylko jeden

kocioł OP 150, który mógł być wprowadzony do ruchu w każdym

czasie, a w szczególności, gdyby temperatury spadły poniżej minus

25 st. C. Wszystkie urządzenia pomocnicze pracowały normalnie,

bez żadnych zakłóceń ruchowych. Na placach składowych

zgromadzono wystarczające ilości węgla energetycznego.

Poza miałem w kotłach spalano również biomasę. W takich warunkach

atmosferycznych głównym problemem pozostaje woda

chłodząca pobierana z rzeki San, która została niemal w całości

skuta lodem. Dopływ wody chłodzącej dla potrzeb technologicznych

umożliwiają dwa zrzuty ocieplające. Prowadzony jest też

ciągły monitoring ujęcia wodnego na Sanie.

szej sprawności netto wytwarzania energii

elektrycznej oraz technologie umożliwiające

wychwytywanie i składowanie CO 2

(technologie CCS – Carbon Capture and

Storage). Prezes PKE zaznaczył, że należy

wykorzystać ogromną wiedzę polskich naukowców

– energetyków i górników – oraz

dzisiejszy, sprzyjający pracom naukowym

klimat, tak, aby po roku 2020 możliwe

było zastosowanie przyjaznych środowisku

technologii spalania. (Ph)

FOTO: ŁUKASZ DEJA

PEC w Dąbrowie Górniczej zatrudnia wielu

doświadczonych fachowców

Na czas roztopów kanał wodny został wyposażony w urządzenia

zabezpieczające przed nawałem kry lodowej, która zwykle

utrudnia wtedy prawidłowy napływ wody do pomp chłodzących.

(jw)

Kanał technologiczny w pobliżu Elektrowni Stalowa Wola

FOTO: KRZySZTOF STASIKOWSKI

FOTO: JERZy WIELEBA

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 13


w Grupie

grupa

tauron

na sympozJum

chemia 2010

doradcy bIznesoWI

gRupy tauRon uczestniczyli

w XVi sympozJum naukowo-

-technicznym chemia 2010. miało

ono mieJsce od 26 do 28 stycznia

w płocku, a honoRowym

gospodaRzem był pkn oRlen sa

W

programie sympozjum znalazły

się zarówno panele dyskusyjne,

referaty naukowe, jak i ciekawe prezentacje

firm branżowych i współpracujących

z przemysłem chemicznym.

Wśród prelegentów znalazł się Rafał

Soja, zastępca dyrektora Departamentu

Sprzedaży i Marketingu. Przedstawił

on korzyści z zakresu oszczędności

energii i kosztów z tym związanych,

dzięki zindywidualizowanej obsłudze

klientów instytucjonalnych przez dedykowanych

doradców biznesowych,

jakich oferuje Grupa Tauron. Swoje

argumenty poparł konkretnym przykładem

profesjonalnej obsługi jednego

z największych klientów w branży

petrochemicznej, który dzięki współpracy

z Grupą Tauron może zaplanować

znaczne oszczędności związane

z kosztem zakupu energii elektrycznej

dla wszystkich swoich obiektów.

Po raz kolejny dużym zainteresowaniem

uczestników sympozjum

cieszyło się stoisko Grupy Tauron

z atrakcjami motoryzacyjnymi. Odwiedzający

je klienci mogli dowiedzieć

się, jak zmniejszyć koszty energii

elektrycznej w przedsiębiorstwie,

a najlepsi, którzy zmagali się w symulatorach

wyścigowych Formuły 1,

wygrywali nagrody. (JM)

Klienci odwiedzający stoisko Taurona mogli

spróbować sił w symulatorach Formuły 1

14 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

FOTO: ARCH.

FOTO: ARCH. OIPH

Ukoronowaniem noworocznego spotkania przedsiębiorców był wspólny koncert Orkiestry Kameralnej

Miasta Tychy pod dyrekcją Marka Mosia i zespołu Cree

noWoroczne spotkanie

pRzedsiębioRców

ponad trzystu przedsIębIorcóW uczestniczyło

w nowoRocznym spotkaniu, któRe odbyło się 30 stycznia

w teatRze małym w tychach

Podczas imprezy przyznano statuetkę

„Integratora Roku”, dla osoby integrującej

przedstawicieli biznesu oraz lokalną

społeczność. Tauron Polska Energia

SA wraz z Elektrociepłownią Tychy

wsparły organizacyjnie to wydarzenie.

– Okazje do spotkania w jednym miejscu

tak dużej liczby przedsiębiorców trzeba

wykorzystywać. Dlatego też realizujemy

działania marketingowe nakierowane na

dotarcie z komunikacją sprzedażową do

konkretnych grup klientów biznesowych

– mówi Krzysztof Zamasz, wiceprezes

zarządu Tauron Polska Energia.

Tego typu wydarzenia, organizowane

przez Okręgową Izbę Przemysłowo-

Handlową w Tychach, od lat cieszą się

dużym zainteresowaniem i prestiżem.

I tym razem spotkanie zgromadziło licznie

przybyłych przedsiębiorców, przedstawicieli

władz samorządowych oraz

zaproszonych gości. Wśród nich znaleźli

się m.in.: podsekretarz stanu w Ministerstwie

Skarbu Państwa Joanna Schmid,

wicemarszałek województwa śląskiego

Zbyszek Zaborowski, członek zarządu

województwa śląskiego Piotr Spyra,

wiceprezes Krajowej Izby Gospodarczej

oraz prezes Regionalnej Izby Gospodarczej

w Katowicach Tadeusz Donocik.

Podczas spotkania przyznano statuetkę

„Integratora Roku”. To wyróżnienie

dla osoby, która wniosła istotny wkład

w rozwój i integrację działań lokalnego

środowiska wokół spraw ważnych dla

społeczności lokalnej i która w ten sposób

przyczyniła się do promocji miasta

i regionu. Tegoroczną nagrodę otrzymała

Danuta Wencel. To właśnie z jej

inicjatywy odbywały się w Tychach „Dni

Szwecji” – okazja do tego, aby poznać

szwedzką kulturę i tradycję oraz z powodzeniem

nawiązać biznesowe relacje

z partnerami ze Szwecji. Po części oficjalnej

na scenie tyskiego teatru wystąpili

wspólnie Orkiestra Kameralna Miasta

Tychy pod dyrekcją Marka Mosia

oraz zespół Cree. (JM)

sukces gIgaWata w naRciaRskich zmaganiach

od 14 do 17 stycznIa W kroścIenku nad dunajcem RozegRano Xi mistRzostwa

polski eneRgetyków w naRciaRstwie alpeJskim

W

imprezie organizowanej przez Federację

Sportową „Energetyk” po

raz pierwszy swoją ekipę wystawiła EnergiaPro

Gigawat z Wrocławia, w składzie:

Alicja Prasol (kapitan), Daria Górka,

Tadeusz Andrusieczko, Michał Kostyra

i Sobiesław Pichurski.

Zawody narciarskie odbyły się na stoku

w Kluszkowcach, gdzie rywalizowało ponad

250 uczestników z 35 zespołów energetycznych.

Podczas mistrzostw dopisała

pogoda i wspaniała atmosfera. Na trudnej

technicznie trasie zawodnicy dali z siebie

wszystko, co znalazło odzwierciedlenie

w zdobyciu mistrzowskiego tytułu w kategorii

kobiet przez Alicję Prasol oraz w zajęciu

siódmego miejsca przez wrocławski team

w klasyfikacji generalnej Mistrzostw Polski

Energetyków. Wszyscy wykazali się wielką

ambicją i sportowym duchem walki.

– Jest to mój siódmy udział w Mistrzostwach

Polski Energetyków w Narciarstwie

Alpejskim. W barwach Taurona startowa-

łam po raz pierwszy – mówi Alicja Prasol.

– Narty, rower i od niedawna biegi to

ulubione dyscypliny sportowe, którym poświęcam

czas po pracy. Do moich osiąg-

nięć należy zajęcie miejsca w pierwszej

dziesiątce kobiet w półmaratonie Goerlitz-

-Zgorzelec w 2009 roku. Byłam pierwsza

w swojej kategorii wiekowej na dystansie

21,125 km. Moim marzeniem jest przebiec

w przyszłości cały maraton – dodaje. SP

pec katoWIce na budowie Reinhold centeR

W połoWIe stycznIa pec katoWIce podpisał pRotokół zakończenia Robót na teRenie

budowy kompleksu biuRowo-usługowego Reinhold centeR w katowicach, zlokalizowanego na

teRenach dawnych zakładów poligRaFicznych caRtotecnica pRzy al. koRFantego

Przedstawiciele inwestora Reinhold Center podczas podpisania protokołu zakończenia robót

Zawodnicy z wrocławskiej EnergiiPro Gigawat obiecują, że za rok zajmą lepsze miejsce podczas

Mistrzostw Polski Energetyków w narciarstwie alpejskim

FOTO: KAROLINA KMON

Jako spółka z długoletnim doświadczeniem

przesyłowym, PEC Katowice

stara się sprostać ostrym kryteriom jakościowym

stawianym przez rynek i zajmować

się potrzebami wynikającymi z podstawowej

działalności przedsiębiorstwa.

Miniony sezon inwestycyjno-remontowy

pokazał, że potencjał umiejętności i fachowej

wiedzy może zostać wykorzystany

także na rzecz klientów zewnętrznych.

Zakres prac remontowych PEC Katowice

przy al. Korfantego obejmował

roboty instalacyjne sieci cieplnej, także

w zakresie renowacji, wymiany i uzupełniania

izolacji zewnętrznej oraz mufowania

rur preizolowanych. Firma wykonała

też montaż stacji wymienników ciepła

z kompletną instalacją, stanowiącą integralną

część węzła cieplnego, wraz z towarzyszącymi

montażowi drobnymi pracami

budowlanymi. Karolina Kmon

FOTO: ARCH.

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 15


wywiad handel

„poWernext nIeustająco WsłucHuje sIę W życzenIa sWoIcH klIentóW

I rozWIja sWoje usługI, podnosząc stopIeŃ IcH kompleksoWoścI

I rzetelnoścI”. takie inFoRmacJe można znaleŹć w mateRiałach inFoRmacyJnych giełdy.

czy Rzeczywiście Jest ona taka wyJątkowa?

giełdy eneRgii elektRyczneJ

poWernext

Tomasz FOrNaLCZYK

Powstanie i działalność giełdy Powernext

było możliwe dzięki Dyrektywie

96/92/WE dotyczącej zasad

wewnętrznego rynku energii. Przepisy

te zostały wdrożone do francuskiego

porządku prawnego w lutym 2000 r. Już

dwa miesiące później rozpoczęły się prace

koncepcyjne związane z możliwością

utworzenia giełdy Powernext. Partnerami

projektu były duże francuskie instytucje

finansowe i koncerny energetyczne.

struktura i handel

Pierwszych transakcji kupna-sprzedaży

energii elektrycznej na giełdzie Powernext

dokonano na rynku dnia następnego

16 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

struktura gruPy

Powernext

50%

20% 10% 1 share

POWER

DERiVATiVES

FOTO: POWERNEXT

Źródło: www.powernext.com

z dostawą fizyczną 26 listopada 2001 r.

W pierwszej sesji wzięło udział sześciu

członków. Kolejnym krokiem było uruchomienie

w 2004 r. rynku kontraktów

terminowych dla energii elektrycznej.

Podobnie jak w przypadku innych giełd,

rynek ten stanowić miał uzupełnienie

rynku dnia następnego i minimalizować

ryzyko cenowe zawieranych na nim kontraktów.

Od 2008 r. handel energią elektryczną

na rynku dnia następnego dla obszaru

Francji został przeniesiony do spółki

EPEX Spot SE utworzonej wspólnie

z niemiecką giełdą EEX. Rynek kontraktów

terminowych dla energii elektrycznej

w 2009 r. również został wytransferowany

do jednej ze spółek działającej

w strukturach spółki EEX – EEX Power

Derivatives GmbH.

Na giełdzie Powernext działał też rynek

uprawnień do emisji CO 2 . Powstał on

w czerwcu 2005 r. Parkiet uprawnień nie

funkcjonował jednak zbyt długo w strukturach

Powernext. Handel uprawnieniami

został wykupiony w 2007 r. przez

giełdę NySE Euronext – czołowego europejskiego

operatora rynku uprawnień

do emisji CO 2 .

Silna pozycja giełdy Powernext została

więc dość szybko poważnie nadszarpnięta.

Obecnie stanowi ona jedynie znaczącą

platformę handlu gazem ziemnym.

Ta stosunkowo nowa aktywność

(rynek uruchomiony w 2007 r.) wydaje

się wspierana przez władze Powernext.

W tym zakresie na giełdzie Powernext

działają dwa rynki: kontraktów z dostawą

fizyczną oraz rynek terminowy. Na

każdym z nich oferowanych jest kilka

produktów różniących się między sobą

głównie terminem realizacji kontraktu.

W przypadku Powernext trudno o aktualne

statystyki dotyczące handlu energią

elektryczną. Pamiętajmy, że te aktywności

prowadzone są przez jednostki

wchodzące w skład giełdy EEX. Dane

dotyczące cen i wolumenów z parkietów

handlu energią elektryczną nie są

publikowane na stronach Powernext.

Wiadomo natomiast, że w roku 2008

na rynku dnia następnego handlowało

aktywnie 70 uczestników giełdy. Powernext

próbuje zatem rozwijać inne

aktywności (oprócz handlu gazem). Wykorzystując

swoje doświadczenie oraz

infrastrukturę informatyczną, giełda ta

próbuje również działalności konsultingowej.

W ofercie Powernext znajdują się

działania polegające na organizowaniu

i prowadzeniu różnego rodzaju aukcji,

zarówno w sektorze energetycznym, jak

i innych zajmujących się handlem. Ta

działalność oferowana przez Powernext

daje kompleksowe wsparcie, począwszy

od opracowania algorytmu i oprogramowania

aukcji, poprzez sprzęt, aż do

procedur związanych z płatnością i dostawą

towaru.

udZiałowcy, nadZór

i regulacja

Pierwszymi udziałowcami Powernext byli

HGRT, Euronext, EDF, Société Générale,

BNP Paribas, TotalFinalElf and Electrabel.

Obecnie kapitał giełdy wynoszący

11 741 680 euro, podzielony jest

między 10 udziałowców. Największym

z nich jest Holding of Transmission Sys-

tem Operators (HGRT). HGRT tworzą

operatorzy sieci przesyłowych Francji

(RTE) – 25 proc. udziałów, Belgii (Elia)

– 12,5 proc. oraz Holandii (TenneT)

– 12,5 proc. Pozostali to światowe koncerny

działające w branży elektroenergetycznej,

gazowej i paliwowej.

Powernext zobowiązana jest prowadzić

swoją działalność, realizując postulat

równoważenia interesów kupujących

i sprzedających oraz wprowadzając zasady

umożliwiające niedyskryminujący

handel.

Instytucjami uprawnionymi do nadzoru

i kontrolowania giełdy Powernext są

Urząd ds. Rynków Finansowych (Autorite

des Marches Financiers – AMF) oraz

odpowiednik polskiego Urzędu Regulacji

Energetyki – Komisja Regulacji Energetyki

(Commission de Regulation de

l’Energie – CRE).

AMF jest odpowiedzialny za poprawność

i przejrzystość działań prowadzonych

przez różnego rodzaju instytucje na rynkach

finansowych, w tym giełd. Urząd

ten ma dość szerokie uprawnienia.

Oprócz funkcji polegających na monitorowaniu

przestrzegania obowiązujących

przepisów, może również wprowadzać

nowe regulacje oraz zatwierdzać procedury

implementowane przez podlegające

jego nadzorowi instytucje. Urząd

jest także uprawniony do prowadzenia

dochodzeń i nakładania sankcji.

struktura właścicielska giełdy Powernext (w Proc.)

alpiq

5,0

e.ON

5,0

enel

4,9

GrTgaz

5,1

TIGF

1,0

HGrT 52,8

rTe 51,0

elia 24,5

TenneT 24,5

Total

5,8

eDF

6,8

GDF Suez

6,7

electrabel

6,7

CRE odpowiada za nadzór nad funkcjonowaniem

regulowanych sektorów

rynku elektroenergetycznego: systemów

dystrybucyjnych i przesyłowych energii

elektrycznej oraz gazu. Zadaniem CRE

jest zapewnienie niedyskryminowanego

dostępu do sieci (elektroenergetycznej

i gazowej) dla wszystkich konsumentów

i wytwórców tych dóbr. CRE wspiera

również rozwój konkurencyjnego rynku

energii elektrycznej i gazu, m.in. poprzez

wsparcie przy wprowadzaniu nowych

produktów oraz akcje edukacyjne

dla klientów.

Źródło: www.powernext.com

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 17


energia w UE

W nadcHodzącycH latacH WIele pracującycH urządzeŃ WytWórczycH

będzie wyłączonych z eksploatacJi, co wynika zaRówno z ich technicznego zużycia, Jak Również

konieczności dotRzymania limitów emisJi zanieczyszczeń ustalonych w uniJnych RegulacJach

możliwości wyboRu

tecHnologIcznej

strategII InWestycyjnej

Stanisław TOKarSKI

Jerzy JaNIKOwSKI

Unijna polityka energetyczno-

-klimatyczna wyznacza kilka

kierunków działań bezpośrednio.

Niestety, nie zawsze będą

one mogły być wykorzystane ze względu

na wiele wewnętrznych uwarunkowań

poszczególnych krajów unijnych i samych

firm energetycznych. Jak wygląda

to zagadnienie z punktu widzenia polskiej

elektroenergetyki?

koniecZność

odbudowy mocy

W perspektywie najbliższych lat także

w polskim systemie elektroenergetycznym

zostanie wyłączonych sporo jednostek

wytwórczych. Szacuje się, że w Polsce

do roku 2016 trzeba będzie odstawić

pomiędzy 7 GW a 15 GW, w zależności

od ostatecznego kształtu zapisów proponowanej

dyrektywy IED, która czeka

na drugie czytanie w Parlamencie Europejskim.

Moc zainstalowana w naszym

kraju to niemal 36 GW. Z prostego obliczenia

wynika, że braknie nam w krótkiej

perspektywie – być może nawet

w sposób skokowy – od 19 do 41 proc.

mocy! To bardzo dużo. Trzeba jeszcze

pamiętać, że Polska, pomimo panującego

na świecie ciężkiego kryzysu finansowego,

stale się rozwija. W ubiegłym roku

odnotowaliśmy wzrost PKB na poziomie

1,5 proc., a prognoza na rok bieżący mówi

o wzroście rzędu 3 proc. (Goldman Sachs

Global ECS Research). Oznacza to dodatkowy

wzrost zapotrzebowania na energię

elektryczną i co za tym idzie, jeszcze większe

zapotrzebowanie na nowe moce.

18 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

jakie inwestycje są możliwe

Pakiet klimatyczny wyznacza Polsce

na 2020 r. cel 15 proc. udziału energii

ze źródeł odnawialnych w jej końcowej

konsumpcji. Wiemy już, że przy ograniczonych

krajowych zasobach energii odnawialnej

będzie go bardzo trudno zrealizować.

Zakładając jednak, że uda się ten

cel osiągnąć, trzeba pamiętać, że taką

wielkością mocy z biomasy, wiatru, wody

i innych źródeł odnawialnych będziemy

możliwości zastąpienia

węgla poprzez źródła

odnawialne ograniczone

są ze względu na

dostępność zasobów.

ponieważ czeka nas

wzrost zapotrzebowania

na energię elektryczną,

ekonomicznie i technicznie

dostępne zasoby oze nie

pokryją naszych potrzeb

dysponować najwcześniej za 10 lat. Spora

część tych źródeł będzie miała przy

tym charakter stochastyczny, tzn. będzie

dawała energię do sieci tylko w sprzyjających

warunkach, np. wtedy, gdy będzie

wiał wiatr. W „Polityce Energetycznej

Polski do 2030 roku” rząd wyraźnie daje

zielone światło dla elektrowni jądrowych.

Ponieważ nie mamy na tym polu jeszcze

żadnych doświadczeń, a potrzebnych

działań jest bardzo wiele, należy oczekiwać,

że tego typu jednostki pojawią

się najwcześniej za 10-15 lat. Takie szacunki

przekazują partnerzy zagraniczni,

dysponujący elektrowniami atomowymi

od dawna, jak również polscy eksperci

z wyższych uczelni. Wyniki takiej pobieżnej

analizy szybko zatem pokazują,

że w najbliższych kilku latach w naszym

kraju – pomimo rozwijania źródeł odnawialnych

oraz energetyki jądrowej – będzie

ogromny deficyt mocy wytwórczych,

którego nie uda się uzupełnić importem

energii z powodu ograniczonych wielkości

mocy przesyłowych połączeń transgranicznych.

Oznacza to pilną koniecz-

ność budowy nowych bloków energetycznych

pracujących w oparciu o spalanie

gazu lub węgla. Inwestycje te należy rozpoczynać

już dzisiaj, bo sam proces inwestycyjny

w ich przypadku też trwa kilka lat.

Ze względu na szybkość i koszty budowy

łatwiejsze wydaje się wybranie jednostek

gazowych. W ich przypadku łatwiej jest

także spełnić unijne wymagania w zakresie

ograniczenia emisji zanieczyszczeń.

Niestety, gaz ma także wady, do których

należy nie tylko stosunkowo wysoka i niestabilna

cena, ale również ograniczona

maksymalna techniczna możliwość zapewnienia

dostaw. Bloki gazowe pojawią

się zatem z pewnością na naszym rynku,

ale nie rozwiążą problemu zapewnienia

wystarczającej ilości mocy w systemie

elektroenergetycznym.

gdZie Zatem sZukać

roZwiąZania?

Realnym wyjściem z sytuacji jest budowa

nowoczesnych, wysokosprawnych

jednostek węglowych. Dlaczego? Przemawia

za nim kilka kluczowych argumentów:

• Węgiel jest szeroko dostępny jako surowiec

energetyczny – nie tylko w Polsce,

ale na całym świecie. Jego zaso-

by wystarczą przy obecnym poziomie

zużycia na ponad 130 lat. Można go

łatwo transportować (także drogami

wodnymi) i składować bez konieczności

budowania kosztownej i wrażliwej infrastruktury.

• Technologie węglowe są dojrzałe

i stosowane na całym świecie. Ich ciągły

rozwój pozwolił ograniczyć do minimum

emisje zanieczyszczeń takich jak

pył, dwutlenek siarki czy tlenki azotu.

Powstające przy tym odpady znalazły

doskonałe zastosowanie między innymi

w przemyśle budowlanym i drogownictwie.

Sprawność wytwarzania stale jest

podnoszona, a postęp w tej dziedzinie

jest imponujący. Elektrownie węglowe

dają prawie nieograniczoną swobodę

w wyborze ich lokalizacji i są stabilnym

założenIa dotyczące cen palIW do roku 2050

[$/boe]

140

120

100

80

60

40

20

źródłem energii niezależnie od warunków

meteorologicznych.

• Ciągłe prace nad doskonaleniem technologii

węglowych obejmują także instalacje

do wychwytywania i magazynowania

dwutlenku węgla (CCS). Szacuje się,

że staną się one komercyjnie dostępne

w latach 2020-2025. Prace w tym zakresie

są wspierane ze środków Unii Europejskiej,

czego przykładem może być

program budowy 12 europejskich instalacji

demonstracyjnych CCS.

Jak pokazują przeprowadzone analizy

– w perspektywie długookresowej,

tj. do roku 2050, jest możliwe obniżenie

emisji dwutlenku węgla w krajach

Unii Europejskiej o 75 proc. Osiągnięcie

takiego celu jest realne, ale ciągle

30-proc. udział w europejskim energymix

paliw kopalnych mają paliwa kopalne

wraz z instalacjami CCS. Nie jest

zatem możliwe wyeliminowanie węgla

i innych paliw kopalnych z wytwarzania

energii elektrycznej w Europie. Nie da

się ich zastąpić innymi źródłami, bądź

też koszty takiego działania byłyby niewspółmiernie

wysokie.

Źródła odnawialne, takie jak wiatr, wymagają

stale gorącej rezerwy w konwencjonalnych

elektrowniach cieplnych.

Jej wielkość – według źródeł niemieckich

– powinna być na poziomie ponad

90 proc. wykorzystywanej mocy wiatrowej.

Elektrownie cieplne są więc niezbędne

do rezerwowania mocy stochastycznych.

Mogą to być elektrownie gazowe

albo węglowe – szczególnie na węgiel

kamienny, które mogą pracować zarówno

w podstawie, jak również w szczycie,

a podczas pracy – w odróżnieniu od bloków

jądrowych – są elastyczne, dzięki

czemu można zmieniać ich obciążenie.

Wykorzystanie węgla zwiększa bezpieczeństwo

energetyczne Unii Europejskiej

0

1980 1995 2000 2006 2008 2010 2020 2030 2040 2050

ropa $/boe

gaz (NCV) $/boe

węgiel $/boe

(źródło: project 2050 euRelectRic)

oraz zmniejsza jej i tak duże (sięgające

70 proc.) uzależnienie od importu paliw

z krajów trzecich.

Nakłady inwestycyjne w przypadku

elektrowni węglowych są na poziomie

1,5 mln euro za 1 MW mocy, co przy

stałym wykorzystaniu elektrowni jest bardzo

atrakcyjne. Dla porównania 1 MW

mocy na wietrze kosztuje średnio ok.

1,7 mln euro, przy czym czas wykorzystania

takich mocy w ciągu roku jest około

czterokrotnie krótszy.

Cena węgla jest stabilna i pozostaje na

atrakcyjnym poziomie szczególnie w zestawieniu

z cenami gazu bądź ropy naftowej.

Możliwości zastąpienia węgla poprzez źródła

odnawialne są bardzo ograniczone ze

względu na dostępność zasobów. Jest to

tym bardziej istotne, że patrząc na stare

kraje unijne, należy się liczyć ze wzrostem

zapotrzebowania na energię elektryczną

w Polsce. Ekonomicznie i technicznie dostępne

zasoby energii odnawialnej w Polsce

nie pokryją naszych potrzeb.

Ograniczona pozostaje także możliwość

zastąpienia produkcji energii jej importem.

Wynika to z technicznych uwarunkowań

samego systemu przesyłowego.

Nawet jego ewentualna rozbudowa

o kolejne połączenia jest także bardzo

kosztowna i skomplikowana, i sama

w sobie nie zastąpi wytwarzania energii,

które odbywa się na rynku polskim.

słabe strony

Oczywiście węgiel ma także słabe strony.

Najważniejszą z nich jest jego wrażliwość

na zaostrzanie unijnej polityki ekologicznej.

Każdy obniżony limit emisji zanieczyszczeń

przekłada się na konkretne koszty

związane z dostosowaniem posiadanych

urządzeń do jego dotrzymania. Czasem

– w szczególności dla starszych bądź mniejszych

jednostek – wydatki te są zbyt duże

i część mocy jest wyłączana z eksploatacji

na kilka lat przed technicznym zużyciem

urządzeń. Przykładem takich wymuszeń

są regulacje wprowadzone poprzez dyrektywę

LCP bądź dyskutowaną obecnie

dyrektywę IED. W Polsce, gdzie ponad

90 proc. energii elektrycznej wytwarzane

jest z węgla kamiennego i brunatnego, odczuwa

się to zatem bardzo wyraźnie. Unijne

przepisy wywołają więc skokowy ubytek

mocy dostępnej w polskim systemie.

Zjawisko takie, choć z pewnością mniej

widoczne, może wystąpić także w innych

państwach członkowskich Unii Europejskiej

szerzej wykorzystujących węgiel, jak

np. w Wielkiej Brytanii bądź w Czechach.

Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że ustalenia

nowych wymogów to jednak decyzje

polityczne i dużo zależy od wzajemnych

uzgodnień pomiędzy poszczególnymi krajami.

Trzeba liczyć się także z faktem, że

wytwarzanie energii elektrycznej z węgla

będzie wiązało się z koniecznością ponoszenia

dodatkowych opłat za emisję CO 2 .

Polska wynegocjowała co prawda derogacje

w tym zakresie, ale stopniowo wydatki

na zakup uprawnień do emisji będą się

zwiększały i trzeba o tym pamiętać.

Wydaje się jednak, że ciągły postęp

techniczny zarówno w zakresie poprawy

sprawności wytwarzania w elektrowniach

węglowych, jak również w opanowaniu

i komercyjnym zastosowaniu

instalacji CCS spowoduje, że koszty

związane z CO 2 zostaną ustabilizowane.

Węgiel z wielu powodów pozostanie

istotnym składnikiem europejskiego

energy-mix, a długookresowe analizy

wyraźnie to potwierdzają.

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 19


aport

czecHy, kraj mnIejszy od polskI, zbudowały spRawnie działaJący Rynek eneRgii.

pełną libeRalizacJę zakończono wcześnieJ niż nad wisłą. czeskie elektRownie są też ważnymi

ekspoRteRami elektRyczności

Rynek eneRgii – czecHy

wojciech KwINTa

publicysta businessman.pl

Kraj czterokrotnie mniejszy od

naszego, zamieszkany przez

ponad 10 mln ludzi, ma prawie

18 tys. MW zainstalowanej

mocy elektrycznej – mniej więcej połowę

tego, co w czterokrotnie większej Polsce.

Produkuje ponad 80 TWh energii rocznie,

a przy niższym zapotrzebowaniu

wewnętrznym sporą część prądu eksportuje.

Po szybkim wzroście w latach 2002

i 2003, związanym z uruchomieniem

elektrowni atomowej w Temelinie, poziom

produkcji ustabilizował się. W ciągu ostatnich

pięciu lat nastąpił wzrost mocy o ok.

300 MW, głównie ze względu na podniesienie

mocy reaktorów w elektrowni Dukovany.

Do 2013 r. planuje się jej dalsze

zwiększenie o ok. 240 MW. W tym roku

rozpocznie się też budowa dwóch nowych

bloków w Temelinie. Pierwszy z nich powinien

zostać uruchomiony w 2020 r.

Energetyka jądrowa daje mniej więcej

jedną piątą elektryczności, jednak w Czechach

dominują bloki zasilane węglem,

przede wszystkim brunatnym. W 2008 r.

z węgla brunatnego pochodziło ponad

42 TWh energii elektrycznej, a z kamiennego

– ponad 6 TWh. W tym czasie

elektrownie atomowe wyprodukowały

25,5 TWh. Według planów, w 2030 r.

energetyka jądrowa i węglowa powinny

zapewniać ok. 75 proc. energii elektrycznej

(przy prawie równym wkładzie w wytwarzanie).

Udział gazu ziemnego jako

paliwa (ok. 5 proc. dzisiaj) nieznacznie

wzrośnie. Natomiast rozwój energetyki

odnawialnej nie jest nad Wełtawą łatwy:

położenie i ukształtowanie terenu

nie sprzyja budowie farm wiatrowych na

wielką skalę – na razie moc zainstalowana

to ok. 150 MW. W takiej sytuacji

Czesi promują inne źródła odnawialne,

głównie energetykę słoneczną, ale także

biogazownie. Fotowoltaika przekroczyła

40 MW mocy. W przeciwieństwie do Polski,

gdzie wsparcie OZE zapewniają zie-

20 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

lone certyfikaty, nasi południowi sąsiedzi

stosują metodę feed-in-tariff, czyli dopłat

zawartych w taryfach. W segmencie wytwarzania

zdecydowanie dominuje ČEZ,

spółka intensywnie zdobywająca rynki

zagraniczne. W posiadaniu firmy jest ponad

12 GW mocy zainstalowanej w kraju,

czyli 69 proc. całości.

sZybka liberaliZacja

W 2002 r. w Czechach rozpoczęła się deregulacja

rynku. Podobnie jak w Polsce,

odbiorców podzielono na grupy i stopniowo

dopuszczano do udziału w wolnym

rynku. W przeciwieństwie do naszego

kraju, Czesi przeprowadzili zmiany szybciej

i sprawniej – 1 stycznia 2006 r. nastąpiła

pełna liberalizacja. Od tego czasu,

w ciągu trzech lat, sprzedawcę energii

zmieniło ok. 2 proc. klientów. Algorytm

postępowania jest jasny, zmiana bezpłatna,

a operacja nie może przekraczać

17 dni roboczych. Decyzje nie zapadają

masowo głównie z powodu struktury rynku,

jednak z roku na rok coraz więcej odbior-

udział źródeł wytwarzania

w czeskiej elektroenergetyce (proc.)

elektrownie cieplne

elektrownie jądrowe

elektrownie wodne

moc

zainstalowana

(mW)

Źródło: eRu

20000

15000

10000

5000

0

elektrownie zasilane

gazem ziemnym

źródła odnawialne

i pozostałe

17 434

ców wybiera nowego dostawcę. Według

danych UTE (Operátor trhu s elektřinou)

do końca stycznia 2009 r. (od początku

deregulacji) przeprowadzono ponad

140 tys. zmian, przy czym w roku 2008

zrobiło tak prawie 58 tys. odbiorców, a tylko

w styczniu 2009 r. – bez mała 20 tys.

Regulatorem rynku energii (elektryczność

i gaz ziemny) jest Energetický regulační

úřad (ERU) o podobnych kompetencjach

jak polski URE. Rynek krótkoterminowy

i bilansujący organizuje i nadzoruje

spółka UTE, która zbiera też dane pomiarowe

i udostępnia uczestnikom rynku

oraz administruje rejestrem handlowym

pozwoleń na emisję gazów cieplarnianych.

Operatorem systemu przesyłowego

jest firma ČEPS wydzielona ze spółki

ČEZ. Operator zarządza ok. 3,5 tys. linii

400 kV, ponad 1,9 tys. km linii 200 kV i ok.

100 km linii 110 kV. Pokaźna nadwyżka

w produkcji energii elektrycznej i rozbudowana,

dostosowana do wymiany międzynarodowej

sieć powodują, że Czechy

należą do głównych eksporterów netto

17 412

0,9

17 508

60,5

5,0

17 562

21,3

12,3

17 724

2005 2006 2007 2008 2009

Źródło: eRu

energii elektrycznej. Gdy w Polsce eksport

od kilku lat maleje, w Czechach od lat

rośnie, a przewaga eksportu nad importem

waha się od ok. 11 TWh do 16 TWh.

Rynki czeski i słowacki są od ubiegłego

roku połączone i stanowią całość.

giełda Z PrawdZiwego

ZdarZenia

Ważną rolę na czeskim rynku energii

elektrycznej odgrywa handel giełdowy.

Prowadzi się go na uruchomionej 5 marca

2007 r. platformie prowadzonej przez

spółkę Power Exchange Central Europe

(PXE, dawniej Energetická burza Praha).

Większościowym udziałowcem spółki jest

praska giełda papierów wartościowych

(Burza cenných papírů Praha). Na giełdzie

energii przeprowadza się transakcje

kupna i sprzedaży energii elektrycznej

z Czech, Słowacji i Węgier. PXE zbudowano

wzorując się na działających w Europie

platformach obrotu. Giełda oferuje

kontrakty spotowe i futures. Możliwe są

zarówno rozliczenia z fizycznej dostawy

elektryczności, jak i wyłącznie finansowe.

Dzięki takiemu rozwiązaniu (polska Towarowa

Giełda Energii w zasadzie jeszcze

nie oferuje produktów finansowych)

w transakcjach uczestniczą zarówno dostawcy

i odbiorcy, jak i traderzy wyłącznie

spekulujący na dostawach energii

elektrycznej. PXE działa bardzo dobrze:

jest płynna, przechodzi przez nią duża

część czeskiego prądu. W 2008 r. na ryn-

ku futures odbyły się 252 sesje handlowe,

podczas których przeprowadzono ponad

4200 transakcji. Handel objął łącznie

ponad 32,7 TWh, a zakontraktowana

moc przekroczyła 14 GW. Wartość transakcji

wyniosła 2,441 mld euro. Wolumen

wymiany energii elektrycznej na rynku

spotowym to ok. 93 GWh o wartości

7 mln euro. Przeprowadzono 1700 transakcji.

Według danych PXE na 31 grudnia

2008 r. w giełdowym obrocie uczestniczyło

29 podmiotów. Dziś jest ich 37.

PXE należy do najszybciej rosnących

platform obrotu na świecie. W 2008 r.

była liderem wzrostów, choć trzeba pamiętać,

że zaczynała działalność niewiele

wcześniej (wtedy o wysokie tempo

wzrostu nietrudno). Celem czeskiej giełdy

jest osiągnięcie pozycji najważniejszego

centrum handlu energią w Europie Środkowej.

dobry, ale trudny rynek

Na całym rynku energii największym graczem

jest ČEZ, główny wytwórca i dystrybutor.

73 proc. elektryczności pokrywającej

całkowitą konsumpcję w Czechach

(produkcja krajowa i import) pochodzi

właśnie od tej firmy. Poza nim 4-proc.

udział ma spółka ČEZ prodej, a najważniejsi

konkurenci na rynku, czyli E.ON

Energie i Pražská energetika – po 2 proc.

Pojedyncza firma o tak przytłaczającej

przewadze zawsze rodzi obawy o zaburzenia

na formalnie wolnym rynku. 24 li-

produkcja, zużycie i bilans handlu zagranicznego energią

elektryczną w czechach w latach 2001-2008 (gWh)

Produkcja

energii el.

brutto

Produkcja

energii el.

netto

Bilans

import

eksport

Zużycie

krajowe

netto

Zużycie

krajowe

brutto

60000

50000

40000

30000

20000

10000

0

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

74 646,3 76 348,1 83 201,0 84 334,7 82 578,6 84 360,9 88 198,3 83 517,9

68 778,9 70 393,3 76 629,1 77 920,7 76 192,0 77 884,1 81 412,7 77 084,6

-9538,8 -11 387,1 -16 213,2 -15 717,2 -12 634,0 -12 631,4 -16 153,1 -11 468,6

53 775,1 53 669,6 54 781,3 56 387,6 57 664,0 59 421,0 59 752,7 60 477,7

65 107,5 64 960,8 66 987,3 68 617,8 69 944,8 71 729,5 72 045,2 72 049,3

liczba zmian sprzedawcy

energii elektrycznej

ote

w czechach Źródło:

16 399

2003

2004

3511

2005

13 150

2006

46 016

2007

57 689

2008

19 525

2009

Źródło: eRu

W 2002 r. w czechach

rozpoczęła się deregulacja

rynku. podobnie

jak w polsce,

odbiorców podzielono

na grupy.

W przeciwieństwie

do nas czesi

przeprowadzili zmiany

szybciej i sprawniej

stopada minionego roku 13 inspektorów

Komisji Europejskiej i czeskiego biura

antymonopolowego ÚOHS rozpoczęło

dochodzenie, wkraczając bez uprzedzenia

do ČEZ-u i kilku innych podmiotów.

Przedstawiciele dominującej firmy starali

się bagatelizować problem, ogłaszając,

że jest to rutynowa kontrola, jednak

członkom zarządu firmy skonfiskowano

komputery i telefony komórkowe, a czeska

prasa cytowała wypowiedzi Jonathana

Todda, rzecznika KE ds. konkurencji,

stwierdzającego, że bez ważnego powodu

inspektorzy nie wchodzą do biur i krok

taki należy uważać za formalne rozpoczęcie

śledztwa związanego z naruszeniem

przepisów antymonopolowych.

Dochodzenie może potrwać nawet dwa

lata, a firmy są zagrożone karą w wysokości

do 10 proc. rocznych przychodów.

Mimo tak nieprzyjemnych zdarzeń czeski

rynek energii elektrycznej ma się dobrze,

jest świetnie zorganizowany i wręcz

zachęca nowych graczy do wejścia.

W październiku została zarejestrowana

firma Tauron Czech Energy z siedzibą

w Ostrawie. Zarządzają nią Eugeniusz

Sawicki i Jiři Michalik. To pierwsza zagraniczna

spółka Grupy Tauron. Zajmie

się ona hurtowym handlem energią

elektryczną, pozyskiwaniem dużych

odbiorców, wymianą międzysystemową

i działaniami marketingowymi. Czeski

rynek energii może być atrakcyjnym

kąskiem dla polskiego koncernu i przyczółkiem

pozwalającym na zbieranie doświadczeń

z działalności poza granicami

kraju oraz dalszą ekspansję. A obecność

w Czechach innych uczestników rynku

świadczy o tym, że nawet z podmiotem

mającym lwią część rynku można skutecznie

konkurować.

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 21


wywiad wydarzenia

tauRon sponsoRem

polskich olImpIjczykóW

22 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

od 12 do 28 lutego W VancouVer odbyWają sIę xxI zImoWe

Igrzyska olImpIjskIe. bieRze w nich udział 47-osobowa RepRezentacJa

polskich spoRtowców. do gRona sponsoRów polskiego komitetu olimpiJskiego

i polskieJ RepRezentacJi olimpiJskieJ na igRzyska dołączyła spółka

tauRon polska eneRgia sa, któRa będzie wspieRała pRzez naJbliższy Rok

statutową działalność komitetu

Od kilku lat Vancouver, ósme co

do wielkości kanadyjskie miasto,

jest lokowane w ścisłej czołówce

najbardziej przyjaznych

do zamieszkania miast świata. W opublikowanym

przez „The Economist” w roku

2009 raporcie, zostało sklasyfikowane nawet

na pierwszym miejscu. W tym światowym

rankingu brano pod uwagę kilkanaście

różnorodnych kryteriów. Wśród nich

były i te, które są istotne dla takiego wydarzenia

jak igrzyska olimpijskie, a więc:

bezpieczeństwo, utrzymanie czystości,

infrastruktura miejska, stabilność polityczno-ekonomiczna

oraz sieć publicznej

komunikacji. Niebagatelne było zapewne

i duże „zazielenienie” – warto wiedzieć,

iż Vancouver może poszczycić się aż 200

rozmaitymi parkami, często z unikatowymi

gatunkami drzew, krzewów i kwiatów.

Vancouver jest jednym z najbardziej łagodnych

pod względem klimatu punktów na

mapie Kanady – temperatura powietrza

w lutym waha się tam w granicach 1-7 st. C.

W samym mieście zlokalizowano zatem

obiekty lodowe dla hokeja, short tracku,

łyżwiarstwa figurowego i szybkiego. Pozostałe

zaplanowano w nieodległym Cypres

Mountain i w oddalonym o blisko 130 km

Whistler. Henryk Urbaś

dariusZ

lubera, PreZes

ZarZądu

tauron

Polska

energia

dołączenie do elitarnego

grona członków polskiej Rodziny olimpijskiej to dla

nas wielkie wyróżnienie. należą do niej przecież

znane i powszechnie cenione marki. cieszę się, że

znaleźliśmy się w tak doborowym towarzystwie.

sponsorowanie pkol i narodowej reprezentacji

olimpijskiej wynika z naszej strategii komunikacji,

w której chcemy akcentować wszelkie przejawy

pozytywnej energii. naszym sportowcom będziemy

gorąco kibicować .

Przed wyjazdem do Vancouver wszyscy olimpijczycy złożyli uroczyste

ślubowanie, a im samym oraz ich trenerom wręczono nominacje

polskIe szanse na medale

biegi narciarskie

W tej dyscyplinie Polskę reprezentują

Justyna Kowalczyk, Kornelia Marek,

Sylwia Jaśkowiec, Paulina Maciuszek

oraz Janusz Krężelok i Maciej Kreczmer.

Największe szanse na medale miała

przed igrzyskami Justyna Kowalczyk

– biegaczka z ogromnymi sukcesami na

koncie. Ma już w dorobku m.in. brązowy

medal na olimpiadzie w Turynie, dwukrotnie

była mistrzynią świata, zdobyła Puchar

Świata (2008/2009), zwyciężyła też

w morderczym Tour de Ski.

biathlon

To piąte igrzyska Tomasza Sikory, byłego

mistrza Europy, mistrza świata, aktualnego

wicemistrza olimpijskiego z Turynu

w biegu masowym. Konkurencja jest jednak

potwornie silna, dominują Francuzi,

Skandynawowie i Rosjanie. Bardzo niebezpieczni

są zawsze świetnie przygotowani

i zmotywowani Niemcy. Nie bez wpływu

(czego byliśmy świadkami w biegu sprinterskim

na 10 km) jest pogoda. Poza Sikorą

w biathlonie reprezentują nas: Magdalena

Gwizdoń, Paulina Bobak, Weronika

Nowakowska, Agnieszka Cyl, Krystyna

Pałka i Łukasz Szczurek.

skoki narciarskie

Adam Małysz zasygnalizował bardzo wysoką

formę tuż przed igrzyskami, stając

na podium zawodów w Klingenthal. Na

skoczni K90 w Vancouver nasz dwukrotny

(teraz już trzykrotny) medalista olimpijski,

czterokrotny mistrz świata i zdobywca Pucharu

Świata pomieszał szyki Austriakom

z Gregorem Schlierenzauerem na czele.

Nie sprostał jedynie „murowanemu” faworytowi,

Szwajcarowi Simonowi Ammanowi.

Polskę reprezentują ponadto Kamil

Stoch, Stefan Hula, Krzysztof Miętus

i Łukasz Rutkowski.

snowboard

Liczymy na Paulinę Ligocką, która jako

pierwsza Polka zdobyła medal na mistrzostwach

świata w snowboardzie – brąz

w half-pipe’ie w 2007 r. w Arosie. W roku

2006 zajęła 2. miejsce w klasyfikacji końcowej

Pucharu Świata w half-pipe’ie.

Mateusz Ligocki (kuzyn Pauliny) osiąga

sukcesy w snowboardcrosie i w dyscyplinach

freestylowych. Jest jedynym Polakiem,

który zwyciężył finałowe zawody

Pucharu Świata (2007/2008). 26 razy zdobywał

mistrzostwo Polski. Jest dwukrotnym

mistrzem świata juniorów. Ponadto nasze

barwy reprezentować będą Maciej Jodko

i Michał Ligocki (brat Mateusza).

w kanadZie Pojawią się także:

Agnieszka Gąsienica-Daniel (narciarstwo

alpejskie), Karolina Riemen (narciarstwo

dowolne, skicross), soliści Przemysław Domański

i Anna Jurkiewicz, oraz para sportowa

Joanna Sulej/Mateusz Chruściński

(łyżwiarstwo figurowe), Paula Bzura,

Patrycja Maliszewska i Jakub Jaworski

(łyżwiarstwo szybkie, krótki tor), Katarzyna

Bachleda-Curuś, Luiza Złotkowska,

Katarzyna Woźniak i Natalia Czerwonka

oraz Maciej Ustynowicz, Konrad

Niedźwiedzki, Sławomir Chmura, Maciej

Biega, Zbigniew Bródka oraz Sebastian

Druszkiewicz (łyżwiarstwo szybkie, długi

tor), Ewelina Staszulonek (saneczkarstwo,

jedynki kobiet), Maciej Kurowski (saneczkarstwo,

jedynki mężczyzn), Dawid Kupczyk,

Paweł Mróz, Marcin Niewiara i Michał

Zblewski (bobslejowa czwórka). ao

Piotr

nurowski,

PreZes Pkol

polski komitet olimpijski

jest wielce rad, że do sponsorskiej

współpracy zdołał

pozyskać tak zacnego

i silnego ekonomicznie partnera. tauron polska

energia jest postrzegany w świecie gospodarki

jako podmiot dobrze zorganizowany i wzorowo

zarządzany. należy do grona potentatów energetycznych.

kontrahenci powszechnie cenią go także

za innowacyjność i nowoczesność. to dodatkowa

mobilizacja także dla naszej organizacji. chcemy

bowiem, aby właśnie taki – nowoczesny i dynamiczny,

niestroniący od najpoważniejszych wyzwań

– był rodzimy sport, w tym sport olimpijski.

Razem możemy ten cel osiągnąć.

olimPijskie

areny

bc place stadIum to położone w śródmieściu

miejsce uroczystości otwarcia i zamknięcia

igrzysk. po raz pierwszy w historii igrzysk odbędą

się one pod dachem. na trybunach może zasiąść

ponad 55 tys. widzów. odbędzie się tu 26

wieczornych ceremonii wręczania medali.

pacIfIc colIseum to zmodernizowana na

potrzeby igrzysk hala lodowa na 14,5 tys. widzów,

w której rywalizują łyżwiarze figurowi

i specjaliści short tracku.

tHunderbIrd arena – obiekt przeznaczony

głównie na rozgrywki turnieju hokejowego kobiet.

na trybunach 7,2 tys. miejsc.

canada Hockey place – wielkie lodowisko

hokejowe z widownią na przeszło 18,6 tys. kibiców.

główna arena olimpijskiego turnieju hokejowego

drużyn męskich.

VancouVer olympIc centre – zbudowany

od nowa klub curlingowy. trybuny mogą

pomieścić ponad 6 tys. widzów.

olympIc oVal – położony w Richmond, na

przedmieściach Vancouver, kryty tor łyżwiarstwa

szybkiego. nowoczesny obiekt z trybunami

dla blisko 7 tys. kibiców.

cypress mountaIn – położone niespełna

30 km na północ od miasta igrzysk centrum

sportów zimowych dla freestyle’u, skicrossu

i snowboardu.

WHIstler olympIc park – 130 km od Vancouver,

mieści się pod whistler, w callaghan Valley.

tu wytyczono trasy dla biathlonu i biegów

narciarskich oraz dwie skocznie, a to pozwala

na rozgrywanie tam kombinacji norweskiej.

WHIstler slIdIng centre – nowe centrum

saneczkarsko-bobslejowe. o nawierzchni toru

już podczas pierwszych testów mówiono, że pozwoli

osiągać znakomite czasy.

WHIstler creeksIde – wytyczono tu trasy

dla wszystkich konkurencji alpejskich.

WIoska olImpIjska W VancouVer – położona

w pobliżu centrum miasta jest obliczona

na 2, 5 tys. łóżek. wioska olimpijska w whistler

może pomieścić ok. 3 tys. osób.

WHIstler medal plaza – wytyczony niemal

w centrum miasteczka plac, na którym odbędą

się 42 wieczorne ceremonie medalowe. hu

FOTO: SZyMON SIKORA, © VANOC/COVAN, EAST NEWS

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 23


wywiad strategia

Wraz z rozWojem rynku kapItałoWego W polsce Rośnie skala Faktycznych

i właścicielskich powiązań pomiędzy działaJącymi na nim podmiotami gospodaRczymi

buduJąc silną gRupę

eneRgetyczną koRzystaJmy

z audytu część 1

WeWnętrznego

Michał wIZNer dyrektor

departamentu audytu wewnętrznego

w tauron polska energia

Tworzone są i rozbudowywane

grupy kapitałowe, które pomimo

ograniczeń wynikających

z obowiązujących postanowień

kodeksu spółek handlowych podejmują

starania zmierzające do ich integracji

i uwzględniania interesu grupy w sposobie

funkcjonowania poszczególnych,

tworzących ją podmiotów. Coraz częściej

starania te obejmują również audyt

wewnętrzny, którego znaczenie zaczyna

być dostrzegane przez zarządy.

W tym miejscu należy postawić sobie pytanie,

czy patrząc z perspektywy zarządu

spółki kapitałowej, warto poświęcać

czas tematyce audytu wewnętrznego,

skoro w okresie znacznego spowolnienia

gospodarczego wyzwań stojących przed

władzami spółek nie brakuje? Czy grupowy

audyt wewnętrzny znaczy to samo

dla zarządu spółki matki i spółek córek?

Czy warto w audyt wewnętrzny inwestować?

Jak go umocować, by stanowił

efektywne narzędzie służące interesom

grupy? Jakie problemy wiążą się z budowaniem

i funkcjonowaniem audytu wewnętrznego

w grupie kapitałowej?

24 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

Jacek KuCHeNBeKer

menedżer, dział zarządzania

Ryzykiem, deloitte

audyt: Pomocne narZędZie

dla ZarZądu

Te i inne kwestie stanowią podstawę dalszych

rozważań dotyczących audytu wewnętrznego

w kontekście funkcjonowania

grupy kapitałowej. Tezą wartą obrony

jest pogląd, że funkcja ta jest istotnym

czynnikiem służącym zapewnieniu efektywności

operacyjnej i kosztowej procesów

zachodzących w złożonej strukturze,

jaką jest grupa kapitałowa, realizacji

jej celów strategicznych i podnoszeniu

wartości podmiotów wchodzących

w jej skład. Prawidłowo umiejscowiony

i umocowany audyt wewnętrzny może

stanowić skuteczne narzędzie w rękach

zarządu spółki matki. Narzędzie to wykorzystywać

można w procesie budowy

grupy (analiza procesów biznesowych,

identyfikacja słabości itp.) oraz realizacji

wspólnej dla grupy strategii biznesowej

(przegląd prawidłowości realizacji zadań

powierzonych poszczególnym spółkom

grupy, szukanie słabości i przyczyn nieefektywności,

wąskich gardeł, a także

dokonywanie benchmarkingu w ramach

grupy w celu optymalizowania procesów).

Zarząd spółki matki potrzebuje takiego

właśnie instrumentu, który będzie

pomocny w zmaganiach o zapewnienie

maksymalizacji efektów płynących

z faktu funkcjonowania w ramach większej

grupy współpracujących i wzajemnie

uzupełniających się podmiotów.

W ten właśnie sposób podchodzi do roli

audytu wewnętrznego zarząd Tauron

Polska Energia SA. Władze tej spółki

przywiązują dużą wagę do zagwarantowania

właściwych podstaw dla funkcjonowania

grupowego audytu oraz

ukształtowania go w sposób pozwalający

na jego wykorzystanie na miarę

rozwijającej się intensywnie grupy kapitałowej.

utrudnienia ZwiąZane

Z tworZeniem

i funkcjonowaniem gruP

kaPitałowych

Wyjdźmy od problemów, z którymi borykają

się grupy kapitałowe zarówno

na etapie ich budowy, jak i bieżącego

funkcjonowania. Kiedy mówimy o grupie,

myślimy o wielu obszarach biznesowych,

wielomilionowych przychodach

i pracownikach liczonych w setkach

lub tysiącach osób. Wysoki wskaźnik

zatrudnienia oraz przychody sugerują

skomplikowane procesy, które je generują,

oraz różnego rodzaju ryzyko związane

z funkcjonowaniem takiej struktury.

Tak właśnie sytuacja przedstawia

się w Grupie Tauron zbudowanej wokół

energetycznego łańcucha wartości,

z uwzględnieniem spółek kapitałowych

realizujących działalność dodatkową

w ramach grupy.

Spółki stosują różne metody i podejście

w zmaganiach z niekończącą się listą

zagadnień, które pojawiają się w trak-

cie kształtowania grupy kapitałowej.

Realizują w tym celu szereg projektów

strategicznych, które służą integracji

grupy. Zawiązują zespoły skupiające

kompetentne osoby z poszczególnych

spółek, które wspólnie wypracowują

optymalne rozwiązania organizacyjno-

-procesowe. Zdarza się coraz częściej,

w tym również w przypadku Grupy Tauron,

że spółki sięgają w tym celu po audyt

wewnętrzny.

nowocZesny audyt

wewnętrZny

Wielokrotnie do tej pory przywoływaliśmy

audyt wewnętrzny. Wskazywaliśmy

na jego wagę i kierunki wykorzystania

w interesie grupy. Czy jednak wszyscy

rozumiemy samo pojęcie i rolę audytu

w sposób prawidłowy? Co znaczy audyt

wewnętrzny w nowoczesnym wydaniu?

W praktyce niestety audyt wewnętrzny

postrzegany jest jeszcze często przez

pryzmat funkcjonujących w polskich

przedsiębiorstwach od dawien dawna

komórek rewizji lub kontroli wewnętrznej.

Nie zawsze władze spółek dostrzegają

fakt, że w ciągu ostatnich kilku lat

rola osoby realizującej w organizacji

zadania kontroli instytucjonalnej ewoluowała.

Nie zawsze brały też aktywny

udział w tym procesie. Ewolucja, o której

FOTO: CORBIS

mowa, to droga od typowego kontrolera

do doradcy, od policjanta dozorującego

z doskoku poprawne naliczanie diet przy

rozliczaniu wyjazdów służbowych czy

czuwającego nad poprawnym przebiegiem

inwentaryzacji magazynu, do partnera

w prowadzeniu biznesu dla prezesa

i całego zarządu. Rozwój ten podyktowany

był koniecznością szerszego spojrzenia

na to, co dzieje się w firmie. Nie

tylko pod kątem pojedynczego zdarzenia

– transakcji, ale z szerszej perspektywy

– całego badanego procesu i całej

organizacji.

Dobrze przygotowany audytor, przyglądając

się przykładowo procesowi planowania

działań inwestycyjnych w spółce,

dąży do osiągnięcia tzw. helicopter view.

Rozmawiając o planach instalacji nowych

mocy wytwórczych, widzi również

proces budżetowania w całej grupie

kapitałowej, punkty styku z procesem

zakupowym materiałów niezbędnych

dla realizacji inwestycji, a nawet potrzeby

informacyjne rzecznika prasowego,

w szczególności w przypadku inwestycji

wrażliwych społecznie. Ponadto zadaniem

audytu wewnętrznego – jako elementu

ładu korporacyjnego (corporate

governance) – jest również zapewnienie

zarządu, a przede wszystkim właścicieli

(np. poprzez raportowanie do komitetu

audytu przy radzie nadzorczej), o tym,

że system kontroli wewnętrznej oraz

system zarządzania ryzykiem w organizacji

przyczynia się faktycznie do realizacji

założonych przez organizację celów

strategicznych.

Odnosząc powyższe stwierdzenia do

audytu wewnętrznego realizowanego

w odniesieniu do grupy spółek, przyjąć

należy, że z założenia powinien on blisko

współpracować z kadrą zarządzającą

i kierowniczą wszystkich podmiotów

ją tworzących. Tak zdefiniowana rola

audytora pozostaje w zgodności z obecnie

przygotowywanym projektem zmian

w KSH, którego postanowienia formułują

obowiązek uwzględniania zarówno

przez spółkę dominującą, jak i spółki zależne

interesu grupy spółek, obok własnych

interesów każdej z nich.

Tekst jest skróconą wersją artykułu,

który ukazał się w magazynie CEO

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 25


prawdy i mity

obnIżając energocHłonność gospodarkI w pogoni za baRdzieJ zaawansowanymi

kRaJami unii euRopeJskieJ, Jesteśmy mnieJ więceJ w połowie dRogi. polska pokonała JeJ łatwieJszą

część – teRaz będzie coRaz tRudnieJ

oszczędzanIe energII

tRzeba sFinansować

wojciech KwINTa

publicysta businessman.pl

Największe tempo podnoszenia

efektywności energetycznej

Polska notowała w połowie lat

90. ubiegłego wieku i przez

długie lata pozostawała europejskim liderem.

Nie da się jednak ukryć, że marnotrawstwo

i rabunkowa gospodarka

PRL-u ułatwiły zadania: wprowadzenie

mechanizmów rynkowych, zamykanie

nierentownych fabryk, czy prywatyzacja

prowadziły w praktyce do skokowego

obniżenia zużycia energii na jednostkę

PKB. Po okresie modernizacji przemysłu

kolejne oszczędności przyniosła

fala ociepleń budynków. Powoli jednak

czas szybkich zmian się kończy, a dalsze

oszczędności energii będą wymagały

inwestycji w różnych sektorach gospodarki.

A inwestycje wymagają finansowania.

PieniądZe na osZcZędności

Jedną z metod wymuszenia przedsięwzięć

na rzecz poprawy efektywności

energetycznej, a jednocześnie ich finansowania,

jest proponowany system

białych certyfikatów. Świadectwa otrzymają

ci, którzy jak najniższym kosztem

osiągną jak największe oszczędności.

Świadectwa skupi energetyka, a efektywnościowe

działania sfinansuje odbiorca,

który kupi droższą energię. Finansowanie

innych inwestycji zapewnią

wpływy z opłat zastępczych uiszczane,

jeśli zostanie umorzonych zbyt mało

(w stosunku do założonego celu) białych

certyfikatów. Tu także na końcu łańcucha

płatnikiem jest odbiorca energii. Kolejnym

impulsem wzrostowym będą konieczne

w energetyce inwestycje. Jeżeli

elektroenergetyka ma obniżyć energo-

26 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

energochłonność

gosPodarki

[kgoe/1000 euro Pkb]

1997 2002 2007

ue-27 204 185 169

niemcy 181 166 151

polska 632 469 400

chłonność (czy w jej przypadku elektrochłonność)

gospodarki, musi m.in. ograniczyć

straty przesyłowe i dystrybucyjne

i podnieść sprawność wytwarzania. Nie

da się tego osiągnąć bez kosztownych inwestycji

w infrastrukturę czy nowe moce

wytwórcze. Oczywiście rekompensatą

ma być niższe zużycie energii, choć nie

wiadomo, jaki będzie ostateczny bilans

dla odbiorców. Z drugiej strony – nie

ma innego wyjścia: biorąc pod uwagę

oszczędnościowe i środowiskowe cele

unijne, bez obniżenia energochłonności

polska gospodarka przestanie być

konkurencyjna. Problemy mogą mieć

te podmioty, które zdążyły już obniżyć

zużycie energii, i branże, które przeszły

etap modernizacji i już stosują możliwie

najbardziej oszczędne rozwiązania.

Szczególnie dotyczy to sektora energo-

Zużycie energii elektrycZnej

na osobę [kwh/rok]

kraj 1997 2002 2007

ue-27 4 900 5 365 5 742

niemcy 5 630 6 051 6 444

polska 2 496 2 542 2 993

chłonnego, jak hutnictwo czy przemysł

cementowy. Te branże mają już niewielkie

możliwości obniżenia zużycia energii,

nie skorzystają więc z dobrodziejstw

białych certyfikatów, a energię będą kupować

coraz drożej. Beneficjentami systemu

nie będą też mniejsze podmioty,

ponieważ ustawa premiuje duże przedsięwzięcia.

W takiej sytuacji pomógłby

Źródło: eurostat

Źródło: eurostat

inny system finansowania, niestety pominięty

w ustawowych rozważaniach.

może esco?

Mowa o finansowaniu inwestycji przez

stronę trzecią (TPF – Third Party Financing).

Inwestycję podejmuje firma określana

mianem ESCO (od Energy Service

Company lub Energy Saving Company).

Jest to podmiot wyspecjalizowany

w świadczeniu usług energetycznych,

który dostarcza rozwiązań technicznych,

organizacyjnych i finansuje przedsięwzięcie.

Gdy przedsięwzięcie przynosi

oszczędności, spadają rachunki za energię,

ale klient wciąż płaci jak dawniej.

Różnicę pobiera właśnie ESCO, pokrywając

koszty wdrożenia i realizując zyski.

W zależności od wartości inwestycji

i poziomu efektów może to trwać dość

długo. Tego rodzaju inwestycje często

realizuje się w formule BOT (build-operate-transfer):

ESCO prowadzi wszelkie

prace, zarządza instalacją w pewnym

okresie, a następnie przekazuje ją dotychczasowemu

właścicielowi. Istnieją

też modyfikacje tej formuły związane

np. z przedłużonym okresem zarządzania

obiektem przez operatora lub przejęciem

go na własność. W projektach

przygotowywanych z firmą ESCO na

ogół zawiera się umowę o efekt energetyczny.

Ryzyko to efekt energetyczny

– musi się pojawić, żeby ESCO otrzymała

należności. Zakres odpowiedzialności

takich podmiotów jest szeroki – od

finansowania przez realizację i odbiór po

monitorowanie zużycia energii i bieżącą

obsługę. Na Zachodzie firmy ESCO to

często wydzielone jednostki sektora publicznego.

Możliwe, że takie rozwiązanie

ułatwiłoby realizację planu podniesienia

efektywności energetycznej.

prace nad ustaWą

o efektyWnoścI

energetycznej tRwaJą

od lat, sam akt pRawny Jest

wciąż zmieniany i do dzisiaJ

nie udało się go uchwalić

Prawo ma wprowadzić m.in.

system białych certyfikatów

wspierających działania proefektywnościowe

– planowano

je jeszcze w 2006 r. Dziś debatujemy

nad jedenastą wersją ustawy i wciąż

nie milkną liczne głosy krytyczne.

Jednak kluczem do zakończenia prac

będzie porozumienie najważniejszych

graczy – Urzędu Regulacji Energetyki

i Ministerstwa Gospodarki, pomiędzy

którymi panują rozbieżności dotyczące

systemu certyfikacji forsowanego

przez ministerstwo. Skoro już wprowadzono

w Polsce inne systemy kolorowych

certyfikatów, wydaje się,

że należy wprowadzić je także jako

mechanizm wspierania oszczędnej

gospodarki energią. Jednak sama

ustawa tylko wprowadza mechanizmy

i prezentuje powinności – praktyczne

szczegóły zawierają rozporządzenia.

Na razie ministerstwo nie udostępniło

ich treści.

możemy sPoro

ZaosZcZędZić

Zakres działań określony w ustawie

jest dobry, ale niezwykle szeroki. Niestety,

trudno się w tym przypadku

odwoływać do doświadczeń innych

krajów – system białych certyfikatów

wprowadziły jedynie Włochy i Francja

oraz – w pewnym zakresie – Wielka

Brytania. Nigdzie też rozwiązania nie

są tak rozległe: najczęściej wspiera się

konkretne działania, przyjmuje konkretne

cele. Takie podejście oznacza

szeroką gamę metod wsparcia rozmaitych

działań proefektywnościowych,

za każdym razem analizując koszty

przedsięwzięć i ich efektywność.

U nas dominuje przekonanie, że rynek

sam wszystko rozwiąże i wyreguluje,

ale bez działań „pozaustawowych”

wiele nie osiągniemy. Wzrost efektywności

energetycznej gospodarki należy

stymulować, wykorzystując szeroką

podnoszenIe

efektyWnoścI

eneRgetyczneJ

to konieczność

paletę możliwych i sprawdzonych instrumentów.

To zresztą się dzieje – wystarczy

wskazać np. popularne premie

termomodernizacyjne. Zresztą w Polsce

można zaoszczędzić 20-30 proc.

zużywanej energii. Sama zmiana nawyków

i niewielkie lub średnie nakłady

inwestycyjne mogłyby znacznie

zmniejszyć energochłonność gospodarstw

domowych, przemysłu i transportu

w zakresie od 25 do nawet

40 proc. (w przypadku transportu).

W ciągu ostatnich 10 lat energochłonność

produktu krajowego brutto

zmniejszyła się w Polsce o 30 proc.

Bez ustawy o efektywności energetycznej

nie da się jednak tak działać.

Źródło: dr inż. Ryszard wnuk, wskaźniki efektywności energetycznej polskiej gospodarki w latach 1997-2007

Już widać, że maleje dynamika spadku

energochłonności przemysłu: w przyszłości

utrzymanie tempa poprawy

efektywności energetycznej nie będzie

łatwe.

ustawa PotrZebna,

choć skomPlikowana

Wprowadzenie w życie ustawy efektywnościowej

jest więc konieczne. Trzeba

jednak pamiętać, że system białych

certyfikatów jest dość skomplikowany.

Trudniej tu – niż w przypadku np. certyfikatów

zielonych – zmierzyć konkretny

efekt. Ustawa przewiduje, że skutki

dużych przedsięwzięć energooszczędnych

ocenią audyty powykonawcze.

Złożonym rozwiązaniem są planowane

przetargi. Ich idea jest sensowna: mają

prowadzić do jak największej oszczędności

energii jak najniższym kosztem.

Przetarg wygra ten, kto za osiągnięte

oszczędności oczekuje najmniejszej

liczby certyfikatów. W praktyce przetargi

to zawiłe przedsięwzięcie. Ale

spróbować trzeba – skomplikowane

rozwiązania też działają; ustawa o premiach

termomodernizacyjnych też nie

jest prosta, a od dłuższego czasu przynosi

bardzo dobre efekty. O tym, jakie

inwestycje oszczędnościowe zostaną

uznane za opłacalne przez podmioty

ubiegające się o certyfikaty, zadecyduje

cena białych świadectw, a tę wyznaczy

pułap przyjętej opłaty zastępczej.

Nie ma rozwiązań idealnych i dyskutowana

od lat ustawa też idealna nie

będzie. Wspiera przede wszystkim duże

inwestycje oszczędnościowe, nie wspo-

rocZne stoPy sPadku energochłonności w Polsce (w Proc.)

energochłonność

finalna

energochłonność

pierwotna

1990-2000 2000-2007 średnio 1990-2007

-4,1 -2,5 -3,5

-4,5 -2,8 -3,8

mina o ESCO – atrakcyjnym modelu

finansowania inwestycji energooszczędnych.

Dlatego nie obędzie się bez

instrumentów wsparcia wykraczających

poza jej ramy. A bez podniesienia

efektywności energetycznej gospodarki

Polska nie rozwiąże swoich problemów

związanych z bezpieczeństwem energetycznym,

nie wywiąże się z międzynarodowych

zobowiązań dotyczących

oddziaływania energetyki na środowisko,

nie podniesie konkurencyjności

gospodarki i komfortu życia ludzi.

dr inż. Ryszard Wnuk,

dyrektor Polsko-Japońskiego

Centrum Efektywności Energetycznej

KapE

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 27


wywiad energia inaczej

czy doczekamy takIcH czasóW, kiedy gazety obok komunikatów pogodowych

umieszczać będą pRognozy seJsmiczne? w polsce silne tRzęsienia ziemi nie występuJą,

ale dla kilkuset milionów ludzi na świecie taka inFoRmacJa byłaby na wagę życia

skały prężą sIę

do skoku

andrzej HOłDYS

publicysta „wiedzy i życia”

W

latach 70. XX w. sejsmolodzy

byli optymistami.

Sądzili, że przewidywanie

trzęsień ziemi jest możliwe.

Był to czas szybkich postępów

w poznawaniu budowy skorupy ziemskiej.

Potrzeba nam tylko więcej badań

– przekonywali. Jednak im więcej informacji

zbierano, tym bardziej komplikowała

się układanka sejsmiczna. Uskoki

tektoniczne – główne źródła zagrożenia

– zachowywały się w tak trudny do

przewidzenia i zrozumienia sposób, że

wśród badaczy zapanował pesymizm.

Uznano, że nie sposób nawet w przybliżeniu

ustalić, gdzie i kiedy skały w głębi

Ziemi znów się gwałtownie poruszą,

uwalniając w formie trzęsienia gigantyczne

ilości energii. Stopniowo przeważył

pogląd, że zjawisko jest chaotyczne

i nieprzewidywalne. Wielu sejsmologów

nadal tak uważa, jednak inni próbują

z tego oceanu informacji wyłowić jakąś

prawidłowość. Ostatnio coraz częściej

się to udaje.

Wiadomo oczywiście od dawna, gdzie

Ziemia trzęsie się najczęściej. Są to wąskie

strefy na lądach i morzach, gdzie

spotykają się wielkie płyty sztywnych

skał, mające grubość kilkudziesięciu

kilometrów. Na Ziemi jest kilkanaście

takich płyt – wszystkie przesuwają się

powoli, wprawiane w ruch przez ciepło

z wnętrza globu. W miejscach ich spotkań

trwa wieczna wojna – płyty zderzają

się, przesuwają, wślizgują jedna pod drugą.

Nie odbywa się to płynnie – sztywne

skały klinczują się, a naprężenia w nich

rosną. Tak gromadzi się energia, która

wcześniej czy później znajdzie ujście

w formie trzęsienia ziemi.

28 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

cZtery strefy aktywności

Na naszej planecie są cztery główne

strefy aktywności sejsmicznej. Pierwszą,

zwaną pierścieniem ognia, tworzą

lądy wokół Oceanu Spokojnego. Druga

ciągnie się od Morza Śródziemnego na

zachodzie po Indonezję na wschodzie.

Trzecia znajduje się w Afryce Wschodniej,

gdzie ziemia drży wzdłuż całego

Wielkiego Rowu Afrykańskiego, głównie

jednak w Etiopii i okolicach. Czwartą

strefę tworzą Karaiby, gdzie ostatnio

wystąpiło tragiczne w skutkach trzęsienie

ziemi na Haiti. Praktycznie w każdej

z tych stref można się spodziewać bardzo

silnego wstrząsu. W Europie zdarzają się

one regularnie we Włoszech, Grecji i na

Bałkanach, a także w niedalekiej Turcji.

Dziś wśród sejsmologów przeważa,

można rzec, realizm. Nikt nie oczekuje,

że uda się dokładnie wskazać moment

i lokalizację kolejnego wstrząsu. Można

jednak oszacować, jakie jest ryzyko wy-

wielkość wstrząsów sejsmicznych mierzy się

obecnie głównie według magnitudowej skali

Richtera i jej modyfikacji. skala ta opiera się

na pomiarze największych drgań gruntu zarejestrowanych

przez sejsmometry. każdy kolejny

stopień skali oznacza dziesięciokrotnie większą

amplitudę drgań, co przekłada się na 32 razy

większą porcję wyzwolonej energii sejsmicznej.

wstrząs o magnitudzie 9 jest zatem około

32 razy silniejszy od wstrząsu o magnitudzie 8,

i około tysiąca razy silniejszy od wstrząsu o magnitudzie

7.

FOTO: BE&W

stąpienia kataklizmu w kilku najbliższych

dekadach. Po raz pierwszy próbę taką

podjęli w 1997 r. trzej badacze: Ross

Stein, Geoffrey King i Jian Lin. Wszyscy

pracowali wtedy dla Służby Geologicznej

Stanów Zjednoczonych. Kilka

lat wcześniej odkryli ciekawe zjawisko

– analizując rozmieszczenie i następstwo

wstrząsów wzdłuż uskoku San Andreas

w Kalifornii, który zagraża m.in.

San Francisco, zauważyli, że energia

uwolniona podczas jednego wstrząsu

kumuluje się w innych miejscach, w których

ryzyko wstrząsu rośnie. Mierząc

naprężenie warstw skalnych, można

zidentyfikować te niebezpieczne miejsca

– dowodzili badacze. Trzynaście lat

temu swoją hipotezę wykorzystali do

opracowania prognozy dla tureckiego

miasta Izmit. W jego pobliżu przebiega

niezwykle groźny uskok anatolijski. Badacze

uznali, że w skałach po obu stronach

uskoku zgromadziło się mnóstwo

energii, co może się skończyć silnym

wstrząsem.

nie lekceważmy PrognoZ

Prognoza, oczywiście zlekceważona, dotyczyła

trzech najbliższych dekad, ale kataklizm

nastąpił znacznie wcześniej – 17

sierpnia 1999 r. W Izmicie zginęło 18 tys.

ludzi. Ale najgorsze może dopiero nastąpić.

Rok po tamtej katastrofie ci sami

badacze wydali ostrzeżenie dla Stambułu.

Część energii wyzwolonej podczas

wstrząsu w Izmicie przeniosła się w pobliże

dwunastomilionowej aglomeracji

nad Bosforem, także leżącej w pobliżu

uskoku anatolijskiego. Na podstawie pomiarów

naprężeń w skałach Ross i jego

towarzysze skalkulowali prawdopodobieństwo

wystąpienia wstrząsu o mocy

7 stopni w skali Richtera na 32 proc. do

2010 r. i aż na 62 proc. do roku 2030.

Niedawno sporządzono prawdopodob-

ny bilans takiego zdarzenia – zginęłoby

ok. 30-40 tys. ludzi, a straty materialne

sięgnęłyby 10-12 mld dolarów. Na razie

przyroda dała czas Stambułowi na zminimalizowanie

skutków kataklizmu.

Lista wielkich miast, które może powalić

trzęsienie ziemi, jest coraz dłuższa. Tylko

kilka z nich znajduje się w krajach wysoko

rozwiniętych. Zagrożone są m.in. San

Francisco, Ateny i Tokio. Ostatnie z nich

padło ofiarą żywiołu w 1923 r. – zmiótł

on z powierzchni dwie trzecie japońskiej

metropolii oraz sąsiednią Jokohamę.

Zginęło ponad 100 tys. ludzi. Zdaniem

sejsmologów, istnieje 35-40-proc. prawdopodobieństwo,

że podobny wstrząs

nastąpi przed rokiem 2035. Dziś oczywiście

Tokio jest znacznie lepiej przygotowane

do silnego wstrząsu. Znacznie

gorzej wygląda sytuacja w coraz liczniejszych

bieda-metropoliach Trzeciego

Świata. Ostrzeżenia sejsmologów nie

trafiają tam na podatny grunt. A miasta

te szybko pęcznieją, zatem liczba ofiar

będzie rosła. Ubogie i zacofane infrastrukturalnie

Haiti nie miało większych

szans w starciu z siłami natury.

nie tylko haiti

Naukowcy obawiają się, że któregoś

dnia wstrząs sejsmiczny może zabić nawet

pół miliona ludzi. W niebezpieczeństwie

znajdują się m.in.: stolica Iranu

– Teheran, stolica Ekwadoru – Quito,

stolica Nepalu – Katmandu, wiele miast

chińskich. żywioł wciąż czai się na Sumatrze

– po wstrząsie w grudniu 2004 r.,

który uruchomił zabójczą falę tsunami,

w uskokach przecinających wyspę

i okoliczne morza nadal jest mnóstwo

energii.

To samo dotyczy Himalajów i Karakorum.

Tragiczny wstrząs, który jesienią

2005 r. zabił w Kaszmirze blisko 80

tys. ludzi, przypomniał o tym regionie.

Himalajską ruletkę tektoniczną bada

od lat znany sejsmolog Roger Bilham

z University of Colorado w USA. Od lat

też ostrzega on, że średnio raz na tysiąc

lat w Himalajach następuje wstrząs setki

razy potężniejszy od tego, jaki zdarzył

się w Kaszmirze. W zasięgu owego

megatrzęsienia może się znaleźć któreś

z licznych wielomilionowych miast leżących

w dolinie Gangesu lub Indusu. Byle

jak zbudowane domy rozsypią się wtedy

jak domki z kart, a wąskie ulice, w których

zawsze panuje ścisk, zamienią się

w śmiertelne pułapki. Zdaniem Bilhama

ten moment szybko się zbliża. – Nie potrafię

podać jego daty, tak jak sadownik

nie umie przewidzieć, kiedy dokładnie

spadnie z drzewa konkretne jabłko,

choć gołym okiem widać, że nastąpi to

wkrótce, bo owoc już dojrzał. Tak samo

Himalaje dojrzały już do następnego kataklizmu.

Oby tylko w pobliżu nie było

wielkiego miasta – mówi naukowiec.

FOTO: EAST NEWS

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 29


wydarzenia

W obecnym sezonIe zImoWym zaInauguroWana została zakRoJona na szeRoką

skalę akcJa pRomocJi i RozwoJu polskiego naRciaRstwa alpeJskiego. to pRoJekt tauRon pRo ski

(www.tauRonpRoski.pl), któRego sponsoRem geneRalnym Jest tauRon polska eneRgia

z myślą o medalacH

W soczI

Został on opracowany przez

Andrzeja Bachledę-Curusia,

najlepszego w dziejach polskiego

narciarstwa alpejczyka,

oraz Janusza Stańczyka z firmy Sudety

IT w Szklarskiej Porębie, realizatora projektów

marketingowych o randze ogólnopolskiej

i międzynarodowej. Współorganizatorami

projektu są Polski Związek

Narciarski oraz Family Cup, organizator

największego w Polsce cyklu imprez narciarskich

dla amatorów.

Założeniem projektu jest nie tylko promocja

narciarstwa alpejskiego, wzrost konku-

rencyjności polskich ośrodków narciarskich,

ale przede wszystkim podniesienie

poziomu polskiego narciarstwa alpejskiego

do rangi europejskiej. Mimo że

uprawianie narciarstwa deklaruje ponad

trzy miliony Polaków, nasi zawodnicy nie

są zaliczani do europejskiej czołówki.

Przykład? W Vancouver reprezentuje nas

tylko jedna zawodniczka, Agnieszka Gąsienica-Daniel!

Autorzy projektu pytają

więc: Czy w tak licznej grupie naprawdę

nie można znaleźć narciarskich talen-

30 polska EnErGIa nr 2 (16)/2010

Być może w tej grupie nastoletnich narciarzy są medaliści olimpijscy zimowych igrzysk w Soczi 2014.

Przynajmniej takie są główne założenia i nadzieje organizatorów programu Tauron Pro Ski

tów? Obok drukujemy związany z tym

apel „Ałusia” do polskich narciarzy.

tauron energy ski cuP

Chcąc wspomóc działania szkoleniowe

i wykreować tę grupę młodych narciarzy,

w których warto inwestować, Andrzej

Bachleda stworzył autorski program pod

nazwą Tauron Energy Ski Cup. Jego adresatami

są uprawiający narciarstwo alpejskie

młodzi zawodnicy (urodzeni w latach

1995-1998). Zawody dla tej grupy narciarzy

organizowane będą we współpracy

ze Szkołami Mistrzostwa Sportowego

(koordynatorem i liderem będzie w tym

zakresie Szkoła Mistrzostwa Sportowego

w Zakopanem) oraz Polskim Związkiem

Narciarskim.

Celem projektu jest wyłonienie grupy

młodych zawodników, która będzie miała

odpowiednie warunki do doskonalenia

swoich umiejętności narciarskich. Dzięki

udziałowi w zawodach i szkoleniach powinni

oni w przyszłości zdobywać laury na

arenie krajowej i międzynarodowej. Istotą

projektu jest objęcie patronatem mło-

dzieży w wieku 14-15 lat, która stoi przed

wyborem drogi osobistego i sportowego

rozwoju. Z wieloletniego doświadczenia

wynika, że tylko właściwe pokierowanie

uzdolnionymi sportowo nastolatkami,

odpowiedni tryb ich szkolenia, udział

w licznych zawodach (rywalizacja klubowa

i indywidualna) pozwalają na wykreowanie

zawodników osiągających dobre

wyniki sportowe.

Zawody Tauron Energy Ski Cup organizowane

będą kolejno w Krynicy Górskiej,

Szczyrku, Czarnej Górze i Zakopanem,

gdzie w kwietniu rozegrany zostanie finał.

tauron family cuP

Projekt Tauron Pro Ski obejmuje też

Tauron Family Cup, imprezę narciarską

o 15-letniej tradycji. Uczestnikami zawodów

są narciarze amatorzy nieklasyfikowani

w zawodach organizowanych

przez Polski Związek Narciarski (PZN).

Jej celem jest promocja narciarstwa alpejskiego,

biegowego i snowboardu i jest

ona dedykowana całym rodzinom (stąd

nazwa Family Cup). Popularność i ranga

FOTO: SUDETy IT STATUS

imprezy (Mistrzostwa Polski Amatorów)

przysparza jej wielu partnerów medialnych.

Od lat imprezie patronuje prezydent

RP oraz minister sportu i turystyki.

Tauron Family Cup to 18 regionalnych edycji

organizowanych w popularnych ośrod-

kach narciarskich od Suwalszczyzny,

przez Wyżynę Lubelską, po Sudety i Beskidy.

Szczegółowe informacje można

znaleźć na stronie www.familycup.pl.

Wsparcie, jakiego udziela Tauron Polska

Energia dla rozwoju narciarstwa alpejskiego

w Polsce, może sprawić, że nasi

alpejczycy zajmą dobre lokaty na olimpiadzie

w Soczi.

ZakoPane, 14 stycZnia 2010:

ZacZynamy!

W dniu 14 stycznia zainaugurowano pierw-

szą edycję zawodów z cyklu Tauron Energy

Ski Cup. Zawody poprowadził i nadzorował

Andrzej Bachleda-Curuś.

W przeddzień zawodów odbyło się spotkanie

organizacyjne z trenerami i opiekunami

młodzieży trenującej w klubach

sportowych w całej Polsce. W Zakopanem

spotkali się nastoletni zawodnicy

z 18 klubów: KS AZS Zakopane, KN

Gondola Krynica, WKN Warszawa, Klub

Sportowy Śnieżka, Klub Sportowy SZRE-

NICA, MKS Skrzyczne – JSS Szusujmy,

KS Beskidy, MKS Skrzyczne Szczyrk,

UKS Szóstka Kłodzko, MUKS „Śmig” Zakopane,

KN Magura P&P Gorlice, UKN

Laworta, KN Siepraw – SKI, SNA Ski-Team,

KS FIRN Zakopane, SRS Czantoria

Ustroń, KS Narciarnia oraz Narciarskiego

Klubu Sportowego.

Podczas spotkania z Andrzejem Bachledą

oraz Andrzejem Goetlem, kierownikiem

zawodów, sędzią i obserwatorem

w międzynarodowych zawodach z ramienia

PZN-u, trenerzy konsultowali

odeZwa do narciarZy

drodzy narciarze!

podobno stanowimy skromną, ponadtrzymilionową

garstkę, złączoną wspólnymi przeżyciami,

radościami, emocjami, które wraz z zimą

dają nam góry i narty. nowa sytuacja w polsce

i wspólna europa otworzyły przed nami wszelkie,

kiedyś niedostępne możliwości narciarskie.

Jednak dla nas, polaków, nasze polskie góry są

nam najbliższe, stąd po nich najczęściej zjeżdżamy,

poza przyjemnością poprawiając nasze

umiejętności. od kiedy istnieje sport i związane

z nim przeżycia, bardzo często, z pewną dumą

utożsamiamy się z naszymi najlepszymi, ich wyniki

znacznie wpływają na nasze samopoczucie,

a młodzież ma wzór do naśladowania.

tymczasem na naszym wspólnym, zjazdowym

podwórku pusto.

Ja, abc, już od lat nestor narciarstwa, ciągle

przedstawiany jestem jako najlepszy polski alpejczyk.

z jednej strony odczuwam resztki satysfakcji,

z drugiej gdzieś mi sportowo głęboko wstyd

za nas, za tak wielką rzeszę narciarską, która

przez tyle lat nie wytworzyła kolejnych moich

następców.

najwyższa pora, żeby poza gortatem, kubicą,

majewskim, Radwańską, z których tak jesteśmy

dumni, pojawili się alpejczycy u boku małysza czy

Justyny kowalczyk. Jestem gotów do wspólnej

akcji, teraz pora na was, moi drodzy!

andrzej bachleda-curuś

zapisy regulaminu. Wielokrotnie wyrażali

swoje zadowolenie z wprowadzenia

podczas zawodów Tauron Energy Ski

Cup, widowiskowego slalomu równoległego.

Jest to wciąż rzadko spotykany

sposób wyłaniania zwycięzcy zawodów,

dostarczający wielu emocji zawodnikom

i kibicom.

Slalomowa trasa wytyczona na stokach Ośrodka Narciarskiego Harenda w Zakopanem wymagała

od młodych zawodników wykazania się najwyższymi umiejętnościami i dobrą techniką

FOTO: BE&W

FOTO: SUDETy IT STATUS

Wieczorem odbyła się konferencja prasowa

z udziałem mediów lokalnych i regionalnych.

Poprowadził ją Andrzej Bachleda-

-Curuś, który opowiedział o założeniach

projektu. Wsparł go przedstawiciel Grupy

Tauron Daniel Iwan. Starosta zakopiański

Andrzej Gąsienica-Makowski wyraził nadzieję,

że polskie narciarstwo alpejskie ma

wreszcie szansę w Tauronie na poważnego

partnera w wieloletnim projekcie szkoleniowym

młodzieży.

Do startu dopuszczono w każdej grupie

wiekowej 16 zawodników z najlepszymi

wynikami, czyli 64 osoby. Od wczesnych

godzin porannych, 14 stycznia, kilkunastoosobowa

ekipa techniczna przygotowywała

trasę zawodów w Ośrodku

Narciarskim Harenda, wyznaczając i zabezpieczając

tor slalomu.

Eliminacje, które miały wyłonić ósemki

zawodników startujące w finałowym slalomie

równoległym, przebiegły sprawnie

i bezpiecznie. Do bardziej niebezpiecznych

sytuacji dochodziło w finale, ale

i stawka była wysoka.

Zawody w Zakopanem wyłoniły szesnastkę

najszybszych i najsprawniejszych młodych

zawodników, którzy zmierzą się ponownie

w finale imprezy Tauron Energy Ski Cup

18 kwietnia w Zakopanem. Wszyscy otrzymali

pamiątkowe dyplomy oraz nagrody

finansowe. Jako pierwsi smak zwycięstwa

w Tauron Energy Ski Cup poczuli: Marika

Cąkała z WKN Warszawa, Jędrzej Jasiczek

ze SNA Ski-Team Zakopane, Katarzyna

Wąsek z klubu SRS Czantoria Ustroń oraz

Andrzej Dziedzic z WKN Warszawa.

W organizację imprezy zaangażowało się

wielu znanych podhalańczyków, jak Kazimierz

Korzeniowski, delegat techniczny

zawodów i wieloletni kierownik kolejki na

Kasprowy Wierch, znakomita narciarka

alpejska, olimpijka i trenerka Małgorzata

Tlałka oraz Jerzy „Pirat” Woyna-Orlewicz,

wielokrotny mistrz Polski w narciarstwie

alpejskim.

Następne zawody zaplanowano na 18 lutego

2010 na terenie ośrodka narciarskiego

Czarna Góra w Stroniu Śląskim.

(ESz)

ZaPrasZamy na finały

tauron Pro ski

famIly cup – 5-7 maRca; wieRchomla

tauron energy skI cup – 18 kwietnia;

zakopane; kaspRowy

polska EnErGIa nr 2 (16)/2010 31

More magazines by this user
Similar magazines