21.04.2021 Views

Installatie en Bouw 02 202

  • No tags were found...

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

2<br />

INSTALLATIE&BOUW<br />

NUMMER 2 - 2<strong>02</strong>1<br />

april - mei<br />

installatie<strong>en</strong>bouw.nl<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

INSTALLATIE&BOUW PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL<br />

FRISSE SCHOLEN | BRANDPREVENTIE EN BRANDVEILIGHEID | LITTLE C ROTTERDAM


De zorgeloze warmtepomp<br />

Het begint bij Nefit Bosch<br />

Zorgeloos aan de slag met hybride warmtepomp<strong>en</strong>?<br />

En direct uw kans<strong>en</strong> pakk<strong>en</strong>? Wij help<strong>en</strong> u.<br />

Van ontwerp tot <strong>en</strong> met nazorg. Relax, met ons<br />

5-stapp<strong>en</strong>plan staat u er niet alle<strong>en</strong> voor.<br />

Nefit Bosch Compress 7400i 5 B<br />

Consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>bond test 12/2<strong>02</strong>0<br />

nefit-bosch.nl/hybride-plus


Intellig<strong>en</strong>te <strong>en</strong>ergiemeters<br />

Energiebesparing<br />

voor de klant<br />

Of je nu de opbr<strong>en</strong>gst van zonne pa nel<strong>en</strong> inzich te lijk wil mak<strong>en</strong> of<br />

<strong>en</strong>er gie ver bruik in e<strong>en</strong> dyna mi sche produc tie om ge ving wil met<strong>en</strong>.<br />

Hager meters zijn ontworp<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> vari atie aan toepas sing<strong>en</strong>.<br />

Woningbouw, kantor<strong>en</strong>, hotels, show rooms of indu strie pand<strong>en</strong>: de<br />

<strong>en</strong>er gie me ters voel<strong>en</strong> zich overal op hun gemak <strong>en</strong> lever<strong>en</strong> nauw keurige<br />

infor matie.<br />

Door het uitwis sel<strong>en</strong> van data met e<strong>en</strong> <strong>en</strong>er giema na ge m<strong>en</strong>t sys teem<br />

kunn<strong>en</strong> gebrui kers hun verbruik nog nauw let t<strong>en</strong>der in de gat<strong>en</strong> houd<strong>en</strong>.<br />

Je kiest zelf hoe je de meter aansluit op e<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiemanagem<strong>en</strong>tsysteem:<br />

via puls, M-Bus, Modbus- of e<strong>en</strong> KNX-interface.<br />

De meters van Hager zijn geavanceerd <strong>en</strong> ze bespar<strong>en</strong> instal la teurs<br />

waar de volle instal la tie tijd. Onder andere 3-fase directe meters tot 3x 125<br />

A <strong>en</strong> de compacte typ<strong>en</strong> 3 x 1-fase 80 A in één behuizing zorg<strong>en</strong> voor<br />

ruimtebesparing <strong>en</strong> installatiegemak.<br />

hg.news/<strong>en</strong>ergiemeters-ib<br />

Voor elke<br />

toepassing e<strong>en</strong><br />

geschikte<br />

<strong>en</strong>ergiemeter


AIRCONDITIONING<br />

Duurzaam, gasloos <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergie-efficiënt.<br />

LUCHTKANALEN<br />

Complete klimaatinstallaties op maat.<br />

LUCHTTECHNIEK<br />

TROX voorraadhouder: voor 14.00 uur<br />

besteld, morg<strong>en</strong> in huis.<br />

De Schilt bedrijv<strong>en</strong> zijn totaalspecialist<strong>en</strong> in binn<strong>en</strong>klimaat <strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> comfortabel klimaat in de meest<br />

uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de situaties. De drie bedrijv<strong>en</strong> Schilt Airconditioning, Schilt Luchtkanal<strong>en</strong> <strong>en</strong> Schilt Luchttechniek<br />

vull<strong>en</strong> elkaar perfect aan om voor u de totale klimaatinstallatie te verzorg<strong>en</strong>. Wij gelov<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> gezond <strong>en</strong> prettig<br />

leef- <strong>en</strong> werkklimaat voor iedere<strong>en</strong>!<br />

ONZE MERKEN<br />

CERTIFICERINGEN<br />

ENERGIEWEG 29 | MEERKERK | (0183) 35 25 44 | WWW.SCHILTBEDRIJVEN.NL |


UITGAVE<br />

2<br />

VOORWOORD<br />

Sam<strong>en</strong> werk<strong>en</strong> aan Frisse Schol<strong>en</strong><br />

Je herinnert je vast nog wel de klimaatomstandighed<strong>en</strong> in je oude schoolgebouw: muf, bedompt <strong>en</strong> broeierig, met als belangrijkste oorzaak e<strong>en</strong><br />

slechte luchtkwaliteit. Inmiddels wet<strong>en</strong> we dat e<strong>en</strong> gebrek aan v<strong>en</strong>tilatie <strong>en</strong> e<strong>en</strong> te hoog CO 2<br />

-gehalte leid<strong>en</strong> tot verminderde leerprestaties, conc<strong>en</strong>tratieverlies,<br />

hoofdpijn, vermoeidheid <strong>en</strong> – als gevolg daarvan – e<strong>en</strong> verhoogd ziekteverzuim. E<strong>en</strong> verslechterde luchtkwaliteit begint al bij<br />

e<strong>en</strong> ppm (parts per million) bov<strong>en</strong> de 800; e<strong>en</strong> waarde die in de klaslokal<strong>en</strong> van vandaag nog te vaak <strong>en</strong> te veel wordt overschred<strong>en</strong>. Voor deze<br />

<strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> uitgave hebb<strong>en</strong> we zelfs e<strong>en</strong> voorbeeldproject gevond<strong>en</strong> waar de ppm-conc<strong>en</strong>traties ’s zomers kond<strong>en</strong> oplop<strong>en</strong> tot > 3.000!<br />

Waarom we de CO 2<br />

-conc<strong>en</strong>traties in klaslokal<strong>en</strong> laag moet<strong>en</strong> houd<strong>en</strong>, spreekt inmiddels voor zich. Als het CO 2<br />

-gehalte te hoog oploopt namelijk,<br />

wordt de uitgeademde lucht van leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> onderwijz<strong>en</strong>d personeel onvoldo<strong>en</strong>de ververst. We zitt<strong>en</strong> dan letterlijk in elkaars adem. Met<br />

name in luchtdichte, goed geïsoleerde <strong>en</strong> slecht of niet gev<strong>en</strong>tileerde ruimtes is dit dagelijks aan de orde. E<strong>en</strong> ongew<strong>en</strong>ste situatie, zeker in<br />

deze coronatijd, omdat dit zorgt voor e<strong>en</strong> verhoogde kans op virusverspreiding. Wie het nieuws de afgelop<strong>en</strong> wek<strong>en</strong> heeft gevolgd, moet inmiddels<br />

hebb<strong>en</strong> vernom<strong>en</strong> dat de overdracht van aerosol<strong>en</strong> één van de drie transmissieroutes van corona is. De Federation of European Heating,<br />

V<strong>en</strong>tilation and Air Conditioning Associations (REHVA) beveelt in het docum<strong>en</strong>t ‘Guidance for Schools’ daarom e<strong>en</strong> drempelwaarde van 800<br />

ppm CO 2<br />

in klaslokal<strong>en</strong> aan, voordat alle ram<strong>en</strong> <strong>en</strong> deur<strong>en</strong> geop<strong>en</strong>d moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Aerosol<strong>en</strong> verspreid<strong>en</strong> zich in e<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong> ruimte binn<strong>en</strong><br />

twee tot drie minut<strong>en</strong> overal. Dit betek<strong>en</strong>t dat één besmet persoon in de klas voldo<strong>en</strong>de is om al zijn/haar klasg<strong>en</strong>ootjes te besmett<strong>en</strong>. Met of<br />

zonder mondkapje <strong>en</strong> met of zonder 1,5 meter afstand te houd<strong>en</strong>. Maar ook wanneer we de pandemie onder controle krijg<strong>en</strong>, blijft inzicht in<br />

<strong>en</strong> verlaging van de CO 2<br />

-conc<strong>en</strong>traties belangrijk.<br />

Ook in Nederland is de aandacht voor v<strong>en</strong>tilatie op schol<strong>en</strong> inmiddels fors gesteg<strong>en</strong>. In oktober vorig jaar kwam het Landelijk Coördinatieteam<br />

V<strong>en</strong>tilatie op Schol<strong>en</strong> met de eindrapportage ‘Beeld van v<strong>en</strong>tilatie op schol<strong>en</strong> in het funder<strong>en</strong>d onderwijs in Nederland’. Eén van de adviez<strong>en</strong><br />

in dit rapport is om ‘leslokal<strong>en</strong> te voorzi<strong>en</strong> van CO 2<br />

-meters’. In deze uitgave van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong> we verschill<strong>en</strong>de oplossing<strong>en</strong><br />

voor u. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> vertell<strong>en</strong> diverse experts over hoe we onze klaslokal<strong>en</strong> fris kunn<strong>en</strong> houd<strong>en</strong>, zodat het welzijn van leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> leerkracht<strong>en</strong><br />

verhoogt, de kwaliteit van lesgev<strong>en</strong> to<strong>en</strong>eemt <strong>en</strong> de prestaties van leerling<strong>en</strong> verbeter<strong>en</strong>.<br />

Zijn het dan alle<strong>en</strong> Frisse Schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie die deze keer de klok slaan? Zeker niet. In deze uitgave bested<strong>en</strong> we ook uitgebreid aandacht<br />

aan brandprev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> brandveiligheid, software, vloerverwarming, warmtepomp<strong>en</strong>, waterbehandeling <strong>en</strong> verlichting. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we<br />

weer e<strong>en</strong> aantal mooie project<strong>en</strong> voor u verzameld, zoals de nieuwbouw van Little C in Rotterdam, de Grotius tor<strong>en</strong>s in D<strong>en</strong> Haag <strong>en</strong> SHARE<br />

in Hoofddorp. Ik w<strong>en</strong>s u weer veel leesplezier!<br />

Lieke van Zuilekom


INSTALLATIE&BOUW<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK,<br />

KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

COLOFON<br />

Jaargang 8 • nummer 2 • 2<strong>02</strong>1<br />

Verschijnt 6 x per jaar<br />

ISSN 2214-4196<br />

UITGEVER<br />

Schatbeurderlaan 6<br />

Postbus 249, 6000 AE Weert<br />

+31 495 45 00 95<br />

info@louwersmediagroep.nl<br />

louwersmediagroep.nl<br />

18<br />

EINDREDACTIE<br />

Lieke van Zuilekom<br />

REDACTIETEAM<br />

Tim van Dorst<strong>en</strong>, Tjerk van Duin<strong>en</strong>, Chris Elbers, Roel<br />

van Gils, Desiree P<strong>en</strong>nings <strong>en</strong> Lieke van Zuilekom<br />

BLADMANAGERS<br />

Ayyoub H<strong>en</strong>jaly<br />

a.h<strong>en</strong>jaly@louwersmediagroep.nl<br />

Yakup Yalcin<br />

y.yalcin@louwersmediagroep.nl<br />

SECRETARIAAT<br />

Manuela Dep<strong>en</strong>brock,<br />

Sandra Reijnders<br />

ADVERTENTIES<br />

wetransfer.com<br />

Onder vermelding van naam <strong>en</strong> uitgave<br />

traffic@louwersmediagroep.nl<br />

ABONNEMENTPRIJS<br />

Nederland: € 63,00 per jaar excl. BTW<br />

Buit<strong>en</strong> Nederland: € 99,00 per jaar excl. BTW<br />

ABN AMRO<br />

IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67<br />

BIC ABNANL2A<br />

t.n.v. Louwers Mediagroep<br />

o.v.v. <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> magazine<br />

Informatie over abonnem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>:<br />

+31 495 45 00 95<br />

ADRESWIJZIGINGEN<br />

Schriftelijk t<strong>en</strong>minste drie wek<strong>en</strong> voor verhuizing<br />

naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland<br />

OPZEGGINGEN<br />

Indi<strong>en</strong> twee maand<strong>en</strong> voor het verstrijk<strong>en</strong> van de<br />

abonnem<strong>en</strong>tsperiode ge<strong>en</strong> schriftelijk bericht van<br />

op zegging is ontvang<strong>en</strong>, wordt het abonnem<strong>en</strong>t<br />

auto matisch met e<strong>en</strong> jaar verl<strong>en</strong>gd.<br />

DOELGROEP<br />

Verspreiding vindt plaats via abonnem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> via<br />

gerichte distributie in controlled circulation aan<br />

adviesbureaus architect<strong>en</strong>, aannemers, installateurs,<br />

geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, grote industriële organisaties, opdrachtgevers,<br />

projectontwikkelaars, zorginstelling<strong>en</strong>, woningbouwver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong><br />

(semi-)overheidsinstelling<strong>en</strong>,<br />

brancheorganisaties <strong>en</strong> toeleveranciers.<br />

VORMGEVING/ART DIRECTION<br />

studio@louwersmediagroep.nl<br />

DRUKWERK<br />

Drukkerij H<strong>en</strong>drix, Peer<br />

Niets uit deze uitgave mag word<strong>en</strong> overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> of verm<strong>en</strong>igvuldigd<br />

zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever <strong>en</strong> zonder<br />

bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze <strong>en</strong> naar<br />

beste wet<strong>en</strong> is sam<strong>en</strong>gesteld kunn<strong>en</strong> uitgever <strong>en</strong> auteurs op ge<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>kele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie.<br />

Zij aanvaard<strong>en</strong> dan ook ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele aansprakelijkheid voor<br />

schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handeling<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>/of beslissing<strong>en</strong> die gebaseerd zijn op deze informatie.<br />

Oplossing<strong>en</strong> die indruk mak<strong>en</strong>… 8<br />

Toegangscontrolesysteem voor woningcorporatie zorgt voor gemak én veiligheid 10<br />

Bijna <strong>en</strong>ergi<strong>en</strong>eutrale Beroepscampus is mooi visitekaartje voor Ve<strong>en</strong>se totaalinstallateur 14<br />

Gezond <strong>en</strong> comfortabel binn<strong>en</strong>klimaatpakket voor nieuwe Beroepscampus 16<br />

COVID-19 <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> 20<br />

De P<strong>en</strong>: ‘Duurzaam ondernem<strong>en</strong> gaat verder dan onze uitstoot verminder<strong>en</strong>’ 22<br />

‘Compact <strong>en</strong> stil zijn de toverwoord<strong>en</strong>’ 24<br />

THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

‘Geld alle<strong>en</strong> is ge<strong>en</strong> garantie voor e<strong>en</strong> Frisse School’ 26<br />

De kracht van anticiper<strong>en</strong> 28<br />

Plug-and-play luchtreinigers voor e<strong>en</strong> gevoel van veiligheid 30<br />

Ook Diamantlaan naar Frisse Schol<strong>en</strong> klasse B 32<br />

Slimme CO 2<br />

-meters gekoppeld aan krachtige luchtreinigers kunn<strong>en</strong> de luchtkwaliteit<br />

binn<strong>en</strong>shuis bewak<strong>en</strong> <strong>en</strong> verbeter<strong>en</strong> 36<br />

In e<strong>en</strong> handomdraai e<strong>en</strong> akoestisch plafond 38<br />

Klimaatoptimalisatie in gebouw<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> duurzame manier 40<br />

De slimme CO 2<br />

-meter vertelt het jou! 42<br />

Lucht zuiver<strong>en</strong> op elke schaal 44<br />

‘Prioriteit was e<strong>en</strong> gezond binn<strong>en</strong>klimaat’ 46<br />

Schone veilige lucht in e<strong>en</strong> handomdraai 50<br />

Bewust kiez<strong>en</strong> voor dec<strong>en</strong>traal v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> 52<br />

Ler<strong>en</strong> V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> met gratis lespakket voor basisschol<strong>en</strong> 55<br />

Altijd bewust van uw binn<strong>en</strong>klimaat 56<br />

Betere leerprestaties dankzij e<strong>en</strong> goede akoestiek 58<br />

Stekerbare verlichting voor grootste digitale toetslocatie 60<br />

Toekomstbest<strong>en</strong>dig IoT-lichtmanagem<strong>en</strong>tsysteem 64<br />

THEMA BRANDPREVENTIE EN BRANDVEILIGHEID<br />

34 56<br />

Rookmelders volg<strong>en</strong>d jaar ook verplicht voor de bestaande bouw 66<br />

Instapmanchet voor de W-installateur <strong>en</strong> brandwer<strong>en</strong>dheidspecialist<strong>en</strong> 70<br />

Gemak voor de installateur is na 20 jaar nog steeds de kracht 72<br />

Hoogwaardig comfort in e<strong>en</strong> historische omgeving 74<br />

‘Comfort, <strong>en</strong>ergiezuinigheid én installatiegemak gaan perfect hand in hand’ 76<br />

‘Wie investeert in de toekomst, kiest voor propaan’ 80


INHOUD<br />

86<br />

98 120<br />

158<br />

Bereikbaar <strong>en</strong> bruikbaar sanitair voor iedere<strong>en</strong> 82<br />

Drie belangrijke tr<strong>en</strong>ds in de badkamer- <strong>en</strong> keuk<strong>en</strong>branche 84<br />

Koperwerk op locatie 88<br />

Woon-/werkgebouw<strong>en</strong> Little C zijn <strong>en</strong>ergiezuinig <strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> van de nieuwste techniek<strong>en</strong> 90<br />

Slimme sanitaire techniek<strong>en</strong> voor Little C 92<br />

Geluidloos comfort voor Little C 94<br />

Plug & play, futureproof, krachtig <strong>en</strong> flexibel 96<br />

Klimaatsystem<strong>en</strong> prester<strong>en</strong> optimaal in nieuwe kantoor Perfectkeur 100<br />

E<strong>en</strong>voudig installer<strong>en</strong> met geïntegreerd M 2 5 schroefdraad 1<strong>02</strong><br />

Snel, efficiënt <strong>en</strong> volledig digitaal 112<br />

Prefab sets in Revit dankzij BIM consultancy 114<br />

Br<strong>en</strong>g buit<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> 118<br />

Nu ook geleiders verbind<strong>en</strong> in de doorgaande richting, zonder gereedschap 120<br />

Sam<strong>en</strong> klaar voor de markt van morg<strong>en</strong> 124<br />

SHARE eerst virtueel <strong>en</strong> daarna in werkelijkheid gebouwd 129<br />

Nederland gaat de hoogte in 130<br />

Duurzame <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinige techniek<strong>en</strong> voor nieuwbouw Van Cran<strong>en</strong>broek 134<br />

Maatwerk verdeelkast<strong>en</strong> 136<br />

LED verlichtingssysteem past zich aan elke locatie aan 138<br />

E<strong>en</strong> waardevolle uitbreiding voor de stad én e<strong>en</strong> toonbeeld van sam<strong>en</strong>werking 140<br />

Totaaloplossing<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> gezond <strong>en</strong> comfortabel binn<strong>en</strong>klimaat 142<br />

‘We do<strong>en</strong> niet aan symptoombestrijding’ 146<br />

Modulaire geluidsscherm<strong>en</strong> voor buit<strong>en</strong>units 148<br />

Prefab vloer<strong>en</strong> met vloerverwarming 150<br />

Houd uw installatie in topconditie! 152<br />

Kwaliteit door k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> innovatie 154<br />

E<strong>en</strong> nieuw landmark voor Groning<strong>en</strong> 156<br />

Hoogbouwcomplex House of Groning<strong>en</strong> comfortabel dankzij dec<strong>en</strong>trale toepassing 158<br />

Prefab W-installatie voor Atlas & House of Groning<strong>en</strong> 160<br />

Elektrische verwarming met koolstof als alternatief voor de warmtepomp 162<br />

Aanvull<strong>en</strong>de technologische compet<strong>en</strong>ties <strong>en</strong> e<strong>en</strong> betere toegang tot de Nederlandse markt 164<br />

Duurzame warmte <strong>en</strong> koude opslag (WKO) voor Haagse woontor<strong>en</strong>s 166<br />

Duurzaamheid <strong>en</strong> veiligheid voorop bij Grotius D<strong>en</strong> Haag 168<br />

Dé oplossing voor het betrouwbaar met<strong>en</strong> van luchtkwaliteit 170<br />

Instalatiepartners 174<br />

2<br />

INSTALLATIE&BOUW PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL<br />

INSTALLATIE&BOUW<br />

NUMMER 2 - 2<strong>02</strong>1<br />

april - mei<br />

installatie<strong>en</strong>bouw.nl<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

FRISSE SCHOLEN | BRANDPREVENTIE- EN VEILIGHEID | LITTLE C ROTTERDAM<br />

Cover: Klimaatgroep Holland<br />

Blijf gratis <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig op de<br />

hoogte van het laatste nieuws.<br />

Volg ons op social media <strong>en</strong> meld<br />

je aan voor onze nieuwsbrief!<br />

installatie<strong>en</strong>bouw.nl


OPLOSSINGEN DIE INDRUK MAKEN…<br />

Bij het ontwerp, de installatie <strong>en</strong> het onderhoud van verwarmings- <strong>en</strong> koelinstallaties word<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige systeemproblem<strong>en</strong> nog te vaak over<br />

het hoofd gezi<strong>en</strong>. Dit heeft niet alle<strong>en</strong> nadelige gevolg<strong>en</strong> voor de interne vloeistofkwaliteit, maar kan ook leid<strong>en</strong> tot systeembeschadiging<strong>en</strong>.<br />

Belangrijke onderdel<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> vroegtijdig uitvall<strong>en</strong>, met hoge bedrijfskost<strong>en</strong> én ongemakk<strong>en</strong> voor de gebruiker tot gevolg. Immers moet<strong>en</strong><br />

niet alle<strong>en</strong> onderdel<strong>en</strong> word<strong>en</strong> vervang<strong>en</strong>, ook moet het systeem voortdur<strong>en</strong>d word<strong>en</strong> schoongemaakt met mogelijk irriter<strong>en</strong>de stoff<strong>en</strong>. En<br />

dat alles om de vloeistof die in het systeem wordt gebruikt in e<strong>en</strong> stabiele toestand te houd<strong>en</strong>….<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Spirotech<br />

Het doorbrek<strong>en</strong> van de cyclus van werkzaamhed<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> kost<strong>en</strong> begint bij het druksysteem. E<strong>en</strong><br />

slecht ontworp<strong>en</strong>, geïnstalleerd <strong>en</strong>/of onderhoud<strong>en</strong><br />

expansiesysteem kan in de hele installatie<br />

leid<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> negatieve druk. Er kan lucht<br />

naar binn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gezog<strong>en</strong> via automatische<br />

ontluchters, pakking<strong>en</strong> <strong>en</strong> microlekkages. Hoge<br />

druk kan ervoor zorg<strong>en</strong> dat water door de veiligheidsv<strong>en</strong>tiel<strong>en</strong><br />

stroomt, waardoor telk<strong>en</strong>s water<br />

moet word<strong>en</strong> bijgevuld <strong>en</strong> de werking van ev<strong>en</strong>tueel<br />

aanwezige corrosieremmers t<strong>en</strong>iet wordt<br />

gedaan. Hierdoor wordt corrosievorming onontkoombaar<br />

<strong>en</strong> begint de cyclus steeds opnieuw:<br />

· Er komt voortdur<strong>en</strong>d lucht in het systeem.<br />

· Er ontstaat corrosie.<br />

· Er vormt zich steeds meer vuil <strong>en</strong> sludge.<br />

· Het systeem wordt gereinigd <strong>en</strong> behandeld.<br />

Dankzij de SpiroPress MultiControl Modular drukbehoudunits kan de druk in geslot<strong>en</strong> verwarmings- <strong>en</strong><br />

koelsystem<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> constant niveau word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> breed scala aan oplossing<strong>en</strong><br />

Elk verwarmings- of koelsysteem stelt andere<br />

eis<strong>en</strong> aan het drukbehoudsysteem. Daarnaast<br />

stell<strong>en</strong> operators aanvull<strong>en</strong>de eis<strong>en</strong> aan de uitrusting<br />

van drukregelsystem<strong>en</strong>, de mogelijke<br />

signaaluitwisseling met andere del<strong>en</strong> van de<br />

installatie of het besturingssysteem <strong>en</strong> de bedrijfszekerheid.<br />

SpiroPress biedt e<strong>en</strong> breed scala<br />

aan oplossing<strong>en</strong>, van de e<strong>en</strong>voudigste opstelling<br />

tot de meest uitgebreide, complexe system<strong>en</strong>:<br />

8 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Elk verwarmings- of koelsysteem stelt<br />

andere eis<strong>en</strong> aan het drukbehoudsysteem’<br />

· De SpiroPress PicoControl Kompakt is e<strong>en</strong> drukbehoudsysteem<br />

met e<strong>en</strong> compact ontwerp waardoor<br />

het expansievolume volledig kan word<strong>en</strong><br />

b<strong>en</strong>ut <strong>en</strong> de druk in kleinere verwarmings- <strong>en</strong><br />

koelsystem<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> constant niveau kan word<strong>en</strong><br />

gehoud<strong>en</strong>.<br />

· SpiroPress MultiControl Modular betreft e<strong>en</strong><br />

serie drukbehoudunits voor grotere system<strong>en</strong><br />

waarbij gebruik wordt gemaakt van thermogravimetrische<br />

analyse. In deze units kan het expansievolume<br />

volledig word<strong>en</strong> b<strong>en</strong>ut <strong>en</strong> kan de druk in<br />

afgeslot<strong>en</strong> verwarmings-, koel- <strong>en</strong> AC-system<strong>en</strong> op<br />

e<strong>en</strong> constant niveau word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>.<br />

· De ETCM TopControl Modular is e<strong>en</strong> modulair<br />

expansie- <strong>en</strong> drukregelsysteem voor gebruik in<br />

combinatie met externe lagedruk EG-expansievat<strong>en</strong><br />

(veiligheidsv<strong>en</strong>tiel 0,5 bar). In teg<strong>en</strong>stelling tot bij<br />

MultiControl-system<strong>en</strong> wordt voor de TopControlserie<br />

gebruik gemaakt van elektronische drukregelpomp<strong>en</strong><br />

met snelheidsregeling <strong>en</strong> elektronische<br />

overdrukv<strong>en</strong>tiel<strong>en</strong>. Dankzij het nog grotere werkdrukbereik<br />

van 23,5 bar kunn<strong>en</strong> deze units in e<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>orm scala van apparat<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gebruikt.<br />

· De SpiroPress MultiControl Kompakt is het<br />

meest flexibele apparaat voor drukbehoud in<br />

de serie. Met deze unit kan het expansievolume<br />

volledig word<strong>en</strong> b<strong>en</strong>ut <strong>en</strong> de druk in geslot<strong>en</strong><br />

verwarmings- <strong>en</strong> koelsystem<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> constant<br />

niveau word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>.<br />

· E<strong>en</strong> speciale versie van de SpiroPress Multisystems<br />

is de MultiControl COOL EMCC. Deze<br />

drukregelunit is oorspronkelijk ontworp<strong>en</strong> voor<br />

koelsystem<strong>en</strong>. Omdat de drukregelaars <strong>en</strong> expansievat<strong>en</strong><br />

zijn gemaakt van roestvrijstaal behoort<br />

corrosie door cond<strong>en</strong>satie tot het verled<strong>en</strong>.<br />

· Membraanexpansievat<strong>en</strong> zijn ‘passieve’ drukbeheersystem<strong>en</strong>.<br />

Voor de drukregeling wordt<br />

gebruik gemaakt van e<strong>en</strong> vooraf ingestelde<br />

gasdruk in het membraanexpansievat. Omdat<br />

de expansievat<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> suppletiefunctie hebb<strong>en</strong>,<br />

combineert Spirotech dit soort drukregeling<strong>en</strong><br />

idealiter met e<strong>en</strong> vacuümontgasser<br />

inclusief suppletiefunctie. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 9


TOEGANGSCONTROLESYSTEEM VOOR<br />

WONINGCORPORATIE ZORGT VOOR<br />

GEMAK ÉN VEILIGHEID<br />

Wilt u meer veiligheid <strong>en</strong> controle, zonder dat het u meer tijd kost? Intratone verzorgde voor e<strong>en</strong> wooncomplex van e<strong>en</strong> woningcorporatie<br />

e<strong>en</strong> volledig draadloos toegangscontrolesysteem, dat zorgt voor e<strong>en</strong> fijn <strong>en</strong> gemakkelijk gebruik voor de bewoners én e<strong>en</strong> goede<br />

beheersbaarheid voor de beheerder. In dit artikel licht de specialist in toegangscontrole- <strong>en</strong> intercomoplossing<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal aspect<strong>en</strong><br />

van het systeem verder toe.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Intratone<br />

10 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Druppel sleutel én<br />

afstandsbedi<strong>en</strong>ing in één<br />

Elke bewoner beschikt over één druppel sleutel<br />

(Keyfob/Badge) <strong>en</strong> afstandsbedi<strong>en</strong>ing waarmee<br />

niet alle<strong>en</strong> het hek van het parkeerterrein op afstand<br />

geop<strong>en</strong>d kan word<strong>en</strong>, maar ook de algem<strong>en</strong>e<br />

toegangsdeur van het complex. De slot<strong>en</strong> zijn vervang<strong>en</strong><br />

voor e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige <strong>en</strong> vandalismebest<strong>en</strong>dige<br />

proximity-lezer waar de druppel sleutel kort<br />

bijgehoud<strong>en</strong> moet word<strong>en</strong> voordat de deur op<strong>en</strong><br />

gaat. Dit is trouw<strong>en</strong>s niet alle<strong>en</strong> sneller, als e<strong>en</strong><br />

bewoner de hand<strong>en</strong> vol heeft is het ook e<strong>en</strong> stuk<br />

praktischer dan e<strong>en</strong> sleutel.<br />

Veiligheid in combinatie met e<strong>en</strong><br />

elektrische deurop<strong>en</strong>er <strong>en</strong> sluiter<br />

Natuurlijk staat veiligheid in e<strong>en</strong> woningcomplex<br />

bov<strong>en</strong>aan het lijstje <strong>en</strong> ook daar is aan gedacht.<br />

In de eerste plaats met de elektrische deurop<strong>en</strong>er<br />

<strong>en</strong> sluiter. Als e<strong>en</strong> bewoner met de druppel sleutel<br />

langs de proximity-lezer gaat, op<strong>en</strong>t de deur zich<br />

zelfstandig <strong>en</strong> geeft de bewoner voldo<strong>en</strong>de tijd om<br />

door te lop<strong>en</strong>. Wordt er niemand meer in de deurop<strong>en</strong>ing<br />

gedetecteerd? Dan sluit de deur zichzelf.<br />

Hiermee wordt voorkom<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> deur blijft op<strong>en</strong><br />

staan <strong>en</strong> dat mogelijk andere m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>/onbevoegd<strong>en</strong><br />

naar binn<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> lop<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> ander aspect van veiligheid is natuurlijk verlies<br />

<strong>en</strong> de kans op kopieën. E<strong>en</strong> standaard sleutel is,<br />

zelfs als dit e<strong>en</strong> gecertificeerde sleutel is, betrekkelijk<br />

makkelijk te kopiër<strong>en</strong>. En natuurlijk bestaat<br />

er altijd de kans dat iemand e<strong>en</strong> sleutel verliest.<br />

Wat doet u dan? Alle slot<strong>en</strong> vervang<strong>en</strong>, met als<br />

gevolg dat iedere<strong>en</strong> e<strong>en</strong> nieuwe sleutel moet krijg<strong>en</strong>?<br />

Met de oplossing van Intratone zet u heel<br />

e<strong>en</strong>voudig de toegang van e<strong>en</strong> bepaalde druppel<br />

sleutel of afstandbedi<strong>en</strong>ing uit <strong>en</strong> verzekert u zich<br />

ervan dat alle<strong>en</strong> bewoners toegang hebb<strong>en</strong> tot het<br />

woningcomplex.<br />

Toegangsbeheer <strong>en</strong><br />

intercomsysteem wooncomplex<br />

Maar hoe zit met andere m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die toegang moet<strong>en</strong><br />

krijg<strong>en</strong> tot het wooncomplex, zoals schoonmakers,<br />

elektrici<strong>en</strong>s, loodgieters <strong>en</strong> schilders? Hiervoor<br />

biedt Intratone e<strong>en</strong> heel aantal oplossing<strong>en</strong>. Het<br />

intercomsysteem is misschi<strong>en</strong> wel de meest logische.<br />

Met het intercomsysteem van Intratone kunt<br />

u namelijk op afstand bijvoorbeeld e<strong>en</strong> koerier of<br />

leverancier binn<strong>en</strong>lat<strong>en</strong>. Bijna alle intercoms beschikk<strong>en</strong><br />

over video. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zijn alle intercoms<br />

niet alle<strong>en</strong> via het beveiligde online platform maar<br />

ook via uw mobiele telefoon te bedi<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />

Sleutel druppel<br />

met beperkte toegang<br />

Hoe makkelijk is het als uw leveranciers één sleutel<br />

hebb<strong>en</strong>, die h<strong>en</strong> toegang geeft tot alle ruimt<strong>en</strong> <strong>en</strong> locaties<br />

waar zij werkzaamhed<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> verricht<strong>en</strong>?<br />

De druppel sleutels zijn te programmer<strong>en</strong> op basis<br />

van bijvoorbeeld tijdsv<strong>en</strong>sters of specifieke ruimtes<br />

of locaties <strong>en</strong> u kunt zelfs e<strong>en</strong> melding krijg<strong>en</strong> als<br />

e<strong>en</strong> bepaalde druppel sleutel gebruikt wordt. Zo<br />

weet u zeker dat iedere<strong>en</strong> de juiste toegang krijgt.<br />

E<strong>en</strong> klant omschrijft het als volgt: “Wanneer e<strong>en</strong><br />

installateur in één van onze 145 appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

moet zijn, gev<strong>en</strong> we hem toegang via het online<br />

platform. We hoev<strong>en</strong> dan zelf niet aanwezig te zijn.”<br />

Eén van de paradepaardjes van Intratone is de volledig<br />

draadloze oplossing. Dat werkt in de praktijk<br />

niet alle<strong>en</strong> handig voor bewoners <strong>en</strong> beheerders,<br />

maar is ook nog e<strong>en</strong>s e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> efficiënt te<br />

installer<strong>en</strong>. Er hoev<strong>en</strong> namelijk ge<strong>en</strong> kabels getrokk<strong>en</strong><br />

te word<strong>en</strong>! Het installer<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> intercomsysteem<br />

van Intratone gaat veel sneller dan<br />

de oude oplossing<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat maakt dat de overlast<br />

<strong>en</strong> kost<strong>en</strong> zoveel als mogelijk beperkt blijv<strong>en</strong>. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 11


ONTDEK INTRATONE!<br />

Draadloze toegangscontrole & intercoms<br />

www.intratone.nl


De nieuwe EduComfort 1000<br />

E<strong>en</strong> verademing in schoolv<strong>en</strong>tilatie<br />

Deze nieuwe schoolv<strong>en</strong>tilatie-unit is<br />

het resultaat van ruim 5 jaar ervaring<br />

in het toepass<strong>en</strong> van dec<strong>en</strong>trale<br />

schoolv<strong>en</strong>tilatie. De EduComfort 1000<br />

is de eerste dec<strong>en</strong>trale unit ‘in het zicht’<br />

die voorzi<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong> van koeling<br />

én verwarming. Zo creëert u het gehele<br />

jaar e<strong>en</strong> gezond binn<strong>en</strong>klimaat.<br />

Voldoet aan Programma van Eis<strong>en</strong> Frisse Schol<strong>en</strong> klasse B<br />

<strong>Installatie</strong>geluid maximaal 33 dB(A)<br />

Verwarm<strong>en</strong> <strong>en</strong> koel<strong>en</strong> in één compacte dec<strong>en</strong>trale unit<br />

Optimale luchtstroom middels hoog inducer<strong>en</strong>de JET-nozzles<br />

www.nedair.nl/schoolv<strong>en</strong>tilatie


MIDDELHARNIS BEROEPSCAMPUS<br />

BIJNA ENERGIENEUTRALE BEROEPSCAMPUS IS MOOI<br />

VISITEKAARTJE VOOR VEENSE TOTAALINSTALLATEUR<br />

Hoewel de Beroepscampus in Middelharnis al in 2<strong>02</strong>0 is opgeleverd, voldoet de nieuwbouw volledig aan de eis<strong>en</strong> voor Bijna Energi<strong>en</strong>eutrale<br />

Gebouw<strong>en</strong> (BENG). Naast e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de thermische isolatie <strong>en</strong> zonoriëntatie drag<strong>en</strong> ook de gebouwgebond<strong>en</strong> installaties hieraan bij. In<br />

opdracht van Vaess<strong>en</strong> Algeme<strong>en</strong> <strong>Bouw</strong>bedrijf <strong>en</strong> met het installatieadvies van J. Van Toor<strong>en</strong>burg als onderlegger heeft Tibo-Ve<strong>en</strong> de <strong>en</strong>gineering<br />

van de werktuigbouwkundige én elektrotechnische installaties verzorgd. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> was de totaalinstallateur uit Ve<strong>en</strong> verantwoordelijk<br />

voor de realisatie, behoud<strong>en</strong>s de directielevering<strong>en</strong> (data-installatie <strong>en</strong> inbraak/toegangscontrole).<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Ferry Verheij<br />

“In navolging van de BENG-eis<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> in dit<br />

project e<strong>en</strong> A++++ label <strong>en</strong> e<strong>en</strong> zeer lage EPC<br />

van 0,23 voorgeschrev<strong>en</strong>”, vertelt Kees Verwijs,<br />

Projectleider <strong>Installatie</strong>techniek bij Tibo-Ve<strong>en</strong>.<br />

“Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> gold<strong>en</strong> er strikte geluidseis<strong>en</strong>. Om<br />

de hoge duurzaamheidsambitie te hal<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong><br />

wij e<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong> broninstallatie met twee warmtepomp<strong>en</strong><br />

geëngineerd <strong>en</strong> geïnstalleerd. E<strong>en</strong><br />

drycooler op het dak houdt de bron in balans.” Op<br />

het dak staan tev<strong>en</strong>s vijf luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> A- of B-label, vertelt hij. “Het gros van<br />

‘Het gros van de ruimtes wordt<br />

geklimatiseerd middels lucht, terwijl<br />

stralingspanel<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> aang<strong>en</strong>ame,<br />

gelijkmatige warmteverdeling in de<br />

praktijklokal<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong>’<br />

Tibo-Ve<strong>en</strong> heeft 416 zonnepanel<strong>en</strong> op het dak geplaatst van 330 Wp per stuk (totaal: 137.280 Wp), waarmee in e<strong>en</strong> groot deel van de <strong>en</strong>ergiebehoefte wordt voorzi<strong>en</strong>.<br />

14 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


BEROEPSCAMPUS MIDDELHARNIS<br />

De nieuwbouw voldoet volledig aan de BENG-eis<strong>en</strong>. Naast e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de thermische isolatie <strong>en</strong> zonoriëntatie drag<strong>en</strong> ook de gebouwgebond<strong>en</strong> installaties hieraan bij.<br />

de ruimtes wordt geklimatiseerd middels lucht,<br />

terwijl stralingspanel<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> aang<strong>en</strong>ame, gelijkmatige<br />

warmteverdeling in de praktijklokal<strong>en</strong><br />

zorg<strong>en</strong>. Overal in het gebouw is LED-verlichting<br />

gemonteerd, met e<strong>en</strong> laag <strong>en</strong>ergieverbruik van 5<br />

Watt/m². Tot slot hebb<strong>en</strong> we 416 zonnepanel<strong>en</strong><br />

op het dak geplaatst van 330 Wp per stuk (totaal:<br />

137.280 Wp), waarmee in e<strong>en</strong> groot deel van de<br />

<strong>en</strong>ergiebehoefte wordt voorzi<strong>en</strong>.”<br />

Uitdaging in dit project war<strong>en</strong> vooral de vele<br />

partij<strong>en</strong>, die betrokk<strong>en</strong> war<strong>en</strong> bij de inrichting<br />

van onder andere het motorvoertuig<strong>en</strong>lokaal, de<br />

keuk<strong>en</strong> <strong>en</strong> het Producer<strong>en</strong>, Installer<strong>en</strong> <strong>en</strong> Energie<br />

(PIE) lokaal. “In deze lokal<strong>en</strong> werd veel apparatuur<br />

van derd<strong>en</strong> toegevoegd, die gecoördineerd<br />

<strong>en</strong> aangeslot<strong>en</strong> moest word<strong>en</strong> op de gebouwinstallatie”,<br />

aldus Verwijs. “Veel zak<strong>en</strong> kond<strong>en</strong><br />

al in de ontwerp- <strong>en</strong> <strong>en</strong>gineeringsfase word<strong>en</strong><br />

meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, maar ook daarna werd<strong>en</strong> nog<br />

installaties toegevoegd of aangepast.” Als voorbeeld<br />

noemt hij e<strong>en</strong> spuitcabine voor auto’s, waar<br />

13.000 m³/h lucht voor nodig is. “Hier moest<br />

het complete installatieontwerp op word<strong>en</strong> aangepast,<br />

terwijl het <strong>en</strong>gineeringsproces al nag<strong>en</strong>oeg<br />

was afgewerkt. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> tal van<br />

toe- <strong>en</strong> afvoerkanal<strong>en</strong> <strong>en</strong> leiding<strong>en</strong> in de schacht<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> ingepast. E<strong>en</strong> flinke puzzel, waar we<br />

dankzij de inzet én flexibiliteit van onze <strong>en</strong>gineers<br />

<strong>en</strong> monteurs uitstek<strong>en</strong>d in geslaagd zijn.” ❚<br />

BOUWINFO<br />

Architect<br />

RoosRos Architect<strong>en</strong><br />

<strong>Bouw</strong>kundig aannemer<br />

Vaess<strong>en</strong> Algeme<strong>en</strong> <strong>Bouw</strong>bedrijf<br />

<strong>Installatie</strong>advies<br />

J. Van Toor<strong>en</strong>burg<br />

W- <strong>en</strong> E-installaties<br />

Tibo-Ve<strong>en</strong><br />

Luchtkanal<strong>en</strong>systeem<br />

Schilt Luchtkanal<strong>en</strong> <strong>en</strong> Schilt Luchttechniek<br />

Oplevering<br />

december 2<strong>02</strong>0<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 15


MIDDELHARNIS BEROEPSCAMPUS<br />

GEZOND EN COMFORTABEL BINNENKLIMAATPAKKET<br />

VOOR NIEUWE BEROEPSCAMPUS<br />

Na ruim e<strong>en</strong> jaar bouw<strong>en</strong> is op 1 januari 2<strong>02</strong>1 de Beroepscampus in Middelharnis in gebruik g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. RoosRos maakte het ontwerp<br />

voor de bijzondere campus, waarin zowel e<strong>en</strong> vmbo als mbo zijn ondergebracht. De sam<strong>en</strong>werking, met e<strong>en</strong> doorgaande leerweg in één<br />

schoolgebouw, is redelijk uniek in Nederland. In opdracht van de geme<strong>en</strong>te Goeree-Overflakkee, RGO Regionale schol<strong>en</strong>geme<strong>en</strong>schap<br />

Goeree-Overflakkee, CSG Prins Maurits Middelharnis, L<strong>en</strong>tiz onderwijsgroep <strong>en</strong> Albeda mbo verzorgde Vaess<strong>en</strong> Algeme<strong>en</strong> <strong>Bouw</strong>bedrijf de<br />

bouwkundige werkzaamhed<strong>en</strong> in het project. Tibo-Ve<strong>en</strong> stond in voor de installaties. In opdracht van de Ve<strong>en</strong>se totaalinstallateur hebb<strong>en</strong><br />

de Schilt werkmaatschappij<strong>en</strong> Schilt Luchtkanal<strong>en</strong> <strong>en</strong> Schilt Luchttechniek het complete luchtkanal<strong>en</strong>systeem voor de Beroepscampus<br />

geproduceerd, geleverd <strong>en</strong> gemonteerd.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Schilt bedrijv<strong>en</strong>, Ferry Verheij<br />

De kanal<strong>en</strong> zijn aangeslot<strong>en</strong> op vijf luchtbehandelingskast<strong>en</strong> op het dak.<br />

16 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


BEROEPSCAMPUS MIDDELHARNIS<br />

Het schoolgebouw heeft e<strong>en</strong> omvang van 7.800<br />

m² bruto vloeroppervlakte <strong>en</strong> bestaat uit dertig<br />

theorielokal<strong>en</strong> <strong>en</strong> zes grote praktijklokal<strong>en</strong>. “Om<br />

e<strong>en</strong> gezond <strong>en</strong> comfortabel binn<strong>en</strong>klimaat in al<br />

deze ruimtes te borg<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> wij circa 2.000<br />

m² rechthoekig <strong>en</strong> 1.500 m¹ rond kanaalwerk<br />

aangebracht”, vertelt Eric Bogaart, projectleider<br />

bij Schilt Luchtkanal<strong>en</strong>. “De kanal<strong>en</strong> zijn aangeslot<strong>en</strong><br />

op vijf luchtbehandelingskast<strong>en</strong> op het<br />

dak. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we bijbehor<strong>en</strong>de luchttechnische<br />

compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van marktleider TROX<br />

voor onze rek<strong>en</strong>ing g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Van de rechthoekige<br />

<strong>en</strong> ronde volumeregelaars tot <strong>en</strong> met de volumebox<strong>en</strong>,<br />

inclusief verwarmers.”<br />

Voor de thermische isolatie van de inpandige<br />

luchtkanal<strong>en</strong> is gekoz<strong>en</strong> voor circa 1.900 m²<br />

ste<strong>en</strong>wol (25 mm) <strong>en</strong> Armaflex, vertelt Bogaart.<br />

“Op het dak hebb<strong>en</strong> we circa 400 m² ste<strong>en</strong>wol<br />

(50 mm) aangebracht <strong>en</strong> afgewerkt met e<strong>en</strong><br />

stucco beplating. Alle luchtkanal<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong> aan<br />

luchtdichtheidsklasse Luka C.”<br />

Over de Schilt bedrijv<strong>en</strong><br />

Van complete luchtkanal<strong>en</strong>system<strong>en</strong> tot compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

voor airconditioninginstallaties <strong>en</strong><br />

van flexibele geluiddempers tot brandklepp<strong>en</strong>,<br />

roosters <strong>en</strong> volumeregelaars: de Schilt werkmaatschappij<strong>en</strong><br />

Schilt Luchtkanal<strong>en</strong>, Schilt Luchttechniek<br />

<strong>en</strong> Schilt Airconditioning nem<strong>en</strong> installateurs<br />

graag het complete binn<strong>en</strong>klimaatpakket uit hand<strong>en</strong>.<br />

Gestart in 1976 als e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>manszaak, is Schilt<br />

uitgegroeid tot e<strong>en</strong> toonaangev<strong>en</strong>de <strong>en</strong> landelijke<br />

Om e<strong>en</strong> gezond <strong>en</strong> comfortabel binn<strong>en</strong>klimaat te borg<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> de Schilt bedrijv<strong>en</strong> circa<br />

2.000 m² rechthoekig <strong>en</strong> 1.500 m¹ rond kanaalwerk aangebracht.<br />

bouwteampartner die installateurs van A tot Z ontzorgt,<br />

vertelt business developm<strong>en</strong>t manager Leo<br />

’t Jong. “We hebb<strong>en</strong> bijna 45 jaar k<strong>en</strong>nis, kunde<br />

<strong>en</strong> praktijkervaring in huis <strong>en</strong> bied<strong>en</strong> voor elke situatie<br />

de juiste klimaatoplossing. Zowel op kleine als<br />

grote project<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> we professioneel <strong>en</strong> flexibel<br />

operer<strong>en</strong>, zonder in te boet<strong>en</strong> aan de kwaliteit<br />

die je van e<strong>en</strong> familiebedrijf mag verwacht<strong>en</strong>. De<br />

nieuwbouw van de Beroepscampus in Middelharnis<br />

is hiervan e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d voorbeeld.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 17


Daag ons uit!<br />

U vraagt, wij bouw<strong>en</strong>: ontdek de onbegr<strong>en</strong>ste<br />

mogelijkhed<strong>en</strong> van de nieuwe WOLF KG Flex<br />

WOLF<br />

KG FLEX<br />

Onbeperkte<br />

mogelijkhed<strong>en</strong><br />

& variaties tot<br />

350.000 m³/u<br />

KG Flex op YouTube.<br />

Bekijk het hier!<br />

De nieuwe WOLF KG Flex serie luchtbehandelingskast<strong>en</strong>: flexibele bouwgroottes bied<strong>en</strong><br />

oplossing<strong>en</strong> voor iedere situatie Voor luchthoeveelhed<strong>en</strong> tot 350.000 m 3 /u 60 mm thermisch<br />

ontkoppeld aluminium profiel voldoet aan alle eis<strong>en</strong> (L1, D1, T2, TB2) TÜV-getest (DIN EN 1886)<br />

Meer informatie: www.wolf.eu<br />

WOLF is partner van de<br />

17.01.006<br />

KG Flex<br />

VDI<br />

6<strong>02</strong>2<br />

F O U N D A T I O N


COVID-19 EN VENTILEREN<br />

Sinds de uitbraak van het COVID-19-virus<br />

wordt er veel geschrev<strong>en</strong> over<br />

corona <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie. Maar wat is v<strong>en</strong>tilatie,<br />

recirculatie of infiltratie? En moet<br />

dit lokaal of dec<strong>en</strong>traal gebeur<strong>en</strong>?<br />

V<strong>en</strong>tilatie is iets anders dan circulatie,<br />

<strong>en</strong> interne lekkage is weer iets anders<br />

dan recirculatie. V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> door e<strong>en</strong><br />

raam te op<strong>en</strong><strong>en</strong>, is e<strong>en</strong> noodgreep. Het<br />

is beter om te kiez<strong>en</strong> voor de juiste<br />

balansv<strong>en</strong>tilatie, ev<strong>en</strong>tueel dec<strong>en</strong>traal<br />

(per ruimte) geregeld, zodat het ook in<br />

bestaande situaties mogelijk is om de<br />

luchtzuiverheid te verbeter<strong>en</strong>. In dit<br />

artikel legg<strong>en</strong> we u uit welke verschill<strong>en</strong>de<br />

term<strong>en</strong> er word<strong>en</strong> gebruikt in de<br />

berichtgeving <strong>en</strong> waar het over gaat<br />

als we het over v<strong>en</strong>tilatie hebb<strong>en</strong>.<br />

Tekst Toine van d<strong>en</strong> Boom<strong>en</strong> | Beeld Systemair<br />

Wat is v<strong>en</strong>tilatie?<br />

M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die in e<strong>en</strong> ruimte aanwezig zijn, adem<strong>en</strong> zuurstof in (O 2<br />

) <strong>en</strong> koolstofdioxide<br />

(CO 2<br />

) uit. De CO 2<br />

-conc<strong>en</strong>tratie is e<strong>en</strong> graadmeter voor de kwaliteit van<br />

de binn<strong>en</strong>lucht. Als er teveel CO 2<br />

in de binn<strong>en</strong>lucht achterblijft, adem<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />

te weinig zuurstof in <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> ze zich slechter conc<strong>en</strong>trer<strong>en</strong>, word<strong>en</strong> ze<br />

sneller moe <strong>en</strong> zull<strong>en</strong> ze ook sneller hoofdpijn krijg<strong>en</strong>. V<strong>en</strong>tilatie is het bewust<br />

vervang<strong>en</strong> van gebruikte binn<strong>en</strong>lucht door verse buit<strong>en</strong>lucht.<br />

20 | INSTALLATIEENBOUW.NL


• E<strong>en</strong> raam op<strong>en</strong><strong>en</strong> is de e<strong>en</strong>voudigste manier van v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>. Nadel<strong>en</strong> zijn<br />

tocht, geluid <strong>en</strong> vervuiling van buit<strong>en</strong> <strong>en</strong> hoge kost<strong>en</strong> voor verwarming.<br />

• Natuurlijke v<strong>en</strong>tilatie gebeurt door de toepassing van roosters. Dit vermindert<br />

sommige nadel<strong>en</strong> van het op<strong>en</strong> raam, maar als het niet waait is er ook<br />

ge<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie <strong>en</strong> in de winter wordt er vaak tocht ervar<strong>en</strong>.<br />

• Hybride v<strong>en</strong>tilatie vermindert sommige nadel<strong>en</strong> van natuurlijke v<strong>en</strong>tilatie<br />

maar voorkomt niet de tocht in de winter. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kost het meer <strong>en</strong>ergie<br />

dan natuurlijke v<strong>en</strong>tilatie.<br />

• Balansv<strong>en</strong>tilatie is de beste manier van v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> <strong>en</strong> kan zowel c<strong>en</strong>traal als<br />

dec<strong>en</strong>traal (per lokaal) word<strong>en</strong> uitgevoerd. Deze vorm van v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> is wel<br />

duurder <strong>en</strong> neemt ook meer ruimte in beslag.<br />

Relatieve luchtvochtigheid<br />

E<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatiesysteem, in de vorm van v<strong>en</strong>tilator<strong>en</strong> of luchtbehandeling, is<br />

e<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong>ing waarmee we verse buit<strong>en</strong>lucht naar binn<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Zo’n<br />

systeem is duurder, maar de v<strong>en</strong>tilatie <strong>en</strong> luchtstroming binn<strong>en</strong> zijn beter controleerbaar.<br />

In relatie tot ziekteverzuim <strong>en</strong> e<strong>en</strong> betere productiviteit is het niet<br />

moeilijk om aan te ton<strong>en</strong> dat e<strong>en</strong> gezonde v<strong>en</strong>tilatie-installatie snel terugverdi<strong>en</strong>d<br />

is. Met de term luchtbehandeling wordt letterlijk bedoeld ‘het behandel<strong>en</strong><br />

van lucht’ voordat die de ruimte in gaat. E<strong>en</strong> luchtbehandelingssysteem<br />

zorgt ervoor dat de toevoerlucht gezuiverd wordt <strong>en</strong> de juiste temperatuur,<br />

<strong>en</strong> liefst ook vochtigheid, heeft. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zorgt dit systeem ervoor dat het<br />

CO 2<br />

-gehalte voldo<strong>en</strong>de laag is <strong>en</strong> daarbij mag het ook niet teveel geluid<br />

producer<strong>en</strong>. Tot slot zal het luchtbehandelingssysteem er bij balansv<strong>en</strong>tilatie<br />

tev<strong>en</strong>s voor zorg<strong>en</strong> dat de ‘gebruikte’ lucht uit de ruimte wordt afgevoerd.<br />

De meest gezonde relatieve luchtvochtigheid in e<strong>en</strong> gebouw ligt tuss<strong>en</strong> de<br />

40 <strong>en</strong> 60%. Als we de ram<strong>en</strong> niet altijd op<strong>en</strong> will<strong>en</strong> zett<strong>en</strong> <strong>en</strong> als de infiltratie<br />

onvoldo<strong>en</strong>de is voor de verse luchttoevoer, dan hebb<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatiesysteem<br />

nodig om te zorg<strong>en</strong> dat de CO 2<br />

-conc<strong>en</strong>tratie binn<strong>en</strong> niet te hoog<br />

In onderstaande tabel word<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de system<strong>en</strong> op kwalitatieve wijze met<br />

elkaar vergelek<strong>en</strong>. Weging naar prestaties van het systeem in onderling vergelijk:<br />

++ goed, + voldo<strong>en</strong>de, +/- neutraal, - onvoldo<strong>en</strong>de, - - slecht.<br />

‘In relatie tot ziekteverzuim <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> betere productiviteit is het<br />

niet moeilijk om aan te ton<strong>en</strong><br />

dat e<strong>en</strong> gezonde v<strong>en</strong>tilatieinstallatie<br />

snel terugverdi<strong>en</strong>d is’<br />

wordt. In e<strong>en</strong> luchtbehandelingsunit zitt<strong>en</strong> behalve warmte-/vochtterugwinning<br />

vaak fijnstoffilters, e<strong>en</strong> verwarmer <strong>en</strong> koeler <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilator<strong>en</strong>. In sommige<br />

gevall<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ook geluiddempers toegepast, ev<strong>en</strong>als e<strong>en</strong> gedeelte waar<br />

de lucht bevochtigd kan word<strong>en</strong> in de winter zodat het niet te droog wordt<br />

binn<strong>en</strong>. Kort sam<strong>en</strong>gevat heeft de luchtbehandeling de functie om voor e<strong>en</strong><br />

goed <strong>en</strong> gezond binn<strong>en</strong>klimaat te zorg<strong>en</strong>.<br />

Gezondheid versus <strong>en</strong>ergiebesparing<br />

Minimale eis<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie-installatie zijn in Nederland bij wet vastgelegd<br />

in het door de overheid (RVO) sam<strong>en</strong>gestelde <strong>Bouw</strong>besluit. Tot nu<br />

toe zet de Rijksoverheid e<strong>en</strong> rem op de eis<strong>en</strong> aan hogere <strong>en</strong> gezondere v<strong>en</strong>tilatieluchthoeveelhed<strong>en</strong>.<br />

Waarschijnlijk heeft dit te mak<strong>en</strong> met de w<strong>en</strong>s tot<br />

<strong>en</strong>ergiebesparing <strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s is de Rijksoverheid de grootste gebouweig<strong>en</strong>aar<br />

én gebruiker van Nederland. Hierdoor hebb<strong>en</strong> de bouw- <strong>en</strong> exploitatiekost<strong>en</strong><br />

direct invloed op de staatskas. Ook commerciële partij<strong>en</strong> die gebouw<strong>en</strong><br />

realiser<strong>en</strong> voor eindgebruikers zijn vaak g<strong>en</strong>eigd om de bouwkost<strong>en</strong> te lat<strong>en</strong><br />

prevaler<strong>en</strong> bov<strong>en</strong> wet<strong>en</strong>schappelijk onderbouwde gezondheidsnorm<strong>en</strong>.<br />

Het is al 25 jaar wet<strong>en</strong>schappelijk bewez<strong>en</strong> dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> gebouw minimaal<br />

75 m³/h verse v<strong>en</strong>tilatielucht nodig hebb<strong>en</strong> om ge<strong>en</strong> gebouwgerelateerde<br />

klacht<strong>en</strong> te krijg<strong>en</strong>. Het Nederlandse <strong>Bouw</strong>besluit beweegt tuss<strong>en</strong> de<br />

25 <strong>en</strong> 35 m³/h per persoon. Door het afnem<strong>en</strong> van de infiltratie (dichtere<br />

gevels) <strong>en</strong> het nauwelijks to<strong>en</strong>em<strong>en</strong> van de v<strong>en</strong>tilatie wordt de kwaliteit van<br />

de binn<strong>en</strong>lucht er niet beter op. Feit is dat door de Europese Ecodesign regelgeving<br />

voor v<strong>en</strong>tilatieproduct<strong>en</strong> de <strong>en</strong>ergie-efficiëntie van deze product<strong>en</strong><br />

sinds 2016 sterk is verbeterd, waardoor meer v<strong>en</strong>tilatie verhoudingsgewijs<br />

mogelijk is zonder dat er veel meer <strong>en</strong>ergie verbruikt wordt.<br />

Rec<strong>en</strong>t schreef Systemair de Whitepaper ‘COVID-19 <strong>en</strong> V<strong>en</strong>tilatie’ waarin de<br />

verschill<strong>en</strong>de term<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uitgelegd die in de media gebruikt word<strong>en</strong>.<br />

Deze Whitepaper is gratis op te vrag<strong>en</strong> via info@systemair.nl. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 21


De P<strong>en</strong><br />

‘Welke rol<br />

heeft duurzaamheid<br />

binn<strong>en</strong> uw onderneming?’<br />

22 | INSTALLATIEENBOUW.NL


De P<strong>en</strong><br />

Joop Hees<strong>en</strong><br />

Algeme<strong>en</strong> directeur van de Schilt bedrijv<strong>en</strong> Meerkerk<br />

‘DUURZAAM ONDERNEMEN GAAT VERDER<br />

DAN ONZE UITSTOOT VERMINDEREN’<br />

De installatiebranche spint gar<strong>en</strong> bij het in 2019 geslot<strong>en</strong> Klimaatakkoord. De vraag naar <strong>en</strong>ergiezuinigere variant<strong>en</strong> van<br />

bestaande installaties <strong>en</strong> de opkomst van onder meer zonnepanel<strong>en</strong> op de dak<strong>en</strong> <strong>en</strong> warmtepomp<strong>en</strong> aan de gevels van<br />

gebouw<strong>en</strong> in het zakelijke maar ook particuliere domein lever<strong>en</strong> grote commerciële kans<strong>en</strong> op voor onze branche.<br />

We hebb<strong>en</strong> natuurlijk ook zelf e<strong>en</strong> verantwoordelijkheid. In de uitstoot die we producer<strong>en</strong>, zijn we niet de meest zuinige<br />

branche te noem<strong>en</strong>. Om <strong>en</strong>ergi<strong>en</strong>eutraal te operer<strong>en</strong>, van het aardgas af te gaan <strong>en</strong> andere voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> te treff<strong>en</strong> zull<strong>en</strong><br />

we moet<strong>en</strong> invester<strong>en</strong>. Zoals ik eerder al aan gaf, d<strong>en</strong>k ik dat wij mooie oplossing<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bied<strong>en</strong> met de installaties die<br />

we aflever<strong>en</strong>. Kijk alle<strong>en</strong> maar naar de warmtepompinstallaties die we installer<strong>en</strong>. Verantwoordelijkheid uitstral<strong>en</strong> <strong>en</strong> het<br />

goede voorbeeld gev<strong>en</strong>, zorgt er uiteindelijk voor dat ook ander<strong>en</strong> ons voorbeeld kunn<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>.<br />

Kijk<strong>en</strong>d naar het thema duurzaamheid kwam ik tot de conclusie dat we bij de Schilt bedrijv<strong>en</strong> eig<strong>en</strong>lijk constant met<br />

duurzaamheid in ons achterhoofd het bedrijf runn<strong>en</strong>. Duurzaam ondernem<strong>en</strong> is tot de cultuur van onze onderneming gaan<br />

behor<strong>en</strong>. Rec<strong>en</strong>t hebb<strong>en</strong> wij het CO 2<br />

-Bewust Certificaat Niveau 3 mog<strong>en</strong> ontvang<strong>en</strong>. We nem<strong>en</strong> hierin deel aan de CO 2<br />

-<br />

Prestatieladder van het SKAO, waarmee we op e<strong>en</strong> bewuste manier werk<strong>en</strong> aan het verminder<strong>en</strong> van onze uitstoot. E<strong>en</strong><br />

gevolg van onze deelname aan de CO 2<br />

-Prestatieladder is het installer<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> zonnepanel<strong>en</strong>park op het dak van onze<br />

bedrijfspand<strong>en</strong> in Meerkerk. Hiermee wekk<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> groot gedeelte van ons stroomverbruik zelf op.<br />

Maar zit duurzaamheid hem niet in veel meer zak<strong>en</strong> die minder voor de hand ligg<strong>en</strong>? Zeker als het over ondernemerschap<br />

gaat? Als ik kijk hoe Adri Schilt voorhe<strong>en</strong> het bedrijf vorm heeft gegev<strong>en</strong> <strong>en</strong> groot heeft gemaakt, d<strong>en</strong>k ik dat duurzaamheid<br />

misschi<strong>en</strong> zelfs wel in de kern van onze onderneming ligt <strong>en</strong> tot het DNA van ons bedrijf behoort. Zo hebb<strong>en</strong> we in<br />

het verled<strong>en</strong> – <strong>en</strong> zull<strong>en</strong> we in de toekomst nooit kiez<strong>en</strong> voor snel gewin. We zi<strong>en</strong> dat het stek<strong>en</strong> van tijd <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergie in het<br />

opbouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> onderhoud<strong>en</strong> van langdurige relaties met onze opdrachtgevers leidt tot meer efficiëntie in de uitvoering van<br />

project<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> gewoonweg beter eindresultaat. De andere kant op werkt het net zo: we zijn al jar<strong>en</strong> trouw aan onze vaste<br />

leveranciers. Niet alle<strong>en</strong> omdat ze ons e<strong>en</strong> goed product lever<strong>en</strong>, maar ook omdat we erin gelov<strong>en</strong> dat de continuïteit in<br />

die relatie beide partij<strong>en</strong> verder kan help<strong>en</strong>. Snel gewin, kiez<strong>en</strong> voor bijvoorbeeld het voordeligste aanbod, leidt uiteindelijk<br />

niet tot het verder ontwikkel<strong>en</strong> van ons eindproduct.<br />

Het allerbelangrijkste voorbeeld van duurzaamheid als stijl binn<strong>en</strong> ons ondernemerschap dat ik kan gev<strong>en</strong>, zit hem in<br />

onze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. Als u de Schilt bedrijv<strong>en</strong> volgt op social media is het u vast opgevall<strong>en</strong> dat we regelmatig jubilea van onze<br />

medewerkers mog<strong>en</strong> vier<strong>en</strong>. En dan is het niet ongebruikelijk dat het gaat om zeer langdurige di<strong>en</strong>stverband<strong>en</strong> van 35 jaar<br />

of langer. Iets wat we in de huidige maatschappij toch niet vaak meer zi<strong>en</strong>. Als ik me afvraag hoe dat toch kan, kom ik ook<br />

weer uit bij duurzaamheid. We gelov<strong>en</strong> in het duurzaam omgaan, stimuler<strong>en</strong>, ontwikkel<strong>en</strong> <strong>en</strong> prikkel<strong>en</strong> van onze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>.<br />

Waar je ruimte hebt om jezelf te ontplooi<strong>en</strong>, waar je kans<strong>en</strong> <strong>en</strong> verantwoordelijkhed<strong>en</strong> krijgt <strong>en</strong> waar we sam<strong>en</strong> grootse<br />

ding<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bereik<strong>en</strong>. Dat we daarnaast goede primaire <strong>en</strong> secundaire arbeidsvoorwaard<strong>en</strong> bied<strong>en</strong> is belangrijk, maar<br />

wat mij betreft niet e<strong>en</strong>s de kern. De organisatie is erg plat <strong>en</strong> leidinggev<strong>en</strong> do<strong>en</strong> we bottom-up. Dat biedt onze organisatie<br />

e<strong>en</strong> ongelofelijk stabiele <strong>en</strong> duurzame basis van k<strong>en</strong>nis, initiatief, ontwikkeling <strong>en</strong> inzet.<br />

Welke rol heeft duurzaamheid binn<strong>en</strong> uw onderneming? Zoals u hebt kunn<strong>en</strong> lez<strong>en</strong>, gebruik<strong>en</strong> de Schilt bedrijv<strong>en</strong> duurzaamheid<br />

om te groei<strong>en</strong> <strong>en</strong> stabiel te operer<strong>en</strong>. We schuw<strong>en</strong> de investering<strong>en</strong> die dat doel vergt niet. Ik zou u met deze<br />

column will<strong>en</strong> prikkel<strong>en</strong> om anders te kijk<strong>en</strong> naar duurzaamheid in uw onderneming. Heeft of kan duurzaamheid e<strong>en</strong> plek<br />

krijg<strong>en</strong> in de kern van uw bedrijfsvoering <strong>en</strong> ondernemerschap? ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 23


COMPACTE HYBRIDE WARMTEPOMPINSTALLATIE IN KRAP BEMETEN, BESTAANDE WONING<br />

‘COMPACT EN STIL ZIJN DE TOVERWOORDEN’<br />

Bij de r<strong>en</strong>ovatie van e<strong>en</strong> bestaande woning komt heel wat kijk<strong>en</strong>. Zeker als het doel is om ook flinke duurzame verbeterslag<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong>.<br />

Naast isoler<strong>en</strong>de maatregel<strong>en</strong> komt de optie van e<strong>en</strong> hybride installatie in het vizier. De vraag is dan of er voldo<strong>en</strong>de ruimte is voor de<br />

combinatie van e<strong>en</strong> hr-ketel <strong>en</strong> e<strong>en</strong> warmtepomp. En of het geluid van de buit<strong>en</strong>unit dusdanig binn<strong>en</strong> de perk<strong>en</strong> blijft dat zowel bewoner<br />

als bur<strong>en</strong> er ge<strong>en</strong> overlast van ondervind<strong>en</strong>. We ging<strong>en</strong> kijk<strong>en</strong> hoe installateur Frank Korbee het in zijn zelf ger<strong>en</strong>oveerde koopwoning in<br />

Hillegom heeft aangepakt.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Nefit Bosch<br />

Hybride installatie.<br />

Hybride warmtepompinstallatie<br />

In nieuwbouwwoning<strong>en</strong> waar ge<strong>en</strong> gasaansluiting<br />

voorhand<strong>en</strong> is, is de all-electric warmtepomp<br />

e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de keuze. Nieuwe woning<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

namelijk all-electric ready gebouwd, dus voorzi<strong>en</strong><br />

van e<strong>en</strong> hoge mate van isolatie. “In bestaande<br />

‘Zeker in bestaande woning<strong>en</strong> is dit e<strong>en</strong><br />

uitstek<strong>en</strong>de oplossing om direct fors gas te<br />

bespar<strong>en</strong>, óók zonder isolatiemaatregel<strong>en</strong>’<br />

24 | INSTALLATIEENBOUW.NL


De zelf ger<strong>en</strong>oveerde koopwoning van installateur Frank Korbee in Hillegom.<br />

woning<strong>en</strong> is gasloos vaak e<strong>en</strong> stuk lastiger”, aldus<br />

Korbee. “Daar rukt de hybride installatie op, die<br />

bestaat uit e<strong>en</strong> warmtepomp naast de bestaande<br />

of nieuwe hr-ketel. Je hebt vaak wel te mak<strong>en</strong> met<br />

beperkte ruimte <strong>en</strong> je moet rek<strong>en</strong>ing houd<strong>en</strong> met<br />

het geluid van de buit<strong>en</strong>unit. Compact <strong>en</strong> stil zijn<br />

dus de toverwoord<strong>en</strong>.”<br />

Compleet <strong>en</strong> compact<br />

“Ik wilde het nieuwste van het nieuwste op het gebied<br />

van hybride warmtepomp<strong>en</strong>”, vertelt hij. “Namelijk<br />

e<strong>en</strong> zo compact mogelijke installatie <strong>en</strong> – om<br />

de bur<strong>en</strong> niet tot last te zijn – e<strong>en</strong> stille buit<strong>en</strong>unit.<br />

Nefit Bosch kwam met de Compress Hybrid 7000i<br />

AWS, de allerkleinste binn<strong>en</strong>unit. Het is fijn dat de<br />

verdeler is geïntegreerd. Die hoef je niet buit<strong>en</strong> het<br />

toestel bij te plaats<strong>en</strong>, dus dat scheelt ook weer<br />

ruimte. Verder hoef je bij de monoblock-variant als<br />

installateur niet te werk<strong>en</strong> met F-gass<strong>en</strong>.” Naast de<br />

kleine warmtepomp hangt de Nefit ProLine NxT<br />

CW5, de kleinste hr-ketel. “Verder hebb<strong>en</strong> we e<strong>en</strong><br />

buffervat geplaatst. De totale hybride installatie<br />

neemt echt heel weinig ruimte in. Ik b<strong>en</strong> ervan<br />

overtuigd dat wij deze compacte oplossing in heel<br />

veel bestaande woning<strong>en</strong> kwijt kunn<strong>en</strong>.”<br />

De stilste met de<br />

grootste besparing<br />

Bov<strong>en</strong> de keuk<strong>en</strong>aanbouw zi<strong>en</strong> we de Compress<br />

7400i B monoblock buit<strong>en</strong>unit van 5kW. Korbee<br />

klimt de trap op <strong>en</strong> houdt zijn oor op de buit<strong>en</strong>unit.<br />

“Echt fluisterstil. Je hoort nauwelijks iets <strong>en</strong><br />

de bur<strong>en</strong> al helemaal niets. Ik heb begrep<strong>en</strong> dat<br />

de Consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>bond deze buit<strong>en</strong>unit tot stilste<br />

in de markt heeft uitgeroep<strong>en</strong>.” Daarnaast komt<br />

deze warmtepomp ook als ‘meest <strong>en</strong>ergiebespar<strong>en</strong>de’<br />

uit de test.<br />

Warmte, warm water <strong>en</strong> koeling<br />

De warmtepomp wint <strong>en</strong>ergie uit de buit<strong>en</strong>lucht<br />

t<strong>en</strong> behoeve van verwarming, koeling <strong>en</strong> warm<br />

tapwater. “Het grootste deel van het jaar draait<br />

de warmtepomp, de hr-ketel springt alle<strong>en</strong> op de<br />

koudste winterdag<strong>en</strong> bij”, zegt Korbee. “We hebb<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> stevige winter met flinke vorst achter de<br />

rug. De installatie heeft die test uitstek<strong>en</strong>d doorstaan.<br />

Afgelop<strong>en</strong> zomer koelde de warmtepomp<br />

ons huis. Je jaagt in dit geval ge<strong>en</strong> grote hoeveelheid<br />

koude lucht de ruimte in, want het gaat om<br />

topkoeling. Het is hier in huis dus het jaar rond<br />

comfortabel.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 25


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

ADVIEZEN VOOR SCHOLEN MET CONCRETE VERBETERPLANNEN:<br />

‘GELD ALLEEN IS GEEN GARANTIE<br />

VOOR EEN FRISSE SCHOOL’<br />

Op 1 oktober vorig jaar versche<strong>en</strong> het eindrapport van het Landelijk Coördinatieteam V<strong>en</strong>tilatie op Schol<strong>en</strong>. De overheid stelde aan de hand<br />

daarvan e<strong>en</strong> eerste tranche van € 100 miljo<strong>en</strong> beschikbaar om schol<strong>en</strong> te ondersteun<strong>en</strong> in het verbeter<strong>en</strong> van hun binn<strong>en</strong>klimaat. We zijn<br />

inmiddels e<strong>en</strong> half jaar verder, tijd om ook in deze Frisse Schol<strong>en</strong>-special aan Froukje van Dijk<strong>en</strong> (bba binn<strong>en</strong>milieu) te vrag<strong>en</strong> hoe het gaat met<br />

de gezondheid van de leeromgeving op schol<strong>en</strong>.<br />

Tekst Tjerk van Duin<strong>en</strong> | Beeld bba binn<strong>en</strong>milieu<br />

“Corona voert nog steeds de bov<strong>en</strong>toon, ook als het<br />

gaat om v<strong>en</strong>tilatie op schol<strong>en</strong>”, vertelt ze. “Het is nu<br />

ruim e<strong>en</strong> jaar geled<strong>en</strong> dat de eerste maatregel<strong>en</strong><br />

inging<strong>en</strong> <strong>en</strong> niemand wist to<strong>en</strong> wat ons te wacht<strong>en</strong><br />

stond. Wat ik nu wel weet, is dat schol<strong>en</strong> zich door<br />

corona veel bewuster zijn geword<strong>en</strong> van het belang<br />

van v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>. Ondanks dat het RIVM voornamelijk<br />

de nadruk legt op de anderhalve meter afstand <strong>en</strong><br />

het belang van v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> in eerste instantie niet<br />

bewez<strong>en</strong> achtte. De World Health Organisation<br />

(WHO) heeft het wat mij betreft mooi sam<strong>en</strong>gevat<br />

met de 3 C’s van situaties die vermed<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong>: Crowded places (met veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> bij elkaar),<br />

Close-contact settings (in het bijzonder waar<br />

m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met elkaar prat<strong>en</strong> op korte afstand) <strong>en</strong><br />

Confined and <strong>en</strong>closed spaces (met slechte v<strong>en</strong>tilatie).<br />

Belangrijk is in elk geval dat er voor de verbetering<br />

van schol<strong>en</strong> € 360 miljo<strong>en</strong> beschikbaar<br />

is gesteld. De eerste tranche van € 100 miljo<strong>en</strong><br />

werd uitgekeerd via de Speciale uitkering v<strong>en</strong>tilatie<br />

in schol<strong>en</strong> (SUVIS) <strong>en</strong> was op 11 maart leeg. Hoe<br />

het rester<strong>en</strong>de deel van het budget besteed gaat<br />

word<strong>en</strong>, is nog niet bek<strong>en</strong>d gemaakt.”<br />

Stekker eruit<br />

In de regeling zijn randvoorwaard<strong>en</strong> gesteld, maar<br />

dat is nog ge<strong>en</strong> garantie dat je als school e<strong>en</strong><br />

goed v<strong>en</strong>tilatiesysteem krijgt. “Daar zijn toch echt<br />

goede afsprak<strong>en</strong> voor nodig met adviseurs <strong>en</strong> installateurs”,<br />

aldus Van Dijk<strong>en</strong>. “We k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> gevall<strong>en</strong><br />

van schol<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> nieuw v<strong>en</strong>tilatiesysteem<br />

kreg<strong>en</strong>, maar doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> trokk<strong>en</strong> gewoon de stekker<br />

eruit omdat de installatie teveel lawaai maakte.<br />

Voor nieuwbouw is dat afgedekt in de wettelijke<br />

eis<strong>en</strong> van het <strong>Bouw</strong>besluit, maar voor bestaande<br />

bouw niet. Met alle<strong>en</strong> geld b<strong>en</strong> je er dus niet; je<br />

moet vooraf vastlegg<strong>en</strong> dat er stille installaties<br />

moet<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>.”<br />

‘Corona betek<strong>en</strong>t voor ons nog steeds:<br />

anderhalve meter afstand bewak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>, v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>, v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>’<br />

Om schol<strong>en</strong> te ondersteun<strong>en</strong> met het stell<strong>en</strong> van<br />

de juiste eis<strong>en</strong> heeft bba binn<strong>en</strong>milieu e<strong>en</strong> SUVISadvies<br />

geschrev<strong>en</strong>; e<strong>en</strong> k<strong>en</strong>nisdocum<strong>en</strong>t met adviez<strong>en</strong><br />

om e<strong>en</strong> goede eindkwaliteit te borg<strong>en</strong> als<br />

installaties verbeterd word<strong>en</strong>. “We hebb<strong>en</strong> dit uit<br />

eig<strong>en</strong> beweging geschrev<strong>en</strong> <strong>en</strong> Ruimte-OK heeft<br />

het direct op haar website geplaatst. Bij e<strong>en</strong> professioneel<br />

bestuur van e<strong>en</strong> grote onderwijsorganisatie<br />

zie ik niet snel problem<strong>en</strong> ontstaan, kleinere<br />

schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong>pitters hebb<strong>en</strong> het lastiger.”<br />

Vier adviez<strong>en</strong><br />

“Het eerste advies is dat je duidelijke eis<strong>en</strong> moet<br />

stell<strong>en</strong>. Niet alle<strong>en</strong> wat betreft de hoeveelheid<br />

luchtverversing van de nieuwe installatie, maar<br />

ook over het geluidsniveau, tocht <strong>en</strong> dat de toegevoerde<br />

lucht schoon moet zijn. Zeg maar e<strong>en</strong><br />

Programma van Eis<strong>en</strong> Frisse Schol<strong>en</strong> Light”, aldus<br />

Van Dijk<strong>en</strong>. “Ons tweede advies is: controleer bij<br />

oplevering of ook gedaan is wat afgesprok<strong>en</strong> is,<br />

liefst door e<strong>en</strong> onafhankelijk bureau. Punt drie is<br />

het onderhoud. Zorg voor e<strong>en</strong> contract waarin dit<br />

goed is vastgelegd, zodat de onderhoudskost<strong>en</strong><br />

straks ge<strong>en</strong> verrassing zijn. Het vierde advies gaat<br />

over de monitoring van de prestaties. De SUVIS-regeling<br />

eist onder meer dat in elke onderwijsruimte<br />

CO 2<br />

-meters kom<strong>en</strong> waarvan de gegev<strong>en</strong>s minimaal<br />

één jaar word<strong>en</strong> opgeslag<strong>en</strong>. Met de installateur<br />

kan word<strong>en</strong> afgesprok<strong>en</strong> om hier periodiek<br />

over te rapporter<strong>en</strong>, om de prestaties <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele<br />

afwijking<strong>en</strong> in beeld te krijg<strong>en</strong>.”<br />

Serieus geld<br />

“We hebb<strong>en</strong> dit advies vooral geschrev<strong>en</strong> om<br />

te zorg<strong>en</strong> dat de schol<strong>en</strong> waar krijg<strong>en</strong> voor hun<br />

geld”, b<strong>en</strong>adrukt Van Dijk<strong>en</strong>. “Ze moet<strong>en</strong> nog<br />

steeds 70% van de kost<strong>en</strong> zelf betal<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat is<br />

serieus geld. Dus zorg dat het goed gebeurt <strong>en</strong><br />

geloof de installateur niet zomaar op zijn blauwe<br />

og<strong>en</strong>. Schol<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> zich er ook van bewust zijn<br />

De drie C's van de WHO.<br />

26 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

Froukje van Dijk<strong>en</strong> (bba binn<strong>en</strong>milieu): “Door corona zijn schol<strong>en</strong> zich veel bewuster geword<strong>en</strong> van het belang van v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>.”<br />

dat de exploitatiekost<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergierek<strong>en</strong>ing omhoog<br />

gaan als er meer wordt gev<strong>en</strong>tileerd. Ook<br />

dat kun je van tevor<strong>en</strong> duidelijk in beeld br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.”<br />

V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> eerst<br />

“We zijn in elk geval blij dat schol<strong>en</strong> steeds bewuster<br />

bezig zijn met v<strong>en</strong>tilatie <strong>en</strong> dat is deels te<br />

dank<strong>en</strong> aan corona <strong>en</strong> aan het eerder g<strong>en</strong>oemde<br />

eindrapport. Het effect van maatregel<strong>en</strong> kun-<br />

n<strong>en</strong> we helaas nog niet beoordel<strong>en</strong>, omdat we<br />

ge<strong>en</strong> repres<strong>en</strong>tatieve situatie hebb<strong>en</strong>. Corona<br />

betek<strong>en</strong>t voor ons nog steeds: anderhalve meter<br />

afstand bewak<strong>en</strong> <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>, v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>, v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>.<br />

Voor het monitor<strong>en</strong> van de luchtkwaliteit<br />

lett<strong>en</strong> we nu alle<strong>en</strong> op CO 2<br />

. Fijnstof bijvoorbeeld,<br />

is nu ev<strong>en</strong> minder relevant. Fijnstof is <strong>en</strong> blijft<br />

echter wel e<strong>en</strong> aandachtspunt <strong>en</strong> krijgt in de<br />

volg<strong>en</strong>de versie van Frisse Schol<strong>en</strong> FS e<strong>en</strong> paragraaf,<br />

maar v<strong>en</strong>tilatie is nu veel urg<strong>en</strong>ter. Zelfs<br />

e<strong>en</strong> school naast e<strong>en</strong> drukke weg adviser<strong>en</strong> wij<br />

de ram<strong>en</strong> op<strong>en</strong> te zett<strong>en</strong>. Ik geloof in elk geval<br />

dat het voor schol<strong>en</strong> die – met SUVIS-geld of niet<br />

– hun v<strong>en</strong>tilatie goed op orde krijg<strong>en</strong>, het letterlijk<br />

e<strong>en</strong> verademing zal zijn.” ❚<br />

Meer informatie is te vind<strong>en</strong> bij<br />

www.binn<strong>en</strong>milieu.nl <strong>en</strong> www.ruimte-ok.nl.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 27


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

SCHOOLVENTILATIESYSTEMEN ZIJN STRAKS NIET AAN TE SLEPEN<br />

DE KRACHT VAN ANTICIPEREN<br />

Aan de bouwers van v<strong>en</strong>tilatie-units zal het niet ligg<strong>en</strong>, aan de schol<strong>en</strong> des te meer. Als de onderwijsinstelling<strong>en</strong> nog deze zomer<br />

hun v<strong>en</strong>tilatie op orde will<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong>, zull<strong>en</strong> ze moet<strong>en</strong> opschiet<strong>en</strong>. Material<strong>en</strong> <strong>en</strong> onderdel<strong>en</strong> word<strong>en</strong> in rap tempo schaarser <strong>en</strong> duurder<br />

<strong>en</strong> als alle schol<strong>en</strong> laat <strong>en</strong> tegelijk hun beslissing<strong>en</strong> nem<strong>en</strong>, zull<strong>en</strong> er heel wat op de wachtlijst beland<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> hogere prijs betal<strong>en</strong>.<br />

Tekst Tjerk van Duin<strong>en</strong> | Beeld Ned Air<br />

Schol<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> gezondheid hoog in het vaandel hebb<strong>en</strong> staan.<br />

Wouter Wijma is directeur van Ned Air, fabrikant<br />

van onder meer luchtbehandelingssystem<strong>en</strong> <strong>en</strong> is<br />

glashelder over dit onderwerp: snelle beslissers<br />

kom<strong>en</strong> aan de beurt, treuzel<strong>en</strong> wordt kostbaar.<br />

“De € 100 miljo<strong>en</strong> van de Specifieke uitkering<br />

v<strong>en</strong>tilatie in schol<strong>en</strong> (SUVIS) is verdeeld, de uitslag<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> toewijzing<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>en</strong> het is<br />

nu tijd voor de schol<strong>en</strong> om te reager<strong>en</strong>. En dat<br />

gaat langzaam.”<br />

‘Er zijn g<strong>en</strong>oeg<br />

schol<strong>en</strong> die<br />

wel gas gev<strong>en</strong>’<br />

Schaarste<br />

Wijma <strong>en</strong>igszins kritisch: “Wij zi<strong>en</strong> dat schol<strong>en</strong> in<br />

het oude strami<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong>: in mei bestell<strong>en</strong> <strong>en</strong> in<br />

de zomervakantie installer<strong>en</strong>. In e<strong>en</strong> normale zomer<br />

heb je het over tweehonderd v<strong>en</strong>tilatie-units,<br />

nu kan dat zomaar naar de zeshonderd of meer<br />

gaan. En dat wordt lastig, want we hebb<strong>en</strong> het<br />

niet over standaardproduct<strong>en</strong> die op de plank ligg<strong>en</strong>.<br />

Ik moet wet<strong>en</strong> of de unit bov<strong>en</strong>- of zijaansluiting<strong>en</strong><br />

heeft, gespiegeld moet word<strong>en</strong>, voorzi<strong>en</strong><br />

moet word<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> elektrische verhitter of koe-<br />

28 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

‘Onzichtbare’ luchtbehandelingskast voor op het dak: als het ware<br />

platgedrukt tot slechts 70 cm hoog.<br />

ling nodig heeft, <strong>en</strong>zovoorts. De capaciteitsbeperking<br />

ligt met name bij de toeleveranciers. Overal<br />

heerst schaarste, vooral in aluminium, koper <strong>en</strong><br />

elektronica. Hamster<strong>en</strong> maakt het probleem alle<strong>en</strong><br />

maar erger. Als e<strong>en</strong> onderdeel er niet is, sta<br />

je stil. Daarom zull<strong>en</strong> de snelle beslissers de winnaars<br />

zijn deze zomer.”<br />

EduComfort 1000<br />

Ondertuss<strong>en</strong> is Ned Air druk bezig met de lop<strong>en</strong>de<br />

orderportefeuille. “Er zijn g<strong>en</strong>oeg schol<strong>en</strong> die wel<br />

gas gev<strong>en</strong>. In Amsterdam bijvoorbeeld loopt al<br />

<strong>en</strong>ige jar<strong>en</strong> het project Gezonde Schol<strong>en</strong> Amsterdam<br />

<strong>en</strong> daar word<strong>en</strong> voortvar<strong>en</strong>d schoolgebouw<strong>en</strong><br />

van goede v<strong>en</strong>tilatie voorzi<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> mooi voorbeeld<br />

is de Kiem Montessori in Amsterdam-Oost,<br />

waar installateur Klaver Giant Alkmaar als eerste<br />

onze net geïntroduceerde EduComfort 1000 unit<br />

heeft geplaatst. De school heeft gezondheid hoog<br />

in het vaandel staan <strong>en</strong> heeft in overleg met Klaver<br />

gekoz<strong>en</strong> voor deze uiterst stille, CO 2<br />

-gestuurde<br />

<strong>en</strong> dec<strong>en</strong>trale v<strong>en</strong>tilatie-unit met warmteterugwinning.<br />

Hoewel de unit voorbereid is op koeling,<br />

heeft de school daar niet voor gekoz<strong>en</strong>.”<br />

<strong>Installatie</strong>s op het dak uit het zicht<br />

De EduComfort 1000 is e<strong>en</strong> voorbeeld van e<strong>en</strong><br />

eig<strong>en</strong> ontwikkeling waarmee Ned Air inspeelt op<br />

vrag<strong>en</strong> uit de markt. “Dat is één van onze sterke<br />

punt<strong>en</strong>: snel anticiper<strong>en</strong> op nieuwe ontwikkeling<strong>en</strong>.<br />

Wij zijn daar als bedrijf helemaal op ingericht.<br />

E<strong>en</strong> ander voorbeeld is e<strong>en</strong> tr<strong>en</strong>d die zich aftek<strong>en</strong>t<br />

op dak<strong>en</strong>. Steeds vaker kom<strong>en</strong> we project<strong>en</strong><br />

teg<strong>en</strong> waar luchtbehandelingsinstallaties uit het<br />

zicht moet<strong>en</strong> blijv<strong>en</strong> vanuit e<strong>en</strong> bepaalde afstand<br />

gezi<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> welstandsdingetje, maar ook deels ge-<br />

Wouter Wijma, directeur van Ned Air: “De snelle beslissers zull<strong>en</strong> deze zomer de winnaars zijn.”<br />

red<strong>en</strong>eerd vanuit het idee: wat je ziet, kun je hor<strong>en</strong>.<br />

In het bestek staat bijvoorbeeld dat de luchtbehandelingskast<br />

maar 75 c<strong>en</strong>timeter hoog mag<br />

zijn. Ned Air is al klaar voor deze ontwikkeling:<br />

we hebb<strong>en</strong> de unit opnieuw geconfigureerd <strong>en</strong> als<br />

het ware platgedrukt tot e<strong>en</strong> brede, lange doos<br />

met e<strong>en</strong> capaciteit van 1.000 tot 15.000 kuub per<br />

uur. We gaan nu voor e<strong>en</strong> project meerdere luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

lever<strong>en</strong> van 70 c<strong>en</strong>timeter<br />

hoog, waar zonnepanel<strong>en</strong> op geplaatst word<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> waar het platte dak e<strong>en</strong> opstand krijgt van e<strong>en</strong><br />

meter. Alles uit het zicht, iedere<strong>en</strong> tevred<strong>en</strong>.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 29


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

PLUG-AND-PLAY LUCHTREINIGERS VOOR<br />

EEN GEVOEL VAN VEILIGHEID<br />

“Het is e<strong>en</strong> uiterst effectieve <strong>en</strong> snelle<br />

manier om direct wat aan de luchtkwaliteit<br />

te do<strong>en</strong> in klaslokal<strong>en</strong> <strong>en</strong> kinderdagverblijv<strong>en</strong>,<br />

maar ev<strong>en</strong>goed in wachtkamers,<br />

kantor<strong>en</strong>, verpleeghuiz<strong>en</strong>, restaurants <strong>en</strong><br />

fitnessruimt<strong>en</strong>. E<strong>en</strong>voudiger kunn<strong>en</strong> we<br />

het niet mak<strong>en</strong>”, aldus Ivo Hovius, eig<strong>en</strong>aar<br />

van Jabrulier BV. De specialist in luchtbehandeling<br />

uit De Lier heeft sam<strong>en</strong> met het<br />

Duitse Wolf Geis<strong>en</strong>feld twee luchtreinigers<br />

ontwikkeld die e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de aanvulling<br />

zijn op bestaande installaties. Omdat ze<br />

lucht reinig<strong>en</strong> door recirculatie, zijn ze ook<br />

geschikt voor situaties waar ge<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie<br />

aanwezig is.<br />

Tekst Tjerk van Duin<strong>en</strong> | Beeld Jabrulier<br />

Luchtreiniger XL.<br />

Luchtreiniger S (staand model).<br />

Jabrulier is gew<strong>en</strong>d aan het oploss<strong>en</strong> van lastige<br />

vraagstukk<strong>en</strong>. Hovius: “We lever<strong>en</strong> veel maatwerk<br />

waar wat meer <strong>en</strong>gineering bij komt kijk<strong>en</strong>, bijvoorbeeld<br />

voor voedingsmiddel<strong>en</strong>process<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

als het explosieveilig moet zijn. M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> wet<strong>en</strong><br />

ons daarvoor te vind<strong>en</strong>. We hebb<strong>en</strong> onze expertise<br />

nu ook ingezet voor de ontwikkeling van twee<br />

zeer stille plug-and-play luchtzuiveringsmachines<br />

op basis van tweetraps filtering: Luchtreiniger XL<br />

voor luchtvolumes van 400 tot 2.200 m 3 per uur<br />

<strong>en</strong> Luchtreiniger S die 400 tot 1.300 m 3 per uur<br />

kan verwerk<strong>en</strong>. Beide machines zijn stationair of<br />

mobiel te gebruik<strong>en</strong>; de S kan zelfs ingebouwd<br />

word<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> verlaagd plafond.”<br />

Stil <strong>en</strong> effectief<br />

Luchtreiniger XL is met zijn grotere capaciteit in-<br />

30 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

‘Stekker erin,<br />

luchtvolume kiez<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> klaar is Kees’<br />

zetbaar in veel verschill<strong>en</strong>de ruimt<strong>en</strong>, zoals gezam<strong>en</strong>lijke<br />

ruimtes in verpleeghuiz<strong>en</strong> <strong>en</strong> aula’s.<br />

Hovius: “E<strong>en</strong> zaal van 260 m 3 , zeg 100 m 2 , kun<br />

je hiermee op stand 6 vijfvoudig v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> bij<br />

37 dB(A). Op stand 5 kan de XL 900 m 3 reinig<strong>en</strong>,<br />

dat is ongeveer wat e<strong>en</strong> klaslokaal nodig<br />

heeft, <strong>en</strong> dan produceert de machine slechts<br />

32,3 dB(A).” Luchtreiniging gebeurt in twee filterstapp<strong>en</strong>:<br />

aan de onderzijde zit e<strong>en</strong> voorfilter<br />

voor het grovere stof (ePM1 55%) <strong>en</strong> bov<strong>en</strong>in<br />

bevindt zich e<strong>en</strong> H14 HEPA-filter die 99,995%<br />

van alle deeltjes, viruss<strong>en</strong>, poll<strong>en</strong> <strong>en</strong> aerosol<strong>en</strong><br />

verwijdert. “Met de verstelbare uitblaaslamell<strong>en</strong><br />

is e<strong>en</strong> worp te creër<strong>en</strong> van veerti<strong>en</strong> meter<br />

zonder tocht”, vult Hovius aan. “Daarmee is<br />

e<strong>en</strong> snelle, effectieve doorspoeling van de<br />

ruimte mogelijk. Met de boosterknop kan tijdelijk<br />

tot maximaal 2.200 m 3 word<strong>en</strong> gereinigd.”<br />

Compact<br />

De kleinere variant heeft weliswaar e<strong>en</strong> beperktere<br />

capaciteit maar is zo compact dat het apparaat<br />

zelfs in te bouw<strong>en</strong> is in e<strong>en</strong> verlaagd plafond. Hovius:<br />

“Ook de Luchtreiniger S is voor e<strong>en</strong> school e<strong>en</strong><br />

goede optie als standalone machine, maar kan<br />

door de vele aansluitopties ook e<strong>en</strong> prima aanvulling<br />

zijn op de bestaande installaties. De filtertechniek<br />

is dezelfde als bij de XL <strong>en</strong> ook deze machine<br />

voldoet aan de Duitse hygiënerichtlijn VDI 6<strong>02</strong>2.”<br />

Luchtreiniger S<br />

(plafondversie).<br />

Zowel de XL als S zijn plug-and-play: stekker erin,<br />

luchtvolume kiez<strong>en</strong> <strong>en</strong> klaar is Kees. Hovius: “Je<br />

krijgt er niet alle<strong>en</strong> de veiligheid van schone<br />

lucht mee. Corona is e<strong>en</strong> blijvertje <strong>en</strong> m<strong>en</strong> is<br />

door de pandemie bewuster geword<strong>en</strong> van de<br />

luchtkwaliteit in gezam<strong>en</strong>lijke ruimtes. E<strong>en</strong><br />

goede luchtreiniger zorgt dan ook voor e<strong>en</strong> gevoel<br />

van veiligheid <strong>en</strong> dat kunn<strong>en</strong> we in deze tijd<br />

goed gebruik<strong>en</strong>.” ❚<br />

FILTERT 99,995%<br />

VAN ALLE VIRUSSEN<br />

Luchtreiniger<br />

XL<br />

De professional onder de stationaire<br />

<strong>en</strong> mobiele luchtzuiveringssystem<strong>en</strong><br />

Importeur<br />

WOLF Geis<strong>en</strong>feld voor Nederland<br />

Voordel<strong>en</strong> van de WOLF Luchtreiniger XL<br />

• Voor ruimtes met e<strong>en</strong> inhoud tot 260 m³ heeft<br />

u slechts één Luchtreiniger XL nodig.<br />

• De luchtreiniger heeft e<strong>en</strong> extreem hoge<br />

luchtopbr<strong>en</strong>gst tot wel 2.200 m³/h.<br />

• 99,995% van alle deeltjes, viruss<strong>en</strong> <strong>en</strong> aerosol<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> gefilterd door de luchtreiniger.<br />

• E<strong>en</strong>voudige installatie dankzij e<strong>en</strong> gebruiksklaar plug & play-systeem.<br />

• E<strong>en</strong>voudige bedi<strong>en</strong>ing met individueel instelbare bedrijfsparameters.<br />

Productvideo Luchtreiniger XL<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 31


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

NOORDERPOORT PAKT DOOR:<br />

OOK DIAMANTLAAN NAAR FRISSE SCHOLEN KLASSE B<br />

Nog voor de discussie over Frisse Schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> corona op gang kwam, had het bestuur van Noorderpoort al de knoop doorgehakt om de installaties<br />

van verschill<strong>en</strong>de schoolgebouw<strong>en</strong> in Groning<strong>en</strong> aan te pakk<strong>en</strong>. Vorige zomer is het complex aan de Verl<strong>en</strong>gde Visserstraat onder hand<strong>en</strong><br />

g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, in januari <strong>en</strong> februari was het de beurt aan de locatie Diamantlaan. Ook dit schoolgebouw voldoet nu aan Frisse Schol<strong>en</strong> klasse B.<br />

Tekst Tjerk van Duin<strong>en</strong> | Beeld Top <strong>Installatie</strong>groep<br />

32 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

Luchtinlat<strong>en</strong> in de gevel voor de v<strong>en</strong>tilatieconvector<strong>en</strong>.<br />

“Optimaliser<strong>en</strong> betek<strong>en</strong>t vooral comfort lever<strong>en</strong><br />

voor de leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> medewerkers van de school”,<br />

vertelt projectleider Paul Peet van installateur van-<br />

Panhuis Hoogeve<strong>en</strong>, onderdeel van TOP <strong>Installatie</strong>groep.<br />

“In plaats van e<strong>en</strong> schoolgebouw waar<br />

‘Met de v<strong>en</strong>tilatorconvector<strong>en</strong> heeft de<br />

school e<strong>en</strong> systeem in huis dat met<br />

e<strong>en</strong> laag geluidsniveau e<strong>en</strong> comfortabel<br />

binn<strong>en</strong>klimaat geeft’<br />

Meerdere DECO-wandmodell<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> lokaal.<br />

e<strong>en</strong> groot deel van de v<strong>en</strong>tilatie moest gebeur<strong>en</strong><br />

door ram<strong>en</strong> te op<strong>en</strong><strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> we het nu voorzi<strong>en</strong><br />

van adequate luchtbehandeling. Daartoe zijn 92<br />

v<strong>en</strong>tilatieconvector<strong>en</strong> van Biddle geïnstalleerd in<br />

de lokal<strong>en</strong> <strong>en</strong> kantor<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> grotere unit voor<br />

de gymzaal.”<br />

V<strong>en</strong>tilatieconvector<strong>en</strong><br />

Met de v<strong>en</strong>tilatorconvector<strong>en</strong> heeft de school<br />

e<strong>en</strong> systeem in huis dat met e<strong>en</strong> laag geluidsniveau<br />

e<strong>en</strong> comfortabel binn<strong>en</strong>klimaat geeft. Peet:<br />

“Je kunt hiermee prima v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> <strong>en</strong> verwarm<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> het is e<strong>en</strong>voudig individueel regelbaar. We<br />

hebb<strong>en</strong> witte DECO wandmodell<strong>en</strong> toegepast<br />

met directe luchttoevoer door de gevel. Voor<br />

de gymzaal heb we bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong> extra unit<br />

geplaatst waarbij de luchtinblaas gebeurt via<br />

e<strong>en</strong> luchtzak. In feite hebb<strong>en</strong> we op e<strong>en</strong> vrij simpele<br />

manier het gebouw aangepast naar Frisse<br />

Schol<strong>en</strong> klasse B.” De luchtafvoer verloopt via<br />

overdrukroosters naar de gang<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal<br />

afzuigsysteem van v<strong>en</strong>tilator<strong>en</strong> transporteert de<br />

lucht via de trapp<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong> verder naar buit<strong>en</strong>.<br />

De nieuwe installaties zijn aangeslot<strong>en</strong> op het<br />

bestaande Priva-systeem waarvoor vanPanhuis<br />

de naregeling heeft verzorgd.<br />

Vastigheid<br />

Installateur vanPanhuis is zo’n bedrijf dat van vastigheid<br />

houdt. Peet: “We zijn inderdaad gesteld<br />

op langdurige relaties. Niet alle<strong>en</strong> met klant<strong>en</strong>,<br />

maar ook met bouwpartners <strong>en</strong> leveranciers. Zo<br />

zijn we al lange tijd actief voor Noorderpoort,<br />

e<strong>en</strong> ROC met meer dan dertig vestiging<strong>en</strong>, ruim<br />

150 mbo-opleiding<strong>en</strong>, 1.400 medewerkers <strong>en</strong> zo’n<br />

14.000 stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. We zijn in elk geval blij <strong>en</strong> trots<br />

dat we weer e<strong>en</strong> bijdrage hebb<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> lever<strong>en</strong><br />

aan het welbevind<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> deel hiervan.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 33


UW GEBOUW<br />

ONZE ZORG<br />

Top <strong>Installatie</strong>groep is uw partner voor het ontwerp, de aanleg <strong>en</strong> het beheer van de<br />

werktuigbouwkundige <strong>en</strong> elektrotechnische installaties in uw nieuwe of bestaande<br />

gebouw. E<strong>en</strong> steeds groter deel van onze project<strong>en</strong> wordt duurzaam gerealiseerd<br />

dankzij toepassing van bijvoorbeeld moderne warmtepomptechniek, zonnecollector<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> comfortabele klimaatbeheersing <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie. Ons gehanteerde OBO-principe geeft u<br />

zekerheid, van advisering tot <strong>en</strong> met oplevering <strong>en</strong> het jaarlijkse onderhoud. Uw gebouw<br />

is dus echt onze zorg!<br />

www.topinstallatiegroep.nl


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

SLIMME CO 2<br />

-METERS GEKOPPELD AAN KRACHTIGE<br />

LUCHTREINIGERS KUNNEN DE LUCHTKWALITEIT<br />

BINNENSHUIS BEWAKEN EN VERBETEREN<br />

Uit onderzoek is geblek<strong>en</strong> dat de kwaliteit van het binn<strong>en</strong>milieu op schol<strong>en</strong> vaak onder de maat is. Dit is niet alle<strong>en</strong> slecht voor de gezondheid,<br />

maar ook voor de leerprestaties van de leerling<strong>en</strong>. CO 2<br />

is e<strong>en</strong> belangrijke indicator voor de luchtkwaliteit <strong>en</strong> effectiviteit van v<strong>en</strong>tilatie. De<br />

s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> van AurAir monitor<strong>en</strong> de CO 2<br />

-waardes in het klaslokaal. Zodra deze bov<strong>en</strong> de norm kom<strong>en</strong>, wordt via Wifi automatisch de Philips<br />

luchtreiniger geactiveerd. Deze zuivert dankzij het ingebouwde HEPA-filter 99,97% van deeltjes tot zo klein als 0,3 μm, zoals veelvoorkom<strong>en</strong>de<br />

allerg<strong>en</strong><strong>en</strong>, stof, vuil, bacteriën <strong>en</strong> viruss<strong>en</strong>. Op deze manier vull<strong>en</strong> de CO 2<br />

-meters van AurAir <strong>en</strong> de luchtreinigers van Philips elkaar goed aan.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Aurair/Philips<br />

Het grote voordeel is dat de combinatie niet<br />

ingebouwd hoeft te word<strong>en</strong>. Dat maakt de s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> luchtreinigers zeer geschikt als extra<br />

maatregel, naast mechanische <strong>en</strong> natuurlijke v<strong>en</strong>tilatie,<br />

voor het gezonder mak<strong>en</strong> van de lucht in<br />

bestaande gebouw<strong>en</strong>.<br />

Getest in Nederlandse schol<strong>en</strong><br />

De combinatie Philips <strong>en</strong> AurAir wordt op dit<br />

mom<strong>en</strong>t op verschill<strong>en</strong>de schol<strong>en</strong> in de praktijk<br />

getest. Op e<strong>en</strong> tweetal basisschol<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

tweetal schol<strong>en</strong> in het voortgezet onderwijs is<br />

de combinatie al maand<strong>en</strong> actief. Omdat de<br />

basisschol<strong>en</strong> volledig op<strong>en</strong> zijn, kond<strong>en</strong> hier<br />

de meest uitgebreide tests word<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />

Met bijna 300 medewerkers, verdeeld over 12<br />

schol<strong>en</strong>, verzorgt Katholieke Schol<strong>en</strong>stichting<br />

Fectio het basisonderwijs aan 2.900 leerling<strong>en</strong><br />

36 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

De s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> de doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> goede indicaties om actie t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van v<strong>en</strong>tilatie te ondernem<strong>en</strong>.<br />

in de geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> Hout<strong>en</strong> (8 schol<strong>en</strong>) <strong>en</strong> Bunnik<br />

(4 schol<strong>en</strong>). Stichting Fectio heeft de gezondheid<br />

van haar leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> personeel hoog in het<br />

vaandel staan <strong>en</strong> wilde daarom graag deelnem<strong>en</strong><br />

aan de proeftraject<strong>en</strong>. De praktijktests werd<strong>en</strong> uitgevoerd<br />

op twee locaties, De Delteyk basisschool<br />

in Werkhov<strong>en</strong> (geme<strong>en</strong>te Bunnik) <strong>en</strong> basisschool<br />

De Stek in Hout<strong>en</strong>. Op beide locaties werd<strong>en</strong> de<br />

meters in het zicht van de doc<strong>en</strong>t geplaatst <strong>en</strong> via<br />

Zodra de CO 2<br />

-waardes bov<strong>en</strong> de norm kom<strong>en</strong>, wordt via<br />

Wifi automatisch de Philips luchtreiniger geactiveerd.<br />

‘De eerste<br />

praktijkervaring<strong>en</strong><br />

van de doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn<br />

erg positief’<br />

Wifi gekoppeld met de meest krachtige luchtreiniger<br />

(AC4236/10) uit het assortim<strong>en</strong>t van Philips.<br />

Doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> steld<strong>en</strong> de CO 2<br />

-meter op prijs omdat<br />

ze op basis van de grote goed leesbare cijfers op<br />

het display <strong>en</strong> de duidelijke kleurcodering (gro<strong>en</strong>e<br />

cijfers is goed, geel is minder, rood is slecht) de<br />

natuurlijke v<strong>en</strong>tilatie optimaal kond<strong>en</strong> doser<strong>en</strong>.<br />

Voorhe<strong>en</strong> ging dit op gevoel, waardoor soms te<br />

vroeg of te laat, te veel of te weinig extra werd<br />

gev<strong>en</strong>tileerd door middel van het met de hand<br />

op<strong>en</strong><strong>en</strong> van ram<strong>en</strong> <strong>en</strong> deur<strong>en</strong>.<br />

De eerste praktijkervaring<strong>en</strong> van de doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn<br />

erg positief. De s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> de doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> goede<br />

indicaties om actie t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van v<strong>en</strong>tilatie<br />

te ondernem<strong>en</strong>. Daarnaast merk<strong>en</strong> de doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

dat de luchtreinigers snel reager<strong>en</strong> op activiteit<strong>en</strong><br />

van de kinder<strong>en</strong> in de klas. Met name het feit dat<br />

de luchtreinigers uitgerust zijn met HEPA-filters<br />

geeft het vertrouw<strong>en</strong> dat de kleinste deeltjes uit<br />

de lucht gefilterd word<strong>en</strong>. Verder werd in de praktijk<br />

het geluid niet als stor<strong>en</strong>d ervar<strong>en</strong> <strong>en</strong> vind<strong>en</strong><br />

de doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> de luchtreinigers ook nog e<strong>en</strong>s e<strong>en</strong><br />

mooi design hebb<strong>en</strong>.<br />

Naast deze subjectieve ervaring<strong>en</strong> wordt op dit<br />

mom<strong>en</strong>t de effectiviteit van de combinatie in de<br />

praktijk getest om te zi<strong>en</strong> of er meetbare voordel<strong>en</strong><br />

te registrer<strong>en</strong> zijn. Klaslokal<strong>en</strong> met <strong>en</strong> zonder<br />

de combinatie word<strong>en</strong> met elkaar vergelek<strong>en</strong>. De<br />

eerste indicaties zijn positief maar meer onderzoek<br />

is nog nodig. ❚<br />

Schone schol<strong>en</strong> in coronatijd<br />

Meer dan ooit hebb<strong>en</strong> schol<strong>en</strong> de gezondheid<br />

van leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> personeel hoog in het vaandel<br />

staan. Op elke school zijn maatregel<strong>en</strong> getroff<strong>en</strong><br />

om de kans op COVID-19-besmetting<br />

zoveel mogelijk te reducer<strong>en</strong>. Naast de bek<strong>en</strong>de<br />

maatregel<strong>en</strong> zoals mondkapjes, looprichting<strong>en</strong>,<br />

hand<strong>en</strong> wass<strong>en</strong> <strong>en</strong> afstand houd<strong>en</strong><br />

wordt ook serieus aandacht geschonk<strong>en</strong> aan<br />

het zo schoon <strong>en</strong> gezond mogelijk houd<strong>en</strong><br />

van de binn<strong>en</strong>lucht in de klass<strong>en</strong>. De optimale<br />

aanpak hierbij bestaat uit drie lag<strong>en</strong>:<br />

1. De eerste laag wordt gevormd door de ingebouwde<br />

mechanische v<strong>en</strong>tilatiesystem<strong>en</strong>.<br />

2. De tweede laag wordt gevormd door natuurlijke<br />

v<strong>en</strong>tilatie waarbij de doc<strong>en</strong>t, op<br />

basis van de meetwaard<strong>en</strong> op de CO 2<br />

-meters<br />

van AurAir ram<strong>en</strong> <strong>en</strong> deur<strong>en</strong> juist gedoseerd<br />

kan op<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />

3. De derde laag wordt gevormd door de<br />

Philips luchtreinigers, die niet alle<strong>en</strong> de vervuilde<br />

binn<strong>en</strong>lucht maar ook de buit<strong>en</strong>lucht<br />

die binn<strong>en</strong> komt door de geop<strong>en</strong>de ram<strong>en</strong><br />

zuiver<strong>en</strong> van allerg<strong>en</strong><strong>en</strong> (poll<strong>en</strong>), (fijn)stof,<br />

vuil, bacteriën <strong>en</strong> viruss<strong>en</strong>. Deze laag is<br />

snel te plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> is zeer kost<strong>en</strong>effectief.<br />

De drielag<strong>en</strong>structuur maakt het mogelijk<br />

om op e<strong>en</strong> pragmatische wijze in bestaande<br />

schoolgebouw<strong>en</strong> merkbaar de luchtkwaliteit<br />

te verbeter<strong>en</strong>, waarbij optimaal gebruik wordt<br />

gemaakt van de aanwezige mechanische <strong>en</strong><br />

natuurlijke v<strong>en</strong>tilatiemogelijkhed<strong>en</strong>, aangevuld<br />

met e<strong>en</strong> snel te plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> zeer kost<strong>en</strong>effectieve<br />

extra laag van bescherming voor<br />

de leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> het onderwijz<strong>en</strong>d personeel.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 37


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

NIET TE ONDERSCHEIDEN VAN ECHT PLEISTERWERK<br />

IN EEN HANDOMDRAAI EEN AKOESTISCH PLAFOND<br />

E<strong>en</strong> Frisse School voldoet niet alle<strong>en</strong> aan de eis<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> goede luchtkwaliteit <strong>en</strong> temperatuur, maar heeft ook fijn licht <strong>en</strong> geluid. Akoestische<br />

plafonds kunn<strong>en</strong> hier <strong>en</strong>orm bij help<strong>en</strong>. Asona levert <strong>en</strong> plaatst akoestische plafonds bij schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> in andere gebouw<strong>en</strong>. Deze bestaan uit<br />

cellulosevlokk<strong>en</strong> of uit e<strong>en</strong> glad materiaal, zodat iedere gew<strong>en</strong>ste uitstraling mogelijk is.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld Asona<br />

Naast geluiddemp<strong>en</strong>d pleisterwerk (Sonacoustic ® ) <strong>en</strong> isoler<strong>en</strong>de <strong>en</strong> geluidsabsorber<strong>en</strong>de<br />

bekleding voor plafonds (Sonatherm ® ) werkt Asona met<br />

akoestisch spuitwerk (Sonaspray ® ). Dit laatste wordt meestal toegepast binn<strong>en</strong><br />

schol<strong>en</strong>, vertelt accountmanager Martin Dutour. “We spuit<strong>en</strong> dan cellulose<br />

teg<strong>en</strong> het plafond. Dat is e<strong>en</strong> soort papier met vezels. Daar zit ook<br />

borax in, ofwel natriumtretraboraat; e<strong>en</strong> mineraal dat het plafond brandvertrag<strong>en</strong>d<br />

maakt.”<br />

‘Het meespuit<strong>en</strong> van de leiding<strong>en</strong><br />

zorgt voor e<strong>en</strong> industriële look,<br />

waar teg<strong>en</strong>woordig steeds vaker<br />

vraag naar is’<br />

Mooiere ruimtebeleving<br />

Het spuitwerk past op ieder plafond <strong>en</strong> ook op wand<strong>en</strong>. Deze word<strong>en</strong> mooi<br />

afgewerkt, waardoor het net gewoon pleisterwerk lijkt. Zelfs hoek<strong>en</strong> <strong>en</strong> ronding<strong>en</strong><br />

vorm<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> probleem. Het is e<strong>en</strong> milieuvri<strong>en</strong>delijke methode die<br />

snel aan te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> is. Of het nu gaat om nieuwbouw, r<strong>en</strong>ovatie of e<strong>en</strong> bestaand<br />

klaslokaal, Asona weet de akoestiek in iedere ruimte te verbeter<strong>en</strong>. Bij<br />

e<strong>en</strong> bestaande situatie wordt het systeemplafond eruit gehaald <strong>en</strong> word<strong>en</strong> de<br />

vlokk<strong>en</strong> direct teg<strong>en</strong> het plafond gespot<strong>en</strong>. Leiding<strong>en</strong> word<strong>en</strong> meegespot<strong>en</strong>,<br />

zodat deze amper meer opvall<strong>en</strong>. Dit zorgt bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> industriële<br />

look, waar teg<strong>en</strong>woordig steeds vaker vraag naar is, vertelt Dutour. “Door het<br />

Sonaspray ® is toe te pass<strong>en</strong> in alle mogelijke kleur<strong>en</strong>.<br />

38 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

Ook verlichting <strong>en</strong> dakkoepels word<strong>en</strong> netjes afgewerkt, waardoor de Sonaspray ® eruitziet als gewoon, grof stucwerk.<br />

systeemplafond te verwijder<strong>en</strong>, krijg je e<strong>en</strong> veel mooiere ruimtebeleving. We<br />

hebb<strong>en</strong> acht standaard kleur<strong>en</strong>, maar op aanvraag kunn<strong>en</strong> we alle kleur<strong>en</strong><br />

lever<strong>en</strong> die gevraagd word<strong>en</strong>.”<br />

Verschill<strong>en</strong>de diktes<br />

Asona werkt niet alle<strong>en</strong> op schol<strong>en</strong>, maar voor alle mogelijke opdrachtgevers<br />

<strong>en</strong> zelfs bij particulier<strong>en</strong>. Zo heeft zij akoestische material<strong>en</strong> aangebracht bij<br />

Naturalis, de geme<strong>en</strong>tehuiz<strong>en</strong> van Bemmel <strong>en</strong> Dront<strong>en</strong>, villa’s <strong>en</strong> diverse kantoorgebouw<strong>en</strong>.<br />

Hier wordt vaker gekoz<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> gladde afwerking, zegt Dutour.<br />

“Deze afwerking is op basis van mineral<strong>en</strong> wolplat<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> heel fijne<br />

celluloselaag. Het voordeel hiervan is dat bijvoorbeeld verlichting er naadloos<br />

in weggewerkt kan word<strong>en</strong>. Dit materiaal is in verschill<strong>en</strong>de diktes leverbaar.”<br />

Asona is werkzaam in heel Nederland. Sonaspray ® werd ontwikkeld door de<br />

International Cellulose Corporation (ICC) in Houston, Texas. Sonacoustic ® <strong>en</strong> Sonatherm<br />

® werd<strong>en</strong> ontwikkeld door Sonacoustic International in Nederland. ❚<br />

Asona de specialist in akoestiek!<br />

Product<strong>en</strong><br />

Geluiddemp<strong>en</strong>de pleisterwerk met e<strong>en</strong> naadloze akoestisch<br />

transparante afwerking in verschill<strong>en</strong>de structur<strong>en</strong><br />

Gespot<strong>en</strong> akoestische spuitwerk met<br />

verschill<strong>en</strong>de structuurmogelijkhed<strong>en</strong><br />

Geluidsabsorber<strong>en</strong>de bekleding voor wand<strong>en</strong> <strong>en</strong> plafonds<br />

zorgt voor absorptie van geluidsgolv<strong>en</strong>, waardoor galm uitblijft.<br />

Asona Nederland | C. Verolmelaan 75 | 1422 ZB Uithoorn<br />

+31 (0)20 6435850 | info@asona.nl | asona.com<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 39


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

KLIMAATOPTIMALISATIE IN GEBOUWEN OP<br />

EEN DUURZAME MANIER<br />

Of het nu gaat om schol<strong>en</strong>, kinderopvang, universiteit<strong>en</strong>, e<strong>en</strong>gezinswoning<strong>en</strong>, ziek<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong>, stadhuiz<strong>en</strong> of kantoortor<strong>en</strong>s: alle ruimt<strong>en</strong> waar<br />

m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> verblijv<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> frisse lucht nodig. En hoe groter het gebouw, des te meer m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> daar werk<strong>en</strong> of lev<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> geldt: of het<br />

nu om nieuwbouw of bestaande bouw gaat, de gebouwschil wordt steeds dichter. Terwijl vroeger de ram<strong>en</strong> gewoon werd<strong>en</strong> op<strong>en</strong>gezet om te<br />

v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>, is dit vandaag de dag in nieuwe gebouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergetisch ger<strong>en</strong>oveerde gebouw<strong>en</strong> meestal niet meer mogelijk of bij lange na niet<br />

voldo<strong>en</strong>de. En het is juist cruciaal om te v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gebouw. Dit gold uiteraard al voor de coronacrisis, maar we zijn ons nu nog<br />

meer bewust van het feit dat ziekteverwekkers zich ook door de lucht kunn<strong>en</strong> verspreid<strong>en</strong>. Het ververs<strong>en</strong> van de binn<strong>en</strong>lucht speelt hierbij<br />

e<strong>en</strong> grote rol.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Rehau<br />

E<strong>en</strong> beter binn<strong>en</strong>klimaat betek<strong>en</strong>t meer comfort, maar vooral minder gezondheidsklacht<strong>en</strong>.<br />

Door te weinig frisse lucht word<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> snel moe, geïrriteerd<br />

<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> ze last krijg<strong>en</strong> van conc<strong>en</strong>tratieproblem<strong>en</strong>. M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />

ongeveer 600 liter frisse lucht per uur nodig. In schol<strong>en</strong> bijvoorbeeld zou de<br />

'Op e<strong>en</strong> diepte van 1,50 tot 2,50<br />

meter is de temperatuur van<br />

de aarde in de zomer <strong>en</strong> winter<br />

redelijk constant <strong>en</strong> dit is dan<br />

ook het geheim'<br />

lucht in het lokaal om de twee uur volledig ververst moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Dit kan<br />

nauwelijks bereikt word<strong>en</strong> door alle<strong>en</strong> raamv<strong>en</strong>tilatie. Raamv<strong>en</strong>tilatie is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

niet in alle seizo<strong>en</strong><strong>en</strong> gew<strong>en</strong>st, vanwege comfort- <strong>en</strong> warmteverlies.<br />

Daarnaast is het inbraakgevoelig, ervaar je meer geluidhinder <strong>en</strong> raakt je<br />

klimaatregeling uit balans.<br />

Altijd frisse lucht binn<strong>en</strong><br />

Met het AWADUKT Thermo lucht-aardwarmtewisselaarsysteem krijg je altijd<br />

verse voorverwarmde of gekoelde buit<strong>en</strong>lucht in het gebouw, zonder nare<br />

E<strong>en</strong> tor<strong>en</strong> naast het gebouw zuigt verse buit<strong>en</strong>lucht aan.<br />

De buit<strong>en</strong>lucht wordt aangezog<strong>en</strong>, gefilterd <strong>en</strong> gereinigd <strong>en</strong> via e<strong>en</strong> in de grond<br />

geplaatst leidingsysteem het gebouw in gebracht.<br />

40 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

Voorbeeld van zomer- <strong>en</strong> winterwerking.<br />

geurtjes. Zo haal je op e<strong>en</strong> duurzame <strong>en</strong> efficiënte wijze frisse lucht binn<strong>en</strong>.<br />

De buit<strong>en</strong>lucht wordt aangezog<strong>en</strong>, gefilterd <strong>en</strong> gereinigd <strong>en</strong> via e<strong>en</strong> in de<br />

grond geplaatst leidingsysteem het gebouw in gebracht.<br />

E<strong>en</strong> belangrijk onderdeel bij gezonde gebouwv<strong>en</strong>tilatie<br />

Via aanvoerbuiz<strong>en</strong> vanaf de aanzuigtor<strong>en</strong> tot in het gebouw wordt alle aangezog<strong>en</strong><br />

buit<strong>en</strong>lucht vervoerd. Om de luchtkwaliteit niet aan te tast<strong>en</strong>, is de<br />

afwerking van de binn<strong>en</strong>zijde van de buiz<strong>en</strong> van groot belang. In de buis<br />

ontstaat cond<strong>en</strong>swater waar microscopisch kleine deeltjes uit de lucht zich<br />

aan kunn<strong>en</strong> hecht<strong>en</strong>, met bacteriegroei tot gevolg. Hierbij geldt: hoe ruwer<br />

de binn<strong>en</strong>wand, hoe groter het risico op bacteriegroei. De binn<strong>en</strong>wand<strong>en</strong> van<br />

de AWADUKT Thermo buiz<strong>en</strong> zijn daarom glad. En deze zijn – als <strong>en</strong>ige op de<br />

markt – antibacterieel gecoat met zilverion<strong>en</strong>. Door deze unieke coating kan<br />

bacteriegroei hier niet ontstaan. Deze coating voorkomt ook nare geurtjes die<br />

ontstaan bij bacteriegroei.<br />

Met lucht <strong>en</strong>ergie bespar<strong>en</strong><br />

Doordat de aangezog<strong>en</strong> lucht door e<strong>en</strong> in de grond geïnstalleerd netwerk<br />

van buiz<strong>en</strong> wordt geleid, kan <strong>en</strong>ergie bespaard word<strong>en</strong>. Veel <strong>en</strong>ergie! Op e<strong>en</strong><br />

diepte van 1,50 tot 2,50 meter is de temperatuur van de aarde in de zomer<br />

<strong>en</strong> winter redelijk constant <strong>en</strong> dit is dan ook het geheim. In de zomer wordt<br />

de lucht op die manier voorgekoeld <strong>en</strong> in de winter voorverwarmd. Zo hoeft<br />

er minder int<strong>en</strong>sief te word<strong>en</strong> bijverwarmd resp. gekoeld. E<strong>en</strong> duurzame methode<br />

om veel <strong>en</strong>ergie te bespar<strong>en</strong>. ❚<br />

De oplossing voor duurzame<br />

frisse lucht binn<strong>en</strong> gebouw<strong>en</strong><br />

Met het AWADUKT Thermo lucht- aardwarmtewisselaarsysteem<br />

krijg je altijd verse voorverwarmde<br />

of gekoelde buit<strong>en</strong>lucht zonder nare geurtjes in<br />

het gebouw. De buit<strong>en</strong>lucht wordt aangezog<strong>en</strong>,<br />

gefilterd <strong>en</strong> gereinigd <strong>en</strong> via e<strong>en</strong> in de grond geplaatst<br />

leidingsysteem met unieke antibacteriële coating<br />

het gebouw in gebracht. E<strong>en</strong> duurzame methode<br />

om frisse buit<strong>en</strong>lucht naar binn<strong>en</strong> te hal<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

besparing op de <strong>en</strong>ergiekost<strong>en</strong>.<br />

www.rehau.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 41


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

EEN VUILTJE IN DE LUCHT?<br />

DE SLIMME CO 2<br />

-METER VERTELT HET JOU!<br />

Weet jij hoe gezond de binn<strong>en</strong>lucht is in de klas, bij je thuis of op kantoor? Moeilijk te zegg<strong>en</strong>, nietwaar? Het CO 2<br />

-gehalte in de lucht leert je<br />

daarover heel veel, maar het probleem is dat je CO 2<br />

niet ruikt als je lang in dezelfde ruimte b<strong>en</strong>t <strong>en</strong> al helemaal niet kunt zi<strong>en</strong>. Daarom lanceert<br />

R<strong>en</strong>son de S<strong>en</strong>se, e<strong>en</strong> slimme CO 2<br />

-meter die je laat wet<strong>en</strong> wanneer de binn<strong>en</strong>luchtkwaliteit achteruit gaat <strong>en</strong> het dus tijd is om te v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld R<strong>en</strong>son<br />

Uitgeademde lucht, vocht <strong>en</strong> schadelijke stoff<strong>en</strong><br />

CO 2<br />

zit in de lucht die we uitadem<strong>en</strong>. En hoewel ook vocht <strong>en</strong> schadelijke<br />

stoff<strong>en</strong> mee de kwaliteit van de binn<strong>en</strong>lucht bepal<strong>en</strong>, is CO 2<br />

– zeker met<br />

veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in dezelfde ruimte – e<strong>en</strong> goede indicator voor de binn<strong>en</strong>luchtkwaliteit.<br />

Als dat CO 2<br />

-gehalte alarmer<strong>en</strong>d hoog oploopt, betek<strong>en</strong>t dat<br />

namelijk dat de uitgeademde lucht van de aanwezig<strong>en</strong> niet voldo<strong>en</strong>de<br />

ververst wordt. Zeker in luchtdichte, goed geïsoleerde <strong>en</strong> slecht of niet gev<strong>en</strong>tileerde<br />

ruimtes loopt dat CO 2<br />

-gehalte al snel op tot bov<strong>en</strong> de 1.200<br />

ppm (parts per million). En dan is de binn<strong>en</strong>lucht niet langer gezond te<br />

noem<strong>en</strong>. Ter vergelijking: buit<strong>en</strong>lucht bevat doorgaans 400 ppm CO 2<br />

. Binn<strong>en</strong>shuis<br />

is e<strong>en</strong> maximum van 800 ppm ideaal, 1.000 ppm acceptabel <strong>en</strong><br />

1.200 ppm e<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>gr<strong>en</strong>s om van gezonde binn<strong>en</strong>lucht te kunn<strong>en</strong> sprek<strong>en</strong>.<br />

‘De slimme s<strong>en</strong>sor houdt het<br />

CO 2<br />

-gehalte in de binn<strong>en</strong>lucht<br />

constant in het (digitale) oog <strong>en</strong><br />

geeft aan wanneer dat te sterk stijgt’<br />

Met<strong>en</strong> is wet<strong>en</strong><br />

Maar hoe weet je dan wanneer het hoog tijd is om e<strong>en</strong> raam te op<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />

binn<strong>en</strong>lucht te ververs<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatiesysteem dat niet automatisch voor<br />

je doet? Want zelf heb je voor CO 2<br />

helaas ge<strong>en</strong> ‘zesde zintuig’. Gelukkig heeft<br />

de nieuwe S<strong>en</strong>se van R<strong>en</strong>son dat wel. Deze slimme s<strong>en</strong>sor houdt het CO 2<br />

-gehalte<br />

in de binn<strong>en</strong>lucht constant in het (digitale) oog <strong>en</strong> geeft aan wanneer<br />

dat te sterk stijgt. Is de lucht gezond, dan licht de s<strong>en</strong>sor blauw op. Bij e<strong>en</strong> CO 2<br />

-<br />

gehalte tuss<strong>en</strong> de 800 <strong>en</strong> 1.200 ppm krijg je e<strong>en</strong> oranje kleur als waarschuwing<br />

dat de luchtkwaliteit slechter wordt <strong>en</strong> rood betek<strong>en</strong>t dat de hoeveelheid<br />

CO 2<br />

in de lucht de 1.200 ppm gr<strong>en</strong>swaarde voor gezonde binn<strong>en</strong>lucht<br />

overschred<strong>en</strong> heeft. In dat geval moet je de ruimte zo snel mogelijk int<strong>en</strong>sief<br />

verlucht<strong>en</strong> door ram<strong>en</strong> <strong>en</strong> deur<strong>en</strong> op<strong>en</strong> te zett<strong>en</strong>. Of je moet op zoek naar e<strong>en</strong><br />

geschikt, <strong>en</strong>ergiezuinig v<strong>en</strong>tilatiesysteem om ook in de winter altijd gezonde<br />

binn<strong>en</strong>lucht te kunn<strong>en</strong> adem<strong>en</strong> zonder dat de stookkost<strong>en</strong> de pan uit rijz<strong>en</strong>.<br />

Ev<strong>en</strong> terug naar begin september…<br />

Het was ‘breaking news’ bij de start van het schooljaar: v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> is e<strong>en</strong><br />

prioriteit om het risico op verspreiding van het COVID-19-virus via de lucht<br />

in klass<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> minimum te beperk<strong>en</strong>. Ram<strong>en</strong> <strong>en</strong> deur<strong>en</strong> wag<strong>en</strong>wijd op<strong>en</strong><br />

dus, zodat er constant verse lucht beschikbaar is <strong>en</strong> gezonde binn<strong>en</strong>lucht het<br />

virus ge<strong>en</strong> kans laat. En dat werpt z’n vrucht<strong>en</strong> af. R<strong>en</strong>son rustte eind augustus<br />

bij wijze van pilot e<strong>en</strong> 10-tal Belgische schol<strong>en</strong> uit met de S<strong>en</strong>se. Uit die<br />

Is de lucht gezond, dan licht de s<strong>en</strong>sor blauw op. Bij e<strong>en</strong> CO 2<br />

-gehalte tuss<strong>en</strong> de 800 <strong>en</strong> 1.200 ppm krijg je e<strong>en</strong> oranje kleur als waarschuwing dat de luchtkwaliteit<br />

slechter wordt <strong>en</strong> rood betek<strong>en</strong>t dat de hoeveelheid CO 2<br />

in de lucht de 1.200 ppm gr<strong>en</strong>swaarde voor gezonde binn<strong>en</strong>lucht overschred<strong>en</strong> heeft.<br />

42 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

meetresultat<strong>en</strong> blijkt dat met de ram<strong>en</strong> <strong>en</strong> deur<strong>en</strong> op<strong>en</strong> zelfs in klass<strong>en</strong> zonder<br />

v<strong>en</strong>tilatiesysteem het CO 2<br />

-gehalte amper 7,7% van de totale tijd bov<strong>en</strong> de<br />

1.200 ppm stijgt. To<strong>en</strong> eerder (lees: voor de heropstart op 1 september) ram<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> deur<strong>en</strong> in diezelfde klass<strong>en</strong> nog hoofdzakelijk dicht blev<strong>en</strong>, bleek dat nog<br />

29,9% van de tijd het geval te zijn.<br />

Maar wat in de winter <strong>en</strong> het voorjaar?<br />

Verlucht<strong>en</strong> door ram<strong>en</strong> <strong>en</strong> deur<strong>en</strong> altijd op<strong>en</strong> te lat<strong>en</strong> heeft dus wel degelijk<br />

e<strong>en</strong> positief effect op de binn<strong>en</strong>luchtkwaliteit. Maar in de winter <strong>en</strong> het prille<br />

voorjaar is dit al veel minder evid<strong>en</strong>t. En dan is de S<strong>en</strong>se pas echt e<strong>en</strong> handig<br />

extra paar voelspriet<strong>en</strong> in de klas. De slimme CO 2<br />

-meter waarschuwt als de<br />

luchtkwaliteit achteruit gaat <strong>en</strong> het hoog tijd wordt om verse lucht binn<strong>en</strong> te<br />

hal<strong>en</strong>. Dan kan het raam alsnog ev<strong>en</strong> op<strong>en</strong>, net zolang tot de S<strong>en</strong>se je weer<br />

‘blauw licht geeft’.<br />

Continu <strong>en</strong> gecontroleerd v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong><br />

Ok, de S<strong>en</strong>se verwittigt je dan wel wanneer de binn<strong>en</strong>luchtkwaliteit te<br />

w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> over laat, maar uiteindelijk is het nog steeds aan jou om manueel<br />

in te grijp<strong>en</strong> op zijn signaal. Wil je echt comfortabel kunn<strong>en</strong> won<strong>en</strong>,<br />

les volg<strong>en</strong> of werk<strong>en</strong>, dan moet je op zoek naar e<strong>en</strong> oplossing die<br />

je volledig ontzorgt. In dat geval komt de Smartzone v<strong>en</strong>tilatie van R<strong>en</strong>son<br />

in het vizier. Met e<strong>en</strong> slim v<strong>en</strong>tilatietoestel dat – net als de S<strong>en</strong>se<br />

– CO 2<br />

maar ook vocht <strong>en</strong> schadelijke stoff<strong>en</strong> monitort, hoef je zelfs<br />

nooit nog wakker te ligg<strong>en</strong> van gezonde lucht binn<strong>en</strong>shuis. Meer zelfs:<br />

zo’n v<strong>en</strong>tilatiesysteem stemt zich volautomatisch af op jouw nod<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

behoeft<strong>en</strong>. De cijfers uit de klass<strong>en</strong> mét e<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatiesysteem in het<br />

pilootproject sprek<strong>en</strong> voor zich. Met 99,8% van de totale tijd onder de<br />

1.200 ppm CO 2<br />

in de lucht is er in dat geval zo goed als altijd automatisch<br />

sprake van de best mogelijke binn<strong>en</strong>luchtkwaliteit. ❚<br />

Gezonde luchtkwaliteit<br />

in het klaslokaal :<br />

Makes SENSE !<br />

S<strong>en</strong>se<br />

CO 2<br />

-meter <strong>en</strong> meer …<br />

Meet op e<strong>en</strong> objectieve manier<br />

de luchtkwaliteit in het klaslokaal<br />

Stimuleert leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> leerkracht<strong>en</strong> om<br />

beter te v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong><br />

Resultat<strong>en</strong> <strong>en</strong> historiek kunn<strong>en</strong><br />

geraadpleegd word<strong>en</strong> in de app<br />

Meet CO 2<br />

, vocht, temperatuur, geluid,<br />

licht <strong>en</strong> VOS<br />

www.r<strong>en</strong>son.eu<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 43


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

OPLOSSINGEN MET UV-C EN IONISATIETECHNOLOGIE<br />

LUCHT ZUIVEREN OP<br />

ELKE SCHAAL<br />

“V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> is belangrijk voor frisse lucht in schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> kantor<strong>en</strong>”,<br />

begint Xander Wiardi, Key Accountmanager bij Kusters Technische<br />

Handelsonderneming. “Maar bacteriën <strong>en</strong> viruss<strong>en</strong> maak je daarmee<br />

niet onschadelijk. Daarvoor lever<strong>en</strong> wij aanvull<strong>en</strong>de oplossing<strong>en</strong> met<br />

UV-C <strong>en</strong> ionisatietechnologie, voor zowel e<strong>en</strong> klaslokaal met dertig<br />

leerling<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> volle aula.”<br />

Tekst Tjerk van Duin<strong>en</strong><br />

| Beeld Kusters<br />

Kusters Technische Handelsonderneming (THO) is e<strong>en</strong> familiebedrijf met<br />

e<strong>en</strong> staat van di<strong>en</strong>st die teruggaat tot 1911. Begonn<strong>en</strong> als smederij <strong>en</strong> via<br />

broeikass<strong>en</strong>, luchtverhitters <strong>en</strong> afvalverkleiningsinstallaties belandde het in<br />

de loop van de vorige eeuw in de luchtbehandeling. Vanaf 1975 kwam airconditioning<br />

in het assortim<strong>en</strong>t <strong>en</strong> in de jar<strong>en</strong> neg<strong>en</strong>tig was Kusters THO één<br />

van de eerste leveranciers van warmtepomp<strong>en</strong>.<br />

Schone lucht met e<strong>en</strong> vrolijke vormgeving.<br />

De INTERs<strong>en</strong>s 250R.<br />

44 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

‘Het buit<strong>en</strong>doek kan naar eig<strong>en</strong><br />

inzicht word<strong>en</strong> vormgegev<strong>en</strong><br />

met reclame of<br />

vrolijke voorstelling<strong>en</strong>’<br />

Luchtreinigers<br />

Teg<strong>en</strong>woordig is het bedrijf partner (distributeur) van ger<strong>en</strong>ommeerde produc<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

als Gree, Ap<strong>en</strong>Group, Templari, GoGaS <strong>en</strong> Biemmedue. Wiardi:<br />

“Sinds vorig jaar zijn we ook importeur van AAVI ® luchtreinigers met gepat<strong>en</strong>teerde<br />

IonJet-technologie, e<strong>en</strong> mooie aanvulling op de GoGaS UV-C<br />

luchtreinigers. De focus ligt altijd op v<strong>en</strong>tilatie, niet op luchtreiniging, ook<br />

bij de Frisse Schol<strong>en</strong>-discussie. Met de machines van AAVI ® <strong>en</strong> GoGaS pak je<br />

ook fijnstof, poll<strong>en</strong>, bacteriën, polio-, influ<strong>en</strong>za-viruss<strong>en</strong> <strong>en</strong> COVID-19 aan.”<br />

Beide system<strong>en</strong> zijn uitvoerig getest door vooraanstaande institut<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />

testrapport<strong>en</strong> ton<strong>en</strong> de werking <strong>en</strong> effectiviteit aan.<br />

UV-C<br />

De laatste aanwinst<strong>en</strong> voor het Kusters THO-assortim<strong>en</strong>t zijn de IN-<br />

TERlit <strong>en</strong> INTERs<strong>en</strong>s 250 luchtreinigers van GoGaS. Wiardi: “Wij hebb<strong>en</strong><br />

al heel wat stadions in Nederland voorzi<strong>en</strong> van heaters van dit<br />

Duitse bedrijf. Nu zijn we begonn<strong>en</strong> met het vermarkt<strong>en</strong> van hun UV-C<br />

luchtreinigers. Die recirculer<strong>en</strong> lucht langs lamp<strong>en</strong> met UV-C-straling.<br />

Omdat UV-C door de ozonlaag wordt teg<strong>en</strong>gehoud<strong>en</strong>, komt deze gevaarlijke<br />

zonnestraling niet op aarde voor. In deze apparat<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong><br />

we de straling echter op e<strong>en</strong> honderd proc<strong>en</strong>t veilige <strong>en</strong> milieuvri<strong>en</strong>delijke<br />

manier om schadelijke deeltjes in de lucht te verwijder<strong>en</strong>.”<br />

Aula, kinderdagverblijf of klaslokaal<br />

De INTERlit is e<strong>en</strong> bijna twee meter hoge verplaatsbare zuil met e<strong>en</strong> doorsnede<br />

van 70 c<strong>en</strong>timeter die tot 1.000 m³ per uur kan verwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> de<br />

lucht zelf aan de onderkant aanzuigt. Wiardi: “Met maximaal 35 dB(A)<br />

aan geluid is dit e<strong>en</strong> perfecte toevoeging aan e<strong>en</strong> bestaande v<strong>en</strong>tilatie.<br />

Het volume kan gemakkelijk e<strong>en</strong> aula of e<strong>en</strong> vol kinderdagverblijf reinig<strong>en</strong>.<br />

Voor klaslokal<strong>en</strong> is de INTERs<strong>en</strong>s 250 ideaal. Ook dit apparaat werkt<br />

op basis van UV-C maar heeft e<strong>en</strong> doorsnede van slechts 36,5 c<strong>en</strong>timeter.<br />

De capaciteit kan ingesteld word<strong>en</strong> op 150, 250 of 340 m³ per uur.<br />

Dit is voldo<strong>en</strong>de voor e<strong>en</strong> klaslokaal, want reinigingscapaciteit is niet<br />

hetzelfde als v<strong>en</strong>tilatiecapaciteit. Het aardige van beide GoGaS-machines<br />

is dat het buit<strong>en</strong>doek naar eig<strong>en</strong> inzicht kan word<strong>en</strong> vormgegev<strong>en</strong><br />

met reclame, vrolijke voorstelling<strong>en</strong> of bijvoorbeeld e<strong>en</strong> kerstomhulling.”<br />

Voor grotere ruimtes als aula’s, wachtkamers van ziek<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong> <strong>en</strong> kinderdagverblijv<strong>en</strong><br />

is de Tuuli 600 van AAVI ® e<strong>en</strong> goed alternatief. Wiardi:<br />

“Deze luchtreiniger werkt op e<strong>en</strong> gepat<strong>en</strong>teerde IonJet ionisatietechniek<br />

die 99% van alle schadelijke elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> uit de lucht zuivert <strong>en</strong> kan ook echt<br />

v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>. Het geluidsniveau is maximaal 43 dB(A). De Tuuli 600 werkt<br />

zonder filters, is standalone toepasbaar <strong>en</strong> kan ook in e<strong>en</strong> bestaand v<strong>en</strong>tilatiesysteem<br />

geïntegreerd word<strong>en</strong>. Drukverlies treedt vrijwel niet op. We<br />

kunn<strong>en</strong> deze machine zelfs op industriële schaal lever<strong>en</strong> tot 50.000 m³/h. Je<br />

ziet, we kunn<strong>en</strong> op elke schaal de lucht echt schoon <strong>en</strong> gezond krijg<strong>en</strong>.” ❚<br />

Kusters THO, uw partner voor e<strong>en</strong> zuiver<br />

<strong>en</strong> comfortabel binn<strong>en</strong>klimaat<br />

Kusters Technische Handelsonderneming (THO) is de officiële importeur van het<br />

Duitse GoGaS voor de Nederlandse markt. GoGaS, bek<strong>en</strong>d als wereldmarktleider<br />

in infraroodverwarming voor onder andere metrostations, fabriekshall<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> voetbalstadions, ontwikkelde de INTERs<strong>en</strong>s 250R. De INTERs<strong>en</strong>s 250R<br />

maakt gebruik van UV-C-licht dat op e<strong>en</strong> milieuvri<strong>en</strong>delijke wijze het DNA<br />

van viruss<strong>en</strong>, bacteriën <strong>en</strong> andere kiem<strong>en</strong> vernietigt. Deze nieuwe <strong>en</strong> veilige<br />

methode voor de zuivering van het binn<strong>en</strong>klimaat is klinisch getest <strong>en</strong> bewez<strong>en</strong>.<br />

Kusters Technische Handelsonderneming B.V.<br />

L.J. Costerstraat 4 5916 PS VENLO Nederland<br />

T +31 (0)77 354 03 41 E info@kusterstho.nl<br />

W www.kusterstho.nl<br />

Het UV-C-licht van de INTERs<strong>en</strong>s 250R is ingesteld op 254 nm, heeft e<strong>en</strong> korte<br />

golf, is heel <strong>en</strong>ergierijk <strong>en</strong> vrij van chemische stoff<strong>en</strong> <strong>en</strong> ozon. De INTERs<strong>en</strong>s<br />

250R is flexibel inzetbaar in onder andere winkels, op<strong>en</strong>bare ruimtes, kantor<strong>en</strong>,<br />

sportfaciliteit<strong>en</strong>, wachtruimtes, lounges, lobby’s, theater- <strong>en</strong> concertzal<strong>en</strong>.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is het omhulsel van de INTERs<strong>en</strong>s 250R te personaliser<strong>en</strong>.<br />

Wilt u ook g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> zuiver binn<strong>en</strong>klimaat? Het team van Kusters<br />

THO is u graag van di<strong>en</strong>st bij het vind<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> geschikte oplossing.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 45


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

OBS DE BRASKÖRF, VEENDAM:<br />

‘PRIORITEIT WAS EEN<br />

GEZOND BINNENKLIMAAT’<br />

Volg<strong>en</strong>s onderzoek voldoet het binn<strong>en</strong>klimaat op veel schol<strong>en</strong> nog altijd niet aan de norm<strong>en</strong>, met klacht<strong>en</strong> als hoofdpijn, vermoeidheid, droge<br />

og<strong>en</strong> <strong>en</strong> conc<strong>en</strong>tratieproblem<strong>en</strong> tot gevolg. OBS de Braskörf in Ve<strong>en</strong>dam kon hier lange tijd over meeprat<strong>en</strong>. CO 2<br />

-meters toond<strong>en</strong> aan dat de<br />

ppm-conc<strong>en</strong>traties in de lokal<strong>en</strong> ’s zomers kond<strong>en</strong> oplop<strong>en</strong> tot > 3.000. En ook de binn<strong>en</strong>temperatur<strong>en</strong> war<strong>en</strong> regelmatig te hoog. Met name in<br />

de lokal<strong>en</strong> op de verdieping<strong>en</strong>, waar de school beschikt over e<strong>en</strong> plat dak <strong>en</strong> grote ram<strong>en</strong> aan de zuidzijde. “Wanneer je in deze situaties niet<br />

kunt v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>, gaat het onherroepelijk mis”, aldus Johan van der Mark, directeur van OBS de Braskörf. “Zowel leerkracht<strong>en</strong> als kinder<strong>en</strong><br />

war<strong>en</strong> niet fit. Het Schol<strong>en</strong>°Concept met Comfort˚Plus units van Klimaatgroep Holland heeft hier verandering in gebracht.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Klimaatgroep Holland<br />

“In de zomervakantie van 2019 is het complete<br />

klimaatsysteem vervang<strong>en</strong>”, vertelt Van der Mark.<br />

“E<strong>en</strong> megaoperatie, waarbij in 4-5 wek<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

groot deel van de schoolinv<strong>en</strong>taris tijdelijk is uitgehuisd<br />

of verplaatst <strong>en</strong> in alle 20 onderwijs- <strong>en</strong><br />

kantoorruimtes nieuwe klimaatunits zijn geïntegreerd.”<br />

Voor het klimaatsysteem hadd<strong>en</strong> OBS<br />

de Braskörf <strong>en</strong> overkoepel<strong>en</strong>de schol<strong>en</strong>stichting<br />

OPRON specifieke w<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. “Prioriteit was e<strong>en</strong> gezond<br />

binn<strong>en</strong>klimaat, waarbij de ppm op ieder mo-<br />

‘Dankzij de units kan ieder lokaal afzonderlijk<br />

bedi<strong>en</strong>d <strong>en</strong> geklimatiseerd word<strong>en</strong>.<br />

Volledig vraaggestuurd <strong>en</strong> op basis van<br />

aanwezigheid, CO 2<br />

,<br />

luchtvochtigheid <strong>en</strong> temperatuur’<br />

Johan van der Mark, directeur van OBS de Braskörf: “We zijn echt zeer tevred<strong>en</strong> over het nieuwe klimaatsysteem.”<br />

46 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

Alle dec<strong>en</strong>trale units zijn bov<strong>en</strong> de systeemplafonds <strong>en</strong> volledig uit het zicht weggewerkt.<br />

m<strong>en</strong>t binn<strong>en</strong> verantwoorde bandbreedtes blijft.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> wild<strong>en</strong> we met het systeem kunn<strong>en</strong> verwarm<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> koel<strong>en</strong>. Op de verdieping is tev<strong>en</strong>s actieve<br />

koeling geïntegreerd, volg<strong>en</strong>s de filosofie dat in<br />

de zomermaand<strong>en</strong> de koude naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> zakt.”<br />

Frisse Schol<strong>en</strong> klasse B<br />

In opdracht van bouwmanagem<strong>en</strong>tbureau BCN-<br />

Groep uit Dracht<strong>en</strong> heeft Klimaatgroep Holland<br />

e<strong>en</strong> klimaatsysteem op maat ontworp<strong>en</strong>, conform<br />

de eis<strong>en</strong> van Frisse Schol<strong>en</strong> klasse B. Dit betek<strong>en</strong>t<br />

dat het systeem onder meer voldoet aan e<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatiehoeveelheid<br />

van 35 m³ lucht per persoon<br />

per uur. “Zowel in de leslokal<strong>en</strong>, directiekamers,<br />

het computerlokaal als het gymlokaal hebb<strong>en</strong><br />

wij Comfort˚Plus units geïnstalleerd, waarin<br />

v<strong>en</strong>tilatie, verwarming, verkoeling, dynamische<br />

warmteterugwinning én gratis nachtkoeling slim<br />

geïntegreerd zijn”, aldus Jan Geert Wind, technisch<br />

adviseur bij Klimaatgroep Holland. “Alle<br />

dec<strong>en</strong>trale units zijn bov<strong>en</strong> de systeemplafonds<br />

<strong>en</strong> volledig uit het zicht weggewerkt. De installaties<br />

op de begane grond zijn aangeslot<strong>en</strong> op<br />

de bestaande cv-installatie. Op de verdieping is<br />

e<strong>en</strong> koppeling gemaakt met e<strong>en</strong> nieuwe lucht/<br />

lucht-warmtepomp op het dak. Hiervoor hebb<strong>en</strong><br />

we nauw sam<strong>en</strong>gewerkt met Borgtechniek uit<br />

Winschot<strong>en</strong>.” De luchtverdeling vindt plaats middels<br />

wervelroosters of wandroosters, vertelt hij.<br />

“Dankzij de Comfort˚Plus units kan ieder lokaal<br />

afzonderlijk bedi<strong>en</strong>d <strong>en</strong> geklimatiseerd word<strong>en</strong>.<br />

Volledig vraaggestuurd <strong>en</strong> op basis van aanwezigheid,<br />

CO 2<br />

, luchtvochtigheid <strong>en</strong> temperatuur.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> functioneert de installatie fluisterstil.”<br />

Ook de verlichtingssturing is aan het klimaatsysteem<br />

gekoppeld, vertelt Van der Mark. “We hebb<strong>en</strong><br />

van de nood e<strong>en</strong> deugd gemaakt, door in<br />

de verlaagde plafonds direct ook de verlichting<br />

te vervang<strong>en</strong> door LED’s. Ook op dit vlak zijn we<br />

dus weer up-to-date.” Alle ruimtes zijn voorzi<strong>en</strong><br />

van e<strong>en</strong> digitaal touchpaneel op de wand, waarin<br />

de setpoints voor het binn<strong>en</strong>klimaat zijn ingesteld<br />

<strong>en</strong> waarop leerkracht<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> naar w<strong>en</strong>s<br />

de temperatuur e<strong>en</strong> aantal grad<strong>en</strong> naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong><br />

of bov<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bijstell<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

zij de verlichting in twee zones uit- <strong>en</strong> weer inschakel<strong>en</strong>.<br />

Bijvoorbeeld tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> digibordles.<br />

Met de start van schooljaar 2019-2<strong>02</strong>0 is het<br />

nieuwe klimaatsysteem in gebruik g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />

spann<strong>en</strong>d mom<strong>en</strong>t, volg<strong>en</strong>s Van der Mark, want<br />

tijd<strong>en</strong>s de eerste lesweek was het buit<strong>en</strong> 33°C.<br />

“Het systeem was nog niet in de praktijk getest,<br />

maar heeft deze uitzonderlijke temperatur<strong>en</strong><br />

glansrijk doorstaan. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> was het aantal<br />

inregelissues minimaal. Ook tijd<strong>en</strong>s de wisseling<br />

van de seizo<strong>en</strong><strong>en</strong>. We zijn echt zeer tevred<strong>en</strong> over<br />

het systeem.” ❚<br />

Maak k<strong>en</strong>nis met de nieuwste<br />

unit van het Schol<strong>en</strong>°Concept:<br />

de CP 14.30 i-WTW<br />

Kinder<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> ler<strong>en</strong> <strong>en</strong> spel<strong>en</strong> in<br />

e<strong>en</strong> aang<strong>en</strong>ame <strong>en</strong> gezonde schoolomgeving.<br />

Dit is het afgelop<strong>en</strong> jaar weer onderstreept.<br />

Klimaatgroep Holland gaat daarom met de<br />

nieuwste techniek<strong>en</strong> de toekomst in, waarin<br />

circulariteit, <strong>en</strong>ergieverbruik <strong>en</strong> luchthygiëne<br />

e<strong>en</strong> grote rol spel<strong>en</strong>. De nieuwe Comfort˚Plus<br />

unit is onder meer voorzi<strong>en</strong> van intellig<strong>en</strong>te<br />

warmteterugwinning <strong>en</strong> 100% gescheid<strong>en</strong><br />

luchtstrom<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> beschikt de unit<br />

over alle vertrouwde <strong>en</strong> bewez<strong>en</strong> k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong><br />

van het Schol<strong>en</strong>°Concept, zoals 24/7 monitoring<br />

via de meldkamer <strong>en</strong> 10 jaar garantie<br />

op apparatuur <strong>en</strong> resultaat. Meer informatie?<br />

klimaatgroepholland.nl/onderwijs.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 47


Luchtreinigers<br />

Automatisch<br />

geactiveerd met<br />

de CO2 s<strong>en</strong>sor<br />

van AurAir<br />

Gezondere lucht in de klas<br />

met Philips <strong>en</strong> AurAir<br />

Luchtkwaliteit op schol<strong>en</strong>, er is veel over te do<strong>en</strong>. Philips is met AurAir e<strong>en</strong> nauwe sam<strong>en</strong>werking gestart om de luchtkwaliteit<br />

op schol<strong>en</strong> te verbeter<strong>en</strong>. Uit onderzoek is namelijk geblek<strong>en</strong> dat de kwaliteit van het binn<strong>en</strong>milieu op schol<strong>en</strong> vaak onder de<br />

maat is. Dit is niet alle<strong>en</strong> slecht voor de gezondheid, maar ook voor de leerprestaties. CO2 is e<strong>en</strong> belangrijke indicator voor de<br />

luchtkwaliteit <strong>en</strong> effectiviteit van v<strong>en</strong>tilatie. De s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> van AurAir monitor<strong>en</strong> de CO2 waardes in het klaslokaal. Zodra deze<br />

bov<strong>en</strong> de norm kom<strong>en</strong> wordt via Wifi automatisch de Philips luchtreiniger geactiveerd. Deze zuivert dankzij het ingebouwde<br />

HEPA filter 99,97% van deeltjes tot zo klein als 0,3 μm, zoals veelvoorkom<strong>en</strong>de allerg<strong>en</strong><strong>en</strong>, stof, vuil, bacteriën <strong>en</strong> viruss<strong>en</strong>.<br />

Deze oplossing kan, zonder bijkom<strong>en</strong>de kost<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of aanpassing<strong>en</strong>, in ieder gebouw e<strong>en</strong>voudig zelf geïnstalleerd word<strong>en</strong>.<br />

Voor meer informatie <strong>en</strong> bestell<strong>en</strong> ga naar philips.nl/shop (voor het assortim<strong>en</strong>t luchtreinigers) <strong>en</strong> naar aurair.nl<br />

(voor de s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong>).<br />

AurAI<br />

R


ademschonelucht.nl<br />

Onderdeel van Habitat Solutions<br />

GEZONDHEIDSZORG | ONDERWIJS | SPORT | KANTOOR | THUIS<br />

LightAir Health+ luchthygiënesysteem verwijdert<br />

99,99% van alle in de lucht zwev<strong>en</strong>de deeltjes <strong>en</strong><br />

deactiveert aerosole viruss<strong>en</strong> direct na uitstoot door e<strong>en</strong><br />

besmet persoon*. Het ‘onzichtbare mondkapje’.<br />

LightAir luchtreinigers voor<br />

e<strong>en</strong> schoon, gezond <strong>en</strong> veilig<br />

binn<strong>en</strong>klimaat<br />

Lees meer over deze plug - and - play oplossing op<br />

www.ademschonelucht.nl<br />

*LightAir IonFlow techniek reduceert het risico op aerosole virus overdracht met<br />

97%. Dit blijkt uit wet<strong>en</strong>schappelijk onderzoek aan het Karolinska instituut in Zwed<strong>en</strong>,<br />

gepubliceerd in Nature Sci<strong>en</strong>tific Report 2015


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

SYSTEEM VOOR DE AANPAK VAN (FIJN)STOF EN VIRUSSEN:<br />

SCHONE VEILIGE LUCHT IN EEN HANDOMDRAAI<br />

“Je kunt met onze gepat<strong>en</strong>teerde product<strong>en</strong> uit Zwed<strong>en</strong> klaslokal<strong>en</strong> van schone veilige lucht voorzi<strong>en</strong>, zonder grote investering<strong>en</strong> in klimaattechniek”,<br />

aldus Rob Jans<strong>en</strong>, eig<strong>en</strong>aar van Habitat Solutions uit Ridderkerk. “Ook als e<strong>en</strong> school niet over mechanische v<strong>en</strong>tilatie beschikt. Met<br />

ons gepat<strong>en</strong>teerde LightAir Health+ systeem reinig<strong>en</strong> wij de lucht tot op ultra fijnstofniveau <strong>en</strong> dod<strong>en</strong> wij viruss<strong>en</strong> direct na uitstoot door e<strong>en</strong><br />

besmet persoon – dus nog voordat zij lev<strong>en</strong>d de neus van e<strong>en</strong> ander kunn<strong>en</strong> bereik<strong>en</strong>. Het onzichtbare mondkapje! Overig<strong>en</strong>s hebb<strong>en</strong> wij dit<br />

laatste niet zelf bedacht, maar blijkt dit uit onafhankelijk wet<strong>en</strong>schappelijk onderzoek aan het Karolinska instituut in Stockholm, gepubliceerd<br />

in Nature Sci<strong>en</strong>tific Reports.”<br />

Tekst Tjerk van Duin<strong>en</strong><br />

| Beeld Habitat Solutions<br />

Voor Jans<strong>en</strong> staat als e<strong>en</strong> paal bov<strong>en</strong> water dat je<br />

e<strong>en</strong> gezond binn<strong>en</strong>klimaat in bijvoorbeeld schol<strong>en</strong><br />

niet creëert door te v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>. “We v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong><br />

om de CO 2<br />

<strong>en</strong> vochthuishouding op orde te houd<strong>en</strong>.<br />

Veel schol<strong>en</strong> staan in stedelijk gebied of in<br />

de buurt van drukke verkeersweg<strong>en</strong>. Het niveau<br />

aan fijnstof is daar zo hoog dat je met v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong><br />

juist vuile lucht naar binn<strong>en</strong> haalt, t<strong>en</strong>zij er e<strong>en</strong><br />

kostbare filterinstallatie is voorzi<strong>en</strong>. Daarnaast<br />

ontstaan in het klaslokaal allerlei verontreiniging<strong>en</strong><br />

zoals aerosole viruss<strong>en</strong> <strong>en</strong> bacteriën. Het is<br />

belangrijk om de klas continu te reinig<strong>en</strong> zodat<br />

kinderlong<strong>en</strong> schoon blijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> ziekt<strong>en</strong> niet via<br />

de lucht kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> overgedrag<strong>en</strong>. Onze techniek<strong>en</strong><br />

mak<strong>en</strong> dit e<strong>en</strong>voudig mogelijk, teg<strong>en</strong> de<br />

laagste gebruikskost<strong>en</strong>.”<br />

Ram<strong>en</strong> op<strong>en</strong> is vuile<br />

lucht binn<strong>en</strong>hal<strong>en</strong><br />

“De nadruk in het Frisse Schol<strong>en</strong>-debat ligt nogal<br />

sterk op CO 2<br />

-niveaus in klaslokal<strong>en</strong> <strong>en</strong> onvoldo<strong>en</strong>de<br />

op de fijnstofbelasting die in Nederland<br />

veelal de norm<strong>en</strong> overschrijdt”, aldus Jans<strong>en</strong>.<br />

“CO 2<br />

verlaag je door te v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> of door de<br />

ram<strong>en</strong> of deur naar de gang te op<strong>en</strong><strong>en</strong>. In alle<br />

gevall<strong>en</strong>, t<strong>en</strong>zij het v<strong>en</strong>tilatiesysteem is voorzi<strong>en</strong><br />

van e<strong>en</strong> hoogwaardig HEPA-filter op het dak,<br />

zal ultra fijn <strong>en</strong> fijnstof het lokaal betred<strong>en</strong>. Met<br />

name voor kinder<strong>en</strong> <strong>en</strong> leerkracht<strong>en</strong> met e<strong>en</strong><br />

poll<strong>en</strong>allergie of bijvoorbeeld astma resulteert<br />

dit in problem<strong>en</strong> <strong>en</strong> zelfs ziekteverzuim. Daarnaast<br />

is het op<strong>en</strong><strong>en</strong> van de ram<strong>en</strong> op koude<br />

winterdag<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> optie. Rust m<strong>en</strong> de school<br />

uit met onze Health+ system<strong>en</strong>, dan adem<strong>en</strong><br />

kinder<strong>en</strong> <strong>en</strong> doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> continu schone gezonde<br />

<strong>en</strong> veilige lucht in. Ongeacht de luchtkwaliteit<br />

buit<strong>en</strong>. Zo wordt het risico op de aerosole overdracht<br />

van viruss<strong>en</strong> tot nihil gereduceerd. Het<br />

v<strong>en</strong>tilatiesysteem hoeft dan slechts te word<strong>en</strong><br />

uitgelegd om de CO 2<br />

-waard<strong>en</strong> <strong>en</strong> vochthuishouding<br />

op orde te houd<strong>en</strong>. Het hoeft dus niet te<br />

word<strong>en</strong> vergroot, hetge<strong>en</strong> <strong>en</strong>orm kostbaar is <strong>en</strong><br />

vanuit <strong>en</strong>ergetisch oogpunt indruist teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

verdere vergro<strong>en</strong>ing van ons milieu.”<br />

LightAir CellFlow PRO.<br />

Ultra high d<strong>en</strong>sity ionisatie<br />

Het LightAir Health+ systeem bestaat uit twee<br />

gepat<strong>en</strong>teerde techniek<strong>en</strong>, die ook onafhankelijk<br />

van elkaar kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> toegepast. De Light-<br />

Pilotmeting PM 2.5- <strong>en</strong> CO 2<br />

-niveau in Pap<strong>en</strong>drecht.<br />

50 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

LightAir Health+ systeem.<br />

‘Het beste is het kwaad aan te pakk<strong>en</strong> voor<br />

het schade kan aanricht<strong>en</strong>. Dat<br />

kan kinderlijk e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> betaalbaar met<br />

onze technologieën’<br />

pilot afgerond in e<strong>en</strong> school in Pap<strong>en</strong>drecht.<br />

Daarbij werd<strong>en</strong> naast de luchtkwaliteit <strong>en</strong> temperatuur<br />

buit<strong>en</strong> het PM 2.5- <strong>en</strong> CO 2<br />

-niveau gemonitord<br />

in twee klass<strong>en</strong>. Eén met onze technologie<br />

<strong>en</strong> één zonder. Hier is duidelijk te zi<strong>en</strong> hoe<br />

schoon het gereinigde klaslokaal (205, blauwe<br />

lijn) is <strong>en</strong> blijft bij gebruik van onze technologie.”<br />

Air CellFlow PRO is e<strong>en</strong> HEPA+ luchtreiniger die<br />

PM0.1-deeltjes met e<strong>en</strong> effici<strong>en</strong>cy van 99,99%<br />

verwijdert. Deze compacte apparat<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> extreem lage luchtweerstand, zijn geluidsarm<br />

<strong>en</strong> zijn e<strong>en</strong>voudig met e<strong>en</strong> stofzuiger te reinig<strong>en</strong>.<br />

Het tweede onderdeel van het Health+ systeem<br />

is de LightAir IonFlow ozonvrije, ultra high d<strong>en</strong>sity<br />

ionisator. “Dit hoogwaardige stukje techniek<br />

verspreidt <strong>en</strong>orme hoeveelhed<strong>en</strong> ion<strong>en</strong> door de<br />

ruimte, die vuil lat<strong>en</strong> cluster<strong>en</strong> <strong>en</strong> do<strong>en</strong> neerslaan<br />

<strong>en</strong> ziekteverwekkers onschadelijk mak<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> virus<br />

hoeft niet eerst naar e<strong>en</strong> UV-C-lamp of luchtreiniger<br />

om daar aangepakt te word<strong>en</strong>, dat gebeurt<br />

al voor ze iemand kan besmett<strong>en</strong>. Het risico op<br />

virusoverdracht wordt met alle<strong>en</strong> de IonFlow-techniek<br />

al met 97% verlaagd <strong>en</strong> lucht wordt extreem<br />

schoon. Met de IonFlow-techniek word<strong>en</strong> zelfs het<br />

allerkleinste deeltje tot PM0.007 verwijderd. E<strong>en</strong><br />

verademing voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met longproblem<strong>en</strong>, zou<br />

ik zegg<strong>en</strong>.”<br />

Met<strong>en</strong> is wet<strong>en</strong><br />

“Met<strong>en</strong> is wet<strong>en</strong>, is in dit onderwerp ess<strong>en</strong>tieel”,<br />

vervolgt Jans<strong>en</strong>. “Wij plaats<strong>en</strong> meetapparatuur<br />

die gebruikers continu de luchtkwaliteit binn<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> buit<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>teert <strong>en</strong> het tev<strong>en</strong>s mogelijk<br />

maakt om de luchtkwaliteit in de tijd<br />

zichtbaar te mak<strong>en</strong>. Omdat het e<strong>en</strong> feit is dat<br />

alle deeltjes door het gehele spectrum word<strong>en</strong><br />

verlaagd, wet<strong>en</strong> wij dat bij e<strong>en</strong> extreem lage<br />

PM 2.5-waarde de waarde van alle andere deeltjes<br />

ook extreem laag is. We hebb<strong>en</strong> zojuist e<strong>en</strong><br />

In gebruik is het in de gereinigde klas (205) tot<br />

elf maal schoner dan in de ongereinigde klas.<br />

Omdat deze lokal<strong>en</strong> niet gev<strong>en</strong>tileerd word<strong>en</strong>,<br />

zi<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> verlaging van de CO 2<br />

-waarde (door<br />

diffusie <strong>en</strong>, afhankelijk van de situatie, tocht)<br />

bij het op<strong>en</strong><strong>en</strong> van de ram<strong>en</strong>. Op<strong>en</strong><strong>en</strong> van de<br />

ram<strong>en</strong> betek<strong>en</strong>t echter niet per definitie dat het<br />

lokaal goed gespoeld wordt. Bij de verkeerde<br />

windrichting zi<strong>en</strong> wij de fijnstofwaarde zelfs<br />

stijg<strong>en</strong>. Jans<strong>en</strong>: “De conclusie is dat kinder<strong>en</strong>,<br />

doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> ook ouders vooral geholp<strong>en</strong> zijn<br />

met schone veilige lucht. Daarvoor hoev<strong>en</strong> de<br />

ram<strong>en</strong> niet op<strong>en</strong>. Zeker in vervuilde stedelijke<br />

gebied<strong>en</strong> haal je de ell<strong>en</strong>de dan juist binn<strong>en</strong>.<br />

Het beste is het kwaad aan te pakk<strong>en</strong> voor het<br />

schade kan aanricht<strong>en</strong>. Dat kan kinderlijk e<strong>en</strong>voudig<br />

<strong>en</strong> betaalbaar met onze technologieën.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 51


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

INTEGRAAL KIND CENTRUM BERKELWIJK:<br />

BEWUST KIEZEN VOOR DECENTRAAL VENTILEREN<br />

Medio vorig jaar was de sleuteloverdracht van het nieuwe Integraal Kind C<strong>en</strong>trum Berkelwijk in Leusd<strong>en</strong>. Het duurzame gebouw in de lommerrijke<br />

omgeving huisvest twee basisschol<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> kinderdagverblijf, is all-electric gebouwd <strong>en</strong> voldoet aan Frisse Schol<strong>en</strong> klasse B. Bert<br />

Boeijink, directeur van Bloem<strong>en</strong>dal <strong>Bouw</strong> rijdt er nog regelmatig langs – hij woont in de buurt. “Onze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> hier sowieso nog op<br />

bezoek. Wij war<strong>en</strong> niet alle<strong>en</strong> verantwoordelijk voor de bouwkundige <strong>en</strong> installatietechnische realisatie maar verzorg<strong>en</strong> ook twintig jaar het<br />

onderhoud, al gebeurt de meeste monitoring op afstand.”<br />

Tekst Tjerk van Duin<strong>en</strong> | Beeld Bloem<strong>en</strong>dal <strong>Bouw</strong> <strong>en</strong> Airmaster<br />

Dec<strong>en</strong>trale Airmaster-unit ingebouwd in het plafond.<br />

Het rechthoekige <strong>en</strong> met witte <strong>en</strong> lichtgro<strong>en</strong>e tint<strong>en</strong><br />

afgewerkte kindc<strong>en</strong>trum is nu e<strong>en</strong> jaar in gebruik<br />

<strong>en</strong> functioneert naar volle tevred<strong>en</strong>heid, al<br />

kun je in coronatijd nog steeds niet helemaal van<br />

normale bedrijfsvoering sprek<strong>en</strong>. Boeijink: “We<br />

kunn<strong>en</strong> al wel constater<strong>en</strong> dat de school beduid<strong>en</strong>d<br />

minder <strong>en</strong>ergie verbruikt dan voorzi<strong>en</strong>,<br />

<strong>en</strong> dan is het <strong>en</strong>ergiegebruik tijd<strong>en</strong>s de bouw<br />

nog inbegrep<strong>en</strong>. Dat is onder meer bereikt met<br />

e<strong>en</strong> luchtdichte schil, 308 zonnepanel<strong>en</strong> op het<br />

platte dak <strong>en</strong> 23 dec<strong>en</strong>trale Airmaster v<strong>en</strong>tilatie-units<br />

die in capaciteit variër<strong>en</strong> van 300 tot<br />

1.000 m³ per uur.”<br />

Ge<strong>en</strong> koeling nodig<br />

Belangrijk aspect van het ontwerp is de oriëntatie<br />

van het gebouw. “De meeste lokal<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong> aan<br />

de zonnige zijd<strong>en</strong> <strong>en</strong> profiter<strong>en</strong> van natuurlijke<br />

warmte”, legt Boeijink uit. “Alle<strong>en</strong> op de verdieping<br />

ligg<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele lokal<strong>en</strong> op het noordwest<strong>en</strong>.<br />

Koeling wordt geregeld met zonwering <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>,<br />

in de warmste period<strong>en</strong> aangevuld met<br />

nachtspoeling. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> bom<strong>en</strong> voor<br />

beschutting <strong>en</strong> houd<strong>en</strong> de hoge isolatiewaard<strong>en</strong><br />

van dak <strong>en</strong> gevel de temperatuur onder controle.<br />

De v<strong>en</strong>tilatie-units zijn daarom niet uitgevoerd<br />

met koeling.”<br />

52 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

Het rechthoekige <strong>en</strong> met witte <strong>en</strong> lichtgro<strong>en</strong>e tint<strong>en</strong> afgewerkte kindc<strong>en</strong>trum is nu e<strong>en</strong> jaar in gebruik.<br />

‘Ook de grootste unit voldoet<br />

ruimschoots aan de Frisse Schol<strong>en</strong><br />

klasse B geluidsnorm’<br />

Bewuste keuze voor dec<strong>en</strong>traal<br />

Voor IKC Berkelwijk is e<strong>en</strong> bewuste keuze gemaakt<br />

voor dec<strong>en</strong>trale v<strong>en</strong>tilatie-units. Boeijink: “C<strong>en</strong>trale<br />

installaties vrag<strong>en</strong> om veel grote kanal<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> die word<strong>en</strong> steeds duurder. Liever hang ik de<br />

machines op de plek waar ze moet<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>, in<br />

de ruimtes, met alle<strong>en</strong> roosters in de gevel voor<br />

de aan- <strong>en</strong> afvoer van lucht. E<strong>en</strong> ander voordeel<br />

is dat we het dak vrij kond<strong>en</strong> houd<strong>en</strong> van grote<br />

installaties. Daar zie je nu alle<strong>en</strong> de lichthappers<br />

bov<strong>en</strong>uit stek<strong>en</strong> <strong>en</strong> we kond<strong>en</strong> het hele dakvlak<br />

gebruik<strong>en</strong> voor de PV-panel<strong>en</strong>.”<br />

Op<strong>en</strong> structuur<br />

Bloem<strong>en</strong>dal <strong>Bouw</strong> onderhoudt al lange tijd e<strong>en</strong><br />

sam<strong>en</strong>werking met Airmaster <strong>en</strong> voorloper Itho.<br />

Boeijnk: “Niet alle<strong>en</strong> omdat zij efficiënte, stille<br />

v<strong>en</strong>tilatie-units lever<strong>en</strong>, maar ook omdat we met<br />

elkaar continu blijv<strong>en</strong> nad<strong>en</strong>k<strong>en</strong> over verbetering<strong>en</strong>.<br />

IKC Berkelwijk heeft bijvoorbeeld niet de traditionele<br />

lokal<strong>en</strong>structuur, maar is heel op<strong>en</strong>. Je<br />

moet dus goed bed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> waar je units ophangt<br />

om m<strong>en</strong>ging tuss<strong>en</strong> niveaus te beperk<strong>en</strong>. Dat is<br />

van tevor<strong>en</strong> allemaal digitaal uitgedacht met Airmaster,<br />

waarbij met alle obstakels <strong>en</strong> plafondvorm<strong>en</strong><br />

rek<strong>en</strong>ing is gehoud<strong>en</strong>. Er werd<strong>en</strong> zo weinig<br />

mogelijk ding<strong>en</strong> aan het plafond opgehang<strong>en</strong> om<br />

e<strong>en</strong> goede luchtverdeling te garander<strong>en</strong>.”<br />

Fluisterstille werking<br />

In het gebouw zijn 23 dec<strong>en</strong>trale v<strong>en</strong>tilatie-units<br />

met warmteterugwinning gemonteerd. Kantor<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> kleinere ruimtes kreg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> Airmaster 300,<br />

voor middelgrote vertrekk<strong>en</strong> als het kinderdagverblijf<br />

met slaapkamertjes werd de Airmaster 800<br />

geïnstalleerd <strong>en</strong> in de grootste ruimt<strong>en</strong> hangt e<strong>en</strong><br />

Airmaster 1000. Boeijink: “Ook die laatste voldoet<br />

nog ruimschoots aan de Frisse Schol<strong>en</strong> klasse B<br />

geluidsnorm. Daarvoor zorg<strong>en</strong> de ingebouwde<br />

luidsprekers <strong>en</strong> microfoons, die laagfrequ<strong>en</strong>te <strong>en</strong><br />

irriter<strong>en</strong>de geluid<strong>en</strong> wegnem<strong>en</strong> door teg<strong>en</strong>geluid<br />

te mak<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> grote geluidsisoler<strong>en</strong>de omkasting is<br />

dan niet nodig. Tijd<strong>en</strong>s de koudste dag in februari<br />

(-15°C; red.) hebb<strong>en</strong> we kunn<strong>en</strong> constater<strong>en</strong> dat de<br />

Airmaster 1000 in de c<strong>en</strong>trale vide.<br />

temperatuur nog steeds de gew<strong>en</strong>ste 21°C haalde.<br />

We kunn<strong>en</strong> dit allemaal monitor<strong>en</strong> via het GBS, dat<br />

via de schoolserver met ons verbond<strong>en</strong> is.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 53


E<strong>en</strong> frisse school in e<strong>en</strong> handomdraai met<br />

Airmaster Klasse-v<strong>en</strong>tilatie<br />

• Snelle installatie<br />

• E<strong>en</strong>voudig inpasbaar<br />

• Energiezuinig<br />

• Ruim assortim<strong>en</strong>t<br />

• Hoge kwaliteit<br />

• Onderhoudsarm<br />

Airmaster BV ∙ Admiraal de Ruyterstraat 2, 3115 HB Schiedam<br />

T: 0103070625 – info@airmaster-bv.nl – www.airmaster-bv.nl


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

LEREN VENTILEREN MET GRATIS LESPAKKET<br />

VOOR BASISSCHOLEN<br />

Het eerste lespakket over v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> voor het primair onderwijs is onlangs gelanceerd. Wat is v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>? Waarom is v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> zo belangrijk?<br />

En hoe kun je dit het best do<strong>en</strong>? Het gratis lespakket Ler<strong>en</strong> V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> geeft antwoord op deze én andere v<strong>en</strong>tilatievrag<strong>en</strong>. Doel van het<br />

lespakket is meer bewustwording <strong>en</strong> begrip bij leerling<strong>en</strong>. Niet alle<strong>en</strong> om virusverspreiding te voorkom<strong>en</strong>, maar ook omdat frisse binn<strong>en</strong>lucht<br />

gezonder is én je je beter kunt conc<strong>en</strong>trer<strong>en</strong> in goed gev<strong>en</strong>tileerde ruimtes. Naast de acties die schol<strong>en</strong> zelf nem<strong>en</strong> om goed te v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>, zijn<br />

bewustwording <strong>en</strong> begrip bij leerling<strong>en</strong> ess<strong>en</strong>tieel. Want waarom moet het raam op<strong>en</strong>, ook als het buit<strong>en</strong> (nog) koud is?<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Ler<strong>en</strong> V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong><br />

V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke verantwoordelijkheid<br />

Het lespakket sluit naadloos aan op de actuele situatie van veel schol<strong>en</strong>.<br />

Er zull<strong>en</strong> geregeld discussies plaatsvind<strong>en</strong> in de klass<strong>en</strong> over het wel of niet<br />

op<strong>en</strong><strong>en</strong> van de ram<strong>en</strong>. Meer begrip <strong>en</strong> bereidheid omtr<strong>en</strong>t v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>, helpt<br />

om dit op e<strong>en</strong> goede <strong>en</strong> structurele basis vol te houd<strong>en</strong>. Met het gratis lespakket<br />

Ler<strong>en</strong> V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> ler<strong>en</strong> kinder<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> leuke <strong>en</strong> interactieve manier<br />

waarom, hoe <strong>en</strong> wanneer er gev<strong>en</strong>tileerd moet word<strong>en</strong>. Ook geeft het lespakket<br />

praktische tips over v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>. Zo wordt v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke<br />

verantwoordelijkheid van de klas, op e<strong>en</strong> leuke manier.<br />

‘Het lespakket sluit naadloos aan<br />

op de actuele situatie<br />

van veel schol<strong>en</strong>’<br />

Eindrapport LCVS<br />

Ler<strong>en</strong> V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> initiatief van Econox, V<strong>en</strong>tilatieland, EnviS<strong>en</strong>se <strong>en</strong><br />

Innov<strong>en</strong>t <strong>en</strong> is e<strong>en</strong> reactie op het eindrapport van het Landelijk Coördinatieteam<br />

V<strong>en</strong>tilatie op Schol<strong>en</strong> (LCVS), waaruit blijkt dat de v<strong>en</strong>tilatie op veel<br />

schol<strong>en</strong> (nog) niet op orde is. Eén van de praktische adviez<strong>en</strong> die wordt gegev<strong>en</strong>,<br />

is sturing op (extra) bewustwording <strong>en</strong> voorlichting aan leerling<strong>en</strong>.<br />

Met het gratis lespakket ler<strong>en</strong> kinder<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> leuke <strong>en</strong> interactieve manier<br />

waarom, hoe <strong>en</strong> wanneer er gev<strong>en</strong>tileerd moet word<strong>en</strong>.<br />

Lespakket Ler<strong>en</strong> V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong><br />

Het lespakket Ler<strong>en</strong> V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> is ontwikkeld voor het primair onderwijs <strong>en</strong><br />

heeft verschill<strong>en</strong>de differ<strong>en</strong>tiatiemogelijkhed<strong>en</strong>. Het lespakket bestaat uit<br />

e<strong>en</strong> leswijzer voor de leerkracht, e<strong>en</strong> ondersteun<strong>en</strong>de digibordles, e<strong>en</strong> online<br />

spel, e<strong>en</strong> proefje, e<strong>en</strong> poster voor in de klas <strong>en</strong> e<strong>en</strong> extra opdracht. Alles bij<br />

elkaar is invulling voor e<strong>en</strong> volledige les. Daarnaast kunn<strong>en</strong> leerling<strong>en</strong> meedo<strong>en</strong><br />

aan e<strong>en</strong> wedstrijd waarmee leuke prijz<strong>en</strong> zijn te winn<strong>en</strong>. Het lespakket<br />

is gratis <strong>en</strong> direct aan te vrag<strong>en</strong> via www.ler<strong>en</strong>v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>.nl. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 55


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

ALTIJD BEWUST VAN UW BINNENKLIMAAT<br />

Als gevolg van het coronavirus zijn ‘lucht’ <strong>en</strong> ‘luchtkwaliteit’ meer in de schijnwerpers kom<strong>en</strong> te staan. “Naast hand<strong>en</strong> wass<strong>en</strong> <strong>en</strong> thuisblijv<strong>en</strong><br />

bij klacht<strong>en</strong> blijkt v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> namelijk e<strong>en</strong> doeltreff<strong>en</strong>d middel in de strijd teg<strong>en</strong> het virus”, vertelt Felix Dijkmeijer, Cont<strong>en</strong>t Manager bij Econox.<br />

“De afgelop<strong>en</strong> maand<strong>en</strong> nam de behoefte aan meer inzicht in de luchtkwaliteit dan ook flink toe. Want is de binn<strong>en</strong>luchtkwaliteit in e<strong>en</strong> ruimte<br />

wel in orde? En wanneer is (aanvull<strong>en</strong>de) v<strong>en</strong>tilatie gew<strong>en</strong>st? Hoe snel kunn<strong>en</strong> CO 2<br />

-waard<strong>en</strong> oplop<strong>en</strong>? EnviS<strong>en</strong>se is hét antwoord op deze<br />

vrag<strong>en</strong>. De standalone CO 2<br />

-monitor met LCD-scherm maakt in één oogopslag de kwaliteit van de binn<strong>en</strong>lucht inzichtelijk.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Econox<br />

“Sinds april/mei vorig jaar stijgt de vraag naar CO 2<br />

-meters flink”, aldus Dijkmeijer.<br />

“Niet verwonderlijk, want de belangrijkste indicator voor e<strong>en</strong> gezond<br />

binn<strong>en</strong>klimaat is het CO 2<br />

-niveau. Natuurlijk hadd<strong>en</strong> we al CO 2<br />

-monitors in ons<br />

‘De CO 2<br />

-monitor helpt m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />

op de juiste manier v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>’<br />

assortim<strong>en</strong>t, maar onze leveranciers kond<strong>en</strong> de <strong>en</strong>orme vraag niet bijb<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />

Daarom hebb<strong>en</strong> we zelf naar e<strong>en</strong> oplossing gezocht, om de markt toch goed,<br />

snel <strong>en</strong> teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> scherpe prijs te kunn<strong>en</strong> bedi<strong>en</strong><strong>en</strong>. Het resultaat van deze<br />

inspanning<strong>en</strong> is EnviS<strong>en</strong>se.”<br />

Handige indicatorlampjes<br />

EnviS<strong>en</strong>se voldoet volledig aan de <strong>Bouw</strong>besluit-eis<strong>en</strong> <strong>en</strong> beschikt over e<strong>en</strong><br />

helder LCD-scherm. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zijn handige indicatorlampjes geïntegreerd.<br />

EnviS<strong>en</strong>se voldoet volledig aan de <strong>Bouw</strong>besluiteis<strong>en</strong> <strong>en</strong> beschikt over e<strong>en</strong> helder LCD-scherm. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zijn handige indicatorlampjes geïntegreerd.<br />

56 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

Hierdoor wet<strong>en</strong> gebruikers exact wanneer het tijd is om (extra) te<br />

v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>. “Het CO 2<br />

-niveau wordt uitgedrukt in ppm (parts per million)”,<br />

aldus Dijkmeijer. “Bij e<strong>en</strong> gezonde waarde (< 800 ppm) brandt het<br />

indicatorlampje gro<strong>en</strong>. Vanaf e<strong>en</strong> waarde van 800 ppm wordt het lampje<br />

geel <strong>en</strong> is het tijd om te v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>. Vanaf 1.200 ppm wordt het lampje<br />

rood. In dit geval is het binn<strong>en</strong>klimaat echt ongezond <strong>en</strong> moet direct actie<br />

word<strong>en</strong> ondernom<strong>en</strong>.” Naast het CO 2<br />

-niveau word<strong>en</strong> ook temperatuur <strong>en</strong><br />

luchtvochtvochtigheid continu gemet<strong>en</strong> <strong>en</strong> getoond, omdat ook zij e<strong>en</strong><br />

belangrijke rol spel<strong>en</strong> bij e<strong>en</strong> gezond binn<strong>en</strong>klimaat.<br />

Midd<strong>en</strong>in de leefzone<br />

Om repres<strong>en</strong>tatieve meetwaard<strong>en</strong> te garander<strong>en</strong>, adviseert Econox om de<br />

CO 2<br />

-monitor niet aan de muur maar midd<strong>en</strong>in de leefzone te plaats<strong>en</strong>. Bijvoorbeeld<br />

op e<strong>en</strong> tafel of bureau. “E<strong>en</strong> NDIR-meets<strong>en</strong>sor zorgt voor e<strong>en</strong> nauwkeurig<br />

meetresultaat”, aldus Dijkmeijer. “Deze s<strong>en</strong>sor kan maximaal 100 m²<br />

monitor<strong>en</strong> <strong>en</strong> is daarmee uitstek<strong>en</strong>d geschikt voor bijvoorbeeld klaslokal<strong>en</strong>,<br />

kinderdagverblijv<strong>en</strong>, kantor<strong>en</strong>, kapperszak<strong>en</strong>, horecaruimtes <strong>en</strong> particuliere<br />

woning<strong>en</strong>. Kortom: voor alle ruimtes waar inzicht in de binn<strong>en</strong>klimaatkwaliteit<br />

gew<strong>en</strong>st is.”<br />

Doel bereikt<br />

EnviS<strong>en</strong>se is in september 2<strong>02</strong>0 in de markt geïntroduceerd <strong>en</strong> verkrijgbaar<br />

via www.econox.nl. De reacties zijn positief. “We merk<strong>en</strong> dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> er e<strong>en</strong><br />

sport van mak<strong>en</strong> om ‘gro<strong>en</strong>’ te scor<strong>en</strong> op hun binn<strong>en</strong>luchtkwaliteit <strong>en</strong> direct<br />

actie ondernem<strong>en</strong> bij afwijk<strong>en</strong>de waard<strong>en</strong>”, besluit Dijkmeijer. “Daarmee hebb<strong>en</strong><br />

wij ons doel bereikt. De CO 2<br />

-monitor helpt m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> op de juiste manier<br />

v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>.”<br />

Over Econox<br />

Econox is e<strong>en</strong> gespecialiseerde produc<strong>en</strong>t <strong>en</strong> leverancier voor alles op het<br />

gebied van luchtbehandeling <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie. Naast de eig<strong>en</strong> productie verteg<strong>en</strong>woordigt<br />

Econox ook e<strong>en</strong> aantal internationale kwaliteitsmerk<strong>en</strong>. ❚<br />

Ga voor meer informatie <strong>en</strong><br />

verkooppunt<strong>en</strong> naar www.<strong>en</strong>vis<strong>en</strong>se.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 57<br />

EnviS<strong>en</strong>se-Advert<strong>en</strong>tie-DEF.indd 1 30-03-2<strong>02</strong>1 16:12


THEMA FRISSE SCHOLEN<br />

IEDER LOKAAL EEN EIGEN OPLOSSING<br />

BETERE LEERPRESTATIES DANKZIJ<br />

EEN GOEDE AKOESTIEK<br />

Het onderwijs is continu in beweging met nieuwe onderwijssystem<strong>en</strong> <strong>en</strong> verander<strong>en</strong>de techniek<strong>en</strong>. Dit br<strong>en</strong>gt nieuwe uitdaging<strong>en</strong> <strong>en</strong> mogelijkhed<strong>en</strong><br />

met zich mee op het gebied van huisvesting <strong>en</strong> binn<strong>en</strong>klimaat. Hoe de school er ook uitziet, e<strong>en</strong> goede leeromgeving is van ess<strong>en</strong>tieel<br />

belang. Ecophon biedt hiervoor akoestische oplossing<strong>en</strong>, <strong>en</strong> die hoev<strong>en</strong> niet altijd ingewikkeld te zijn.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld Ecophon<br />

Ecophon ontwikkelt, produceert <strong>en</strong> levert akoestische<br />

plafond- <strong>en</strong> wandpanel<strong>en</strong>, systeemplafonds<br />

<strong>en</strong> baffles die bijdrag<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> betere werk- <strong>en</strong><br />

leeromgeving. Behalve leverancier is Ecophon ook<br />

e<strong>en</strong> bron van k<strong>en</strong>nis op het gebied van akoestiek.<br />

Het bedrijf is betrokk<strong>en</strong> bij onderzoeksproject<strong>en</strong>,<br />

voert eig<strong>en</strong> tests uit <strong>en</strong> gaat continu de dialoog<br />

aan met akoestici <strong>en</strong> geluidsdeskundig<strong>en</strong>.<br />

ook rustiger gedrag<strong>en</strong>. Dat geeft e<strong>en</strong> ontspann<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> rustig gevoel, wat weer e<strong>en</strong> positief effect heeft<br />

op de leerprestaties. En niet te verget<strong>en</strong>, doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

krijg<strong>en</strong> minder vaak last van vocale problem<strong>en</strong>.”<br />

Iedere leeromgeving e<strong>en</strong><br />

eig<strong>en</strong> oplossing<br />

Scherp<strong>en</strong>huyz<strong>en</strong> ziet dat de nadruk op dit mom<strong>en</strong>t<br />

ligt op de luchtkwaliteit binn<strong>en</strong> schol<strong>en</strong>,<br />

“Gezond lev<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> basisbehoefte, dus e<strong>en</strong><br />

gezonde leefomgeving ook. We br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> 80 tot<br />

90% van onze tijd binn<strong>en</strong> door. Dan wil je dus<br />

dat het binn<strong>en</strong>klimaat gezond is”, zegt Bianca<br />

Scherp<strong>en</strong>huyz<strong>en</strong>, Concept Developer Education<br />

bij Ecophon. Zij is specialist op het gebied van<br />

akoestiek in de leeromgeving. Wanneer de akoestiek<br />

binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> school in orde is, dan heeft dat<br />

direct e<strong>en</strong> merkbaar effect op het gedrag van de<br />

m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in het gebouw, zegt zij. “Uit onderzoek* is<br />

geblek<strong>en</strong> dat de meest stor<strong>en</strong>de geluid<strong>en</strong> binn<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> school niet van buit<strong>en</strong>af kom<strong>en</strong>, maar van de<br />

leerling<strong>en</strong> zelf. Je hebt er te mak<strong>en</strong> met het zog<strong>en</strong>aamde<br />

Lombard effect, waarbij m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> steeds<br />

luider gaan sprek<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> rumoerige omgeving.<br />

Bij e<strong>en</strong> goede akoestiek vermindert dit effect. Er is<br />

dan niet alle<strong>en</strong> minder lawaai, kinder<strong>en</strong> gaan zich<br />

De manier van lesgev<strong>en</strong> is teg<strong>en</strong>woordig anders dan voorhe<strong>en</strong> <strong>en</strong> de klaslokal<strong>en</strong> zijn niet meer standaard. Ook<br />

hierop moet de akoestiek aangepast word<strong>en</strong>.<br />

58 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA<br />

Binn<strong>en</strong> schol<strong>en</strong> word<strong>en</strong> vaak harde material<strong>en</strong> gebruikt, zoals glas <strong>en</strong> ste<strong>en</strong>. Het is belangrijk om de omgeving dan zo aan te pass<strong>en</strong> dat de akoestiek goed is.<br />

‘De meest stor<strong>en</strong>de geluid<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

school kom<strong>en</strong> niet van buit<strong>en</strong>af, maar van<br />

de leerling<strong>en</strong> zelf’<br />

terwijl meerdere aspect<strong>en</strong> van Frisse Schol<strong>en</strong><br />

belangrijk zijn: ook temperatuur, comfort, licht,<br />

geluid <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergieverbruik. De situatie verschilt<br />

wanneer het om nieuwbouw, r<strong>en</strong>ovatie of e<strong>en</strong><br />

bestaande omgeving gaat. “Frisse Schol<strong>en</strong> k<strong>en</strong>t<br />

de klass<strong>en</strong> A, B <strong>en</strong> C. Wij kijk<strong>en</strong> naar de mogelijkhed<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> welke product<strong>en</strong> het beste pass<strong>en</strong>.<br />

Daarbij is niet alle<strong>en</strong> de nagalm belangrijk, maar<br />

ook de spraakverstaanbaarheid <strong>en</strong> geluidssterkte.<br />

E<strong>en</strong> standaard klaslokaal vraagt om e<strong>en</strong> andere<br />

aanpak dan e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> leeromgeving. We kijk<strong>en</strong><br />

naar de activiteit<strong>en</strong> die er plaatsvind<strong>en</strong>, de gebruikers<br />

<strong>en</strong> hoe de ruimte is ingedeeld. Je hebt bijvoorbeeld<br />

schol<strong>en</strong> die werk<strong>en</strong> met stamgroep<strong>en</strong><br />

die uitwaaier<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> leerplein. Dat vergt e<strong>en</strong><br />

andere oplossing dan e<strong>en</strong> standaard klaslokaal.<br />

Vaak vraagt de situatie om aanvull<strong>en</strong>de akoestische<br />

oplossing<strong>en</strong>. Dat kan bijvoorbeeld e<strong>en</strong> extra<br />

absorber<strong>en</strong>de dek<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>op plafondpanel<strong>en</strong> zijn<br />

of absorber<strong>en</strong>de panel<strong>en</strong> aan de wand.”<br />

Betere prestaties<br />

Als het binn<strong>en</strong>klimaat klopt in e<strong>en</strong> school, levert<br />

dit alle<strong>en</strong> maar voordel<strong>en</strong> op voor zowel leerling<strong>en</strong><br />

als leerkracht<strong>en</strong>. Veel k<strong>en</strong>nis wordt immers<br />

nog altijd overgebracht via spraak. E<strong>en</strong> goede<br />

akoestiek zorgt voor e<strong>en</strong> betere spraakverstaanbaarheid,<br />

e<strong>en</strong> betere conc<strong>en</strong>tratie, minder stress,<br />

minder stemproblem<strong>en</strong> <strong>en</strong> werkt positief op het<br />

geheug<strong>en</strong>. En dat terwijl de oplossing<strong>en</strong> vaak helemaal<br />

niet zo ingewikkeld hoev<strong>en</strong> te zijn. ❚<br />

*Refer<strong>en</strong>tie: D. J. MacK<strong>en</strong>zie, S Airey, ‘Classroom<br />

Acoustics’ Summary Report, Heriot-Watt University,<br />

Edinburgh, Scotland, 1999.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 59


NIJMEGEN COMENIUSGEBOUWEN<br />

Dankzij de grondige verbouwing <strong>en</strong> herinrichting van de gebouw<strong>en</strong> aan de Com<strong>en</strong>iuslaan 4 <strong>en</strong> 6 beschikt de Radboud Universiteit Nijmeg<strong>en</strong> straks over de grootste<br />

digitale toetslocatie van alle Nederlandse universiteit<strong>en</strong>.<br />

COMENIUSLAAN 4 EN 6, NIJMEGEN:<br />

STEKERBARE VERLICHTING VOOR<br />

GROOTSTE DIGITALE TOETSLOCATIE<br />

Dankzij de grondige verbouwing <strong>en</strong> herinrichting van de gebouw<strong>en</strong> aan de Com<strong>en</strong>iuslaan 4 <strong>en</strong> 6 beschikt de Radboud Universiteit Nijmeg<strong>en</strong><br />

straks over de grootste digitale toetslocatie van alle Nederlandse universiteit<strong>en</strong>. Tuss<strong>en</strong> augustus <strong>en</strong> november 2<strong>02</strong>0 is in hoog tempo<br />

fase 1 gerealiseerd, waarbij de binn<strong>en</strong>zijde van het gebouw aan de Com<strong>en</strong>iuslaan 6 duurzaam is gesloopt, opnieuw is ingedeeld <strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong><br />

is van nieuwe technische installaties. Afgelop<strong>en</strong> februari is gestart met de werkzaamhed<strong>en</strong> aan de Com<strong>en</strong>iuslaan 4 (fase 2), die eind juni<br />

word<strong>en</strong> opgeleverd. Croonwolter&dros is verantwoordelijk voor de aanleg van de elektrotechnische installaties. Van de verlichtingsinstallatie,<br />

subverdeelkast<strong>en</strong> <strong>en</strong> werkplekvoeding<strong>en</strong> tot <strong>en</strong> met de brandmeld- <strong>en</strong> ontruimingsinstallaties, data-installatie, glasvezelinfrastructuur<br />

<strong>en</strong> basis voor de audiovisuele installaties. Voor het e<strong>en</strong>voudig aansluit<strong>en</strong> van de verlichting selecteerde de TBI-onderneming de stekerbare<br />

techniek<strong>en</strong> van Wieland.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Croonwolter&dros<br />

Sinds Isolectra het Wieland GST18 ® -systeem introduceerde<br />

in Nederland, heeft stekerbaar installer<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> grote vlucht g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Logisch, want<br />

stekerbaar installer<strong>en</strong> bespaart tijd <strong>en</strong> (faal)kost<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> vergroot de flexibiliteit van de installatie. Dat<br />

bewijz<strong>en</strong> Isolectra <strong>en</strong> Croonwolter&dros in diverse<br />

project<strong>en</strong>. “Croonwolter&dros is één van de grootste<br />

landelijke installateurs <strong>en</strong> wij zijn marktleider<br />

in stekerbaar installer<strong>en</strong>. De afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> zijn<br />

we steeds meer naar elkaar toe gegroeid”, vertelt<br />

Marcel Backx, Key Accountmanager bij Isolectra.<br />

“Sam<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we al veel aansprek<strong>en</strong>de project<strong>en</strong><br />

mog<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>, in de utiliteitsbouw, infra <strong>en</strong> zorg.<br />

Op dit mom<strong>en</strong>t werk<strong>en</strong> we bijvoorbeeld sam<strong>en</strong> in<br />

de project<strong>en</strong> Paleis van Justitie in D<strong>en</strong> Bosch, VUmc<br />

‘Stekerbaar installer<strong>en</strong> bespaart tijd <strong>en</strong><br />

(faal)kost<strong>en</strong> <strong>en</strong> vergroot de flexibiliteit<br />

van de installatie’<br />

in Amsterdam, Black Box in Groning<strong>en</strong>, Rijnstate<br />

Ziek<strong>en</strong>huis in Arnhem, C<strong>en</strong>tre Court in D<strong>en</strong> Haag<br />

én de Com<strong>en</strong>iusgebouw<strong>en</strong> in Nijmeg<strong>en</strong>.”<br />

Beperkte hoogtes<br />

In de Com<strong>en</strong>iusgebouw<strong>en</strong>, met e<strong>en</strong> oppervlakte<br />

van 6.054 m², word<strong>en</strong> dagelijks digitaal exam<strong>en</strong>s<br />

afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. In totaal word<strong>en</strong> 923 werkplekk<strong>en</strong><br />

gerealiseerd, bov<strong>en</strong>op e<strong>en</strong> computervloer. In de<br />

gebouw<strong>en</strong> is gekoz<strong>en</strong> voor Soluflex kabelvloersystem<strong>en</strong><br />

van slechts 37 mm hoogte. “Normaal<br />

gesprok<strong>en</strong> lass<strong>en</strong> we de elektrotechnische kabels<br />

in e<strong>en</strong> kabeldoos onder de vloer, maar in dit project<br />

was hier ge<strong>en</strong> ruimte voor”, vertelt Richard<br />

60 | INSTALLATIEENBOUW.NL


COMENIUSGEBOUWEN NIJMEGEN<br />

Isolectra beschikt over zeer platte Wieland verdeelblokjes met e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de prijs-kwaliteit, waar vandaan<br />

Croonwolter&dros e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> snel naar alle werkplekk<strong>en</strong> kan doorsteker<strong>en</strong>.<br />

Via groothandel Technische Unie levert Isolectra<br />

e<strong>en</strong> groot aantal Wieland koppelsnoer<strong>en</strong>,<br />

aansluitsnoer<strong>en</strong>, splitters <strong>en</strong> verdelers voor<br />

de verlichtingsinstallatie.<br />

Schreur, Projectleider bij Croonwolter&dros. “Daarom<br />

hebb<strong>en</strong> we gezocht naar e<strong>en</strong> stekerbare oplossing<br />

voor de voeding van alle computers, die<br />

we vond<strong>en</strong> bij één van onze voorkeursleveranciers.<br />

Isolectra beschikt over zeer platte Wieland verdeelblokjes<br />

met e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de prijs-kwaliteit, waar<br />

vandaan we e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> snel naar alle werkplekk<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> doorsteker<strong>en</strong>.”<br />

Gesorteerd per installatie<br />

<strong>en</strong> verdieping<br />

Ook alle verlichting wordt stekerbaar uitgevoerd.<br />

Via groothandel Technische Unie levert Isolectra<br />

e<strong>en</strong> groot aantal Wieland koppelsnoer<strong>en</strong>, aansluitsnoer<strong>en</strong>,<br />

splitters <strong>en</strong> verdelers voor de verlichtingsinstallatie,<br />

ev<strong>en</strong>als de s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> voor de<br />

toiletgroep<strong>en</strong>. “Tijd<strong>en</strong>s de eerste fase werd<strong>en</strong> de<br />

product<strong>en</strong> uit voorraad geleverd in de bek<strong>en</strong>de<br />

gro<strong>en</strong>e groothandelsbakk<strong>en</strong>”, vertelt Schreur. “E<strong>en</strong><br />

prima oplossing, maar logistiek niet altijd ev<strong>en</strong><br />

efficiënt. Daarom hebb<strong>en</strong> we in de tweede fase<br />

gekoz<strong>en</strong> voor de inzet van speciale rolcontainers,<br />

waarin alle stekerbare product<strong>en</strong> per installatie<br />

<strong>en</strong> per verdieping gesorteerd word<strong>en</strong> geleverd.<br />

Hierdoor word<strong>en</strong> doorlooptijd<strong>en</strong> nog verder verkort<br />

<strong>en</strong> faalkost<strong>en</strong> beperkt, terwijl de hoge kwaliteit<br />

geborgd blijft.” ❚<br />

BOUWINFO<br />

Opdrachtgever<br />

Radboud Universiteit Nijmeg<strong>en</strong><br />

<strong>Bouw</strong>kundig aannemer<br />

Plegt-Vos<br />

W-installaties<br />

ENGIE<br />

E-installaties<br />

Croonwolter&dros<br />

Stekerbare E-installaties<br />

Isolectra<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 61


BENELUX.LEDVANCE.COM<br />

Helder, homoge<strong>en</strong> licht in magazij n<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> opslagruimtes: de HIGH BAY<br />

GEN 3 biedt e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de lichtopbr<strong>en</strong>gst<br />

alsook geweldige antiverblindingseig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong><br />

(UGR≤22).<br />

Robuust licht voor extreme uitdaging<strong>en</strong>:<br />

de DAMP PROOF SPECIAL GEN 2 is<br />

compleet verzegeld <strong>en</strong> levert <strong>en</strong>ergieefficiënt<br />

licht in vochtige, stoffige <strong>en</strong><br />

vettige omgeving<strong>en</strong>.<br />

Neemt veel, geeft veel: de OSRAM<br />

SubstiTUBE ® PRO UO T8 EM wordt<br />

geleverd met splinterbescherming,<br />

bespaart <strong>en</strong>ergie <strong>en</strong> produceert<br />

helder licht met lage flikkering.<br />

BETER LICHT -<br />

BETERE<br />

WERKOMSTANDIGHEDEN<br />

INDUSTRIËLE<br />

VERLICHTING<br />

VAN LEDVANCE<br />

In fabriek<strong>en</strong>, werkplaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> magazij n<strong>en</strong> moet het<br />

licht aan bij zonder hoge eis<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>. De LEDVANCE<br />

oplossing<strong>en</strong> zij n niet alle<strong>en</strong> indrukwekk<strong>en</strong>d vanwege<br />

hun hoge lichtkwaliteit, uitstek<strong>en</strong>de <strong>en</strong>ergie-efficiëntie<br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige installatie. Ze ondersteun<strong>en</strong> ook veiligheid<br />

op het werk, zelfs in extreme omgeving<strong>en</strong>.<br />

Schakel nu over - op LEDVANCE.<br />

LEDVANCE is de lic<strong>en</strong>tiehouder van OSRAM<br />

lichtbronn<strong>en</strong> in algem<strong>en</strong>e verlichting.


TOEKOMSTBESTENDIG IOT-LICHTMANAGEMENTSYSTEEM<br />

VIVARES br<strong>en</strong>gt licht tot lev<strong>en</strong>. Het toekomstbest<strong>en</strong>dige IoT-lichtmanagem<strong>en</strong>tsysteem (LMS) van Ledvance maakt het e<strong>en</strong>voudiger <strong>en</strong> flexibeler<br />

dan ooit om altijd optimale lichtomstandighed<strong>en</strong> te producer<strong>en</strong> voor specifieke vereist<strong>en</strong>. Het systeem is uiterst betrouwbaar <strong>en</strong> compatibel<br />

<strong>en</strong> leverbaar in e<strong>en</strong> draadloze of bedrade variant.<br />

Tekst Roel van Gils |<br />

Beeld Ledvance<br />

Het toekomstbest<strong>en</strong>dige IoT-lichtmanagem<strong>en</strong>tsysteem VIVARES van Ledvance maakt het e<strong>en</strong>voudiger <strong>en</strong> flexibeler dan ooit om altijd optimale lichtomstandighed<strong>en</strong> te<br />

producer<strong>en</strong> voor specifieke vereist<strong>en</strong>.<br />

Het draadloze VIVARES Zigbee-systeem is ideaal<br />

voor het moderniser<strong>en</strong> van bestaande gebouw<strong>en</strong><br />

waar herbedrading vaak ge<strong>en</strong> optie is. Als e<strong>en</strong><br />

gebouw onder monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>zorg valt of ge<strong>en</strong><br />

verlaagde plafonds heeft, zijn product<strong>en</strong> die het<br />

zonder aanvull<strong>en</strong>de bedrading kunn<strong>en</strong> stell<strong>en</strong><br />

w<strong>en</strong>selijk. Zelfs in situaties waar de verdeling van<br />

het licht vaker moet word<strong>en</strong> gewijzigd, is VIVA-<br />

RES Zigbee de perfecte keuze omdat het systeem<br />

gemakkelijk aan te pass<strong>en</strong> is. Ledvance biedt de<br />

nodige compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> goed gesorteerde<br />

selectie van compatibele LED-armatur<strong>en</strong> waarmee<br />

het VIVARES Zigbee-systeem <strong>en</strong>ergiebespar<strong>en</strong>de<br />

verlichting kan bied<strong>en</strong> in bestaande gebouw<strong>en</strong>.<br />

Als optie kan het systeem word<strong>en</strong> aangeslot<strong>en</strong> op<br />

e<strong>en</strong> cloudapplicatie om onderhouds- <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergieverbruiksrapport<strong>en</strong><br />

te g<strong>en</strong>erer<strong>en</strong>.<br />

VIVARES Zigbee Control communiceert draadloos<br />

met maximaal 200 Zigbee-ready apparat<strong>en</strong> via<br />

Zigbee 3.0. Deze omvatt<strong>en</strong> de VIVARES Zigbee-ar-<br />

64 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VIVARES Zigbee Control Wave II<br />

matur<strong>en</strong>, s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong>, drukknopkoppeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

Zigbee DALI-converter voor de extra integratie van<br />

DALI-2-armatur<strong>en</strong>. Pot<strong>en</strong>tiële toepassing<strong>en</strong> gaan<br />

van kleine verlichtingsproject<strong>en</strong> tot oplossing<strong>en</strong><br />

voor volledige afdeling<strong>en</strong>. En zelfs na inbedrijfstelling<br />

is uitbreiding van het systeem met extra compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kel probleem. Het systeem <strong>en</strong><br />

zijn compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> heel e<strong>en</strong>voudig via<br />

het VIVARES portaal word<strong>en</strong> geconfigureerd <strong>en</strong><br />

in gebruik word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. En het kan ook op<br />

afstand word<strong>en</strong> onderhoud<strong>en</strong> via het VIVARES<br />

portaal. Nieuwe softwarefuncties word<strong>en</strong> voortdur<strong>en</strong>d<br />

in het systeem geïntegreerd via online<br />

updates, maar voor de inbedrijfstelling <strong>en</strong> het<br />

gebruik is ge<strong>en</strong> internetverbinding nodig. Dankzij<br />

de gateway-functie biedt de controller ook de mogelijkheid<br />

om Ledvance VIVARES cloudservices te<br />

gebruik<strong>en</strong> voor het g<strong>en</strong>erer<strong>en</strong> van onderhouds- <strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>ergieverbruiksrapport<strong>en</strong>.<br />

Tot in de puntjes afgestemd<br />

Het bedrade systeem VIVARES DALI is zeer geschikt<br />

als nieuwe kabels kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geïnstalleerd<br />

<strong>en</strong> de verlichting ontworp<strong>en</strong> is voor de lange<br />

termijn. Alle VIVARES DALI-product<strong>en</strong> zijn DALI-<br />

2-gecertificeerd <strong>en</strong> technisch tot in de puntjes op<br />

elkaar afgestemd. Aangezi<strong>en</strong> het om e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> systeem<br />

gaat, is het bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> compatibel met andere<br />

DALI-2-product<strong>en</strong>. De inbedrijfstelling is e<strong>en</strong>voudig<br />

<strong>en</strong> spreekt voor zich via e<strong>en</strong> browsergebaseerde inbedrijfstellingstool.<br />

En natuurlijk is VIVARES DALI<br />

Voor de inbedrijfstelling <strong>en</strong> het gebruik is ge<strong>en</strong> internetverbinding nodig.<br />

‘Het systeem <strong>en</strong> zijn compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

heel e<strong>en</strong>voudig via het portaal word<strong>en</strong><br />

geconfigureerd <strong>en</strong> in gebruik<br />

word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>’<br />

ook klaar voor het Internet of Things (IoT) <strong>en</strong> dus<br />

in staat om onderhouds- <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergieverbruiksrapport<strong>en</strong><br />

te g<strong>en</strong>erer<strong>en</strong> via de VIVARES cloud.<br />

E<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> gebruiksvri<strong>en</strong>delijk<br />

Het hart van VIVARES DALI is de OSRAM DALI<br />

PRO 2 IoT stuure<strong>en</strong>heid. Het systeem verbindt<br />

DALI-2-compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, zoals s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong>, drukknopkoppeling<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> de VIVARES DALI-2-armatur<strong>en</strong>.<br />

Als op<strong>en</strong> standaard is het systeem compatibel<br />

met e<strong>en</strong> breed scala aan DALI-2-ready armatur<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. In totaal kunn<strong>en</strong> tot 128 armatur<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> 126 invoerapparat<strong>en</strong> individueel word<strong>en</strong><br />

aangesprok<strong>en</strong> via twee kanal<strong>en</strong>. <strong>Installatie</strong>, configuratie<br />

<strong>en</strong> inbedrijfstelling zijn bijzonder e<strong>en</strong>voudig<br />

<strong>en</strong> gebruiksvri<strong>en</strong>delijk dankzij de browsergebaseerde<br />

grafische gebruikersinterface.<br />

Voorgedefinieerde sjablon<strong>en</strong> <strong>en</strong> drag & drop mak<strong>en</strong><br />

tijdbespar<strong>en</strong>de <strong>en</strong> intuïtieve inbedrijfstelling<br />

mogelijk. De DALI PRO 2 IoT-stuure<strong>en</strong>heid is uitgerust<br />

met e<strong>en</strong> geïntegreerde gateway <strong>en</strong> biedt<br />

optionele toegang tot Ledvance clouddi<strong>en</strong>st<strong>en</strong>.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kan het VIVARES DALI-systeem e<strong>en</strong>voudig<br />

word<strong>en</strong> geïntegreerd in e<strong>en</strong> hoogwaardiger<br />

KNX-systeem voor gebouwbesturing. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 65


THEMA BRANDPREVENTIE EN BRANDVEILIGHEID<br />

ROOKMELDERS VOLGEND JAAR<br />

OOK VERPLICHT VOOR DE BESTAANDE BOUW<br />

In nieuwbouwwoning<strong>en</strong> zijn rookmelders al sinds 2003 verplicht. Dat geldt nog niet voor bestaande bouw, maar daar komt vanaf juli 2<strong>02</strong>2<br />

verandering in. De wetswijziging die volg<strong>en</strong>d jaar plaatsvindt, heeft veel impact op onder meer woningcorporaties. Wat gaat er precies<br />

wijzig<strong>en</strong> <strong>en</strong> waar moet je rek<strong>en</strong>ing mee houd<strong>en</strong> als het gaat om brandveiligheid? Jan Nies, Productmanager Veilig & Comfortabel Won<strong>en</strong> bij<br />

Hemmink, vertelt er meer over.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Hanzestrohm<br />

De meeste bewoners merk<strong>en</strong> het niet e<strong>en</strong>s als hun rookmelder stuk is, laat staan dat ze het meld<strong>en</strong>. De oplossing hiervoor is monitoring, zoals met de SmartLINK gateway.<br />

66 | INSTALLATIEENBOUW.NL


BRANDPREVENTIE EN BRANDVEILIGHEID THEMA<br />

​Het gevaar van rookverspreiding<br />

Bij brand in e<strong>en</strong> woongebouw is het gevaar van<br />

rookverspreiding groot. Uit onderzoek is onlangs<br />

weer geblek<strong>en</strong> hoe gemakkelijk rook zich van de<br />

<strong>en</strong>e naar de andere ruimte kan verplaats<strong>en</strong>. “En<br />

ook van de <strong>en</strong>e naar de andere woning”, zegt<br />

Nies. “E<strong>en</strong> snelle ontdekking van brand is cruciaal<br />

<strong>en</strong> de rol van rookmelders is daarin heel belangrijk.”<br />

De combinatie van brandveiligheid <strong>en</strong><br />

wetgeving luistert bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> nauw, vertelt hij. “Je<br />

kunt je voorstell<strong>en</strong> dat het realiser<strong>en</strong> van brand<strong>en</strong><br />

vluchtveiligheid in e<strong>en</strong> groot woongebouw<br />

met veel kruip-door-sluip-door écht complex is. Je<br />

moet als woningcorporatie dus voor elke situatie<br />

afzonderlijk bepal<strong>en</strong> welke oplossing<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong><br />

maximale veiligheid kunn<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> om aan je<br />

zorgplicht te kunn<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>.”<br />

‘Met de juiste oplossing<strong>en</strong> <strong>en</strong> tools op<br />

het gebied van brandveiligheid kunn<strong>en</strong><br />

woningcorporaties aantoonbaar aan hun<br />

zorgplicht voldo<strong>en</strong>’<br />

Realtime monitor<strong>en</strong><br />

“De zorgplicht van corporaties als het gaat om het<br />

brandveilig mak<strong>en</strong> van woning<strong>en</strong> stopt overig<strong>en</strong>s<br />

niet als de juiste rookmelder is geplaatst”, zegt<br />

Nies. “De melders moet<strong>en</strong> natuurlijk wel blijv<strong>en</strong><br />

werk<strong>en</strong>, dus je moet ze onderhoud<strong>en</strong>. Maar hoe<br />

regel je dat? De meeste bewoners merk<strong>en</strong> het niet<br />

e<strong>en</strong>s als hun rookmelder stuk is, laat staan dat<br />

ze het meld<strong>en</strong>. De oplossing hiervoor is monitoring.”<br />

Hij vervolgt: “Wij gebruik<strong>en</strong> bijvoorbeeld<br />

de SmartLINK gateway. Hiermee kunn<strong>en</strong> we rookmelders<br />

realtime monitor<strong>en</strong>. Bewoners hang<strong>en</strong> de<br />

portal op in hun woning, waardoor je als corporatie<br />

op elk mom<strong>en</strong>t weet wat de status is van<br />

de geïnstalleerde rookmelders. Je krijgt direct e<strong>en</strong><br />

signaal als er brand uitbreekt <strong>en</strong> daarnaast ontvang<br />

je e<strong>en</strong> melding wanneer iemand na e<strong>en</strong> vals<br />

alarm zijn melder onklaar maakt of verwijdert. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

meet de tool lage koolmonoxidewaardes,<br />

waardoor je prev<strong>en</strong>tief actie kunt ondernem<strong>en</strong>.”<br />

Actuele informatie uitlez<strong>en</strong><br />

Naast monitoring is het voor corporaties <strong>en</strong> andere<br />

verhuurders ook belangrijk om te beschikk<strong>en</strong><br />

over de meest actuele informatie. Nies: “Met Hemmink<br />

Insight kunn<strong>en</strong> vastgoedbeheerders rook- <strong>en</strong><br />

koolmonoxidemelders uitlez<strong>en</strong> <strong>en</strong> de gegev<strong>en</strong>s in<br />

e<strong>en</strong> database bewar<strong>en</strong> <strong>en</strong> bekijk<strong>en</strong>. Daarmee heb<br />

je niet alle<strong>en</strong> de statistische informatie, maar weet<br />

je ook direct waar de melders hang<strong>en</strong>. En als er<br />

onderhoud is gepleegd, zet de monteur e<strong>en</strong>voudig<br />

e<strong>en</strong> update in de database. Hier kun je ook<br />

zi<strong>en</strong> of de melder ooit is afgegaan of verwijderd<br />

<strong>en</strong> ga zo maar door. Met de juiste oplossing<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> tools op het gebied van brandveiligheid kunn<strong>en</strong><br />

woningcorporaties dus aantoonbaar aan hun<br />

zorgplicht voldo<strong>en</strong>.” ❚<br />

De belangrijkste wijziging<strong>en</strong><br />

• Rookmelders word<strong>en</strong> verplicht voor bouwlag<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> verblijfsruimte of beslot<strong>en</strong><br />

ruimte. Dit betek<strong>en</strong>t dat je in ieder geval<br />

op iedere verdieping van e<strong>en</strong> bestaande woning<br />

e<strong>en</strong> rookmelder moet plaats<strong>en</strong>.<br />

• Voordeur<strong>en</strong> van woning<strong>en</strong> in wooncomplex<strong>en</strong><br />

die uitkom<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> inpandige gang<br />

moet<strong>en</strong> straks verplicht zelfsluit<strong>en</strong>d zijn<br />

door middel van e<strong>en</strong> vrijloopdranger. E<strong>en</strong><br />

rookmelder kan deze vrijloopdranger bij<br />

brand activer<strong>en</strong>.<br />

• Rookmelders moet<strong>en</strong> iedere 10 jaar word<strong>en</strong><br />

vervang<strong>en</strong>.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 67


Voldoe jij aan<br />

de zorgplicht?<br />

B<strong>en</strong> jij verantwoordelijk voor de brand- <strong>en</strong> vluchtveiligheid in woongebouw<strong>en</strong>?<br />

En b<strong>en</strong> je bezig met e<strong>en</strong> projectmatige uitrol van rook- of<br />

koolmonoxidemelders? Dan is het ess<strong>en</strong>tieel dat je weet waar je welke<br />

melder hebt opgehang<strong>en</strong> <strong>en</strong> wat de batterijstatus van de melders is.<br />

Bij Hemmink hebb<strong>en</strong> we oplossing<strong>en</strong> om dit makkelijker te mak<strong>en</strong>.<br />

Met onze monitoringtools heb je altijd <strong>en</strong> overal inzicht in waar welke<br />

melders geplaatst zijn, of er rook, hitte of koolmonoxide is gedetecteerd<br />

én wanneer er onderhoud nodig is.<br />

Met het gebruik van deze tools richt je het onderhoud efficiënter in <strong>en</strong><br />

voldoe je tegelijkertijd aantoonbaar aan de zorgplicht. Dit zorgt niet<br />

alle<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> forse kost<strong>en</strong>besparing, maar ook voor e<strong>en</strong> betrouwbare<br />

<strong>en</strong> klantvri<strong>en</strong>delijke oplossing richting bewoners.<br />

Scan de QR-code<br />

Kom meer te wet<strong>en</strong> over de mogelijkhed<strong>en</strong><br />

van onze monitoringsoplossing<strong>en</strong>.<br />

www.eielectronics.nl<br />

info@hemmink.nl


Promat Selector<br />

Vind gemakkelijk de meest geschikte fire stopping product<strong>en</strong> om<br />

uw project te voorzi<strong>en</strong> van passieve brandbescherming.<br />

Download gratis<br />

de Selector App<br />

• Ontdek in zes stapp<strong>en</strong> welk Fire Stopping product u nodig heeft.<br />

• Geteste <strong>en</strong> gecertificeerde oplossing<strong>en</strong><br />

• Stapsgewijze installatie<br />

WWW.PROMAT.COM


THEMA BRANDPREVENTIE EN BRANDVEILIGHEID<br />

NIEUW MANCHET MAAKT EENVOUDIGE EN SNELLE BRANDWERENDE LEIDINGAFDICHTING MOGELIJK:<br />

INSTAPMANCHET VOOR DE W-INSTALLATEUR<br />

EN BRANDWERENDHEIDSSPECIALISTEN<br />

De toepassing van brandwer<strong>en</strong>de manchett<strong>en</strong> wordt steeds meer geme<strong>en</strong>goed in installer<strong>en</strong>d Nederland. W-installateurs <strong>en</strong> brandwer<strong>en</strong>dheidsspecialist<strong>en</strong><br />

krijg<strong>en</strong> steeds vaker de vraag om de doorvoering<strong>en</strong> van hun kunststof- <strong>en</strong> meerlaagse leiding<strong>en</strong> brandwer<strong>en</strong>d af te dicht<strong>en</strong>.<br />

Om h<strong>en</strong> te ondersteun<strong>en</strong>, heeft Promat, onderdeel van Etex Building Performance, begin dit jaar e<strong>en</strong> brandwer<strong>en</strong>d ‘instapmanchet’ gelanceerd.<br />

PROMASTOP ® -FC1 beschermt de brandwer<strong>en</strong>dheid van het compartim<strong>en</strong>t voor 30 tot 60 minut<strong>en</strong> (U/U) <strong>en</strong> is getest in combinatie met<br />

zowel PP, PE, PVC als DijkaSono leiding<strong>en</strong>. Daarnaast onderscheidt het manchet zich door e<strong>en</strong> zeer snelle <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige montage.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Promat<br />

Op basis van de buisdiameter kunn<strong>en</strong> installateurs e<strong>en</strong>voudig het manchet met de juiste diameter (50 tot 125 mm) selecter<strong>en</strong>.<br />

70 | INSTALLATIEENBOUW.NL


BRANDPREVENTIE EN BRANDVEILIGHEID THEMA<br />

Het manchet is zeer e<strong>en</strong>voudig te plaats<strong>en</strong>, op iedere soort ondergrond.<br />

“PROMASTOP ® -FC1 is e<strong>en</strong> brandwer<strong>en</strong>d manchet<br />

met e<strong>en</strong> oranje gepoedercoat stal<strong>en</strong> omhulsel,<br />

waarin verschill<strong>en</strong>de lag<strong>en</strong> opschuim<strong>en</strong>d materiaal<br />

op grafietbasis zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>”, vertelt Stefan Tils,<br />

Area Sales Manager bij Etex Building Performance.<br />

“Door de hoge temperatur<strong>en</strong> bij brand ‘knijpt’ de<br />

opschuim<strong>en</strong>de vulling de kunststofleiding dicht,<br />

waardoor de brandwer<strong>en</strong>dheid van het compartim<strong>en</strong>t<br />

voor EI 30 tot EI 60 wordt geborgd. Het<br />

manchet is perfect geschikt voor niet geïsoleerde<br />

(kale) leiding<strong>en</strong> in betonvloer<strong>en</strong>, betonwand<strong>en</strong>,<br />

lichte scheidingswand<strong>en</strong> <strong>en</strong> ste<strong>en</strong>wolsystem<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />

hoogte van slechts 30 mm garandeert hierbij e<strong>en</strong><br />

brede toepasbaarheid. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is de montage<br />

zeer e<strong>en</strong>voudig. Op basis van de buisdiameter kunn<strong>en</strong><br />

installateurs e<strong>en</strong>voudig het manchet met de<br />

juiste diameter (50 tot 125 mm) selecter<strong>en</strong>. Vervolg<strong>en</strong>s<br />

is het e<strong>en</strong> kwestie van sparing afkitt<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> manchet vastbor<strong>en</strong>. De manchet past altijd!<br />

Met de toepassing van e<strong>en</strong> PROMASEAL ® -A kit<br />

wordt bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> volledig voldaan aan de nieuwe<br />

eis<strong>en</strong> van het <strong>Bouw</strong>besluit (rookwer<strong>en</strong>dheid,<br />

juli 2<strong>02</strong>1).” PROMASTOP ® -FC1 is ook te vind<strong>en</strong> in<br />

de nieuwe Promat Selector App. Deze app maakt<br />

uw installatie makkelijker <strong>en</strong> kan u begeleid<strong>en</strong> in<br />

de keuze voor het juiste Fire Stopping product.<br />

Goede prijs-kwaliteit, zonder in te<br />

boet<strong>en</strong> aan veiligheid<br />

Jac Ruyters Groep is één van de eerste ket<strong>en</strong>partners<br />

die gebruikmaakt van PROMASTOP ® -FC1. “Wij<br />

hebb<strong>en</strong> het brandwer<strong>en</strong>de manchet inmiddels in<br />

verschill<strong>en</strong>de project<strong>en</strong> toegepast”, vertell<strong>en</strong> calculators/werkvoorbereiders<br />

Bas H<strong>en</strong>drikx <strong>en</strong> Yordi<br />

van der Schaaf. “Met deze discipline zijn wij voornamelijk<br />

actief in de bestaande woningbouw. De<br />

afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we tal van appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>complex<strong>en</strong><br />

ger<strong>en</strong>oveerd, al dan niet in combinatie<br />

met zorgfuncties <strong>en</strong>/of commerciële ruimtes<br />

in de plint. Ondanks dat in deze project<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

brandwer<strong>en</strong>dheidseis van 30 minut<strong>en</strong> geldt, past<strong>en</strong><br />

wij veelal EI 60 oplossing<strong>en</strong> toe. In de markt<br />

wordt echter steeds vaker gevraagd om EI 30,<br />

omdat deze manchett<strong>en</strong> makkelijker te monter<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> prijsgunstiger zijn <strong>en</strong> tóch aan alle brandveiligheidseis<strong>en</strong><br />

voldo<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is in deze manchett<strong>en</strong><br />

minder grafiet verwerkt, waardoor zij minder<br />

belast<strong>en</strong>d zijn voor het milieu. Onze leverancier<br />

adviseerde het PROMASTOP ® -FC1 manchet van<br />

Promat, dat wij bijvoorbeeld toepass<strong>en</strong> voor het<br />

brandwer<strong>en</strong>d afdicht<strong>en</strong> van inpandige hemelwaterafvoer<strong>en</strong>,<br />

sanitaire afvoer<strong>en</strong> <strong>en</strong> vuilwaterafvoer<strong>en</strong><br />

in vloer<strong>en</strong> <strong>en</strong> wand<strong>en</strong> op brandscheiding<strong>en</strong>.”<br />

‘De manchet<br />

past altijd!’<br />

Optimale service <strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong>heid<br />

“Wij zijn zeer te sprek<strong>en</strong> over de manier van verwerk<strong>en</strong><br />

van de Promat-product<strong>en</strong>”, b<strong>en</strong>adrukt<br />

H<strong>en</strong>drikx. “De PROMASTOP ® -FC1 is hierop ge<strong>en</strong><br />

uitzondering. Het manchet is zeer e<strong>en</strong>voudig te<br />

plaats<strong>en</strong>, op iedere soort ondergrond. Voordat<br />

het eerste project met dit nieuwe, brandwer<strong>en</strong>de<br />

manchet van start ging, heeft Stefan Tils ons<br />

hoofdkantoor in Echt bezocht om de technische<br />

voordel<strong>en</strong> <strong>en</strong> het gebruiksgemak toe te licht<strong>en</strong>.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> heeft hij diverse project<strong>en</strong> begeleid <strong>en</strong><br />

meegekek<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de montage. Ook is hij direct<br />

bereikbaar bij vrag<strong>en</strong>. Deze service <strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong>heid<br />

stell<strong>en</strong> wij <strong>en</strong>orm op prijs.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 71


THEMA<br />

BRANDPREVENTIE EN BRANDVEILIGHEID<br />

GEMAK VOOR DE INSTALLATEUR IS NA 20 JAAR<br />

NOG STEEDS DE KRACHT<br />

Het jaar 2001 ligt alweer 20 jaar achter ons. Wikipedia ging van start, de Twin Towers ging<strong>en</strong> neer <strong>en</strong> de Tor<strong>en</strong> van Pisa ging na 11 jaar r<strong>en</strong>ovatie<br />

weer op<strong>en</strong> voor publiek. In deze memorabele gebeurt<strong>en</strong>iss<strong>en</strong> herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong> we de thema’s k<strong>en</strong>nis, resurrectie <strong>en</strong> vernieuwing. Thema's die we<br />

in 2001 ook terugvond<strong>en</strong> bij Saval. Op basis van veel gebruikerservaring <strong>en</strong> ing<strong>en</strong>ieuze productontwikkeling rees uit de as van de Euronorm<br />

haspel e<strong>en</strong> begrip: de inmiddels ger<strong>en</strong>ommeerde Deco brandslanghaspel.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Saval<br />

72 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


BRANDPREVENTIE EN BRANDVEILIGHEID THEMA<br />

Met de Deco brandslanghaspels bewijst Saval al 20 jaar dat installatiegemak, topkwaliteit <strong>en</strong> design wel degelijk sam<strong>en</strong>gaan.<br />

‘Op basis van veel gebruikerservaring <strong>en</strong><br />

ing<strong>en</strong>ieuze productontwikkeling rees uit de<br />

as van de Euronorm haspel e<strong>en</strong> begrip’<br />

Om snel grote hoeveelhed<strong>en</strong> water bij e<strong>en</strong> beginn<strong>en</strong>de<br />

brand te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, is e<strong>en</strong> brandslanghaspel<br />

onmisbaar. Maar waarom de ontwikkeling van<br />

de brandbeveiligingsapparatuur stopp<strong>en</strong> als aan<br />

deze basisvoorwaarde is voldaan? Inderdaad. En<br />

daarom kreeg de Saval Deco haspel in de afgelop<strong>en</strong><br />

20 jaar ondanks zijn toekomstbest<strong>en</strong>dige<br />

ontwerp diverse aanvull<strong>en</strong>de mogelijkhed<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />

zw<strong>en</strong>kopstelling voor bluss<strong>en</strong> in 180º, e<strong>en</strong> valbest<strong>en</strong>dige<br />

kunststof straalpijp, e<strong>en</strong> duurzame, stal<strong>en</strong><br />

straalpijpvergr<strong>en</strong>deling ter voorkoming van<br />

Beide typ<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> in de Saval haspelkast<strong>en</strong> voor in- of opbouw geplaatst word<strong>en</strong>.<br />

legionella <strong>en</strong> chroom of RVS haspelblad<strong>en</strong> zijn<br />

hiervan slechts <strong>en</strong>kele opvall<strong>en</strong>de voorbeeld<strong>en</strong>.<br />

Fraaie vormgeving met<br />

revolutionaire techniek<br />

Met de Deco brandslanghaspels bewijst Saval<br />

al 20 jaar dat installatiegemak, topkwaliteit <strong>en</strong><br />

design wel degelijk sam<strong>en</strong>gaan. Met twee uitvoeringsvorm<strong>en</strong><br />

past de Saval Deco haspel in elk<br />

interieur. De Deco-D haspel, met strak vormgegev<strong>en</strong><br />

dichte rode blad<strong>en</strong> biedt maximale herk<strong>en</strong>ning<br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong> goede bescherming van de slang. De<br />

Deco-S haspel met de stal<strong>en</strong> spaakgeleiding past<br />

daar<strong>en</strong>teg<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d in interieurs met e<strong>en</strong> onderscheid<strong>en</strong>de<br />

architectuur. Beide typ<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

in de Saval haspelkast<strong>en</strong> voor in- of opbouw geplaatst<br />

word<strong>en</strong>. Met de diverse mogelijkhed<strong>en</strong> in<br />

slangl<strong>en</strong>gte is er e<strong>en</strong> antwoord op elke behoefte<br />

in loopafstand tot de mogelijke brandhaard.<br />

Pluspunt<strong>en</strong> van Deco<br />

brandslanghaspels:<br />

· Drievoudig gescheid<strong>en</strong> lagering.<br />

· Gewicht van de trommel hangt niet op de<br />

watervoer<strong>en</strong>de del<strong>en</strong>.<br />

· Snelle montage.<br />

· Fraai tijdloos design.<br />

· Deco-D: met strak vormgegev<strong>en</strong> rode blad<strong>en</strong>.<br />

· Deco-S: met robuuste spaakgeleiding.<br />

· Leverbaar in diverse variant<strong>en</strong> voor elke<br />

situatie.<br />

· Standpijp vooraf leverbaar, dus vooraf te<br />

monter<strong>en</strong>.<br />

· Geheel conform NEN-EN 671-1 <strong>en</strong> NEN-EN 694.<br />

· Goedgekeurd door KIWA, voorzi<strong>en</strong> van CE-keur.<br />

2041<br />

Hoe de wereld er na de volg<strong>en</strong>de 20 jaar uit zal<br />

zi<strong>en</strong>? Wie zal het zegg<strong>en</strong>. Maar brand blijft brand.<br />

Of het zich anders gaat gedrag<strong>en</strong>, zal hooguit ligg<strong>en</strong><br />

aan de brandbare stoff<strong>en</strong> die we teg<strong>en</strong> die<br />

tijd gebruik<strong>en</strong>. En de Deco brandslanghaspel? Die<br />

is gemaakt van de meest duurzame material<strong>en</strong><br />

die dan beschikbaar zijn. En als er – hoe onwaarschijnlijk<br />

ook – e<strong>en</strong> manier is om het installer<strong>en</strong><br />

nog gemakkelijker te mak<strong>en</strong>, dan zal Saval dit<br />

implem<strong>en</strong>ter<strong>en</strong>. Tot het zo ver is, blijft de firma<br />

trouw aan haar ontwerp. Al 20 jaar e<strong>en</strong> klasse A<br />

oplossing voor de klasse A brand. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 73


ZEIST LANDGOED WULPERHORST<br />

LANDGOED WULPERHORST IS IN ERE HERSTELD:<br />

HOOGWAARDIG COMFORT IN EEN<br />

HISTORISCHE OMGEVING<br />

Vanaf mei 2<strong>02</strong>1 kunn<strong>en</strong> ouder<strong>en</strong> met geheug<strong>en</strong>problematiek of e<strong>en</strong> somatische aando<strong>en</strong>ing van hun oude dag g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> op Landgoed Wulperhorst.<br />

Het landhuis uit 1858 werd volledig ger<strong>en</strong>oveerd <strong>en</strong> omgebouwd voor won<strong>en</strong> met zorg. Het bijhor<strong>en</strong>de koetshuis werd gesloopt, waarna<br />

op de vrijgekom<strong>en</strong> locatie e<strong>en</strong> compleet nieuw koetshuis is verrez<strong>en</strong>, ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s bestemd voor zorg. De tuin is weer geheel landschappelijk<br />

aangelegd. Voor de klimaatinstallaties werkt<strong>en</strong> K6 <strong>Bouw</strong>, C<strong>en</strong>tercon <strong>en</strong> Medd<strong>en</strong>s & Van Ree <strong>Installatie</strong>techniek B.V. sam<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong> oplossing<br />

op maat.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld C<strong>en</strong>tercon<br />

Landgoed Wulperhorst in Zeist is onderdeel van<br />

de Stichtse Lustwarande. Het werd gebouwd door<br />

de familie Huydecoper <strong>en</strong> werd later gebruikt als<br />

commandoc<strong>en</strong>trum van de Luchtmacht, asielzoekersc<strong>en</strong>trum<br />

<strong>en</strong> woning. Het landhuis is e<strong>en</strong><br />

rijksmonum<strong>en</strong>t dat er vervall<strong>en</strong> bijlag <strong>en</strong> dat<br />

zorgvuldig verduurzaamd, verbouwd <strong>en</strong> gerestaureerd<br />

is. Het bijbehor<strong>en</strong>de koetshuis was in zo’n<br />

slechte staat dat het werd gesloopt <strong>en</strong> in oude<br />

stijl nagebouwd. In het landhuis bevind<strong>en</strong> zich 25<br />

woonzorgappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> in het koetshuis zijn<br />

nog e<strong>en</strong>s 19 woonzorge<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> gerealiseerd. Ouder<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> hier won<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> huiselijke sfeer<br />

<strong>en</strong> g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van de beste zorg <strong>en</strong> service.<br />

Leverancier als adviseur<br />

<strong>en</strong> sparring partner<br />

Het mag wel uniek g<strong>en</strong>oemd word<strong>en</strong> dat het<br />

eeuw<strong>en</strong>oude landhuis volledig gasloos gemaakt<br />

is. Er war<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> cv-ketels om de ruimtes te verwarm<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> rondom ongeïsoleerde mur<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

ongeïsoleerd dak. De eig<strong>en</strong>aar van het gebouw<br />

Installateur Gert van Koot<strong>en</strong> van Medd<strong>en</strong>s & Van Ree <strong>Installatie</strong>techniek B.V. (l) <strong>en</strong> Cornelis Swets van C<strong>en</strong>tercon (r).<br />

74 | INSTALLATIEENBOUW.NL


LANDGOED WULPERHORST ZEIST<br />

De warmtepomp<strong>en</strong> staan verschol<strong>en</strong> op het dak <strong>en</strong> zijn bijna niet zichtbaar vanaf de weg.<br />

‘Om e<strong>en</strong> volwaardig, modern klimaatsysteem<br />

in zo’n oud gebouw te krijg<strong>en</strong>, was heel<br />

wat k<strong>en</strong>nis nodig’<br />

had echter hoge ambities op het gebied van duurzaamheid<br />

<strong>en</strong> installaties. Bij de zoektocht naar<br />

e<strong>en</strong> goede oplossing voor verwarming <strong>en</strong> warm<br />

tapwater heeft K6V adviseurs meerdere partij<strong>en</strong><br />

gesprok<strong>en</strong>, voordat ze bij C<strong>en</strong>tercon terecht kwam.<br />

Directeur Kees Koekkoek vertelt: “Met elkaar hebb<strong>en</strong><br />

we e<strong>en</strong> concept bedacht met e<strong>en</strong> hoogtemperatuur<br />

warmtepomp <strong>en</strong> twee laagtemperatuur<br />

warmtepomp<strong>en</strong>. Vanwege de regels voor legionellaprev<strong>en</strong>tie<br />

wild<strong>en</strong> we zeker zijn van warm tapwater.<br />

De retourtemperatuur moet namelijk bov<strong>en</strong><br />

de 60ºC zijn.”<br />

In dit hele proces van uitd<strong>en</strong>k<strong>en</strong> werd H<strong>en</strong>k Knipscheer<br />

van Ing<strong>en</strong>ieursbureau Knipscheer ingezet<br />

als analyticus van het team. Met technisch specialist<br />

Cornelis Swets van C<strong>en</strong>tercon werd bekek<strong>en</strong><br />

wat de mogelijkhed<strong>en</strong> war<strong>en</strong>. C<strong>en</strong>tercon fungeerde<br />

dankzij hem niet alle<strong>en</strong> als leverancier, maar<br />

ook als adviseur <strong>en</strong> sparring partner.<br />

Ge<strong>en</strong> standaard concept<br />

C<strong>en</strong>tercon leverde twee monobloc warmtepomp<strong>en</strong><br />

in cascade voor ruimteverwarming <strong>en</strong> -koeling<br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong> hoogtemperatuur warmtepomp voor<br />

het tapwater. Dit alles werd uitgedacht met e<strong>en</strong><br />

boilerlaadsysteem, zodat de bewoners allemaal<br />

continu gegarandeerd warm water hebb<strong>en</strong>. In het<br />

nieuwe koetshuis is e<strong>en</strong>zelfde concept toegepast,<br />

maar dan met e<strong>en</strong> wat lager vermog<strong>en</strong>. Het is<br />

ge<strong>en</strong> standaard concept zoals je vaak teg<strong>en</strong>komt,<br />

vertelt Swets. “We hebb<strong>en</strong> hier echt maatwerk<br />

geleverd met e<strong>en</strong> concept waarbij alles op elkaar<br />

ingrijpt <strong>en</strong> met elkaar sam<strong>en</strong>werkt. Het ging om<br />

e<strong>en</strong> rijksmonum<strong>en</strong>t <strong>en</strong> dan kom je situaties teg<strong>en</strong><br />

waar je vooraf niet op bedacht b<strong>en</strong>t. Naast het<br />

uitd<strong>en</strong>k<strong>en</strong> <strong>en</strong> uitwerk<strong>en</strong> van het concept hebb<strong>en</strong><br />

we de installateur aangestuurd <strong>en</strong> begeleid.”<br />

Het was installateur Gert van Koot<strong>en</strong> die verantwoordelijk<br />

was voor het monter<strong>en</strong> van de installatietechniek.<br />

Ook hij kijkt met e<strong>en</strong> positief gevoel<br />

terug op de sam<strong>en</strong>werking. “We hadd<strong>en</strong> nog<br />

nooit sam<strong>en</strong>gewerkt met C<strong>en</strong>tercon <strong>en</strong> toch verliep<br />

alles heel goed. Cornelis dacht mee, zorgde<br />

voor e<strong>en</strong> goede communicatie <strong>en</strong> gaf steeds e<strong>en</strong><br />

heldere uitleg bij vrag<strong>en</strong>.”<br />

Warmtepomp<strong>en</strong> in e<strong>en</strong><br />

rijksmonum<strong>en</strong>t<br />

E<strong>en</strong> partij die niet direct overtuigd was van de<br />

plann<strong>en</strong>, was Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>zorg. Zij was niet gecharmeerd<br />

van de warmtepomp<strong>en</strong> die op het dak<br />

zoud<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>. Swets: “De warmtepomp<strong>en</strong> staan<br />

bov<strong>en</strong> op het dak in lijn opgesteld, naast de<br />

liftopbouw. Door de voorste warmtepomp middels<br />

e<strong>en</strong> verbindingsplaat optisch te koppel<strong>en</strong><br />

aan de liftopbouw, is één volume ontstaan in<br />

plaats van allemaal losse elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> op het dak.<br />

Vanaf de weg zijn ze hierdoor amper zichtbaar.”<br />

Uiteindelijk werd het plan ook goedgekeurd door<br />

Monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>zorg <strong>en</strong> kon er overgestapt word<strong>en</strong><br />

op e<strong>en</strong> duurzaam <strong>en</strong>ergieconcept. Alle partij<strong>en</strong><br />

zijn bijzonder trots op de manier van sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> het eindresultaat. “Het project is zeker geslaagd”,<br />

zegt Swets trots. “Er is door alle partij<strong>en</strong><br />

goed <strong>en</strong> vooral eerlijk sam<strong>en</strong>gewerkt. Het was<br />

e<strong>en</strong> bijzonder project vanwege de locatie, maar<br />

zeker ook dankzij deze sam<strong>en</strong>werking.” In april is<br />

het gehele project opgeleverd, inclusief het omring<strong>en</strong>de<br />

park. Dit werd in ere hersteld met veel<br />

bom<strong>en</strong> <strong>en</strong> struik<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> nieuwe, monum<strong>en</strong>taal<br />

og<strong>en</strong>de brug. ❚<br />

BOUWINFO<br />

Opdrachtgever<br />

Panta Rhei, Amsterdam<br />

Eig<strong>en</strong>aar<br />

Care Property Invest, Schot<strong>en</strong> (België)<br />

Gebruiker<br />

Valuas Zorggroep, Naard<strong>en</strong><br />

Architect<br />

Hylkema Erfgoed Architect<strong>en</strong>, Amsterdam<br />

Planuitwerking, bouwbegeleiding<br />

<strong>en</strong> bouwdirectie<br />

K6V adviseurs, Zeewolde<br />

<strong>Bouw</strong>kundig aannemer<br />

Aalberts <strong>Bouw</strong>, Zeist<br />

<strong>Installatie</strong>- <strong>en</strong> terreinwerkzaamhed<strong>en</strong><br />

K6 <strong>Bouw</strong>, Zeewolde<br />

Installateur<br />

Medd<strong>en</strong>s & Van Ree <strong>Installatie</strong>techniek,<br />

Nijkerk<br />

Levering<br />

C<strong>en</strong>tercon BV<br />

<strong>Bouw</strong>periode<br />

augustus 2019 – april 2<strong>02</strong>1<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 75


ZWAAG AMBAVEYOR<br />

LUCHT/LUCHT-ROOFTOPUNITS VOOR NIEUWBOUW AMBAVEYOR IN ZWAAG:<br />

‘COMFORT, ENERGIEZUINIGHEID ÉN<br />

INSTALLATIEGEMAK GAAN PERFECT HAND IN HAND’<br />

De rooftopsystem<strong>en</strong> van CIAT zijn zeer populair bij installateurs én gebouwgebruikers. Niet verwonderlijk, want naast verse, gezonde <strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d<br />

geklimatiseerde lucht bied<strong>en</strong> de units diverse technische voordel<strong>en</strong>. Zo zijn installateurs verzekerd van één apparaat, één regeling <strong>en</strong> één setpoint,<br />

vertell<strong>en</strong> accountmanagers Martijn van Gijssel <strong>en</strong> Sjoerd Lammertink. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> rooftop niet afhankelijk van externe verwarmings- <strong>en</strong><br />

koelbronn<strong>en</strong>. Overkoepel<strong>en</strong>de regeling<strong>en</strong>, kabels <strong>en</strong> leiding<strong>en</strong> zijn niet nodig, waardoor flink op de installatietijd kan word<strong>en</strong> bespaard.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld CIAT<br />

Accountmanager Sjoerd Lammertink van CIAT <strong>en</strong> projectleider Edwin Brands van Klaver Klimaattechniek voor de rooftopunit,<br />

op het dak van de nieuwbouw van AmbaVeyor.<br />

76 | INSTALLATIEENBOUW.NL


AMBAVEYOR ZWAAG<br />

“E<strong>en</strong> rooftop is e<strong>en</strong> luchtbehandelingskast <strong>en</strong><br />

koelmachine in één compacte omkasting”, vertelt<br />

Van Gijssel. “De unit kan gebruikte lucht uit e<strong>en</strong><br />

grote ruimte retour hal<strong>en</strong>, verwarm<strong>en</strong> of koel<strong>en</strong>,<br />

naar behoefte bijm<strong>en</strong>g<strong>en</strong> met verse buit<strong>en</strong>lucht<br />

<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tueel ontvochtig<strong>en</strong>, waarna deze met de<br />

juiste temperatuur én het juiste CO 2<br />

-niveau opnieuw<br />

naar binn<strong>en</strong> wordt gebracht.”<br />

Configuratie op maat<br />

Met de VECTIOS lucht/lucht-rooftoprange, die<br />

bestaat uit derti<strong>en</strong> bouwgroottes met capaciteit<strong>en</strong><br />

van 20 t/m 90 kW <strong>en</strong> luchtdebiet<strong>en</strong> van<br />

5.100 tot 16.000 m³/h kan CIAT meer dan 80%<br />

van alle project<strong>en</strong> in Nederland bedi<strong>en</strong><strong>en</strong>, b<strong>en</strong>adrukt<br />

hij. “Aan de basis van VECTIOS ligt steevast<br />

e<strong>en</strong> compacte unit, die exact op projectmaat<br />

geconfigureerd kan word<strong>en</strong>. Ongeacht of het<br />

project e<strong>en</strong> distributiec<strong>en</strong>trum, productieruimte<br />

of concertzaal betreft. De cond<strong>en</strong>sorunits garander<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> vaste verhouding tuss<strong>en</strong> luchtdebiet <strong>en</strong><br />

koel-/verwarmingsvermog<strong>en</strong>; e<strong>en</strong> verhouding die<br />

inmiddels zelfs modulair regelbaar is.”<br />

‘In de compacte units zijn alle techniek<strong>en</strong><br />

reeds geïntegreerd, waardoor we ge<strong>en</strong><br />

installaties hoefd<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> te bouw<strong>en</strong> of te<br />

koppel<strong>en</strong>. Dit is montagetechnisch<br />

heel interessant’<br />

Nieuwbouw AmbaVeyor<br />

Rec<strong>en</strong>t heeft CIAT twee VECTIOS lucht/luchtrooftops<br />

geleverd voor de nieuwbouw van AmbaVeyor,<br />

e<strong>en</strong> dochteronderneming van partner<br />

in materiaal-transportsystem<strong>en</strong> AmbaFlex. Op<br />

industrieterrein Zev<strong>en</strong>huis in Zwaag wordt over<br />

<strong>en</strong>kele wek<strong>en</strong> e<strong>en</strong> all-electric gebouw met productie-<br />

<strong>en</strong> opslagruimt<strong>en</strong> opgeleverd. Klaver<br />

Klimaattechniek is verantwoordelijk voor de<br />

werktuigbouwkundige <strong>en</strong> elektrotechnische installaties.<br />

CIAT werd al in e<strong>en</strong> vroeg stadium b<strong>en</strong>aderd,<br />

om als rooftopspecialist mee te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong><br />

over verse luchthoeveelhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> inblaastemperatur<strong>en</strong>.<br />

Lammertink: “Op basis daarvan hebb<strong>en</strong><br />

wij CIAT IPJ 0360 (16.000 m³/h) <strong>en</strong> IPJ <strong>02</strong>80<br />

(15.000 m³/h) rooftopunits in warmtepompuitvoering<br />

geadviseerd, waarmee zowel verwarmd<br />

als (vrij) gekoeld kan word<strong>en</strong>. De klimatisering<br />

van de lucht wordt flexibel afgestemd op de binn<strong>en</strong>luchtcondities<br />

<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>luchttemperatur<strong>en</strong>,<br />

waardoor comfort <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinigheid perfect<br />

hand in hand gaan.”<br />

De keuze voor de CIAT rooftops was e<strong>en</strong> logische,<br />

volg<strong>en</strong>s Edwin Brands, projectleider bij Klaver<br />

Klimaattechniek. “In de compacte units zijn<br />

alle techniek<strong>en</strong> reeds geïntegreerd, waardoor we<br />

ge<strong>en</strong> installaties hoefd<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> te bouw<strong>en</strong> of<br />

te koppel<strong>en</strong>. Dit is montagetechnisch heel interessant.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zijn de prestaties van de units<br />

uitstek<strong>en</strong>d.” De sam<strong>en</strong>werking met CIAT bevalt<br />

hem. “CIAT staat voor korte lijn<strong>en</strong>. De accountmanagers<br />

reager<strong>en</strong> snel <strong>en</strong> adequaat op vrag<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> ook het k<strong>en</strong>nisniveau is hoog, wat de kwaliteit<br />

van het project absoluut t<strong>en</strong> goede komt.”<br />

Just-in-time levering<strong>en</strong><br />

“In teg<strong>en</strong>stelling tot luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> rooftops in het dak geïntegreerd”, aldus<br />

Van Gijssel. “Dit betek<strong>en</strong>t dat er sparing<strong>en</strong><br />

in het dak word<strong>en</strong> gemaakt, waarin e<strong>en</strong> stevig<br />

bevestigingsframe (daksokkel) wordt geïnstalleerd<br />

<strong>en</strong> waar de rooftops overhe<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

geplaatst. Hierdoor ontstaat e<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

weerbest<strong>en</strong>dige opstelling, zonder schroev<strong>en</strong> of<br />

bout<strong>en</strong>.” In Zwaag zijn de units in maart geleverd<br />

<strong>en</strong> direct op de daksokkels geplaatst. Klaver Klimaattechniek<br />

regelt de elektrische aansluiting<br />

van de units, waarna de bedrijv<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> de<br />

inbedrijfstelling verzorg<strong>en</strong>. Als afgiftesysteem<br />

word<strong>en</strong> c<strong>en</strong>trale luchtdistributiesystem<strong>en</strong> met<br />

nozzle-/jetroosters geïnstalleerd. ❚<br />

Accountmanager Martijn van Gijssel van CIAT <strong>en</strong> projectleider Edwin Brands van Klaver Klimaattechniek inspecter<strong>en</strong> de rooftopunit.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 77


POWER TM<br />

VECTIOS<br />

DE ALLES IN ÉÉN KLIMAATOPLOSSING<br />

VOOR VELE TOEPASSINGEN<br />

De VECTIOS POWER -serie is e<strong>en</strong> nieuwe g<strong>en</strong>eratie rooftaop airconditioning machines, ontworp<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> hoog<br />

niveau binn<strong>en</strong>luchtkwaliteit <strong>en</strong> hoge r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> ook om de totale cost of ownership gedur<strong>en</strong>de de<br />

lev<strong>en</strong>sduur te reducer<strong>en</strong>.<br />

VECTIOS POWER is e<strong>en</strong> omkeerbare warmtepomp leverbaar in 12 groottes, met luchtstrom<strong>en</strong> van 10.800 tot 54.000<br />

m 3 /h, koelvermog<strong>en</strong>s van 100 kW tot 280 kW <strong>en</strong> verwarmingsvermog<strong>en</strong>s van 100 kW tot 308 kW. VECTIOS POWER<br />

past voor vele specifieke toepassing<strong>en</strong> dankzij de vele mogelijke opties.<br />

WINKELCENTRA<br />

LOGISTICS LOGISTIEK KANTOREN BIOSCOPEN CINEMA<br />

INDUSTRIE<br />

• Hoge <strong>en</strong>ergie-efficiëntie<br />

<strong>en</strong> milieuverantwoordelijkheid<br />

• Energiebesparing<br />

• Systeemflexibiliteit<br />

<strong>en</strong> <strong>en</strong>orm aantal toepassing<strong>en</strong><br />

LOGISTICS<br />

• Uiterst bedrijfszeker<br />

• E<strong>en</strong>voud & connectiviteit<br />

• Geluidsarm CINEMA<br />

• Gezondere binn<strong>en</strong>omgeving<br />

ErP<br />

READY<br />

2<strong>02</strong>1<br />

#CIAT4life<br />

www.ciat.nl<br />

Het materiaal <strong>en</strong> de informatie in deze brochure word<strong>en</strong> uitsluit<strong>en</strong>d ter informatie verstrekt <strong>en</strong> zijn niet bedoeld om juridisch of ander professioneel advies te<br />

bevatt<strong>en</strong>. CIAT behoudt zich het recht voor om bepaalde informatie <strong>en</strong> specificaties in dit docum<strong>en</strong>t op elk mom<strong>en</strong>t <strong>en</strong> zonder voorafgaande k<strong>en</strong>nisgeving te wijzig<strong>en</strong>.<br />

VECTIOS POWER - december 2<strong>02</strong>0 - ref. : VECTIOS POWER NA20.34A - foto's : CIAT, fotolia, Adobe Stock<br />

A Carrier Company<br />

© 2<strong>02</strong>1 Carrier. Alle recht<strong>en</strong> voorbehoud<strong>en</strong>.


Warmtepomp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

Waterkoelmachines<br />

‘De toekomst kan<br />

niet wacht<strong>en</strong>’<br />

• Capaciteit 26 – 1060 kW<br />

• R290 / R1234ze<br />

• Vrije koeling<br />

• Warmteterugwinning<br />

• Lage GWP-waarde<br />

• Laag geluidsniveau<br />

Voor meer informatie: 033 - 247 78 00 www.western.nl info@western.nl<br />

Naamloos-8 1 01-04-2<strong>02</strong>1 11:51<br />

SmartControl 4.0<br />

Drukbehoud / Expansie / Vacuüm Ontgassing<br />

Bijvulling / Energiebesparing<br />

Ge<strong>en</strong> extra expansievat nodig<br />

Systeemtemperatur<strong>en</strong> van -10°C<br />

tot 100°C mogelijk<br />

Ontslibbing van het systeem door middel van<br />

deelstroom (afscheiding van zout<strong>en</strong>, mineral<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> zweefdeeltjes)<br />

SmartControl touchscre<strong>en</strong> bedi<strong>en</strong>ing<br />

Nieuw! Vacuüm membraan<br />

Reinigingsop<strong>en</strong>ing voor handmatige reiniging<br />

van het reservoir<br />

Vacuüm ontgassing van het bijvulwater<br />

Max vulbeveiliging (per interval <strong>en</strong> hoeveelheid)<br />

Lekkage bewaking<br />

AIR-SEP® ION – compacte onthardingsunit<br />

Onthardingscartridge bewaking<br />

Systeemscheiding CA in toebehor<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />

Toevoer <strong>en</strong> automatische bijvulling<br />

van water-/glycolm<strong>en</strong>gsels<br />

Multifunctioneel apparaat – alles in e<strong>en</strong><br />

compacte <strong>en</strong> plaats bespar<strong>en</strong>de unit<br />

Energiebesparing <strong>en</strong> capaciteitsverhoging<br />

door ontgast medium<br />

Korex B<strong>en</strong>elux B.V.<br />

T: +31 (0) 172 611719<br />

E: info@korexb<strong>en</strong>elux.com<br />

I: www.korexb<strong>en</strong>elux.com<br />

Busbar Systems<br />

Banterij 10<br />

1046 AN Amsterdam<br />

tel. : <strong>02</strong>99-371557<br />

email : busbar@busbar.nl<br />

website : www.busbar.nl


BEMIDDELAAR IN BLOEMBOLLEN,<br />

KNOLLEN EN VASTE PLANTEN<br />

MAAKT GEBRUIK VAN NATUURLIJK<br />

KOUDEMIDDEL R290:<br />

‘WIE INVESTEERT<br />

IN DE TOEKOMST,<br />

KIEST VOOR<br />

PROPAAN’<br />

CNB is de grootste marktplaats voor de<br />

handel in bloemboll<strong>en</strong>, knoll<strong>en</strong> <strong>en</strong> vaste plant<strong>en</strong>.<br />

Kernactiviteit is de bemiddeling tuss<strong>en</strong><br />

verkopers <strong>en</strong> kopers. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> word<strong>en</strong> in<br />

het 12 hectare grote koel- <strong>en</strong> preparatiebedrijf<br />

in Bov<strong>en</strong>karspel lelie- <strong>en</strong> tulp<strong>en</strong>boll<strong>en</strong><br />

gekoeld, geprepareerd <strong>en</strong> bewaard.<br />

Zo garandeert CNB dat de bloemboll<strong>en</strong> in<br />

topconditie word<strong>en</strong> afgeleverd.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Western Airconditioning<br />

Duurzaamheid is e<strong>en</strong> onderwerp waar de ‘bloemboll<strong>en</strong>makelaar’<br />

zeker aandacht aan besteedt. E<strong>en</strong><br />

mooi voorbeeld hiervan is het minimale gebruik<br />

van traditionele HFK-koudemiddel<strong>en</strong>. De Purpleserie<br />

luchtgekoelde waterkoelmachines <strong>en</strong> omkeerbare<br />

warmtepomp<strong>en</strong> van Western Airconditioning<br />

sluit hier perfect op aan, aldus accountmanager<br />

Hans van Nes. “De luchtgekoelde waterkoelmachines<br />

<strong>en</strong> omkeerbare warmtepomp<strong>en</strong> mak<strong>en</strong><br />

namelijk gebruik van het natuurlijk koudemiddel<br />

propaan (R290). Dit vervangingskoudemiddel is<br />

e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d <strong>en</strong> beproefd alternatief voor de gefluoreerde<br />

broeikasgass<strong>en</strong>, die verantwoordelijk zijn<br />

voor de vermindering van de ozonlaag. Propaan is<br />

maar liefst 100% eco-compatibel, met e<strong>en</strong> zeer<br />

lage GWP (Global Warming Pot<strong>en</strong>tial) van 3 <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> ODP (Ozone Depletion Pot<strong>en</strong>tial) van 0.”<br />

80 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Western luchtgekoelde inverter waterkoelmachine voor bloemboll<strong>en</strong>makelaar CNB.<br />

‘Voor wie strategisch, slim <strong>en</strong> direct in de<br />

toekomst wil invester<strong>en</strong>, ontwerp<strong>en</strong> we<br />

graag e<strong>en</strong> oplossing op maat’<br />

Vier groep<strong>en</strong><br />

De Purple-serie van Western Airconditioning voldoet<br />

aan de ATEX-regelgeving <strong>en</strong> is voorzi<strong>en</strong> van<br />

e<strong>en</strong> perman<strong>en</strong>te lekdetectie, ter bescherming van<br />

de installateur <strong>en</strong> eindgebruiker. Het complete<br />

programma is onder te verdel<strong>en</strong> in vier groep<strong>en</strong>:<br />

1. Luchtgekoelde waterkoelmachines.<br />

2. Luchtgekoelde waterkoelmachines met<br />

inverter compressor<strong>en</strong>, waarmee hogere<br />

SEER- <strong>en</strong> SEPR-waardes word<strong>en</strong> gehaald.<br />

3. Lucht/water-warmtepomp<strong>en</strong>.<br />

4. Luchtgekoelde waterkoelmachines met<br />

vrije koeling.<br />

POL1 <strong>en</strong> POL2 punt<strong>en</strong><br />

“Qua capaciteit wordt de inverter compressor continu<br />

geregeld door e<strong>en</strong> inverter regeling, op basis<br />

van de vraag naar koelcapaciteit”, aldus Van<br />

Nes. “Naast deze <strong>en</strong>ergiebesparing is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> nauwkeurige regeling van de temperatuur<br />

mogelijk. Stroompiek<strong>en</strong> bij het opstart<strong>en</strong> behor<strong>en</strong><br />

definitief tot het verled<strong>en</strong>.” In het kader van<br />

de BREEAM-NL certificeringscriteria voor nieuwbouw<br />

<strong>en</strong> r<strong>en</strong>ovatie kan voor POL1 (de GWP van<br />

koudemiddel<strong>en</strong> voor klimatisering, red.) één punt<br />

word<strong>en</strong> gescoord. Ditzelfde geldt voor POL2 (het<br />

voorkom<strong>en</strong> van koudemiddellekkages). De service<br />

<strong>en</strong>gineers van Western Airconditioning zijn<br />

zeer vakbekwaam <strong>en</strong> beschikk<strong>en</strong> over alle vereiste<br />

diploma’s <strong>en</strong> certificat<strong>en</strong> om propaan koelmachines<br />

of warmtepompsystem<strong>en</strong> in bedrijf te<br />

mog<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> én optimaal te onderhoud<strong>en</strong>. “Professionaliteit<br />

staat bij ons hoog in het vaandel”,<br />

b<strong>en</strong>adrukt ook Van Nes. “Zo wordt veel aandacht<br />

besteed aan opleiding <strong>en</strong> de toepassing van<br />

nieuwe techniek<strong>en</strong>, ev<strong>en</strong>als zak<strong>en</strong> zoals veiligheid<br />

<strong>en</strong> kwaliteit. Daarmee kom<strong>en</strong> we tegemoet<br />

aan de (duurzaamheids)w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> voor vandaag<br />

én morg<strong>en</strong>. Voor wie strategisch, slim <strong>en</strong> direct in<br />

de toekomst wil invester<strong>en</strong>, ontwerp<strong>en</strong> we graag<br />

e<strong>en</strong> oplossing op maat. Mét het natuurlijke koelmiddel<br />

propaan, uiteraard.” ❚<br />

Gegev<strong>en</strong>s van de machine:<br />

Geleverde installatie: Western luchtgekoelde<br />

inverter waterkoelmachine<br />

Type: Western PURPLE INVERTER LN 75.2<br />

Koelcapaciteit: 280 kW<br />

2 koelcircuits met elk 6,3 kg propaan<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 81


BEREIKBAAR EN BRUIKBAAR<br />

SANITAIR VOOR IEDEREEN<br />

Sommige m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> zich gemakkelijk aanpass<strong>en</strong> naar tijdelijke situaties. Bijvoorbeeld wanneer ze zich moet<strong>en</strong><br />

verplaats<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> gebrok<strong>en</strong> be<strong>en</strong> of als zij zwanger zijn. Maar wat in publieke gebouw<strong>en</strong>? E<strong>en</strong> aangepaste sanitaire<br />

installatie in e<strong>en</strong> publiek of commercieel gebouw moet bruikbaar zijn <strong>en</strong> gedeeld word<strong>en</strong> door iedere<strong>en</strong>, ongeacht<br />

leeftijd of fysieke toestand. Daarom legt specialist in sanitaire voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> DELABIE de lat op het vlak van toegankelijkheid<br />

bijzonder hoog, zonder het design uit het oog te verliez<strong>en</strong>.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld DELABIIE<br />

82 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Omdat afzonderlijke voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> niet<br />

altijd mogelijk zijn, moet toegankelijk sanitair<br />

aangepast zijn aan de massa <strong>en</strong> niet aan<br />

individuele person<strong>en</strong>’<br />

Het vraagt technische <strong>en</strong> bouwkundige maatregel<strong>en</strong><br />

om iedere<strong>en</strong>, ongeacht leeftijd of graad<br />

van mobiliteit, e<strong>en</strong> maximum aan onafhankelijkheid<br />

te garander<strong>en</strong>. Veiligheid, hygiëne, best<strong>en</strong>digheid<br />

teg<strong>en</strong> int<strong>en</strong>sief gebruik <strong>en</strong> vandalisme,<br />

ergonomie, …: al deze eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> in<br />

acht g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> te word<strong>en</strong> bij de productkeuze voor<br />

e<strong>en</strong> publieke sanitaire ruimte. Ook design is e<strong>en</strong><br />

marktvereiste: edele material<strong>en</strong>, hoogwaardige<br />

afwerking<strong>en</strong> of originele kleur<strong>en</strong> <strong>en</strong> natuurlijke<br />

vorm<strong>en</strong> word<strong>en</strong> allemaal in aanmerking g<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />

tijd<strong>en</strong>s het beslissingsproces.<br />

Aangepast aan de massa<br />

Omdat afzonderlijke voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> niet altijd<br />

mogelijk zijn, moet toegankelijk sanitair aangepast<br />

zijn aan de massa <strong>en</strong> niet aan individuele<br />

person<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t dat e<strong>en</strong> neutrale ruimte<br />

moet word<strong>en</strong> ontworp<strong>en</strong>. Er wordt dus gekoz<strong>en</strong><br />

voor visueel neutrale, discrete <strong>en</strong> niet-stigmatiser<strong>en</strong>de,<br />

esthetische <strong>en</strong> comfortabele toegankelijkheidsproduct<strong>en</strong>.<br />

Natuurlijk blijv<strong>en</strong> ook ergonomie<br />

<strong>en</strong> veiligheid cruciale aandachtspunt<strong>en</strong>.<br />

Bij de keuze van grep<strong>en</strong> <strong>en</strong> steun<strong>en</strong> zijn de vorm<br />

<strong>en</strong> de diameter belangrijke eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>: zo zijn<br />

te hoekige of vierkante vorm<strong>en</strong> moeilijk te hanter<strong>en</strong>.<br />

De diameter bedraagt idealiter tuss<strong>en</strong> de 32<br />

<strong>en</strong> 35 mm. Wanneer deze kleiner of groter is, is de<br />

grip namelijk minder goed. De onderarmspier<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> t<strong>en</strong> koste van de schouderspier<strong>en</strong> belast,<br />

terwijl de kracht<strong>en</strong> van de gebruiker net di<strong>en</strong><strong>en</strong><br />

gespaard te blijv<strong>en</strong>.<br />

Bij het ontwerp<strong>en</strong> van toegankelijke sanitaire voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> de accessoires gemakkelijk over<br />

het hoofd gezi<strong>en</strong>. Kiez<strong>en</strong> voor bijvoorbeeld e<strong>en</strong><br />

zeepdisp<strong>en</strong>ser <strong>en</strong> toiletborstel in e<strong>en</strong>zelfde uitvoering<br />

als de grep<strong>en</strong> <strong>en</strong> hulpmiddel<strong>en</strong> bevordert de<br />

esthetiek. Door die toiletborstel zelf-c<strong>en</strong>trer<strong>en</strong>d te<br />

mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> lange ergonomische handgreep te<br />

gev<strong>en</strong>, zal de ergonomie voor de gebruiker verbeter<strong>en</strong>.<br />

Ook kantelbare spiegels die verstelbaar zijn<br />

voor rolstoelgebruikers drag<strong>en</strong> bij tot e<strong>en</strong> gelijke<br />

ervaring in de sanitaire ruimte.<br />

Design <strong>en</strong> technische prestaties<br />

gaan hand in hand<br />

Voor DELABIE, marktleider in sanitaire voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

voor publieke ruimt<strong>en</strong>, is het belangrijk om te<br />

voldo<strong>en</strong> aan de hoogste norm<strong>en</strong> wat betreft toegankelijkheid.<br />

Vanaf de ontwerpfase ondergaat<br />

e<strong>en</strong> product meerdere tests op het gebied van<br />

De douchezitjes van DELABIE weerstaan 135kg <strong>en</strong><br />

zijn e<strong>en</strong>voudig af te nem<strong>en</strong> voor reiniging.<br />

weerstand, duurzaamheid, ergonomie, biodiversiteit<br />

van de gebruikte material<strong>en</strong>, visuele contrastwaard<strong>en</strong>,<br />

… om de veiligheid van de gebruiker te<br />

waarborg<strong>en</strong>.<br />

De ontwerpers van DELABIE wet<strong>en</strong> dat design<br />

ev<strong>en</strong> belangrijk is als technische prestaties. Hulpmiddel<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> accessoires voldo<strong>en</strong> dus niet alle<strong>en</strong><br />

aan de huidige richtlijn<strong>en</strong>, maar hebb<strong>en</strong> ook stijlvolle<br />

strakke lijn<strong>en</strong> die gemakkelijk te reinig<strong>en</strong><br />

zijn. Door product<strong>en</strong> in verschill<strong>en</strong>de uitvoering<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> material<strong>en</strong> aan te bied<strong>en</strong>, is er voor elk type<br />

interieur e<strong>en</strong> antwoord dat voor e<strong>en</strong> goed visueel<br />

contrast zorgt: niet alle<strong>en</strong> met grep<strong>en</strong> <strong>en</strong> douchezitjes,<br />

maar ook met aangepaste kran<strong>en</strong> (bijvoorbeeld<br />

kran<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> lange h<strong>en</strong>del of elektronische<br />

kran<strong>en</strong>) <strong>en</strong> toestell<strong>en</strong> in roestvaststaal. Het<br />

assortim<strong>en</strong>t biedt voor elke type gebouw <strong>en</strong> elk<br />

interieur e<strong>en</strong> antwoord.<br />

Be-Line ®<br />

Naast de series in glanz<strong>en</strong>d slijtvast Nylon (Nylon-<br />

Clean ® ) <strong>en</strong> in glanz<strong>en</strong>d of mat gepolijst rvs (UltraPolish<br />

® of UltraSatin ® ), is ook het assortim<strong>en</strong>t Be-Line ®<br />

beschikbaar. Dit laatste assortim<strong>en</strong>t, in aluminium,<br />

br<strong>en</strong>gt design <strong>en</strong> comfort sam<strong>en</strong>. Verder<br />

wordt de gebruiker ook hygiëne, veiligheid <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

gevoel van welzijn gebod<strong>en</strong>. Dankzij de afgeronde<br />

vorm <strong>en</strong> ergonomische platte anti-roter<strong>en</strong>de zijde<br />

pass<strong>en</strong> de grep<strong>en</strong> perfect in de vorm van de hand.<br />

De toiletborstel van DELABIE heeft e<strong>en</strong><br />

zelf-c<strong>en</strong>trer<strong>en</strong>d systeem <strong>en</strong> e<strong>en</strong> lange<br />

ergonomische h<strong>en</strong>del.<br />

Kantelbare spiegels die verstelbaar zijn voor<br />

rolstoelgebruikers drag<strong>en</strong> bij tot e<strong>en</strong> gelijke ervaring<br />

in de sanitaire ruimte.<br />

Ontwerpers <strong>en</strong> voorschrijvers van toegankelijke<br />

sanitaire ruimtes voor de op<strong>en</strong>bare sector hoev<strong>en</strong><br />

niet langer compromiss<strong>en</strong> te sluit<strong>en</strong>. Het is mogelijk<br />

om stijlvolle product<strong>en</strong> te kiez<strong>en</strong> die bestand<br />

zijn teg<strong>en</strong> int<strong>en</strong>sief gebruik <strong>en</strong> die tegelijkertijd<br />

de veiligheid <strong>en</strong> hygiëne van de gebruikers garander<strong>en</strong>.<br />

In sanitaire ruimtes die int<strong>en</strong>sief word<strong>en</strong><br />

gebruikt, zull<strong>en</strong> aantrekkelijke <strong>en</strong> goed onderhoud<strong>en</strong><br />

product<strong>en</strong> met schone, heldere oppervlakk<strong>en</strong><br />

meer respect <strong>en</strong> zorg oproep<strong>en</strong> bij de gebruikers,<br />

zonder compromiss<strong>en</strong> te sluit<strong>en</strong> op het gebied van<br />

functionaliteit, ergonomie of veiligheid. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 83


DRIE BELANGRIJKE TRENDS IN<br />

DE BADKAMER- EN KEUKENBRANCHE<br />

Marktleider in de sanitairbranche GROHE heeft er e<strong>en</strong> succesvol eerste kwartaal op zitt<strong>en</strong>. Het bedrijf lanceerde het internationale digitale<br />

platform GROHE X <strong>en</strong> kondigde mooie ontwikkeling<strong>en</strong> aan op het gebied van duurzaamheid. Tijd om in gesprek te gaan met Paul Reberg<strong>en</strong>,<br />

Leader Sales bij GROHE. Wat zijn volg<strong>en</strong>s hem de belangrijkste drie ontwikkeling<strong>en</strong>?<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld GROHE<br />

‘Onze s<strong>en</strong>sorkran<strong>en</strong> zijn e<strong>en</strong> nóg belangrijke<br />

productgroep geword<strong>en</strong>, waarop we de<br />

kom<strong>en</strong>de tijd nog volop doorontwikkel<strong>en</strong>’<br />

1: Nieuwe manier<strong>en</strong><br />

van werk<strong>en</strong> <strong>en</strong> do<strong>en</strong><br />

Ook voor GROHE geldt dat als we het hebb<strong>en</strong> over<br />

de toekomst, we het woord pandemie niet achterwege<br />

kunn<strong>en</strong> lat<strong>en</strong>. Voor de organisatie heeft<br />

dit veel impact gehad. Reberg<strong>en</strong>: “De pandemie<br />

heeft ons, net als veel andere bedrijv<strong>en</strong>, gedwong<strong>en</strong><br />

om op e<strong>en</strong> andere manier te werk<strong>en</strong>. Mede<br />

dankzij het feit dat fysiek sam<strong>en</strong>kom<strong>en</strong> het laatste<br />

jaar vrijwel onmogelijk was, hebb<strong>en</strong> we versneld<br />

het digitale platform GROHE X live kunn<strong>en</strong> zett<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> regelrecht succes: de op<strong>en</strong>ingsdag trok ruim<br />

twaalfduiz<strong>en</strong>d bezoekers, waaronder veel installateurs.<br />

Voor h<strong>en</strong> is er veel cont<strong>en</strong>t beschikbaar die<br />

nuttig is voor de dagelijkse werkzaamhed<strong>en</strong>, zoals<br />

installatievideo’s. Daarnaast is door de pandemie<br />

ook op productniveau e<strong>en</strong> nieuwe focus ontstaan.<br />

Zo zijn onze s<strong>en</strong>sorkran<strong>en</strong> e<strong>en</strong> nóg belangrijkere<br />

productgroep geword<strong>en</strong>, waarop we de kom<strong>en</strong>de<br />

tijd nog volop doorontwikkel<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> touchless<br />

kraan is e<strong>en</strong> mooi middel in de strijd teg<strong>en</strong> de verspreiding<br />

van ziektekiem<strong>en</strong>. Niet alle<strong>en</strong> in professionele<br />

omgeving<strong>en</strong>, maar ook thuis.”<br />

84 | INSTALLATIEENBOUW.NL


2: Duurzaamheid heeft prioriteit<br />

E<strong>en</strong> andere belangrijke ontwikkeling die hoog<br />

op de ag<strong>en</strong>da staat, is duurzaamheid. Zo kondigde<br />

GROHE op het digitale platform aan dat<br />

vier kran<strong>en</strong> nu Cradle to Cradle Certified ® zijn op<br />

Gold Level. Dit houdt in dat ieder onderdeel van<br />

de kraan aan het eind van de lev<strong>en</strong>sduur volledig<br />

herbruikbaar is. Dit is echter lang niet het <strong>en</strong>ige.<br />

Naast e<strong>en</strong> CO 2<br />

-neutrale productie, houdt GROHE<br />

zich al lange tijd bezig met plasticreductie. Dit<br />

heeft geresulteerd in het feit dat in februari van<br />

dit jaar al 27 miljo<strong>en</strong> plastic verpakking<strong>en</strong> zijn<br />

bespaard. De ambities zijn daarnaast tor<strong>en</strong>hoog.<br />

Nog voor het eind van dit jaar wil GROHE volledig<br />

plasticvrije verpakking<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. Reberg<strong>en</strong>:<br />

“Het behal<strong>en</strong> van Cradle to Cradle-certificering<strong>en</strong><br />

op Gold-niveau is e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme stap binn<strong>en</strong> onze<br />

duurzaamheidsdoelstelling<strong>en</strong>. Ik b<strong>en</strong> erg trots<br />

dat we als één van de eerste merk<strong>en</strong> in de sanitairbranche<br />

ons wederom inzett<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> duurzame<br />

transformatie. We zett<strong>en</strong> daarbij e<strong>en</strong> nieuwe<br />

maatstaf. Het is onze plicht om duurzaamheid<br />

voorop te zett<strong>en</strong> in alles wat we do<strong>en</strong>. We will<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> voorbeeld zijn, ook voor de installatiesector.<br />

Om maar e<strong>en</strong> voorbeeld te noem<strong>en</strong>: de bouwsector<br />

is goed voor meer dan vijftig proc<strong>en</strong>t van de<br />

wereldwijde materiaalconsumptie. Daarom is de<br />

overgang van e<strong>en</strong> lineair model naar e<strong>en</strong> circulaire<br />

economie ess<strong>en</strong>tieel om de exploitatie van<br />

natuurlijke hulpbronn<strong>en</strong> te stopp<strong>en</strong>.”<br />

3: E<strong>en</strong> steeds belangrijkere rol voor<br />

badkamer- <strong>en</strong> keuk<strong>en</strong>accessoires<br />

Tot slot b<strong>en</strong>oemt Reberg<strong>en</strong> nog e<strong>en</strong> ontwikkeling<br />

omtr<strong>en</strong>t de esthetiek van badkamers <strong>en</strong> keuk<strong>en</strong>s.<br />

Paul Reberg<strong>en</strong>, Leader Sales bij GROHE.<br />

Ook deze ontwikkeling is weer terug te red<strong>en</strong>er<strong>en</strong><br />

aan de pandemie. “We zi<strong>en</strong> dat consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> dit<br />

jaar veel bezig zijn met het opknapp<strong>en</strong> van hun<br />

huis. Badkamers <strong>en</strong> keuk<strong>en</strong>s staan hoog op het<br />

prioriteit<strong>en</strong>lijstje om aangepakt te word<strong>en</strong>. Dat<br />

zull<strong>en</strong> installateurs ook wel merk<strong>en</strong> als ze naar<br />

hun ag<strong>en</strong>da’s kijk<strong>en</strong>. We zi<strong>en</strong> daarbij dat kran<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> accessoires e<strong>en</strong> steeds belangrijker onderdeel<br />

word<strong>en</strong> van het grote geheel. Ze drag<strong>en</strong> echt<br />

bij aan de totale sfeerbeleving van de ruimte.<br />

We spel<strong>en</strong> daar als GROHE op in door de laatste<br />

tr<strong>en</strong>ds op dit vlak nauw te volg<strong>en</strong> <strong>en</strong> deze<br />

door te voer<strong>en</strong> over de gehele linie. D<strong>en</strong>k daarbij<br />

naast de kran<strong>en</strong> ook aan bijvoorbeeld keramiek,<br />

inbouwreservoirs <strong>en</strong> accessoires. Deze zijn in<br />

verschill<strong>en</strong>de designs <strong>en</strong> kleur<strong>en</strong> verkrijgbaar,<br />

waardoor de complete badkamer ingericht kan<br />

word<strong>en</strong>. Daarbij vind ik het wel belangrijk om<br />

te vermeld<strong>en</strong> dat we onze tor<strong>en</strong>hoge kwaliteitseis<strong>en</strong><br />

nooit verlooch<strong>en</strong><strong>en</strong>. Kran<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> specifieke<br />

kleur zijn op dit mom<strong>en</strong>t mateloos populair.<br />

De PVD-coating die wij hiervoor gebruik<strong>en</strong>, heeft<br />

absoluut dezelfde kwaliteit als de standaard<br />

kraan in chroom, zoals vel<strong>en</strong> hem k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>.” ❚<br />

Kran<strong>en</strong> <strong>en</strong> accessoires word<strong>en</strong> e<strong>en</strong> steeds belangrijker onderdeel van het grote geheel. Ze drag<strong>en</strong> echt bij aan de totale sfeerbeleving van de ruimte.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 85


GROHE RAPID SLX<br />

SNELLER,<br />

STERKER,<br />

SLIMMER<br />

“Ik wil de klant met e<strong>en</strong><br />

tevred<strong>en</strong> gevoel achterlat<strong>en</strong>”<br />

<strong>Installatie</strong>bedrijf Van Gerv<strong>en</strong><br />

over de Rapid SLX.<br />

Bekijk op rapidslx.grohe.nl<br />

het verhaal van deze zeer<br />

tevred<strong>en</strong> installateur.<br />

KEUZEVRIJHEID *<br />

3 DESIGNS 12 KLEUREN<br />

UNIEKE FLOW<br />

MANAGER<br />

Voorkom<br />

overspatt<strong>en</strong>d water<br />

in e<strong>en</strong> handomdraai<br />

*Rapid SLX is standaard toepasbaar met de ultradunne bedi<strong>en</strong>ingspanel<strong>en</strong> (S-variant)


Hitma Gebouwautomatisering<br />

Gezonde lucht, gezond gebouw<br />

met draadloze Proxima-oplossing<br />

zo geregeld<br />

<strong>Installatie</strong>- <strong>en</strong> gebruiksgemak met<br />

Produal Proxima® Mesh-systeem.<br />

Uitgebreid met:<br />

batterijgevoede CO2-uitvoering<br />

multifunctionele knop; voor o.a.<br />

setpoint-, verlichting- <strong>en</strong> zonweringbedi<strong>en</strong>ing<br />

geïntegreerde bewegingss<strong>en</strong>sor (vanaf april)<br />

e<strong>en</strong>voudige gebruikersinterface<br />

om gebouwbeheersysteem draadloos aan te stur<strong>en</strong><br />

Ideaal voor bestaande pand<strong>en</strong>,<br />

bij r<strong>en</strong>ovatie <strong>en</strong> schoolproject<strong>en</strong> voor<br />

optimalisatie binn<strong>en</strong>luchtkwaliteit.<br />

Demo? Bel +31(0)297-514 833 of mail<br />

info@hitma-gebouwautomatisering.nl<br />

Hitma-gebouwautomatisering.nl<br />

‘Draadloze gebouwautomatisering <strong>en</strong> luchtkwaliteitsbeheersing’<br />

voor system integrators, adviesbureaus <strong>en</strong> installateurs.


‘LASTMINUTE’ OPLOSSINGEN EN MAATWERK VOOR INSTALLATEURS<br />

KOPERWERK OP LOCATIE<br />

E<strong>en</strong> verdeelinrichting waarin de fasevolgorde gewijzigd moet word<strong>en</strong>? Of aansluitproblem<strong>en</strong> door gebrek aan ruimte? Het zijn kwesties die<br />

bij installateurs nog wel e<strong>en</strong>s tot hoofdbrek<strong>en</strong>s kunn<strong>en</strong> leid<strong>en</strong>. Alles staat op z’n plek, maar er is tóch nog e<strong>en</strong> lastminute aanpassing nodig<br />

om de koppeling van installatieonderdel<strong>en</strong> mogelijk te mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> de installatie werk<strong>en</strong>d te krijg<strong>en</strong>. Dan kan het ervar<strong>en</strong> <strong>en</strong> goed uitgeruste<br />

serviceteam van Elektro Internationaal uitkomst bied<strong>en</strong>. Bijvoorbeeld door koperwerk aan te pass<strong>en</strong> op locatie.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Elektro Internationaal<br />

Voor Elektro Internationaal heeft het grondproduct<br />

van de <strong>en</strong>ergieverdeling ge<strong>en</strong> geheim<strong>en</strong>.<br />

Koperwerk ligt immers aan de basis van de verdeelkast<strong>en</strong><br />

die de Woerd<strong>en</strong>s paneelbouwer al<br />

ruim 40 jaar <strong>en</strong>gineert, produceert <strong>en</strong> aansluit.<br />

Koperwerk aanpass<strong>en</strong> op locatie is e<strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong>de<br />

expertise, waar nog niet veel installateurs<br />

weet van hebb<strong>en</strong>.<br />

Maatwerk bij grote vermog<strong>en</strong>s<br />

En dus verrass<strong>en</strong> de service <strong>en</strong>gineers van Elektro<br />

Internationaal opdrachtgevers e<strong>en</strong>s te meer als<br />

zij met de mobiele kopermachine e<strong>en</strong> aanpassing<br />

kom<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> probleem op te loss<strong>en</strong>. Om<br />

het ev<strong>en</strong> op welke plek er gewerkt moet word<strong>en</strong>,<br />

met deze machine knipt, ponst <strong>en</strong> buigt de servicemonteur<br />

koper<strong>en</strong> rail<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> maximum van<br />

120 mm x 10 mm. Zo wordt waardevol maatwerk<br />

geleverd aan panel<strong>en</strong> met grote vermog<strong>en</strong>s, waarbij<br />

losse singels niet afdo<strong>en</strong>de zijn voor koppeling.<br />

Verschill<strong>en</strong> overbrugg<strong>en</strong><br />

E<strong>en</strong> geregeld voorkom<strong>en</strong>de situatie tijd<strong>en</strong>s het<br />

installer<strong>en</strong> van verdeelpanel<strong>en</strong> is dat m<strong>en</strong> niet uitkomt<br />

met de hoogte van de locatie om de kabels<br />

88 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Ook bij het aansluit<strong>en</strong> van transformator<strong>en</strong> kan de installateur voor<br />

de nodige uitdaging<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> te staan.<br />

De service <strong>en</strong>gineers van Elektro Internationaal mak<strong>en</strong> on site flexibele aansluitvlagg<strong>en</strong> die<br />

tuss<strong>en</strong> de vaste aansluitstukk<strong>en</strong> van de transformator <strong>en</strong> railkoker bevestigd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

‘Uiteraard wordt al het custom aansluitwerk<br />

volg<strong>en</strong>s de geld<strong>en</strong>de norm<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

veiligheidsstandaard<strong>en</strong> ingericht,<br />

ondersteund <strong>en</strong> afgemonteerd’<br />

met de juiste radius de kolom in te voer<strong>en</strong>. Dat<br />

loss<strong>en</strong> de service <strong>en</strong>gineers van Elektro Internationaal<br />

op door e<strong>en</strong> custom aansluit- of opzetbak te<br />

mak<strong>en</strong>. Zij kunn<strong>en</strong> deze in elke gew<strong>en</strong>ste afmeting<br />

fabricer<strong>en</strong> <strong>en</strong> ook nog lastminute verander<strong>en</strong> om<br />

aan de eis<strong>en</strong> van de klant te voldo<strong>en</strong>. Het kan nu<br />

e<strong>en</strong>maal op het allerlaatste mom<strong>en</strong>t blijk<strong>en</strong> dat<br />

het handiger is om via de zijkant de aansluitbak te<br />

b<strong>en</strong>ader<strong>en</strong> dan via de bov<strong>en</strong>kant van het paneel.<br />

Of wat als bestelde railelem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> niet blijk<strong>en</strong> te<br />

pass<strong>en</strong>? Wanneer e<strong>en</strong> order voor e<strong>en</strong> nieuw elem<strong>en</strong>t<br />

geplaatst wordt, gaan er vaak dag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

soms zelfs wek<strong>en</strong> overhe<strong>en</strong> voordat dit geleverd<br />

kan word<strong>en</strong>. Elektro Internationaal biedt in tijdkritische<br />

situaties ter plaatse e<strong>en</strong> oplossing door met<br />

e<strong>en</strong> aansluitbak het verschil tuss<strong>en</strong> de elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

te overbrugg<strong>en</strong>, zodat deze op elkaar kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

aangeslot<strong>en</strong>. Zo kan de deadline van het project<br />

toch word<strong>en</strong> gehaald.<br />

Custom trafo-aansluiting<strong>en</strong><br />

Ook bij het aansluit<strong>en</strong> van transformator<strong>en</strong> kan de<br />

installateur voor de nodige uitdaging<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> te<br />

staan. Bij diverse project<strong>en</strong> word<strong>en</strong> in plaats van kabels<br />

railkokersystem<strong>en</strong> toegepast (ook wel bek<strong>en</strong>d<br />

onder de b<strong>en</strong>aming<strong>en</strong> canalis systeem, fl<strong>en</strong>ch of<br />

busbar). Tuss<strong>en</strong> de transformator <strong>en</strong> het railkokeraansluitelem<strong>en</strong>t<br />

moet e<strong>en</strong> flexibele verbinding<br />

gemaakt word<strong>en</strong>. Maar al te vaak wordt ervoor gekoz<strong>en</strong><br />

om dit met losse singels op te loss<strong>en</strong>. Bij kleinere<br />

vermog<strong>en</strong>s is dit vaak nog te realiser<strong>en</strong>, maar<br />

zodra de vermog<strong>en</strong>s groter word<strong>en</strong>, stijgt het aantal<br />

b<strong>en</strong>odigde singels <strong>en</strong> blijkt het aantal aansluitmogelijkhed<strong>en</strong><br />

bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> onvoldo<strong>en</strong>de voor het grote<br />

aantal singels dat daarvoor nodig is. Omdat kabels<br />

niet altijd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ondersteund, laat de<br />

aansluiting visueel vaak flink te w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> over. De<br />

service <strong>en</strong>gineers van Elektro Internationaal bied<strong>en</strong><br />

ook hier uitkomst met koperwerk op maat. Zij mak<strong>en</strong><br />

on site flexibele aansluitvlagg<strong>en</strong> die tuss<strong>en</strong> de<br />

vaste aansluitstukk<strong>en</strong> van de transformator <strong>en</strong> railkoker<br />

bevestigd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Op deze manier is<br />

het mogelijk om voor elk vermog<strong>en</strong> e<strong>en</strong> geschikte<br />

aansluiting te mak<strong>en</strong>.<br />

Voor de aansluiting<strong>en</strong> die recht bov<strong>en</strong> <strong>en</strong> onder elkaar<br />

zitt<strong>en</strong> is vaak ge<strong>en</strong> extra koperwerk nodig om<br />

e<strong>en</strong> verbinding te mak<strong>en</strong>. Maar het komt geregeld<br />

voor dat er ook e<strong>en</strong> fasedraaiing nodig is of dat<br />

de nul verkeerd uitkomt. Ook daarvoor heeft het<br />

serviceteam e<strong>en</strong> oplossing: e<strong>en</strong> zelfgemaakt busbarsysteem<br />

om de gew<strong>en</strong>ste aansluiting tot stand<br />

te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />

Uiteraard wordt al het custom aansluitwerk volg<strong>en</strong>s<br />

de geld<strong>en</strong>de norm<strong>en</strong> <strong>en</strong> veiligheidsstandaard<strong>en</strong><br />

ingericht, ondersteund <strong>en</strong> afgemonteerd.<br />

E<strong>en</strong> stuk vakmanschap op locatie, dat de installateur<br />

in uitdag<strong>en</strong>de <strong>en</strong> tijdkritische situaties<br />

e<strong>en</strong> oplossing biedt. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 89


ROTTERDAM LITTLE C<br />

WOON-/WERKGEBOUWEN LITTLE C<br />

ZIJN ENERGIEZUINIG EN VOORZIEN VAN<br />

DE NIEUWSTE TECHNIEKEN<br />

Nieuwbouwproject Little C is in alle opzicht<strong>en</strong> e<strong>en</strong> (technisch) hoogstandje. Midd<strong>en</strong>in Rotterdam, op de kop van de Coolhav<strong>en</strong>, wordt e<strong>en</strong><br />

uniek woon-/werkgebied gerealiseerd met 315 lofts <strong>en</strong> appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, 7.500 m² werkruimt<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> ruime parkeergarage <strong>en</strong> 2.200 m² (plint)<br />

faciliteit<strong>en</strong> <strong>en</strong> horeca. Dankzij stoere bakst<strong>en</strong><strong>en</strong> gevels, grote raampartij<strong>en</strong>, stal<strong>en</strong> hekwerk<strong>en</strong> <strong>en</strong> loopbrugg<strong>en</strong> ademt het gebied de sfeer van<br />

de New Yorkse wijk Gre<strong>en</strong>wich Village, terwijl het vele gro<strong>en</strong>, diverse pleintjes, kleinschalige horeca én het nieuwe Coolhav<strong>en</strong>park voor e<strong>en</strong><br />

intiem <strong>en</strong> stads karakter zorg<strong>en</strong>.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s<br />

Per gebouw is gekoz<strong>en</strong> voor specifieke werktuigbouwkundige installaties, waarbij <strong>en</strong>ergiezuinigheid het uitgangspunt vormde.<br />

E<strong>en</strong> groot deel van de woning<strong>en</strong> wordt afgewerkt<br />

als loft, waarmee de rauwe, sted<strong>en</strong>bouwkundige<br />

visie van ontwikkel- <strong>en</strong> bouwcombinatie ERA Contour<br />

<strong>en</strong> J.P. van Eester<strong>en</strong> <strong>en</strong> architect CULD Inbo<br />

ook wordt doorgezet naar de binn<strong>en</strong>zijde van de<br />

woning<strong>en</strong>. De lofts hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> structuur<br />

met weinig tuss<strong>en</strong>mur<strong>en</strong> <strong>en</strong> deur<strong>en</strong> <strong>en</strong> ‘onafgewerkte’<br />

schoonbetonwand<strong>en</strong>. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> blijft<br />

e<strong>en</strong> deel van het kanaalwerk in het zicht”, aldus<br />

Jero<strong>en</strong> Verschuur<strong>en</strong>, Projectleider W bij Terberg<br />

Totaal <strong>Installatie</strong>s. “Ook zwart schakelmateriaal<br />

draagt bij aan het industriële karakter.”<br />

Energiezuinige installaties<br />

In opdracht van de bouwcombinatie verzorgt Terberg<br />

Totaal <strong>Installatie</strong>s de werktuigbouwkundige,<br />

elektrotechnische, brandmeld- <strong>en</strong> beveiligingsinstallaties<br />

in woon-/werkgebouw<strong>en</strong> The Burton<br />

(A1), The Scott (A2), The Clark (A3) <strong>en</strong> The Hammond<br />

(A4), inclusief Familiehuis Daniel d<strong>en</strong> Hoed<br />

<strong>en</strong> de onderligg<strong>en</strong>de parkeergarage. “Per gebouw<br />

is gekoz<strong>en</strong> voor specifieke werktuigbouwkundige<br />

installaties, waarbij <strong>en</strong>ergiezuinigheid het uitgangspunt<br />

vormde”, aldus Verschuur<strong>en</strong>. “De vier<br />

90 | INSTALLATIEENBOUW.NL


LITTLE C ROTTERDAM<br />

In opdracht van de bouwcombinatie verzorgt Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s de werktuigbouwkundige, elektrotechnische, brandmeld- <strong>en</strong> beveiligingsinstallaties in gebouw<strong>en</strong><br />

The Burton, The Scott, The Clark <strong>en</strong> The Hammond, inclusief Familiehuis Daniel d<strong>en</strong> Hoed <strong>en</strong> de onderligg<strong>en</strong>de parkeergarage.<br />

‘E<strong>en</strong> deel van het<br />

kanaalwerk blijft in<br />

het zicht’<br />

gebouw<strong>en</strong> zijn aangeslot<strong>en</strong> op het warmt<strong>en</strong>et van<br />

Rotterdam, dat deels gevoed wordt door afvalverbrander<br />

AVR <strong>en</strong> raffinaderij Shell Pernis. Vanaf het<br />

primaire afleverstation in de parkeergarage hebb<strong>en</strong><br />

wij in opdracht van Eneco het leidingwerk verzorgd.<br />

Als afgiftesysteem in de woning<strong>en</strong> is gekoz<strong>en</strong><br />

voor vloerverwarming. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> wij<br />

e<strong>en</strong> gloednieuw C<strong>en</strong>tral Energy Recovery Airflow<br />

(CERA) woningv<strong>en</strong>tilatiesysteem geïnstalleerd. In<br />

de woning<strong>en</strong> zijn speciale CERA-units voorzi<strong>en</strong>,<br />

die sec de naregeling verzorg<strong>en</strong>. Het filter, de v<strong>en</strong>tilator<br />

<strong>en</strong> de warmtewisselaar zijn geïntegreerd in<br />

c<strong>en</strong>trale luchtbehandelingskast<strong>en</strong> op het dak. Onderhoud<br />

op woningniveau is hierdoor niet meer<br />

nodig. Het wissel<strong>en</strong> van de filters in de luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

is voldo<strong>en</strong>de.”<br />

Casco kantoorvoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

Alle kantor<strong>en</strong> word<strong>en</strong> casco opgeleverd, in afwachting<br />

van huurdersindeling<strong>en</strong> <strong>en</strong> specifieke<br />

huurdersw<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. “Het uitgangspunt is nu dat hier<br />

klimaatplafonds kom<strong>en</strong>, waarin ook de verlichting<br />

wordt geïntegreerd”, vertelt Verschuur<strong>en</strong>. “Afhankelijk<br />

van de hoogte van de gebouw<strong>en</strong> is gekoz<strong>en</strong><br />

voor e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>trale luchtbehandelingskast op het<br />

dak (The Scott) of inpandige luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

per verdieping (The Clark). Twee koelmachines<br />

op de dak<strong>en</strong> van The Clark <strong>en</strong> The Hammond<br />

voorzi<strong>en</strong> vraaggestuurd in de koeling van<br />

de kantor<strong>en</strong> <strong>en</strong> Familiehuis Daniel d<strong>en</strong> Hoed.”<br />

Op elektrotechnisch vlak installeert Terberg Totaal<br />

<strong>Installatie</strong>s onder andere de meterkast<strong>en</strong>,<br />

keuk<strong>en</strong>aansluiting<strong>en</strong> <strong>en</strong> het intercomsysteem van<br />

de woning<strong>en</strong>. “Het intercomsysteem is gekoppeld<br />

aan e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal toegangscontrolesysteem met<br />

bell<strong>en</strong>tableaus <strong>en</strong> videofoon. Voor de kantor<strong>en</strong><br />

hebb<strong>en</strong> we al e<strong>en</strong> ontwerp gemaakt, waarin de<br />

bekabeling<strong>en</strong> zoveel mogelijk in de computervloer<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> weggewerkt. Deze installaties zull<strong>en</strong><br />

in e<strong>en</strong> later stadium <strong>en</strong> in overleg met de huurders<br />

word<strong>en</strong> aangebracht.”<br />

Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s heeft de parkeergarage voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> uitgebreide beveiligingsinstallatie<br />

met sprinklers <strong>en</strong> stuwdrukv<strong>en</strong>tilatie. Ook heeft zij de volledige brandmeld- <strong>en</strong> ontruimingsinstallatie,<br />

hellingbaanverwarming <strong>en</strong> verlichting in de berging<strong>en</strong> verzorgd, ev<strong>en</strong>als e<strong>en</strong> stukje toegangscontrole.<br />

Uitgebreide beveiligingsinstallatie<br />

Op de begane grond van Tor<strong>en</strong> A1 heeft Terberg<br />

Totaal <strong>Installatie</strong>s e<strong>en</strong> trafo-voorzi<strong>en</strong>ing geplaatst,<br />

die de parkeergarage <strong>en</strong> c<strong>en</strong>trale ruimt<strong>en</strong> van<br />

de kantor<strong>en</strong> van voeding voorziet. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

hebb<strong>en</strong> we de parkeergarage voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />

uitgebreide beveiligingsinstallatie met sprinklers<br />

<strong>en</strong> stuwdrukv<strong>en</strong>tilatie”, aldus Verschuur<strong>en</strong>. “De<br />

v<strong>en</strong>tilator<strong>en</strong> draai<strong>en</strong> continu op e<strong>en</strong> laag niveau.<br />

Wanneer de CO/LPG-waard<strong>en</strong> bov<strong>en</strong> e<strong>en</strong> bepaalde<br />

gr<strong>en</strong>swaarde kom<strong>en</strong> of wanneer rook wordt<br />

gedetecteerd echter, schakelt de installatie automatisch<br />

<strong>en</strong> direct op naar e<strong>en</strong> hoger niveau, waardoor<br />

bewoners <strong>en</strong> bezoekers in de parkeergarage<br />

optimaal word<strong>en</strong> beschermd. Ook hebb<strong>en</strong> we hier<br />

e<strong>en</strong> volledige brandmeld- <strong>en</strong> ontruimingsinstallatie,<br />

de hellingbaanverwarming <strong>en</strong> de verlichting<br />

in de berging<strong>en</strong> verzorgd, ev<strong>en</strong>als e<strong>en</strong> stukje toegangscontrole.<br />

Het parkeergaragedek is ingericht<br />

als ret<strong>en</strong>tiedak. Dankzij e<strong>en</strong> Smart Flow Control<br />

systeem kan reg<strong>en</strong>water op het eig<strong>en</strong> terrein efficiënt<br />

gebufferd word<strong>en</strong>, waardoor het geme<strong>en</strong>teriool<br />

wordt ontlast.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 91


ROTTERDAM LITTLE C<br />

Op de kop van de Coolhav<strong>en</strong>, tuss<strong>en</strong> het Erasmus MC <strong>en</strong> de<br />

Hogeschool Rotterdam wordt de laatste hand gelegd aan Little C.<br />

SLIMME SANITAIRE TECHNIEKEN VOOR LITTLE C<br />

Op de kop van de Coolhav<strong>en</strong>, tuss<strong>en</strong> het Erasmus MC <strong>en</strong> de Hogeschool Rotterdam wordt de laatste hand gelegd aan Little C, e<strong>en</strong> rauwe maar<br />

ook intieme New York style stadswijk met vijfti<strong>en</strong> woon- <strong>en</strong> kantoorgebouw<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>op e<strong>en</strong> verbind<strong>en</strong>de parkeerkelder. De omvang van het<br />

project, maar ook de diverse functies vorm<strong>en</strong> de belangrijkste uitdaging van deze nieuwbouw. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is duurzaamheid het uitgangspunt<br />

én moet alles voorzi<strong>en</strong> word<strong>en</strong> van de nieuwste innovaties. De sanitaire installaties van Sanitair-<strong>Installatie</strong> Hoog<strong>en</strong>doorn BV lever<strong>en</strong> hier e<strong>en</strong><br />

belangrijke bijdrage aan.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Sanitair-<strong>Installatie</strong> Hoog<strong>en</strong>doorn BV<br />

Hoog<strong>en</strong>doorn is de sanitaire installatiespecialist<br />

voor utiliteitsbouwproject<strong>en</strong> in de Randstad, zoals<br />

hotels, ziek<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong>, datac<strong>en</strong>ters, winkelc<strong>en</strong>tra<br />

<strong>en</strong> kantor<strong>en</strong>. De <strong>en</strong>thousiaste <strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong> medewerkers<br />

adviser<strong>en</strong>, ontwerp<strong>en</strong> <strong>en</strong> installer<strong>en</strong><br />

system<strong>en</strong> voor watervoorzi<strong>en</strong>ing, afvoertechniek,<br />

brandbeveiliging, legionellaprev<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> sanitaire<br />

object<strong>en</strong>. Van BIM-model tot beheer. Ook bij de<br />

nieuwbouw van Little C werd de Woerd<strong>en</strong>se installateur<br />

al in de voorbereid<strong>en</strong>de fase betrokk<strong>en</strong>.<br />

“Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s heeft het 3D/Revitontwerp<br />

voor alle gebouwgebond<strong>en</strong> installaties<br />

gemaakt”, vertelt werkvoorbereider H<strong>en</strong>k-Jan Rijneveld.<br />

“Vervolg<strong>en</strong>s hebb<strong>en</strong> wij het sanitaire deel<br />

gecontroleerd. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> war<strong>en</strong> wij betrokk<strong>en</strong> bij<br />

de clashcontroles.”<br />

‘De meest afwijk<strong>en</strong>de techniek zit<br />

in het parkeerkelderdek’<br />

In dit project is Hoog<strong>en</strong>doorn verantwoordelijk<br />

voor de sanitaire installaties in kantoorgebouw<strong>en</strong><br />

The Scott <strong>en</strong> The Clark <strong>en</strong> Familiehuis Daniel d<strong>en</strong><br />

Hoed. Van de waterleiding<strong>en</strong> tot <strong>en</strong> met de riolering<br />

<strong>en</strong> Pluvia hemelwaterafvoer<strong>en</strong> <strong>en</strong> inclusief<br />

de hydrofoorinstallaties, vuilwaterpomp<strong>en</strong>, brandslanghaspels<br />

<strong>en</strong> sanitaire voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>.<br />

Veel instortvoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

“De werkzaamhed<strong>en</strong> voor de kantoorgebouw<strong>en</strong><br />

zijn gestart op de begane grondvloer”, vertelt projectleider<br />

Christiaan Eichholtz. “Elke twee wek<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> bouwtreintje achter de bouwkundig<br />

aannemer hebb<strong>en</strong> wij onze instortvoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

in de constructievloer<strong>en</strong> aangebracht, waarna het<br />

beton werd gestort.” Ook de Pluvia hemelwaterafvoer<strong>en</strong><br />

in het dak zijn ingestort, vertelt hij, wat tev<strong>en</strong>s<br />

geldt voor de waterleiding<strong>en</strong> in de betonn<strong>en</strong><br />

tuss<strong>en</strong>wand<strong>en</strong>. “In plaats van het later doorvoer<strong>en</strong><br />

van de waterleiding<strong>en</strong> in sparing<strong>en</strong>, heeft de aan-<br />

nemer gekoz<strong>en</strong> om de leiding<strong>en</strong> direct in de wand<strong>en</strong><br />

in te stort<strong>en</strong>. Hierdoor hoefd<strong>en</strong> de wand<strong>en</strong><br />

achteraf niet meer gestuct te word<strong>en</strong>. Dit stelde<br />

bijzondere eis<strong>en</strong> aan onze werkzaamhed<strong>en</strong>, want<br />

de leiding<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> nu al in de ruwbouwfase<br />

word<strong>en</strong> meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in de stal<strong>en</strong> bekisting.”<br />

Slim hemelwatersysteem<br />

De meest afwijk<strong>en</strong>de techniek zit echter in het<br />

parkeerkelderdek, volg<strong>en</strong>s Rijneveld. “Vanuit<br />

de geme<strong>en</strong>tes wordt steeds vaker geëist dat<br />

hemelwater niet direct wordt geloosd op het<br />

geme<strong>en</strong>teriool, maar op het eig<strong>en</strong> terrein wordt<br />

gebufferd. In dit project wordt het hemelwater<br />

slim gemanaged op het parkeerkelderdek, dankzij<br />

de Optigrün Smart Flow Control. Dit systeem<br />

92 | INSTALLATIEENBOUW.NL


LITTLE C ROTTERDAM<br />

De ondervloerse leiding<strong>en</strong> van twee (gespiegelde) badkamers<br />

is opgebouwd met ret<strong>en</strong>tiekratt<strong>en</strong> <strong>en</strong> biedt<br />

ruimte voor e<strong>en</strong> waterbuffer van 8 c<strong>en</strong>timeter.<br />

Wanneer meer reg<strong>en</strong> wordt voorspeld dan in<br />

de buffer kan word<strong>en</strong> opgeslag<strong>en</strong>, dan zal het<br />

systeem automatisch <strong>en</strong> in e<strong>en</strong> lage capaciteit<br />

hemelwater afvoer<strong>en</strong> naar het geme<strong>en</strong>teriool.<br />

Hierdoor kan alle nieuwe neerslag efficiënt<br />

word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.” Hoog<strong>en</strong>doorn heeft het<br />

leidingsysteem onder het parkeerkelderdek gemaakt,<br />

waarmee de Smart Flow Control met<br />

het geme<strong>en</strong>teriool is verbond<strong>en</strong>. “Omdat we<br />

niet van piekbui<strong>en</strong> hoefd<strong>en</strong> uit te gaan, kond<strong>en</strong><br />

de leidingdiameters e<strong>en</strong> stuk kleiner word<strong>en</strong><br />

uitgevoerd. Dankzij de gelijkmatige lozing war<strong>en</strong><br />

diameters van 160 mm voldo<strong>en</strong>de.” ❚<br />

Vacatures<br />

Junior t<strong>en</strong>dermanager<br />

Werkvoorbereider/Engineer<br />

Monteur<br />

Voorman<br />

Wil jij werk<strong>en</strong> aan de gaafste project<strong>en</strong> in de utiliteitsbouw?<br />

Kom werk<strong>en</strong> bij Hoog<strong>en</strong>doorn!<br />

Wij zijn specialist in sanitaire installaties<br />

<strong>en</strong> partner van bouw<strong>en</strong>d Nederland.<br />

Join the family!<br />

Neem contact met ons op<br />

via info@hoog<strong>en</strong>doornbv.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 93<br />

Advert<strong>en</strong>tie_Hoog<strong>en</strong>doorn-voorman.indd 1 31/03/2<strong>02</strong>1 13:48


ROTTERDAM LITTLE C<br />

VOORUITSTREVENDE, ENERGIEZUINIGE LUCHTBEHANDELING:<br />

GELUIDLOOS COMFORT VOOR LITTLE C<br />

In Rotterdam wordt het <strong>en</strong>e mooie woonproject na het andere gerealiseerd. Eén van de meest bijzondere is Little C op de kop van de Coolhav<strong>en</strong>.<br />

Hier wordt e<strong>en</strong> nieuw stukje stad ontwikkeld met vijfti<strong>en</strong> industrieel og<strong>en</strong>de gebouw<strong>en</strong>, die ieder hun eig<strong>en</strong> stijl <strong>en</strong> karakter hebb<strong>en</strong>. In<br />

deze gebouw<strong>en</strong> word<strong>en</strong> 315 woning<strong>en</strong> gerealiseerd in combinatie met collectieve daktuin<strong>en</strong>, balkons met smeedijzer<strong>en</strong> hekk<strong>en</strong>, ontmoetingsruimtes,<br />

werkplekk<strong>en</strong>, horeca <strong>en</strong> winkels. Hoewel de wijk vlakbij het c<strong>en</strong>trum van de wereldstad ligt, is het er rustig won<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> gro<strong>en</strong><br />

stadspark op e<strong>en</strong> ste<strong>en</strong>worp afstand. Overal voel je je verbond<strong>en</strong> met buit<strong>en</strong>.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld FläktGroup<br />

De gebouw<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> Little C hebb<strong>en</strong> elk e<strong>en</strong><br />

eig<strong>en</strong> stijl, maar één ding hebb<strong>en</strong> ze geme<strong>en</strong>:<br />

het buit<strong>en</strong>lev<strong>en</strong> <strong>en</strong> duurzaamheid staan er c<strong>en</strong>traal.<br />

Om de overgang tuss<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> <strong>en</strong> buit<strong>en</strong><br />

nog soepeler te lat<strong>en</strong> verlop<strong>en</strong>, zijn de woning<strong>en</strong><br />

voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> hoog comfort <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinig<br />

luchtbehandelingssysteem. Dankzij de luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> warmteterugwinning van<br />

FläktGroup, zijn alle gebouw<strong>en</strong> gegarandeerd<br />

van e<strong>en</strong> perfect binn<strong>en</strong>klimaat. FläktGroup is<br />

‘Warmtewiel<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> hoog r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<br />

hal<strong>en</strong> 80 tot 85% warmte terug<br />

uit het gebouw’<br />

dé partner op het gebied van vooruitstrev<strong>en</strong>de,<br />

<strong>en</strong>ergiezuinige luchtbehandeling- <strong>en</strong> precisieoplossing<strong>en</strong>.<br />

“Er werd<strong>en</strong> str<strong>en</strong>ge eis<strong>en</strong> gesteld aan<br />

de installatietechniek. Er moet veel warmte teruggewonn<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> <strong>en</strong> de voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>ergiezuinig zijn. In totaal hebb<strong>en</strong> we derti<strong>en</strong><br />

94 | INSTALLATIEENBOUW.NL


LITTLE C ROTTERDAM<br />

Dankzij de luchtbehandelingskast<strong>en</strong> <strong>en</strong> warmteterugwinning van FläktGroup, zijn alle gebouw<strong>en</strong> gegarandeerd van e<strong>en</strong> perfect binn<strong>en</strong>klimaat.<br />

WTW-units geleverd die zorg<strong>en</strong> voor de luchtbehandeling,<br />

koeling <strong>en</strong> verwarming”, vertelt<br />

accountmanager Maart<strong>en</strong> van Dal<strong>en</strong>. Dankzij<br />

deze units wordt e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme hoeveelheid <strong>en</strong>ergie<br />

bespaard, legt hij uit: “Warmtewiel<strong>en</strong> met<br />

e<strong>en</strong> hoog r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t hal<strong>en</strong> 80 tot 85% warmte<br />

terug uit het gebouw. Je hoeft dus nog maar<br />

voor e<strong>en</strong> klein deel <strong>en</strong>ergie op te wekk<strong>en</strong> voor de<br />

koeling <strong>en</strong> verwarming.”<br />

Geluidloos<br />

Little C is e<strong>en</strong> nieuw stukje Rotterdam dat bek<strong>en</strong>d<br />

staat om zijn gro<strong>en</strong>e karakter <strong>en</strong> dat rust<br />

uitstraalt in e<strong>en</strong> drukke wereldstad. Bewoners<br />

kom<strong>en</strong> hier sam<strong>en</strong> op hun gezam<strong>en</strong>lijke dakterras,<br />

waar ze in rust g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van het uitzicht<br />

over de wijk. Het is dus niet vreemd dat het<br />

geluidsniveau erg belangrijk is. FläktGroup<br />

heeft speciale v<strong>en</strong>tilator<strong>en</strong> toegepast in combinatie<br />

met demping. Van Dal<strong>en</strong>: “Dankzij de<br />

innovatieve <strong>en</strong> slimme regeling van FläktGroup<br />

kan iedere ruimte word<strong>en</strong> aangepast aan de<br />

persoonlijke voorkeur<strong>en</strong> van de gebruiker. De<br />

installaties zijn slim <strong>en</strong> werk<strong>en</strong> standalone. Ze<br />

zijn echt e<strong>en</strong> assist<strong>en</strong>t van de gebruiker. De system<strong>en</strong><br />

werk<strong>en</strong> automatisch <strong>en</strong> bewoners hebb<strong>en</strong><br />

er ge<strong>en</strong> omkijk<strong>en</strong> naar.”<br />

Flexibiliteit<br />

E<strong>en</strong> uitdaging binn<strong>en</strong> het project is dat ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele<br />

ruimte hetzelfde is. “Per ruimte hebb<strong>en</strong> we<br />

gekek<strong>en</strong> welke luchtbehandelingsunit het meest<br />

geschikt is; iedere unit is aangepast aan de beschikbare<br />

opstelplaats. Er staan zowel units op het<br />

dak als in de technische ruimt<strong>en</strong>. Dit is gedaan in<br />

nauwe sam<strong>en</strong>spraak met Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s.<br />

Van Dal<strong>en</strong> “Gezam<strong>en</strong>lijk hebb<strong>en</strong> we de units<br />

ingeregeld <strong>en</strong> ervoor gezorgd dat er voor iedere<br />

ruimte e<strong>en</strong> perfect binn<strong>en</strong>klimaat gerealiseerd is.”<br />

Over de sam<strong>en</strong>werking met Terberg is Van Dal<strong>en</strong><br />

erg te sprek<strong>en</strong>. “De installateur heeft alles tot<br />

in de puntjes gepland <strong>en</strong> uitgewerkt, waardoor<br />

alles soepel is verlop<strong>en</strong>. Het is e<strong>en</strong> uitdag<strong>en</strong>d<br />

project dat we door e<strong>en</strong> zeer nauwe sam<strong>en</strong>werking<br />

tot e<strong>en</strong> goed einde hebb<strong>en</strong> gebracht. We<br />

zijn <strong>en</strong>orm trots dat we aan zo’n <strong>en</strong>ergiezuinig <strong>en</strong><br />

vooruitstrev<strong>en</strong>d project hebb<strong>en</strong> meegewerkt.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 95


ROTTERDAM LITTLE C<br />

HOOGWAARDIGE DEURCOMMUNICATIESYSTEMEN VOOR LITTLE C, ROTTERDAM:<br />

PLUG & PLAY, FUTUREPROOF,<br />

KRACHTIG EN FLEXIBEL<br />

Met stoere bakst<strong>en</strong><strong>en</strong> gevels, grote raampartij<strong>en</strong> <strong>en</strong> expressieve stal<strong>en</strong> hekwerk<strong>en</strong> ademt woon-/werkgebied Little C de sfeer van de New<br />

Yorkse wijk Gre<strong>en</strong>wich Village. Veel gro<strong>en</strong>, diverse pleintjes, kleinschalige horeca én het nieuwe Coolhav<strong>en</strong>park gev<strong>en</strong> het project e<strong>en</strong> intiem<br />

stads karakter, terwijl onbehandelde betonwand<strong>en</strong> <strong>en</strong> zichtinstallaties voor e<strong>en</strong> ‘rauw randje’ zorg<strong>en</strong>. In totaal omvat Little C vijfti<strong>en</strong> gebouw<strong>en</strong><br />

met lofts <strong>en</strong> appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, kantor<strong>en</strong>, werkplekk<strong>en</strong>, horeca <strong>en</strong> ateliers. In opdracht van partners Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s <strong>en</strong> Van d<strong>en</strong> Pol<br />

Elektrotechniek heeft Vercoma de deurcommunicatiesystem<strong>en</strong> van diverse van deze gebouw<strong>en</strong> geadviseerd, geleverd <strong>en</strong> geconfigureerd. In<br />

het project is gekoz<strong>en</strong> voor iPlusBUS van Beoview, e<strong>en</strong> innovatief IP-deurcommunicatiesysteem met alle voordel<strong>en</strong> van IP-techniek, gecombineerd<br />

met de bek<strong>en</strong>de simpele bus-infrastructuur.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s <strong>en</strong> Vercoma<br />

Voor project Little C zocht<strong>en</strong> Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s <strong>en</strong> Van d<strong>en</strong> Pol Elektrotechniek onder meer naar e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig te monter<strong>en</strong>, flexibel <strong>en</strong> futureproof<br />

deurcommunicatiesysteem. (Beeld: Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s)<br />

96 | INSTALLATIEENBOUW.NL


LITTLE C ROTTERDAM<br />

‘Het systeem<br />

is zowel voor<br />

bezoekers<br />

als voor de<br />

bewoners zelf<br />

zeer e<strong>en</strong>voudig<br />

in gebruik’<br />

Zowel de code-scroll panel<strong>en</strong> als touchscre<strong>en</strong> monitor<strong>en</strong> sluit<strong>en</strong> perfect aan bij de New York stijl van dit project.<br />

Vercoma Communicatie System<strong>en</strong> is gespecialiseerd<br />

in innovatieve deurcommunicatie- <strong>en</strong> toegangscontroleoplossing<strong>en</strong>.<br />

“Als adviser<strong>en</strong>d <strong>en</strong><br />

begeleid<strong>en</strong>d partner van de installateur zijn wij<br />

e<strong>en</strong> belangrijke schakel in gestapelde woningbouwproject<strong>en</strong>,<br />

waarvan Little C e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d<br />

voorbeeld is”, aldus Key Accountmanager David<br />

Klijnsma. “Met het deurcommunicatiesysteem<br />

iPlusBUS van Beoview bied<strong>en</strong> wij e<strong>en</strong> plug &<br />

play, futureproof, zéér krachtig <strong>en</strong> flexibel deurcommunicatiesysteem,<br />

dat onbeperkte afstand<strong>en</strong><br />

kan overbrugg<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> onbeperkte aansluitcapaciteit<br />

heeft. Zoals gezegd biedt iPlusBUS alle<br />

voordel<strong>en</strong> van full-IP-techniek, in combinatie met<br />

de bek<strong>en</strong>de simpele bus-infrastructuur. Daarnaast<br />

bied<strong>en</strong> wij maar liefst 5 jaar garantie op het systeem!<br />

iPlusBUS is prijstechnisch zeer concurrer<strong>en</strong>d<br />

teg<strong>en</strong>over traditionele system<strong>en</strong>.”<br />

Strak <strong>en</strong> compact design<br />

Voor project Little C zocht<strong>en</strong> Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s<br />

<strong>en</strong> Van d<strong>en</strong> Pol Elektrotechniek onder<br />

meer naar e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig te monter<strong>en</strong>, flexibel <strong>en</strong><br />

futureproof deurcommunicatiesysteem. De serie<br />

iPlusBUS speelt hier optimaal op in. De system<strong>en</strong><br />

bij Little C omvatt<strong>en</strong> RVS code-scroll panel<strong>en</strong> bij<br />

de hoofd<strong>en</strong>trees <strong>en</strong> 7 inch Beoview touchscre<strong>en</strong><br />

monitor<strong>en</strong> in de woning<strong>en</strong>. “Alle iPlusBUS units<br />

word<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig met e<strong>en</strong> UTP-Cat5-kabel in<br />

bus-topologie <strong>en</strong> zonder server met elkaar verbond<strong>en</strong>”,<br />

b<strong>en</strong>adrukt Klijnsma. “Het systeem is zowel<br />

voor bezoekers als voor de bewoners zelf zeer e<strong>en</strong>-<br />

K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong>d is het strakke <strong>en</strong> compacte design.<br />

voudig in gebruik. K<strong>en</strong>merk<strong>en</strong>d is ook het strakke<br />

<strong>en</strong> compacte design. Zowel de code-scroll panel<strong>en</strong><br />

als touchscre<strong>en</strong> monitor<strong>en</strong> sluit<strong>en</strong> perfect aan bij<br />

de New York stijl van dit project.”<br />

Tijdige levering<strong>en</strong>, soepele montage<br />

Inmiddels zijn alle deurcommunicatiesystem<strong>en</strong><br />

geleverd. Klijnsma kijkt terug op e<strong>en</strong> prettig project,<br />

waarin veelvuldig <strong>en</strong> goed gecommuniceerd<br />

is met alle betrokk<strong>en</strong> partij<strong>en</strong>. “Dit heeft zich vertaald<br />

in tijdige levering<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> zeer soepele<br />

installatie <strong>en</strong> inbedrijfstelling.” Terberg Totaal <strong>Installatie</strong>s<br />

<strong>en</strong> Van d<strong>en</strong> Pol Elektrotechniek stond<strong>en</strong><br />

in voor de montage waarbij zij, indi<strong>en</strong> nodig, door<br />

Vercoma werd<strong>en</strong> ondersteund. Zo werd e<strong>en</strong> optimale<br />

opleverkwaliteit gewaarborgd. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 97


EXCELLENCE IN SOLUTIONS<br />

ATpicco Schoolv<strong>en</strong>tilatie Unit<br />

HET BESTE JONGETJE<br />

VAN DE KLAS!<br />

• Zijdelingse bedi<strong>en</strong>ing beide F5 filtersecties<br />

• Speciale change-over batterij<br />

• Ge<strong>en</strong> c<strong>en</strong>trale koeling <strong>en</strong>/of verwarming b<strong>en</strong>odigd<br />

• Zeer compacte units<br />

• Lichtgewicht voor gemakkelijke ophanging<br />

• R<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t WTW >90%<br />

• Toepasbaar in nieuw- <strong>en</strong> verbouw<br />

• Fluisterstil<br />

• Lage onderhoudskost<strong>en</strong> door simpel maar sterk design<br />

• Regeling op basis van CO 2 <strong>en</strong> Temperatuur<br />

• Aan te sluit<strong>en</strong> op warmtepomp of bestaand systeem<br />

E<strong>en</strong> fris <strong>en</strong> gezond binn<strong>en</strong>klimaat is de beste start voor<br />

e<strong>en</strong> goede leeromgeving. De FläktGroup ATpicco schoolv<strong>en</strong>tilatie<br />

unit is e<strong>en</strong> flexibele luchtbehandelingsunit welke<br />

ingebouwd wordt in het verlaagde plafond. Door zijn<br />

compacte bouw, e<strong>en</strong>voudige installatie, lage onderhoudskost<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> zeer laag geluidsniveau is de ATpicco de optimale<br />

keuze voor onderwijsinstelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> Frisse Schol<strong>en</strong>.<br />

» Is uw interesse gewekt, neem dan contact met ons op:<br />

Telefoonnummer: 010-2350606 – www.flaktgroup.nl


Naadloos<br />

geïntegreerd.<br />

De complete range s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> van Belimo<br />

Met e<strong>en</strong> compleet assortim<strong>en</strong>t aan s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> is Belimo uw leverancier voor alle HVAC-veldapparatuur.<br />

De s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> voor het met<strong>en</strong> van temperatuur, vochtigheid, luchtkwaliteit (CO2) <strong>en</strong> druk zijn ontworp<strong>en</strong> voor<br />

e<strong>en</strong> gegarandeerde naadloze compatibiliteit met alle relevante gebouwautomatiseringssystem<strong>en</strong>.<br />

Meer voordel<strong>en</strong> zijn:<br />

– E<strong>en</strong>voudige installatie dankzij e<strong>en</strong> schroefloos klik-deksel <strong>en</strong> afneembare bevestigingsplaat<br />

– Conformiteit met NEMA 4X / IP65 <strong>en</strong> UL voor veeleis<strong>en</strong>de buit<strong>en</strong>- <strong>en</strong> industriële toepassing<strong>en</strong><br />

– E<strong>en</strong>voudige inbedrijfstelling <strong>en</strong> parametrering via BACnet- <strong>en</strong> Modbus-communicatie<br />

– Tijd- <strong>en</strong> kost<strong>en</strong>besparing door aansluiting zonder gereedschap <strong>en</strong> bescherming van de elektronica teg<strong>en</strong><br />

aansluitfout<strong>en</strong>.<br />

– 5 jaar garantie <strong>en</strong> hoge kwaliteit gecombineerd met eersteklas service <strong>en</strong> support<br />

– Ruimtes<strong>en</strong>sor<strong>en</strong>: E<strong>en</strong>voudig parametreerbaar <strong>en</strong> diagnose van actieve s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> via NFC.<br />

Belimo. Goed geregeld.<br />

BELIMO Servomotor<strong>en</strong> B.V., Riezebosweg 5, NL-8171 MG Vaass<strong>en</strong><br />

Tel. +31 (0)578 576836, Fax +31 (0)578 576915, info@belimo.nl, www.belimo.nl


KLIMAAT VERZORGD DOOR ‘ROLLS ROYCE ONDER DE INSTALLATIES’<br />

KLIMAATSYSTEMEN PRESTEREN OPTIMAAL<br />

IN NIEUWE KANTOOR PERFECTKEUR<br />

Bij de keuze voor e<strong>en</strong> nieuw kantoor streefde bouwtechnisch inspectiebedrijf Perfectkeur naar perfectie. Deze ambitieuze opdracht leidde tot<br />

e<strong>en</strong> stilistisch <strong>en</strong> duurzaam gebouw, met veel op maat gemaakte onderdel<strong>en</strong>. Om het hoge niveau van de opdrachtgever te hal<strong>en</strong>, koos installateur<br />

DWT Groep voor de klimaatinstallaties van Mitsubishi Electric.<br />

Tekst Tim van Dorst<strong>en</strong> | Beeld Alklima<br />

Het nieuwe kantoor van Perfectkeur.<br />

‘Gaandeweg het traject hebb<strong>en</strong> we sam<strong>en</strong><br />

met alle betrokk<strong>en</strong> partij<strong>en</strong> de droom van de<br />

opdrachtgever lat<strong>en</strong> uitkom<strong>en</strong>’<br />

Dimm<strong>en</strong> Bre<strong>en</strong> was als projectleider bij DWT<br />

Groep int<strong>en</strong>sief betrokk<strong>en</strong> bij de realisatie van<br />

het nieuwe kantoorgebouw. “In sam<strong>en</strong>spraak met<br />

Perfectkeur hebb<strong>en</strong> wij gekoz<strong>en</strong> voor de plaatsing<br />

van de Ecodan warmtepomp SHW230 <strong>en</strong> e<strong>en</strong> City<br />

Multi VRF-systeem met e<strong>en</strong> vermog<strong>en</strong> van 45 kW.<br />

De warmtepomp wekt de warmte op, die via de<br />

vloerverwarming voor e<strong>en</strong> stabiele temperatuur<br />

in de ruimtes zorgt. In de winter <strong>en</strong> in de koude<br />

periodes van de herfst <strong>en</strong> l<strong>en</strong>te zorgt de vloerverwarming<br />

voor e<strong>en</strong> stabiele ‘basistemperatuur’. In<br />

de zomer staat de vloerverwarming uit. Het VRFsysteem<br />

verwarmt of koelt e<strong>en</strong> ruimte afhankelijk<br />

van de piekvraag. Vloerverwarming is namelijk<br />

niet geschikt om e<strong>en</strong> ruimte in e<strong>en</strong> korte tijd op te<br />

warm<strong>en</strong> of te koel<strong>en</strong>.”<br />

Het VRF-systeem heeft meerdere voordel<strong>en</strong>, licht<br />

hij toe. “Het systeem kan alle ruimtes onafhankelijk<br />

van elkaar verwarm<strong>en</strong> of koel<strong>en</strong>. Het is dus mogelijk<br />

om de ruimtes aan de zonkant van het gebouw<br />

100 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Van links naar rechts: Martijn Be<strong>en</strong> (accountmanager bij Alklima), Gerrit van der Heide (directeur/eig<strong>en</strong>aar van Perfectkeur)<br />

<strong>en</strong> Tanja Krol-Marschalk (managem<strong>en</strong>tassist<strong>en</strong>te bij Perfectkeur).<br />

te koel<strong>en</strong> <strong>en</strong> de ruimtes waar de zon niet naar<br />

binn<strong>en</strong> schijnt te verwarm<strong>en</strong>. Dit type installatie<br />

maakt gebruik van <strong>en</strong>ergie-uitwisseling tuss<strong>en</strong> de<br />

verschill<strong>en</strong>de units. Wanneer e<strong>en</strong> unit e<strong>en</strong> ruimte<br />

verwarmt, kan het systeem met de koude die uit<br />

deze te verwarm<strong>en</strong> ruimte wordt onttrokk<strong>en</strong> e<strong>en</strong> andere<br />

ruimte koel<strong>en</strong>. Dit maakt dat dit VRF-systeem<br />

met e<strong>en</strong> zeer hoog r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t functioneert.”<br />

Gasloos<br />

Volg<strong>en</strong>s Alklima-accountmanager Martijn Be<strong>en</strong> zijn<br />

de hoge r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van de warmtepomp <strong>en</strong> het<br />

VRF-systeem niet het <strong>en</strong>ige voordeel. “Door de keuze<br />

voor deze system<strong>en</strong> is het kantoorpand volledig<br />

gasloos. De opdrachtgever wilde graag e<strong>en</strong> duurzame<br />

klimaatregeling <strong>en</strong> met deze installaties is<br />

dat gelukt. Naast het kantoorgebouw staat e<strong>en</strong> woning<br />

die ook met de warmtepomp van Mitsubishi<br />

Electric wordt verwarmd. Met ook e<strong>en</strong> veldschuur<br />

dat op hetzelfde terrein staat, <strong>en</strong> die mom<strong>en</strong>teel<br />

uitgerust wordt met e<strong>en</strong>zelfde warmtepomp voor<br />

de klimaatbeheersing, is dit project wel e<strong>en</strong> goed<br />

voorbeeld van wat we met onze duurzame klimaatsystem<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> betek<strong>en</strong><strong>en</strong> voor bedrijv<strong>en</strong>.”<br />

Tanja Krol-Marschalk, managem<strong>en</strong>tassist<strong>en</strong>te bij<br />

Perfectkeur, is <strong>en</strong>orm te sprek<strong>en</strong> over het resultaat.<br />

“De luchtkwaliteit is fantastisch. In ons vorige gebouw<br />

was het binn<strong>en</strong>klimaat minder goed <strong>en</strong> het<br />

verschil met dit kantoorgebouw merk je echt. In<br />

de zomermaand<strong>en</strong> was de lucht binn<strong>en</strong> lekker fris,<br />

terwijl het buit<strong>en</strong> erg warm was. Tijd<strong>en</strong>s de winter<br />

zorg<strong>en</strong> de installaties dat het binn<strong>en</strong> comfortabel<br />

warm is.”<br />

De buit<strong>en</strong>unit van het City Multi VRF-systeem.<br />

Rolls Royce<br />

Bre<strong>en</strong> kijkt met e<strong>en</strong> positief gevoel terug op de<br />

sam<strong>en</strong>werking met Perfectkeur bij de bouw van<br />

het kantoorpand. “Het was ge<strong>en</strong> gemakkelijk traject<br />

met de ambitieuze doelstelling<strong>en</strong> van de opdrachtgever,<br />

maar gaandeweg het traject hebb<strong>en</strong><br />

we sam<strong>en</strong> met alle betrokk<strong>en</strong> partij<strong>en</strong> de droom<br />

van Perfectkeur lat<strong>en</strong> uitkom<strong>en</strong>. We zijn uiteindelijk<br />

echt vri<strong>en</strong>d<strong>en</strong> geword<strong>en</strong>. Bij oplevering hebb<strong>en</strong><br />

we e<strong>en</strong> zonnewijzer cadeau gedaan met in<br />

het Latijn het opschrift ‘Nil Vol<strong>en</strong>tibus Arduum’<br />

(Voor h<strong>en</strong> die will<strong>en</strong>, is alles mogelijk). Dat staat<br />

symbool voor het hele project.” Ook Krol-Marschalk<br />

is blij met de sam<strong>en</strong>werking tuss<strong>en</strong> Perfectkeur<br />

<strong>en</strong> DWT Groep. “DWT Groep dacht constant<br />

met ons mee, ook als er uitdaging<strong>en</strong> war<strong>en</strong> op<br />

gebied<strong>en</strong> waarvoor zij niet verantwoordelijk was.<br />

Uiteindelijk is er e<strong>en</strong> heuse kantoorvilla ontstaan<br />

met e<strong>en</strong> goed klimaat, dat wordt verzorgd door de<br />

‘Rolls Royce onder de installaties’.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 101


INNOVATIEVE KABELDOOS:<br />

EENVOUDIG INSTALLEREN<br />

MET GEÏNTEGREERD M25<br />

SCHROEFDRAAD<br />

Soms maakt e<strong>en</strong> kleine aanpassing e<strong>en</strong> wereld van verschil. Zo ontwikkelde Attema de kabeldoos AK1-M25 IP65, met e<strong>en</strong> geïntegreerd M25<br />

schroefdraad. Die was er namelijk nog niet in de markt. Installateurs installer<strong>en</strong> hierdoor nu ook makkelijk én snel dikkere kabels <strong>en</strong> kabels<br />

in hogere brandklass<strong>en</strong>.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Attema<br />

1<strong>02</strong> | INSTALLATIEENBOUW.NL


Andere brandclassificati<strong>en</strong>orm<strong>en</strong><br />

“In de nieuwe CPR zijn de eis<strong>en</strong> met betrekking<br />

tot het brandgedrag van kabels <strong>en</strong> elektrische<br />

leiding<strong>en</strong> aangescherpt”, vertelt Davy Krijn<strong>en</strong>,<br />

productmanager bij Attema. “Afhankelijk van de<br />

brandklasse variër<strong>en</strong> de mantels om de aders <strong>en</strong><br />

de kabel hierdoor soms sterk in dikte. Over het<br />

algeme<strong>en</strong> geldt: hoe hoger de eis<strong>en</strong> aan de kabel,<br />

hoe dikker <strong>en</strong> stugger deze is. Maar ook: hoe<br />

lastiger deze te verwerk<strong>en</strong> is. Daarom ontwikkelde<br />

Attema e<strong>en</strong> kabeldoos waarin heel e<strong>en</strong>voudig kabels<br />

van hogere brandklass<strong>en</strong> te installer<strong>en</strong> zijn:<br />

de AK1-M25 IP65.”<br />

Voor vrijwel alle kabels<br />

“Door het geïntegreerde M25 schroefdraad is het<br />

nu mogelijk om vrijwel alle gangbare installatiekabels<br />

te verwerk<strong>en</strong> in de vertrouwde AK1-doos”,<br />

aldus Krijn<strong>en</strong>. “Het grote klembereik van de drie<br />

bijgeleverde M25 AGRO Syntec wartels is geschikt<br />

voor alle 4- <strong>en</strong> 5-aderige kabels, ev<strong>en</strong>als kabels<br />

met 4 mm² aderdoorsnede, bijna alle kabels in de<br />

brandklass<strong>en</strong> Dca t/m B2ca én gearmeerde kabels.<br />

En contramoer<strong>en</strong>, die zijn voortaan overbodig!”<br />

E<strong>en</strong>voudig installer<strong>en</strong><br />

De kabeldoos installer<strong>en</strong> is e<strong>en</strong>voudig. Door de<br />

bijgeleverde wartels in de doos te draai<strong>en</strong>, word<strong>en</strong><br />

de poort<strong>en</strong> verwijderd. Het grote klembereik van<br />

die wartels (Ø 10 tot 17mm) is geschikt voor dikkere<br />

kabels <strong>en</strong> de compacte doos geeft toch veel lasruimte.<br />

Het symmetrische deksel is in alle stand<strong>en</strong><br />

te plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> geeft met het klikgeluid hoorbare<br />

zekerheid dat het goed is bevestigd. Krijn<strong>en</strong>: “De<br />

AK1-M25 IP65 is dus solide, snel én waterdicht.<br />

Sam<strong>en</strong> met de vertrouwde AK1-M20 IP65 biedt<br />

deze kabeldoos e<strong>en</strong> oplossing voor elke situatie.<br />

Dat is installer<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s Attema.” ❚<br />

INSTALLATIE VOLGENS ATTEMA<br />

De nieuwe AK1-M25 IP65:<br />

Makkelijk installer<strong>en</strong> met geïntegreerd schroefdraad.<br />

Geïntegreerd M25 schroefdraad<br />

Snelle <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige installatie<br />

van dikkere kabels<br />

M25 wartels met<br />

groot klembereik<br />

IP65<br />

Scan de QR-code<br />

voor meer informatie<br />

M25<br />

Meer info? Kijk op www.attema.com<br />

Vernieuw<strong>en</strong>de ideeën voor ’n verander<strong>en</strong>de wereld.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 103


CANALIT AIRCOKANALEN<br />

EN HULPSTUKKEN NU<br />

OOK IN ANTRACIET GRIJS<br />

(RAL 7016)<br />

ANTRACIET GRIJZE AIRCOKANALEN<br />

4 Kabels onopvall<strong>en</strong>d <strong>en</strong> stijlvol wegwerk<strong>en</strong><br />

4 Minder gevoelig voor UV verkleuring in<br />

vergelijking met zwarte buit<strong>en</strong>got<strong>en</strong><br />

4 Tot montage schoon <strong>en</strong> onbeschadigd<br />

4 Deksel beschermd met afdekfolie<br />

4 Voor e<strong>en</strong> strak <strong>en</strong> modern effect<br />

AIRCOKANALEN ART NR.<br />

2 meter: 65 x 50 mm 94<strong>02</strong>52<br />

2 meter: 90 x 65 mm 94<strong>02</strong>66<br />

BIJPASSENDE HULPSTUKKEN<br />

Canalit heeft e<strong>en</strong> breed assortim<strong>en</strong>t aan aircokanal<strong>en</strong> <strong>en</strong> bijpass<strong>en</strong>de<br />

hulpstukk<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> strakke afwerking van koelleiding<strong>en</strong>,<br />

cond<strong>en</strong>swaterafvoer<strong>en</strong>, voedingskabels <strong>en</strong> koelinstallaties. Door de kanal<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> hulpstukk<strong>en</strong> met stevige Canalit beschermfolie te verpakk<strong>en</strong>, blijv<strong>en</strong> onze<br />

product<strong>en</strong> tot montage schoon <strong>en</strong> onbeschadigd.<br />

Meer wet<strong>en</strong>: canalit.nl


SPIROTECH<br />

INTRODUCEERT<br />

SPIROPRESS<br />

Op zoek naar e<strong>en</strong> oplossing die zorgt voor<br />

het juiste drukbehoud in je installatiesysteem?<br />

Maak k<strong>en</strong>nis met het nieuwe SpiroPress<br />

assortim<strong>en</strong>t. SpiroPress zorgt voor het<br />

automatisch bewak<strong>en</strong> <strong>en</strong> controler<strong>en</strong><br />

van de druk in je installatiesysteem.<br />

●<br />

●<br />

●<br />

●<br />

●<br />

●<br />

De juiste druk in de gehele installatie<br />

Minimale behoefte aan chemische waterbehandeling<br />

Lagere operationele kost<strong>en</strong><br />

Luchtniveaus beperkt tot absoluut minimum<br />

Maximale effi ci<strong>en</strong>cy van alle installatiecompon<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

Minder storing<strong>en</strong> <strong>en</strong> stilstand<br />

ONZE<br />

OPLOSSINGEN<br />

Het SpiroPress assortim<strong>en</strong>t bestaat uit verschill<strong>en</strong>de<br />

oplossing<strong>en</strong>, van de e<strong>en</strong>voudigste opstelling tot<br />

de meest uitgebreide, complexe system<strong>en</strong>.<br />

SpiroPress<br />

PicoControl<br />

SpiroPress<br />

MultiControl Kompact<br />

SpiroPress<br />

Multicontrol Cool<br />

SpiroPress<br />

MultiControl Modular<br />

SpiroPress<br />

Membraanexpansievat<strong>en</strong><br />

SpiroPress<br />

TopControl<br />

Zit jouw oplossing er niet tuss<strong>en</strong>? We mak<strong>en</strong> graag e<strong>en</strong> op maat gemaakt plan voor jouw systeem.<br />

Ga voor meer informatie naar www.spirotech.com.<br />

Maximising Performance for You


DE NIEUWSTE GENERATIE<br />

LUCHTBEHANDELINGSUNITS<br />

Maar liefst 135 adviseurs <strong>en</strong> installateurs nam<strong>en</strong> begin maart deel aan het #how2 expert webinar van Systemair, waarin zij aan de hand van<br />

e<strong>en</strong> demo-unit kond<strong>en</strong> k<strong>en</strong>nismak<strong>en</strong> met de nieuwste g<strong>en</strong>eratie luchtbehandelingsunits: G<strong>en</strong>iox. Het webinar werd live uitgezond<strong>en</strong> vanuit de<br />

Systemair fabriek in Waalwijk. C<strong>en</strong>traal stond<strong>en</strong> de unieke eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> van G<strong>en</strong>iox, zoals e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige installatie, uitstek<strong>en</strong>de thermische<br />

<strong>en</strong> akoestische prestaties <strong>en</strong> zeer lage lev<strong>en</strong>scycluskost<strong>en</strong>.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Systemair<br />

Michael Willemse, Sales Director Nederland, startte<br />

het webinar met e<strong>en</strong> korte introductie. Vervolg<strong>en</strong>s<br />

lichtte R&D-Manager Andy Bijmans de belangrijkste<br />

technische eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> van G<strong>en</strong>iox toe.<br />

“Bij de ontwikkeling zijn alle 23 R&D-teams van<br />

Systemair betrokk<strong>en</strong>”, vertelt hij. “Gezam<strong>en</strong>lijk hebb<strong>en</strong><br />

we klant- <strong>en</strong> fabriekseis<strong>en</strong> vertaald naar één<br />

platform, één techniek <strong>en</strong> één selectiesoftware.<br />

Maar ook naar één g<strong>en</strong>eratie luchtbehandelingsunits,<br />

die aan zeer hoge Eurov<strong>en</strong>t-klass<strong>en</strong> voldoet.<br />

Dankzij de montage van e<strong>en</strong> 60 mm dik paneel<br />

met ste<strong>en</strong>wol isolatie beschikt G<strong>en</strong>iox bijvoorbeeld<br />

over e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de thermische isolatieklasse (T2).<br />

Bijzonder is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> de koudebrugweerstand<br />

(TB2), die wordt bereikt door de binn<strong>en</strong>- <strong>en</strong> buit<strong>en</strong>panel<strong>en</strong><br />

van de panel<strong>en</strong> <strong>en</strong> deur<strong>en</strong> thermisch<br />

te ontkoppel<strong>en</strong>. Ook zijn de deur<strong>en</strong> ev<strong>en</strong> dik uitgevoerd<br />

als de panel<strong>en</strong>. Hierdoor prester<strong>en</strong> zij niet<br />

alle<strong>en</strong> thermisch, maar ook akoestisch gelijk aan<br />

de rest van de omkasting. E<strong>en</strong> stevig <strong>en</strong> onderling<br />

verkoppeld frame resulteert in doorbuigingsklasse<br />

D1. De grotere panel<strong>en</strong> zijn intern versterkt met e<strong>en</strong><br />

polyester profiel, waardoor doorbuiging <strong>en</strong> thermische<br />

verliez<strong>en</strong> niet aan de orde zijn.”<br />

functies zich waar bevind<strong>en</strong>. “Ook zijn nummers<br />

toegevoegd op de sectie-eind<strong>en</strong>, die aangev<strong>en</strong><br />

in welke volgorde de secties op locatie geplaatst<br />

moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>”, aldus Bijmans. “Ditzelfde geldt<br />

voor de kanaaleind<strong>en</strong>. Het koppel<strong>en</strong> van de unitsecties<br />

gebeurt e<strong>en</strong>voudig middels klemprofiel<strong>en</strong>.”<br />

E<strong>en</strong> extra label geeft informatie over de CE-markering,<br />

het aantal <strong>en</strong> type filters, de aansluitspanning<br />

<strong>en</strong> de afzekerwaarde.<br />

Eig<strong>en</strong> besturingssysteem<br />

Bijmans besluit zijn pres<strong>en</strong>tatie met het Systemair<br />

Access besturingssysteem. Speciaal voor G<strong>en</strong>iox<br />

heeft Systemair namelijk e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> regeling<br />

<strong>en</strong> regelaar ontwikkeld, die in de unit zijn geïn-<br />

tegreerd. De regelaar is te b<strong>en</strong>ader<strong>en</strong> <strong>en</strong> aan te<br />

stur<strong>en</strong> via BACnet, Modbus <strong>en</strong>/of e<strong>en</strong> HTMLwebserver.<br />

Lokaal beheer is mogelijk via het NaviPad-bedi<strong>en</strong>ingspaneel.<br />

Ook kunn<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig<br />

s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> aan het systeem word<strong>en</strong> gekoppeld.<br />

Slimme selectiesoftware<br />

Accountmanager Marcel in ‘t Veld leidde de<br />

adviseurs <strong>en</strong> installateurs door de slimme selectiesoftware,<br />

waarmee e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> snel unitafmeting<strong>en</strong>,<br />

toevoer- <strong>en</strong> retourtemperatur<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

drukk<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ingevoerd. Ook kunn<strong>en</strong><br />

accessoires zoals e<strong>en</strong> verwarmings-/koelbatterij,<br />

plat<strong>en</strong>warmtewisselaar of toevoer-/afvoerunit<br />

word<strong>en</strong> toegevoegd, op basis waarvan de soft-<br />

Hoogwaardige afdichting<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> voor luchtdichtheidsklasse<br />

L1, aldus Bijmans. “Aan de buit<strong>en</strong>zijde<br />

van de units is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong> extra afdichting<br />

toegevoegd, die is mee-geëxtrudeerd op<br />

het kunststof profiel <strong>en</strong> stofophoping tuss<strong>en</strong> de<br />

panel<strong>en</strong> <strong>en</strong> stijl<strong>en</strong> voorkomt.” Ook belicht hij de<br />

Filter Bypass Lekkage (F9). “Want ook hier zijn de<br />

afdichting<strong>en</strong> geëxtrudeerd op het profiel, waardoor<br />

de afdichting meewerkt in de luchtrichting<br />

van de unit. Dit zorgt voor e<strong>en</strong> betere afdichting<br />

bij hogere drukk<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> uitkomst, omdat je bij<br />

betere filterklass<strong>en</strong> hogere drukvall<strong>en</strong> <strong>en</strong> dus e<strong>en</strong><br />

betere afdichting hebt.”<br />

Visuele vormgeving<br />

E<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>d punt gaat over de visuele vormgeving<br />

van G<strong>en</strong>iox. Grote pictogramm<strong>en</strong> illustrer<strong>en</strong> welke<br />

Het webinar werd live uitgezond<strong>en</strong> vanuit de Systemair fabriek in Waalwijk.<br />

106 | INSTALLATIEENBOUW.NL


C<strong>en</strong>traal stond<strong>en</strong> de unieke eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> van G<strong>en</strong>iox, zoals e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige installatie, uitstek<strong>en</strong>de thermische <strong>en</strong> akoestische prestaties <strong>en</strong> zeer lage lev<strong>en</strong>scycluskost<strong>en</strong>.<br />

ware e<strong>en</strong> basisunit sam<strong>en</strong>stelt. Deze unit kan<br />

vervolg<strong>en</strong>s word<strong>en</strong> uitgebreid met extra opties<br />

zoals e<strong>en</strong> elektrische batterij, andere filters <strong>en</strong>/<br />

of geïntegreerde dempers. Daarnaast kan het gew<strong>en</strong>ste<br />

aantal secties word<strong>en</strong> aangeklikt, waarna<br />

de software controleert of het ontwerp aan de ErPeis<strong>en</strong><br />

voldoet. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> met één druk op<br />

de knop alle technische informatie, AutoCAD- <strong>en</strong><br />

3D-tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> beschikbaar.<br />

Hygiëne-uitvoering<strong>en</strong><br />

Accountmanager Sjef Verbov<strong>en</strong> stond stil bij de<br />

hygiëne-uitvoering<strong>en</strong> van G<strong>en</strong>iox. In het selectieprogramma<br />

kunn<strong>en</strong> namelijk ook Eurov<strong>en</strong>t hygiëneklass<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> aangevinkt. Belangrijk in dit<br />

‘Gezam<strong>en</strong>lijk hebb<strong>en</strong> we klant- <strong>en</strong><br />

fabriekseis<strong>en</strong> vertaald naar één platform, één<br />

techniek <strong>en</strong> één selectiesoftware. Maar ook<br />

naar één g<strong>en</strong>eratie luchtbehandelingsunits,<br />

die aan zeer hoge Eurov<strong>en</strong>t-klass<strong>en</strong> voldoet’<br />

kader is de toegankelijkheid van de luchtbehandelingsunit,<br />

vertelt hij. “Immers: hoe meer deur<strong>en</strong>,<br />

hoe beter de unit geïnspecteerd <strong>en</strong> gereinigd kan<br />

word<strong>en</strong>.” De (geslot<strong>en</strong> celstructuur) afdichting<br />

van de deur<strong>en</strong> is zorgvuldig chemisch verbond<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong> ultravlakke bodem zorgt dat er ge<strong>en</strong> vuil<br />

kan achterblijv<strong>en</strong> in nad<strong>en</strong> <strong>en</strong> kier<strong>en</strong>. Ook zijn<br />

optionele kijk-/inspectiev<strong>en</strong>sters mogelijk. “Onder<br />

andere deze punt<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> geleid tot e<strong>en</strong> Eurov<strong>en</strong>t<br />

niveau 2 beoordeling.”<br />

Omkeerbare<br />

lucht/lucht-warmtepomp<br />

Optioneel kan G<strong>en</strong>iox word<strong>en</strong> uitgerust met e<strong>en</strong> geïntegreerde,<br />

omkeerbare lucht/lucht-warmtepomp,<br />

waarmee perfect aan de all-electric-ambities van<br />

veel relaties wordt voldaan. “De units met geïntegreerde<br />

warmtepomp word<strong>en</strong> altijd uitgevoerd met<br />

e<strong>en</strong> warmtewiel <strong>en</strong> sorptierotor, zodat in winter- <strong>en</strong><br />

zomerbedrijf vocht kan word<strong>en</strong> teruggewonn<strong>en</strong>”,<br />

aldus Verbov<strong>en</strong>. “De ontdooicyclus kan getemperd<br />

word<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> elektrische heater voor het warmtewiel<br />

in de luchttoevoer te plaats<strong>en</strong>. Hierdoor kan<br />

de unit altijd de juiste inblaastemperatuur lever<strong>en</strong>.<br />

Ook is het mogelijk om de elektrische heater voor<br />

het buit<strong>en</strong>luchtfilter plaats<strong>en</strong>. Zo blijv<strong>en</strong> de buit<strong>en</strong>luchtfilters<br />

altijd droog, wat resulteer in lage luchtweerstand<strong>en</strong>.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> wordt vervuiling vanuit de<br />

filters in de unit voorkom<strong>en</strong>.” Het koudemiddel van<br />

de warmtepomp is R-410A. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 107


G<strong>en</strong>iox units zijn<br />

#Hygi<strong>en</strong>icByDesign<br />

Systemair is de eerste grote fabrikant ter wereld die e<strong>en</strong> Eurov<strong>en</strong>t Certified Performance-optie aanbiedt<br />

voor “Hygi<strong>en</strong>ic Air Handling Units” (HAHU) voor alle G<strong>en</strong>iox-units.<br />

#Hygi<strong>en</strong>icByDesign betek<strong>en</strong>t voor u standaard brede deur<strong>en</strong> voor optimale toegang <strong>en</strong> inspectie,<br />

standaard gladde vloer<strong>en</strong> <strong>en</strong> wand<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong>voudige reiniging <strong>en</strong> standaard alle kunststoff<strong>en</strong> in de<br />

luchtbehandelingsunit conform de hoogste ISO846-eis<strong>en</strong> ter voorkoming van bacteriële groei.<br />

U hoeft er niet e<strong>en</strong>s om te vrag<strong>en</strong>, hygiëne is bij ons standaard!<br />

www.systemair.nl


TECHNISCHE GROOTHANDEL MET<br />

EEN MARKTBREED SUCCES<br />

Wasco mag je gerust e<strong>en</strong> begrip noem<strong>en</strong> voor iedere<strong>en</strong> die in de installatiebranche werkt. Het bedrijf beschikt als technische groothandel<br />

over 34 vestiging<strong>en</strong>, waar 500 uitstek<strong>en</strong>d onderlegde medewerkers de Nederlandse markt van groot tot klein bedi<strong>en</strong><strong>en</strong>. Bijvoorbeeld met<br />

zo’n 500.000 verschill<strong>en</strong>de product<strong>en</strong> op het gebied van verwarming, sanitair, onderdel<strong>en</strong>, airconditioning <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie. Daarnaast beschikt<br />

Wasco over e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> opleidingsinstituut (WasCollege), waar medewerkers van installatiebedrijv<strong>en</strong> én zzp’ers zich de nieuwste ontwikkeling<strong>en</strong><br />

binn<strong>en</strong> hun vakgebied eig<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> zelfs certificering<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> behal<strong>en</strong>.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Therminon<br />

Wasco mag je gerust e<strong>en</strong> begrip noem<strong>en</strong> voor iedere<strong>en</strong> die in de installatiebranche werkt.<br />

Ondanks de sterk toeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> omvang van Wasco<br />

is de manier waarop de groothandel in de markt<br />

staat, niet veranderd. “We adem<strong>en</strong> nog steeds de<br />

sfeer uit van e<strong>en</strong> familiebedrijf”, stelt Eric van d<strong>en</strong><br />

Berg met gepaste trots. “Elk van onze 34 vestiging<strong>en</strong><br />

doet lokaal zijn business <strong>en</strong> k<strong>en</strong>t zijn klant<strong>en</strong><br />

goed; dat geeft met name de installateur e<strong>en</strong> vertrouwd<br />

gevoel. Onze vestiging<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> als het<br />

ware e<strong>en</strong> clubhuis voor de installateur, waar de<br />

heerlijke bon<strong>en</strong>koffie altijd voor ze klaar staat.”<br />

Zelf trad Eric van d<strong>en</strong> Berg eind 2006 in di<strong>en</strong>st bij<br />

Wasco. “Ik heb in de loop der jar<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>de<br />

functies bekleed, variër<strong>en</strong>d van productmanager<br />

cv <strong>en</strong> e<strong>en</strong> functie op inkoop overall tot <strong>en</strong> met mijn<br />

huidige taak van productmanager Duurzaam.<br />

110 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Ondanks het feit dat Wasco e<strong>en</strong> private label heeft van zowel de stal<strong>en</strong> als composiet verdeler, is rec<strong>en</strong>t beslot<strong>en</strong> om Therminon composiet verdelers in het assortim<strong>en</strong>t<br />

op te nem<strong>en</strong>.<br />

Onze productgroep Duurzaam is zeer belangrijk<br />

geword<strong>en</strong> de afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong>. De <strong>en</strong>ergietransitie<br />

heeft daar natuurlijk alles mee te mak<strong>en</strong>.”<br />

Therminon composiet verdelers<br />

Eén van de leveranciers waarmee Wasco al jar<strong>en</strong><br />

zak<strong>en</strong> doet, is het in Bladel gevestigde Therminon,<br />

systeemfabrikant van onder andere innovatieve,<br />

duurzame <strong>en</strong> betrouwbare kunststof vloerverwarmingverdelers.<br />

“E<strong>en</strong> uitmunt<strong>en</strong>d product <strong>en</strong> zeer<br />

gewild in de installatiebranche”, weet Van d<strong>en</strong><br />

Berg uit ervaring. “Al bijna twintig jaar verkop<strong>en</strong><br />

we Therminon verdelers onder het private label<br />

Comfort Line aan installateurs. Echter zi<strong>en</strong> we de<br />

markt steeds sterker vrag<strong>en</strong> om composiet verdelers<br />

van het Therminon merk. Therminon wil op<br />

zijn beurt dichter bij de installateur staan voor on-<br />

der andere support <strong>en</strong> k<strong>en</strong>nisoverdracht. Ondanks<br />

het feit dat Wasco e<strong>en</strong> private label heeft van<br />

zowel de stal<strong>en</strong> als composiet verdeler, is rec<strong>en</strong>t<br />

beslot<strong>en</strong> om Therminon composiet verdelers in<br />

het assortim<strong>en</strong>t op te nem<strong>en</strong>. Hier ligt ons inzi<strong>en</strong>s<br />

duidelijk de toekomst, met het oog op lage temperatuur<br />

system<strong>en</strong> <strong>en</strong> koeling.”<br />

Landelijk uit voorraad geleverd<br />

Ook D<strong>en</strong>nis Dirks, directeur van Therminon, is<br />

<strong>en</strong>thousiast: “Wij zijn zeer gelukkig met het feit<br />

dat Wasco de composiet verdelers van Therminon<br />

sinds kort landelijk uit voorraad levert. Dat is<br />

voor iedere<strong>en</strong> goed nieuws: voor de installateurs<br />

in de eerste plaats, maar zeker ook voor Wasco<br />

<strong>en</strong> Therminon. Wij stell<strong>en</strong> vast dat Wasco<br />

veel vertrouw<strong>en</strong> heeft in Therminon <strong>en</strong> in de<br />

‘Alles begint<br />

<strong>en</strong> eindigt met<br />

vertrouw<strong>en</strong>’<br />

investering<strong>en</strong> die ons bedrijf doet in e<strong>en</strong> nóg hogere<br />

kwaliteit van onze product<strong>en</strong>. Zo invester<strong>en</strong> we fors<br />

om de significante voordel<strong>en</strong> van de composiet<br />

verdelers door onafhankelijke partij<strong>en</strong> te lat<strong>en</strong><br />

toets<strong>en</strong>.” Van d<strong>en</strong> Berg: “De composiet verdelers<br />

van Therminon zijn in alle opzicht<strong>en</strong> top. Wij do<strong>en</strong><br />

dan ook graag zak<strong>en</strong> met Therminon, dat net als<br />

wij e<strong>en</strong> onderneming is die doet wat ze belooft.<br />

Want alles begint <strong>en</strong> eindigt met vertrouw<strong>en</strong>.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 111


THEMA SOFTWARE<br />

CREËER MAXIMALE GRIP OP UW<br />

SERVICE- & ONDERHOUDSPROCESSEN:<br />

SNEL, EFFICIËNT EN<br />

VOLLEDIG DIGITAAL<br />

Op zoek naar ondersteuning voor prev<strong>en</strong>tief <strong>en</strong> correctief<br />

onderhoud? De module Service & Onderhoud binn<strong>en</strong> 4PS<br />

Construct garandeert e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige voortgangsbewaking<br />

<strong>en</strong> aansturing voor uw binn<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st. Krijg volledige controle<br />

over uw process<strong>en</strong> <strong>en</strong> communiceer real-time met uw<br />

buit<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st, klant<strong>en</strong>, onderaannemers én ket<strong>en</strong>partners, in<br />

diverse duidelijke digitale omgeving<strong>en</strong>. Zo houdt u uw informatiestrom<strong>en</strong><br />

overzichtelijk, word<strong>en</strong> onnodige fout<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

verwarring voorkom<strong>en</strong> én werkt u nog efficiënter <strong>en</strong> prettiger<br />

sam<strong>en</strong>.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld 4PS<br />

112 | INSTALLATIEENBOUW.NL


SOFTWARE THEMA<br />

“Digitalisering van het service- & onderhoudsproces<br />

draagt bij aan e<strong>en</strong> betere workflow, meer efficiëntie<br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong> hoger r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t”, aldus Tom Versluis,<br />

Business consultant bij 4PS. “Veel bedrijv<strong>en</strong>,<br />

ook in de installatietechniek, hebb<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong><br />

met flinke papierstrom<strong>en</strong>. Binn<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> moet<strong>en</strong><br />

dagelijks verschill<strong>en</strong>de afdeling<strong>en</strong> af om klantgegev<strong>en</strong>s,<br />

contract- <strong>en</strong> prijsafsprak<strong>en</strong>, planning<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

andere service- & onderhoudszak<strong>en</strong> te verzamel<strong>en</strong>.<br />

Dit kost tijd én zorgt voor ruis <strong>en</strong> faalkost<strong>en</strong>.<br />

In ons softwareprogramma staat alle informatie<br />

daarom overzichtelijk op één plek.”<br />

‘E<strong>en</strong> portaal, planning <strong>en</strong> app mak<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudige communicatie én sam<strong>en</strong>werking<br />

tuss<strong>en</strong> alle relevante partij<strong>en</strong> mogelijk’<br />

Tom Versluis, Business consultant bij 4PS.<br />

Eén integrale oplossing<br />

“Klant<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> bij 4PS keuze uit e<strong>en</strong> lokaal geïnstalleerd<br />

<strong>en</strong> modulair (on-premise) platform<br />

of e<strong>en</strong> cloudoplossing, waarin alle modules<br />

geïntegreerd zijn”, vertelt Salesmanager Floris<br />

Wilod Versprille. “E<strong>en</strong> portaal, planning <strong>en</strong> app<br />

mak<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige communicatie én sam<strong>en</strong>werking<br />

tuss<strong>en</strong> alle relevante partij<strong>en</strong> mogelijk.”<br />

Versluis: “C<strong>en</strong>traal voor het serviceproces<br />

staat de service- & onderhoudsmodule van 4PS<br />

Construct, waarin alle informatie wordt gebundeld.<br />

Van contractinformatie tot onderhouds-/<br />

storingsmelding<strong>en</strong> <strong>en</strong> planning. De module is<br />

gekoppeld aan e<strong>en</strong> online 4PS portaal. Vanaf<br />

de smartphone, tablet of pc kunn<strong>en</strong> opdrachtgevers<br />

e<strong>en</strong>voudig op het portaal inlogg<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

voor h<strong>en</strong> relevante informatie inzi<strong>en</strong>. Ook kunn<strong>en</strong><br />

hier ev<strong>en</strong>tuele onderhouds- <strong>en</strong> storingsmelding<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> aangemaakt. Op e<strong>en</strong> grafisch<br />

planboard wordt de planning voor eig<strong>en</strong> monteurs,<br />

onderaannemers <strong>en</strong> materieeldi<strong>en</strong>st<strong>en</strong><br />

gecontroleerd <strong>en</strong> – waar nodig – aangepast.<br />

Het planboard is gekoppeld aan de 4PS Buit<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st<br />

App, waar buit<strong>en</strong>di<strong>en</strong>stmedewerkers<br />

adres- <strong>en</strong> contactgegev<strong>en</strong>s, b<strong>en</strong>odigde material<strong>en</strong>,<br />

storings- of onderhoudsinformatie kunn<strong>en</strong><br />

raadpleg<strong>en</strong> <strong>en</strong> actuele statuss<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> del<strong>en</strong>.<br />

Daarnaast di<strong>en</strong>t deze app als digitale werkbon.<br />

Het portaal kan specifiek word<strong>en</strong> ingericht voor<br />

klant<strong>en</strong>, opdrachtgevers, onderaannemers of<br />

andere stakeholders.”<br />

Floris Wilod Versprille, Salesmanager bij 4PS.<br />

“Als het gaat om innovatie, dan richt 4PS haar<br />

pijl<strong>en</strong> op BIM <strong>en</strong> IoT”, aldus Wilod Versprille.<br />

“Ook wordt continu data uit de service- & onderhoudsstrom<strong>en</strong><br />

verzameld, op basis waarvan process<strong>en</strong><br />

geoptimaliseerd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.”<br />

Innovatieve ERP-software<br />

4PS ontwikkelt, implem<strong>en</strong>teert <strong>en</strong> onderhoudt<br />

e<strong>en</strong> innovatieve ERP-softwareoplossing voor de<br />

bouw, GWW/infra <strong>en</strong> installatietechniek, die<br />

alle bedrijfsprocess<strong>en</strong> <strong>en</strong> functionaliteit<strong>en</strong> op<br />

zowel projectniveau als tijd<strong>en</strong>s het service- &<br />

onderhoudsproces ondersteunt. 4PS Construct is<br />

gebaseerd op Microsoft Dynamics 365 Business<br />

C<strong>en</strong>tral <strong>en</strong> biedt oplossing<strong>en</strong> voor artikel- & voorraadbeheer,<br />

CRM, calculatie, projectmanagem<strong>en</strong>t,<br />

facturatie, service & onderhoud <strong>en</strong> meer. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 113


THEMA SOFTWARE<br />

IN EEN HANDOMDRAAI EEN MAAKBAAR, TRANSPORTEERBAAR EN EFFICIËNT VERWERKBAAR PRODUCT:<br />

PREFAB SETS IN REVIT DANKZIJ BIM CONSULTANCY<br />

Het prefabricer<strong>en</strong> van leidingwerk, meterkast<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere installatieonderdel<strong>en</strong> is niet nieuw, maar wel (kost<strong>en</strong>)efficiënter dan ooit tevor<strong>en</strong>.<br />

Onder andere omdat de kloof tuss<strong>en</strong> visueel ontwerp <strong>en</strong> fysiek project steeds kleiner wordt. “Om er zeker van te zijn dat de prefab elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

pass<strong>en</strong>, geld<strong>en</strong> nauwe tolerantiegr<strong>en</strong>z<strong>en</strong>”, wet<strong>en</strong> BIM-consultants Stefan Jans<strong>en</strong> <strong>en</strong> Laur<strong>en</strong>s Duijm van Trimble. “Actuele <strong>en</strong> betrouwbare<br />

productgegev<strong>en</strong>s zijn onontbeerlijk, waarin de Trimble MEP-cont<strong>en</strong>tbibliotheek perfect voorziet. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> biedt Trimble tal van software- <strong>en</strong><br />

hardware-oplossing<strong>en</strong> én aanvull<strong>en</strong>de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> om de ontwerpkwaliteit te verhog<strong>en</strong>, de communicatie te verbeter<strong>en</strong>, process<strong>en</strong> te versnell<strong>en</strong><br />

én tijd <strong>en</strong> (faal)kost<strong>en</strong> te beperk<strong>en</strong>.”​<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Trimble<br />

BIM-consultant Stefan Jans<strong>en</strong>.<br />

114 | INSTALLATIEENBOUW.NL


SOFTWARE THEMA<br />

Trimble is e<strong>en</strong> beursg<strong>en</strong>oteerde Amerikaanse ICTleverancier,<br />

met als doel om fysieke <strong>en</strong> digitale<br />

wereld<strong>en</strong> te verbind<strong>en</strong>. Met technologieën op het<br />

gebied van positionering, modellering, connectiviteit<br />

<strong>en</strong> data-analyse ondersteunt ze klant<strong>en</strong><br />

om hun productiviteit, kwaliteit, veiligheid én<br />

duurzaamheid te verbeter<strong>en</strong>. Trimble is actief<br />

in meer dan 150 land<strong>en</strong>, waaronder Nederland.<br />

Met de overname van Stabiplan in 2018, heeft<br />

ze haar marktaandeel in de Nederlandse Mechanical,<br />

Electrical & Plumbing (MEP) industrie flink<br />

vergroot. Onder andere door de toevoeging van<br />

Stabicad for Autocad, Stabicad LT <strong>en</strong> natuurlijk<br />

Stabicad for Revit.<br />

BIM-consultant Laur<strong>en</strong>s Duijm.<br />

‘We ondersteun<strong>en</strong> graag bij de opstart van<br />

e<strong>en</strong> project, maar ook bij procesmatige<br />

zak<strong>en</strong>. Bijvoorbeeld op het<br />

gebied van prefab’<br />

Van g<strong>en</strong>eriek naar (bedrijf)specifiek<br />

“Met Stabicad for Revit bied<strong>en</strong> wij e<strong>en</strong> krachtig<br />

<strong>en</strong> compleet softwarepakket voor de MEP-installateur”,<br />

aldus Jans<strong>en</strong>. “In de Revit template zijn<br />

alle werktuigbouwkundige <strong>en</strong> elektradisciplines<br />

standaard aanwezig, zodat elke MEP-installateur<br />

ermee kan werk<strong>en</strong>. Echter heeft niet iedere<strong>en</strong><br />

alle functionaliteit<strong>en</strong> ook nodig. Daarom pass<strong>en</strong><br />

wij de templates op maat aan, van g<strong>en</strong>eriek naar<br />

(bedrijf)specifiek. Hierbij wordt niet alle<strong>en</strong> de ontwerpafdeling<br />

betrokk<strong>en</strong>, maar ook de werkplaats:<br />

welke data is nodig om e<strong>en</strong> prefab ontwerp maakbaar<br />

te mak<strong>en</strong>?” Duijm: “Naast softwareontwikkelaar<br />

<strong>en</strong> softwareverkoper zijn wij dus ook softwareconsultant.<br />

We ondersteun<strong>en</strong> graag bij de opstart<br />

van e<strong>en</strong> project, maar ook bij procesmatige zak<strong>en</strong>.<br />

Bijvoorbeeld op het gebied van prefab. Ook organiser<strong>en</strong><br />

we regelmatig training<strong>en</strong> om klant<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>d<br />

én vertrouwd te mak<strong>en</strong> met onze software.<br />

Voorhe<strong>en</strong> ded<strong>en</strong> we dit klassikaal, maar dat is op<br />

dit mom<strong>en</strong>t helaas niet mogelijk. Met e<strong>en</strong> uitgebreid<br />

Virtual Instructor Led Training (VILT) programma<br />

zett<strong>en</strong> we de begeleiding daarom online<br />

voort. Persoonlijk, met individuele opdracht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

met constante feedback van onze trainers. Daarnaast<br />

bied<strong>en</strong> we diverse interessante E-learnings.”<br />

Prefab module<br />

Om hun prefab process<strong>en</strong> te optimaliser<strong>en</strong>, stapp<strong>en</strong><br />

steeds meer installateurs én produc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> over<br />

van AutoCAD naar Stabicad for Revit, merkt Duijm.<br />

“Niet verwonderlijk, want dankzij de Revit-software<br />

kan veel efficiënter én sneller word<strong>en</strong> gewerkt. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

beschik je direct over e<strong>en</strong> volledig BIMmodel.”<br />

Jans<strong>en</strong>: “Stabicad for Revit is ontwikkeld<br />

om e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> snel installaties te ontwerp<strong>en</strong>,<br />

beher<strong>en</strong> <strong>en</strong> controler<strong>en</strong>. In de software is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> prefab module opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, met handige<br />

tools voor het snel <strong>en</strong> goed aanmak<strong>en</strong> van prefab<br />

sets. Naast e<strong>en</strong> handmatige selectie kunn<strong>en</strong> klant<strong>en</strong><br />

gebruikmak<strong>en</strong> van zog<strong>en</strong>aamde model lines.<br />

Hierbij wordt e<strong>en</strong> raster over het installatiemodel<br />

geplaatst, met bijvoorbeeld de afmeting<strong>en</strong> van de<br />

vrachtwag<strong>en</strong>, op basis waarvan automatisch de<br />

juiste prefab maatvoering wordt bepaald. In de<br />

prefab setb<strong>en</strong>aming kunn<strong>en</strong> bijvoorbeeld kavelnummers<br />

of andere (bedrijf)specifieke codering<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> toegevoegd. Zo ontstaat tev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> transporteerbare<br />

én efficiënt verwerkbare prefab set.”<br />

Welke views <strong>en</strong> data zijn w<strong>en</strong>selijk?<br />

In navolging van de templates wordt ook de layout<br />

van de prefab-/werktek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> op maat door<br />

de Trimble-consultants aangepast. Welke views<br />

zijn w<strong>en</strong>selijk? Is het vooraanzicht van de prefab<br />

set voldo<strong>en</strong>de, of w<strong>en</strong>st m<strong>en</strong> ook e<strong>en</strong> zijaanzicht,<br />

bov<strong>en</strong>aanzicht <strong>en</strong>/of 3D-aanzicht? Inclusief of<br />

exclusief parameters, automatisch geg<strong>en</strong>ereerde<br />

materiaallijst<strong>en</strong> <strong>en</strong> annotaties? “Door hier in de<br />

voorfase over na te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> in één keer<br />

de prefab tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> van grote aantall<strong>en</strong> sets<br />

geg<strong>en</strong>ereerd word<strong>en</strong>”, aldus Duijm. “Van concept<br />

tot installatie biedt Stabicad voor Revit geïntegreerde<br />

berek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, Op<strong>en</strong>DATA BIM-cont<strong>en</strong>t<br />

<strong>en</strong> uitgebreide productiviteitstools die de modelleur<br />

ondersteun<strong>en</strong> bij het snel producer<strong>en</strong> van<br />

het hoogste detailniveau in het 3D-ontwerp.”<br />

Op dit mom<strong>en</strong>t is Duijm onder andere betrokk<strong>en</strong><br />

bij de procesoptimalisatie van Post Luchtkanal<strong>en</strong><br />

in Rosmal<strong>en</strong>. De produc<strong>en</strong>t van luchtkanal<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> app<strong>en</strong>dages krijgt vaak installatieontwerp<strong>en</strong><br />

aangeleverd, die in eig<strong>en</strong> beheer word<strong>en</strong> omgezet<br />

naar maakbare prefab product<strong>en</strong>. Voorhe<strong>en</strong><br />

gebeurde dit in AutoCAD, maar nu steeds<br />

meer klant<strong>en</strong> overstapp<strong>en</strong> naar Revit gaat Post<br />

Luchtkanal<strong>en</strong> hier graag in mee. “Dankzij de<br />

uitgebreide functionaliteit<strong>en</strong> van Stabicad for<br />

Revit kunn<strong>en</strong> alle prefab ontwerp<strong>en</strong> – ook vanuit<br />

Stabicad for Autocad – voortaan e<strong>en</strong>voudig in<br />

Revit word<strong>en</strong> uitgewerkt. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kan direct<br />

de juiste output voor de werkplaats geg<strong>en</strong>ereerd<br />

word<strong>en</strong>”, vertelt hij. “Op dit mom<strong>en</strong>t word<strong>en</strong> hiervoor<br />

de template <strong>en</strong> e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> maatbibliotheek<br />

ingericht. Daarnaast wordt het complete werkproces<br />

gedocum<strong>en</strong>teerd <strong>en</strong> zichtbaar gemaakt<br />

in handige instructievideo’s, zodat ook toekomstige<br />

medewerkers snel vertrouwd rak<strong>en</strong> met de<br />

nieuwe process<strong>en</strong>.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 115


Beheer uw BIM project<strong>en</strong> digitaal<br />

Met Stabicad ontwerpt, berek<strong>en</strong>t <strong>en</strong> beheert u BIM project<strong>en</strong>. Is de<br />

cont<strong>en</strong>t op orde? Trimble Connect maakt het mogelijk om vanaf elke<br />

locatie <strong>en</strong> op elk mom<strong>en</strong>t relevante <strong>en</strong> actuele projectgegev<strong>en</strong>s te<br />

analyser<strong>en</strong>, beher<strong>en</strong> <strong>en</strong> te del<strong>en</strong>. Zo wordt e<strong>en</strong> betere besluitvorming<br />

mogelijk <strong>en</strong> neemt de productiviteit in alle projectfas<strong>en</strong> toe.<br />

Ontdek wat u kunt do<strong>en</strong> met Trimble Connect!<br />

mep.trimble.com/nl/products/trimble-connect<br />

Trimble Connect


BRENG BUITEN BINNEN<br />

WIST JE DAT...<br />

je 90% van de<br />

tijd binn<strong>en</strong> 4 mur<strong>en</strong><br />

doorbr<strong>en</strong>gt?<br />

We inspire at www.duco.eu


BRENG BUITEN<br />

BINNEN<br />

We br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> zo’n 90% van onze tijd binn<strong>en</strong>shuis door. Iedere<strong>en</strong> zou<br />

dus thuis, op het werk of op school moet<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van<br />

de voordel<strong>en</strong> van verse buit<strong>en</strong>lucht. Natuurlijke v<strong>en</strong>tilatie zorgt<br />

ervoor dat frisse buit<strong>en</strong>lucht via de gevel naar binn<strong>en</strong> komt, want<br />

de kortste weg is de meest gezonde: br<strong>en</strong>g buit<strong>en</strong> binn<strong>en</strong>.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld DUCO<br />

118 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Het is belangrijk dat we allemaal nad<strong>en</strong>k<strong>en</strong> hoe<br />

we ons indoor lev<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> verbeter<strong>en</strong>. Of je<br />

nu particulier, architect of installateur b<strong>en</strong>t, we<br />

drag<strong>en</strong> allemaal e<strong>en</strong> verantwoordelijkheid om<br />

e<strong>en</strong> gezond binn<strong>en</strong>klimaat te creër<strong>en</strong>. Het afgelop<strong>en</strong><br />

jaar bleek het belang van goed gev<strong>en</strong>tileerde<br />

ruimtes cruciaal in de strijd teg<strong>en</strong> het<br />

coronavirus. Zeker nu we met z’n all<strong>en</strong> meer tijd<br />

binn<strong>en</strong> doorbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.<br />

Gezond v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> met systeem C of D<br />

Hoe kan verluchting het best aangepakt word<strong>en</strong>?<br />

“Wat telt, is verse lucht rechtstreeks van<br />

buit<strong>en</strong> naar binn<strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> want daarmee<br />

verdun je de conc<strong>en</strong>tratie van vervuilde stoff<strong>en</strong>.<br />

De verse lucht die voortkomt uit e<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatiesysteem<br />

C wordt vaak beter onthaald door<br />

het m<strong>en</strong>selijk lichaam. Hoe dat komt, is puur<br />

psychologisch”, weet Davy Sallaerts, Product<br />

Manager bij DUCO. “Frisse lucht die via kanal<strong>en</strong><br />

de leefruimtes bereikt, kan anders ervar<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> dan lucht die via de raamroosters binn<strong>en</strong>komt.<br />

Frisse lucht via roosters is compacter.<br />

Daardoor bevat de lucht meer e<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> zuurstof<br />

<strong>en</strong> reageert het m<strong>en</strong>selijk lichaam beter op<br />

frisse dan op voorverwarmde lucht zoals bij e<strong>en</strong><br />

systeem D. De kwaliteit van de aanvoerlucht bij<br />

balansv<strong>en</strong>tilatie (systeem D) is echter minst<strong>en</strong>s<br />

gelijkwaardig. Belangrijk is dat er continu gev<strong>en</strong>tileerd<br />

wordt, dus 24 op 7, ook wanneer er<br />

zich niemand in de ruimte bevindt.”<br />

CO 2<br />

met<strong>en</strong> is wet<strong>en</strong><br />

Maar hoe weet je nu dat er g<strong>en</strong>oeg verse lucht<br />

toegevoerd wordt? E<strong>en</strong> handige maatstaf is de<br />

conc<strong>en</strong>tratie CO 2<br />

in de lucht. Die conc<strong>en</strong>tratie<br />

moet onder de 800 ppm ligg<strong>en</strong> <strong>en</strong> kun je makkelijk<br />

met<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> CO 2<br />

-meter. Door het toepass<strong>en</strong><br />

van e<strong>en</strong> vraaggestuurd v<strong>en</strong>tilatiesysteem<br />

wordt het binn<strong>en</strong>klimaat aanzi<strong>en</strong>lijk beter. De<br />

kwaliteit van de lucht wordt dan constant in de<br />

gat<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> door middel van s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong>. Bij te<br />

hoge conc<strong>en</strong>traties vocht <strong>en</strong> CO 2<br />

wordt de lucht<br />

automatisch ververst.<br />

“Hoe we bij DUCO die CO 2<br />

-conc<strong>en</strong>tratie met<strong>en</strong>?<br />

Simpel, met boxs<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> <strong>en</strong> stijlvolle ruimtes<strong>en</strong>sor<strong>en</strong><br />

in wit <strong>en</strong> zwart", vertelt Sallaerts. “De<br />

ruimtes<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> communicer<strong>en</strong> draadloos met<br />

de c<strong>en</strong>trale v<strong>en</strong>tilatie-unit zodat het afvoerdebiet<br />

automatisch gereguleerd wordt. Ruimtes<br />

met e<strong>en</strong> hogere bezetting word<strong>en</strong> meer gev<strong>en</strong>tileerd.”<br />

DUCO‘s slimme vraagsturing levert<br />

tot 40% minder verbruik op verwarming op.<br />

De meerinvestering van vraaggestuurd v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong><br />

t<strong>en</strong> opzichte van c<strong>en</strong>traal v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> laat<br />

zich hierdoor in ongeveer drie jaar terugverdi<strong>en</strong><strong>en</strong>.<br />

“Door deze slimme vraagsturing gaan<br />

‘Of je nu particulier,<br />

architect of<br />

installateur b<strong>en</strong>t, we<br />

drag<strong>en</strong> allemaal e<strong>en</strong><br />

verantwoordelijkheid<br />

om e<strong>en</strong> gezond<br />

binn<strong>en</strong>klimaat te<br />

creër<strong>en</strong>’<br />

de Tronic-roosters automatisch op<strong>en</strong> <strong>en</strong> dicht.<br />

V<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> gebeurt <strong>en</strong>kel waar <strong>en</strong> wanneer nodig<br />

<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> volledig geruisloos. Comfort<br />

gegarandeerd dus!”<br />

V<strong>en</strong>tileer 24 uur per dag<br />

Het is belangrijk dat e<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatiesysteem<br />

nooit uitgeschakeld wordt. Ook als er maar<br />

weinig m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> ruimte aanwezig zijn <strong>en</strong><br />

de CO 2<br />

-conc<strong>en</strong>tratie onder de 800 ppm ligt,<br />

kunn<strong>en</strong> er nog schadelijke luchtpartikels, zoals<br />

het coronavirus, in de lucht aanwezig zijn.<br />

Het is dus belangrijk om te blijv<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>.<br />

Slaap op beide or<strong>en</strong><br />

Luidruchtige v<strong>en</strong>tilatiesystem<strong>en</strong> behor<strong>en</strong> bij<br />

DUCO tot het verled<strong>en</strong>. Met e<strong>en</strong>der welke Duco-<br />

Box slaap je op beide or<strong>en</strong>. De DucoBox Sil<strong>en</strong>t<br />

heeft e<strong>en</strong> minimaal geluidsvermog<strong>en</strong> van minder<br />

dan 27 dB in leefzones. Bij dit type is er bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

keuze tuss<strong>en</strong> <strong>en</strong>erzijds de boxs<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> of<br />

ruimtes<strong>en</strong>sor<strong>en</strong>, allebei op basis van CO 2<br />

- <strong>en</strong>/of<br />

vochtmeting<strong>en</strong>. De DucoBox Energy Premium is<br />

bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> de stilste WTW-unit in de markt met<br />

e<strong>en</strong> geluidsvermog<strong>en</strong> van 55 dB bij 325 m 3 /u.<br />

BENG-proof<br />

Sinds januari 2<strong>02</strong>1 werd<strong>en</strong> ‘BENG-woning<strong>en</strong>’<br />

de norm. Zo’n BENG-woning verbruikt zo weinig<br />

mogelijk <strong>en</strong>ergie voor v<strong>en</strong>tilatie, koeling <strong>en</strong><br />

sanitair warm water. Met het complete gamma<br />

intellig<strong>en</strong>te v<strong>en</strong>tilatieroosters <strong>en</strong> het DucoTronic<br />

System, e<strong>en</strong> vraaggestuurd natuurlijk v<strong>en</strong>tilatiesysteem,<br />

behaalt DUCO de laagste reductiefactor<br />

in de markt. De elektronisch gestuurde<br />

Tronic-roosters word<strong>en</strong> gekoppeld aan het DucoTronic<br />

System. Het v<strong>en</strong>tilatierooster op<strong>en</strong>t<br />

<strong>en</strong> sluit automatisch op basis van CO 2<br />

- <strong>en</strong> temperatuurmeting<strong>en</strong>.<br />

Deze slimme vraagsturing<br />

zorgt voor e<strong>en</strong> optimaal comfort <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinige<br />

werking van het v<strong>en</strong>tilatiesysteem. Ook de<br />

DUCO D-system<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> hieraan tegemoet. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 119


NIEUW: UNIEKE DOORVOERCONNECTOR MET BEDIENINGSHENDEL<br />

NU OOK GELEIDERS VERBINDEN IN<br />

DE DOORGAANDE RICHTING, ZONDER GEREEDSCHAP<br />

Naast het e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> snel verbind<strong>en</strong> van massieve <strong>en</strong> flexibele geleiders is in de markt grote behoefte aan doorvoerconnector<strong>en</strong>, waarmee<br />

ook aansluiting<strong>en</strong> in de doorgaande richting gemaakt kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. WAGO speelt hierop in met e<strong>en</strong> nieuwe doorvoerconnector met bedi<strong>en</strong>ingsh<strong>en</strong>del,<br />

die e<strong>en</strong> doordachte <strong>en</strong> geavanceerde l<strong>en</strong>gteaansluiting van alle soort<strong>en</strong> geleiders van 0,2 tot 4 mm² garandeert. De doorvoerconnector<br />

uit de 221-serie is ongek<strong>en</strong>d e<strong>en</strong>voudig, snel <strong>en</strong> veilig én vanaf nu te bestell<strong>en</strong> bij de bek<strong>en</strong>de groothandels.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld WAGO<br />

In 2003 veroverde WAGO de installatiemarkt al met de innovatieve 222-serie<br />

lasklemm<strong>en</strong> met oranje bedi<strong>en</strong>ingsh<strong>en</strong>deltjes, die in 2015 is doorontwikkeld<br />

naar de compactere 221-serie. “Met beide series bied<strong>en</strong> wij e<strong>en</strong> oplossing<br />

voor de veel gebruikte kroonste<strong>en</strong>tjes”, vertelt Harm van der Mol<strong>en</strong>, Salesmanager<br />

<strong>Installatie</strong>techniek <strong>en</strong> Groothandel bij WAGO. “Onder andere dankzij<br />

de e<strong>en</strong>voudige, snelle <strong>en</strong> betrouwbare montage én de veelzijdige toepassing<br />

bleek de 221-serie verbindingsklem al snel e<strong>en</strong> gat in de markt.”<br />

Unieke h<strong>en</strong>deltechnologie<br />

Dankzij e<strong>en</strong> unieke h<strong>en</strong>deltechnologie kunn<strong>en</strong> namelijk alle soort<strong>en</strong> geleiders<br />

zonder gereedschap word<strong>en</strong> aangeslot<strong>en</strong>, terwijl te all<strong>en</strong> tijde e<strong>en</strong> veilige <strong>en</strong><br />

betrouwbare aansluiting wordt geborgd, b<strong>en</strong>adrukt hij. “Het gebruik is heel<br />

‘Deze e<strong>en</strong>voud is e<strong>en</strong> uitkomst<br />

voor installer<strong>en</strong>d Nederland’<br />

e<strong>en</strong>voudig. Installateurs kunn<strong>en</strong> simpelweg met hun duim of vinger de h<strong>en</strong>del<br />

van de klem omhoog zett<strong>en</strong> <strong>en</strong> daarmee de veerklem op<strong>en</strong><strong>en</strong>. Vervolg<strong>en</strong>s<br />

hebb<strong>en</strong> zij beide hand<strong>en</strong> beschikbaar om de gew<strong>en</strong>ste geleider in de klem<br />

te stek<strong>en</strong>, waarna het alle<strong>en</strong> nog e<strong>en</strong> kwestie is van de h<strong>en</strong>del sluit<strong>en</strong>. Deze<br />

e<strong>en</strong>voud is e<strong>en</strong> uitkomst voor installer<strong>en</strong>d Nederland.” Het losmak<strong>en</strong> van de<br />

geleiders is overig<strong>en</strong>s net zo e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> e<strong>en</strong> kwestie van h<strong>en</strong>del op<strong>en</strong><strong>en</strong>,<br />

geleider eruit trekk<strong>en</strong> <strong>en</strong> h<strong>en</strong>del sluit<strong>en</strong>, aldus Van der Mol<strong>en</strong>.<br />

120 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


Indi<strong>en</strong> meerpolig e<strong>en</strong> vereiste is, dan bied<strong>en</strong> extra adapters de mogelijkheid voor<br />

e<strong>en</strong> modulaire <strong>en</strong> flexibele opbouw met tot wel 5 lasklemm<strong>en</strong> in één adapter.<br />

In basis is de doorvoerconnector uit de 221-serie geschikt voor álle situaties<br />

waarin geleiders in de l<strong>en</strong>gterichting verbond<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

Ook voor l<strong>en</strong>gte-aansluiting<strong>en</strong><br />

Omdat de 221-serie verbindingsklem ook b<strong>en</strong>ut kan word<strong>en</strong> voor flexibele<br />

geleiders, d<strong>en</strong>k aan de bekabeling<strong>en</strong> van verlichtingsbronn<strong>en</strong>, werd WAGO al<br />

snel gevraagd om ook e<strong>en</strong> doorvoerconnector te lancer<strong>en</strong> voor aansluiting<strong>en</strong><br />

in de l<strong>en</strong>gterichting. “Dit heeft geleid tot de introductie van onze nieuwe,<br />

unieke doorvoerconnector”, aldus Van der Mol<strong>en</strong>. “In basis is de doorvoerconnector<br />

uit de 221-serie geschikt voor álle situaties waarin geleiders in<br />

de l<strong>en</strong>gterichting verbond<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. D<strong>en</strong>k hierbij niet alle<strong>en</strong> aan<br />

laboratorium- <strong>en</strong> testopstelling<strong>en</strong>, productietestveld<strong>en</strong> <strong>en</strong> de aansluiting van<br />

verlichtingsarmatur<strong>en</strong>, maar ook aan de verl<strong>en</strong>ging van bijvoorbeeld luidsprekerkabels.<br />

De 221-serie doorvoerconnector is met recht e<strong>en</strong> elektrische alleskunner,<br />

die tal van nieuwe mogelijkhed<strong>en</strong> biedt. Bijvoorbeeld als het gaat om<br />

installatietoepassing<strong>en</strong> met beperkt beschikbare ruimte.”<br />

Gegarandeerd veilig contact<br />

Met de doorvoerconnector uit de 221-serie kunn<strong>en</strong> installateurs profiter<strong>en</strong><br />

van álle bek<strong>en</strong>de voordel<strong>en</strong> van de bestaande connector<strong>en</strong>, zoals de<br />

vertrouwde veerklemtechniek <strong>en</strong> de compacte, transparante behuizing.<br />

“Daarnaast is de doorvoerconnector onderhoudsvrij gecertificeerd door e<strong>en</strong><br />

onafhankelijke instantie, waarmee de kwaliteit van de connector wordt<br />

geborgd <strong>en</strong> waarmee klant<strong>en</strong> maximaal word<strong>en</strong> ontzorgd”, aldus Van der<br />

Mol<strong>en</strong>. “Wanneer de klemverbinding e<strong>en</strong>maal is gemaakt, dan hoev<strong>en</strong> installateurs<br />

er niet meer naar om te kijk<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong> meerpolig e<strong>en</strong> vereiste is,<br />

dan bied<strong>en</strong> extra adapters bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> de mogelijkheid voor e<strong>en</strong> modulaire<br />

<strong>en</strong> flexibele opbouw met tot wel 5 lasklemm<strong>en</strong> in één adapter. Ook e<strong>en</strong><br />

uitbreiding met meerdere adapters behoort tot de mogelijkhed<strong>en</strong>, waarmee<br />

we voor iedere installatievraag e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de oplossing bied<strong>en</strong>.” ❚<br />

De WAGO doorvoerconnector uit de serie 221 met bedi<strong>en</strong>ingsh<strong>en</strong>del voor<br />

aansluiting in doorgaande richting: e<strong>en</strong> doordachte <strong>en</strong> geavanceerde aansluiting<br />

voor alle soort<strong>en</strong> geleiders van 0,2 tot 4 mm².<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 121


NIEUW!<br />

PRODUCT-<br />

BROCHURE<br />

Onze nieuwe productbrochure is<br />

uit! Wilt u de brochure persoonlijk<br />

ontvang<strong>en</strong> om rustig het assortim<strong>en</strong>t<br />

door te lez<strong>en</strong>? Dat kan! Scan de QR<br />

code <strong>en</strong> vraag hem aan. U ontvangt de<br />

brochure dan per post toegestuurd.<br />

VERKRIJGBAAR BIJ O.A.<br />

ENLIGHTEN YOUR WORLD


SAMEN KLAAR VOOR DE MARKT VAN MORGEN<br />

Met name door snel voortschrijd<strong>en</strong>de technologieën vervag<strong>en</strong> gr<strong>en</strong>z<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontstaat één grote marktplaats. E<strong>en</strong> marktplaats die geregeerd<br />

wordt door innovaties <strong>en</strong> big data, waar alles <strong>en</strong> iedere<strong>en</strong> met elkaar in verbinding staat <strong>en</strong> waar del<strong>en</strong>, participer<strong>en</strong> <strong>en</strong> interactie de sleutel<br />

tot succes vorm<strong>en</strong>. K<strong>en</strong>nis- <strong>en</strong> handelsplatform Jarola Group draagt hier graag aan bij door k<strong>en</strong>nis te del<strong>en</strong> <strong>en</strong> vraag <strong>en</strong> aanbod te verbind<strong>en</strong>.<br />

Hierbij wordt niet gefocust op snelle transacties maar op lange termijn relaties, waarbij iedere partner zijn eig<strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> ervaring inbr<strong>en</strong>gt.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Jarola Group<br />

Het succesverhaal van de Jarola Group start in<br />

1972, op het mom<strong>en</strong>t dat Jan de Wilde achter<br />

zijn woning in De Driehoek (Omm<strong>en</strong>) Wildkamp<br />

opricht. Op dat mom<strong>en</strong>t kon hij niet vermoed<strong>en</strong><br />

dat de firma in buiz<strong>en</strong>, hulpstukk<strong>en</strong> <strong>en</strong> bronfilters<br />

zou uitgroei<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> dynamische technische<br />

groothandel met 45 vestiging<strong>en</strong> voor de<br />

vakman én handige particulier, waar nog altijd<br />

de sfeer van e<strong>en</strong> familiebedrijf heerst. Het blijv<strong>en</strong>de<br />

succes is mede te dank<strong>en</strong> aan de werkwijze,<br />

waarin lange termijn sam<strong>en</strong>werking<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

communicatie met partners c<strong>en</strong>traal staan. E<strong>en</strong><br />

werkwijze die tev<strong>en</strong>s het vertrekpunt is van de<br />

Jarola Group. In 1999 draagt Jan zijn bedrijf over<br />

aan de volg<strong>en</strong>de g<strong>en</strong>eratie, zijn zoon Gert-Jan de<br />

Wilde. Onder hem ontwikkelt zich e<strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis- <strong>en</strong><br />

handelsplatform voor de technische markt, die<br />

hij vernoemt naar zijn kinder<strong>en</strong> Jarno, Robin <strong>en</strong><br />

Laura. Sinds twee jaar staat met Jarno <strong>en</strong> Robin<br />

de tweede én derde g<strong>en</strong>eratie sam<strong>en</strong> aan het roer<br />

van het bedrijf.<br />

Jarola Sales biedt e<strong>en</strong> uitgebreid assortim<strong>en</strong>t A-kwaliteit product<strong>en</strong> op het gebied van water, elektra <strong>en</strong> lucht.<br />

124 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


Toegevoegde waarde<br />

Onder de paraplu van de Jarola Group zijn meerdere<br />

verkoopformules <strong>en</strong> concept<strong>en</strong> ontwikkeld,<br />

waaronder Wildkamp, Jarola Sales, ADURO Technologies<br />

<strong>en</strong> Rawinso. “Dankzij deze formules kunn<strong>en</strong><br />

niet alle<strong>en</strong> aannemers, installateurs <strong>en</strong> particulier<strong>en</strong>,<br />

maar ook retail, e-tail <strong>en</strong> industrie op<br />

maat word<strong>en</strong> bedi<strong>en</strong>d”, aldus Strategy <strong>en</strong> Innovation<br />

Manager Robin de Wilde. “We zijn gespecialiseerd<br />

in de productgroep<strong>en</strong> water, elektra <strong>en</strong> lucht<br />

<strong>en</strong> kop<strong>en</strong> onze technische product<strong>en</strong> in bij meer<br />

dan 300 partners wereldwijd. Vervolg<strong>en</strong>s voeg<strong>en</strong><br />

we hier onze uitgebreide product-, toepassings- <strong>en</strong><br />

marktk<strong>en</strong>nis aan toe. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zijn marktpartij<strong>en</strong><br />

verzekerd van e<strong>en</strong> uitgebreide knowhow in<br />

distributie <strong>en</strong> logistiek, de kracht van e<strong>en</strong> geolied<br />

distributieplatform (zowel fysiek als online) <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

full-service marketingorganisatie. Hierdoor zijn<br />

we in staat om steeds de beste deals te mak<strong>en</strong>,<br />

voor alle betrokk<strong>en</strong> partij<strong>en</strong>. Onze ambitie is om<br />

duurzame verbinding<strong>en</strong> tot stand te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> met<br />

én tuss<strong>en</strong> marktpartij<strong>en</strong> die elkaar kunn<strong>en</strong> versterk<strong>en</strong>.<br />

Daarvoor kijk<strong>en</strong> we naar de totale ket<strong>en</strong>,<br />

van produc<strong>en</strong>t tot tuss<strong>en</strong>handel <strong>en</strong> verwerker.”<br />

Optimale kruisbestuiving<br />

Wildkamp, Jarola Sales, ADURO Technologies <strong>en</strong><br />

Rawinso hebb<strong>en</strong> ieder hun eig<strong>en</strong> klantgroep<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

marktb<strong>en</strong>adering. Schouder aan schouder bied<strong>en</strong><br />

zij e<strong>en</strong> totaalaanbod met e<strong>en</strong> unieke toegevoegde<br />

waarde: k<strong>en</strong>nis. “Doordat we de volledige markt<br />

bedi<strong>en</strong><strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> we klant<strong>en</strong> breed <strong>en</strong> compleet<br />

ondersteun<strong>en</strong>”, b<strong>en</strong>adrukt Operationeel Directeur<br />

Gerard Nijlant. “Ongeacht of het gaat om productadvies,<br />

verlichtings- of bereg<strong>en</strong>ingsplann<strong>en</strong>,<br />

inkoopondersteuning, voorraadplanning of marketing<br />

<strong>en</strong> communicatie: op ons hoofdkantoor in<br />

Lutt<strong>en</strong> zijn al onze ondersteun<strong>en</strong>de di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> efficiënt<br />

geclusterd. Hierdoor kunn<strong>en</strong> relaties profiter<strong>en</strong><br />

van k<strong>en</strong>nis-, schaal- én logistieke voordel<strong>en</strong>.”<br />

Robin de Wilde, Strategy & Innovation Manager bij Jarola Group.<br />

‘Doordat we de volledige markt bedi<strong>en</strong><strong>en</strong>,<br />

kunn<strong>en</strong> we klant<strong>en</strong> breed <strong>en</strong> compleet<br />

ondersteun<strong>en</strong>’<br />

Advies <strong>en</strong> maatwerk<br />

voor de vakman <strong>en</strong> particulier<br />

Het assortim<strong>en</strong>t van Wildkamp is inmiddels uitgebreid<br />

van buiz<strong>en</strong>, hulpstukk<strong>en</strong> <strong>en</strong> bronfilters tot<br />

e<strong>en</strong> volwaardig programma met > 100.000 kwaliteitsartikel<strong>en</strong><br />

die direct uit voorraad leverbaar zijn.<br />

Behalve als groothandel voor technische product<strong>en</strong><br />

manifesteert het bedrijf zich nadrukkelijk als<br />

businesspartner én innovator. Buis- <strong>en</strong> afgeleide<br />

product<strong>en</strong> word<strong>en</strong> in eig<strong>en</strong> huis <strong>en</strong> exact op klantspecificatie<br />

aangepast.<br />

Altijd op zoek naar verbinding<br />

Jarola Sales is e<strong>en</strong> handel- <strong>en</strong> serviceorganisatie<br />

met e<strong>en</strong> uitgebreid assortim<strong>en</strong>t A-kwaliteit product<strong>en</strong><br />

op het gebied van water, elektra <strong>en</strong> lucht. “Onze<br />

kracht schuilt vooral in service <strong>en</strong> ondersteuning”,<br />

aldus Nijlant. “We zett<strong>en</strong> de k<strong>en</strong>nis van onze technische<br />

productspecialist<strong>en</strong> breed in <strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong><br />

data <strong>en</strong> ervaring om slimme oplossing<strong>en</strong> op maat<br />

te bied<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zijn we logistiek sterk. Van<br />

verkoopverbetering tot aan procesoptimalisatie:<br />

sam<strong>en</strong> met klant<strong>en</strong>, groothandels, retail- <strong>en</strong> e-tailorganisaties<br />

én de maakindustrie kijk<strong>en</strong> we continu<br />

naar waar we de business kunn<strong>en</strong> versterk<strong>en</strong>.”<br />

Artist impression van de derde (<strong>en</strong> laatste) fase van het Jarola distributiec<strong>en</strong>trum in Coevord<strong>en</strong>.<br />

Verlichting in optima forma<br />

ADURO Technologies bedi<strong>en</strong>t de markt met twee<br />

productmerk<strong>en</strong>: Adurolight <strong>en</strong> AduroSmart. Waar<br />

Adurolight hoogwaardige LED-verlichting levert ›<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 125


Artist impression van de eerste fase van de nieuwbouw van het Jarola distributiec<strong>en</strong>trum in Coevord<strong>en</strong>.<br />

voor elke leef- <strong>en</strong> werkomgeving, focust<br />

AduroSmart op Smart Home oplossing<strong>en</strong>. Van<br />

slimme armatur<strong>en</strong> tot beveiligingsproduct<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

van s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> tot slimme schakelaars. “Adurolight<br />

is het verl<strong>en</strong>gstuk van e<strong>en</strong> Chinese produc<strong>en</strong>t”,<br />

vertelt Nijlant. “Op basis van de tr<strong>en</strong>ds <strong>en</strong> behoeft<strong>en</strong><br />

die we in de markt signaler<strong>en</strong>, ontwikkel<strong>en</strong><br />

we sam<strong>en</strong> nieuwe <strong>en</strong> innovatieve product<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />

mooi voorbeeld hiervan is Titan; e<strong>en</strong> LED lichtlijnsysteem<br />

met e<strong>en</strong> licht aluminium frame <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

tweeschroefs installatiesysteem die e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige<br />

én snelle montage garander<strong>en</strong>. Ook bied<strong>en</strong><br />

we diverse Human C<strong>en</strong>tric Lighting oplossing<strong>en</strong>,<br />

die ook op kleinere schaal toepasbaar zijn <strong>en</strong><br />

die volledig zijn afgestemd op het bioritme van<br />

de m<strong>en</strong>s.”<br />

Slim gebruik van reg<strong>en</strong>water<br />

E<strong>en</strong> nieuw <strong>en</strong> slim concept van de Jarola Group is<br />

Rawinso; e<strong>en</strong> combinatie van k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> product<strong>en</strong><br />

voor het slim afkoppel<strong>en</strong>, infiltrer<strong>en</strong> <strong>en</strong> hergebruik<strong>en</strong><br />

van reg<strong>en</strong>water. “In steeds meer Nederlandse<br />

geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong> én burgers<br />

zelf hemelwater opvang<strong>en</strong> of infiltrer<strong>en</strong>, om het<br />

riool bij hevige reg<strong>en</strong>val te ontlast<strong>en</strong>”, weet De<br />

Wilde. “In de markt zijn tal van losse product<strong>en</strong><br />

verkrijgbaar die hierop inspel<strong>en</strong>. Specifieke k<strong>en</strong>nis<br />

<strong>en</strong> kant-<strong>en</strong>-klare oplossing<strong>en</strong> zijn echter schaars.<br />

Jarola speelt hier graag op in. Met Rawinso slaan<br />

we e<strong>en</strong> brug tuss<strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> product<strong>en</strong>. Hierdoor<br />

zijn overheidsorganisaties, zakelijke klant<strong>en</strong> én<br />

particulier<strong>en</strong> verzekerd van het juiste product voor<br />

hun project(<strong>en</strong>).”<br />

Gerard Nijlant, Operationeel directeur bij Jarola Group<br />

In sam<strong>en</strong>werking met StadLandWater heeft<br />

Rawinso rec<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> afkoppelset ontwikkeld,<br />

waarmee bestaande reg<strong>en</strong>water afvoerbuiz<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudig, betaalbaar én effectief afgekoppeld<br />

kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> van het riool <strong>en</strong> waarmee<br />

het reg<strong>en</strong>waterprobleem doeltreff<strong>en</strong>d wordt ondervang<strong>en</strong>.<br />

De reg<strong>en</strong>water afkoppelset is vanaf<br />

nu verkrijgbaar.<br />

126 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Wildkamp vestiging, waar vakmann<strong>en</strong> én handige particulier<strong>en</strong> e<strong>en</strong> uitgebreid gamma kwaliteitsproduct<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> afhal<strong>en</strong>.<br />

‘Op bedrijv<strong>en</strong>terrein Leeuwerik<strong>en</strong>veld II <strong>en</strong><br />

pal naast ons bestaande distributiec<strong>en</strong>trum<br />

realiser<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> nieuwbouw van 17.000 m²,<br />

waarin we nog beter invulling kunn<strong>en</strong> gev<strong>en</strong><br />

aan de beschikbaarheid <strong>en</strong> snelle<br />

levering van product<strong>en</strong>’<br />

Nieuw distributiec<strong>en</strong>trum in<br />

Coevord<strong>en</strong><br />

De product<strong>en</strong> van de diverse verkoopformules <strong>en</strong><br />

concept<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> lange tijd opgeslag<strong>en</strong> in <strong>en</strong><br />

verdeeld vanuit e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal distributiec<strong>en</strong>trum in<br />

Coevord<strong>en</strong>, dat door de snelle groei van de groep<br />

uit haar jasje was gegroeid. Op diverse plekk<strong>en</strong><br />

werd<strong>en</strong> extra opslag- <strong>en</strong> distributielocaties ingericht,<br />

die binn<strong>en</strong>kort weer word<strong>en</strong> geclusterd.<br />

Rec<strong>en</strong>t is de Jarola Group namelijk gestart met<br />

de bouw van e<strong>en</strong> nieuw distributiec<strong>en</strong>trum, met<br />

e<strong>en</strong> schaalbaar ontwerp <strong>en</strong> ruim voldo<strong>en</strong>de uitbreidingsmogelijkhed<strong>en</strong>.<br />

“Op bedrijv<strong>en</strong>terrein<br />

Leeuwerik<strong>en</strong>veld II <strong>en</strong> pal naast ons bestaande<br />

distributiec<strong>en</strong>trum realiser<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> nieuwbouw<br />

van 17.000 m², waarin we nog beter invulling<br />

kunn<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> aan de beschikbaarheid <strong>en</strong><br />

snelle levering van product<strong>en</strong>”, aldus Nijlant.<br />

“Zo integrer<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> splinternieuw KNAPPconcept<br />

voor de opslag van magazijnbakk<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

orderpicking, op basis van het ‘goeder<strong>en</strong> naar<br />

de man-principe’. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> wordt e<strong>en</strong> nieuw<br />

warehouse managem<strong>en</strong>tsysteem geïmplem<strong>en</strong>teerd.”<br />

Naast e<strong>en</strong> optimale efficiëntie is duurzaamheid<br />

key tijd<strong>en</strong>s de bouw, aldus De Wilde.<br />

“Het distributiec<strong>en</strong>trum moet bij oplevering voldo<strong>en</strong><br />

aan e<strong>en</strong> GPR gebouwscore van minimaal<br />

8,0 <strong>en</strong> zal duurzaam verwarmd word<strong>en</strong> met<br />

bodemwarmte. Vanzelfsprek<strong>en</strong>d wordt overal<br />

duurzame Adurolight LED-verlichting toegepast.”<br />

De nieuwbouw in Coevord<strong>en</strong> moet rond de<br />

bouwvak bouwtechnisch gereed zijn. Daarna<br />

volg<strong>en</strong> het warehouse managem<strong>en</strong>tsysteem (begin<br />

oktober) <strong>en</strong> de KNAPP-installatie (begin december),<br />

zodat nog voor het eind van dit jaar de<br />

eerste product<strong>en</strong> gepickt <strong>en</strong> uitgeleverd kunn<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong>. “Op termijn zal ook het hoofdkantoor<br />

vanuit Lutt<strong>en</strong> naar Coevord<strong>en</strong> verhuiz<strong>en</strong>”, aldus<br />

De Wilde. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zijn al plann<strong>en</strong> voorbereid<br />

voor bouwfase 2, 3 <strong>en</strong> 4. Ook op dit vlak gaan we<br />

dus voor lange termijn commitm<strong>en</strong>t.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 127


DE PARTNER VOOR<br />

HET DUURZAAM OMGAAN<br />

MET REGENWATER<br />

WERKEN MET RAWINSO?<br />

Wij zijn Rawinso, de partner als het gaat om het afkoppel<strong>en</strong>, infiltrer<strong>en</strong>, opvang<strong>en</strong> <strong>en</strong> hergebruik<strong>en</strong><br />

van reg<strong>en</strong>water. We werk<strong>en</strong> int<strong>en</strong>sief sam<strong>en</strong> met <strong>en</strong> voor bouwbedrijv<strong>en</strong>, installateurs, architect<strong>en</strong>,<br />

hov<strong>en</strong>iers, overhed<strong>en</strong> <strong>en</strong> waterschapp<strong>en</strong>. Kortom partners die kiez<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> pragmatische aanpak.<br />

Partners die net als ons graag werk<strong>en</strong> met de laatste techniek<strong>en</strong> voor klimaat <strong>en</strong> waterhuishouding.<br />

OPGEWASSEN<br />

TEGEN<br />

REGENWATER<br />

MEER INFORMATIE:<br />

info@rawinso.nl<br />

0523 687543<br />

RAWINSO.NL


SHARE HOOFDDORP<br />

DE EERSTE CRADLE TO CRADLE WERKOMGEVING VAN NEDERLAND:<br />

SHARE EERST VIRTUEEL EN DAARNA<br />

IN WERKELIJKHEID GEBOUWD<br />

In Hoofddorp wordt park 20|20 gerealiseerd: de eerste Cradle to Cradle werkomgeving van Nederland. Met 89.000 m 2 aan kantoorruimte <strong>en</strong><br />

3.700 m 2 aan overige voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, zoals e<strong>en</strong> supermarkt, sportgeleg<strong>en</strong>heid <strong>en</strong> restaurants, is dit e<strong>en</strong> waar park van de toekomst. In juli 2<strong>02</strong>0<br />

werd SHARE opgeleverd: e<strong>en</strong> multi-t<strong>en</strong>ant gebouw dat vooraf virtueel werd gebouwd <strong>en</strong> waar HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s alle gebouwgebond<strong>en</strong><br />

installaties zo aanbracht dat ze demontabel <strong>en</strong> remontabel zijn.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s<br />

Binn<strong>en</strong> SHARE vind je hightech kantoorruimtes,<br />

e<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>ruimte <strong>en</strong> e<strong>en</strong> tweelaagse parkeerkelder.<br />

Vooraf werd SHARE volledig weergegev<strong>en</strong><br />

binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> BIM-model <strong>en</strong> virtueel gebouwd,<br />

waarna de installateurs alles exact in werkelijkheid<br />

moest<strong>en</strong> namak<strong>en</strong>. “We hebb<strong>en</strong> gewerkt met e<strong>en</strong><br />

Design & Build contract, waarbij wij alle installaties<br />

hebb<strong>en</strong> gedaan. Daaronder vall<strong>en</strong> de WKO-installatie,<br />

koeling, verwarming, v<strong>en</strong>tilatie, brandmeldinstallatie<br />

<strong>en</strong> PV-panel<strong>en</strong>. Dat hebb<strong>en</strong> we allemaal<br />

gerealiseerd volg<strong>en</strong>s de gestelde kwaliteitseis<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

binn<strong>en</strong> de planning”, vertelt Bayram Kirbiz, projectmanager<br />

installaties bij HOMIJ.<br />

Dit kon bereikt word<strong>en</strong> door het hele gebouw <strong>en</strong> de<br />

bijbehor<strong>en</strong>de installaties vooraf uit te werk<strong>en</strong> in e<strong>en</strong><br />

BIM-model <strong>en</strong> het vervolg<strong>en</strong>s virtueel te bouw<strong>en</strong>.<br />

Zo kon gekek<strong>en</strong> word<strong>en</strong> hoe de installaties het best<br />

toegepast kond<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>en</strong> op welk mom<strong>en</strong>t. Kirbiz:<br />

“De materiaalkeuze is e<strong>en</strong> combinatie van high-<br />

‘De materiaalkeuze is<br />

e<strong>en</strong> combinatie van<br />

high-<strong>en</strong>d, duurzaam<br />

<strong>en</strong> Cradle to Cradle’<br />

<strong>en</strong>d, duurzaam <strong>en</strong> Cradle to Cradle. Door alles eerst<br />

volledig uit te werk<strong>en</strong> <strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s op e<strong>en</strong> dergelijke<br />

manier te verwerk<strong>en</strong>, is er e<strong>en</strong> hoogwaardig,<br />

duurzaam pand ontstaan dat van de nieuwste<br />

techniek<strong>en</strong> is voorzi<strong>en</strong>. De installaties zijn bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

volledig demontabel <strong>en</strong> remontabel.”<br />

De PV-panel<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> in het dak van het atrium geïntegreerd.<br />

WELL Gold <strong>en</strong> BREEAM-NL Excell<strong>en</strong>t<br />

HOMIJ voerde de werkzaamhed<strong>en</strong> uit in bouwteamverband<br />

met IBB Kondor <strong>en</strong> Delta Developm<strong>en</strong>t.<br />

Die sam<strong>en</strong>werking verliep soepel, ondanks<br />

de komst van corona, zegt Kirbiz. “Dat<br />

was de grootste uitdaging binn<strong>en</strong> het project.<br />

Veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> thuis werk<strong>en</strong> <strong>en</strong> kwam<strong>en</strong><br />

alle<strong>en</strong> op de bouw wanneer dat noodzakelijk<br />

was. Desondanks hebb<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> goede oplevering<br />

gehaald met de juiste kwaliteit.” Dit<br />

laatste blijkt uit de behaalde duurzaamheidscertificat<strong>en</strong>,<br />

waaronder WELL Gold <strong>en</strong> BREEAM-<br />

NL Excell<strong>en</strong>t, <strong>en</strong> het feit dat HOMIJ ook in de<br />

toekomst weer installaties zal aanlegg<strong>en</strong> voor<br />

andere gebouw<strong>en</strong> op park 20|20. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 129


DEN HAAG GROTIUS<br />

MECHANISCHE BUISVERBINDINGSOPLOSSINGEN VOOR VEILIGHEID EN EEN KORTERE WERKTIJD<br />

NEDERLAND GAAT DE HOOGTE IN<br />

In D<strong>en</strong> Haag verschijn<strong>en</strong> de twee woontor<strong>en</strong>s Grotius I <strong>en</strong> Grotius II, die in 2<strong>02</strong>2 opgeleverd moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Deze word<strong>en</strong> respectievelijk 120<br />

<strong>en</strong> 100 meter hoog. In de twee tor<strong>en</strong>s kom<strong>en</strong> maar liefst 655 huurappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, waaronder 114 sociale huurwoning<strong>en</strong>. Victaulic leverde de<br />

koppeling<strong>en</strong>, fitting<strong>en</strong> <strong>en</strong> gegroefde afsluiters voor de buiz<strong>en</strong> die ter plaatse word<strong>en</strong> geïnstalleerd. Op deze manier kunn<strong>en</strong> de installateurs<br />

raz<strong>en</strong>dsnel werk<strong>en</strong>.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld Victaulic<br />

Drie 177N koppeling<strong>en</strong> ope<strong>en</strong>volg<strong>en</strong>d geplaatst op<br />

e<strong>en</strong> pijpleiding om demping, geluid <strong>en</strong> trilling<br />

op te vang<strong>en</strong>.<br />

“Hoe hoger e<strong>en</strong> gebouw is, hoe interessanter wij<br />

het vind<strong>en</strong>”, lacht Gillian de Leeuw, Sales Engineer<br />

bij Victaulic. Bij Grotius vind je stijgleiding<strong>en</strong><br />

van onder tot bov<strong>en</strong>, inclusief alle b<strong>en</strong>odigde<br />

aftakking<strong>en</strong>. “Wanneer je die uitvoert met onze<br />

fitting<strong>en</strong> <strong>en</strong> afsluiters, bereik je e<strong>en</strong> hoge effici<strong>en</strong>cy<br />

in de uitvoering. We kunn<strong>en</strong> het hele pakket<br />

lever<strong>en</strong>, ook voor bijvoorbeeld sprinklersystem<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> klimaatinstallaties.”<br />

Met de mechanische buisverbindingsoplossing<strong>en</strong><br />

van Victaulic bereikt de installateur e<strong>en</strong> kortere<br />

projecttijd dan bij reguliere verbinding<strong>en</strong>. Dat<br />

wordt bereikt door de product<strong>en</strong> <strong>en</strong> de goede<br />

voorbereiding<strong>en</strong> die het bedrijf treft. De Leeuw:<br />

“Klimaatinstallaties <strong>en</strong> brandbeveiliging moet<strong>en</strong><br />

‘Er is minder fysieke bewerking nodig,<br />

waardoor de algem<strong>en</strong>e veiligheid omhoog<br />

gaat <strong>en</strong> de verwerking raz<strong>en</strong>dsnel gaat’<br />

vaak in e<strong>en</strong> korte tijd, turnkey geplaatst word<strong>en</strong>.<br />

Wij met<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gebouw in met e<strong>en</strong> Faro scanner,<br />

mak<strong>en</strong> 3D-ontwerp<strong>en</strong> in Revit <strong>en</strong> producer<strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s<br />

prefab. Doordat we alle onderdel<strong>en</strong> precies<br />

in kaart br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> stuklijst mak<strong>en</strong><br />

waarmee je precies ziet hoeveel onderdel<strong>en</strong> je<br />

nodig hebt. We lever<strong>en</strong> alles compleet aan <strong>en</strong> de<br />

installateur hoeft het dan alle<strong>en</strong> nog in elkaar te<br />

zett<strong>en</strong>, zonder te lass<strong>en</strong> of te slijp<strong>en</strong>.”<br />

Hogere algem<strong>en</strong>e veiligheid<br />

Ook bij Grotius in D<strong>en</strong> Haag werd e<strong>en</strong> ontwerp gemaakt<br />

in sam<strong>en</strong>spraak met Victaulic. Zij gaf daarbij<br />

adviez<strong>en</strong> over de plaatsing van verbinding<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> expansievoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>. “Onze product<strong>en</strong> zijn<br />

vaak nieuw voor installateurs. We lever<strong>en</strong> daarom<br />

niet alle<strong>en</strong> product<strong>en</strong>, maar gev<strong>en</strong> ook advies”,<br />

aldus De Leeuw. In dit geval is de installateur<br />

Rood<strong>en</strong>burg <strong>Installatie</strong> Bedrijf. Dit bedrijf dateert<br />

130 | INSTALLATIEENBOUW.NL


GROTIUS DEN HAAG<br />

De 107N <strong>en</strong> de 177N installatieklare koppeling, e<strong>en</strong> fittingelleboog <strong>en</strong> e<strong>en</strong> T-stuk <strong>en</strong> fl<strong>en</strong>s.<br />

uit 1928 <strong>en</strong> zou de kleine diameters voorhe<strong>en</strong> met<br />

schroefdraad of gelaste fitting<strong>en</strong> uitgevoerd hebb<strong>en</strong>,<br />

zegt De Leeuw. “Rood<strong>en</strong>burg gaat met zijn<br />

tijd mee door met onze product<strong>en</strong> te werk<strong>en</strong>. Er is<br />

minder fysieke bewerking nodig, waardoor de al-<br />

gem<strong>en</strong>e veiligheid omhoog gaat <strong>en</strong> de verwerking<br />

raz<strong>en</strong>dsnel gaat. Dat is winst voor de aannemer.”<br />

Rood<strong>en</strong>burg <strong>Installatie</strong> Bedrijf paste bij Grotius<br />

voor het eerst de installatieklare vlinderafsluiter<br />

series 124 toe. Deze afsluiter lijkt op e<strong>en</strong> koppeling,<br />

maar werkt met e<strong>en</strong> vlinderklep die direct te<br />

installer<strong>en</strong> is middels standaard gegroefde buiz<strong>en</strong>.<br />

Het is e<strong>en</strong> nieuw product van Victaulic, die<br />

het sinds 2<strong>02</strong>0 op de markt heeft. “De jong<strong>en</strong>s<br />

op de bouw war<strong>en</strong> er erg <strong>en</strong>thousiast over. In het<br />

begin bied<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> vaak weerstand teg<strong>en</strong> deze<br />

manier van werk<strong>en</strong>, want ze k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> het niet. Als<br />

je het demonstreert <strong>en</strong> ze ermee gaan werk<strong>en</strong>,<br />

dan zijn ze meestal blij verrast. Dan is die weerstand<br />

snel verdw<strong>en</strong><strong>en</strong>”, aldus De Leeuw.<br />

Foutloos werk<strong>en</strong><br />

Innovatie is dan ook erg belangrijk voor Victaulic.<br />

Het bedrijf bracht e<strong>en</strong> verandering teweeg met<br />

het gegroefd systeem <strong>en</strong> de installatieklare koppeling<strong>en</strong>.<br />

De system<strong>en</strong> die het bedrijf verkoopt,<br />

word<strong>en</strong> intern vervaardigd. De Leeuw: “Met onze<br />

nieuwe product<strong>en</strong> kun je het eig<strong>en</strong>lijk niet fout<br />

do<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> gaat Nederland steeds meer de<br />

hoogte in met ziek<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong>, utiliteitsbouw, universiteit<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> woontor<strong>en</strong>s. Dan bied<strong>en</strong> onze product<strong>en</strong><br />

uitkomst.” ❚<br />

Gillian de Leeuw, Sales Engineer bij Victaulic.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 131


VICTAULIC<br />

UW PARTNER VOOR<br />

HVAC PROJECTEN<br />

VICTAULIC<br />

INSTALLATIEKLARE<br />

VLINDERAFSLUITER<br />

KOPPELINGSTECHNOLOGIE VOOR BUIZEN<br />

MET GEGROEFDE UITEINDEN:<br />

• Snelheid <strong>en</strong> gemak van installatie<br />

• E<strong>en</strong>voudig in onderhoud <strong>en</strong> uitbreiding<br />

van het systeem<br />

• Demping van geluid <strong>en</strong> trilling<strong>en</strong><br />

• Veilig <strong>en</strong> betrouwbaar<br />

• 3D-modeling Victaulic tools voor REVIT<br />

• Kwalitatieve <strong>en</strong> duurzame produkt<strong>en</strong><br />

Maak uw werk makkelijker, veiliger <strong>en</strong><br />

verlaag totale installatiekost<strong>en</strong> zonder aan<br />

betrouwbaarheid of efficiëntie in te boet<strong>en</strong>.<br />

Of neem direct contact op met de Victaulic<br />

verteg<strong>en</strong>woordiger voor NL<br />

Gillian.deLeeuw@victaulic.com<br />

Krimp Uitzetting Hoekverdraaling<br />

www.victaulic.com<br />

© 2<strong>02</strong>1 VICTAULIC COMPANY. ALL RIGHTS RESERVED.


Bel 075 - 62 17 628 of kijk op vercoma.nl/beoview.


BUDEL DC VAN CRANENBROEK<br />

DUURZAME EN ENERGIEZUINIGE TECHNIEKEN<br />

VOOR NIEUWBOUW VAN CRANENBROEK<br />

Op de Randweg-Zuid in Budel is begin dit jaar e<strong>en</strong> nieuw distributie-/afhaalmagazijn met kantoor opgeleverd aan Van Cran<strong>en</strong>broek, e<strong>en</strong><br />

handelsonderneming gespecialiseerd in tuinmachines, tuinmeubel<strong>en</strong>, tuinaccessoires, gereedschapp<strong>en</strong> <strong>en</strong> doe-het-zelfartikel<strong>en</strong>. Waar Willy<br />

Naess<strong>en</strong>s Nederland de bouw realiseerde, was Verhegg<strong>en</strong> Elektrotechniek B.V. verantwoordelijk voor de complete elektrotechnische installatie.<br />

Van de midd<strong>en</strong>spanningsinstallatie tot <strong>en</strong> met de verlichting, data-installatie, toegangscontrole <strong>en</strong> aansluiting van de zonnepanel<strong>en</strong>.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Verhegg<strong>en</strong> Elektrotechniek B.V.<br />

De volledige nieuwbouw is voorzi<strong>en</strong> van LED-verlichting.<br />

134 | INSTALLATIEENBOUW.NL


DC VAN CRANENBROEK BUDEL<br />

“We zijn al in e<strong>en</strong> vroeg stadium door Van Cran<strong>en</strong>broek<br />

betrokk<strong>en</strong>, om de w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong> eis<strong>en</strong> voor<br />

de nieuwbouw te besprek<strong>en</strong>”, vertelt Mark van<br />

Loon, projectleider bij Verhegg<strong>en</strong> Elektrotechniek<br />

B.V.. “Bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid<br />

<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinigheid. De volledige nieuwbouw<br />

is door ons voorzi<strong>en</strong> van LED-verlichting.<br />

Onderdeel hiervan zijn de LED lichtlijn<strong>en</strong> van<br />

TRILUX, die gekoppeld zijn aan HELVAR lichtregelsystem<strong>en</strong><br />

in de stellingpad<strong>en</strong>. De verlichting<br />

brandt hier standaard op e<strong>en</strong> minimale lichtoutput<br />

van 10%. Op het mom<strong>en</strong>t dat beweging in<br />

de stellingpad<strong>en</strong> wordt gedetecteerd, schakelt<br />

de verlichting direct <strong>en</strong> automatisch op naar<br />

80% van het vermog<strong>en</strong>. Vervolg<strong>en</strong>s dimt de verlichting<br />

ook weer automatisch terug, waardoor<br />

veiligheid <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinigheid hier uitstek<strong>en</strong>d<br />

hand in hand gaan.”<br />

Het dak van de < 15.000 m² grote nieuwbouw<br />

ligt vol met PV-panel<strong>en</strong>, aldus Van Loon. “Verhegg<strong>en</strong><br />

Elektrotechniek B.V. heeft de <strong>en</strong>gineering <strong>en</strong><br />

berek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> voor de transformator (2.500 Ampère)<br />

<strong>en</strong> bijbehor<strong>en</strong>de bekabeling<strong>en</strong> verzorgd, in<br />

nauwe sam<strong>en</strong>werking met e<strong>en</strong> gespecialiseerde<br />

partner. Hierdoor kan Van Cran<strong>en</strong>broek ook<br />

grote hoeveelhed<strong>en</strong> opgewekte <strong>en</strong>ergie teruglever<strong>en</strong><br />

aan het net.” De <strong>en</strong>ergiedistributie door<br />

het distributie-/afhaalmagazijn gebeurt traditioneel<br />

met bekabeling, vertelt hij. “Meer bijzonder<br />

is de data-installatie. In nauwe sam<strong>en</strong>werking<br />

met de IT-afdeling van Van Cran<strong>en</strong>broek heeft<br />

onze dataspecialist e<strong>en</strong> data-installatie op maat<br />

uitgewerkt. We hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> uitgebreid glasvezelnetwerk<br />

aangelegd, waarbij tev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> koppeling<br />

is gemaakt met de nabijgeleg<strong>en</strong> winkel. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

zijn voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> getroff<strong>en</strong> voor online<br />

bestelling <strong>en</strong> orderpicking, waarmee het nieuwe<br />

distributie-/afhaalmagazijn volledig aansluit op<br />

de huidige tijd.”<br />

Van Cran<strong>en</strong>broek is ge<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>de voor Verhegg<strong>en</strong><br />

Elektrotechniek B.V.. Het elektrotechnische<br />

installatie- <strong>en</strong> adviesbedrijf uit Wintelre<br />

bouwde eerder al mee aan diverse winkelpand<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> distributie-/afhaalmagazijn<strong>en</strong>. Ook in dit project<br />

is de sam<strong>en</strong>werking uitstek<strong>en</strong>d verlop<strong>en</strong>. ❚<br />

BOUWINFO<br />

Architect<br />

Architekt<strong>en</strong>buro De Jongex<br />

Aannemer<br />

Willy Naess<strong>en</strong>s Nederland<br />

E-installaties<br />

Verhegg<strong>en</strong> Elektrotechniek B.V.<br />

Verdeelkast<strong>en</strong><br />

AVO Verdelerbouw<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 135


BUDEL DC VAN CRANENBROEK<br />

Alle kastdel<strong>en</strong> zijn half-geprefabriceerd aangeleverd <strong>en</strong> op de locatie<br />

van AVO Verdelerbouw in Somer<strong>en</strong> geassembleerd.<br />

MAATWERK<br />

VERDEELKASTEN<br />

AVO Verdelerbouw adviseert, ontwerpt <strong>en</strong> bouwt verdeelkast<strong>en</strong>,<br />

domoticakast<strong>en</strong> <strong>en</strong> woonhuis-meterkast<strong>en</strong> voor klant<strong>en</strong> in Nederland.<br />

Van klein tot groot <strong>en</strong> van e<strong>en</strong>voudig tot complex, maar altijd op<br />

maat. “Hierbij mak<strong>en</strong> we uitsluit<strong>en</strong>d gebruik van A-merk compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong>”,<br />

vertelt directeur Lor<strong>en</strong>z de Leeuw. “Voor het nieuwe afhaalmagazijn<br />

van Van Cran<strong>en</strong>broek in Budel is bijvoorbeeld gekoz<strong>en</strong> voor het<br />

fabricaat Hager.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld AVO Verdelerbouw<br />

In opdracht van Verhegg<strong>en</strong> Elektrotechniek B.V. heeft AVO Verdelerbouw één<br />

grote zonne-<strong>en</strong>ergie verdeelkast <strong>en</strong> drie onderverdeelkast<strong>en</strong> ontworp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

sam<strong>en</strong>gebouwd. “Op basis van de strom<strong>en</strong>, kabeldiktes <strong>en</strong> afstand<strong>en</strong> uit het<br />

installatieschema hebb<strong>en</strong> wij e<strong>en</strong> eerste ontwerp gemaakt, inclusief de aanzicht<strong>en</strong><br />

van de kast<strong>en</strong>”, aldus De Leeuw. “Na gunning van het project hebb<strong>en</strong><br />

we de b<strong>en</strong>odigde compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> kast<strong>en</strong> besteld. Alle kastdel<strong>en</strong> zijn halfgeprefabriceerd<br />

aangeleverd <strong>en</strong> op onze locatie in Somer<strong>en</strong> geassembleerd.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we hier de testprocedures doorlop<strong>en</strong>, waarna Verhegg<strong>en</strong><br />

Elektrotechniek B.V. de montage in het werk heeft verzorgd.” De hoofdverdeelkast<br />

(2.500 Ampère) is rechtstreeks aangeslot<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> trafo, waarvandaan<br />

ook de onderverdeelkast<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gevoed. “Vanwege het grote aantal<br />

zonnepanel<strong>en</strong> op het dak wordt vooral <strong>en</strong>ergie teruggeleverd.” ❚<br />

AVO Verdelerbouw is e<strong>en</strong> snelgroei<strong>en</strong>d<br />

jong bedrijf.<br />

Zoek je e<strong>en</strong> baan in de techniek met<br />

veel uitdaging <strong>en</strong> ontwikkelruimte,<br />

b<strong>en</strong> je toe aan de volg<strong>en</strong>de stap in de<br />

paneelbouw, solliciteer dan!<br />

Wij zijn op zoek naar e<strong>en</strong> werkvoorbereider<br />

(zie advert<strong>en</strong>tie website)<br />

<strong>en</strong> bedradingsmonteurs<br />

AVO VERDELERBOUW<br />

Beemdstraat 14<br />

5711 CV Somer<strong>en</strong><br />

T: 0493-472681<br />

E: info@avo-verdelerbouw.nl<br />

W: www.avo-verdelerbouw.nl<br />

136 | INSTALLATIEENBOUW.NL<br />

Naamloos-11 1 01-04-2<strong>02</strong>1 15:59


Scheepvaart<br />

<strong>en</strong> offshore<br />

Op<strong>en</strong>bare infra<br />

Machinebouw <strong>en</strong><br />

industriële automatisering<br />

Kraan <strong>en</strong><br />

transport<br />

Telecom <strong>en</strong><br />

datac<strong>en</strong>ter<br />

Energie<br />

Automotive<br />

Tram- <strong>en</strong><br />

treinindustrie<br />

Lift<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

roltrapp<strong>en</strong><br />

Infrastructuur<br />

OUR CABLES<br />

YOUR CONNECTION<br />

Voedsel <strong>en</strong> agricultuur<br />

Jobarco, Elspec, Pantaflex <strong>en</strong> TKD:<br />

Meerdere sterke distributie partners van de Cable Connectivity Group (CCG), e<strong>en</strong> internationale<br />

speler in de markt voor speciaal kabels <strong>en</strong> connectiviteitsoplossing<strong>en</strong>, met vestiging<strong>en</strong> in onder<br />

andere Nederland <strong>en</strong> Duitsland. Wij producer<strong>en</strong> <strong>en</strong> lever<strong>en</strong> voor iedere markt <strong>en</strong> iedere toepassing<br />

kabels, kabelaccessoires <strong>en</strong> connectiviteit oplossing<strong>en</strong>, waaronder ook kabelrups system<strong>en</strong>,<br />

beschermslang<strong>en</strong>, testers, garnitur<strong>en</strong> <strong>en</strong> intellig<strong>en</strong>te verkeer- <strong>en</strong> lichtmanagem<strong>en</strong>t-system<strong>en</strong>.<br />

Dankzij ons omvangrijke logistieke c<strong>en</strong>trum hebb<strong>en</strong> wij e<strong>en</strong> breed assortim<strong>en</strong>t <strong>en</strong> is levering<br />

binn<strong>en</strong> 24 uur mogelijk. Naast ons uitgebreide assortim<strong>en</strong>t bied<strong>en</strong> wij custom made bekabeling<br />

oplossing<strong>en</strong> <strong>en</strong> assemblages, op elke gew<strong>en</strong>ste l<strong>en</strong>gte inclusief connector<strong>en</strong>.<br />

Neem gerust contact met ons op!<br />

Verbreepark 15 – B<strong>en</strong>thuiz<strong>en</strong><br />

+31 79 331 93 13<br />

info@jobarco.com<br />

cableconnectivitygroup.com


LED VERLICHTINGSSYSTEEM PAST<br />

ZICH AAN ELKE LOCATIE AAN<br />

Met de totaaloplossing die de Duncan biedt, heeft Veko Lightsystems e<strong>en</strong> oplossing voor ieder verlichtingsprobleem. De Duncan staat bek<strong>en</strong>d<br />

om haar veelzijdigheid <strong>en</strong> is breed toepasbaar in de industrie, retail, kantor<strong>en</strong> <strong>en</strong> utiliteit, dankzij de vier verschill<strong>en</strong>de optiek<strong>en</strong>.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Veko Lightsystems<br />

De Duncan: e<strong>en</strong> echte allrounder<br />

Van distributiec<strong>en</strong>trum tot retailomgeving, met<br />

vier l<strong>en</strong>soptiek<strong>en</strong> is de Duncan overal inzetbaar.<br />

Narrow, Wide, Diffuse of Lambertian: de stralingshoek<br />

<strong>en</strong> lichtverspreiding zijn perfect af te stemm<strong>en</strong><br />

op de hoogte (tot 20 m hoogte), inrichting<br />

<strong>en</strong> het gebruik van de locatie. De Duncan is verkrijgbaar<br />

in vier l<strong>en</strong>gtes zodat e<strong>en</strong> lichtplan perfect<br />

afgestemd kan word<strong>en</strong> op de ruimte.<br />

Meer visueel comfort<br />

Uniek is het microprismatische l<strong>en</strong>sontwerp. De<br />

l<strong>en</strong>soptiek<strong>en</strong> zijn zo ontworp<strong>en</strong>, dat ge<strong>en</strong> reflector<br />

nodig is om de verblinding te reducer<strong>en</strong>.<br />

Het resultaat is e<strong>en</strong> op<strong>en</strong> <strong>en</strong> transparant design<br />

dat e<strong>en</strong> maximale lichtopbr<strong>en</strong>gst combineert<br />

met alle gew<strong>en</strong>ste comfort. De Duncan is ontwikkeld<br />

om aan de NEN-norm<strong>en</strong> te voldo<strong>en</strong>.<br />

De Duncan verlicht zeer gelijkmatig gangpad<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> schapp<strong>en</strong>, <strong>en</strong> met de Diffuse optiek<br />

ook het plafond.<br />

Van distributiec<strong>en</strong>trum tot retailomgeving, met vier l<strong>en</strong>soptiek<strong>en</strong> is de Duncan overal inzetbaar.<br />

138 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Multifunctioneel <strong>en</strong> uitbreidbaar<br />

Het Duncan-systeem is in te zett<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> continue<br />

lichtlijn <strong>en</strong> aan te vull<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> breed<br />

scala aan retailspots die e<strong>en</strong>voudig op het<br />

profiel geklikt kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Veko levert de<br />

armatur<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> onverpakt <strong>en</strong> voorgemonteerd<br />

op aluminium draagprofiel<strong>en</strong>, wat<br />

meer dan 50% van de montagetijd bespaart.<br />

Veko armatur<strong>en</strong> zijn toekomstbest<strong>en</strong>dig. Na<br />

afloop van de economische lev<strong>en</strong>sduur hoeft<br />

slechts de LED-strip vervang<strong>en</strong> te word<strong>en</strong> <strong>en</strong> is<br />

‘De l<strong>en</strong>soptiek<strong>en</strong> zijn zo ontworp<strong>en</strong>, dat<br />

ge<strong>en</strong> reflector nodig is om de<br />

verblinding te reducer<strong>en</strong>’<br />

het armatuur weer als nieuw. Heeft uw klant al<br />

Veko lichtlijn<strong>en</strong> hang<strong>en</strong>, dan kan de Duncan ook<br />

gebruikt word<strong>en</strong> om de huidige TL-verlichting te<br />

vervang<strong>en</strong>. Vanzelfsprek<strong>en</strong>d is de Duncan te combiner<strong>en</strong><br />

met alle Veko profiel<strong>en</strong>, inclusief de profie-<br />

l<strong>en</strong> met kabelgoot. De Duncan kan word<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong><br />

van c<strong>en</strong>trale <strong>en</strong> dec<strong>en</strong>trale noodverlichting.<br />

Zeer lage <strong>en</strong>ergiekost<strong>en</strong><br />

De <strong>en</strong>ergiezuinige Duncan lichtlijn van Veko heeft<br />

e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de lum<strong>en</strong>/wattverhouding. Om extra<br />

te bespar<strong>en</strong> op <strong>en</strong>ergiekost<strong>en</strong>, is de Duncan<br />

bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> te koppel<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> lichtmanagem<strong>en</strong>tsysteem.<br />

Het Veko lichtmanagem<strong>en</strong>tsysteem<br />

is compatibel met KNX. Zo wordt de lichtlijn nog<br />

efficiënter gestuurd.<br />

Veko levert de armatur<strong>en</strong> onverpakt <strong>en</strong> voorgemonteerd op aluminium draagprofiel<strong>en</strong>, wat meer dan 50%<br />

van de montagetijd bespaart.<br />

Over Veko<br />

Veko Lightsystems is de specialist in LED-verlichting<br />

voor industriële ruimtes <strong>en</strong> ontwikkelt, produceert<br />

<strong>en</strong> monteert aluminium (LED) lijnverlichting.<br />

Lichtsystem<strong>en</strong> van Veko word<strong>en</strong> onverpakt,<br />

gecodeerd <strong>en</strong> voorgemonteerd geleverd. Dat<br />

bespaart minimaal 50% aan montagetijd: in no<br />

time hang<strong>en</strong> de (LED) lichtlijn<strong>en</strong> in elke bedrijfsruimte.<br />

E<strong>en</strong> Veko lichtsysteem is <strong>en</strong>ergiezuinig,<br />

efficiënt én duurzaam. ❚<br />

Al meer dan 45 jaar<br />

de meest duurzame<br />

<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinige<br />

lijnverlichting<br />

van Europa<br />

De wereld van LED verlichting verandert supersnel.<br />

En Veko blijft niet stilstaan. De Duncan is extreem<br />

<strong>en</strong>ergiezuinig <strong>en</strong> geschikt voor nieuwbouw <strong>en</strong> r<strong>en</strong>ovatie.<br />

Uniek is het microprismatische ontwerp van de l<strong>en</strong>soptiek<strong>en</strong>.<br />

Ge<strong>en</strong> verblinding op de werkvloer maar wel<br />

maximaal comfort. Met de Duncan biedt Veko méér<br />

lichtkeuze dan ooit. Kiest u ook voor de <strong>en</strong>ergiezuinigste<br />

oplossing?<br />

De voordel<strong>en</strong> van de Duncan:<br />

• Compleet prefab geleverd<br />

• Gemaakt van gerecycled aluminium<br />

• Hoogste lum<strong>en</strong>-wattverhouding in de markt<br />

• Gemakkelijk te koppel<strong>en</strong> aan lichtmanagem<strong>en</strong>tsystem<strong>en</strong><br />

• Uitvoering<strong>en</strong> in verschill<strong>en</strong>de l<strong>en</strong>gtes<br />

• Garantie tot 10 jaar<br />

Solid Solutions. Smart Lighting.<br />

WWW.VEKO.COM<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 139


ROTTERDAM ROTTERDAM AHOY CONVENTION CENTRE<br />

Hans van d<strong>en</strong> Nouweland, Lead Engineer bij Heijmans (l) <strong>en</strong> Martwin de Man, projectleider van Hager (r)<br />

voor het gloednieuwe <strong>en</strong> multi-inzetbare Rotterdam Ahoy Conv<strong>en</strong>tion C<strong>en</strong>tre.<br />

ROTTERDAM AHOY CONVENTION CENTRE:<br />

EEN WAARDEVOLLE UITBREIDING VOOR DE STAD<br />

ÉN EEN TOONBEELD VAN SAMENWERKING<br />

In het gloednieuwe <strong>en</strong> multi-inzetbare Rotterdam Ahoy Conv<strong>en</strong>tion C<strong>en</strong>tre kunn<strong>en</strong> grote congress<strong>en</strong>, concert<strong>en</strong> <strong>en</strong> theatervoorstelling<strong>en</strong><br />

gehoud<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, vaak zelfs tegelijkertijd. Dit stelt bijzondere eis<strong>en</strong> aan de elektrische installatie. Hager werd door Heijmans gevraagd om<br />

mee te werk<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> betrouwbare oplossing.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Hager<br />

“Het Rotterdam Ahoy Conv<strong>en</strong>tion C<strong>en</strong>tre is e<strong>en</strong> state-of-the-art<br />

<strong>en</strong> internationaal congresc<strong>en</strong>trum met<br />

35 break-outrooms én het grootste auditorium van<br />

Nederland”, vertelt Corine Dijkhuiz<strong>en</strong>, Manager Facility<br />

Services bij Ahoy in de refer<strong>en</strong>tievideo van Hager<br />

(youtu.be/dGfVQSC-kkE). “Naar w<strong>en</strong>s kunn<strong>en</strong><br />

we deze mooie zaal ook ombouw<strong>en</strong> tot RTM stage,<br />

geschikt voor theatergezelschapp<strong>en</strong>, musicals <strong>en</strong><br />

kleinere popconcert<strong>en</strong> tot 7.800 staande bezoekers.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> we meerdere ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> naast elkaar organiser<strong>en</strong>. Om dit<br />

mogelijk te mak<strong>en</strong>, heeft e<strong>en</strong> flink team vanaf de<br />

ontwerpfase zeer int<strong>en</strong>sief sam<strong>en</strong>gewerkt. Het resultaat<br />

is e<strong>en</strong> gebouw dat er steeds anders uitziet,<br />

afhankelijk van de actuele ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> bije<strong>en</strong>komst<strong>en</strong>.<br />

De nieuwbouw is daarmee e<strong>en</strong> waardevolle<br />

uitbreiding voor de stad Rotterdam. TROTS<br />

met hoofdletters is hier echt op zijn plaats.”<br />

‘TROTS met<br />

hoofdletters<br />

is hier echt op<br />

zijn plaats’<br />

140 | INSTALLATIEENBOUW.NL


ROTTERDAM AHOY CONVENTION CENTRE ROTTERDAM<br />

Hager is in dit project verantwoordelijk voor de levering<br />

van de hoofd- <strong>en</strong> onderverdelers.<br />

Bijzonder is de zwarte verdeler in RTM stage, die is gesplitst in e<strong>en</strong> deel voor geluid <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> deel voor licht.<br />

Flexibele oplossing<strong>en</strong><br />

Het Rotterdam Ahoy Conv<strong>en</strong>tion C<strong>en</strong>tre maakt<br />

deel uit van ontwikkelingsplan Hart van Zuid.<br />

Binn<strong>en</strong> dit plan bouwt <strong>en</strong> r<strong>en</strong>oveert Heijmans<br />

verschill<strong>en</strong>de project<strong>en</strong>, met als doel om e<strong>en</strong> bruis<strong>en</strong>d<br />

stadsc<strong>en</strong>trum te creër<strong>en</strong> waarin bewoners,<br />

bezoekers <strong>en</strong> ondernemers zich thuis voel<strong>en</strong>. “De<br />

flexibiliteit van RTM stage is het resultaat van diverse<br />

contractuele vrag<strong>en</strong>”, vertelt Hans van d<strong>en</strong><br />

Nouweland, Lead Engineer bij Heijmans. “In nauwe<br />

sam<strong>en</strong>werking met Hager hebb<strong>en</strong> wij voor e<strong>en</strong><br />

aantal posities flexibele oplossing<strong>en</strong> uitgedacht.”<br />

Als voorbeeld noemt hij de zwarte verdeler in RTM<br />

stage, die is gesplitst in e<strong>en</strong> deel voor geluid <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> deel voor licht. “Op verzoek van Ahoy hebb<strong>en</strong><br />

we beide verdelers in e<strong>en</strong> hele kleine ruimte in de<br />

wand ingebouwd. In het zwart, omdat ze in het<br />

zicht staan. E<strong>en</strong> flinke uitdaging, waar we dankzij<br />

de product<strong>en</strong> van Hager succesvol invulling aan<br />

kond<strong>en</strong> gev<strong>en</strong>. Hager staat voor zekerheid. De afgelop<strong>en</strong><br />

jar<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we sam<strong>en</strong> diverse project<strong>en</strong><br />

uitgevoerd. Ook buit<strong>en</strong> Hart van Zuid. Hierdoor<br />

wet<strong>en</strong> we dat de technische vraagstukk<strong>en</strong> die wij<br />

neerlegg<strong>en</strong>, proactief word<strong>en</strong> opgepakt <strong>en</strong> opgelost.<br />

Ervaring was ook in dit project de chemie om<br />

e<strong>en</strong> goed product op te lever<strong>en</strong>, conform de w<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />

van Ahoy.”<br />

29 onderverdelers binn<strong>en</strong> 9 wek<strong>en</strong><br />

Hager is in dit project verantwoordelijk voor de<br />

levering van de hoofd- <strong>en</strong> onderverdelers. “Voor de<br />

hoofdverdelers geldt dat we vanaf het eerste ontwerp<br />

tot <strong>en</strong> met het bouw<strong>en</strong>, test<strong>en</strong>, inhijs<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

de eindoplevering betrokk<strong>en</strong> zijn”, vertelt Martwin<br />

de Man, projectleider van Hager. “PS Nederland<br />

Noord B.V. heeft alle onderverdelers voor ons gebouwd.<br />

In totaal gaat het om 29 Hager univers<br />

verdelers, waarvoor onze paneelbouwpartner het<br />

complete ontwerp heeft gemaakt <strong>en</strong> de werkvoorbereiding,<br />

assemblage <strong>en</strong> levering heeft verzorgd.<br />

En dit alles met e<strong>en</strong> doorlooptijd van slechts 9 wek<strong>en</strong>!”<br />

Hager was hierbij de spil tuss<strong>en</strong> opdrachtgever<br />

Heijmans, de eig<strong>en</strong> werkplaats <strong>en</strong> PS Nederland<br />

Noord B.V.. “Gezam<strong>en</strong>lijk hebb<strong>en</strong> we gekek<strong>en</strong><br />

hoe we dit project voor elkaar kond<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong>. Het<br />

resultaat is e<strong>en</strong> hoogwaardige <strong>en</strong> maatwerk installatie,<br />

die we perfect op tijd <strong>en</strong> binn<strong>en</strong> budget<br />

hebb<strong>en</strong> opgeleverd.” Ook Van d<strong>en</strong> Nouweland is<br />

trots. Onder andere op alle uitdaging<strong>en</strong> die gezam<strong>en</strong>lijk<br />

zijn overwonn<strong>en</strong>. “Dat Ahoy deze trots<br />

deelt, is de kers op het project.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 141


DUURZAAM EN ALL-ELECTRIC WONEN, WERKEN EN LEREN<br />

TOTAALOPLOSSINGEN VOOR EEN GEZOND<br />

EN COMFORTABEL BINNENKLIMAAT<br />

Orcon/Thercon, gevestigd in Ve<strong>en</strong><strong>en</strong>daal, ontwikkelt <strong>en</strong> levert e<strong>en</strong> breed assortim<strong>en</strong>t allelectric<br />

oplossing<strong>en</strong> voor duurzaam verwarm<strong>en</strong>, verkoel<strong>en</strong> <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong> <strong>en</strong> voor toepassing<br />

in de professionele woning- <strong>en</strong> utiliteitsbouw.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld Orcon/Thercon<br />

De Climeleon is de zelfontwikkelde geluidsdemper<br />

voor buit<strong>en</strong>del<strong>en</strong>.<br />

Orcon/Thercon heeft als missie om alle gebouw<strong>en</strong><br />

te voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> duurzaam, gezond <strong>en</strong><br />

comfortabel binn<strong>en</strong>klimaat, waarbij gebruik<br />

wordt gemaakt van hernieuwbare <strong>en</strong>ergie. De<br />

v<strong>en</strong>tilatieproduct<strong>en</strong> die hiervoor gebruikt word<strong>en</strong>,<br />

zijn van het merk Orcon. Deze word<strong>en</strong> in<br />

eig<strong>en</strong> beheer ontwikkeld <strong>en</strong> geproduceerd met<br />

hulp van de lokale sociale werkplaats. Naast<br />

v<strong>en</strong>tilatie is Orcon/Thercon gespecialiseerd in<br />

de toepassing van lucht/lucht- <strong>en</strong> lucht/waterwarmtepomp<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> VRF-system<strong>en</strong> van de merk<strong>en</strong><br />

Fujitsu <strong>en</strong> Atlantic. Zo kan altijd e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de<br />

oplossing word<strong>en</strong> gebod<strong>en</strong> voor verwarming, verkoeling<br />

<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie.<br />

Slimme nieuwbouwoplossing<strong>en</strong><br />

Als het gaat om nieuwbouwoplossing<strong>en</strong>, staat de<br />

integratie van slimme product<strong>en</strong> <strong>en</strong> oplossing<strong>en</strong><br />

voorop. Zo introduceerde Orcon/Thercon rec<strong>en</strong>telijk<br />

het Orcon HRC EcoSmart <strong>en</strong> SmartComfort<br />

balansv<strong>en</strong>tilatiesysteem; e<strong>en</strong> innovatief <strong>en</strong> volledig<br />

uniek 2-zonesysteem dat als <strong>en</strong>ige op de<br />

De Alfea is het BENG-ready topproduct op het gebied van lucht/water-warmtepomp<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> hoge COP-waarde.<br />

142 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Orcon/Thercon is actief vanuit het hoofdkantoor in Ve<strong>en</strong><strong>en</strong>daal.<br />

‘Wij kunn<strong>en</strong> altijd e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de all-electric<br />

oplossing bied<strong>en</strong> voor verwarm<strong>en</strong>, verkoel<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>’<br />

markt volledig draadloos communiceert tuss<strong>en</strong><br />

de CO 2<br />

-s<strong>en</strong>sor in de verblijfsruimte <strong>en</strong> het toestel.<br />

Dit balansv<strong>en</strong>tilatiesysteem wordt in nieuwbouwoplossing<strong>en</strong><br />

vaak gecombineerd met e<strong>en</strong> lucht/<br />

water-warmtepomp uit de Alfeareeks. De Alfea<br />

is het BENG-ready topproduct op het gebied van<br />

lucht/water-warmtepomp<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> hoge COPwaarde.<br />

De warmtepomp heeft e<strong>en</strong> ingebouwde<br />

coaxiale warmtewisselaar die ook di<strong>en</strong>t als buffervat.<br />

Alle koppeling<strong>en</strong>, het leidingwerk <strong>en</strong> de<br />

bedrading is optioneel voorgemonteerd. De warmtepomp<br />

is te bedi<strong>en</strong><strong>en</strong> met de smartphone <strong>en</strong> uit<br />

te breid<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> 200, 300 of 500 liter boiler.<br />

E<strong>en</strong> andere populaire warmtepomp is de Loria;<br />

e<strong>en</strong> lucht/water-warmtepomp die zeer goed<br />

scoort op prijs <strong>en</strong> prestatie <strong>en</strong> met name wordt<br />

gebruikt in de seriematige woningbouw, dankzij<br />

e<strong>en</strong> scherpe prijs <strong>en</strong> e<strong>en</strong> hoog r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t.<br />

Nieuwe hybride warmtepomp<br />

Nieuw is de hybride warmtepomp van het merk<br />

Atlantic. Deze warmtepomp met de naam Aurea<br />

Hybride add-on is de meest complete hybride<br />

warmtepomp zonder binn<strong>en</strong>unit, die past op elke<br />

cv-ketel. E<strong>en</strong> slimme oplossing om gas te bespar<strong>en</strong><br />

in situaties waar e<strong>en</strong> volledige overstap naar<br />

all-electric niet mogelijk of nog niet gew<strong>en</strong>st is.<br />

Omdat deze warmtepomp ge<strong>en</strong> binn<strong>en</strong>unit heeft,<br />

is het niet nodig om cv-ketels te verplaats<strong>en</strong> of allerlei<br />

leidingwerk om te legg<strong>en</strong> <strong>en</strong> hij past altijd.<br />

Voor de installatie van de Aurea Hybride add-on<br />

zijn ge<strong>en</strong> F-gashandeling<strong>en</strong> nodig, waardoor elke<br />

cv-installateur het systeem kan plaats<strong>en</strong>. De circulatiepomp,<br />

veiligheidsklep <strong>en</strong> automatische ontluchtingsklep<br />

zitt<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>deel. Hierdoor<br />

hoev<strong>en</strong> er ge<strong>en</strong> koeltechnische handeling<strong>en</strong> uitgevoerd<br />

te word<strong>en</strong>. Alle noodzakelijk hydraulische<br />

compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> slimme thermostaat word<strong>en</strong><br />

standaard meegeleverd.<br />

Volg<strong>en</strong> van de markt<br />

Het volg<strong>en</strong> van de ontwikkeling<strong>en</strong> op de markt<br />

<strong>en</strong> verandering<strong>en</strong> in wet- <strong>en</strong> regelgeving<strong>en</strong> zijn<br />

uiteraard van groot belang. Orcon/Thercon anticipeert<br />

<strong>en</strong> innoveert hierin volop. Zo is het bedrijf<br />

al geruime tijd bezig met geluidsvrag<strong>en</strong> rondom<br />

warmtepomp<strong>en</strong> <strong>en</strong> was het de eerste met volledig<br />

zelfontwikkelde geluidsdempers voor buit<strong>en</strong>del<strong>en</strong>:<br />

de Climeleon. De unitcovers demp<strong>en</strong> het geluid<br />

aanzi<strong>en</strong>lijk <strong>en</strong> zi<strong>en</strong> er discreet uit. Dankzij het<br />

ing<strong>en</strong>ieuze design word<strong>en</strong> de goede werking <strong>en</strong><br />

het r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t van de airco of warmtepomp niet<br />

belemmerd <strong>en</strong> word<strong>en</strong> er geluidsbesparing<strong>en</strong> tot<br />

7 dB gerealiseerd. Zo wordt er op alle vlakk<strong>en</strong> in<br />

de behoeft<strong>en</strong> van zowel de installateur als eindgebruiker<br />

voorzi<strong>en</strong>: slimme, geïntegreerde oplossing<strong>en</strong><br />

die voldo<strong>en</strong> aan de vrag<strong>en</strong> van nu, met daarbij<br />

gemak, comfort <strong>en</strong> duurzaamheid voorop. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 143


WTU-EC-IE<br />

dec<strong>en</strong>traal v<strong>en</strong>tilatiesysteem<br />

E<strong>en</strong> kwestie van<br />

gezond verstand<br />

CONFORM PROGRAMMA<br />

FRISSE SCHOLEN KLASSE B<br />

Leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> prester<strong>en</strong> beter in klaslokal<strong>en</strong><br />

met gezonde, goed gev<strong>en</strong>tileerde lucht. V<strong>en</strong>tilatie is<br />

helaas e<strong>en</strong> pijnpunt in heel wat schol<strong>en</strong>. Orcon heeft<br />

hiervoor de oplossing.<br />

Onze zeer compacte warmteterugwinningsystem<strong>en</strong><br />

zijn bij uitstek geschikt voor toepassing in bestaande<br />

schol<strong>en</strong> dankzij de geringe inbouwhoogte <strong>en</strong> de uiterst<br />

geluidsarme werking. De WTU-EC-IE zorgt op e<strong>en</strong> zeer<br />

<strong>en</strong>ergiezuinige wijze voor voldo<strong>en</strong>de schone <strong>en</strong> frisse<br />

lucht in ieder klaslokaal.<br />

Dankzij de hoogwaardige <strong>en</strong>thalpie warmtewisselaar<br />

is ook de vochtregeling in e<strong>en</strong> klap voor elkaar. Hierdoor<br />

wordt het binn<strong>en</strong>klimaat aanzi<strong>en</strong>lijk verbeterd, <strong>en</strong> is er<br />

minder kans op droge, lucht. Door het toevoeg<strong>en</strong> van<br />

e<strong>en</strong> poll<strong>en</strong>filter <strong>en</strong> CO 2<br />

-s<strong>en</strong>sor is de v<strong>en</strong>tilatie tev<strong>en</strong>s<br />

conform Frisse Schol<strong>en</strong> Klasse B.<br />

Door gebruik te mak<strong>en</strong> van de CO 2<br />

-s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> wordt de<br />

luchtkwaliteit constant gemet<strong>en</strong>. En stuurt het v<strong>en</strong>tilatiesysteem<br />

automatisch bij.<br />

Wat maakt de WTU-EC-IE de beste van de klas?<br />

• Uit voorraad leverbaar<br />

• Hoog r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<br />

• Leverbaar in in 6 uitvoering<strong>en</strong> van 250 tot 2000 m³/h<br />

• Geluidsarm


Gratis 2 pack T-Shirts <strong>en</strong><br />

2 pack stretch shorts<br />

Bij aankoop van<br />

2 werkbroek<strong>en</strong><br />

Van 1 april t/m 31 mei 2<strong>02</strong>1 of zolang de voorraad strekt krijg je<br />

bij aankoop van 2 Snickers Workwear Werkbroek<strong>en</strong> (6241, 6251<br />

6341) <strong>en</strong>/of Korte Werkbroek<strong>en</strong> (6141, 6143, 6153) 2, 2 packs<br />

cadeau. Combiner<strong>en</strong> mag.<br />

snickersworkwear.nl


HET BELANG VAN EEN GOEDE BRONAANPAK:<br />

‘WE DOEN NIET AAN SYMPTOOMBESTRIJDING’<br />

Het waterzijdig inregel<strong>en</strong>, reinig<strong>en</strong> van cv-installaties <strong>en</strong> verhelp<strong>en</strong> van complexe verstopping<strong>en</strong> in vloerverwarming: dát zijn de specialism<strong>en</strong><br />

van Rekon <strong>Installatie</strong>techniek uit Heemskerk. “Onze di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing wordt <strong>en</strong>orm op prijs gesteld”, aldus directeur Wilfred de Regt. “Niet<br />

verwonderlijk, want we zijn vaak het laatste redmiddel voor klant<strong>en</strong>, die veelal sceptisch het traject ingaan. Wanneer wij dan e<strong>en</strong> verstopping<br />

verhelp<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> inregelprobleem oploss<strong>en</strong> <strong>en</strong> het comfort <strong>en</strong> r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t weer opkrikk<strong>en</strong>, dan is dat echt kick<strong>en</strong>.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Rekon <strong>Installatie</strong>techniek<br />

“Ik vind het van de zotte dat warmtepomp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

PV zwaar gesubsidieerd word<strong>en</strong>, terwijl voor waterzijdig<br />

inregel<strong>en</strong> niets (meer) mogelijk is”, b<strong>en</strong>adrukt<br />

De Regt. “Dat is absoluut ge<strong>en</strong> prikkel voor<br />

particulier<strong>en</strong>, die door waterzijdig inregel<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig<br />

e<strong>en</strong> besparing van 15 tot 30 proc<strong>en</strong>t op<br />

hun <strong>en</strong>ergieverbruik kunn<strong>en</strong> realiser<strong>en</strong>. Begin in<br />

de bestaande bouw nu gewoon e<strong>en</strong>s met de basis.<br />

En investeer bij nieuwbouw e<strong>en</strong>s in e<strong>en</strong> magneetfiltertje<br />

<strong>en</strong> chemisch spoel<strong>en</strong> bij oplevering. Daar<br />

bespaar je e<strong>en</strong> hoop ell<strong>en</strong>de mee. Veel meer dan<br />

wanneer je <strong>en</strong>kel duurzame apparat<strong>en</strong> promoot,<br />

waarvan de achterligg<strong>en</strong>de installatie over 5 jaar<br />

verstopt zit. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> wordt dankzij e<strong>en</strong> betere<br />

warmteoverdracht het <strong>en</strong>ergieverbruik verlaagd.”<br />

‘Ik vind het van de zotte dat warmtepomp<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> PV zwaar gesubsidieerd word<strong>en</strong>,<br />

terwijl voor waterzijdig inregel<strong>en</strong><br />

niets (meer) mogelijk is’<br />

‘Belangrijk is de bronaanpak’<br />

De Regt is zich vanaf 2012 gaan vastbijt<strong>en</strong> in de<br />

complexiteit van vloerverwarming <strong>en</strong> spoeltechniek.<br />

“Ik vreet onderzoek<strong>en</strong> op dit vlak”, vertelt<br />

hij. “De k<strong>en</strong>nis die ik hierbij heb opgedaan, gaan<br />

we nu vermarkt<strong>en</strong> door installateurs opleiding<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> techniek<strong>en</strong> aan te bied<strong>en</strong>. Belangrijk bij elke<br />

case is de bronaanpak, net als bij e<strong>en</strong> cv-ketelstoring.<br />

We do<strong>en</strong> niet aan symptoombestrijding.”<br />

Als voorbeeld noemt hij e<strong>en</strong> schoolgebouw in<br />

Wilfred de Regt, directeur van Rekon <strong>Installatie</strong>techniek.<br />

146 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Rotterdam, waar Rekon <strong>Installatie</strong>techniek na<br />

de spoeling van de vloerverwarming e<strong>en</strong> r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>tsverbetering<br />

van maar liefst 60 proc<strong>en</strong>t realiseerde.<br />

“In de installatie was steeds de pomp<br />

verzwaard om het water rond te pomp<strong>en</strong>. Echter<br />

was niet het onderligg<strong>en</strong>de probleem aangepakt:<br />

het dichtslibb<strong>en</strong> van leiding<strong>en</strong> <strong>en</strong> radiator<strong>en</strong>.”<br />

De Regt ziet het vaker bij vervuilde installaties.<br />

“Uiteindelijk mog<strong>en</strong> wij dan de installatie dotter<strong>en</strong>.<br />

Het resultaat is vaak <strong>en</strong>orm: zo haal ik wele<strong>en</strong>s<br />

17 kg ijzer uit 5 vloerverwarmingsgroep<strong>en</strong>.”<br />

Top gereedschap<br />

“Als je top wilt zijn, moet je gereedschap ook<br />

top zijn”, b<strong>en</strong>adrukt hij. “Daarom beschikk<strong>en</strong><br />

wij over alle materieel om het waterzijdig<br />

inregel<strong>en</strong>, reinig<strong>en</strong> van cv-installaties <strong>en</strong><br />

verhelp<strong>en</strong> van complexe verstopping<strong>en</strong> in<br />

vloerverwarming goed mogelijk te mak<strong>en</strong>.”<br />

Als voorbeeld noemt De Regt 2 ultrasoon<br />

flowmeters <strong>en</strong> diverse warmtebeeldcamera’s<br />

<strong>en</strong> handhelds. “Ook gebruik<strong>en</strong> wij de Britse<br />

Adey magneetfilters, reinigings- <strong>en</strong> beschermingsproduct<strong>en</strong>.<br />

De grootste uit de serie is e<strong>en</strong><br />

MagnaClean DN200 8″ vuil-/magneetafscheider<br />

voor buiz<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> binn<strong>en</strong>diameter van<br />

20 c<strong>en</strong>timeter.” ❚<br />

Timmerwerf 93<br />

1969 NJ Heemskerk<br />

06-13006470<br />

info@rekon-bv.nl<br />

www.rekonwarmteservice.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 147<br />

Rekon_v2.indd 1 15-04-2<strong>02</strong>1 12:46


MODULAIRE GELUIDSSCHERMEN VOOR BUITENUNITS<br />

Sinds 1 april 2<strong>02</strong>1 geld<strong>en</strong> nieuwe eis<strong>en</strong> voor het geluidsniveau van buit<strong>en</strong>units van onder meer warmtepomp<strong>en</strong>, airco’s <strong>en</strong> luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

op de erfgr<strong>en</strong>s. Het lukt in veel situaties echter niet om aan deze eis<strong>en</strong> te voldo<strong>en</strong>. Met de modulaire geluidsscherm<strong>en</strong> van ModuBar<br />

lukt dat wel, waarbij de buit<strong>en</strong>units bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> aan het zicht word<strong>en</strong> onttrokk<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> win-win.<br />

Tekst Roel van Gils | Beeld ModuBar<br />

Geluidsscherm Westerschans in Goes.<br />

In de laatste wijziging van het <strong>Bouw</strong>besluit is bepaald hoeveel geluid e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>unit<br />

mag mak<strong>en</strong> in vollast op de erfgr<strong>en</strong>s. Dat is vastgesteld op 40 dB in<br />

de nacht (tuss<strong>en</strong> 19.00 uur <strong>en</strong> 7.00 uur) <strong>en</strong> 45 dB overdag. “In veel gevall<strong>en</strong><br />

is dat niet haalbaar”, weet Arjan Kick, projectmanager bij ModuBar. “We zijn<br />

hier als produc<strong>en</strong>t van hoogwaardige geluidsscherm<strong>en</strong> op ingesprong<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

bied<strong>en</strong> e<strong>en</strong> tweetal esthetisch fraaie, maar zeer betaalbare oplossing<strong>en</strong>: het<br />

‘De geluidsscherm<strong>en</strong><br />

zijn modulair van opzet,<br />

oneindig recyclebaar <strong>en</strong><br />

bied<strong>en</strong> standaard e<strong>en</strong> hoge<br />

geluidsabsorptie <strong>en</strong><br />

hoge geluidsisolatie’<br />

Noise-Reducer <strong>en</strong> het Kokowall HA-Minwol geluidsscherm. Beide oplossing<strong>en</strong><br />

zijn zeer effectief in het demp<strong>en</strong> van het geluid <strong>en</strong> word<strong>en</strong> bijvoorbeeld ook<br />

toegepast langs spoor- <strong>en</strong> snelweg<strong>en</strong>. Het unieke aan de Kokowall is de additionele<br />

kokosafwerking die je kunt lat<strong>en</strong> begroei<strong>en</strong> met klimop.”<br />

Diverse afwerking<strong>en</strong><br />

De geluidsscherm<strong>en</strong> van ModuBar zijn modulair van opzet, oneindig recyclebaar<br />

<strong>en</strong> bied<strong>en</strong> standaard e<strong>en</strong> hoge geluidsabsorptie (Dla = 11/17dBA)<br />

<strong>en</strong> hoge geluidsisolatie (Rw = 30dBA) dankzij e<strong>en</strong> kern van ste<strong>en</strong>wol aan<br />

148 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Theater Rabarber in D<strong>en</strong> Haag.<br />

de binn<strong>en</strong>zijde <strong>en</strong> e<strong>en</strong> plastisolplaat aan de buit<strong>en</strong>zijde. “Indi<strong>en</strong> nodig<br />

kunn<strong>en</strong> we variër<strong>en</strong> met de dikte van de panel<strong>en</strong> om tot hogere isolatie<strong>en</strong><br />

absorptiewaardes te kom<strong>en</strong>. De plastisol gecoate staalplaat is in 21<br />

verschill<strong>en</strong>de kleur<strong>en</strong> leverbaar”, vervolgt Kick. “Ook e<strong>en</strong> afwerking met<br />

zink<strong>en</strong> fels- of gecoate golfplat<strong>en</strong> behoort tot de mogelijkhed<strong>en</strong>. Voor elk<br />

gebouwontwerp kunn<strong>en</strong> we dus e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de geluidswer<strong>en</strong>de oplossing<br />

realiser<strong>en</strong>. Datzelfde geldt voor de montagemethodes. De geluidsscherm<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> verankerd word<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> betonn<strong>en</strong> dakconstructie, e<strong>en</strong><br />

ev<strong>en</strong>tueel aanwezige staalconstructie op het dak of op e<strong>en</strong> betonvoet. Ook<br />

kunn<strong>en</strong> zij gefundeerd word<strong>en</strong> in de grond. De panel<strong>en</strong> zijn getest door<br />

Peutz <strong>en</strong> TNO <strong>en</strong> bied<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gegarandeerde geluidsdemping teg<strong>en</strong> geringe<br />

kost<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> esthetisch fraai aanzicht is bij de prijs inbegrep<strong>en</strong>.” ❚<br />

ModuBar BV<br />

Modular Barrier Systems<br />

GELUIDSSCHERMEN RONDOM<br />

MACHINES EN INSTALLATIES<br />

Effectief,<br />

voordelig <strong>en</strong> modulair<br />

systeem!<br />

Voor meer informatie:<br />

www.modubar.nl<br />

info@modubar.nl<br />

0174-244838<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 149


MODULAIR BOUWEN:<br />

PREFAB VLOEREN MET VLOERVERWARMING<br />

Om zo snel mogelijk te kunn<strong>en</strong> bouw<strong>en</strong>, wordt er steeds vaker gebruik gemaakt van prefab onderdel<strong>en</strong>. Hodes produceert sam<strong>en</strong> met TGO<br />

Technische <strong>Installatie</strong>s <strong>en</strong> Provarmo prefab vloerveld<strong>en</strong> die voorzi<strong>en</strong> zijn van alle nodige installaties, tot vloerverwarming aan toe.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld Provarmo<br />

Hodes Huisvesting ontwerpt, realiseert <strong>en</strong> beheert flexibele <strong>en</strong> duurzame<br />

huisvesting voor de markt<strong>en</strong> ler<strong>en</strong>, recreër<strong>en</strong>, won<strong>en</strong> <strong>en</strong> zorg. Om zo efficiënt<br />

mogelijk te kunn<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>, produceert zij prefab vloerveld<strong>en</strong> voor<br />

zeer diverse gebouw<strong>en</strong>. Vervolg<strong>en</strong>s br<strong>en</strong>gt Provarmo de vloerverwarming<br />

aan in de vloerveld<strong>en</strong>. TGO verzorgt de overige installaties, voordat deze<br />

naar de plaats van bestemming gaan. “Het gaat om losse vloerdel<strong>en</strong> van<br />

3 x 6 meter die in e<strong>en</strong> assemblagehal word<strong>en</strong> geproduceerd”, vertelt Rick<br />

Oom<strong>en</strong>, projectleider bij Provarmo. “Wij bevestig<strong>en</strong> de vloerverwarming met<br />

‘Het klinkt heel simpel <strong>en</strong> dat is<br />

het eig<strong>en</strong>lijk ook’<br />

e<strong>en</strong> stal<strong>en</strong> net, waarna TGO Technische <strong>Installatie</strong>s de overige installaties<br />

monteert. E<strong>en</strong> dag later wordt het beton gestort, waarna de vloerdel<strong>en</strong> op<br />

locatie met e<strong>en</strong> hijskraan in de woning word<strong>en</strong> geplaatst.”<br />

Prefab productie versnelt het bouwproces. Ook de vloer<strong>en</strong> word<strong>en</strong> prefab geproduceerd, inclusief de installatietechniek<strong>en</strong>.<br />

150 | INSTALLATIEENBOUW.NL


In e<strong>en</strong> assemblagehal word<strong>en</strong> de vloerdel<strong>en</strong> geproduceerd, waarna ze kant <strong>en</strong> klaar naar de plaats van bestemming gaan.<br />

Het zijn niet alle<strong>en</strong> woning<strong>en</strong> waar de prefab vloerdel<strong>en</strong> geplaatst word<strong>en</strong>,<br />

maar ook vakantievilla’s, schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> zorgc<strong>en</strong>tra. Oom<strong>en</strong>: “Waar vloerverwarming<br />

mogelijk is <strong>en</strong> waar gebouwd wordt, zijn deze vloer<strong>en</strong> mogelijk.” Het<br />

voordeel van de vloerdel<strong>en</strong> is dat ter plaatse snel ingesprong<strong>en</strong> kan word<strong>en</strong><br />

op aanpassing<strong>en</strong>, wat met oprolbare vloerverwarming niet mogelijk is. Oom<strong>en</strong><br />

legt uit: “Nadat ik de tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> gereed heb, zorg ik dat er e<strong>en</strong> legplan<br />

gemaakt wordt. Mocht er op de bouw zelf iets aangepast moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>,<br />

zoals e<strong>en</strong> wand die verschov<strong>en</strong> moet word<strong>en</strong>, dan is dat ge<strong>en</strong> probleem. Wanneer<br />

het project klaar is, pas ik de tek<strong>en</strong>ing aan <strong>en</strong> maak ik e<strong>en</strong> revisierapport.<br />

Het klinkt heel simpel <strong>en</strong> dat is het eig<strong>en</strong>lijk ook: e<strong>en</strong> vloerveld, vloerverwarming<br />

<strong>en</strong> andere leiding<strong>en</strong> installer<strong>en</strong>, beton erop <strong>en</strong> plaats<strong>en</strong>.”<br />

Over Provarmo<br />

Provarmo levert <strong>en</strong> monteert vloerverwarming <strong>en</strong> vloerkoeling. Zij ontzorgt<br />

de professionele installateur met als doel e<strong>en</strong> installatie die aan<br />

alle w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> voldoet. Maatwerk schuwt het bedrijf zeker niet. De ervar<strong>en</strong><br />

vakm<strong>en</strong>s<strong>en</strong> do<strong>en</strong> alles in eig<strong>en</strong> beheer; van het ontwerp tot het legplan<br />

van de tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, het transport <strong>en</strong> de uitvoering <strong>en</strong> revisie. ❚<br />

Provarmo is dé partner voor<br />

de professionele installateur<br />

Verdelers<br />

Thermostat<strong>en</strong><br />

Leiding<strong>en</strong><br />

Meer info: www.provarmo.nl<br />

Provarmo BV | Edisonweg 7 | 3442 AC Woerd<strong>en</strong> | T 0348 744 <strong>02</strong>3<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 151<br />

Naamloos-9 1 01-03-2<strong>02</strong>1 17:06


DE MEEST FREQUENTE PROBLEMEN ÉN OPLOSSINGEN ROND DE WATERBEHANDELING VAN GESLOTEN INSTALLATIES:<br />

HOUD UW INSTALLATIE IN TOPCONDITIE!<br />

De afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> is het aantal WKO-system<strong>en</strong> in Nederland flink toeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Niet verwonderlijk, want in combinatie met lage temperatuur<br />

afgiftesystem<strong>en</strong> zoals vloerverwarming, vloerkoeling <strong>en</strong> lage temperatuur radiator<strong>en</strong> kan e<strong>en</strong> aang<strong>en</strong>aam binn<strong>en</strong>klimaat in alle seizo<strong>en</strong><strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> geborgd, teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> minimaal <strong>en</strong>ergieverbruik. Voorwaarde is wel dat het installatiewater op de juiste manier wordt behandeld, vanaf<br />

de ingebruikname tot <strong>en</strong> met de volledige lev<strong>en</strong>sduur van de installatie. Gebeurt dit niet of onvoldo<strong>en</strong>de, dan ligg<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s Mario van Gorsel,<br />

directeur van KOREX B<strong>en</strong>elux, onder andere de volg<strong>en</strong>de problem<strong>en</strong> op de loer:<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld KOREX B<strong>en</strong>elux<br />

1. <strong>Bouw</strong>vuil <strong>en</strong> slib<br />

“Veel installateurs onderschatt<strong>en</strong> helaas nog hoeveel<br />

bouwvuil <strong>en</strong> slib er tijd<strong>en</strong>s de bouw in bijvoorbeeld<br />

de verbindings- <strong>en</strong> stijgleiding<strong>en</strong> van geslot<strong>en</strong><br />

installaties terechtkom<strong>en</strong>. D<strong>en</strong>k bijvoorbeeld<br />

aan stof, zand, laskorrels, lasflux <strong>en</strong> microvezels,<br />

die zich sam<strong>en</strong> met de vrijgekom<strong>en</strong> kalkdeeltjes<br />

afzett<strong>en</strong> op de bodem <strong>en</strong> waardoor de installatie<br />

zichzelf niet kan conserver<strong>en</strong>”, aldus Van Gorsel.<br />

“De pH-waarde van het verwarmingswater wordt<br />

in dit geval constant g<strong>en</strong>eutraliseerd. De installatie<br />

zal dus corrosief blijv<strong>en</strong>, met aanzi<strong>en</strong>lijke<br />

r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t- <strong>en</strong> comfortverliez<strong>en</strong> én storing<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

defect<strong>en</strong> aan klepp<strong>en</strong>, afsluiters, regelaars, pomp<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> andere compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> tot gevolg.”<br />

Om bouwvuil <strong>en</strong> slib uit de installatie te verwijder<strong>en</strong>,<br />

moet de installatie allereerst word<strong>en</strong> gespoeld.<br />

“Vervolg<strong>en</strong>s kan met behulp van filtratie<br />

het vuil uit de installatie word<strong>en</strong> verwijderd.” Belangrijk<br />

hierbij is om de vervuiling te mobiliser<strong>en</strong>.<br />

“Bijvoorbeeld door de toevoeging van e<strong>en</strong> inhibitor<br />

(remmer/beschermer) voorkom je dat het vuil<br />

neerslaat. Met e<strong>en</strong> tweede afgemet<strong>en</strong> vloeistof<br />

kan vervolg<strong>en</strong>s de pH-waarde stap-voor-stap naar<br />

het gew<strong>en</strong>ste niveau word<strong>en</strong> gebracht.” Om dit<br />

proces goed te controler<strong>en</strong>, moet er ontgast word<strong>en</strong>,<br />

om te voorkom<strong>en</strong> dat de pH neutraliseert.<br />

2. Vervuiling <strong>en</strong> verstopping<br />

Met de komst van lage temperatuur installaties<br />

zijn waterhoeveelhed<strong>en</strong> verminderd <strong>en</strong> leidingdiameters<br />

verkleind. “Met name dat laatste zorgt<br />

regelmatig voor problem<strong>en</strong>, omdat het sneller tot<br />

e<strong>en</strong> verstopping komt”, weet Van Gorsel. “Om dit<br />

teg<strong>en</strong> te gaan, moet<strong>en</strong> vervuiling<strong>en</strong> direct <strong>en</strong> doel-<br />

Wanneer het installatiewater niet goed wordt behandeld, ligg<strong>en</strong> grote problem<strong>en</strong> op de loer.<br />

152 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Veel installateurs<br />

onderschatt<strong>en</strong><br />

helaas nog hoeveel<br />

bouwvuil <strong>en</strong> slib er<br />

tijd<strong>en</strong>s de bouw in<br />

bijvoorbeeld de<br />

verbindings- <strong>en</strong><br />

stijgleiding<strong>en</strong> van<br />

geslot<strong>en</strong> installaties<br />

terechtkom<strong>en</strong>’<br />

treff<strong>en</strong>d word<strong>en</strong> ondervang<strong>en</strong>.” Wanneer er veel<br />

fijne magnetische deeltjes word<strong>en</strong> afgezet in de<br />

installatie, warm<strong>en</strong> ruimtes onvoldo<strong>en</strong>de op. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> installaties in storing slaan <strong>en</strong> is<br />

afrek<strong>en</strong><strong>en</strong> naar verbruik niet langer betrouwbaar.<br />

Om dit probleem te ondervang<strong>en</strong>, moet de beschermlaag<br />

in de installatie word<strong>en</strong> hersteld. Ook<br />

hiervoor zijn mobilisatie van vervuiling, filtratie <strong>en</strong><br />

ontgassing onontbeerlijk.”<br />

3. Verkeerde <strong>en</strong>/of teveel inhibitors<br />

Wanneer e<strong>en</strong> inhibitor (remmer/beschermer)<br />

wordt toegepast, moet dit wel op de juiste manier<br />

<strong>en</strong> in exact de juiste hoeveelheid gebeur<strong>en</strong>, zodat<br />

de geleidbaarheid <strong>en</strong> alkaliteit van het installatiewater<br />

laag blijv<strong>en</strong>, aldus Van Gorsel. “In de praktijk<br />

echter wordt veelal nog zoveel toegevoegd,<br />

dat de geleidbaarheid van het installatiewater<br />

te hoog wordt <strong>en</strong> – in combinatie met e<strong>en</strong> lage<br />

hardheid – galvanisatie ontstaat.” Corrosie op bijvoorbeeld<br />

staal <strong>en</strong> aluminium is alle<strong>en</strong> mogelijk<br />

als het water elektrisch geleid<strong>en</strong>d is, b<strong>en</strong>adrukt<br />

hij. Hiervoor is e<strong>en</strong> inhibitor helemaal niet nodig.<br />

“Indi<strong>en</strong> onverhoopt teveel of e<strong>en</strong> verkeerde inhibitor<br />

wordt gebruikt, dan is het raadzaam om de<br />

installatie volledig door te spoel<strong>en</strong> <strong>en</strong> de waterbehandeling<br />

opnieuw op te bouw<strong>en</strong>.”<br />

4. Onjuiste materiaalcombinaties<br />

Ook ziet Van Gorsel dat nog te vaak verschill<strong>en</strong>de<br />

material<strong>en</strong> in de installatie word<strong>en</strong> toegepast.<br />

D<strong>en</strong>k bijvoorbeeld aan e<strong>en</strong> combinatie van koper<br />

<strong>en</strong> RVS, waardoor galvanische corrosie kan ontstaan.<br />

“Bij galvanische corrosie wordt veelal het<br />

minder edele materiaal (de anode) aangetast,<br />

terwijl het edele materiaal (de kathode) teg<strong>en</strong><br />

corrosie wordt beschermd”, vertelt hij. “Het anode<br />

materiaal zal gaan corroder<strong>en</strong>, waardoor putcorrosie<br />

<strong>en</strong> uiteindelijk ook flinke lekkages kunn<strong>en</strong><br />

ontstaan. Om dit te voorkom<strong>en</strong>, wordt onder andere<br />

in de scheepvaart veelal e<strong>en</strong> opofferingsanode<br />

geplaatst. Deze oplossing biedt ook uitkomst<br />

in geslot<strong>en</strong> installaties, waarbij bij voorkeur e<strong>en</strong><br />

magnesiumoxide anode wordt toegevoegd die periodiek<br />

geïnspecteerd <strong>en</strong> vervang<strong>en</strong> moet word<strong>en</strong>.”<br />

Voor wie meer wil wet<strong>en</strong> over hoe je de waterkwaliteit<br />

van geslot<strong>en</strong> installaties in optimale conditie<br />

kunt houd<strong>en</strong>, is de VDI 2035-1 blad 2 e<strong>en</strong> perfecte<br />

leidraad. Hierin word<strong>en</strong> de uitgangspunt<strong>en</strong><br />

vanaf ontwerp <strong>en</strong> ingebruikname t/m complete<br />

gebruiksduur, onderhoud <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele aanpassing<strong>en</strong><br />

namelijk uitgebreid beschrev<strong>en</strong>. ❚<br />

Bij het conserver<strong>en</strong> van het verwarmingswater<br />

in e<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong> installatie is het belangrijk<br />

om de volg<strong>en</strong>de stapp<strong>en</strong> te volg<strong>en</strong>:<br />

- Vul de installatie met kraanwater (pH-neutraal).<br />

- Stook het installatiewater op, zodat het<br />

zuurstofgehalte wordt teruggebracht<br />

(thermische ontgassing).<br />

- De restzuurstof zal e<strong>en</strong> chemische verbinding<br />

aangaan met de aanwezige corrosie in de<br />

installatie <strong>en</strong> lost vervolg<strong>en</strong>s op in het water.<br />

- Doordat het zuurstofgehalte verder daalt, zal<br />

de pH-waarde stijg<strong>en</strong>. Zodra de pH-waarde<br />

bov<strong>en</strong> de 8,2 komt, is de corrosiedruk in de<br />

installatie nihil.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 153


ADVERTORIAL<br />

KWALITEIT DOOR KENNIS<br />

EN INNOVATIE<br />

Slim sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> <strong>en</strong> installer<strong>en</strong> krijgt e<strong>en</strong> naam: Build smart; e<strong>en</strong> slogan die<br />

Ubbink niet zo maar koos. “Wij moet<strong>en</strong> bouw <strong>en</strong> installatietechniek verbind<strong>en</strong>,<br />

relaties verdiep<strong>en</strong> <strong>en</strong> vanuit die kracht innover<strong>en</strong> <strong>en</strong> kwaliteit lever<strong>en</strong>”, zegt<br />

Peter Laros, directeur van Ubbink. “Slim bouw<strong>en</strong> doe je namelijk niet alle<strong>en</strong>.<br />

Alle<strong>en</strong> als k<strong>en</strong>nis gedeeld wordt <strong>en</strong> aannemers, installateurs, architect<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

leveranciers zich rond e<strong>en</strong> gebouw ver<strong>en</strong>ig<strong>en</strong>, is e<strong>en</strong> duurzame toekomst<br />

binn<strong>en</strong> handbereik.”<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Ubbink<br />

154 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


ADVERTORIAL<br />

“Kwaliteitsverbetering, daar ligt onze focus”, vertelt<br />

Laros. “Dat is e<strong>en</strong> continu proces <strong>en</strong> meer<br />

nodig dan ooit. Het spectrum verandert <strong>en</strong> de<br />

bouwpraktijk wordt steeds complexer. We gaan<br />

duurzamer bouw<strong>en</strong>, woning<strong>en</strong> realiser<strong>en</strong> die<br />

optimaal prester<strong>en</strong> én we lat<strong>en</strong> ons werk <strong>en</strong> het<br />

functioner<strong>en</strong> van gebouw<strong>en</strong> toets<strong>en</strong>. Daardoor<br />

wordt het belangrijker dan ooit dat twee wereld<strong>en</strong><br />

– de bouw <strong>en</strong> installatietechniek – sam<strong>en</strong>kom<strong>en</strong>,<br />

dat wij als leverancier onze verantwoordelijkheid<br />

nem<strong>en</strong> <strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis ontsluit<strong>en</strong> én dat de installateur<br />

<strong>en</strong> bouwer word<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> van intellig<strong>en</strong>te<br />

e<strong>en</strong>voud <strong>en</strong> slimme <strong>en</strong> praktische oplossing<strong>en</strong>.”<br />

Wij mak<strong>en</strong> de verbinding<br />

Build smart is ge<strong>en</strong> loze term, maar staat volg<strong>en</strong>s<br />

Laros voor e<strong>en</strong> praktijkgerichte aanpak: “Slim<br />

werk<strong>en</strong> doe je door techniek, k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />

sam<strong>en</strong> te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> door complete oplossing<strong>en</strong><br />

aan te bied<strong>en</strong>. Oplossing<strong>en</strong> die garant staan voor<br />

e<strong>en</strong> solide verbinding tuss<strong>en</strong> bouw <strong>en</strong> installatietechniek<br />

<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong> aan de hoogste prestatie- <strong>en</strong><br />

kwaliteitseis<strong>en</strong>.” Daar wil hij zich volledig voor inzett<strong>en</strong>,<br />

want: “Dit gaat ons allemaal aan. Iedere<strong>en</strong><br />

wil won<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> woning met e<strong>en</strong> laag <strong>en</strong>ergieverbruik<br />

<strong>en</strong> – nog belangrijker – in e<strong>en</strong> gezonde <strong>en</strong><br />

veilige leefomgeving.”<br />

De stap naar vor<strong>en</strong><br />

Innovatie <strong>en</strong> kwaliteitsverbetering zijn belangrijke<br />

pijlers binn<strong>en</strong> de bedrijfsmur<strong>en</strong> van Ubbink <strong>en</strong><br />

bepal<strong>en</strong> mede hoe het bedrijf zich in de markt beweegt.<br />

“Wij bestaan dit jaar 125 jaar <strong>en</strong> legg<strong>en</strong><br />

ons steeds meer toe op de ontwikkeling van nieuwe<br />

product<strong>en</strong>, die makkelijk <strong>en</strong> slim te installer<strong>en</strong><br />

‘Slim werk<strong>en</strong> doe je door techniek, k<strong>en</strong>nis<br />

<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> door<br />

complete oplossing<strong>en</strong> aan te bied<strong>en</strong>’<br />

zijn <strong>en</strong> toegevoegde waarde bied<strong>en</strong>. Door onze<br />

k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> beheersing van de productietechniek<br />

kunn<strong>en</strong> wij die stap naar vor<strong>en</strong> zett<strong>en</strong>. Dat do<strong>en</strong><br />

wij bij voorkeur sam<strong>en</strong>, met koplopers <strong>en</strong> met<br />

de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in het veld. Zij moet<strong>en</strong> namelijk dagelijks<br />

keuzes mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> de compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bouw,<br />

installatie <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergie verbind<strong>en</strong>. De signal<strong>en</strong> die<br />

wij oppikk<strong>en</strong>, vertal<strong>en</strong> wij naar oplossing<strong>en</strong>. De<br />

Decorio warmtepompbehuizing is daar e<strong>en</strong> mooi<br />

voorbeeld van. Ons R&D-team zag de behoefte om<br />

de warmtepomp op het dak te plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> zette<br />

direct <strong>en</strong>thousiast de schouders eronder. Het is die<br />

sfeer van ‘Wij gaan het do<strong>en</strong>’ die zo k<strong>en</strong>merk<strong>en</strong>d<br />

is voor Ubbink.”<br />

Advies voor iedere<strong>en</strong><br />

De nieuwe economie vergt behalve innovaties ook<br />

dat informatie toegankelijker wordt. “Info moet<br />

actueel <strong>en</strong> beschikbaar zijn voor iedere<strong>en</strong>. De<br />

ontwikkeling<strong>en</strong> volg<strong>en</strong> elkaar namelijk in e<strong>en</strong> rap<br />

tempo op <strong>en</strong> de informatiebehoefte stijgt”, vult<br />

Laros aan. “Maar wij do<strong>en</strong> het erg<strong>en</strong>s voor; we<br />

bouw<strong>en</strong> met elkaar aan e<strong>en</strong> betere wereld. BENG<br />

<strong>en</strong> de Wkb zijn de katalysator<strong>en</strong>.” In die positieve<br />

flow wil Ubbink haar klant<strong>en</strong> me<strong>en</strong>em<strong>en</strong>. “Wij<br />

hebb<strong>en</strong> informatie over de Wet kwaliteitsborging<br />

voor het bouw<strong>en</strong> gebundeld, zodat iedere<strong>en</strong> zich<br />

het kom<strong>en</strong>de jaar goed kan voorbereid<strong>en</strong>. Uniek is<br />

ook dat je project<strong>en</strong> bij ons kunt aanmeld<strong>en</strong> voor<br />

de WKB SERVICES. En… wij del<strong>en</strong> onze ervaring<strong>en</strong><br />

via de website.” Hij refereert hiermee naar de fonkelnieuwe<br />

website, die in januari is gelanceerd.<br />

“Alle informatie hebb<strong>en</strong> wij gerangschikt op basis<br />

van de drie thema’s: <strong>Bouw</strong>, V<strong>en</strong>tilatie <strong>en</strong> Energie.<br />

Het is e<strong>en</strong> bron van informatie; er zijn whitepapers,<br />

animaties <strong>en</strong> uitgebreide technische artikel<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> specificaties beschikbaar, ev<strong>en</strong>als nieuwe<br />

montagefilmpjes. Want waarom moeilijk do<strong>en</strong>, als<br />

het makkelijk kan? Build smart!” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 155


GRONINGEN ATLAS & HOUSE OF GRONINGEN<br />

BIJZONDER WONEN IN ATLAS & HOUSE OF GRONINGEN<br />

EEN NIEUW LANDMARK VOOR GRONINGEN<br />

Waar voorhe<strong>en</strong> het kantoor van het GAK stond in Groning<strong>en</strong>, zijn onlangs twee slanke woontor<strong>en</strong>s versch<strong>en</strong><strong>en</strong>: Atlas & House of Groning<strong>en</strong>. Ze<br />

staan in e<strong>en</strong> gro<strong>en</strong>e omgeving aan het water <strong>en</strong> kreg<strong>en</strong> zelf e<strong>en</strong> warme, goudgele gloed, wat e<strong>en</strong> mediterrane sfeer oproept. De woontor<strong>en</strong>s<br />

zijn bedoeld voor de particuliere huur <strong>en</strong> voor internationale stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Aalbers <strong>Installatie</strong>techniek deed de gehele E- <strong>en</strong> W-installatie.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld 5d Architectuur & Fotografie (ClimaRad)<br />

De woontor<strong>en</strong>s Atlas <strong>en</strong> House of Groning<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> twee nieuwe landmarks in Groning<strong>en</strong>.<br />

156 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


ATLAS & HOUSE OF GRONINGEN GRONINGEN<br />

Atlas & House of Groning<strong>en</strong> zijn c<strong>en</strong>traal geleg<strong>en</strong><br />

in stadsdeel Paddepoel. Ze zijn prima bereikbaar<br />

met het OV, hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> winkelc<strong>en</strong>trum ernaast<br />

<strong>en</strong> sport<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontspann<strong>en</strong> kan in de buurt. Atlas<br />

heeft 17 woonlag<strong>en</strong> <strong>en</strong> is 55 meter hoog. House<br />

of Groning<strong>en</strong> telt 23 woonlag<strong>en</strong> <strong>en</strong> is 70 meter<br />

hoog. Daarmee is dit het hoogste gebouw in de<br />

omgeving <strong>en</strong> dus e<strong>en</strong> nieuw landmark. In totaal<br />

gaat het om 159 appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in House of Groning<strong>en</strong><br />

die bedoeld zijn voor de particuliere huur<br />

<strong>en</strong> 224 woone<strong>en</strong>hed<strong>en</strong> in Atlas die bedoeld zijn<br />

voor internationale stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />

Alle woning<strong>en</strong> zijn voorzi<strong>en</strong> van ClimaRad V<strong>en</strong>tura<br />

v<strong>en</strong>tilatie-units met WTW.<br />

‘Het inzett<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />

BIM-model scheelt<br />

veel geld <strong>en</strong> tijd<br />

tijd<strong>en</strong>s de bouw’<br />

Luxe stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>lev<strong>en</strong><br />

Het is zeker e<strong>en</strong> bijzondere manier van won<strong>en</strong> voor<br />

de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die