31.08.2013 Views

Dossier Ernstige Arbeidsongevallen - Axa

Dossier Ernstige Arbeidsongevallen - Axa

Dossier Ernstige Arbeidsongevallen - Axa

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

<strong>Dossier</strong> <strong>Ernstige</strong> <strong>Arbeidsongevallen</strong><br />

Volgens het Koninklijk Besluit van 24 februari 2005


Inhoud<br />

P 3 Principeschema<br />

P 4 Inleiding<br />

P 5 Definitie van een ernstig ongeval<br />

P 6 Omstandig verslag<br />

P 7 Voorlopig verslag<br />

P 8 Definitie van een zeer ernstig ongeval met onmiddellijke melding<br />

P 9 Wie doet het onderzoek van ernstige ongevallen<br />

en wie maakt het omstandig of voorlopig verslag ?<br />

P 9 Aanstelling van een deskundige<br />

P 10 Indeling van de ondernemingen<br />

P 11 Enkele referenties van de wetgeving inzake ernstige ongevallen


Principeschema<br />

Ernstig ongeval<br />

Onderzoek door<br />

bevoegde<br />

preventiedienst (PD)<br />

Opstellen van Opstellen van Geen verslag<br />

omstandig verslag voorlopig verslag<br />

Naar TWW binnen<br />

de 10 dagen<br />

Studie<br />

door TWW<br />

OK Niet OK<br />

Naar TWW binnen de 10 dagen<br />

TWW vraagt Opstellen<br />

bijkomende info omstandig verslag<br />

Bijkomend verslag Omstandig verslag<br />

naar TWW naar TWW<br />

Studie Studie door<br />

door TWW TWW<br />

OK Niet OK<br />

OK Niet OK OK Niet OK<br />

Onderzoek door deskundige<br />

■ Gebrekkige samenwerking<br />

WG’s en PD-en<br />

■ Complexe omstandigheden<br />

■ Bijzonder ernstig ongeval<br />

■ Afwezigheid van PD<br />

PD = Preventiedienst - WG = Werkgever - TWW = Toezicht Welzijn op het Werk (Arbeidsinspectie)<br />

3


Inleiding<br />

Het KB van 24.02.2005 “houdende diverse bepalingen ter bestrijding van de ernstige<br />

arbeidsongevallen en de vereenvoudiging van de arbeidsongevallenaangiften”, heeft als<br />

belangrijke doelstelling het verminderen van het aantal arbeidsongevallen, voornamelijk dan<br />

de ernstige en zeer ernstige arbeidsongevallen.<br />

Deze wetgeving kadert in het FARAOplan (Federaal Actieplan voor de Reductie van Arbeids-<br />

ongevallen). Wanneer er zich een ernstig arbeidsongeval voordoet, zal er een geïntegreerde onderzoeksprocedure<br />

gelden. De interne en externe diensten spelen hierbij een cruciale rol.<br />

Als de verplichting niet wordt nageleefd, komt er een externe deskundige aan te pas.<br />

Toepassingsgebied<br />

Onder werknemers wordt verstaan :<br />

■ werknemers met arbeidscontract<br />

■ personen die onder gezag, leiding en toezicht werken<br />

■ personen met leercontract, stagiairs, studenten, jobstudenten<br />

■ werknemers op tijdelijke of mobiele bouwplaatsen, van aannemers,<br />

van onderaannemers, van nevenaannemers<br />

■ uitzendkrachten.<br />

Onder werkgevers wordt verstaan :<br />

de werkgever van het slachtoffer maar met uitbreiding in volgende gevallen :<br />

■ werken met derden (werknemers van ondernemingen van buitenaf of zelfstandigen<br />

die werken komen uitvoeren)<br />

■ uitzendarbeid<br />

■ tijdelijke of mobiele bouwplaatsen.<br />

Ongevallensteekkaart<br />

■ voor elk ongeval met tenminste 4 dagen arbeidsongeschiktheid<br />

■ op te maken door de hiervoor bevoegde preventiedienst (zie pagina 9)<br />

■ kan eventueel kopie van de aangifte zijn indien de relevante gegevens op gebied van<br />

veiligheid en preventie ingevuld zijn en de aangifte ondertekend is door de bevoegde<br />

preventieadviseur (zie pagina 9)<br />

■ afschrift te voorzien voor de Externe Dienst voor Preventie en Bescherming<br />

■ bewaringstermijn : tenminste 10 jaar.<br />

Gebruikte afkortingen<br />

■ IDPB : Interne Dienst voor Preventie en Bescherming<br />

■ EDPB : Externe Dienst voor Preventie en Bescherming<br />

■ CPB : Comité voor Preventie en Bescherming<br />

■ EDTC : Externe Dienst voor technische Controles<br />

■ AO : arbeidsongeval


Definitie van een ernstig ongeval (KB 24.02.2005 art 26 § 4- § 2)<br />

a) Een dodelijk arbeidsongeval<br />

b) Een arbeidsongeval waarvan het gebeuren in direct verband staat met:<br />

■ ofwel een gebeurtenis die afwijkt van de normale uitvoering van het werk en voorkomt<br />

op de lijst van bijlage 1 van het K.B. (lijst afwijkende gebeurtenissen)<br />

■ ofwel het voorwerp dat bij het ongeval betrokken is en voorkomt op de lijst van bijlage 2<br />

van het K.B. (lijst betrokken voorwerpen)<br />

EN dat aanleiding heeft gegeven tot:<br />

■ ofwel een blijvend letsel<br />

■ ofwel een tijdelijk letsel dat voorkomt op de lijst van bijlage 3 van het K.B. (lijst van de letsels).<br />

Bijlage 1: Afwijkende gebeurtenis<br />

■ afwijkende gebeurtenis als gevolg<br />

van een elektrische storing, explosie,<br />

brand (codes 10 tot 19)<br />

■ afwijkende gebeurtenis door overlopen,<br />

kantelen, lekken, leeglopen,<br />

verdampen, vrijkomen (codes 20 tot 29)<br />

■ breken, barsten, glijden, vallen,<br />

instorten van het betrokken voorwerp<br />

(codes 30 tot 39)<br />

■ verlies van controle over een machine,<br />

vervoer- of transportmiddel, handgereedschap,<br />

voorwerp (codes 40 tot 44)<br />

■ vallen van personen van hoogte (code 51)<br />

■ gegrepen of meegesleept worden door<br />

een voorwerp of de vaart daarvan (code 63).<br />

Arbeidsongeval<br />

Dood Bijlage 1 Bijlage 2<br />

Blijvend letsel Tijdelijk letsel Blijvend letsel Tijdelijk letsel<br />

bijlage 3 bijlage 3<br />

Ernstig arbeidsongeval<br />

Bijlage 2: Betrokken voorwerpen<br />

■ steigers of bovengrondse constructies<br />

(codes 02.00 tot 02.99)<br />

■ graafwerken, sleuven, putten,<br />

onderaardse gangen, tunnels of<br />

ondergrondse wateromgeving<br />

(codes 03.01, 03.02 en 03.03)<br />

■ installaties (codes 04.00 tot 04.99)<br />

■ machines of toestellen (codes 05.00 tot<br />

05.99, 07.00 tot 07.99 en 09.00 tot 10.99)<br />

■ systemen voor gesloten of open<br />

transport en opslag (codes 11.00 tot 11.99,<br />

14.10 en 14.11)<br />

■ voertuigen voor transport over land<br />

(codes 12.00 tot 12.99)<br />

■ chemische stoffen, explosieven,<br />

radioactieve stoffen, biologische<br />

stoffen (codes 15.00 tot 15.99, 19.02 en 19.03)<br />

■ veiligheidssystemen en veiligheidsuitrusting<br />

(codes 16.00 tot 16.99)<br />

■ wapens (code 17.05)<br />

■ dieren, micro-organismen, virussen<br />

(codes 18.03, 18.04 en 18.05).<br />

Bijlage 3: Letsels<br />

■ vleeswonden met verlies van weefsel<br />

die aanleiding geven tot een meer -<br />

daagse arbeidsongeschiktheid (code 013)<br />

■ botbreuken (codes 020 tot 029)<br />

■ traumatische amputaties<br />

(verlies van ledematen – code 040)<br />

■ afzettingen (code 041)<br />

■ schuddingen en inwendige letsels<br />

die in afwezigheid van behandeling<br />

levensbedreigend kunnen zijn (code 053)<br />

■ schadelijke effecten van elektriciteit<br />

die aanleiding geven tot meerdaagse<br />

arbeidsongeschiktheid (code 054)<br />

■ brandwonden die aanleiding geven tot<br />

meerdaagse arbeidsongeschiktheid of<br />

chemische of inwendige verbrandingen<br />

of bevriezingen (codes 060 tot 069)<br />

■ acute vergiftigingen (codes 071 en 079)<br />

■ verstikkingen en verdrinkingen<br />

(codes 081 tot 089)<br />

■ effecten van straling (niet thermische)<br />

die aanleiding geven tot meerdaagse<br />

arbeidsongeschiktheid (code 102).<br />

De lijsten zijn gedefinieerd en gecodeerd overeenkomstig het Europees registratiesysteem voor oorzaken en omstandigheden van arbeidsongevallen in Europa<br />

5


Omstandig verslag<br />

De werkgever – of indien van toepassing, de gebruikers, uitzendbureaus en bouwdirecties – zorgt<br />

ervoor dat de bevoegde (interne of externe) preventiedienst of -diensten elk ernstig arbeidsongeval<br />

onmiddellijk onderzoeken en een omstandig verslag opmaken. Dit verslag moet binnen de 10 dagen<br />

worden bezorgd aan de met toezicht belaste Ambtenaar TWW (Ambtenaar Toezicht Welzijn op het<br />

Werk of Arbeidsinspectie) van het ambtsgebied waar het ongeval zich voordeed.<br />

Inhoud van het omstandig verslag<br />

Luik 1 : in te vullen door de bevoegde preventiedienst<br />

1. De identificatie van de slachtoffers en hun werkgevers<br />

2. De gedetailleerde beschrijving van de plaats van het ongeval<br />

3. De gedetailleerde omschrijving van de omstandigheden van het ongeval, inclusief beeldmateriaal<br />

4. De vastgestelde oorzaken van het ongeval:<br />

a. primaire oorzaken : de materiële feiten die het ongeval mogelijk hebben gemaakt zoals :<br />

■ ontbrekend of incorrect collectief beschermingsmiddel<br />

■ ontbrekend of incorrect persoonlijk beschermingsmiddel<br />

■ ontbrekende of uitgeschakelde machinebeveiliging<br />

b. secundaire oorzaken : de oorzaken van organisatorische aard, waardoor de primaire oorzaken<br />

zijn ontstaan zoals :<br />

■ niet uitgevoerde risicoanalyse<br />

■ ontbrekende instructie<br />

■ gebrekkig toezicht op naleving instructies<br />

■ niet correct functionerende IDPB<br />

c. tertiaire oorzaken : de materiële of organisatorische oorzaken die zich bij derden situeren zoals :<br />

■ ontwerpfout of fabricagefout van een machine<br />

■ foutief advies van een EDPB of van een EDTC<br />

5. Aanbevelingen om herhaling van het ongeval te vermijden<br />

6. De identificatie van de werkgever en de bevoegde preventiedienst<br />

7. De identificatie van de personen die het verslag hebben opgesteld<br />

8. De identificatie van de personen aan wie een afschrift van het verslag toegezonden is.<br />

Luik 2 : in te vullen en te ondertekenen door de werkgever<br />

9. De inhoud van de genomen beslissingen over maatregelen die elkeen zal treffen om herhaling<br />

van het ongeval te voorkomen, geselecteerd op grond van de aanbevelingen door de IDPB/<br />

EDPB, desgevallend de adviezen CPB(‘s), of na overleg met IDPB/ EDPB/ CPB de “equivalente<br />

alternatieve maatregelen”<br />

10. Een actieplan dat de termijnen bevat binnen welke de maatregelen toegepast zullen zijn alsook<br />

de verantwoording van deze termijnen<br />

11. Het advies van de respectievelijke comités over de oorzaken van het ernstig arbeidsongeval en<br />

over de maatregelen die zijn voorgesteld om herhaling ervan te vermijden.<br />

Voor een voorbeeld van een omstandig verslag, contacteer Safety Engineering - 02 622 76 90 - preventionteam@axa.be.


Voorlopig verslag<br />

Indien het om bepaalde redenen niet mogelijk is om een omstandig verslag in te dienen<br />

binnen de vooropgestelde tijd van 10 dagen, kan een voorlopig verslag volstaan binnen dezelfde<br />

termijn van 10 dagen.<br />

In dat geval zijn welomschreven redenen nodig en is het de met toezicht belaste Ambtenaar TWW<br />

(arbeidsinspectie) die beslist of de argumenten voldoende zijn. Bij de argumentatie moet ook worden<br />

vermeld tegen wanneer het uitgebreide omstandig verslag of de aanvullingen op het voorlopig verslag<br />

volgen. Ook hier is het de bevoegde Ambtenaar TWW die deze termijn(en) al dan niet aanvaardt of<br />

bepaalt.<br />

Inhoud van het voorlopig verslag<br />

Luik 1 : in te vullen door de bevoegde preventiedienst<br />

1. De identificatie van de slachtoffers en hun werkgevers<br />

2. De gedetailleerde beschrijving van de plaats van het ongeval<br />

3. Een eerste omschrijving van de omstandigheden van het ongeval<br />

4. De vastgestelde primaire oorzaken.<br />

De primaire oorzaken: de materiële feiten die het ongeval mogelijk hebben gemaakt zoals:<br />

■ ontbrekend of incorrect collectief beschermingsmiddel<br />

■ ontbrekend of incorrect persoonlijk beschermingsmiddel<br />

■ ontbrekende of uitgeschakelde machinebeveiliging.<br />

Luik 2 : in te vullen en te ondertekenen door de werkgever<br />

5. Een gedetailleerd overzicht van de nog uit te voeren onderzoeken met vermelding van de<br />

materiële feiten waardoor geen omstandig verslag kan worden bezorgd<br />

6. De bevindingen van de afvaardiging van het comité die zich na het ernstig arbeidsongeval<br />

onmiddellijk ter plaatse heeft begeven<br />

7. De adviezen van de respectievelijke comités die al vastgelegd zouden zijn in goedgekeurde<br />

notulen op het ogenblik van het bezorgen van het voorlopig verslag aan de ambtenaar.<br />

Voor een voorbeeld van een voorlopig verslag, contacteer Safety Engineering - 02 622 76 90 - preventionteam@axa.be.<br />

7


Definitie van een zeer ernstig ongeval<br />

met onmiddellijke melding<br />

a) een dodelijk arbeidsongeval<br />

b) een arbeidsongeval dat aanleiding heeft gegeven tot een blijvend letsel<br />

EN waarvan het gebeuren in direct verband staat met:<br />

■ ofwel een gebeurtenis die afwijkt van de normale uitvoering van het werk en voorkomt<br />

op de lijst van bijlage 1* (lijst afwijkende gebeurtenissen)<br />

■ ofwel het voorwerp dat bij het ongeval betrokken is en voorkomt op de lijst van bijlage 2*<br />

(lijst betrokken voorwerpen).<br />

* zie pagina 5 - definitie ernstig ongeval<br />

Arbeidsongeval<br />

Dood Bijlage 1 Bijlage 2<br />

Blijvend letsel Blijvend letsel<br />

ZEER Ernstig Arbeidsongeval<br />

Voor de zeer ernstige ongevallen zorgt de werkgever voor de onmiddellijke melding van het<br />

arbeidsongeval aan de met toezicht belaste Ambtenaar TWW (Arbeidsinspectie).<br />

De werkgever zorgt ervoor dat de bevoegde (interne of externe) preventiedienst of -diensten elk zeer<br />

ernstig arbeidsongeval onmiddellijk onderzoeken en een omstandig verslag opmaken. Dat moet<br />

op dezelfde manier gebeuren als voor de ernstige arbeidsongevallen. Dit verslag moet binnen de<br />

10 dagen worden bezorgd aan de met toezicht belaste Ambtenaar TWW (Arbeidsinspectie).


Wie doet het onderzoek van ernstige ongevallen<br />

en wie maakt het omstandig of voorlopig verslag ?<br />

Na elk ernstig ongeval draagt de werkgever van het slachtoffer er zorg voor dat het ongeval<br />

onmiddellijk door zijn bevoegde preventiedienst of -diensten onderzocht wordt.<br />

Voor de A, B, C bedrijven kunnen de ongevalsonderzoeken en het opmaken van het omstandig of<br />

voorlopig verslag worden uitgevoerd door de interne preventieadviseur Niveau 1 of Niveau 2.<br />

Indien er geen preventieadviseur Niveau 1 of Niveau 2 is, worden deze opdrachten door de Externe<br />

Dienst voor Preventie en Bescherming uitgevoerd.<br />

Voor de D bedrijven moet het omstandig verslag altijd door de Externe Dienst voor Preventie en<br />

Bescherming worden opgemaakt. De kosten ervan vallen ten laste van het bedrijf zelf.<br />

De indeling van de ondernemingen vindt u op pagina 10.<br />

Bij werken met derden, uitzendarbeid en tijdelijke of mobiele bouwplaatsen moeten de betrokken<br />

werkgevers en zelfstandigen (alle rechtspersonen en fysische personen) samenwerken om aan de<br />

opgelegde verplichtingen te voldoen. Deze samenwerking moet vooraf geregeld worden, de afspraken<br />

opgenomen in de overeenkomst tussen de betrokken partijen.<br />

Na een ernstig ongeval met een interimkracht is het de gebruiker die het omstandig verslag opstelt,<br />

aangevuld door het uitzendbureau.<br />

Aanstelling van een deskundige<br />

In volgende gevallen kan een externe deskundige worden aangesteld door de met toezicht belaste<br />

ambtenaren TWW (arbeidsinspectie):<br />

1. indien er geen omstandig of voorlopig verslag werd opgesteld binnen de 10 dagen<br />

na een ernstig ongeval<br />

2. indien er aanwijzingen zijn over een gebrekkige samenwerking tussen werkgevers,<br />

werknemers, uitzendbureaus en bouwplaats<br />

3. in complexe omstandigheden<br />

4. bij bijzonder ernstige arbeidsongevallen<br />

5. bij onwettige toestanden als er geen preventiedienst is.<br />

Indien een deskundige aangesteld is, voert hij het onderzoek uit en stelt hij een verslag op.<br />

De arbeidsongevallenverzekeraar vergoedt de onkosten voor deze prestaties, maar kan deze verhalen<br />

op de werkgever.<br />

Het honorarium van de deskundige bedraagt 81,51 euro/u (volgens KB 28.05.2003 – BS 12.06.2003).<br />

De door de deskundige voorgestelde preventiemaatregelen zullen met grote waarschijnlijkheid door de<br />

inspectie worden opgelegd aan de werkgever. We oordelen dan ook dat een werkgever er alle belang<br />

bij heeft om het onderzoek zelf uit te (laten) voeren en de preventiemaatregelen zelf te treffen.<br />

9


Zeer zware risico’s<br />

Zware risico’s<br />

Kleine risico’s<br />

Indeling van de ondernemingen<br />

AARD VAN DE ONDERNEMING Aantal werknemers<br />

of gelijkgestelden<br />

• winning en vervaardiging van splijt- en kweekstoffen<br />

• cokesovenbedrijven<br />

• aardolie-industrie<br />

• chemische grondstoffenfabrieken<br />

• petro- en carbochemische industrie<br />

• vervaardiging van andere chemische producten met<br />

voornamelijk een industriële of agrarische toepassing<br />

• productie en distributie van elektriciteit, gas, stoom<br />

en warm water<br />

• vervaardiging en eerste verwerking van metalen<br />

• vervaardiging van steen, cement, betonwaren,<br />

aardewerk, glas enz.<br />

• chemische industrie (uitgezonderd “zeer zware risico’s”)<br />

• kunstmatige en synthetische continugaren en –vezel<br />

• vervaardiging van producten uit metaal<br />

• machinebouw<br />

• automobielbouw en auto-onderdelen<br />

• overige transportmiddelenfabrieken<br />

• houtindustrie en houten meubelen<br />

• bouw<br />

• winning, reiniging en distributie van water<br />

• metaalverwerkende, fijnmechanische<br />

en optische industrie (uitgezonderd “zware risico’s”)<br />

• overige be- en verwerkende industrieën<br />

Andere ondernemingen<br />

•<br />

Onderneming van groep A<br />

Onderneming van groep B<br />

Onderneming van groep C<br />

(D) Onderneming van groep D = onderneming met minder dan 20 werknemers<br />

waar de werkgever zelf preventieadviseur mag zijn<br />

1 20 50 100 200 500 ><br />

- - - - - - -<br />

19 49 99 199 499 999 1000<br />

De ondernemingen worden ingedeeld volgens de NACE-Bel code. Deze code deelt de<br />

ondernemingen in volgens de aard en het risico van de activiteiten.<br />

Deze indeling evenals het personeelsbestand bepalen het opleidingsniveau van de<br />

preventieadviseur :<br />

■ bedrijven van de groep A : preventieadviseur Niveau 1<br />

■ bedrijven van de groep B : preventieadviseur Niveau 2<br />

■ bedrijven groep C en D : preventieadviseur met basiskennis (Niveau 3)<br />

(D)<br />

(D)<br />

(D)<br />

(D)<br />

C<br />

B<br />

A


Enkele referenties van de wetgeving inzake ernstige ongevallen<br />

■ Wet van 06.08.1996 op het Welzijn (BS 18.09.1996)<br />

■ Wet van 10.04.1971 op de vergoeding van de arbeidsongevallen<br />

■ KB 27.03.1998 – Beleid inzake Welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk<br />

(BS 31.03.1998)<br />

■ KB 27.03.1998 - Interne Diensten voor Preventie en Bescherming op het Werk<br />

(BS 31.03.1998)<br />

■ KB 27.03.1998 - Externe Diensten voor Preventie en Bescherming op het werk<br />

(BS 31.03.1998)<br />

■ KB 28.05.2003 – KB tot uitvoering van hoofdstuk XIbis van de wet van 4 augustus 1996<br />

betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk,<br />

wat de deskundigen betreft (BS 12.06.2003)<br />

■ Wet van 27.12.2004 - Programmawet (BS 31.12.2004)<br />

■ KB 24.02.2005 – KB houdende diverse bepalingen ter bestrijding van ernstige<br />

arbeidsongevallen en de vereenvoudiging van de arbeidsongevallenaangiften<br />

(BS 14.03.2005)<br />

■ Adressen directies Welzijn op het werk : http://www.werk.belgie.be/defaultTab.aspx?id=6550<br />

11


Bijkomende vragen over deze materie ?<br />

Neem gerust contact met ons :<br />

Safety Engineering<br />

Tel : 02 622 76 90<br />

Fax : 02 622 81 92<br />

e-mail : preventionteam@axa.be<br />

AXA Belgium, NV van verzekeringen toegelaten onder het nr. 0039 (KB 04-07-1979, BS 14-07-1979)<br />

Maatschappelijke zetel : Vorstlaan 25 - B-1170 Brussel • Tel. : 02 678 61 11 • Fax : 02 678 93 40<br />

Internet : www.axa.be • KBO nr.: BTW BE 0404.483.367 RPR Brussel<br />

www.axa.be<br />

Verantwoordelijke uitgever: Stéphane Moulin, Vorstlaan 25 - 1170 Brussel - 800.00.49 - 03.2008

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!