Helperbel 2017, nummer 1

wijkhelpman

Helperbel 2017, nummer 1

helperbel

• De victorie begon in Helpman

• Vrijwilligers & Dementie

• Sint Valentijn in de San Salvator kerk

2017

1


ESTHER DE BOS 050-5266641 of 06 20762784

Kijk voor de AANBIEDING van de WEEK op:

Bremenweg 10, 9723 TD Groningen

tel. 050 313 51 51, fax 050 318 88 47

www.uwinstallateur.nl, info@uwinstallateur.nl

FRANS DATEMA

GORDIJNEN, ZONWERINGEN,

MENNES REPARATIEBEDRIJF

KUNSTSCHILDERSARTIKELEN,

deco Verlengde Hereweg 48 - 54 REPRODUKTIES, INLIJSTEN

reparatie en verkoop 9722 AE van: Groningen (Helpman)

HOME

radio’s, tv’s, wasmachines,

Tel.: 050-5252829, Fax -5267614 Wat je SCHILDERS- ook doet. EN BEHANGWERK

koelkasten, drogers enz.

SCHILDERS- EN STOFFEERDERSBEDRIJF

Waarheen GLAS EN TAPIJTEN je ook gaat...

Bij Oudman Schoenen staan

Wij zorgen voor kleurrijk vakwerk, OOK VOOR de U. voeten van klanten

MENNES REPARATIEBEDRIJF

050 - 577 79 19 / 06 - 508 529 63

Verl. Hereweg 34, Groningen-Zuid

www.oudman.nl

Stadjerspas

centraal. Uw beide voeten

worden gemeten in lengte

en breedte! 12 Daarna zoeken

wij samen met u een

passende schoen.

Het grootste deel van het

assortiment is geschikt voor eigen

inlegzolen.

Dat loopt geweldig

Inhoudsopgave

Wijk in beeld

Start Helperzoomtunnel 4

Nieuws van het wijkcomité

Fietsplan Plus, het Helperzoomfietspad 6

Brief B&W over verkeersproblemen invoering 30 km 6

Werkzaamheden voor de aanleg Helperzoomtunnel 7

Parkeren Helpman-Oost 37

Activiteiten in de wijk

Stolpersteine in Helpman gelegd 9

Wat gaat er gebeuren in De Helpen en de speeltuin? 14

Forensisch Pschychiatrisch Centrum Dr. S. van Mesdag 16

Nieuwbouw in Helpman 22

Operatie Steenbreek in Groningen 29

Laatste koningsmarkt in Helpman? 33

Andere tijden

De victorie begon in Helpman … 10

Rabenhaupt 30

Werken in de wijk

Care 4Motion 27

Mensen in de wijk

Column: Intact straatbeeld 20

Vrijwilligers & dementie 25

Sint Valentijn in de San Salvator Kerk 35

9 23 27

Colofon

De Helperbel is een uitgave van het Wijkcomité Helpman in Groningen. Het blad verschijnt vier keer per

jaar en wordt huis-aan-huis verspreid in de wijken Helpman, Coendersborg, Villabuurt, Klein Martijn en

Rabenhauptterrein. Oplage: 5500.

Redactie: Sjoukje Kooistra, Marjan van den Bosch, Harm Draaijer, Ina Timmer. Fotografie: Rietje Beeren,

Roelof van der Wal. Eindredactie: Ina Timmer. Acquisitie advertenties: Herman Marsman.

Ontwerp omslag: Rietje Beeren. Vormgeving: Douwe Oppewal. Druk: NetzoDruk Groningen.

Redactieadres: redactie@wijkhelpman.nl.

De redactie behoudt zich het recht voor kopij niet te plaatsen of in te korten.

Helperbel nr. 1, maart 2017 3


Foto: Roelof van der Wal

Wijk in beeld

Aan de Duinkerkenstraat is begonnen met

het maken van de Helperzoomtunnel.

De nieuwe Helperzoomtunnel komt tussen

de Helperzoom en de Duinkerkenstraat,

onder het spoor door. De tunnel vervangt de

spoorwegkruising bij de Esperantostraat en

is bedoeld voor auto’s, fietsers, voetgangers,

hulpdiensten en bussen. Vrachtverkeer mag

er niet doorheen.

4

Helperbel nr. 1, maart 2017 5


Tekst: Matty Fransen, Ada de Jager

Nieuws van het wijkcomité

Fietsplan Plus, het

Helperzoomfietspad

Brief B&W over

verkeersproblemen

invoering 30 km regiem

Sinds het verschijnen van de laatste

Helper bel in 2016 zijn er vorderingen

gemaakt in de politieke besluitvorming over

het fietsplan.

Besluit gemeente

De gemeenteraad heeft een besluit

genomen over de voortgang rondom het

fietspad aan de Helperzoom:

1. het voorkeurstracé voor de Fietsroute

Plus Helperzoom, via de Esserhaag en de

oostzijde Helperzoom is vastgesteld;

2. de tracévarianten – Variant Oostzijde

(fietspad voor de bomen) en Variant

Oostzijde (fietspad achter de bomen op

grondgebied van het waterschap) wordt

verder uitgewerkt tot een definitief

ontwerp.

Om een goede variant te kunnen kiezen is

rekening gehouden met verschillende

aspecten:

- belangen van verkeersveiligheid

- parkeren voor bewoners

- toegankelijkheid van de wijk

- de groene uitstraling van de Helperzoom

- ecologie

- doorstroming van het fietsverkeer

Voor het fietspad Helperzoom heeft de

oostelijke variant die voor een deel op het

grondgebied van het waterschap ligt het

meeste draagvlak in de participatiegroep.

Voor de uitwerkingen van de voorgestelde

varianten doorloopt de gemeente verschillende

stappen in februari en maart. Daarna

volgt een definitief raadsvoorstel, en de

uitvoering zal nog in 2017 plaatsvinden.

Zowel de brief van het wijkcomité als het

antwoord van B&W zijn te lezen op de

website: www.wijkhelpman.nl. Hieronder

vindt u een korte samenvatting.

Brief aan B&W

In onze Algemene Ledenvergadering van

het wijkcomité Helpman van afgelopen 9

november is door de leden een dringend

beroep op het bestuur gedaan u op de

hoogte te stellen van het volgende:

de gevaarlijke verkeerssituaties die zijn

ontstaan zijn door de in- en uitvoering van

het 30km regiem in de wijk Helpman en die

met spoed door u op te laten lossen zoals:

- het stelselmatig te hard rijden op de

Savornin Lohmanlaan;

- de inefficiënte afstelling van de verkeerslichten

op de kruising Verlengde Hereweg-

van Iddekingeweg;

- geplaatst obstakel op de kruising

Helperoostsingel/Wagnersingel/

Coendersweg;

- op de Goeman Borgesiuslaan mag 50km

gereden worden. Er zijn obstakels,

zogenaamde oortjes, geplaatst die vooral

door fietsers als gevaarlijk ervaren

worden;

- de afslag vanaf de Verlengde Hereweg

naar de Savornin Lohmanlaan leidt tot

filevorming;

- de fietsopstelstroken bij de Helperbrink

en de Van Iddekingeweg zijn te klein.

De reactie van B&W van 19-12-2016 gaat

uitgebreid in op onze opmerkingen. Dat heeft

echter niet geleid tot directe oplossingen.

Werkzaamheden voor de aanleg van de nieuwe

Helperzoomtunnel

De aanleg van de Helperzoomtunnel is in

volle gang. Deze tunnel komt tussen de

Helperzoom en de Duinkerkenstraat, op de

plek waar nu het Helperpad doodloopt.

Struiken en bomen zijn inmiddels gekapt om

plaats te bieden aan de nieuwe toegang van

de tunnel.

Om de vleermuisroutes in stand te houden

worden er, voordat de vleermuizen uit de

winterslaap komen, op een aantal plekken

bomen geplant en komt er een scherm om

wind en licht tegen te houden. De bomen en

struiken die nu worden gekapt worden

overigens weer vervangen als de tunnel klaar

is, met grote exemplaren links en rechts van

het huidige Helperpad.

6 Helperbel nr. 1, maart 2017

7


Tekst en foto: Herman Marsman

Activiteiten in de wijk

Verlengde hereweg 119 | 050 526 36 28 | info@hopma.nl

LEER ITALIAANS IN HELPMAN

Leer Italiaans

Kleine en knusse cursussen voor iedereen.

• Cursussen op maat

• Privéles of bijna

In Helpman

www.italicon.nl

050-3138005/06-30357675

www.hopma.nl

De cursussen worden gegeven aan de Dr. D. Bossstraat

(zijstraatje van De Savornin Lohmanlaan)

www.italicon.nl / 050 - 313 80 05 / 06 - 303 576 75

Kleine en knusse cursussen voor

Persoonlijk interieuradvies op maat

iedereen.

Cursussen Thuis op maat

Privéles Alsof je een of plek bijna. bereikt.

Om je heen kijkt en weet

Blokken van 10 lessen.

dat je thuis bent.

ViaVief Interieuradvies

☆ inspiratie is overal ☆

viavief.nl | Vivi Bolhuis | 06-10 30 53 11 | De Savornin Lohmanlaan 4 Groningen

www.italicon.nl

> Helperplein

Groningen De cursussen Zuid worden gegeven

> Canadalaan

aan

de

> Damsterdiep

050-2807280

Dr. D. Bossstraat

www.logopediegroningen.nl

(zijstraatje van

De Savornin Lohmanlaan)

Stolpersteine in

Helpman gelegd

Op donderdag 8 december

2016 werden in Groningen

verschillende ‘Stolpersteine’

gelegd voor een aantal

huizen waar slachtoffers

van Nazi Duitsland uit de

tweede wereldoorlog hebben

gewoond. Het initiatief

voor deze actie kwam

vanuit een werkgroep uit de

Wassenbergstraat, waar in de Tweede wereldoorlog veel Joden woonden.

Levenswerk

De kunstenaar Günter Demnig, die het idee van de Stolpersteine bedacht en tot ontwikkeling

bracht, heeft inmiddels ongeveer 60.000 van deze gedenksteentjes in meer dan 20

landen in Europa gelegd. Je kunt met recht spreken van zijn levenswerk. Ook bij het leggen

van deze Stolpersteine in Groningen heeft hij ze persoonlijk voor de huizen ingemetseld. In

Helpman werden bij twee woningen deze steentjes gelegd, ter herinnering aan het feit dat

er twee mensen hebben gewoond die in een verzetsgroep actief waren.

Anda Kerkhoven

Aan De Ranitzstraat 3a woonde in 1944 de 26-jarige studente medicijnen Anda Kerkhoven.

Zij is verraden en door de SD uit het huis gehaald, waar ze op kamer woonde bij familie

Hendriks. Haar neef Vincent Kerkhoven was speciaal voor deze steenlegging uit zijn huidige

woonplaats in Zuid-Frankrijk overgekomen.

Anda Kerkhoven werd voor verhoor en marteling meegenomen naar het Scholtenshuis aan

de Grote Markt. Het is de ondervragers niet gelukt om informatie van haar los te krijgen

over haar verzetsgroep, ondanks het feit dat ze gruwelijk mishandeld en gemarteld is.

Uiteindelijk is ze geëxecuteerd in het Quintusbos in Haren. Op die plek herinnert een kleine

gedenksteen aan de executie op 19 maart 1945.

Otto Cornelius Tichelaar

Het tweede Stolpersteentje is in Helpman neergelegd bij het pand Helperbrink 15a, ter

herinnering aan het feit, dat op het betreffende adres, Otto Cornelius Tichelaar heeft

gewoond. Hij werd op 18 november gearresteerd en geïnterneerd in het Scholtenshuis en

uiteindelijk in februari 1945 in Neuengamme vermoord.

Kijk voor meer informatie op www.stolpersteine.eu en op www.andakerkhoven.nl

8 Helperbel nr. 1, maart 2017

9


Tekst en foto: Jan Rasterhoff

Andere tijden

DE VICTORIE BEGON IN HELPMAN… (deel 1)

Vroeger maakten schilders vaak zelf hun verf en lak. Dat deden ze ’s winters zodat ze

’s zomers konden schilderen. Zo ook Wiert Willemszoon Sikkens (1755-1817). Hij was

glazenmaker en schilder en had zijn werkplaats in de stad Groningen.

Verf maken

Verf was een eenvoudig te maken product,

het bestond uit een drager (plantaardige

oliën) en een pigment. De drager had als

nadeel dat het zeer langzaam droogde, dit

kon, afhankelijk van de buitentemperatuur,

vaak weken duren

In de 15e eeuw ging men gekookte lijnolie

gebruiken om verf te maken; deze olie

droogde sneller dan de tot dan toe gebruikte,

rauwe, plantaardige oliën. Volgens deze

methode werd een pot voor driekwart

gevuld met lijnolie en op een regelmatig

brandend vuur gezet. Dit gebeurde bij een

temperatuur van 250 graden. Tijdens het

verwarmingsproces van 6 tot 7 uur werden

kleine hoeveelheden metaalverbindingen

toegevoegd (lood, mangaan en cobalt).

Deze verbindingen zorgden ervoor dat de

verf sneller droogde en beter bestand was

tegen weer en vocht. Om de temperatuur

te bepalen werd vaak een vogelveer als

thermometer gebruikt: als zo’n veer

verschrompelde, was de juiste temperatuur

bereikt. Zodra de uit de olie opstijgende

damp blauwachtig van kleur werd, haalde

men de pot van het vuur weg en liet men

de olie rustig afkoelen. Na afkoeling werd

de bovenste, heldere, olie voorzichtig

afgegoten. Van de onderste olie werd

stopverf gemaakt.

Het spreekt vanzelf, dat verf maken buiten

de werkplaats gebeurde, want de dampen

van de olie zijn zeer brandbaar en de vlam

kon gemakkelijk in de pot slaan.

Heerestraat

Gemeentebesturen waren er dan ook niet

erg blij mee als verf maken binnen de

stadsmuren gebeurde. In 1792 wees het

gemeentebestuur van Groningen een

poortje in de verdedigingswallen ten

noorden van de stad aan waar Sikkens zijn

werkplaats kon vestigen. In het Noorder

Plantsoen zijn nog soortgelijke poortjes te

zien.

Op 1 december 1792 verscheen de ondernemende

Wiert Willemszoon Sikkens bij de

notaris om ‘eene behuizing staende ten

oosten in de Heerestraat op de hoek van het

Hoogstraatje met een vrijen uitgank in

genoemd straatje op vrijen eigen grond’ te

kopen voor 2.100 gulden. In dit pand begon

Wiert, naast zijn woonhuis een winkel in

verf, lak, vernis, spiegelglas, allerlei soorten

glas waaronder Italiaans kroonspiegelglas

en schildersbenodigdheden. Hij werd

behalve schilder ook winkelier en importeur.

Na de dood van Wiert zetten drie van zijn

zoons de zaak voort.

In 1826, een rampjaar voor de familie

Sikkens, overleden twee van de drie

firmanten waardoor zoon Wiert Willem het

alleen moest zien te klaren. De zaak was

dermate gegroeid dat hij het onmogelijk

alleen aan kon. Broer Geert Willem bracht

uitkomst, zegde zijn baan als commies bij

de provincie Groningen op en werd

medefirmant. In 1837 werd de firmanaam

G.W. Sikkens & Co. Toen ook Wiert in 1840

overleed, werd Geert Willem de enige

firmant en zijn zwager Willem Penaat werd

zijn compagnon. Na het overlijden van

Geert Willem werd het bedrijf volledig

eigendom van Penaat en kwamen ook de

twee zonen van Penaat in de zaak.

Lak stoken, een vak apart

Verf maken was geen ingewikkeld ambacht,

maar lak stoken was een vak apart, dat vaak

van vader op zoon werd doorgegeven.

Omdat bij het stoken van lak ook gomter-

pentijn werd gebruikt, was het een nog

brandgevaarlijker proces dan lijnolie koken.

Het gebeurde in open ketels en het was

geen zeldzaamheid dat er brand in de ketel

ontstond. De lakstoker schoof dan een

ijzeren plaat over de ketel, gooide er natte

lappen op en ging er op staan totdat hij

dacht dat het vuur uit was.

Aan de Zwarteweg in de stad, een dunbevolkt

gebied, werd in 1869 in een kleine

lakstokerij gestart.

Helpman

De vraag naar de Sikkens-verven naam

gestaag toe. In 1903 werd een grotere

fabriek aan de Helper Westsingel 31 in

gebruik genomen om aan de vraag te

kunnen voldoen. Hierover in de volgende

Helperbel meer.

Sikkens-verf is verkrijgbaar bij deco-

HOME Datema. De lezers van de

Helperbel ontvangen 20% korting op

Sikkens-verven, een gratis kwast en

natuurlijk het alom bekende roerhoutje.

Actie geldig van 1 april tot 1 juli 2017.

10 Helperbel nr. 1, maart 2017

11


Service

Raak je geïrriteerd als iemand

in herhaling valt, lees dan

maar niet verder.

Mensen met wat geduld, een gaatje in hun agenda en

ruimte in hun hart worden gevraagd zich te melden

bij Humanitas Vrijwilligers & Dementie. Er is in

Helpman, net als in de rest van de stad een groeiend

overschot aan hulpvragenden met dementie, ofwel

een tekort aan vrijwilligers. Humanitas regelt respijtzorg,

waarbij een vrijwilliger de zorg van een mantelzorger

een paar uur in de week overneemt. De

mantelzorger heeft dan even tijd voor zichzelf. Geef je

op bij mip.groningen@humanitas.nl of bel 050 312 60 00.

Zie ook pagina 25 voor een verhaal van een vrijwilliger.

INDIVIDUELE BEGELEIDING BIJ VERLIES EN ROUW.

Vergoeding via aanvullende zorgverzekering mogelijk.

Cursussen in MFC de Wijert: Mandala tekenen in alle culturen,

zelfcompassie, leven vanuit je bron. Intuïtief tekenen met

verschillende materialen. Heb je een eigen groep die wel een

workshop wil neem dan contact op.

www.ykeradema.nl

050 - 526 40 09 of spreek in en dan bel ik terug.

Juridisch Spreekuur

Het Juridisch Spreekuur wordt gerund door rechtenstudenten van de Rijksuniversiteit

Groningen die gratis juridisch advies verlenen aan mensen die met een juridische vraag

langskomen. Een ieder die met een ingewikkelde kwestie zit, kan een afspraak maken of

tijdens onze spreekuren binnenlopen.

Laatst kwam er bijvoorbeeld een mevrouw bij ons met een wel heel vervelend probleem:

muizen. Ondanks dat ze er alles aan had gedaan om dit ongedierte weg te houden,

kwamen de beesten structureel terug. Ze vroeg zich af wat er aan gedaan kon worden en

wie hiervoor verantwoordelijk is. Na wat speurwerk hebben onze collega’s mevrouw van

een advies voorzien dat binnen twee weken op haar deurmat belandde. In dit advies kwam

naar voren dat de kosten voor ongedierte in eerste instantie voor rekening van de huurder

komen. In dit geval was de verhuurder echter aansprakelijk vanwege de bouwkundige

situatie van het verhuurde. Het huis had namelijk veel gaten en kieren, waarvoor de

verhuurder aansprakelijk is. Al met al kan het dus zijn dat u als huurder meer rechten heeft

dan u denkt!

Een dergelijke juridische vraag goed laten uitzoeken kan dus zeker (financieel) lonen. Heeft

u een huurrecht gerelateerde vraag of een vraag over een ander rechtsgebied (zoals

erfrecht, arbeidsrecht, bestuursrecht etc.)? Kom dan langs op ons spreekuur: elke dinsdag

van 17:00 tot 18:00 uur bij Mamamini aan de Helper Oostsingel 17.

TIP tandartsenImplantologie

Friesestraatweg 175

9743 AB Groningen

Tel. 050-5711200

info@tiptandartsen.nl

NIEUWE TANDARTSPRAKTIJK VOOR:

Alle tandheelkundige behandelingen en mondhygiëne

Team van 4 tandartsen met veel ervaring en expertise

op het gebied van:

Esthetische tandheelkunde

Implantologie

Uitgebreide constructies (kronen, bruggen)

Ruime parkeergelegenheid op eigen terrein.

Kijk voor meer informatie op onze website: www.tiptandartsen.nl

12 Helperbel nr. 1, maart 2017

13


Tekst: Johan Havinga,

bestuurslid BSV Helpman-Oost

Activiteiten in de wijk

BSV Helpman Oost

Gezocht:

Enthousiast Bestuurslid B.S.V. Helpman-Oost

WAT GAAT ER GEBEUREN IN DE HELPEN

EN DE SPEELTUIN IN 2017?

De meeste Helpenaren kennen buurtgebouw De Helpen en de speeltuin aan de

Groenesteinlaan, maar misschien weet niet iedereen wat de bijbehorende buurt- en

speeltuin vereniging doet.

Opknapbeurt

In onze mooie houten speeltuin kan naar

hartenlust geklommen, geschommeld ,

gegleden en geroetsjt worden. Op dagen

met een beetje goed weer ontmoeten

kinderen en ouders elkaar daar graag, en als

onze beheerder er is gaat vaak het snoepwinkeltje

open en is er koffie of thee. In het

komende jaar gaan we opknappen en

uitbreiden. Er komt een grote familieschommel,

een kleine trampoline, een peuterwip

en nog enkele verrassingen, die de speeltuin

nóg een beetje spannender zullen maken.

Beheer

De speeltuin en het buurtgebouw De

Helpen worden beheerd door buurt- en

speeltuinvereniging (BSV) Helpman-Oost .

Bestuur

Het bestuur van BSV Helpman-Oost

organiseert elk jaar een sinterklaasfeest,

een kerstmarkt n paaseieren zoeken. De

motor achter het verenigingsbestuur is

sinds ruim 30 jaar Bert Jobing, die echter dit

jaar wegens gevorderde leeftijd afscheid zal

nemen als voorzitter van het bestuur. Zijn

taken worden overgenomen door de overige

bestuursleden, maar we zoeken actief naar

nieuwe bestuursleden om ook op langere

termijn het werk van de buurt- en speeltuinvereniging

mogelijk te blijven maken

(zie oproep op de pagina hiernaast).

Wie het werk van buurt- en speeltuinvereniging

Helpman-Oost wil steunen kan voor

slechts 10 euro per jaar lid worden. Meld je

aan via de website van BSV Helpman-Oost;

daar is ook aanvullende informatie te

vinden.

Vanwege het vertrek van één van de bestuursleden komend jaar zijn we op zoek naar een

bestuurslid. Het bestuur bestaat op dit moment uit vijf personen. Om als vereniging een

belangrijke bijdrage te kunnen blijven leveren aan de wijk Helpman wordt gezocht naar

een enthousiast bestuurslid dat op vrijwillige basis breed inzetbaar is voor de organisatie

en activiteiten van Buurt- en speeltuinvereniging Helpman-Oost.

Het bestuur komt één keer per maand bijeen. Daarnaast zijn er ad hoc vergaderingen of

bijeenkomsten met andere partijen (gemeente, andere buurtverenigingen, huurders,

activiteitencommissies). Belangrijkste doel van het verenigingsbestuur is een bijdrage

leveren aan de wijk door het organiseren van diverse activiteiten voor jong en oud.

Taken en profiel

• Affiniteit met de wijk Helpman

• Tijd (inschatting 1-4 uur per week)

• (bij voorkeur) Ervaring met het werken met vrijwilligers en/of enige ervaring met

bestuurswerk

• Goede communicatieve vaardigheden.

Algemene verantwoordelijkheden:

• Voorbereiding op, deelname aan en een actieve bijdrage leveren aan de bestuursvergaderingen

(12 keer per jaar, maximaal 2 uur per vergadering).

Deze vinden plaats in de avonduren in buurtgebouw De Helpen

• Betrokken zijn bij de voorbereiding, het meedenken en actieve bijdragen leveren aan de

activiteiten die de vereniging organiseert. Betrokkenheid tonen bij en als klankbord

fungeren voor de wijk.

Spreekt het u aan of kent u iemand die graag de buurtvereniging Helpman-Oost wil

ondersteunen op bestuurlijk niveau? Voor meer informatie over deze interessante vrijwilligersfunctie

kunt u contact opnemen met de voorzitter, Bert Jobing, b.jobing@home.nl. ,

tel. 050-5261150.

Voor meer informatie: www.helpmanoost.nl

14 Helperbel nr. 1, maart 2017 15


Activiteiten in de wijk

Service

Poort Mesdag Hereweg weer dicht

Vanaf woensdag 18 januari 2017 is de grote poort van Forensisch Psychiatrisch Centrum Dr.

S. van Mesdag aan de Hereweg weer gesloten. In maart 2014 was een wijziging van de

doelgroep in dat deel van de Mesdag de reden om de poort te openen. Een nieuwe wijziging

van de groep patiënten aan de Hereweg is aanleiding om de poort nu weer te sluiten.

Bestemming afgelopen drie jaar

De afgelopen drie jaren werd het oude voorgebouw, het gebouw dat zich direct achter de

toegangspoort aan de Hereweg bevindt, bewoond door patiënten in de laatste fase van

hun behandeling en die al veel vrijheden hebben.

Andere groep

Op dit moment is er echter meer behoefte aan plekken voor patiënten die langdurige zorg

en een hogere mate van beveiliging nodig hebben. Ook hiervoor leent de locatie aan de

Hereweg zich uitstekend. De consequentie is wel dat de hoofdpoort weer dicht gaat en dat

een deel van de daar verblijvende patiënten minder vrijheden heeft, dan de patiënten die er

de afgelopen drie jaar woonden.

Meer informatie over FPC Dr. S. van Mesdag vindt u op: www.vanmesdag.nl

Forensisch Psychiatrisch Centrum

Dr. S. van Mesdag bezoeken?

Op zaterdag 13 mei 2017 is het voor buurtbewoners mogelijk Forensisch Psychiatrisch

Groningen, 17 januari 2017

Centrum Dr. S. van Mesdag te bezoeken.

Tijdens het bezoek krijgt u informatie over het reilen en zeilen binnen de Mesdag, een

Poort Mesdag Hereweg weer dicht

rondleiding en wordt u in de gelegenheid gesteld om vragen te stellen. Kortom: u krijgt een

beter beeld van de gang van zaken aan de andere kant van de muren.

Vanaf woensdag 18 januari 2017 is de grote poort van Forensisch Psychiatrisch Centrum

Het bezoek is gepland van 9.00u tot 12.00u.

Dr. S. van Mesdag

De minimumleeftijd

aan de Hereweg weer gesloten.

is

In maart

18 jaar

2014 was

en

een

er

wijziging

kunnen

van

de doelgroep in dat deel van de Mesdag de reden om de poort te openen. Een nieuwe

maximaal 50 mensen deelnemen aan wijziging het bezoek. van de groep patiënten Let op: aan de Hereweg rondleiding is aanleiding om is de helaas poort nu weer niet te

sluiten.

toegankelijk voor mensen die slecht ter been zijn.

Geïnteresseerd?

Bestemming afgelopen drie jaar

De afgelopen drie jaren werd het oude voorgebouw van FPC Dr. S. van Mesdag, het

gebouw dat zich direct achter de toegangspoort aan de Hereweg bevindt, bewoond door

patiënten in de laatste fase van hun behandeling. Oftewel patiënten die buiten de muren

van de Mesdag mogen wonen en die al veel vrijheden hebben. Dit deel van het gebouw is

Dan kunt u zich t/m zondag 30 april 2017 dan ook aanmelden niet toegankelijk vanuit via de de hoofdlocatie mail: van info@fpcvanmesdag.nl

de Mesdag (ingang Helperlinie).

Van tevoren laten wij u weten of u al dan niet kunt deelnemen aan het bezoek. Mocht u

meer mensen tegelijkertijd aanmelden, dan ook graag deze namen vermelden.

Andere groep

Op dit moment is er echter meer behoefte aan plekken voor patiënten die langdurige zorg

en een hogere mate van beveiliging nodig hebben. Ook hiervoor leent de locatie aan de

Hereweg zich uitstekend. De consequentie is wel dat de hoofdpoort weer dicht gaat en

dat een deel van de daar verblijvende patiënten minder vrijheden heeft, dan de patiënten

die er de afgelopen drie jaar woonden.

De landelijke

collecteweek van het

Nationaal MS Fonds

De collecte vond in november plaats en was

een groot succes! In de gemeente Groningen

is een mooi bedrag van € 5080,97 opgehaald.

Het Nationaal MS Fonds bedankt alle gevers

voor hun bijdrage en alle collectanten en

collecte-coördinatoren voor hun inzet.

Collectant gemist? Ga naar

www.mscollecte.nl en doneer online. Het is

ook mogelijk om een donatie over te maken

op giro 5057 (NL 92 INGB 000000 5057) of

sms STOPMS naar 4333 en doneer eenmalig

€ 2,-.

Het Nationaal MS Fonds ontvangt geen

subsidies en is volkomen afhankelijk van

donaties en giften.

Wilt u zich ook sterk maken tegen MS?

Collecteren kost maar drie uurtjes van uw

tijd. Meld u aan als collectant via de website

www.mscollecte.nl of telefonisch op (010)

591 98 39.

Samen staan we nog sterker tegen MS!

Wij De Wijert

Ontmoeting & Ondersteuning

Het huishouden doen, opvoeden, met geld

omgaan, relaties onderhouden, een baan

zoeken en houden. Allemaal zaken die de

meeste mensen zelf doen. Maar soms loop

je hierin vast en lukt het je niet om er zelf

uit te komen. Dan is wellicht ondersteuning

nodig. In de gemeente Groningen vindt u

die steun heel dichtbij.

WIJ De Wijert is er voor bewoners van De

Wijert, Helpman, Coendersborg, Klein

Martijn, De Linie en Europark die vragen

hebben op het gebied van zorg en ondersteuning.

Het team bestaat uit beroepskrachten

en vrijwilligers met verschillende

achtergronden, zoals jeugdwerk, buurtwerk,

financiën, hulpverlening en gezinsondersteuning.

Zij kunnen u helpen, of u kunt

deelnemen aan een groep waarin wijkbewoners

elkaar ondersteunen.

Samen bouwen aan de wijk

WIJ is een plek voor ontmoeting en activiteiten,

of een kop koffie en een praatje.

Dus heeft u misschien een goed idee voor

de wijk? Denkt u dat uw ervaringen

misschien een ander kunnen helpen?

Vertel het ons! Wilt u vrijwilliger worden?

WIJ heeft tips en suggesties voor u.

CONTACT

WIJ De Wijert

P.C Hooftlaan 1 (in het multifunctioneel

centrum)

9721 JM Groningen

050 3679120

wijdewijert@wij.groningen.nl

www.wij.groningen.nl

www.facebook.com/wijdewijert

Open

Werkdagen van 9:00 – 17:00

16 Helperbel nr. 1, maart 2017

17


Het Coendersnest

kinderdagverblijf

Praktijk Souldrops

Lichaamsgerichte Psychotherapie & Coaching

Bremenweg 10, 9723 TD Groningen

tel. 050 313 51 51, fax 050 318 88 47

www.uwinstallateur.nl, info@uwinstallateur.nl

deco

HOME

verbouw

onderhoud

nieuwbouw

restauratie

kozijnen

FRANS DATEMA

Bouwen, dat doen we al generaties lang.

Het zit ons in de genen. Onze lange ervaring

Verlengde Hereweg 48 - 54

zorgt voor het waarborgen van kwaliteit.

9722 AE Groningen (Helpman)

Tel.: 050-5252829,

Kijk

Fax

op www.zetstra.nl

-5267614

voor informatie over

onze diensten en gerealiseerde GLAS EN TAPIJTEN projecten.

Of bel ons voor een vrijblijvende offerte.

SCHILDERS- EN STOFFEERDERSBEDRIJF

woningbeveiliging

Wij zorgen voor kleurrijk vakwerk, OOK VOOR U.

Op zoek naar meer kwaliteit van leven?

Mindfulness

Stresscoaching

Innerlijk Kindwerk

Traumatherapie

Familie Opstellingen

Begeleiding aan kinderen & jongeren

Je bent van harte welkom.

Hereweg 100 Groningen

info@praktijksouldrops.nl • 06-50655197

www.praktijksouldrops.nl

INTAKE

GRATIS

Ruim 100 jaar ervaring

en vakmanschap

GORDIJNEN, ZONWERINGEN,

KUNSTSCHILDERSARTIKELEN,

REPRODUKTIES, INLIJSTEN

SCHILDERS- EN BEHANGWERK

Stadjerspas

Kinderdagverblijf Het Coendersnest

Van Houtenlaan 33(hoek Sav. Lohmanlaan)

9722 GR Groningen

050-5271088

www.hetcoendersnest.nl

info@hetcoendersnest.nl

facebook.com/kinderdagverblijf.coendersnest

Zetstra Bouwbedrijf

Westerdijk 15-1

9811 TB, Enumatil (GR)

0594 - 50 35 90

www.zetstra.nl

info@zetstra.nl

18 Helperbel nr. 1, maart 2017

19


Tekst en foto: Hero Helpman

Column

“Een paar jaar geleden tijdens ons

straatfeest vatten een paar straatgenoten

het plan op om een historische

straatwebsite te maken. Geen ingewikkelde

site met een forum en ruilfunctie en

zo, maar gewoon een elektronisch en

dynamisch geschiedenisboek met daarin

het verleden van elke woning in woord

en beeld. Een geschiedenisboek dat in de

loop der jaren alleen maar zou groeien. De

tijd schrijdt immers altijd voort, bewoners

gaan en komen en ook openbaart het

verleden steeds nieuwe zaken. Ook hele

dramatische. Dat zou blijken.

Al gauw ging een enthousiaste kernredactie

aan de slag, raadpleegde het eigen geheugen,

dook in archieven, boeken en internet en sprak met oud bewoners en andere leveranciers

van nuttige informatie. Want het was de bedoeling dat de kernredactie eerst zelf de

doopceel van het eigen huis zou lichten, zodat vervolgens de andere straatbewoners deze

voorbeelden zouden volgen. Ik fröbelde een website in elkaar, zette die op het net en

reconstrueerde de geschiedenis van ons uit twee samengevoegde woningen ontstane huis.

Op het daaropvolgende straatfeest presenteerden we de site, met de geschiedenis van onze

huizen aanklikbaar op een interactieve straatkaart, en nodigden de andere bewoners uit

om ons stichtende voorbeeld te volgen. Natuurlijk zou iedereen ons voorbeeld volgen.

Dachten we. Nee dus. Een jaar later was het project ter ziele. Erg? Nee, want je kunt niet

verwachten dat iedereen je enthousiasme en belangstelling deelt. Jammer? Zeker. Zinloos?

Voor mij beslist niet. Want door dit project leerde ik in ieder geval de geschiedenis van ons

huis beter kennen.

De geschiedenis van een huis hangt uiteraard altijd samen en ademt - soms in mindere en

dan weer in meerdere mate - mee met de historie van de straat, de buurt, de stad, het land

en de wereld. Neem de sociaaleconomische geschiedenis. In de jaren vijftig van de vorige

eeuw werd ons huis bewoont door elf mensen: een bejaard echtpaar in het benedenhuis en

een gezin met zeven kinderen in het bovenhuis. Het gezin had geen badkamer. Leed de

hygiëne daaronder? Niet echt, de kinderen kregen op hun verjaardag een abonnement op

het Helperbad dat ook daadwerkelijk badhuis was. Bovendien werden de zolderverdieping

INTACT STRAATBEELD

niet en de voorkamer, die als pronkkamer

dienstdeed, alleen op zondag en voor visite

gebruikt. Anno 2017 bewonen we ons huis

meestal met z’n tweeën en gebruiken we

het hele huis. Dit noemen we ‘vooruitgang’.

Vrij snel kon ik bij mijn historische onderzoekje

de volledige tijdlijn van ons huis

invullen met dit soort feitjes. Alleen bleef de

bezettingsperiode 1940 -1945 voor het

bovenhuis een tijd lang een bijna blanco

bladzijde. Gelukkig bood toeval de helpende

hand. Iemand die ik verslag deed van het

geschiedenisproject, vertelde mij dat van

1942 tot bijna aan Bevrijdingsdag 1945

administratieve medewerkers van de Duitse

Wehrmacht het bovenhuis hadden bewoond.

Maar van wie had de Wehrmacht het huis overgenomen in 1942, vroeg ik. Ze wist

het niet, zei ze. Eigenlijk was het vragen naar de bekende weg. Het antwoord dacht ik al te

weten.

Na ons gesprek, bezocht ik op internet www.joodsmonument.nl, de site ter nagedachtenis

van de 104.000 uit Nederland afgevoerde en vernietigde joodse burgers. Op de site kun je

onder andere per straat opzoeken welke mensen zijn gedeporteerd en wat er van hen is

geworden. Mijn voorgevoel werd bevestigd. In ons bovenhuis had tot 1942 Max Salomon

geleefd. Salomon, een winkelier, was geboren in Elberfeld op 23 april 1891 en stierf op 31

januari 1944 in Auschwitz op 52-jarige leeftijd. Meer dan deze beknopte informatie bood de

site niet over Max.

Zijn geboorteplaats in het Duitse Elberfeld deed van alles vermoeden: ‘Kristallnacht’,

‘vluchten’, etc. Maar ik realiseerde me ook dat het niet meer dan vermoedens waren.

Daarom nam ik mij voor om de persoonlijke geschiedenis van Max Salomon, voor zover

mogelijk te reconstrueren en de gegevens over hem op www.joodsmonument.nl aan te

vullen. Dat heb ik tot op de dag van vandaag nog niet gedaan. Maar zijn naam ben ik niet

vergeten. Regelmatig als ik vanuit onze woonkamer naar ons intacte jarendertigstraatbeeld

kijk, denk ik dan ook aan zijn lotgevallen. Dat straatbeeld zou natuurlijk intacter zijn

wanneer ik erin zou slagen zijn levensverhaal te achterhalen.”

20 Helperbel nr. 1, maart 2017

21


Tekst: Harm Draaijer

Activiteiten in de wijk

Nieuwbouw in Helpman

Hereweg, voormalige locatie Pino; artist impression Van Ringen Architecten

Verlengde Hereweg

Een ander project van architectenbureau Van Ringen aan de Verlengde Hereweg op de

Pino-locatie is in uitvoering. Na de grotendeelse sloop van het Pino-pand volgde nog

archeologisch onderzoek en natuursparende maatregelen.

Hoek Van Ketwich Verschuurlaan en Hora Siccamasingel; artist impression Van Ringen Architecten

Van Ketwich Verschuurlaan & Hora Siccamasingel

Voor de locatie van het voormalige directiekantoor van het Alfa-college, op de hoek van de

Van Ketwich Verschuurlaan en de Hora Siccamasingel, heeft architectenbureau Van Ringen

woningen en een appartementencomplex ontworpen. Het gaat om zes stadsvilla’s aan de

Van Ketwich Verschuurlaan en om appartementen aan de Hora Siccamasingel. Opvallend:

het meest karakteristieke deel van het oude pand werd in dit project gehandhaafd en

wordt ook omgebouwd tot appartementen. Status van het project: de grond is bouwrijp

gemaakt.

Kempkensberg & Engelse Park

Ook op het Duo-terrein staan de ontwikkelingen

niet stil. Behalve twee appartementengebouwen

op de Kempkensberg

zijn er binnen het project Engelse Park

circa 95 woningen met een stedelijk

karakter gepland. De woningen zijn

eengezinswoningen, variërend van circa

110 m2 tot 175 m2 met ieder een royale

tuin. De appartementen gaan waarschijnlijk

dit voorjaar in de verkoop en de huizen

van Engelse Park op zijn vroegst na de

zomer.

22 Helperbel nr. 1, maart 2017

23


jf

Tekst: Wim Lommerts

Mensen in de wijk

Mennes Reparatiebedrijf

050 577 79 19 / 06 508 52 963

jf

Pianoles Groningen-Zuid

Voor jong en oud

Lesruimte met twee piano’s

Diverse stijlen

Gediplomeerde en ervaren docent

Carla van der Burg

U itvaartverzorgi n g

Samen.

Zorgvuldig.

Passend.

06 42969632 jj.eekhof@home.nl

www.carlavanderburg.nl

Telefoon 050 318 66 36

Vrijwilligers & dementie

Eind 2011, zo rond kerst, is mijn eigen moeder opgenomen in een gesloten instelling voor

psychogeriatrische zorg vanwege voortschrijdende Alzheimer. Op dat moment kwam er

een einde aan een zware tijd voor mijn familie, vooral voor mijn vader die het als mantelzorger

niet meer kon bolwerken. Een van mijn beide zusters of ik waren op het laatst dag en

nacht in het huis van mijn ouders om bij te springen.

Zinvolle invulling

In die tijd ontdekte ik bij mezelf een tot dan toe onvermoede zorgzaamheid en talent in de

omgang met een persoon met dementie. Pas later bij de opleiding de ik van Humanitas

kreeg, zou blijken hoeveel fouten ik met mijn ‘zorgzaamheid’ en ‘talent’ nog had gemaakt.

Na de opname van mijn moeder dacht ik over een zee van tijd te beschikken waar ik een

zinvolle invulling voor zocht. Dat met die zee van tijd bleek tegen te vallen, maar de zinvolle

invulling was gauw gevonden.

Schitterend

Inmiddels bezoek ik nu een paar maand mijn vierde mevrouw in Groningen-Zuid met

dementie. Elsa is 83 en op veel vlakken beginnend dement, maar op sommige vlakken al

vergevorderd. Elsa heeft een goed ziektebesef en draagt haar lot met opmerkelijk laconieke

opgewektheid. Haar stopwoord is: schitterend. Ze is niet erg mobiel, maar verlangt ook niet

naar beweging of frisse lucht. Ze kan thuis wonen door de Buurtzorg die driemaal daags

komt, de catering die bezorgd wordt en niet in de laatste plaats door haar vriend Wim die

vlakbij woont. Als ik een dag per week bij Elsa lunch, vervang ik Wim zodat hij even weg kan.

Ze heeft een zoon die buiten de provincie woont en die probeert ook minstens eens per

week te komen. Ik eet niet mee van de catering; ik heb een andere dieet en smaak. Terwijl ik

mijn meegebracht brood eet, neemt Elsa muizenhapjes uit de opwarmmaaltijd. Ze kampt

met zwaarlijvigheid en verminderde eetlust. Verder praten we een paar uurtjes. Zij mag

graag over haar familie en werkverleden praten en ik luister graag. We kunnen figuurlijk

goed met elkaar door een deur. Na tien minuten drong ze al aan op een tutoyement en

sinds het tweede bezoek noemt ze mij laiverd. Na haar ex-man Wim en haar huidige vriend

ben ik Willem de derde, een titel die ik met trots draag.

Elsa heet eigenlijk anders.

24 Helperbel nr. 1, maart 2017

25


Tekst en foto’s: Marlies Bijman

Werken in de wijk

Even voorstellen

Kleermakerij

Esther de Bos

Voor al uw maatkleding

en kledingreparatie en ook

naailes voor volwassenen,

jongeren en kinderen, ieder

in hun eigen leeftijdsgroep.

06-20762784

estherdebos1@gmail.com

www.kleermakerijestherdebos.nl

Unieke kinderopvang in huiselijke sfeer

- Grote buitenspeelruimte

- VVE programma Uk en Puk

- Openingstijden 07.00 - 18.30

Verlengde Hereweg 107, Groningen

(hoek van Royenlaan)

Tel. 050-5261690

www.helpernest.nl

Mijn naam is Marlies Bijman (28) en ik ben kortgeleden in

uw buurt, mijn praktijk voor fysiotherapie gestart. Deze is te

vinden in de flat aan de Goeman Borgesiuslaan 131.

Naast fysiotherapie heb ik Bewegingswetenschappen

gestudeerd. Ik ben gedreven, enthousiast en georganiseerd.

Daarbij ben ik mama van een zoontje van 1. Mijn interesse

voor bewegen is erg breed. Ik vind het volgen van de

ontwikkeling van mijn zoontje tot aan het ouder worden van

de opa’s en oma’s erg leuk. Evenals het in mijn vrije tijd

voetballen, hardlopen en zwemmen. Bewegen is echter meer

dan alleen sport, we zijn er alle dagen (onbewust) mee bezig. Daarom is het helpen van

mensen met herstel van bewegen leuk en uitdagend. Dit is van toepassing in zowel het

dagelijks leven, werk en/ of sport. Het is bijdragen aan een stukje kwaliteit van leven.

Momenteel help ik het verzorgingsbeleid bij v.v. Winsum te professionaliseren. Mijn eerste

werkervaring deed ik op bij de Damesmarathon Schaatsploeg van BTN de Haas. Ik ben 7 jaar

werkzaam geweest in verschillende werkomgevingen en nu heb ik gekozen voor mijn eigen

bedrijf Fysiotherapie Care4Motion.

De praktijk

Binnen fysiotherapie Care4Motion draag ik mijn eigen visie uit ‘Zorg voor Beweging’ en zal

ik met u werken aan uw herstel. In de praktijk is een behandelkamer en een oefenzaal

ingericht. Hierdoor is een ruime variatie aan zorg mogelijk. Ik bied u o.a. revalidatie mogelijkheden/

medische trainingstherapie, dry needling, triggerpointtherapie, (vormen van)

manuele therapie, ontspannings- en sportmassage aan. De praktijk heeft met alle zorgverzekeraars

een zorgovereenkomst, dus bent u verzekerd voor fysiotherapie dan krijgt u deze

zorg vergoed.

Contactgegevens

Mocht u meer informatie willen over de praktijk, tarieven en behandelingen kijk dan op

www.care4motion.nl of bel 06 12405317. U bent ook van harte welkom om eens binnen te

lopen en vrijblijvend kennis te maken.

26 Helperbel nr. 1, maart 2017

27


Service

Operatie Steenbreek in Groningen

Operatie Steenbreek is een samenwerking van verschillende Nederlandse gemeentes om

verdere verstening van de Nederlandse tuinen tegen te gaan. De gemeente Groningen

ondersteunt dit onttegelingsproject.

Het is weer zover...

DE 2 E HANDS (MERK)KINDERKLEDINGBEURS

IN HELPMAN!

Datum: 1 april 2017

Tijd: 9.30 - 12.00 uur

Locatie: De Helpen

Na het succes van de vorige kinderkledingbeurs in Helpman, wordt er nu weer een voorjaarseditie

georganiseerd.

Op zoek naar leuke goed uitziende 2e hands (merk) kinderkleding?

Kom naar de 2e hands kinderkledingbeurs in Helpman! Gratis entree.

Zelf kleding verkopen?

Huur een tafel voor 10,- / 12,50 euro.

Voor informatie en opgave: kinderkledingbeursgroningen@gmail.com

Steeds vaker ontstaan in de stad namelijk problemen met de afwatering, waardoor

bijvoorbeeld kelders onderlopen. Een groene tuin zorgt ervoor dat niet al die regenbuien

door het riool hoeven worden opgevangen. Van half maart tot en met 13 mei is in Helpman,

De Wijert en Corpus den Hoorn het eerste Buurt & Tuinfestival Steenbreek. Met onder

andere voorlichting over verstening, workshops ‘natuurrijk tuinieren’, en buurtacties om

tegels op te halen in ruil voor een plant; elke tegel is welkom. Op 13 mei wordt er afgesloten

met een groenmarkt op het Overwinningsplein.

Het belang van groen

In sommige wijken is inmiddels zo weinig groen meer dat ware ‘hitte-eilanden’ ontstaan:

plekken waar de warmte ’s zomers niet weg kan en de temperatuur flink oploopt. Redenen

om wat tegels te laten plaatsmaken voor planten! Met tips, regelingen, een tv-serie,

kortingsbonnen, lezingen en brochures probeert Operatie Steenbreek Groninger Stadjers te

enthousiasmeren voor een groene tuin. Groen in je tuin heeft allerlei voordelen: het is

bewezen gezond, biedt voeding voor insecten en dieren, en zorgt voor een beter klimaat in

de stad.

Bewoners gezocht

Het festival kan alleen een succes worden als een aantal bewoners meehelpt. Mensen die

buurt en buren kennen, en die het leuk vinden wat in de wijk te doen. Operatie Steenbreek

is op zoek naar bewoners in Helpman, De Wijert & Corpus den Hoorn die een steentje

willen bijdragen. Het gaat vooral om doén: buren en bekenden informeren en vragen om

een of meer tegels in te leveren, flyers uitdelen, maar eventueel ook te willen helpen bij

tegelophaalacties, organisatie van lezingen, bouwen van plantenbakken etc. Samen maken

we de tuinen groener!

Wil je heel graag helpen of meer informatie mail dan naar info@marliesmolema.nl.

28 Helperbel nr. 1, maart 2017 29


Tekst: Ilona Sporrel

Andere tijden

Aanval

In 1672 werd de Republiek der Nederlanden

aangevallen uit drie verschillende hoeken.

Frankrijk en Engeland bundelden hun

krachten om de Republiek aan te vallen. De

bisschoppen van zowel Munster als Keulen

sloten zich hierbij aan en vielen met 25.000

man Overijssel binnen. Eerder genoemde

Carl von Rabenhaupt werd naar Groningen

gestuurd om Von Galen een halt toe te

roepen. Dit gebeurde tot tweemaal toe, in

1672 en 1673 waarna de troepen uit Munster

zich terug moesten trekken. De verdediging

van de stad Groningen werd in 1695

verstevigd met de Helperlinie ten zuiden

van het Sterrenbos en ten noorden van

Helpman.

Andere bestemming

In de twee eeuwen hierna werd de verdediging

van Groningen steeds minder noodzakelijk.

Daarom kreeg het terrein uiteindelijk

Rabenhaupt

De voormalige Rabenhauptkazerne aan

de Hereweg, tegenover de huidige van

Mesdagkliniek, was vernoemd naar de

tegenwoordig ondergeschoven held van de

Groningse geschiedenis, Carl von Rabenhaupt.

In 1672, beter bekend als het rampjaar, werd

deze krijgsheer aangesteld om de vestingstad

Groningen te verdedigen tegen de man wiens

naam wel alom beroemd en vooral berucht

is, Bernhard von Galen of beter bekend als:

Bommen Berend.

in de 19e eeuw een andere bestemming.

Aan de oostkant van de Hereweg kwamen

justitiële doeleinden met de in 1884

gebouwde strafgevangenis terwijl de

westkant van de Hereweg wel haar militaire

functie behield.

Ter ere van de verdediger van Groningen

werd in 1895 daarom een opleidingskazerne

voor Nederlandse infanteristen gebouwd in

neorenaissance stijl met de naam Rabenhauptkazerne.

In 1934 werd aan de voorzijde

van de kazerne een woning bijgebouwd

voor de garnizoenscommandant.

Centraal ontmoetingspunt

De kazerne was naast opleidingscentrum

ook een centraal ontmoetingspunt bij

bijzondere gebeurtenissen. Zo ook tijdens

de mobilisatie van het Nederlandse leger in

1939 tegen het dreigende gevaar uit

nazi-Duitsland. Groningers werden via radio,

krant en aanplakbiljetten bij de kazerne op

de hoogte gesteld van de politieke ontwikkelingen.

Vooral tijdens de oorlog was de

kazerne het toneel van interessante

gebeurtenissen. De kazerne werd snel door

de bezetter ingenomen en gebruikt om een

militaire opleiding af te ronden omdat in

Duitsland een tekort bestond aan opleidingskazernes.

Groningers werden ingehuurd

om de dagelijkse gang van zaken

goed te laten verlopen binnen de kazerne.

Aardappelschillers, timmermannen en

andere werklui werden hiervoor ingehuurd.

Snel werd duidelijk dat je ook in het bezette

Groningen je buurman niet op zijn blauwe

ogen kon vertrouwen. Het resultaat van

politieke roddel, achterklap en verraad was

dan ook regelmatig in de kranten te vinden.

Zo werd al in december van 1940 de 20

jarige timmerman J.T uit de stad Groningen

veroordeeld voor het beledigen van de

Führer. Hij had zich negatief uitgelaten over

de Duitse leider tegenover een elektricien

terwijl beiden werkzaam waren in de

Rabenhauptkazerne. De elektricien was

echter NSB sympathisant en schroomde

niet om dit gesprek bij de SD te melden

waarop J.T gearresteerd werd. Na een zeer

korte rechtszaak werd na alleen het horen

van de elektricien de conclusie getrokken

dat “de belediging van den Führer is

bewezen.” J.T werd veroordeeld tot zes

maanden gevangenisstraf.

Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog

speelde de Rabenhauptkazerne nog een

belangrijke rol in de bevrijding van de stad

Groningen. Althans, dat was de bedoeling.

In 1960 ontdekten journalisten oude

legerkaarten van een Duitse onderofficier

Hereweg 111, Voormalig garnizoenscommandant

woning, vrijstaand gesitueerd aan de westzijde van

de Hereweg op de voormalige vesting terreinen van

de Helperlinie (1698) met bijbehorende gemetselde

erfafscheidingen en bloembakken, gebouwd in 1934

in opdracht van het Ministerie van Defensie naar

ontwerp van rijksbouwmeester H. Hoekstra in een

expressionistisch-zakelijke Interbellumstijl.

waarop te zien was hoe de Duitsers de

aankomende bevrijding van de Canadezen

trachten te stoppen. De Canadezen waren

echter heel snel bij de Parkweg en in het

centrum van de stad waardoor de Duitsers

hun originele plan niet konden uitvoeren. In

1960 bleek dat “de gehele opzet schijnt

geweest te zijn, de stad Groningen in eerste

instantie te behouden, mocht dit niet gelukken,

zich terug te trekken op het kleine

gebied bij de Rabenhauptkazerne en daar

tot het einde te strijden. Dat het zo niet

gegaan is, is te danken aan het slechte

materiaal en de oorlogsmoeheid van de

Duitse soldaat. Waren de plannen echter

wel verwezenlijkt, dan zou de binnenstad er

vermoedelijk zonder schade afgekomen

zijn.”

30 Helperbel nr. 1, maart 2017

31


Laatste kindervrijmarkt

in Helpman?

Geachte bewoners van Helpman,

Dit jaar organiseren wij als groep voor de vijfde keer de kindervrijmarkt op de Helperbrink.

We gaan op 27 april vast, net als voorgaande jaren, volop genieten van een feestelijk

versierde straat met vrolijke kinderen die samen met hun ouders spulletjes in allerlei

soorten en maten aanbieden. Of het weer een beetje mee wil werken is elk jaar weer

spannend. We hebben heerlijk zonnige dagen gehad, een paar keer koud, maar wel droog,

en de laatste keer maakte een hoosbui rond 13.00 uur voortijdig een eind aan de pret.

Maar weer of geen weer, het is op Koningsdag altijd gezellig op en rondom de Helperbrink.

Al ’s ochtends heel vroeg melden zich de eerste ouders en kinderen met hun spulletjes. En

als de handel begint te vervelen, is er natuurlijk vertier in de vorm van pony-rijden in het

Groenesteinpark, lekker spelen in de speeltuin, een patatje eten bij de snackkraam, meezingen

met het kinderkoor of naar muziek luisteren van de Zernike XL Band.

Wij hebben de vrijmarkt de afgelopen tijd met veel plezier georganiseerd. Na vijf jaar

vinden we het echter tijd om het stokje door te geven. Sommigen van ons wonen niet meer

in Helpman, onze kinderen zijn de basisschoolleeftijd zo’n beetje ontgroeid en/of we willen

tijd hebben voor andere leuke (neven)activiteiten. We houden er daarom als groep mee op

en zijn nu op zoek naar opvolgers!

Eerdere oproepen in de Helperbel en via de nieuwsbrief van de Haydnschool hebben helaas

geen effect gehad. Vandaar hierbij onze laatste poging. We weten natuurlijk dat er genoeg

sociale en actieve mensen in Helpman zijn die hun steentje willen bijdragen aan een

gezellig en ontspannen evenement als de kindervrijmarkt. We willen die mensen graag op

het hart drukken om zich als vrijwilliger aan te melden via kirstenbos@ziggo.nl. Praktisch

gezien bestaan de voorbereidingen uit 3 á 4 keer ’s avonds vergaderen in de periode

februari – april en op Koningsdag zijn we tot ongeveer 15.00 uur druk bezig. Heel handig is

dat er een compleet draaiboek met alle benodigde informatie beschikbaar is.

Het is echt van groot belang dat zich nieuwe vrijwilligers melden. Het klinkt namelijk

misschien cru, maar als niemand zich meldt, zult u op 27 april 2018 gewoon auto’s en

bussen op de Helperbrink zien in plaats van feestelijke (kinder)activiteiten. Wij hopen dat

het zover niet hoeft te komen!

Het Koningsdagcomité 2012 -2017,

Winny Bakker, Kirsten Bos, Marjan van den Bosch, Rob Dorgelo, Reina Jager, Bert Jobing,

Gerard Koerts en Mibeth Lyklema

32 Helperbel nr. 1, maart 2017

33


Tekst en foto: Harm Draaijer

Mensen in de wijk

Pedicure

Voetreflexmassage

Sportpedicure

Groenendaal 49

9722 CP Groningen

+ 31 (0)648063003

info@esthersimmeren.nl

www.esthersimmeren.nl

SKSG biedt u de zekerheid

van de beste zorg.

Uw kind in vertrouwde handen

Heresingel 10, 9711 ES Groningen

t 050 313 77 27 e klantenservice@sksg.nl i www.sksg.nl

www.sksg.nl

Opvang nodig voor uw kind?

SKSG is de grootste kinderopvangorganisatie

in het Noorden en verzorgt

professionele opvang op maat voor

kinderen van 0 tot 12 jaar. We bieden

alle vormen van opvang direct bij u in

de buurt. Veilig en verantwoord.

Al meer dan 100 jaar.

Kijk op www.sksg.nl voor al onze

locaties of bel direct voor een

vrijblijvende afspraak: 050 317 13 90

Geloof het of niet in Helpman

Sint Valentijn in de San Salvator Kerk

Ook al is de hemel onbewolkt en schijnt de zon, de schrale wind doet de

gevoelstemperatuur flink onder nul dalen. Dat weerhoudt me er echter niet van om, tegen

de wind in, stevig door te stappen richting de San Salvator kerk. Het is een paar minuten

voor elf, de dienst gaat zo beginnen en die wil ik helemaal meemaken. Aangekomen

aan de Hora Siccamasingel zie ik van diverse kanten nog enkele andere kerkgangers

naderen. Net op tijd stap ik als atheïst het godshuis binnen en ontvang van een vriendelijk

groetende dame het programma van de mis met daarin ook de liederen. Ik neem plaats

achter in de kerk op een van de achterste houten banken en kijk ingetogen nieuwsgierig

om me heen. Ingetogen, want ik ben gast en zal me als zodanig gedragen.

Bouwfantasie

De architectuur van de San Salvator kerk heeft me als Groninger altijd geïntrigeerd. Wat

deed die neo-romaanse bouwfantasie in dat lint van no-nonsense wederopbouwarchitectuur

langs de Hora Siccamasingel? De website www.staatingroningen.nl biedt weer eens

uitkomst:

34 Helperbel nr. 1, maart 2017

35


Mensen in de wijk

Service

‘Het verhaal gaat dat katholiek Groningen tijdens de Tweede Wereldoorlog een belofte

heeft gedaan om een kerk in Helpman te bouwen als de stad gespaard zou blijven. Blijkbaar

hebben de katholieken zich - ondanks het feit dat de stad niet geheel gespaard bleef - aan

die belofte gehouden. De nieuwe kerk kreeg de naam San Salvator; redder van mensen.

Het gebouw werd gerealiseerd in de periode 1951-1962, nadat de aartsbisschop van Utrecht

in 1947 officieel zijn toestemming had verleend voor de aanleg van een nieuwe parochie.

Voor de bouw moest het uitbreidingsplan van Helpman worden herzien, omdat het terrein

eigenlijk was bedoeld voor woningbouw. Het ontwerp kwam van de hand van de architecten

Ir. J.G. Deur en Ir. C. Pouderoyen uit Nijmegen, die beide een voorliefde kenden voor

traditionele architectuur. De San Salvatorkerk herinnert dan ook aan architectuur uit het

verleden en is duidelijk gebaseerd op vroegchristelijke en vroeg romaanse basilieken.

In Nederland wordt deze traditionele bouwstijl ook wel aangeduid met Bossche School.

Deze stroming wordt gekenmerkt door eerlijke constructies en eenvoudig materiaalgebruik.

De San Salvatorkerk bestaat, net als zijn vroegchristelijke voorgangers, uit een

gesloten, robuuste bouwmassa met een verhoogd middenschip dat geflankeerd wordt

door lagere zijbeuken en een apsis (ronde koorafsluiting) aan de oostzijde. De geplande

toren tussen de apsis en de sacristie is nooit uitgevoerd.’

Valentijnsviering

Als de mis begint, zitten er zo’n zeventig mensen verspreid over alle kerkbanken. De

gemiddelde leeftijd schat ik op tussen de zestig en vijfenzestig. Er zitten opvallend weinig

jongeren op de banken. In het koor rond het altaar des te meer. Links van het altaar op het

koor staat het zangkoor Gaudete van tien zangers onder leiding van Rick Nijssen dat

begeleid wordt door een pianiste Swetlana Cazemier. Rechts van het altaar zitten zeven

jongeren waaronder twee misdienaressen. De dienst wordt geleid door pastor Arjen

Jellema. Met vriendelijke stem vertelt hij waarom de mis vandaag anders is dan anders. Dat

heeft te maken met Valentijnsdag, die een paar dagen na deze zondag is. De pastor vertelt

dat Valentijnsdag is afgeleid van Sint Valentijn, de katholieke heilige en martelaar, en dat de

jongerengroep van de parochie met dat gegeven wel iets wou doen. Dat heeft hij gehonoreerd.

Tijdens de mis - die de klassieke opbouw volgt van gebeden, voorbeden, lezingen,

bespiegeling, communie, liederen met muziek en mededelingen - geeft pastor Jellema

compact weer wat er in de jongerengroep naar aanleiding van Sint Valentijn besproken en

geconcludeerd is. Na het slotlied, maak ik - door tijdgebrek - geen gebruik van de gastvrijheid

van de parochie om onder het genot van een kop koffie nog even na te praten over de

dienst en keer ik lichtvoetig, met de schrale wind nu in de rug, huiswaarts.

Verkeersinformatie

Er zijn verschillende websites waar

informatie over het verkeer is te vinden:

Infrastructurele projecten

http://www.groningenbereikbaar.nl/

projecten

Actuele werkzaamheden

http://www.groningenbereikbaar.nl/

werkzaamhedenkaart

E-mail voor klachten/vragen verkeerswijzigingen

Helpman: verkeer@groningen.nl

Ringweg Zuid:

www.aanpakringzuid.nl/helpman

Kledinginzameling voor

voedselbank

Wekelijks op vrijdag (niet in juli/augustus

en kerstvakantie) van 16:00 tot 18:00 uur in

MFC De Wijert

Nieuws over

dierenkliniek Helpman

Per 1 april stopt dierenarts R. Hoekstra met

zijn praktijk. De client- en patiëntgegevens

zijn overgenomen door Dierenziekenhuis

Groningen. Op zaterdag 6 mei is er van

14:00 tot 16:00 uur een afscheidsreceptie ij

het Dierenziekenhuis Groningen aan de

Vechtstraat 74. Tijdens de receptie kunt

afscheid nemen van de heer Hoekstra en

kennis maken met het team van het

Dierenziekenhuis. U bent van harte welkom!

Parkeren Helpman- Oost

De participatie/ werkgroep parkeren

Helpman – Oost is in januari weer bij elkaar

geweest. De aanwezige leden van de

werkgroep hebben de gemeente gevraagd

besluitvorming voor te bereiden, vanwege:

- de hoge parkeerdruk in dit deel van de

wijk;

- de grote aantallen wijkvreemde parkeerders,

zoals forenzen en andere bezoekers;

- het intensieve gebruik van de Engelse

Kamp / Kemkensberg als parkeerplaats,

binnenkort gaat de bouw van woningen

hier van start waardoor men hier niet

langer kan parkeren. Deze auto’s komen

dan naar verwachting weer in het

omliggende woongebied terecht.

- grote ontwikkelingen in en rond de wijk,

zoals Aanpak Ring Zuid, aanleg Helperzoomtunnel,

bebouwing Engelse Kamp,

verdere invulling van het Europapark.

De gemeente gaat op korte termijn een

parkeerplan maken. De werkgroepleden

kunnen hier dan nog een reactie op geven,

daarna gaat het voorstel naar het college

van B&W. Na vaststelling door het college is

er nog de mogelijkheid voor formele

inspraak. Bewoners krijgen te zijner tijd

meer informatie over het voorstel.

Over parkeren en vooral de overlast van

parkeren is in veel wijken momenteel een

discussie gaande.

36 Helperbel nr. 1, maart 2017

37


Service

Handige telefoonnummers

24-uurs service apotheken 0900-115020

Advies- en Steunpunt Huiselijk Geweld 3180011

Alarmnummer 112

Buurtzorg/wijkverpleging 06-12689980

Centraal Meldpunt Zorg 3764200

Dierenambulance 5791909

Doktersdienst 0900-9229

Geestelijke Gezondheidszorg 5223223

Gemeentelijk informatiecentrum 3677000

Hulpmiddelen Centrum 4098200

Klachtenlijn stankoverlast 3180000

Maatschappelijke Juridische Dienstverlening 5269710

Martini Ziekenhuis 5245245

Mamamini 3132200

Meldpunt Misdaad Anoniem 0800-7000

Meldpunt Overlast 5875885

Meldpunt Stadsbeheer 14050

MFC De Wijert/Helpman 5275407

Ombudsman gemeente 3186568

Openbare Bibliotheek Zuid 5255055

Politie (geen spoed) 0900-8844

Slachtofferhulp 0900 - 0101

SOS telefonische hulpdienst 5250000

Speeltuin Helpman-Oost 5290189

Stadsbeheer 3671000

STIP De Wijert 5291713

Storingsdienst gas en elektra Essent 0880-3366112

Storingsdienst Waterbedrijf Groningen 0800-0202013

Storingsdienst kabel 0800-0760

UMCG 3616161

Verslavingszorg Noord-Nederland 088 234 34 34

Weekenddienst tandartsen 5350370

Het Wijkcomité maakt zich sterk voor

een goed leefklimaat in uw wijk. We

onderhandelen met de gemeente over

uw belangen. Lid worden is daarom

belangrijk, want hoe meer leden, hoe

sterker we staan. Zo houden we ons

bezig met het drukke verkeer, de

parkeerproblemen maar ook met

speelplekken voor de jeugd. Op de

jaarlijkse ledenvergadering kunt u uw

zegje doen. Lid wordt u via de acceptgirokaart

in het juni-nummer van de

Helperbel. Is uw belangstelling groter

en wilt u meebesturen? Heel fijn! Bel

voor meer informatie met de voorzitter

Sjoukje Kooistra.

Contactpersonen Wijkcomité Helpman

Sjoukje Kooistra 5270546

Herman Marsman 5251120

Ada de Jager

Michel van den Heuvel

Liesbeth Fransen

Matty Fransen

Hein Meijer

Hermie Monster-Hooijer

Jan Rasterhoff

38 Helperbel nr. 1, maart 2017

39


Vooruitblik nummer 2:

• Interview dierenarts

• Oud papier

• Bijzonder diergedrag in Helpman

Kijk voor het laatste nieuws op de geheel

vernieuwde website: www.wijkhelpman.nl

Tips, kopij en foto’s voor de volgende Helperbel kunt u tot

19 mei 2017 sturen naar: redactie@wijkhelpman.nl

More magazines by this user
Similar magazines