Installatie & bouw NL 05 2021

luitgevers

5

INSTALLATIE&BOUW

NUMMER 5 - 2021

oktober - november

installatieenbouw.nl

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT

INSTALLATIE&BOUW PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT

INSTALLATIEENBOUW.NL

FRISSE SCHOLEN | VOS LOGISTICS OSS | VLOERVERWARMING | SCHALKSTAD HAARLEM


Projectoplossingen

Succes

maak je

samen.

Elke dag sta je voor nieuwe uitdagingen. Reken op ons als jouw professionele

partner voor de complete elektrische gebouwinfrastructuur. Vertrouw

op onze expertise op het gebied van hoogwaardige oplossingen voor

energiedistributie, kabelmanagement en automatisering. In elke fase van

je project staan we je bij. We luisteren goed naar je, geven gedegen advies

en zorgen voor een soepele projectuitvoering en succesvolle oplevering.

Teamwork voor succes. #ForYouWithYou

Bekijk projectverhalen op hg.news/nl/projectoplossingen-ib


UITGAVE

5

VOORWOORD

CO 2

-meters voor een betere binnenluchtkwaliteit

Wanneer je je bedenkt dat we gemiddeld zeventig tot tachtig procent van onze tijd binnen doorbrengen, dan is aandacht voor een gezond

binnenklimaat geen overbodige luxe. Binnenklimaat Nederland is een actieve branchevereniging die samen met haar leden werkt aan een

gezond binnenklimaat voor iedereen. Om deze reden ook pleit de vereniging, samen met kennisorganisatie TVVL, nu voor verplichte CO 2

-meters

in scholen, horeca, kantoren, sportscholen en andere gebouwen waar veel mensen samenkomen.

De organisaties zien verplichte CO 2

-metingen als een eerste stap in het tegengaan van door aerosolen overgebrachte coronabesmettingen.

Dit staat in de petitie ‘Meten is weten’ die Binnenklimaat Nederland en TVVL recent hebben aangeboden aan leden van de vaste Tweede

Kamercommissie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Volgens hen kan alleen hiermee een objectieve beoordeling van de luchtkwaliteit

worden geborgd. Daarnaast willen de organisaties de eisen voor luchtkwaliteit verankeren in onze wetgeving, bijvoorbeeld door een maximale

CO 2

-waarde op te nemen.

In deze editie van Installatie & Bouw ook maximale aandacht voor een gezond binnenklimaat. Zo presenteren we opnieuw een themakatern

over Frisse Scholen, waarin verschillende instanties, producenten en leveranciers in de markt hun licht laten schijnen op de SUVIS-regeling, het

nieuwe Programma van Eisen Frisse Scholen, het belang van een goede luchtbehandeling en luchtreiniging én de uitdagingen waarmee scholen

nog altijd te maken hebben. Vanzelfsprekend is er ook aandacht voor verlichting en akoestiek; twee thema’s die ook uitermate belangrijk

zijn als het gaat om een gezond én comfortabel binnenklimaat. Zowel in scholen als daarbuiten.

Een tweede thema dat in deze Installatie & Bouw aan bod komt, is vloerverwarming. Daarnaast kunt u in deze uitgave alles lezen over stekerbaar

installeren, gebouwautomatisering, deurcommunicatie en waterbehandeling. Projecten die deze maand aan bod komen, zijn bijvoorbeeld

het nieuwe distributiecentrum voor Vos Logistics in Oss, het nieuwe regiokantoor voor Stedin Netbeheer B.V. in Goes, gebiedsontwikkeling

Schalkstad in Haarlem, de nieuwbouw van kantoortoren Central Park in Utrecht, het nieuwe warehouse met kantoor voor Nestlé in Nunspeet

en de nieuwe productiehal voor Quooker in Ridderkerk. Kortom: we hebben weer een zeer interessante én bomvolle uitgave voor u. Ik wens u

weer veel leesplezier.

Lieke van Zuilekom


INSTALLATIE&BOUW

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK,

KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT

COLOFON

Jaargang 8 • nummer 5 • 2021

Verschijnt 6 x per jaar

ISSN 2214-4196

UITGEVER

Schatbeurderlaan 6

Postbus 249, 6000 AE Weert

+31 495 45 00 95

info@louwersmediagroep.nl

louwersmediagroep.nl

EINDREDACTIE

Lieke van Zuilekom

8

REDACTIETEAM

Michiel Charlier, Tim van Dorsten, Tjerk van Duinen,

Chris Elbers, Roel van Gils, Desiree Pennings, Liliane

Verwoolde en Lieke van Zuilekom

PROJECTMANAGEMENT

Ayyoub Henjaly

a.henjaly@louwersmediagroep.nl

Yakup Yalcin

y.yalcin@louwersmediagroep.nl

SECRETARIAAT

Manuela Depenbrock,

Sandra Reijnders

ADVERTENTIES

Een hoge resolutie PDF moet worden aangeleverd via

de AdPortal. Mocht u nog geen uploadlink hebben

ontvangen, stuur een email naar traffic@louwersmediagroep.nl

ABONNEMENTPRIJS

Nederland: € 63,00 per jaar excl. BTW

Buiten Nederland: € 99,00 per jaar excl. BTW

ABN AMRO

IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67

BIC ABNANL2A

t.n.v. Louwers Mediagroep

o.v.v. Installatie & Bouw magazine

Informatie over abonnementen:

+31 495 45 00 95

ADRESWIJZIGINGEN

Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing

naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland

OPZEGGINGEN

Indien twee maanden voor het verstrijken van de

abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van

op zegging is ontvangen, wordt het abonnement

auto matisch met een jaar verlengd.

DOELGROEP

Verspreiding vindt plaats via abonnementen en via

gerichte distributie in controlled circulation aan

adviesbureaus architecten, aannemers, installateurs,

gemeenten, grote industriële organisaties, opdrachtgevers,

projectontwikkelaars, zorginstellingen, woningbouwverenigingen

(semi-)overheidsinstellingen,

brancheorganisaties en toeleveranciers.

VORMGEVING/ART DIRECTION

studio@louwersmediagroep.nl

DRUKWERK

Drukkerij Hendrix, Peer

Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd

zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder

bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar

beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen

enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie.

Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor

schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen

en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.

Vos Logistics, Oss: Bewust bouwen aan een nieuw distributiecentrum 8

Energiezuinige pompen voor koeling en verwarming 11

Eén groothandel, meerdere specialisaties 12

Verlengstuk van de installateur, bedieningsgemak voor de eindgebruiker 14

THEMA FRISSE SCHOLEN

16 46

Maatschappelijk vraagstuk vraagt brede aanpak 16

Gezond naar school voor een paar euro per dag 20

Luchtbehandelingskast volgens de hoogste normeringen 24

Verse én frisse lucht met één luchtbehandelingskast 25

Oplossingen voor verlichting en luchtzuivering 27

Unieke ventilatieoplossingen voor iedere school 28

Geluidsabsorberende oplossingen voor wanden en plafonds 32

‘Iedereen scherp houden voor frisse scholen’ 36

De sleutel tot beter (venti)leren 38

De Pen: Gezonde en vitale mensen in het klaslokaal, op het werk en thuis 40

‘Wij maken binnenklimaat begrijpelijk’ 43

Stekerbare verlichtingsinstallatie voor regiokantoor Stedin in Goes 44

Puur hout. Puur leven. 46

Een fantastisch binnenklimaat en een lager energieverbruik 48

‘De installateur had nog nooit zoveel ontluchting gezien’ 52

Een slimme stad: zo doen wij dat! 54

Meer werk verrichten in minder tijd? 56

Schalkstad, Haarlem: Voorbereiden en vooruitdenken 59


INHOUD

68

74 98

102

Een deurcommunicatiesysteem dat veiligheid én comfort biedt 60

Eindhovense studenten werken aan het duurzaamste huis 62

Geluidsoverlast buitenunits indammen met modulaire geluidsschermen 64

Central Park, Utrecht: Een zeer bijzondere werkplek 68

BREEAM ‘Excellent’ mede dankzij duurzame W-installatie 70

THEMA VLOERVERWARMING

Jong bedrijf met een bak ervaring 72

Expertise Centrum voor vloerverwarming 74

Nestlé, Nunspeet: De toekomst is virtueel 76

Wilt u hygiënisch perfecte drinkwaterinstallaties? 79

‘Wij geven gebruikers inzicht, overzicht en controle’ 81

Quooker breidt steeds verder uit met duurzame installaties 84

‘De nadruk ligt op comfort’ 86

Stap voor stap naar een goede en veilige stroomvoorziening 90

Op weg naar energielabel C 92

Stekerbaar installeren: Slim en tijdbesparend 94

Victorium Sports & Health, Zwolle: Energiezuinige luchtverdeling op basis van jet-nozzles 96

Balansventilatie met zonering voor woontorens Kop Duin in Almere 98

Vernieuwd filter brengt waterkwaliteit naar het allerhoogste niveau 100

Intelligent gebouwbeheer en eenvoudige toegangscontrole via simkaart 102

Installatiepartners 109

5

INSTALLATIE&BOUW PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT

INSTALLATIEENBOUW.NL

INSTALLATIE&BOUW

NUMMER 5 - 2021

november

installatieenbouw.nl

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT

THEMA FRISSE SCHOLEN | VOS LOGISTICS OSS | THEMA VLOERVERWARMING | SCHALKSTAD HAARLEM

Cover: Goed ventileren,

gezond werken

Beeld: Panflex

Blijf gratis en eenvoudig op de

hoogte van het laatste nieuws.

Volg ons op social media en meld

je aan voor onze nieuwsbrief!

installatieenbouw.nl


OSS VOS LOGISTICS

BREEAM-NL ‘EXCELLENT’ VOOR VOS LOGISTICS IN OSS

BEWUST BOUWEN AAN EEN

NIEUW DISTRIBUTIECENTRUM

Vos Logistics heeft een nieuw distributiecentrum in gebruik genomen op bedrijventerrein De Geer in Oss. Het is gebouwd volgens de BREEAM-

NL ‘Outstanding’ eisen. Brandsen Installatietechniek leverde de totale E- en W-installatie in september op, waarna de logistiek dienstverlener

het gebouw in gebruik kon nemen.

Tekst Desiree Pennings | Beeld Brandsen Installatietechniek

Een rooftopunit met nozzleplenums verwarmt de distributiehallen.

Het nieuwe distributiecentrum ligt direct naast de

bestaande vestiging van Vos Logistics. Als specialist

op het gebied van transport en klantspecifieke logistieke

diensten heeft Vos Logistics te maken met een

groeiende vraag van klanten. Om daaraan te kunnen

voldoen, is deze uitbreiding nodig. Hiermee wil het

bedrijf zijn marktpositie in de Benelux verstevigen.

Het gaat om een extra magazijn en kantoren.

Brandsen Installatietechniek was in een vroeg

stadium betrokken bij het ontwerp, de verdere uitwerking

en de uitvoering van de totaalinstallatie.

“Het ontwerp van D-install advies hebben we ver-

8 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VOS LOGISTICS OSS

Naast de bestaande vestiging in Oss kwam een splinternieuw distributiecentrum te liggen voor Vos Logistics.

der uitgewerkt”, vertelt Dirk-Jan Koster, werkvoorbereider

bij Brandsen Installatietechniek. “We zijn

vorig jaar november gestart met de voorbereidingen

op het terrein. In maart konden we de installaties

gaan aanleggen en in september is het opgeleverd.

Het was een groot en intensief project,

maar qua planning is het goed verlopen. Het was

een mooi project om te maken. Er zit een hoop

techniek in, mede door de BREEAM-NL-eisen.”

Innovatie en duurzaamheid

Vos Logistics is volop bezig met innovatie en duurzaamheid.

Daarom werd gekozen voor een warmtepomp,

waterinfiltratie en uiteraard werd het

gebouw gasloos gebouwd. Het kantoorgedeelte

wordt geventileerd, verwarmd en gekoeld met

inductie-units. Hiervoor werd een vierpijps luchtwarmtepomp

geïnstalleerd. De hallen worden

verwarmd en gekoeld met een rooftopunit met

nozzleplenums. Voor waterbesparing wordt er ge-

bruik gemaakt van lekdetectie en een vroegtijdige

afschakeling van de watertoevoer. Ook voldoet het

gebouw aan de hoogste lichteisen, omdat overal

is gewerkt met hoogwaardige LED-verlichting.

“Er komen nog zonnepanelen op het dak. Daarvoor

hebben we de voorbereidingen getroffen”,

aldus Koster.

Webeasy regeltechniek

Behalve aan duurzaamheid werd ook veel aandacht

besteed aan veiligheid. Platvoet Beveiligingssystemen

heeft in opdracht van Brandsen Installatietechniek

de inbraakinstallatie aangelegd. Ook

moest het bedrijf voorzien in verdelers voor de grote

vermogens waarmee wordt gewerkt. Dit alles wordt

aangestuurd en gemonitord met de Webeasy regeltechniek.

Dit gebouwbeheersysteem stuurt de verlichting,

zonwering, ventilatie, verwarming en koeling

per ruimte aan. In de vergaderruimtes wordt

ook de CO 2

geregeld en gemonitord.

‘Er zit een hoop

techniek in,

mede door de

BREEAM-NL-eisen’

Korte lijntjes

“We werken vaak samen met Burgland Bouw. Het

is een vaste relatie waarmee we deze opdracht

goed konden aangaan”, zegt Koster. “De afstemming

met Vos Logistics was ook erg goed. Zij hanteert

korte lijntjes, dus we konden ook rechtstreeks

prima overleggen. Het is belangrijk dat dit goed

verloopt, om de gewenste snelheid van een project

te kunnen behalen.” ❚

Het nieuwe distributiecentrum van Vos Logistics op bedrijventerrein De Geer in Oss.

BOUWINFO

Hoofdaannemer

Burgland Bouw

Totaalinstallateur

Brandsen Installatietechniek B.V.

Kabeldraagsystemen

en laadoplossingen

Etepro

Pompoplossingen

Biral

Levering Webeasy apparatuur

Bettink Regeltechniek

BVO

26.250 m 2

Bouwperiode

november 2020 – september 2021

INSTALLATIEENBOUW.NL | 9


Frisse

luft 3

Decentrale ventilatietechniek van SIEGENIA:

Creëer een gezonder binnenklimaat met gecontroleerde ventilatie in iedere ruimte.

Met de AEROTUBE WRG smart, AEROPAC of AEROMAT VT wordt iedere ruimte geventileerd.

Tevens beschermen deze ook tegen hinderlijke invloeden van buiten af.

➊ Gecontroleerde ventilatie met mogelijke warmteterugwinning

➋ Effectieve en snelle montage door het ontbreken van hinderlijke en vervuilde

ventilatiekanalen

➌ Decentrale-ventilatie-units zijn beschikbaar voor gevel- en raamventilatie


Naamloos-3 1 26-10-2021 14:33

VOS LOGISTICS OSS

POMPEN ZONDER CONDENSATIE

ENERGIEZUINIGE POMPEN

VOOR KOELING EN VERWARMING

Bij de nieuwbouw voor Vos Logistics in Oss werden de pompen van Biral toegepast voor de koeling en verwarming. Biral biedt innovatieve

en efficiënte pompoplossingen. Eén ding is het allerbelangrijkst voor de medewerkers: het bouwen van de beste pompen die er zijn voor

gebouwen. Hoewel het bedrijf al meer dan honderd jaar bestaat, produceert het de modernste pompen, die betrouwbaar en duurzaam zijn.

Tekst Desiree Pennings | Beeld Biral

“Samen met Brandsen Installatietechniek hebben we een aantal pompen

geselecteerd. Bovendien hebben we geadviseerd over de juiste toepassing

ervan. Brandsen schafte vervolgens tien ModulA circulatiepompen aan, die

we in mei hebben geleverd”, vertelt Wim Julsing, technisch commercieel adviseur

bij Biral. De installaties bij Vos Logistics moesten bijzonder duurzaam

worden. Daarom was de keuze voor vloerverwarming met cv- en koelpompen

logischer dan radiatoren. “Deze pompen zijn de beste op het gebied van

energiebesparing en efficiëntie. Sommige pompen moesten communiceren

via bus-communicatie. Voor ons is dat geen enkel probleem, omdat we veel

kennis en kunde in huis hebben.”

‘De elektronica en de

frequentieomvormer zijn

gescheiden gemonteerd,

waardoor er geen condens kan

ontstaan bij de elektronica’

Uniek in de markt

Brandsen en Biral werken al een tiental jaar samen, mede doordat Biral

service en producten levert die uniek zijn in de markt. Zo zijn de ModulA

pompen modulair opgebouwd. De elektronica en frequentieomvormer zijn

gescheiden gemonteerd, waardoor er geen condens kan ontstaan bij de elektronica.

“Hiermee zijn we uniek in Europa. De elektronica zit op een console

die kan worden opgebouwd aan de muur. Je kunt de frequentieomvormer bij

alle ModulA pompen losmaken, waardoor de service ook veel makkelijker is”,

aldus Julsing.

Hij is erg te spreken over de samenwerking met Brandsen. Die verliep ook bij

dit project weer soepel. “Het is een prettige en kundige partij om mee samen

te werken. De totaalinstallateur steekt al jarenlang haar nek uit voor warmtepompen

en kent inmiddels alle ins and outs. Bovendien heeft Brandsen veel

mensen in de technische dienst die kennis van zaken hebben op het gebied

van pompen. Dat is voor ons erg prettig.” ❚

ModulA

De kampioen van de energie-efficiëntie

Ontdek onze showroom

showroom.biral.nl/modula

+15 °C tot 110 °C –10 °C tot 110 °C

Biral toonaangevende fabrikant van de modernste pompen

De verwarmingscirculatiepomp ModulA GREEN.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 11


OSS VOS LOGISTICS

SOEPELE SAMENWERKING DANKZIJ VASTE SAMENWERKINGSPARTNERS

ÉÉN GROOTHANDEL, MEERDERE SPECIALISATIES

Voor de nieuwbouw van Vos Logistics in Oss werden de kabeldraagsystemen en de laadoplossingen gerealiseerd in samenwerking met Etepro

en Trayco. Deze bedrijven zijn al jarenlang een vaste samenwerkingspartner van Brandsen Installatietechniek.

Tekst Desiree Pennings | Beeld Etepro

Technische handelsfirma Etepro hielp de installateur met vraagstukken op

het gebied van de laadoplossingen. Zij leverde deze inclusief de Smappee

laadpalen en stelde ze vervolgens in bedrijf. Vooraf werd precies gekeken

hoeveel auto’s er opgeladen moeten worden, hoeveel vermogen er nodig is

en of er een verdeler of aansluiting moest worden aangepast. Etepro is een

groothandel, maar helpt installateurs ook met advies, assemblage en montage.

“Er waren al voorbereidingen getroffen voor een aantal laadpunten,

wat bij nieuwbouw mogelijk is. Er is gekozen voor acht laadpalen waarbij

het vermogen op individueel laadpaalniveau aangepast kan worden. Mocht

er een laadpaal voor bezoekers geregistreerd worden, dan kan die binnen

één of twee uur de volle lading krijgen. Auto’s van werknemers, die toch

acht uur aanwezig zijn, kunnen dan binnen die tijd geladen worden. Dat

wordt allemaal via software en een app bediend en gemonitord.”

Aan het woord is Ferry van Herwijnen, mede-eigenaar van Etepro en commercieel

directeur bij Trayco. Etepro monteerde bij Vos Logistics ook het

Trayco kabeldraagsysteem. Van Herwijnen: “Dit systeem biedt een stuk installatie-

en montagesnelheid. We kunnen hiermee de verantwoordelijkheid

op ons nemen dat er geen stilstand komt en dat het systeem binnen de

gestelde tijd wordt opgeleverd.”

Extra draagkracht

Een ander voordeel van de Trayco kabeldraagsystemen is dat ze erg sterk

zijn dankzij de speciale vorm. Dit zorgt voor een extra draagkracht tot wel

50% in vergelijking met andere merken. “Daardoor kun je de ondersteuning

verder uit elkaar plaatsen of je kunt ze belasten met zwaardere kabels.

In combinatie met een zeer scherpe prijs, zorgt dit ervoor dat Trayco enorm

hard groeit”, aldus Van Herwijnen.

De kabeldraagsystemen zijn inschuifbaar, licht van gewicht en, zoals gezegd,

eenvoudig te monteren. Ondanks die snelle montagetijd blijft de

korte bouwtijd een uitdaging bij ieder project, gaat Van Herwijnen verder.

Etepro leverde en plaatste de laadpalen en stelde ze vervolgens in bedrijf.

12 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VOS LOGISTICS OSS

Het vermogen van de acht laadpalen kan op individueel niveau aangepast worden.

‘De kabeldraagsystemen zijn

inschuifbaar, licht van gewicht

en eenvoudig te monteren’

“Ook bij dit project zag je dat het bouwproces steeds sneller moet. Als

onderaannemer moet je mee in de planning om het bij te kunnen houden

en de werkzaamheden binnen de gestelde tijd te realiseren. Dit hangt of

staat met een goede voorbereiding van zowel ons als onze opdrachtgever.

Gelukkig is Brandsen Installatietechniek een bekende partner van ons waarmee

we goed kunnen samenwerken. De voorbereidingen waren goed en

daardoor hebben we alles binnen de gestelde tijd kunnen realiseren.” ❚

ETEPRO, GESPECIALISEERD

IN LAADOPLOSSINGEN

Om alle zorgen bij u weg te nemen bieden we een complete installatie!

Wij doen de engineering, levering en plaatsing. Verder bieden wij het beheer van de

oplaadinfrastructuur voor elektrische voertuigen aan. Wij leveren deze oplossingen

via de elektrotechnisch installateur. Dankzij onze ervaring en gedrevenheid zijn

wij de ideale partner voor laadpalen thuis, op het werk en in de openbare ruimte.

Wij sluiten aan op elk netwerk van publiek toegankelijke laadstations, aangevuld

met interoperabele stations van nagenoeg alle marktspelers. Dit staat garant voor

zorgeloos elektrisch rijden.

Voor meer informatie bel: 078 681 15 10

of mail naar: info@etepro.nl, wij helpen u graag!

Van Coulsterweg 2A

2952 CB Alblasserdam

078 681 15 10

info@etepro.nl

www.etepro.nl

INSTALLATIEENBOUW.NL | 13

Naamloos-4 1 05-10-2021 09:27


OSS VOS LOGISTICS

VERLENGSTUK VAN DE INSTALLATEUR,

BEDIENINGSGEMAK VOOR DE EINDGEBRUIKER

Alle installaties slim en betrouwbaar met elkaar laten samenwerken. Dát is al bijna 10 jaar het specialisme van Bettink Regeltechniek uit

Terschuur, dat recent de nieuwe locatie van Vos Logistics in Oss heeft voorzien van moderne regeltechniek.

Tekst en beeld Bettink Regeltechniek

Regeltechniek. Op het eerste oog onzichtbaar, maar achter de schermen

het kloppende hart van elk bedrijfspand. Oftewel, door middel van de juiste

aansturing zorgt Bettink Regeltechniek ervoor dat elke installatie binnen het

gebouw doet wat het moet doen. Denk aan ventilatie, verwarmen en koelen,

bediening van zonwering en verlichting. Het is daarom van essentieel belang

dat een dergelijk systeem betrouwbaar functioneert. Het resultaat is een feilloos

functionerend gebouw als veilige en comfortabele werkomgeving.

Vos Logistics Oss

Op industrieterrein ‘Op De Geer’ in Oss is inmiddels het nieuwe, 23.000 m 2

grote distributiecentrum van Vos Logistics gerealiseerd. In samenwerking met

de installateur worden verlichting, klimaat, zonwering en ventilatie aangestuurd

door middel van de slimme software van Bettink Regeltechniek. Op

deze manier werkt elke collega binnen Vos Logistics in een bedrijfsomgeving

met een hoog werkcomfort. Van magazijn tot kantoor. De regeltechniek

maakt eenvoudige, al dan niet online bediening mogelijk voor de facilitair

manager en de technische dienst.

‘Regeltechniek. Op het eerste

oog onzichtbaar, maar achter de

schermen het kloppende hart

van elk bedrijfspand’

Altijd goed ingeregeld

“Bettink Regeltechniek maakt bewuste keuzes. Wij baseren deze op bewezen

feiten als het gaat om betrouwbaarheid, bedieningsgemak en servicemogelijkheden.

Daarom maken wij bijvoorbeeld gebruik van de hardware en

software van Webeasy. Het biedt ons, de installateur en de eindgebruiker een

heldere weergave van de installaties binnen het gebouw. En dat in één overzicht”,

aldus Mees Bettink. Omdat deze beheerapplicatie via elke browser te

benaderen is, werkt het voor iedere gebruiker op elk gewenst moment. Een der-

In samenwerking met de installateur worden verlichting, klimaat, zonwering en ventilatie aangestuurd door middel van de slimme software van Bettink Regeltechniek.

14 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VOS LOGISTICS OSS

Op industrieterrein ‘Op De Geer’ in Oss is het nieuwe, 23.000 m 2 grote distributiecentrum van Vos Logistics gerealiseerd.

de voordeel is de eenvoudige manier van koppelen met systemen van derden,

doordat de software gebouwd is op het wereldwijd bekende Niagara platform.

Persoonlijke specialist voor elke installateur

“Met een ervaren team van 5 specialisten in regeltechniek weten we elk

project van offerte tot nazorg, service en onderhoud professioneel aan

te vliegen. Zo zijn we onder andere gespecialiseerd in het ‘Frisse Scholen

concept’, een zelfsturend ventilatiesysteem”, aldus Bettink. “Ook hebben we

diverse congrescentra, waaronder bijvoorbeeld Amsterdome en de Midden Nederland

Hallen, voorzien van onze regeltechniek. Wij voeren ook dit formaat opdrachten

volledig in eigen beheer uit en ondersteunen installateurs met parate

kennis. Als het gaat om de installatie bevinden we ons vaak aan het eind van

het project. Flexibiliteit in het meebewegen met de bouwplanning is voor ons

daarom vanzelfsprekend.” ❚

bel (0342) - 701 064

voor een vrijblijvende kennismaking

ook installaties slim

laten samenwerken?

bettinkregeltechniek.nl

INSTALLATIEENBOUW.NL | 15


THEMA FRISSE SCHOLEN

VENTILATIE OP SCHOLEN EN DE OVERHEID

MAATSCHAPPELIJK VRAAGSTUK

VRAAGT BREDE AANPAK

Ventilatie in publieke gebouwen, waaronder scholen, krijgt steeds meer aandacht. Ook vanuit de Rijksoverheid. Zo is al twee keer honderd

miljoen euro beschikbaar gesteld in het kader van de SUVIS regeling en verscheen op 11 oktober vanuit het Ministerie van VWS de handreiking

basistips voor ventileren. Ventileren staat op de kaart.

Tekst Tjerk van Duinen i.s.m. RVO | Beeld RVO

De coronapandemie heeft extra duidelijk gemaakt

hoe belangrijk het is om goed te ventileren

op scholen. Helaas bestaan er nog veel

onduidelijkheden en misvattingen over het begrip

ventileren. Op dit gebied kunnen nog veel

stappen gezet worden, zonder dat daarvoor al

direct grote en kostbare ingrepen nodig zijn. De

PO-raad, de VO-raad, de Vereniging Nederlandse

gemeenten (VNG) en kenniscentra als Ruimte-OK

ondersteunen scholen op dit vlak met gerichte

adviezen, kennisdocumenten, vraag- en antwoordenbladen

en ventilatiechecks. Binnenkort

verschijnt er een verdiepend onderzoek naar ventilatiesystemen

en gebouwtypes in onderwijsgebouwen,

dat in opdracht van het Ministerie van

OCW is uitgevoerd.

Instrumenten

Wat betreft het gebruik van landelijke instrumenten:

uit de evaluatie van de Green Deal Scholen

bleek dat er drie instrumenten zijn die vaak

worden gebruikt in de huisvestingsopgave van

schoolgebouwen: het PvE Frisse Scholen, het

Kwaliteitskader Huisvesting en GPR gebouw. Het

PvE en Kwaliteitskader zijn dit voorjaar geactua-

16 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA

‘Gemeenten en schoolbesturen kiezen

welke maatregelen prioriteit hebben ten

opzichte van andere opties’

Deze school in Delden heeft de publieksprijs gewonnen bij de verkiezing van de Nederlandse Duurzaam Bouwen Award. Het gebouw is biobased gebouwd en behoort

tot de gezondste en duurzaamste scholen van Europa (klimaatneutraal, gasloos en verwarmd en gekoeld met geluidsgolven).

liseerd op basis van input en geleerde lessen uit

de praktijk. De PvE Frisse Scholen had zes jaar

eerder haar laatste update gehad. Met het van

kracht worden van de NTA 8800 en BENG-eisen

was een nieuwe update noodzakelijk. Verder is

fijnstof opgenomen, sluiten de eisen voor temperaturen

beter aan bij de comfortbeleving in

scholen en is er meer aandacht voor kwaliteitsborging.

Binnenkort wordt de Frisse Scholen Ambitiewijzer

gelanceerd, waarmee opdrachtgevers

van nieuw- en verbouw van scholen (schoolbesturen

en gemeenten) beter worden ondersteund bij

het vaststellen van een PvE. Ook het Kwaliteitskader

Huisvesting is geactualiseerd, waarbij de

versies voor PO en VO zijn samengevoegd.

Niet wettelijk, wel nuttig

Deze kwaliteitsinstrumenten geven houvast

maar vormen formeel geen wettelijk kader. Het

bouwen van een gezonde, duurzame en toekomstbestendige

school is geen vanzelfsprekendheid.

Zo zijn de eisen die het Bouwbesluit aan

luchtkwaliteit voor bestaande bouw stelt een

stuk lager dan dat is vastgelegd in de gezondheidsrichtlijnen.

Het PvE Frisse Scholen maakt

gebruik van bestaande wetgeving. Het is geen

wetgeving, maar het helpt bij het maken van

keuzes voor goede schoolgebouwen. PvE dient

als leidraad voor opdrachtgevers van nieuw- en

verbouw van scholen (schoolbesturen en gemeenten)

bij het realiseren van energiezuinige

en gezonde scholen.

Routekaart

Momenteel kampt het overgrote deel van de

scholen nog met een slecht binnenklimaat. ›

INSTALLATIEENBOUW.NL | 17


THEMA FRISSE SCHOLEN

Dit systeem maakt gebruik van zonnewarmte uit de panelen op het dak van de school en zet deze met behulp van thermo-akoestiek om in koeling.

In welk tempo hierin verbetering kan worden

gebracht, valt niet eenduidig te beantwoorden

omdat het van veel factoren afhangt. In 2020 is

een sectorale routekaart voor PO- en VO-scholen

opgesteld waarin een beeld wordt geschetst van

wat nodig is om de verduurzaming van scholen

te realiseren. De Routekaart Maatschappelijk

vastgoed is overigens één van de eerste onderdelen

uit het Klimaatakkoord dat verder is uitgewerkt

en beslaat een traject van 30 jaar.

Ventilatie, energiegebruik

De SUVIS-regeling is een eerste goede aanzet

voor het verbeteren van de luchtkwaliteit op

scholen. Voor de Rijksoverheid is de Rijksdienst

voor Ondernemend Nederland (RVO) de uitvoeringsorganisatie

als het gaat om landelijke

regelingen zoals SUVIS. Uit de markt komt het

bezwaar dat SUVIS, een maatregel om ventilatie

te verbeteren, ook gebruikt wordt om bredere verduurzaming

van scholen mee te financieren. Dat

is complexer, duurt langer, is kostbaarder en zorgt

voor nog tragere besluitvorming bij schoolbesturen.

Volgens RVO voorziet de SUVIS in eerste

instantie in ondersteuning voor de verbetering

van het binnenklimaat. Daarvoor kan gelden dat

er ook ander bouwtechnische aanpassingen gedaan

moeten worden. In de SUVIS is daarmee rekening

gehouden. Ventilatiemaatregelen kunnen

het gebruik van energie toe laten nemen. Om na

realisatie niet direct geconfronteerd te worden

met hogere energierekeningen, kan het verstandig

zijn om de energievraag van het schoolgebouw

mee te nemen in de keuze van maatregelen.

Het is aan de gemeenten en schoolbesturen

of men daarvan gebruik wil maken. Men kan zelf

kiezen welke maatregelen prioriteit hebben ten

opzichte van andere opties. ❚

Voor informatie en advies is een groot

aantal bronnen beschikbaar, waaronder:

PO-raad

www.po-raad.nl

VO-raad

www.vo-raad.nl

Vereniging Nederlandse gemeenten

www.vng.nl

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

www.rvo.nl

SUVIS

rvo.nl/subsidie-en-financieringswijzer/suvis

Ruimte-OK

www.ruimte-ok.nl/ventilatie

Handreiking basistips voor ventileren

www.ventilerenzogedaan.nl

Verduurzaming scholen

www.scholenopkoersnaar2030.nl

18 | INSTALLATIEENBOUW.NL


AIRCONDITIONING

Duurzaam, gasloos en energie-efficiënt.

LUCHTKANALEN

Complete klimaatinstallaties op maat.

LUCHTTECHNIEK

TROX voorraadhouder: voor 14.00 uur

besteld, morgen in huis.

De Schilt bedrijven zijn totaalspecialisten in binnenklimaat en zorgen voor een comfortabel klimaat in de meest

uiteenlopende situaties. De drie bedrijven Schilt Airconditioning, Schilt Luchtkanalen en Schilt Luchttechniek

vullen elkaar perfect aan om voor u de totale klimaatinstallatie te verzorgen. Wij geloven in een gezond en prettig

leef- en werkklimaat voor iedereen!

ONZE MERKEN

CERTIFICERINGEN

ENERGIEWEG 29 | MEERKERK | (0183) 35 25 44 | |


THEMA FRISSE SCHOLEN

LUCHTREINIGER HOUDT IEDEREEN SCHERP

GEZOND NAAR SCHOOL VOOR

EEN PAAR EURO PER DAG

Schoolbesturen van menig onderwijsinstelling, groot en klein, bevinden zich in een spagaat. Ze hebben een inventarisatie gedaan naar de staat

van de gebouwinstallaties en de luchtkwaliteit in de klaslokalen. Vervolgens krijgen ze een overzicht van de benodigde maatregelen om dit op

orde te krijgen en de enorme kosten die daarmee gepaard gaan. “Veel besturen haken dan af”, vertelt Annelies de Jong, marketingmanager

van Euromate. “Ik heb met meerdere partijen gesproken die, vooral met corona erbij, wel de grote druk ervaren om iets aan de problematiek

te doen, maar de financiële consequenties te ingrijpend vinden. Daarvoor hebben wij een goede oplossing met een simpele boodschap: ‘schone

lucht voor elke leerling vanaf €2 per leerling per maand’.”

Tekst Tjerk van Duinen | Beeld Euromate

Betaalbare oplossing voor schone lucht.

Luchtkwaliteit op scholen ligt volop in de aandacht.

Organisaties die daar verantwoordelijk

voor zijn, in de regel schoolbesturen, krijgen

vanuit ouders en vanuit de eigen medewerkers

de vraag: hoe zit het met mijn school, is

de luchtkwaliteit voldoende, zijn aanpassingen

noodzakelijk? De Jong: “Als ze dan een inventarisatie

van het vastgoed doen, is in 80% van

de gevallen de conclusie dat het niet goed geregeld

is. Vooral de coronapandemie en het

net begonnen griepseizoen indachtig, hebben

de probleemgebouwen gewoon veel te weinig

luchtwissels en daardoor geen schone lucht voor

leerlingen en docenten. Om een gezond luchtklimaat

te krijgen, zijn aanpassingen nodig

die tot wel 20.000 euro per lokaal kunnen

kosten, afhankelijk van de staat van het gebouw

en de installaties en de mogelijkheden

tot verbetering. Ook een SUVIS-regeling helpt

dan meestal niet om de financiële horde

te nemen.”

20 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA

Euromate Pure Air Shield 3300 (PAS) in een lokaal van een basisschool in Breda. (Foto: Marjan Sins)

‘Heeft er één griep, zit een week later een

veelvoud ziek thuis. Niet nodig’

Krachtig en betaalbaar

Met een Pure Air Shield 3300 (PAS) van Euromate

worden al deze problemen ondervangen, stelt De

Jong. “Deze plug-and-play luchtreiniger filtert

effectief vervuiling en aerosolen uit de lucht.

Het apparaat is compact maar krachtig genoeg

om een lokaal schoon te krijgen en te houden

en zorgt voor een betere luchtstroming. Een gebouw

met natuurlijke of mechanische ventilatie

kun je met een vijfde van de kosten veilig maken.

Wij stellen dat onze luchtreiniger voor twee euro

per leerling per maand schone en veilige lucht

kan bieden. Dat klinkt al beter behapbaar dan

20.000 euro per lokaal bij het aanpassen van

mechanische ventilatie. Ik kan me voorstellen

dat er ouders zijn die zeggen: dat wil ik ook voor

mijn kind, we starten een actie om zo’n apparaat

in de klas mede te bekostigen. Ouders doen

dit in Duitsland bijvoorbeeld, waardoor scholen

deze stap makkelijker kunnen nemen.”

Luchtwissels

De Pure Air Shield 3300 (PAS) kan per uur 600

tot 2.800 m 3 lucht reinigen. “Daarmee kun je

bijvoorbeeld in een gebouw dat volgens het

Bouwbesluit 2012 is uitgevoerd met mechanische

ventilatie de bestaande tweevoudige capaciteit

in luchtwissels in stand 3 opvoeren naar

een vijfvoudig in luchtwissels. Een oud gebouw

zal vooral in de koude maanden meer nodig hebben

doordat de ramen minder snel geopend kunnen

worden. Je kunt dat eenvoudig moduleren

door tijdens de les te verversen op een lagere

stand van 1.300 m 3 /h met 34 dB(A) en vooraf

en in de pauzes op een hogere stand de lucht

te spoelen. In een bezet klaslokaal hoor je

hem nauwelijks.”

De hele dag fris

De luchtreiniger haalt 99,9997% van de zwevende

deeltjes en aerosolen uit de lucht en is gecertificeerd

door de SGS. De Jong: “De Pure Air Shield is ook

heel geschikt voor scholen in de buurt van industrie

en wegen. Daar haal je met natuurlijk ventileren

vaak meer ellende in huis. ‘s Avonds aanzetten, ’s

ochtends weer allemaal fris van start. We geven vijf

jaar garantie en werken enkel met Europese kwaliteitsonderdelen.

En na vijf jaar gaat zo’n apparaat

nog heel wat jaren mee. Maar het grote voordeel ligt

natuurlijk bij de leerlingen en docenten. De scholen

draaien weer op volle capaciteit dus zitten ze weer

met tientallen bij elkaar in een ruimte. Heeft er één

griep, zit een week later een veelvoud ziek thuis. Niet

nodig met een Pure Air Shield 3300. Iedereen is langer

geconcentreerd en de docent kan aan het eind

van de dag zonder hoofdpijn naar huis.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 21


Schone lucht voor élke leerling!

VANAF €2 PER LEERLING PER MAAND

Euromate stelt leerlingen en

leraren in staat om pure lucht in

te ademen. Onze hoogwaardige

professionele luchtreinigers

verbeteren de kwaliteit van de

binnenlucht aanzienlijk. De

apparaten filteren continu een

breed scala aan verontreinigende

stoffen, waaronder virussen zoals

de griep of corona, uit de lucht. De

Pure Air Shield 3300 is vanwege

de hoge capaciteit en het lage

geluidsniveau uitermate geschikt

voor scholen. Ook post-corona

blijft deze luchtreiniger voor een

gezonde en frisse leeromgeving

zorgen, zonder hinderlijke

geuren en overlast van (fijn)stof.

wij kunnen opgelucht

ademhalen en weer veilig

naar school toe

www.euromate.com | request@euromate.com


L1

D1

TB1

T2

Met de EUROVENT TB1, L1, D1 en T2 certificering conform NEN EN-1886 kiest u met

de nieuwe KOMFOVENT VERSO-PRO-2 luchtbehandelingskasten voor de allerhoogste

kwaliteit. Sinds 2004 zijn wij importeur van Komfovent en kunt u dus vertrouwen op een

vakkundige ondersteuning. Kijk voor meer details op onze website www.vortvent.nl.

KOMFOVENT VERSO-PRO-2….beter kan het bijna niet.

Buitendijks 63, 3356 LX Papendrecht

Tel: (+31) 085-782 64 00

Email: info@vortvent.nl

aamloos-3 1 22-04-20 14:37

Met de KOMFOVENT VERSO-RHP serie luchtbehandelingskasten kiest u voor installatiegemak. Deze units zijn voorzien van een

geïntegreerde warmtepomp voor koelen en verwarmen. U heeft dus geen aanvullende koeltechnisch aansluitwerk. Daarmee is de

VERSO-RHP uitermate geschikt voor binnen opstelling zonder dat u voor DX koelers ruimte nodig hebt. Met de C5 plug & play

regeling kunt u kiezen uit zelfstandig bedrijf via display of interne webserver of voor aansluiting op een gebouwbeheersysteem via

Modbus (RS-485/TCP IP of BACNet / IP). Sinds 2004 zijn wij importeur van Komfovent en kunt u dus vertrouwen op een vakkundige

ondersteuning. Kijk voor meer details op www.vortvent.nl

KOMFOVENT-VERSO-RHP…koelen en verwarmen met veel installatiegemak.


THEMA FRISSE SCHOLEN

TB1, D1, L1 EN T2:

LUCHTBEHANDELINGSKAST VOLGENS

DE HOOGSTE NORMERINGEN

“De Verso Pro 2 is het nieuwste programma van Komfovent en beter is er bijna niet te vinden op de markt voor luchtbehandelingssystemen”,

aldus Ton Kistemaker, eigenaar van Vortvent uit Papendrecht. “De compacte behuizing is dermate verbeterd, dat het systeem topprestaties

levert en nog meer gebruiksgemak met zich meebrengt.”

Tekst Tjerk van Duinen | Beeld Vortvent/Komfovent

Vortvent is sinds 2004 importeur van Komfovent.

Kistemaker: “De Verso Pro-serie is een modulair

systeem van fabrikant Komfovent waarmee we

voor elke vraag in de utiliteitsbouw een oplossing

bieden. Er zijn meer dan een miljoen verschillende

configuraties mogelijk, dat zegt al heel wat. Wij leveren

meestal in het segment tussen de 3.000 tot

22.000 m 3 /h luchtbehandelingscapaciteit.” De

nieuwste variant, de Verso Pro 2, doet daar nog

een schepje bovenop: “We weten dat deze fabrikant

zeer hoge kwaliteit producten maakt. Maar

met de verbeteringen die nu zijn aangebracht,

kan het bijna niet beter. Volgens de normering

van Eurovent NEN EN 1886 voldoet de Verso Pro

2 aan de classificaties TB1, D1, L1 en T2.”

Geen condens

Kistemaker legt uit: “De belangrijkste stap is dat

de thermische koudebrugfactor twee klassen is

‘Het veelzijdige en geluidsarme systeem

biedt een oplossing voor elke vraag, ook in

scholen en bibliotheken’

verbeterd van TB3 naar TB1. Dat is erg belangrijk

om condensvorming in alle omstandigheden

tegen te gaan, of de machine nu buiten of binnen

staat, en in alle jaargetijden. Condens leidt

tot schimmel, bacterievorming, corrosie en lekkages

en moet te allen tijde worden vermeden.

De verbeteringen zitten in heel veel details, van

profielaanpassingen en slim afdoppen tot afdichtingen

en de vorm van de hoeken. Dit sluit nauw

aan bij de luchtdichtheidsklasse, die met L1 op

het hoogste niveau ligt. Luchtdicht betekent minder

luchtverlies, een energiezuinigere installatie

en een lagere akoestische belasting. De constructieve

sterkte van de kasten is met D1 ook op het

hoogste niveau.”

Niet te zwaar

De thermische transmissie is op T2 uitgekomen.

Kistemaker: “Niet het hoogste niveau T1 inderdaad,

maar dan zou je enerzijds in plaats van

75 millimeter dikke wanden naar 100 millimeter

moeten en ten tweede wordt je kast dan een stuk

zwaarder. Dat heeft weer consequenties voor de

draagconstructie van het gebouw en de trend

daarin is juist dat men steeds lichter wil bouwen.

Het zijn overigens erg stille machines die prima

toepasbaar zijn als binnenopstelling in bijvoorbeeld

scholen of bibliotheken. Wat dat betreft zijn

ze uitstekend akoestisch geïsoleerd.”

De 75 mm dikke wanden met minerale wol zorgen

voor de thermische en akoestische isolatie.

Verso Pro 2-configuratie.

De Verso Pro 2 wordt geleverd met een C5.1 plugand-playbesturing.

Deze regeling is onder meer

voorzien van Modbus, BACnet en alle benodigde

functionaliteiten voor zelfstandig opereren. De

geïntegreerde webserver maakt aanvullende software

overbodig. Een aftandse laptop en netwerkkabel

voldoen. Vortvent maakt dit compleet met

een uitmuntende service. ❚

24 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA

VERSE ÉN FRISSE LUCHT MET

ÉÉN LUCHTBEHANDELINGSKAST

Scholen voorzien van voldoende verse lucht kan op verschillende manieren. Zo bieden nogal wat leveranciers centrale en decentrale ventilatiesystemen

met warmteterugwinning aan; oplossingen die voldoen aan het Programma van Eisen Frisse Scholen 2015, het GPR Gebouw 4

concept en het Bouwbesluit. “Een aangenaam en gezond binnenklimaat valt en staat echter niet met verse lucht alléén”, meent Ton Kistemaker,

eigenaar/directeur van Vortvent, specialist in luchtbehandeling, ventilatie en klimaatbeheersing. “Fris is pas écht fris als de lucht ook gekoeld

wordt toegevoerd. Precies daarvoor hebben wij met de nieuwe luchtbehandelingskast Komfovent Verso-RHP met interne DX-warmtepomp de

oplossing in huis.”

Tekst Chris Elbers | Beeld Vortvent

‘De units zorgen voor de gewenste koeling,

verwarming en verse lucht’

Om in de zomermaanden binnen schoolmuren

de gewenste operatieve temperatuur te halen,

is gekoelde lucht onontbeerlijk. Met airconditioning

kan in deze behoefte worden voorzien.

Maar inmiddels is daarvan bekend dat de lucht

in veel gevallen (grotendeels) gecirculeerd

wordt. En dat is, zeker gezien de huidige coronaproblematiek,

een ongewenste situatie.

Met de Komfovent Verso-RHP, uitgerust met

een geïntegreerde DX-warmtepomp biedt het

vanuit Papendrecht actieve Vortvent een oplossing

die vers én fris op een slimme manier

combineert. “Met de juiste regeling maken ook

deze units maximaal gebruik van de buitentemperaturen”,

aldus Kistemaker. “Daardoor realiseren

ze de gewenste koeling en verwarming en

wordt meer dan de vereiste hoeveelheid verse

ventilatielucht geleverd.”

Koellast is bepalend

Kiezen voor deze totaaloplossing van Vortvent,

beschikbaar vanaf 400 tot meer dan 30.000

m³/h, leverbaar in zowel een standard- als prouitvoering

en geschikt voor binnenopstelling,

heeft de nodige consequenties voor de gehele

installatie. “Als je voor deze oplossing gaat, is

niet het ventilatiedebiet bepalend, maar juist

de koellast”, legt Kistemaker uit. “Wanneer de

koellast als uitgangspunt wordt genomen, is de

hoeveelheid lucht in het algemeen behoorlijk

groter dan bij ventilatie alléén. Dit betekent

dus dat bijvoorbeeld kanaalsystemen groter

worden uitgevoerd. En ook op andere vlakken

heeft het de nodige installatietechnische

uitdagingen tot gevolg.” ❚

Vortvent Komfovent Verso PRO RHP: ruim voorzien van functionaliteit.

Vortvent Komfovent Verso STANDARD RHP: compact en veelzijdig.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 25


LEDVANCE

BIOLUX

HUMAN CENTRIC

LIGHTING:

DE MENS STAAT

CENTRAAL

HET LEDVANCE BIOLUX HCL SYSTEEM

Zo gemakkelijk te installeren, zo gemakkelijk te gebruiken.

Het innovatieve, bekroonde LEDVANCE BIOLUX HCL systeem

zorgt voor natuurlijk licht, wat de taak ook is. Het past het

kunstlicht automatisch aan veranderingen in het daglicht

aan, dankzij een intelligent, gepatenteerd algoritme waardoor

gebruikers altijd het juiste licht op het juiste moment van de

dag krijgen.

HCL.LEDVANCE.COM


FRISSE SCHOLEN THEMA

WERELDMARKTLEIDER IN LICHT VERBREEDT AANBOD VOOR SCHOLEN

OPLOSSINGEN VOOR

VERLICHTING EN LUCHTZUIVERING

Via een samenwerking met de Duitse producent Dr. Hönle is lichtspecialist en wereldmarktleider LEDVANCE ook actief geworden in de luchtzuivering.

Dat heeft geleid tot slimme, eenvoudig te installeren en bedienen apparaten die met behulp van ozonvrije UVC-technologie de lucht

in kleine en grote ruimten kunnen zuiveren. Deze productgroep vormt een mooie aanvulling op de al bekende Human Centric Lichting (Biolux)

systemen en de verblindingsvrije Indiviled LED-verlichting, die een flinke bijdrage kunnen leveren aan comfort, gezondheid en leerprestaties

op scholen.

Tekst Tjerk van Duinen | Beeld LEDVANCE

Dat UV-C-licht lucht kan ontsmetten, is al decennia bekend. “Door de coronapandemie

is ons Duitse hoofdkantoor sinds maart 2020 zelfstandig en

via samenwerking met Dr Hönle AG gestart met UV-C-technologie”, vertelt

Ronald Moeskops, bij LEDVANCE verantwoordelijk voor de marketing van de

professionele markt in de Benelux. “Dat heeft geleid tot tal van producten,

zoals voor in de auto of om een mobiel te ontsmetten. Voor het ontsmetten

van ruimten is door Dr. Hönle de SteriWhite-serie ontwikkeld, een reeks luchtzuiveringsunits

met een capaciteit van maximaal 115 tot 900 m 3 /h. Deze

stand-alone-apparaten zuigen vuile lucht aan en blazen gezuiverde lucht uit.

Ideaal voor klaslokalen, want ze zijn met maximaal 39 dB(A) heel stil. De

ingebouwde UV-C-lampen gaan 16.000 uur mee, dus voor een gewoon lokaal

is een unit vier tot vijf jaar onderhoudsvrij.”

Aerosolen

In Duitsland zijn al meerdere scholen uitgerust met SteriWhite-units. Jan Pieter

Heimgarter, verantwoordelijk voor technical support en trainingen: “Met

De SteriWhite-unit kan los op wieltjes staan maar ook aan de wand hangen.

‘De ingebouwde UV-C-lampen

gaan 16.000 uur mee, dus voor

een gewoon lokaal is een unit

vier tot vijf jaar onderhoudsvrij’

de Air Purifier Calculator kun je heel eenvoudig berekenen welke versie je

nodig hebt en welk effect dat oplevert. Je hoeft enkel de afmetingen van de

ruimte, hoe intensief de ruimte gebruikt wordt en de gewenste verversingsratio

in te vullen. Heel actueel en interessant aan het begin van het griepseizoen:

aerosolen worden vrijwel volledig uit de lucht gezuiverd en zo wordt de

virusoverdracht tot een minimum beperkt.” De plug and play units kunnen

op wieltjes staan of aan de muur worden gehangen. “Meestal werken twee

kleine beter dan één grote unit; wij kunnen de gebruiker daarin uiteraard

adviseren”, vult Moeskops aan.

Perfecte lichtoplossingen

De luchtzuivering is een passende aanvulling op het assortiment voor frisse

en gezonde scholen. Moeskops: “Gezond licht en gezonde lucht gaan vaak

samen, ze maken beide deel uit van het Programma van Eisen Frisse Scholen.

Onze Biolux systemen op basis van Human Centric Lighting leveren bijvoorbeeld

ook aantoonbaar een bijdrage aan de gezondheid, het welbevinden en

de prestaties op scholen. Dat geldt evengoed voor ons nieuwste verlichtingssysteem,

dat onlangs is toegepast in de Bredase school Visio. Dit is een onderwijsinstelling

voor kinderen met een visuele en verstandelijke beperking. De

eisen ten aanzien van verblinding, juiste kleuren en lichtmanagement waren

zeer streng en daartoe is ons LEDVANCE Linear Indiviled Direct Dali-systeem

toegepast met een UGR < 16. In totaal zijn er 400 armaturen geplaatst, met

voor elke plek de juiste oplossing. Dat mag je van ons wel verwachten.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 27


THEMA FRISSE SCHOLEN

LEKVRIJE WARMTETERUGWINNING

UNIEKE VENTILATIEOPLOSSINGEN

VOOR IEDERE SCHOOL

Dé oplossing voor frisse scholen bestaat niet. Dat weet elk schoolbestuur, elke adviseur en elke installateur. Klimaatinstallaties verbeteren in

scholen is altijd maatwerk. Voor Inatherm uit Waalwijk is dat geen probleem. Het bedrijf is gespecialiseerd in ventilatie en luchtbehandeling en

maakt deel uit van HC Groep, een groep bedrijven die allemaal actief zijn in de binnenklimaattechniek. Inatherm heeft een dermate groot bereik

in het assortiment, dat elke oplossing wel op de menukaart staat. Sinds kort levert ze kort ook 100% lekvrije systemen met warmtewielen.

Tekst Tjerk van Duinen | Beeld Inatherm

“Dat brede assortiment is niet overdreven”, stelt

Niels Vugts, Techniek & Innovatie Manager bij Inatherm.

“We hebben alles in huis op het gebied

van ventilatie, luchtbehandeling, temperatuur- en

vochtbeheersing en luchtverdeling. Voor decentrale

oplossingen in scholen hebben we recentelijk

de NEX-T School Generation ventilatie-unit

geïntroduceerd met warmteterugwinning. Deze

compacte unit produceert slechts 33 dB(A) bij

950 m 3 /uur. De NEX-T SG is in verschillende configuraties

beschikbaar zodat voor elke ruimte een

oplossing te verzinnen is.”

Meer dan 500 scholen in 60 jaar

Valt de keuze op een centraal ventilatiesysteem,

dan heeft Inatherm het breedste pakket van Nederland,

beweert Vugts. “Wij voeren hierin meer

dan zestig verschillende soorten en typen luchtbehandelingskasten

en WTW-units. Voor of tegen het

Vele oplossingen voor schoolventilatie.

28 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA

Automatic Leakage Control.

plafond, staand of plat op het dak, met platenwisselaar

of warmtewiel in elke capaciteit en met elke

gewenste techniek en luchtverdelingswijze. Totaaloplossingen

voor scholen zijn ons sterkste punt. Wij

zijn al zestig jaar actief in deze sector en hebben

ruim vijfhonderd scholen op de referentielijst staan.

Dat gaat van kleine kinderdagverblijven, lagere en

middelbare scholen tot hogescholen en universiteiten,

zowel nieuwbouw als renovatie. Deze ruime

ervaring koppelen wij aan het gebruik van louter A-

merken, de samenwerking met hooggekwalificeerde

partners en een productenprogramma waarin

wij continu innoveren.”

Overdracht van verontreinigde lucht

De meest recente in een lange reeks innovaties

is vanaf nu beschikbaar in nieuwe en bestaande

ventilatiesystemen met warmtewiel: Automatic

Leakage Control (ALC). Vugts: “ALC zorgt bij

warmtewielen voor 0% overdracht tussen retourlucht

en toevoerlucht. Bij een juist geadviseerd

ventilatiesysteem met voldoende luchtverversing

wordt de ruimtelucht continu ververst. Hiermee

worden onder andere geuren verdreven, maar ook

verontreinigingen zoals CO 2

, VOC’s, stof, fijnstof

en virussen. Echter, bij een luchtbehandelingssys-

‘We hebben alles in huis op het gebied van

ventilatie, luchtbehandeling, temperatuur- en

vochtbeheersing en luchtverdeling’

teem uitgevoerd met een warmtewiel bestaat er de

mogelijkheid dat een klein deel van die verontreinigde

afvoerlucht weglekt en weer wordt meegevoerd

met de verse toevoerlucht. Dat wil je natuurlijk

voorkomen. ALC is daar het antwoord op.”

Gepatenteerde oplossing

Automatic Leakage Control zorgt dus voor een

lekvrije warmteterugwinning en is een unieke

toevoeging op de welbekende VEX WTW-units

van Inatherm. Vugts legt uit: “Het is een gepatenteerd

systeem dat onafhankelijk is getest door de

Danish Technical University. Het werkt met druksensoren

die continu de luchtdruk meten voor het

warmtewiel in de afvoerlucht, alsook de luchtdruk

aan de gebouwzijde van de toevoerlucht. Met

behulp van een volledig automatisch gestuurde

regelklep wordt er gezorgd dat druk in het toevoerdeel

altijd hoger is dan in het retourdeel. Zo

wordt automatisch de overdracht van retourlucht

gereduceerd tot 0%, ook wanneer een systeem

behoefteafhankelijk ventileert en dus geen vast

debiet heeft. Met deze oplossing kunnen wij nu

ventilatiesystemen leveren met warmtewiel met

de garantie dat er geen (vervuilde) retourlucht

wordt overgedragen aan de verse toevoerlucht.

De gebruiker kan op deze manier toch profiteren

van het voordeel dat warmtewielen hebben

tegenover kruisstroom- of tegenstroomwisselaars,

namelijk dat er naast warmteoverdracht ook

vochtoverdracht plaatsvindt. Als je in de winter

heel veel ventileert met platenwisselaars, kan

de luchtvochtigheid sterk dalen, en ook dat kan

weer allerlei klachten veroorzaken. Uiteraard is

dit slimme systeem ook erg geschikt voor andere

toepassingen zoals kantoren, zorginstellingen en

horeca. Wij zijn trots dat we deze innovatie kunnen

aanbieden in de markt.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 29


School Generation

WIE NIET GROOT IS,

MOET SLIM ZIJN!

Het lichtste en meest compacte decentrale ventilatiesysteem

voor scHolen

ONAFHANKELIJK

GETEST DOOR

Decentraal ventilatiesysteem met hoogrendement warmteterugwinning

Voldoet aan Frisse Scholen Klasse B

Zeer compact met een hoogte van slechts 35cm

Installatiegeluid < 33 dB(A) bij 950 m³/h

Licht gewicht en eenvoudig te monteren

Continue CO 2

-meting en registratie

ook een perfect binnenklimaat in de klas?

www.schoolventilatie.nl


Part of the ROCKWOOL Group

Ahh.

(Het geluid van de leerling die zelfs

achterin de klas de leerkracht goed

kan horen dankzij de akoestische

oplossingen van Rockfon)

Sounds Beautiful

Scan voor meer info:

rockfon.nl/onderwijs


THEMA FRISSE SCHOLEN

AANDACHT VOOR DE AKOESTIEK IN SCHOLEN

GELUIDSABSORBERENDE OPLOSSINGEN

VOOR WANDEN EN PLAFONDS

Nu door de pandemie het belang van goede ventilatie in schoolgebouwen duidelijker is aangetoond dan ooit heeft de Rijksdienst voor Ondernemend

Nederland in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken het Programma van Eisen Frisse Scholen aangepast. Verbijsterd is

Pascal van Dort dat hierin uitsluitend de richtlijnen voor luchtkwaliteit, temperatuur en licht zijn aangepast en niet die voor akoestiek.

Tekst Liliane Verwoolde | Beeld Rockfon

Pascal van Dort is nu ruim twintig jaar werkzaam

bij Rockfon. Hij begon hier in de sales en ontwikkelde

zich via de functie van Sales Manager tot

Global Acoustics Ambassador. Vanuit deze functie

adviseert hij architecten, aannemers en gebouweneigenaren

over geluid, lawaai en akoestiek – met

name in schoolgebouwen – en vertelt hij welke problemen

kunnen ontstaan als deze zaken niet goed

geregeld zijn. “In een klaslokaal waar het achtergrondgeluid

te hoog is, het geluid rondgalmt en

de leerkracht slecht verstaanbaar is, lopen zowel de

leerprestaties als het welbevinden terug.”

Norm voor akoestiek ontbreekt

Nederland kent geen verplichte wettelijke normen

voor akoestiek in scholen. Een goed alternatief is

het PvE Frisse Scholen. “Hierin is voor klaslokalen

een goede classificatie vastgelegd”, vertelt Van

Dort, “maar voor gymzalen, leerpleinen en gangen

ontbreekt deze, terwijl deze ruimtes steeds vaker

worden ingezet voor leerdoeleinden. In dit kader

Rockfon levert de akoestische plafond- en wandoplossingen die de akoestiek verbeteren.

32 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA

Een verantwoord achtergrondgeluid verhoogt de leerprestaties.

‘Een goede akoestiek verbetert de

verstaanbaarheid en het welbevinden’

word ik steeds ongelukkiger van de term ‘Frisse

Scholen’. Deze wekt de indruk dat het vooral om

frisse lucht gaat, terwijl achter het begrip ‘Frisse

School’ de ambitie schuilt om een binnenklimaat

te creëren dat geluk, gezondheid en welbevinden

ondersteunt. Akoestiek is hierbij een essentieel

onderdeel. Misschien is de tijd rijp voor de term

‘Super Scholen’ in plaats van ‘Frisse Scholen’.

Ontwikkelingen

Rockfon is al jaren expert in met name akoestische

plafonds en volgt daarom de ontwikkelingen

op de voet. “In verband met hygiëne worden

in schoolgebouwen steeds meer harde materia-

Download de brochure ‘Ontwerpen voor

scholen’ op www.rockfon.nl/onderwijs

len toegepast. Deze bevorderen de galm en nagalmtijd

en het is bekend hoe hoog deze mogen

zijn. Een andere parameter is achtergrondgeluid.

Om het leerproces te bevorderen, mag deze volgens

de World Health Organisation maximaal

35 dB zijn. Als ik in mijn stille thuiskantoor het

achtergrondgeluid meet, is deze 33 dB. Dat betekent

dat het in een klaslokaal volkomen stil moet

zijn. Uit onderzoek blijkt echter dat niveaus van

65-70 dB heel normaal zijn.”

Direct advies

Leerkrachten, facilitaire medewerkers en schoolhoofden

kunnen bij akoestische problemen rechtstreeks

informatie inwinnen bij Rockfon. In veel

gevallen kan een goed advies direct online of

telefonisch worden gegeven. In andere gevallen

beoordeelt Rockfon de akoestische situatie ter

Gangen worden vaker ingezet voor leerdoeleinden.

plekke. “We produceren en leveren de akoestische

plafond- en wandoplossingen die deze problemen

onmiddellijk verhelpen. Bij een goede

ruimte-akoestiek verhoogt de verstaanbaarheid,

gaan de prestaties van de leerlingen omhoog,

neemt het welbevinden toe en verbetert

het gedrag.” ❚

Bronnen:

- Klatte M et al, Effects of noise and

reverberation on speech perception and

listening comprehension of children and

adults in a classroom-like setting, 2010.

- Shield B, Dockrell J, The effects of

environmental and classroom noise

on the academic attainments of primary

school children, 2008.

- Sala E, Rantala L, Acoustics and activity

noise in school classrooms in Finland, 2016.

- Mealings K, Children struggle to hear and

teachers struggle to teach in new openplan

learning environments, 2017.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 33


HET LUMIKO

LED DIMMER PAKKET

AANZIENLIJK UITGEBREID

UNIVERSELE LUMIKO DIMMERS

BEDRADE DIMMERS

ARTIKELNUMMER

Fase aan- of afsnijding dimmer: 891082

Duo dimmer: 891200

Klein vermogen (1 tot 100W): 891038

Groot vermogen (5 tot 600W): 891028

Fase aan- of afsnijding dimmer: 891082

DRAADLOOS GESTUURDE DIMMERS

Zigbee dimmer: 891105

Z-Wave dimmer: 891110

Voor elke toepassing een geschikte LED dimmer

Het dimmen van verschillende soorten ledverlichting kan een uitdaging

vormen. Voor elke type ledlamp heeft Lumiko nu een geschikte dimmer.

Vrijwel alle dimmers zijn 2 draads aan te sluiten wat een snelle montage

garandeert. Alle druk/draai dimmers zijn voorzien van een 4mm as, inclusief

6mm as-adapter, zodat vrijwel alle merken afdekplaten op deze

dimmers te monteren zijn.

Meer weten: klemko.nl/


De nieuwe EduComfort 1000

Een verademing in schoolventilatie

Deze nieuwe schoolventilatie-unit is

het resultaat van ruim 5 jaar ervaring

in het toepassen van decentrale

schoolventilatie. De EduComfort 1000

is de eerste decentrale unit ‘in het zicht’

die voorzien kan worden van koeling

én verwarming. Zo creëert u het gehele

jaar een gezond binnenklimaat.

Voldoet aan Programma van Eisen Frisse Scholen klasse B

Installatiegeluid maximaal 33 dB(A)

Verwarmen en koelen in één compacte decentrale unit

Optimale luchtstroom middels hoog inducerende JET-nozzles

www.nedair.nl/schoolventilatie


THEMA FRISSE SCHOLEN

SUBSIDIE VOOR VENTILATIE AANWENDEN WAARVOOR HET BEDOELD IS

‘IEDEREEN SCHERP HOUDEN

VOOR FRISSE SCHOLEN’

Het budget van de SUVIS-regeling is opgehoogd. Van 1 oktober 2021 tot en met 31 januari 2022 is het weer mogelijk om subsidieaanvragen te

doen voor het verbeteren van de ventilatie op scholen. Ook Wouter Wijma, directeur van klimaatspecialist Ned Air en voorzitter van Binnenklimaat

Nederland, is daar blij mee. “Het extra geld is een goed teken dat het demissionaire kabinet zich bewust is van het belang van goede

ventilatie in klaslokalen. Bij Ned Air staan we klaar met onze mooie units om scholen aan te pakken. Ik ben alleen bang dat het geld niet alleen

voor ventilatie zal worden ingezet, en dat was toch wel de bedoeling.”

Tekst Tjerk van Duinen | Beeld Ned Air

Wouter Wijma is erg blij met de updates van het Programma van Eisen Frisse Scholen. “Vooral de aandacht die wordt geschonken aan kwaliteitsborging is een goede stap.”

Om de luchtkwaliteit in scholen te verbeteren moet

nog veel, heel veel gebeuren. Voor het ledigen van

de hoogste nood is de inmiddels bekende Specifieke

uitkering ventilatie in scholen (SUVIS) in het

leven geroepen. Na een eerste tranche van ongeveer

€ 100 miljoen, die flink overtekend werd, is besloten

versneld €100 miljoen extra beschikbaar te stellen.

Prachtig, vindt Wouter Wijma, die met zijn bedrijf alles

in huis heeft om de luchtkwaliteit van scholen

naar minstens het niveau Frisse Scholen klasse B te tillen.

“De subsidie is specifiek voor ventilatie bedoeld,

maar als je de voorwaarden leest, mag een school

die de ventilatie aanpakt ook zonnepanelen uit die

pot subsidiëren.”

Meer dan alleen ventilatie

Met de pet op van Binnenklimaat Nederland is

hij daar minder blij mee. “Wij pushen al lang op

ventilatie en die boodschap heeft eindelijk in de

landelijke politiek tot resultaten geleid. We zien

nu dat de specifieke subsidie breder, dus oneigenlijk

wordt aangewend. Ik begrijp dat wel. De

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO,

de PO-raad en de VO-raad hebben een klimaatakkoord

uit te voeren en zien het liefst volledige

verduurzaming van het scholenbestand. En daar

zijn inderdaad miljarden voor nodig. Maar het ge-

36 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA

Je stuurt je kinderen liever naar een gezonde, frisse school.

volg is dat schoolbesturen voor nog complexere

en vooral duurdere operaties staan en dat betekent

langere trajecten die zelfs worden uitgesteld.

De oneigenlijke aanwending betekent ook dat

er aanvragen voor puur ventilatieverbetering die

later binnenkwamen, in de eerste tranche buiten

de boot zijn gevallen. Als het ook voor zonnepanelen

en isolatie gebruikt kan worden, noem het

dan geen SUVIS. Wij vinden dat je strenger moet

selecteren en daar lobbyen we ook voor.”

Van leidraad naar wet

Buiten deze wrevel is Wijma erg blij met de updates

van het Programma van Eisen Frisse Scholen.

“Vooral de aandacht die wordt geschonken

aan kwaliteitsborging is een goede stap. Het

grote manco blijft dat Frisse Scholen geen verplichtend

karakter heeft. Ik ben het helemaal

eens met de RVO die wil dat het PvE Frisse Scho-

‘Testrapporten

lijken soms erg

op de werkwijze

van Volkswagen in

dieselgate’

len als keiharde leidraad moet dienen. Wat mij

betreft mag het een wet worden die ook goed

gehandhaafd wordt.”

Ventilatiekeur

Waar ook handhaving op zijn plaats is, zijn spelers

in de markt die onterecht roepen dat ze per

uur 950 m 3 ventileren met 33 dB(A) geluidsproductie.

Wijma: “Als ik in de testrapporten lees dat de

aanvoerfan aanstaat maar de retourfan uit, lijkt dat

erg op de werkwijze van Volkswagen in dieselgate.

Daar dient streng op gehandhaafd te worden. Wij

als brancheorganisatie pakken dit wel op met het

Ventilatiekeur dat we momenteel voor kantoren uitrollen

en daarna voor scholen. De idee is simpel: je

wilt daar werken waar het gezond is; scholen idem

dito: je stuurt je kinderen liever naar een gezonde,

frisse school.”

Ondertussen vinden de stille, compacte EduComfort

ventilatie-units van Ned Air nog steeds hun

weg naar klaslokalen en schoolgebouwen. “De

orderportefeuille bij installateurs is groot, door het

tekort aan personeel en materialen staat de uitvoering

vaak op de handrem. Intussen produceren we

ook voor ons Duitse zusterbedrijf Wolf de CFL Edu

decentrale units voor de Duitse en Franse markt.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 37


THEMA FRISSE SCHOLEN

DIVERSITEIT VAN SCHOOLGEBOUWEN VRAAGT OM VENTILATIE-OPLOSSINGEN OP MAAT

DE SLEUTEL TOT BETER (VENTI)LEREN

Geen enkel schoolgebouw is hetzelfde. Naast locatie, bouwjaar, omvang, leerlingaantallen en type onderwijs verschillen bijvoorbeeld de

wensen én het budget van de gebouweigenaar. Dit maakt maatwerk schoolventilatie-oplossingen noodzakelijk, weet CIAT, één van de Europese

leiders in gezonde binnenlucht. Met het ontwerp en de verkoop van een uitgekiend assortiment schone, veilige én energiezuinige ventilatieoplossingen

biedt CIAT voor iedere situatie een passende oplossing. Van luchtbehandelingskasten en (de)centrale luchtdistributiesystemen

met of zonder WTW tot en met standalone luchtreinigers, die exact op maat en conform de actuele eisen en voorschriften worden geleverd.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld CIAT

De afgelopen jaren zijn vele scholen gebouwd

en gerenoveerd conform het PvE Frisse Scholen.

“Toch zijn er ook tal van scholen die (nog) niet aan

de eisen voldoen”, benadrukt Mojet. “Dat werd

pijnlijk duidelijk tijdens de coronapandemie. Ook

bij COVID-19 is de strategie om middels ventilatie

verontreinigingen uit het lokaal te verwijderen.

Een goed en passend ventilatiesysteem is hiervoor

onontbeerlijk, maar ontbreekt nog (te) vaak. Uit

een recente inventarisatie van het Landelijke Coördinatieteam

Ventilatie bijvoorbeeld bleek dat

slechts 38% van de onderzochte schoolgebouwen

aan de huidige normen voldoet. Op 11% van de

scholen (bijna 800 gebouwen) bleek de luchtkwaliteit

ondermaats. Om hier versneld verandering in

te brengen, heeft het kabinet 360 miljoen euro

vrijgemaakt.”

Diverse (inter)nationale onderzoeken tonen aan

dat reductie van de CO 2

- en fijnstofconcentraties

in scholen een zeer positief effect heeft op de

gezondheid, cognitieve functies en leerprestaties

van leerlingen. “Onder andere deze inzichten hebben

jaren geleden geleid tot het Programma van

Eisen (PvE) Frisse Scholen, waarin specifieke prestatie-eisen

worden geformuleerd ten aanzien van

luchtkwaliteit, energiezuinigheid en thermisch,

akoestisch en visueel comfort”, vertelt Gerard

Mojet, business developer Gezonde Gebouwen bij

CIAT. “Door voldoende verse lucht naar binnen te

halen en vervuilde binnenlucht efficiënt te verdunnen

en af te voeren of te filteren, verdwijnen hoge

concentraties CO 2

, aerosolen en andere vervuilingen

naar een achtergrondniveau. Het resultaat is

een frisse en gezonde leeromgeving, vol gezonde,

geconcentreerde en blije kinderen.”

Erik Tielenburg, expert in lucht en

accountmanager bij CIAT.

38 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FRISSE SCHOLEN THEMA

Uitgekiende selectie producten

CIAT verwacht dat het aantal aanvragen voor

schoolventilatie door de zogenaamde SUVIS-regeling

zal stijgen. Zeker nu schoolventilatie ook onder

de aandacht is van beleidsmakers én ouders.

“Om problemen snel te ondervangen, kunnen

scholen natuurlijk kiezen voor een standaard ventilatie-oplossing”,

benadrukt Erik Tielenburg, expert

in lucht en accountmanager bij CIAT. “Willen

zij echter doeltreffend met hun ventilatie aan de

slag, dan is een ‘one size fits all’ systeem minder

interessant. Net zoals er niet één broek is voor de

Gerard Mojet, business developer

Gezonde Gebouwen bij CIAT.

‘Net zoals er niet één broek is voor de

Nederlandse man of vrouw, moeten ook

ventilatiesystemen aan een bepaalde

pasvorm voldoen’

Nederlandse man of vrouw, moeten ook ventilatiesystemen

aan een bepaalde pasvorm voldoen. Wij

ondersteunen hierin met een uitgekiende selectie

Eurovent-gecertificeerde producten die exact op

maat worden uitgeëngineerd en geoptimaliseerd.

Ongeacht of het gaat om centrale of decentrale

oplossingen, voor nieuwbouw of renovatie.”

Fijnstof en ventilatie

Een belangrijk onderdeel van de ventilatie-oplossingen

zijn de diverse filtratieniveaus, vertelt

Tielenburg. “Met onze eindfilters en HEPA-luchtreinigers

kunnen we ook kleine fijnstofdeeltjes

efficiënt afvangen. Daarmee spelen wij in op het

nieuwe PvE Frisse Scholen 2021, waarin fijnstof een

nieuw thema is. Bovendien sluiten wij aan bij de

nieuwe adviezen van de wereldgezondheidsorganisatie.”

De WHO heeft recent de waarden voor stikstof

en fijnstof aangescherpt, omdat luchtvervuiling

ook in kleinere hoeveelheden op lage termijn

schadelijk blijkt voor de volksgezondheid.

Volgens de nieuwe eisen mag een kubieke meter

lucht nog maar 10 microgram stikstofdioxide, 15

microgram fijnstof en 5 microgram superfijnstof

bevatten om als gezond te worden aangemerkt.

Het belang van een efficiënte fijnstoffiltering wordt

tevens onderstreept door de Harvard University, die

in een recent onderzoek aantoont dat CO 2

én fijnstof

onze cognitieve functies negatief beïnvloeden.

“Ook hier is ventilatie op maat het devies.”

Duurzame school van de toekomst

Uniek is dat CIAT naast het efficiënt inblazen en

filteren van (verse) lucht en afvoeren van verontreinigingen

ook duurzame thermische oplossingen

kan aanbieden. “Met onze oplossingen gaan

gezondheid, behaaglijkheid en energiezuinigheid

hand in hand”, besluiten Mojet en Tielenburg.

“Bovendien bieden we uitgebreide oplossingen

voor monitoring en kwaliteitsborging. Zo geven

we maximaal invulling aan de ‘duurzame school

van de toekomst.” ❚

Als er geen ruimte op de vloer beschikbaar is,

dan is Floway Ceiling een perfecte oplossing.

CIAT Floway: voor geavanceerde luchtbehandeling en een maximale tevredenheid.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 39


De Pen

‘Aan de weg timmeren

voor een betere

luchtkwaliteit in

alle gebouwen’

40 | INSTALLATIEENBOUW.NL


De Pen

Wouter Wijma

voorzitter Binnenklimaat Nederland

GEZONDE EN VITALE MENSEN IN HET

KLASLOKAAL, OP HET WERK EN THUIS

De luchtkwaliteit in scholen krijgt zo langzamerhand de aandacht die het verdient, al was er wel een coronapandemie voor

nodig om de problematiek op de kaart te zetten. Binnenklimaat Nederland ijvert in tal van podia en in vele samenwerkingsverbanden

voor het belang van ventilatie. Niet alleen in schoollokalen, maar ook in kantoren en woningen.

We zijn blij dat politiek Den Haag wakker is geschud en daar met subsidies (SUVIS) de daad bij het woord heeft gevoegd.

Tegelijk is het Programma van Eisen Frisse Scholen flink verbeterd. De vraag is nu: hoe verder? Elders in dit blad betoog ik

dat je met geld alleen een eind komt, maar dat je pas echte stappen maakt als de vrijblijvendheid verdwijnt en een stuk

wetgeving en handhaving hier op zijn plaats zou zijn. Met de overheid, marktpartijen, koepelorganisaties, brancheorganisaties

en kennisinstellingen wordt in elk geval hard aan de weg getimmerd voor een betere luchtkwaliteit in alle gebouwen.

Zo hebben Binnenklimaat Nederland, Platform Duurzame Huisvesting, RVO en TVVL in 2018 het Programma van Eisen

Gezonde Kantoren opgesteld, dat dit jaar ook een update kreeg. Samen met de Rijksoverheid, TVVL en TNO hebben we dit

initiatief versterkt met een groot en compleet kennisplatform voor professionals in de vorm van de website www.binnenklimaattechniek.nl.

Daarop kun je ook alles vinden over het Binnenklimaat Label, een praktisch instrument waarmee aan de

hand van vier onderdelen uit het Programma van Eisen Gezonde Kantoren – lucht, licht, klimaat en geluid – wordt getoetst

of een kantoor voldoet aan de normen. Vergelijkbaar dus aan het PvE Frisse Scholen.

Ook de woningsector wordt niet vergeten. Er moeten honderdduizend woningen per jaar gebouwd worden, liefst ook met

een gezond binnenklimaat. Om dat te realiseren, zal er ook actieve of passieve koeling nodig zijn, want het buitenklimaat

verandert ook. Met een reeks partners, waaronder Philips, Heijmans, Nationale Nederlanden en het Longfonds, heeft Binnenklimaat

Nederland www.gezondbinnen.nl opgezet, een platform waar consumenten informatie kunnen vinden en kunnen

ontdekken hoe ze aan een gezond binnenklimaat kunnen werken. Het is de bedoeling om ook hier een kwaliteitslabel

aan te koppelen. Want het uiteindelijke doel is gezonde en vitale mensen, op school, thuis en op het werk. ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 41


NAAMPLAATJE

AANPASSEN?

DIGITAAL,

ONLINE &

DRAADLOOS

DRAADLOZE VIDEO

INTERCOMS VOOR

APPARTEMENTEN

www.intratone.nl


Naamloos-5 1 05-10-2021 09:46

‘WIJ MAKEN BINNENKLIMAAT BEGRIJPELIJK’

Stop met raden en start met meten, want: meten = weten! Om het binnenklimaat in scholen, kinderdagverblijven, kantoorgebouwen, verzorgingshuizen

en woningen naar het allerhoogste niveau te kunnen tillen, is online monitoring onmisbaar. Airteq kan hier uitstekend in voorzien.

“Met onze monitoringssoftware kunnen gebruikers met één simpele muisklik hun binnenklimaat in de gaten te houden”, vertelt algemeen

directeur Arie den Hartog. “Met twee muisklikken wordt bovendien het energieverbruik inzichtelijk gemaakt, op basis waarvan direct de juiste

acties genomen kunnen worden.”

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Airteq

In de zomer van 2020 is een nieuw hoofdstuk toegevoegd in de aanpak

van het coronavirus: ventileren. “De pandemie heeft de bewustwording van

gezonde binnenlucht en onze invloed hierop verhoogd”, merkt Den Hartog.

“Scholen die gebruikmaken van de Specifieke uitkering ventilatie in scholen

(SUVIS) zijn al verplicht om hun binnenluchtkwaliteit te monitoren. Andere

gebouwen zullen mijn inziens snel volgen. Op dit moment schrijft de wetgeving

nog een capaciteitsnorm voor ventilatie voor, maar dit is lastig te

controleren. Daarom verwacht ik dat, net zoals in de landen om ons heen,

CO 2

-concentraties de norm zullen worden. Sensoren en een laagdrempelig

monitoringssysteem zijn essentieel om deze waarden voor iedereen beschikbaar

én begrijpelijk te maken.”

Airteq levert een uitgebreid programma losse en gecombineerde sensoren

die o.a. CO 2

, temperatuur, luchtvochtigheid, fijnstof, VOC’s, ozon en NOx

meten. Een online monitoringsplatform maakt de data realtime inzichtelijk,

‘Met onze monitoringssoftware

kunnen gebruikers met één

simpele muisklik hun binnenklimaat

in de gaten te houden’

door te werken met percentages en een simpele stoplichtcodering. Hoeveel

procent van de tijd vallen waarden binnen de norm? En wanneer vallen zij

daarbuiten? Hoeveel energie wordt overdag, ’s avonds en in de weekenden

verbruikt? En hoeveel m 3 gas is hiermee gemoeid? Waar zijn besparingen

mogelijk? “Uniek hierbij is onze virusindex, die in één getal weergeeft of het

binnenklimaat voldoet of dat actie nodig is”, aldus Den Hartog. “Zo werken

we laagdrempelig samen aan een gezonde woon- en werkomgeving.” ❚

De sensor beschikt over een alarmering die werkt

met verschillende kleuren.

De Airteq Touch sensor meet eenvoudig uw binnenklimaat en is zeer nauwkeurig

en eenvoudig te bedienen dankzij de display met touchscreen.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 43


GOES STEDIN NETBEHEER B.V.

STEKERBARE VERLICHTINGSINSTALLATIE

VOOR REGIOKANTOOR STEDIN IN GOES

Aan de Anthony Fokkerstraat in Goes wordt de laatste hand gelegd aan de omvangrijke renovatie en transformatie van twee kantoorpanden,

die het nieuwe regiokantoor van Stedin Netbeheer B.V. zullen vormen. Tijdens de werkzaamheden staan duurzaamheid, energiereductie en

een flexibel ruimtegebruik in de toekomst centraal. Om de korte doorlooptijd van circa 10 maanden te kunnen halen, wordt bijvoorbeeld de

verlichtingsinstallatie stekerbaar uitgevoerd.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Isolectra

In opdracht van aannemer Winters bouw & ontwikkeling

vervangt TES Installatietechniek Tilburg

B.V. alle elektrotechnische installaties in het

kantoor. Van de krachtinstallatie, kabelgoten en

wandcontactdozen t/m de LED-verlichting, brandmeld-,

toegangscontrole-, inbraak- en CCTV-camera-installatie,

zonnepanelen en blikseminstallatie

en inclusief een nieuwe hoofdverdeelkast voor het

EV-laadplein, vertelt Christiaan van der Pluijm, Engineer

Ontwerp & Techniek bij TES Installatietechniek

Tilburg B.V. “Om een snelle en eenvoudige

montage mogelijk te maken, is de complete verlichtingsinstallatie

stekerbaar uitgevoerd. De traditionele

structuur van het pand, met verlaagde

systeemplafonds, leent zich hier bij uitstek voor.”

Intensieve samenwerking

“Waar we voor de lichtmanagementsystemen

voorheen met verschillende leveranciers werkten

voor de levering van de sensoren, Wieland-snoeren

en KNX-componenten, is de realisatie van

het lichtmanagementsysteem voor dit project

in nauwe samenwerking met Isolectra, B.E.G. en

Alle B.E.G.-componenten en actoren zijn verwerkt in stekerbaar uitgevoerde ‘slimme lasdozen’, waaraan de

Wieland-snoeren eenvoudig gekoppeld konden worden.

Technische Unie tot stand gekomen”, aldus Van

der Pluijm. “In de voorbereidende fase hebben

we nauw contact gehad met Isolectra, dat het totale

lichtmanagementsysteem heeft uitgedacht.

Isolectra is al jarenlang een vertrouwde partner

van TES Installatietechniek voor de engineering

en levering van stekerbare verlichting. En ook in

dit project zijn we uitstekend begeleid. Zo zijn

44 | INSTALLATIEENBOUW.NL


STEDIN NETBEHEER B.V. GOES

De traditionele structuur van het pand, met verlaagde systeemplafonds, leent

zich bij uitstek voor stekerbaar installeren.

alle componenten voor het lichtmanagementsysteem

gebundeld in één overzichtelijke offerte.”

Na akkoord zijn alle componenten volledig gekit

en netjes gesorteerd per kantoorvleugel en per

verdieping aangeleverd door groothandel Technische

Unie, vertelt hij. “Dankzij het gebruik van

speciale rolboxen werd bovendien een optimale

logistiek óp de bouw geborgd. Heel prettig waren

ook de schetstekeningen van Isolectra, met

welke componenten en kabellengtes waar moesten

komen. Hierdoor konden onze monteurs direct

aan de slag.”

DALI-LINK lichtmanagementsysteem

“Speciaal voor dit project is een nieuw en multifunctioneel

lichtmanagementsysteem ontwikkeld”,

vertelt Jordi Blanker, Accountmanager Building Installation

Technologies bij Isolectra. “Het systeem

omvat een DALI-LINK lichtmanagementsysteem

van B.E.G., in combinatie met het complete DALIportfolio

van Wieland. Van koppelsnoeren t/m

verdelers, vergrendelingen en montageplaten. Alle

B.E.G.-componenten en actoren zijn verwerkt in

stekerbaar uitgevoerde ‘slimme lasdozen’, waaraan

de Wieland-snoeren eenvoudig gekoppeld konden

worden. Per stramien is bovendien een kleine en

onopvallende stekerbare SB11 sensor geïnstalleerd,

die over een groot oppervlak de aanwezigheid,

kleine bewegingen en daglichthoeveelheden

registreert. Op basis hiervan wordt de verlichting

dynamisch aangestuurd.” Het DALI-LINK systeem is

zodanig geprogrammeerd, dat heel eenvoudig het

schakelregime aangepast kan worden, aldus Blan-

Zodra het plafondraster weer was aangebracht, hebben de monteurs de gereinigde

armaturen plug-and-play aangesloten.

‘Speciaal voor dit project is een

nieuw en multifunctioneel

lichtmanagementsysteem ontwikkeld’

ker. “Dit biedt bijvoorbeeld uitkomst wanneer ruimte-indelingen

wijzigen. Met DALI-LINK zijn master/

slave configuraties niet langer aan de orde.”

Stekerbare LED-armaturen

Omdat de kantoorgebouwen op de Anthony Fokkerstraat

enkele jaren geleden al voorzien zijn

van nieuwe Zumtobel LED-armaturen, is ervoor

gekozen om de bestaande verlichtingsarmaturen

te hergebruiken. “Wij hebben de armaturen voorzichtig

uit de plafonds gehaald en in containers

naar onze werkplaats in Prinsenbeek vervoerd”,

vertelt Van der Pluijm. “Hier zijn alle armaturen

zorgvuldig gereinigd. Omdat de armaturen toch

al open waren, hebben we direct ook 5-polige

Wieland-stekkers gemonteerd. Hierdoor hoefden

de armaturen op de bouw niet nog eens geopend

te worden. Zodra het plafondraster weer was aangebracht,

hebben onze monteurs de gereinigde

armaturen plug-and-play aangesloten.”

Na de montage van alle stekerbare technieken

hebben TES Installatietechniek en B.E.G. samen

met de klant gekeken naar hoe alle armaturen

geprogrammeerd moesten worden. Vervolgens

heeft B.E.G. deze programmering ook gerealiseerd.

“Dankzij de intensieve samenwerking in dit

project konden onderdelen nog beter worden afgestemd”,

benadrukt Van der Pluijm. “Bovendien

is onze klant op deze manier van engineering t/m

oplevering volledig ontzorgd.”

In navolging van de verlichtingsinstallatie is ook

een aantal vloerzuilen in het hoofdkantoor stekerbaar

uitgevoerd, zodat eenvoudig de wandcontactdozen

aangesloten konden worden. Hiervoor

hebben Isolectra en Technische Unie tevens de

Wieland-componenten geleverd. Op 1 december

wordt het project opgeleverd. ❚

BOUWINFO

Opdrachtgever

Stedin Netbeheer B.V.

Architect

COARE Architectuur & Realisatie B.V.

Aannemer

Winters bouw & ontwikkeling

Elektrotechnische installaties

TES Installatietechniek Tilburg B.V.

Stekerbare technieken

Isolectra

INSTALLATIEENBOUW.NL | 45


BLARICUM HOUTEN HUIS

GEÏNTEGREERDE VENTILATIE ZORGT VOOR EEN PERFECT BINNENKLIMAAT IN HOUTEN HUIS

PUUR HOUT. PUUR LEVEN.

Een huis dat naadloos opgaat in de bosrijke omgeving van Blaricum. Díe wens, in combinatie met een liefde voor de Alpen én alle voordelen van

houtbouw vormde de aanleiding voor de bouw van een volledig houten huis.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld SIEGENIA Benelux

De bewoners van het Blaricumse houten huis

werden op slag verliefd op het Oostenrijks bouwsysteem,

dat ontwikkeld is door ingenieur Dhr.

Thoma. Zijn Holz100-concept bestaat voor 100%

uit massief hout, zonder toevoeging van lijm of andere

materialen en won in 2000 de innovatieprijs

van Salzburg. Het ontwerp bewijst dat je met pure

grondstoffen een prachtig resultaat kunt bereiken,

dat tal van voordelen biedt. Een Holz100 huis

is allergievrij. Opvallend zijn bovendien de hoge

akoestische, milieu- en duurzaamheidsprestaties.

Het huis gaat met gemak 200 jaar mee en is volledig

dampopen. “Dat sprak ons enorm aan”, aldus

de eigenaar. “Dampopen bouwen is een beproefde

methode, die toegepast wordt om een lange

levensduur van vochtgevoelige constructies te

waarborgen. De gedachte is dat de hele constructie

ademt, met als resultaat een gezondere manier

van leven dan in een betonnen woning. Hoewel

dit niet wetenschappelijk is onderbouwd, voelt het

voor ons goed. Geen lijm, noch kunststof- of houtskeletbouw

dat van binnen volledig geïsoleerd en

afgedicht wordt. We denken tegenwoordig als

mensen dat we alles kunnen beïnvloeden. Maar

misschien was de eenvoud van vroeger wel beter.”

Alle houten bouwmaterialen die in het huis zijn

toegepast, hebben een hoge traagheid. Hierdoor

duurt het, bij warm weer, langer voordat de warmte

in het huis trekt. Daarnaast wordt in de winter

de warmte beter binnen gehouden.

Ventilatievraagstuk

Ondanks dat de houten constructie volgens Dhr.

Thoma ‘zelf de ventilatie regelt’ en de toevoer

van frisse lucht niet nodig zou zijn, kozen de huiseigenaren

het zekere voor het onzekere. Na overleg

met het bouwteam, gingen zij zelf op zoek

naar een ventilatiesysteem dat zonder opzichtige

roosters geïntegreerd kon worden. “De bewoners

zochten een alternatief voor de traditionele systemen”,

vertelt Jeroen Wolters, Area Sales Manager

AERO bij SIEGENIA Benelux. “Niet alleen

omdat het kanaalwerk hiervoor lastig in te passen

was in de houten woning, maar ook omdat

vervuilde kanalen en warmteverlies hierbij op de

loer liggen. Ook centrale warmteterugwinning

was geen optie, omdat dit nóg meer kanaalwerk

zou betekenen. Het assortiment van SIEGENIA

bood een oplossing, omdat de ventilatie in de gevel

of langs de ramen gerealiseerd kan worden.”

De AEROMAT VT werd volledig op maat opgeleverd,

met de openingen links of rechts van het raam.

46 | INSTALLATIEENBOUW.NL


HOUTEN HUIS BLARICUM

De naar klantwens zwartgekleurde roosters van het systeem zijn in samenwerking met de architect subtiel en

uit het zicht weggewerkt achter de binnenwandbekleding.

‘Dankzij verschillende mogelijkheden

konden we de decentrale units

optimaal integreren’

Slechts een strakke, zwarte streep is minimaal

zichtbaar.

zwarte streep is minimaal zichtbaar, vertelt Wolters.

“In de slaapkamer is het systeem onzichtbaar

achter de gordijnen weggewerkt. Het AEROMAT

VT-systeem wordt door middel van een schuifsysteem

handmatig bediend.”

Compacte alles-in-één unit

Op basis van de bewonerswensen, zoals een geïntegreerde

ventilatie, CO 2

-meting en verse luchttoevoer

in elke ruimte, werd het decentrale AERO-

MAT VT systeem van SIEGENIA geselecteerd. Met

deze raamventilator worden warmteterugwinning,

optimale luchtprestaties en een uitstekende geluidswering

in één compacte unit gecombineerd.

“In totaal hebben wij 19 vergelijkbare units gele-

verd, waarmee alle ruimtes in het huis volledig

vraaggestuurd en kostenefficiënt van een perfect

binnenklimaat worden voorzien”, aldus Wolters.

Subtiel geïntegreerd

De naar klantwens zwartgekleurde roosters van

het systeem zijn in samenwerking met de architect

subtiel en uit het zicht weggewerkt achter

de binnenwandbekleding. Slechts een strakke,

De bewoners zijn heel trots op hun houten huis

en zeer tevreden over de samenwerking in teamverband,

met de familie in een centrale rol. “Het

overleg met architect, aannemer en SIEGENIA

was heel prettig. De communicatie was zeer soepel.

Bovendien werd de AEROMAT VT volledig

op maat opgeleverd, met de openingen links

of rechts van het raam. Dankzij verschillende

mogelijkheden konden we de decentrale units

optimaal integreren.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 47


Een frisse, nieuwe look zorgt ervoor dat de units naadloos in elke omgeving passen, terwijl CO 2

- en vochtsensoren een vraaggestuurde regeling mogelijk maken.

EEN FANTASTISCH BINNENKLIMAAT

EN EEN LAGER ENERGIEVERBRUIK

Een gezond binnenklimaat levert een belangrijke bijdrage aan ons welbevinden. Tegelijkertijd is dit één van de grootste uitdagingen bij energieneutraal

bouwen. Want hoe combineer je voldoende ventilatie en een minimaal energieverbruik? Systemair geeft het antwoord met SAVE: een

complete serie efficiënte ventilatie-units met warmteterugwinning, die speciaal is ontwikkeld voor woningen, kleinere kantoren en vergelijkbare

panden. Alle SAVE ventilatie-units garanderen een laag energieverbruik en lage geluidsniveaus. Niet voor niets beschikken de units over

een passiefhuis- en Eurovent-certificaat.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Systemair

Zuivere frisse lucht biedt kwaliteit

van leven

Ademen is leven. Daar kunnen we niet omheen.

En aangezien we 90 procent van onze tijd binnen

doorbrengen, ademen we ook voor 90 procent binnenlucht

in. Voor de beste binnenlucht en een optimaal

binnenklimaat is een optimale ventilatie hard

nodig. En dat is precies wat SAVE van Systemair

kan bieden, aldus accountmanager Derrick Echteld.

“Gebruikers hebben met SAVE keuze uit units met

een bovenaansluiting, zijaansluiting of een plafondmodel.

Maar ook uit een vermogensrange van

100 tot 900 m 3 /h en uitgebreide regelmogelijkheden.

Daarmee biedt SAVE voor ieder gebouw en iedere

behoefte een passende ventilatie-oplossing.”

Hoog rendement, laag

energieverbruik en SFP

De ventilatormotoren van SAVE maken gebruik

van de modernste EC-technologie en gaan zuinig

om met energie, vertelt Echteld. “Onze EC-motoren

beperken het energieverbruik voor het transport

van ventilatielucht met zo’n 50% ten opzichte

van traditionele AC-motoren. Bovendien draagt de

EC-technologie bij aan lage SFP-waarden (Specific

Fan Power, oftewel: specifiek ventilatorvermogen)

en zijn de ventilatormotoren van SAVE stil, flexibel

én betrouwbaar. Alle units zijn perfect geschikt

voor nieuwbouw- en renovatieprojecten. Een frisse,

nieuwe look zorgt ervoor dat de units naadloos

in elke omgeving passen, terwijl CO 2

- en vochtsensoren

een vraaggestuurde regeling mogelijk maken.

Hierdoor wordt te allen tijde een optimaal

binnenklimaat gegarandeerd.”

Optimale warmte- en

koudeterugwinning

Dankzij de opstart-wizard van SAVE wordt het instellen

van een optimale toevoer- en afvoerluchtstroom

heel eenvoudig, vertelt Echteld. “Dankzij

een Modbus-protocol kan de unit bovendien direct

uitgelezen en aangestuurd worden vanuit het centrale

gebouwbeheersysteem. Daarnaast hebben

gebruikers keuze uit drie regelingen: SAVE Light

(3-standenregeling), SAVE Access (volledige regeling)

en SAVE Connect (voor bediening op afstand

48 | INSTALLATIEENBOUW.NL


d.m.v. een mobiele app). Uniek is de automatische

overschakeling op zomerstand. Wanneer de buitentemperaturen

’s zomers oplopen en de lucht

buiten is warmer dan binnen, dan verandert de

warmteterugwinning automatisch in koudeterugwinning.

In dat geval wordt de aangevoerde buitenlucht

via de wisselaar afgekoeld door de uitgaande

binnenlucht. Zo wordt opwarming van de

ruimte voorkomen.” Voor de nachtsituatie, als de

buitentemperatuur lager is dan de ruimtetemperatuur,

kan via de bypass koele buitenlucht worden

ingebracht om warme ruimtes af te koelen.

‘Voor ieder gebouw

en iedere behoefte

een passende

ventilatie-oplossing’

Gebruikes hebben keuze uit verschillende regelingen.

Naar wens kunnen ook externe waterkoelbatterijen

of waterverwarmingsbatterijen vanuit de

SAVE regeling worden aangestuurd, vertelt Echteld.

“Bovendien kunnen eindgebruikers eenvoudig

weekprogramma’s instellen.” De SAVE units

met warmtewiel worden standaard geleverd met

een ingebouwde elektrische naverwarmer, die

via een dipswitch gedeactiveerd kan worden. In

de units met tegenstroomwisselaar is deze naverwarmer

optioneel. Tot slot zijn alle units voorzien

van toevoerluchtfilters tot en met filterklasse

F8/ePM1 (70%).

Plug-and-play

Alle SAVE units worden vooraf geprogrammeerd,

getest en gereed gemaakt voor installatie,

vertelt Echteld tot besluit. “Hierdoor kunnen

gebruikers direct profiteren van frisse lucht

en een fantastisch binnenklimaat, tegen zeer

lage energiekosten.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 49


DELTRI+ powered by Systemair

Virucidaal filter voor nieuwe en bestaande luchtbehandelingsunits

Als eerste HVAC-fabrikant wereldwijd, lanceert Systemair een virucidaal filter

geschikt voor nieuwe en bestaande luchtbehandelingsunits, ongeacht het

formaat of merk.

De DELTRI+ filters bevatten geavanceerde plasmatechnologie die 99% van alle

virussen kan neutraliseren of vernietigen, inclusief COVID-19, zoals getest door

het Luxembourg Institute of Science and Technology.

De hygiënische oplossing voldoet aan de Eurovent Certified Performance

A+ energieklasse waarmee wordt voldaan aan de best mogelijke energieefficiëntie

die verkrijgbaar is op de markt.

Met de bewezen prestaties van het filter bent u verzekerd van de best

mogelijke binnenluchtkwaliteit zonder uitgebreide, dure upgrades van

het ventilatiesysteem.

Voor uitgebreide informatie en veelgestelde vragen

scant u de QR-code of kijk op www.systemair.nl

www.systemair.nl


DE BEURS VOOR DE TOTALE

INSTALLATIEBRANCHE

ONZE

TOEKOMST

JOUW

WERELD

VSK ZET JE OP VOORSPRONG

8-11

FEBRUARI

MELD JE AAN VIA

WWW.VSK.NL

DOE MEE ALS EXPOSANT

EN ZET JE ORGANISATIE

OP DE KAART.


‘DE INSTALLATEUR HAD NOG NOOIT ZOVEEL

ONTLUCHTING GEZIEN’

Marieke van Nood en Sander Rutten waren op zoek naar een nieuwe woning in Amsterdam en kochten een schip, de Mado uit 1932, op een

ligplaats aan de hoofdstedelijke Levantkade. Ze bouwden het in een paar jaar om tot een uiterst comfortabele woning voor hun gezin. Bovendien

werd geïnvesteerd in een duurzame installatie, waarin de ontluchters en vuilscheiders van Spirotech niet mochten ontbreken.

Tekst en beeld Spirotech

“Van begin af aan stond vast dat we dit schip

zo duurzaam mogelijk wilden maken”, zegt Van

Nood. “Het streven is zelfs om het op den duur helemaal

gasloos te krijgen.” Op dit moment koken

Van Nood en Rutten echter nog op gas en ook

hangt er een bescheiden gasketeltje klaar voor

als alle berekeningen tóch niet zouden kloppen.

“Eigenlijk had dat niet gehoeven”, vertelt Rutten.

“Alles wijst er op dat we die bijverwarming nooit

nodig zullen hebben.”

Het stalen schip werd voor zijn nieuwe bestemming

volledig gestript. Vervolgens werden de

wanden bekleed met ten minste 10 centimeter

PUR-schuim en zorgvuldig afgetimmerd, waarbij

koudebruggen extra aandacht kregen. Alle

ruimten in het schip werden voorzien van vloerverwarming,

wat de installatie van een laagtemperatuursysteem

mogelijk maakte. Een Vaillant

zonneboiler met zes collectoren (auroTHERM)

en een Vaillant lucht/water-warmtepomp (aro-

THERM) leveren warm water aan een buffervat

SpiroTrap MB3 vuilafscheider.

(allSTOR), dat het water op zo’n 55°C bewaart en

afgeeft aan het verwarmingssysteem en de tapwaterpunten.

Voor het gastenverblijf, in de punt van

het schip, werd een aparte ringleiding aangelegd

die aanslaat zodra iemand het licht in die ruimten

inschakelt.

52 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Marieke van Nood en Sander Rutten bouwden hun schip in een paar jaar om tot een uiterst comfortabele woning voor hun gezin.

‘Het blijkt wel dat je deze ontluchters en

vuilscheiders gewoon nodig hebt’

Lange levensduur, hoog rendement

De installatie, aangelegd door Bijdevaate Installaties

uit Zierikzee, ziet er super strak en overzichtelijk

uit. Op de juiste plekken zijn SpiroVent

ontluchters en SpiroTrap vuilscheiders ingebouwd.

Zowel in verticaal als horizontaal leidingwerk. Rutten:

“We hebben ons daar goed over laten voorlichten.

Op de complete kosten van een duurzame

installatie is het natuurlijk geen grote kostenpost,

maar als opdrachtgever kijk je naar alle posten. Het

blijkt wel dat je deze ontluchters en vuilscheiders

gewoon nodig hebt. Ze zorgen voor het behoud van

je installatie. Bovendien zouden ze het rendement

van de warmtepomp tot wel 7,4 procent kunnen

verbeteren (volgens onderzoek van de KIWA, red.).

Dan verdien je het dus in wezen terug.” De vergelijking

valt voor Rutten natuurlijk lastig te maken,

want hij kan de uiteindelijke efficiëntie van zijn

installatie niet vergelijken met dezelfde installatie

zónder Spirotech-producten. “Maar het is wel te

beredeneren. Een laagtemperatuursysteem als

dit is nu eenmaal gevoeliger voor corrosie. En

omdat het werkt met compressie, ontstaat er op

kleine schaal ook magnetiet. Op zich is dat niet

erg, maar als die kleine deeltjes door het systeem

gaan zwerven kunnen ze op onverwachte plaatsen

voor problemen met de doorstroming zorgen, het

rendement verlagen of zelfs storingen opleveren.”

Ontluchters en vuilafscheiders

De SpiroTrap MB3 vuilafscheiders in het woonschip

hebben een magneetveldversterkende technologie.

De messing delen worden op de juiste

plekken in de leiding aangebracht en halen daar

de metalen deeltjes en het vuil uit het water. Met

enige regelmaat moeten ze even worden nagelopen:

magneet verwijderen, spuikraan openzetten

en het vuile water spoelt het systeem uit. Rutten:

“De warmtevoorziening is een gesloten systeem,

maar toch kan er lucht in de installatie komen.

Dat gebeurt altijd, ook bij een kunststof buis en

juist bij een laagtemperatuursysteem. Zeker wanneer

de installatie niet continu aan staat, wat

door de goede isolatie van het schip een groot

gedeelte van het jaar het geval zal zijn.”

Juist om die reden is een SpiroVent RV2 automatische

ontluchter op strategische plekken

zeer aan te raden. Deze eveneens messing apparaatjes

worden in de hoofdstroom gemonteerd,

op de plaats waar het water het heetst is. De

SpiroVent heeft een draaibaar ontluchtingsdeel,

waardoor hij zowel verticaal als horizontaal gemonteerd

kan worden. Lucht, in de vorm van

microbellen, is een bekend probleem in installaties,

met name laagtemperatuurinstallaties. Het

buffervat en de warmtepomp hebben dan ook

zelf ontluchters, maar die ontluchten alleen

plaatselijk en niet het hele leidingsysteem. De

SpiroVent ontlucht continu: de microbellen worden

via onderdruk in een speciale luchtkamer

opgevangen. Degelijke vlotters en afscheiders

zorgen ervoor dat de lucht wel maar het water

niet naar buiten kan. Rutten: “Bijdevaate Installaties

had nog niet eerder met het materiaal

van Spirotech gewerkt, wel met warmtepompinstallaties.

Ik stond erbij toen de installatie in

werking werd gesteld. De installateur was zeer

verbaasd over hoeveel de ontluchters onmiddellijk

uit het systeem wisten te halen. Zo veel,

meteen al bij de eerste doorstroom, had hij nog

nooit meegemaakt.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 53


EEN SLIMME STAD: ZO DOEN WIJ DAT!

Nederlandse gemeenten bouwen met slimme techniek aan een digitale en driedimensionale kopie van hun stad. Niet alleen om informatie over

de stad inzichtelijk en toegankelijk te maken, maar ook om technische systemen te meten en te sturen en om voorspellingen te kunnen doen

die de veiligheid, bereikbaarheid, leefbaarheid en het milieu in de stad verbeteren. Het analyseren van knooppunten of stromen mensen kan

helpen om de veiligheid en doorstroom op evenementen en bij werkwerkzaamheden te bevorderen. Een slimme en dynamisch in te stellen

straatverlichting speelt hierbij een belangrijke rol. Ook kunnen de drukte op de weg, parkeerbezetting op openbare parkeerplaatsen en de

vulgraad van afvalbakken in een digitale stad inzichtelijk worden gemaakt. Hiervoor dienen deze digitaal te worden gemeten en geanalyseerd.

De 'slimme stad’ oplossing van Elspec levert hier een belangrijke bijdrage aan.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Elspec

​Zhaga/DALI (D4i) Smart Lighting Node.

Tijdens de vakbeurs Openbare Ruimte heeft

Elspec een nieuwe oplossing geïntroduceerd

voor een toekomstgericht én schaalbaar beheerplatform

om lichtmasten, parkeerfaciliteiten en

andere stedelijke diensten te kunnen bedienen

én digitaliseren: eenvoudig, functioneel, flexibel,

sensorgestuurd en met een Open City-perspectief.

De oplossing is volledig gebaseerd op open standaarden.

Dit stelt overheden in staat om de systemen

en componenten van meerdere leveranciers

naadloos te verbinden in één infrastructuur en

één digitale beheeromgeving.

Overtreffende trap

Elspec is een businessunit van de Cable Connectivity

Group, waar ook Jobarco (speciaalkabels)

en Pantaflex (kabelbeschermingen) deel van uitmaken.

De elektrotechnisch leverancier op het gebied

van energietechniek, industrie en openbare

54 | INSTALLATIEENBOUW.NL


De ‘slimme stad’ is een variant van Internet of Things (IoT) en begint bij het aansturen van de openbare verlichting (Smart Lighting).

infrastructuur focust met name op industriële oplossingen

voor elektrotechniek, energietechniek,

telematica en telecommunicatie. “Ooit gestart

met connectiviteitsoplossingen en montagematerialen

voor de energie-infra, is Elspec inmiddels

een gevestigde naam in de markt van openbare

verlichting”, vertelt Ed Jans, Business Development

Manager SMART Technologie bij Elspec.

“Voor deze markt leveren wij onder andere lichtmast-aansluitsets

met een groot aantal aansluit-,

beveiliging- en uitbreidingsmogelijkheden. Om

de verlichting eenvoudig te kunnen inregelen,

schakelen en dimmen, hebben wij bovendien

een lichtmanagementsysteem ontwikkeld die een

optimale zichtbaarheid én veiligheid combineert

met aanzienlijke energiebesparingen. Voor onze

‘slimme stad’ oplossing hebben we de handen ineen

geslagen met het Zwitserse Paradox PE Smart

Urban network, dat een echte Game Changer en

voorloper is op dit gebied.”

Uniforme aansluiting, optimale

uitwisselbaarheid

De ‘slimme stad’ is een variant van Internet of

Things (IoT) en begint bij het aansturen van de

openbare verlichting (Smart Lighting), vertelt

Jans. “Maar er is zoveel meer mogelijk! Omdat

lichtmasten op strategische plekken staan, zijn

zij dé ideale plek om gegevens te verzamelen.

Niet voor niets worden op lichtmasten steeds

meer bewegingssensoren, temperatuursensoren,

luchtkwaliteitssensoren en andere technische

componenten aangebracht. Om een snelle en

uniforme aansluiting, optimale uitwisselbaarheid

van gegevens via een dedicated datanetwerk

én versnelde innovaties mogelijk te maken,

zijn open standaarden noodzakelijk. De Elspec

‘slimme stad’ oplossing voorziet hierin. De gebruikersinterface

wordt gerealiseerd door het

‘Omdat lichtmasten op strategische

plekken staan, zijn zij dé ideale plek om

gegevens te verzamelen’

NEPTUNE telemanagementsysteem (CMS); een

open en eenvoudig uit te breiden beheerplatform

waarop de openbare verlichting en alle

verbonden IoT-apparatuur volledig en intuïtief

gemonitord, beheerd en bestuurd kan worden.

Voor de datacommunicatie-infrastructuur bieden

wij bijbehorende communicatiemodules

en gateways.”

Voor de communicatiemodules hebben klanten

keuze uit NEMA Smart Lighting Nodes en

Zhaga/DALI (D4i) Smart Lighting Nodes, afhankelijk

van de connector die ondersteund moet

worden. Waar NEMA met name populair is in Engeland

en de Verenigde Staten, is Zhaga/D4i de

norm voor openbare verlichting in Europa. “D4i

lichtarmaturen hebben één of twee gestandaardiseerde

Zhaga stekkeraansluitingen. De eerste

is voor de Zhaga communicatiemodule (node),

waardoor de lichtmast eenvoudig op afstand te

monitoren, bedienen en programmeren is. Op de

tweede stekker kan een sensor naar keuze worden

aangesloten. De data die door deze sensor

wordt verzameld, wordt via onze communicatiemodule

doorgestuurd naar de open CMS.”

Smart-City datanetwerk

infrastructuur

Alle communicatiemodules op de lichtmasten vormen

samen één draadloos datanetwerk, vertelt

Jans. “In de lichtmast en armatuur zorgt de tweedraads

DALI-gestandaardiseerd databus voor de

benodigde dataverbinding met de elektronica. De

Zhaga communicatiemodule die wij gebruiken, kan

acht onderliggende DALI-adressen ondersteunen.

Dit betekent dat in principe acht stuurunits/sensoren

uitgelezen en bestuurd kunnen worden. Een

Smart Gateway slaat de brug tussen het draadloze

Smart-City datanetwerk en de vaste data-aansluiting,

voor een betrouwbare data-uitwisseling met

het CMS. Ook bestaat de mogelijkheid om via WiFi

of een Mobiel netwerk te ontsluiten.”

Aangenaam, leefbaar en veilig

De ‘slimme stad’ oplossing van Elspec wordt zeer

goed door de markt ontvangen. “Het feit dat dit

een state-of-the-art open systeem betreft, is echt

nieuw in de markt”, benadrukt Jans. “Dit maakt

het mogelijk voor overheden om één beheeroplossing

te bouwen, zonder afhankelijk te zijn van

één of enkele fabrikanten. Moderne databaseen

internetprotocollen zorgen ervoor dat onze

applicatie makkelijk data kan uitwisselen met

andere systemen en applicaties. Zo bieden wij

een toekomstgericht pad voor verdere invulling

van de slimme en digitaal gedreven stad. Door

data-analyse en sturing kunnen stadsmanagers

onder andere het stroomverbruik en de broeikasgasemissies

van openbare verlichting tot 80%

verminderen, verkeersbewegingen tot 30% reduceren

en veiligheid en stadsdiensten als afvalverwerking

beter en efficiënter realiseren. Hierdoor

worden steden steeds aangenamer, leefbaarder

én veiliger en wordt het milieu gespaard.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 55


MEER WERK VERRICHTEN IN MINDER TIJD?

Hoe kunnen elektrotechnisch installateurs sneller, efficiënter en slimmer werken, met een minimale kans op fouten? Volgens deze gedachte

ontwikkelt producent van innovatieve LED-verlichting, lichtbesturingen en aansluittechnieken Klemko Techniek haar producten continu. “Door

de drukte in de markt hebben installateurs steeds minder tijd om projecten uit te voeren”, weet Wouter Verhoef, accountmanager aansluittechniek

bij Klemko Techniek. “Professioneel gereedschap, waarbij meerdere functies slim gebundeld worden in één ergonomische tang, kan

in dit geval helpen. Bijvoorbeeld om sneller te werken, zonder concessies te doen aan kwaliteit en veiligheid. Maar ook om kosten te drukken,

want tijd is geld. Met onze slimme BlueGrip gereedschappen spelen wij hier optimaal op in.”

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Klemko Techniek

Strippen, knippen en

krimpen in één

Wanneer je tientallen of zelfs honderden kabels

moet aanbrengen of onderhouden, op lengte

moet knippen, moet strippen van hun omhulsel,

moet klemmen én moet voorzien van adereindhulzen,

dan gaat daar hoe dan ook tijd in zitten,

aldus Verhoef. Bovendien zijn heel veel verschillende

tangen nodig. BlueGrip biedt hiervoor een

oplossing. “Bijvoorbeeld met onze universele Blue-

Grip 900447 en 900446 wordt het strippen, knippen

en krimpen van bijna alle kabeltypes in één

complete tool gecombineerd. Hierdoor kunnen

grote aantallen tangen en scharen in de gereedschapskoffer

worden vervangen. Dankzij het speciale

ontwerp van het stripgedeelte is het mogelijk

‘Uniek is ook de ergonomische grip.

Hierdoor liggen de tangen nog prettiger in de

hand en wordt doorslippen voorkomen’

om aanzienlijk sneller te werken, omdat meerdere

buitenmantels of binnenaders in één handeling

gestript kunnen worden. In de handgreep van

de BlueGrip 900447 en 900446 zijn meerdere

krimpfuncties voorzien, om een breed assortiment

aan kabelschoenen of adereindhulzen direct te

kunnen aankrimpen. Waar de 900447 geschikt

is voor het aankrimpen van adereindhulzen, is de

900446 ontwikkeld voor het aankrimpen van diverse

soorten kabelschoenen.” Omdat de gereedschappen

van Klemko Techniek zijn gekalibreerd,

wordt te allen tijde een goede krimp geborgd.

“Dankzij een gehard metalen knipmes is het knippen

van kabels tot 9 mm geen enkel probleem.”

Voor het eenvoudig en snel verwerken van geïsoleerde

kabelschoenen (0,25 t/m 2,5 mm²) in

een ovale persing met perscodering en adereindhulzen

van 0,5 t/m 6,0 mm² in een trapezium

persing ontwikkelde Klemko Techniek de BlueGrip

903195 sperkrimptang.

56 | INSTALLATIEENBOUW.NL


BlueGrip 900446 is ontwikkeld voor het aankrimpen

van diverse soorten kabelschoenen.

BlueGrip 900447 is zeer geschikt voor het aankrimpen van adereindhulzen.

BlueGrip 904068 aluminium krimptang

voor EZ-RJ connectoren en UTP/FTP-kabels.

Ergonomische grip

Behalve een aanzienlijke tijdswinst zijn elektrotechnisch

installateurs met de BlueGrip tangen

verzekerd van een hoge kwaliteit én veiligheid.

Uniek is ook de ergonomische grip, vertelt Verhoef.

“Installateurs die veel moeten strippen,

knippen en krimpen hebben aan het eind van

de dag vaak kramp in hun hand. En ook blaren

zijn meer regel dan uitzondering. Om hier definitief

de strijd mee aan te gaan, zijn de BlueGrip

900447 en 900446 recent voorzien van een rubberen

in plaats van kunststof grip. Hierdoor liggen

de tangen nog prettiger in de hand en wordt

doorslippen voorkomen. Zo blijven we, op basis

van de feedback uit de markt, onze producten

continu verbeteren.”

Ook voor de aanleg van

internetverbindingen

Een noviteit in het BlueGrip assortiment is ook de

EZ-oplossing, die speciaal ontwikkeld is voor het

krimpen en op lengte knippen van EZ-RJ45, RJ11 en

RJ12 connectoren en modulaire dataconnectoren.

Daarnaast kan de aluminium krimptang uitstekend

worden ingezet voor het knippen en strippen van

UTP/FTP-kabels. “Dankzij de open voorkant van de

BlueGrip 904068 kunnen aders eenvoudig door de

speciale connectoren heen geleid worden, waarna

deze met de tang en in één beweging strak kunnen

worden afgeknipt en aangekrompen”, aldus Verhoef.

“Naast elektrotechnisch installateurs vinden

deze tangen gretig aftrek onder kabelmonteurs en

doe-het-zelvers.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 57


#CIAT4life

FLOWAY CLASSIC RHE Z AIR

DE PERFECTE OPLOSSING VOOR HOGE HYGIENE EISEN

#CIAT4life biedt u totaaloplossingen die zorgen voor een optimale kwaliteit van binnenlucht zodat u altijd verzekerd

bent van een gezonde leeromgeving. Neem bijvoorbeeld de vernieuwde Floway Classic RHE Z, een onmisbaar

onderdeel van uw HVAC installatie die voldoet aan hoge eisen voor hygiene én energie-efficiëntie.

Uitbreiding tot

24.000 m 3 /H

www.ciat.nl

A Carrier Company


SCHALKSTAD HAARLEM

TOTALE E-INSTALLATIE VOOR WONINGEN EN WINKELS

VOORBEREIDEN EN VOORUITDENKEN

Winkelcentrum Schalkwijk in Haarlem wordt in fases vernieuwd tot een modern stadsdeelcentrum. Binnen gebiedsontwikkeling Schalkstad

werden onlangs 120 woningen, 36 zorgappartementen, een parkeergarage, twee supermarkten en winkels opgeleverd. Stam Elektrotechniek

verzorgde de complete E-installatie.

Tekst Desiree Pennings | Beeld Stam Elektrotechniek

Stam Elektrotechniek verzorgde hier de complete E-installatie.

Stam Elektrotechniek is een ervaren partij die

complete laagspanningsinstallaties installeert

voor woonhuizen, nieuwbouw- en renovatieprojecten

en bedrijfspanden. Behalve in elektrotechniek

is het bedrijf ook gespecialiseerd in

beveiligingsinstallaties en toegangscontrole. Het

gaat hierbij om inbraak-, brand- en camerabeveiliging

voor zowel grote als kleine toegangscontrolesystemen.

Voor Schalkstad verzorgde Stam

Elektrotechniek de totaalinstallatie inclusief

de oproepinstallaties voor de zorgwoningen,

de voorzieningen voor de supermarkten en

de laadpalen.

‘Het gaat hier om

slimme installaties’

Slimme installaties

Als vanzelfsprekend moesten de E-installaties

duurzaam en energiezuinig zijn. Zowel voor de

zorgwoningen als de appartementen werden PVpanelen

op het dak gemonteerd, vertelt Willem

Veldhoven, bedrijfsleider installatietechniek bij

Stam Elektrotechniek. “Het gaat hier om slimme

installaties die volledig zijn voorzien van een

KNX-systeem. Sensoren zorgen ervoor dat de energiebelasting

minder hoog is. Het is een centraal

systeem dat voor het hele complex alles inregelt.”

Behalve leverancier en installateur is Stam Elektrotechniek

een adviespartner voor haar opdrachtgevers.

Ook binnen dit project kon opdrachtgever

BAM Wonen vertrouwen op hoogwaardig advies,

bijvoorbeeld op het gebied van de verlichting en

het ontwerp van de parkeergarage.

Flexibel inspringen

op veranderingen

Een gebiedsontwikkeling als Schalkstad is geen

kleine klus. Een dergelijk project brengt heel wat

uitdagingen met zich mee en een goede voorbereiding

is dan ook van het grootste belang,

weet Veldhoven. “Stam Elektrotechniek weet de

coördinatie op de vloer streng te bewaken. We

weten dat we niet één, maar drie straten vooruit

moeten denken.”

Hij kijkt terug op een mooi project binnen een

prettige samenwerking. “Je hebt te maken met

veel partijen: de aannemer, kopers, architect, installateurs:

iedereen heeft wensen waaraan wij willen

voldoen. Op veranderingen springen wij dan ook

flexibel in. Uiteindelijk hebben we alles mooi op

tijd en binnen budget weten te realiseren.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 59


HAARLEM SCHALKSTAD

FULL-IP SYSTEEM MET EEN TRADITIONELE BUS INFRASTRUCTUUR

EEN DEURCOMMUNICATIESYSTEEM

DAT VEILIGHEID ÉN COMFORT BIEDT

Vercoma biedt innovatieve deurcommunicatie, toegangscontrole en CCTV-oplossingen. Het is een adviserende en begeleidende partner die

niet terugdeinst voor grote en complexe projecten. De medewerkers denken mee om tot de best geschikte oplossingen te komen. Ze zijn een

gesprekspartner voor onder andere installateurs en architecten. Een mooi project waaraan het bedrijf meewerkte, is Schalkstad in Haarlem.

Tekst Desiree Pennings | Beeld Vercoma

Op de plaats van het Floriadeplein in Haarlem

verschijnen 156 woningen, waarvan 120 huurappartementen

en 36 zorgwoningen. De bewoners

genieten een goede veiligheid dankzij het deurcommunicatiesysteem

dat Vercoma leverde. Dit

deed zij in opdracht van Stam Elektrotechniek, die

de producten installeerde. Al vanaf de oprichting

van Vercoma in 1978 is dit een vaste partner.

‘We begeleiden de installateur bij het project

en stellen vooraf installatieschema’s op. We

nemen de programmering uit handen en

leveren een plug-and-play product’

Uniek in Nederland

Als deurcommunicatiesysteem werd de serie

iPlusBUS van BEOVIEW geleverd. Dit is een Full-

IP systeem, maar met een traditionele bus infrastructuur.

De bewoners ervaren veiligheid én

comfort. Ze zien op het 7” touchscreen wie er bij

de hoofdentree staat en kunnen zelf beslissen wie

ze wel of niet binnenlaten. Vercoma is de enige

leverancier in Nederland die een Full-IP deurcommunicatiesysteem

levert met een simpele Cat5E

bus-infrastructuur. Arjan Schouten, manager sales

& service, legt uit: “Een IP-systeem was voorheen

altijd sterbekabeld, wat heel veel invloed heeft op

de aanleg. Nu heb je geen extra bekabeling meer

nodig en het systeem is bovendien 100% stekerbaar.

Het is dus juist enorm snel te installeren.

Deze oplossing is uniek in de markt.”

Toekomstproof

Wanneer het systeem uitgebreid of aangepast

moet worden, dan is dat geen probleem. Door

middel van kosteloze firmware updates is het

systeem flexibel aan te passen en dus ook geschikt

voor in de toekomst. Bovendien is er een

onbeperkt aantal aansluitingen mogelijk met onbeperkte

afstanden. Ook het aantal gelijktijdige

gesprekskanalen is praktisch onbeperkt. Wanneer

daarvoor gekozen wordt, kan het systeem op afstand

gemonitord en geüpdatet worden. Een andere

optie is de gratis BCall-app, waarmee bewoners

overal ter wereld op hun smartphone kunnen

zien wie er aan de deur staat, een gesprek kunnen

voeren en desgewenst de deur kunnen openen.

Het Nexa Inox code-scroll camera-spreek-luisterpaneel.

60 | INSTALLATIEENBOUW.NL


SCHALKSTAD HAARLEM

Bewoners zien direct wie er aan de hoofdentree staat.

Adviseur en samenwerkingspartner

Vercoma leverde het systeem aan Stam, maar is

tegelijkertijd een adviseur en samenwerkingspartner,

vertelt Schouten. “We begeleiden de installateur

bij het project en stellen vooraf installatieschema’s

op. We nemen de programmering

uit handen en leveren een plug-and-play product

aan de installateur. Wij gaan geen uitdaging uit

de weg. Nee is geen antwoord voor ons. Stam en

Vercoma kennen elkaar al heel lang en we hebben

aan enkele woorden genoeg om er samen een succesvol

project van te maken.” ❚

Niet iedereen wordt blij

van Beoview deurcommunicatie!

U hoeft niet in sprookjes te geloven om te zien hoe geweldig

iPlusBUS van Beoview is: als enige full-IP deurcommunicatiesysteem

met een simpele bus-architectuur, lukt het iPlusBUS

om zowel installateurs, adviseurs én gebouwbeheerders blij

te maken. Hoe? Vraag het onze verkoopconsultants:

Bel 075 - 62 17 628 of kijk op vercoma.nl/beoview

Vercoma. Kom verder

Volledig stekerbaar

INSTALLATIEENBOUW.NL | 61


EINDHOVENSE STUDENTEN WERKEN

AAN HET DUURZAAMSTE HUIS

Op het complex van de Technische Universiteit Campus in Eindhoven werken studenten aan het duurzaamste huis. Attema, Van Hees en O-Nexus

helpen de studenten in de vorm van een innovatieve installatie met een maatwerk groepenkast, inclusief een geïntegreerd energiemanagementsysteem.

Tekst Tim van Dorsten | Beeld Attema en VIRTUe

Volgend jaar juni vindt in het Duitse Wuppertal de Solar Decathlon 2022

plaats. Daar strijden 18 teams uit 11 verschillende landen om wie de duurzaamste

woning kan bouwen. Namens Nederland doet onder meer het team

VIRTU/e mee: studenten van de Technische Universiteit Eindhoven en Fontys

Hogeschool zorgen voor een duurzame, modulaire woning die begin volgend

jaar al naar Duitsland wordt verscheept.

Bij de totstandkoming van deze woning krijgt team VIRTU/e hulp van diverse

bedrijven. Zo kreeg Robert Woudenberg, salesmanager Installatie en

Bouw bij Attema, van de studenten de vraag of Attema wilde meedenken

over de elektrotechnische installatie. “Wij werken graag samen, en zeker met

studenten, want we zien hen als de toekomst”, vertelt hij. “Daarnaast krijgen

we inspiratie van ze. Daarom hebben we direct deze samenwerking omarmd.”

‘De woning is energieneutraal,

dankzij de groepenkast met

energiemanagementsysteem’

Energiemanagementsysteem

Om te zorgen voor een goed, slim en uitgewerkt installatieplan voor deze

duurzame woning betrok Woudenberg het Tilburgse installatiebedrijf Van

Hees. Daarnaast bouwde Attema, in samenwerking met O-Nexus, een groepenkast

voor dit project met een uitgekiend energiemanagementsysteem.

“Dit systeem is veilig, flexibel en geschikt voor alle huidige en toekomstige

prestatienormen”, geeft Woudenberg aan.

De meetpunten van dit monitoringssysteem zijn volledig afgestemd op het

ontwerp van deze woning, die voorzien is van zonnepanelen en -boilers, een

warmtepomp en een ventilatiesysteem. “Alle data komen samen in de module

van O-Nexus en worden opgeslagen in de O-Nexus Cloud. Zo worden energieverbruik

en -prestaties gemonitord, gerapporteerd en geoptimaliseerd. Dit

geeft het systeem de mogelijkheid om ervoor te zorgen dat het energieverbruik

met 20 procent daalt”, vertelt Woudenberg. “Op dit moment wordt de

meeste energie ’s avonds verbruikt, met het opladen van een elektrische auto,

televisie kijken, gamen en het gebruik van de vaatwasser. Dit systeem maakt

inzichtelijk wanneer de meeste duurzaam opgewerkte energie beschikbaar is,

namelijk overdag. De bewoner kan hier automatisch of zelstandig via een app

gebruik van maken en bijvoorbeeld overdag de wasmachine of de vaatwasser

aanzetten.”

Behalve zonnepanelen, een zonneboiler en een warmtepomp beschikt de luchtdichte

woning ook over een kleine vijver bovenop het dak. Deze vijver is in

eerste instantie bedoeld om de planten, die ook op het dak staan, te irrigeren.

Daarnaast kan dit water worden gebruikt om de wc door te spoelen, geeft Woudenberg

aan. “Een koppeling met Weeronline maakt dit mogelijk. Dit gebeurt

als er regen op komst is, want dan wordt de vijver ook weer gevuld.”

Stekerbaar

Vrijdag 8 oktober vond de officiële presentatie plaats van deze duurzame

woning. Inmiddels werken de studenten aan optimalisaties. Eén hiervan heeft

betrekking op de ‘slimme’ groepenkast, vertelt Woudenberg. “Nu is de groepenkast

nog aangesloten met standaard kabels, maar dit moet stekerbaar

worden. Hierbij hebben we de hulp gevraagd van het bedrijf Isolectra, dat een

uitgebreid assortiment Wieland-producten voert. Dit zijn materialen die zijn

ontwikkeld voor ‘plug & play’-installaties voor de woning- en utiliteitsbouw.

Ook de groepenkast moet namelijk demontabel zijn.”

De duurzame woning heeft een ‘plug & play’-groepenkast voorzien van een

uitgekiend energiemanagementsysteem. (Beeld: VIRTUe)

Voor Attema is dit project enorm leerzaam geweest, vindt hij. “Dit huis heeft

nu een toekomstbestendige installatie, die eenvoudig demontabel en uit te

62 | INSTALLATIEENBOUW.NL


De duurzame woning van team VIRTUe. (Beeld: VIRTUe)

breiden is. Daarnaast is deze duurzame woning voorzien van een ‘plug &

play’-groepenkast met een energiemanagementsysteem, waardoor de woning

ook energieneutraal is. Dit is een belangrijke stap, want we zijn op weg

naar een complete energietransitie. Ik verwacht dan ook in Wuppertal meer

nieuwe ontwikkelingen te gaan zien, waarvan wij kunnen leren.” Solar Decathlon

2022 bestaat uit tien wedstrijden, waaronder architectuur, energie,

betaalbaarheid, comfort en innovatie. Voor de winnaar staat met name de

eer op het spel. ❚

INSTALLATIE VOLGENS ATTEMA

BENG installeren: eenvoudig én aantoonbaar

De praktische alles-in-één oplossing van Attema en O-Nexus

De BENG-totaaloplossing

• Maatwerk groepenkast met geïntegreerd

energiemanagementsysteem

• Geschikt voor nieuwbouw- en

renovatiewoningen

• Plug & play

• Overzichtelijke dashboards;

meten is weten!

• Inzicht in preventief onderhoud

• Veilig, flexibel en geschikt voor alle

huidige en toekomstige prestatienormen

Scan de QR-code

om de animatie

‘BENG’ te bekijken

Plug & Play

Onafhankelijk en open platform

Lage Total Cost of Ownership

Meer info? Kijk op www.attema.com

Vernieuwende ideeën voor ’n veranderende wereld.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 63


GELUIDSOVERLAST BUITENUNITS INDAMMEN

MET MODULAIRE GELUIDSSCHERMEN

De eisen voor het geluidsniveau van buitenunits van onder meer warmtepompen, airco’s en luchtbehandelingskasten op de erfgrens zijn

eerder dit jaar weer aangescherpt tot maximaal 40 dB. In veel situaties is het onmogelijk om met een standaard buitenunit aan deze eisen te

voldoen. ModuBar heeft de oplossing met zijn modulaire geluidsschermen. Prettige bijkomstigheid is bovendien dat het zicht wordt ontnomen

op deze vaak minder fraaie buitenunits.

Tekst Roel van Gils | Beeld ModuBar

De warmtepompmarkt vertoont een blijvend

sterke groei in aantallen en in warmteproductie.

“Nederland verduurzaamt in snel tempo”, merkt

ook Arjan Kick, projectmanager bij ModuBar. “De

opmars van de warmtepomp heeft namelijk een

negatief bijeffect: geluidsoverlast door de buitenunit.

Reden voor de overheid om paal en perk te

stellen. Sinds de laatste wijziging van het Bouwbesluit

is bepaald dat de buitenunit in vollast

maximaal 40 dB mag produceren op de erfgrens.

Zeker in dichtbevolkte gebieden is dat niet haalbaar,

omdat de units zelf flink meer geluid produceren.

Dat betekent dat de installatie moeten

worden afgeschermd zodat de 40dB niet worden

overschreden, zo stelt de overheid.”

‘De geluidsschermen zijn modulair van

opzet, oneindig recyclebaar en bieden

standaard een hoge geluidsabsorptie en

hoge geluidsisolatie’

Modulair

Als producent van hoogwaardige geluidsschermen

is ModuBar hierop ingesprongen en is een

tweetal esthetische fraaie, maar zeer betaalbare

oplossingen ontwikkeld. Het gaat om de Noise-Reducer

en het Kokowall HA-Minwol geluidsscherm.

Kick: “Beide oplossingen zijn zeer effectief in het

dempen van het geluid en worden bijvoorbeeld

ook toegepast langs spoor- en snelwegen. Het

unieke aan de Kokowall is de additionele kokosafwerking

die je kunt laten begroeien met klimop.”

De geluidsschermen zijn modulair van opzet, on-

Noise-Reducer.

64 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Kokowall HA-Minwol geluidsscherm.

eindig recyclebaar en bieden standaard een hoge

geluidsabsorptie (Dla = 11/17dBA) en hoge geluidsisolatie

(Rw = 30dBA) dankzij een kern van

steenwol aan de binnenzijde en een plastisolplaat

aan de buitenzijde. “Indien nodig kunnen we variëren

met de dikte van de panelen om tot hogere

isolatie- en absorptiewaardes te komen. De panelen

zijn getest door Peutz en TNO en bieden een

gegarandeerde geluidsdemping.”

De plastisol gecoate staalplaat is in 21 verschillende

kleuren leverbaar, maar een afwerking met

zinken fels- of gecoate golfplaten behoort ook

tot de mogelijkheden, vervolgt Kick. “Voor elk

gebouwontwerp kunnen we dus een passende

geluidswerende oplossing realiseren. Datzelfde

geldt voor de montagemethodes. De geluidsschermen

kunnen verankerd worden aan een betonnen

dakconstructie, een eventueel aanwezige

staalconstructie op het dak, op een betonvoet of

gefundeerd in de grond.” ❚

ModuBar BV

Modular Barrier Systems

GELUIDSSCHERMEN RONDOM

MACHINES EN INSTALLATIES

Effectief,

voordelig en modulair

systeem!

Voor meer informatie:

www.modubar.nl

info@modubar.nl

0174-244838

INSTALLATIEENBOUW.NL | 65


VICTAULIC

UW PARTNER VOOR

HVAC PROJECTEN

VICTAULIC

INSTALLATIEKLARE

VLINDERAFSLUITER

KOPPELINGSTECHNOLOGIE VOOR BUIZEN

MET GEGROEFDE UITEINDEN:

• Snelheid en gemak van installatie

• Eenvoudig in onderhoud en uitbreiding

van het systeem

• Demping van geluid en trillingen

• Veilig en betrouwbaar

• 3D-modeling Victaulic tools voor REVIT

• Kwalitatieve en duurzame produkten

Maak uw werk makkelijker, veiliger en

verlaag totale installatiekosten zonder aan

betrouwbaarheid of efficiëntie in te boeten.

Of neem direct contact op met de Victaulic

vertegenwoordiger voor NL

Gillian.deLeeuw@victaulic.com

Krimp Uitzetting Hoekverdraaling

www.victaulic.com

© 2021 VICTAULIC COMPANY. ALL RIGHTS RESERVED.


UTRECHT CENTRAL PARK

KANTOORTOREN MET IN HET MIDDEN EEN PARK

​EEN ZEER BIJZONDERE WERKPLEK

Een kantoorgebouw van 90 meter hoog in het midden van Nederland met een heus park erin op 45 meter hoogte. Het klinkt futuristisch, maar

het pand werd onlangs opgeleverd. Central Park in Utrecht werd op 6 oktober officieel geopend door André Kuipers. HOMIJ verzorgde alle

technische installaties in het kantoorgebouw en de parkeergarage.

Tekst Desiree Pennings | Beeld HOMIJ

Central Park ligt vlak naast Station Utrecht Centraal

en is daarmee misschien wel het meest centraal

gelegen kantoorgebouw van Nederland. Wat

de toren absoluut bijzonder maakt, is de natuur

die erin geïntegreerd is, en dat midden in de stad.

Op 45 meter hoogte ligt een park dat twee verdiepingen

telt, omgeven door glas. Hier kun je een

wandeling maken om even bij te komen van het

harde werken of elkaar ontmoeten in een groene

omgeving. Het uitzicht is bovendien fantastisch.

Om nog meer natuur naar het gebouw toe

te brengen, zijn er voorzieningen in en om

het gebouw getroffen voor verschillende diersoorten,

zoals vleermuiskasten en nestplaatsen

voor huismussen en gierzwaluwen.

Klaar voor de toekomst

De kantoren werden casco opgeleverd, zodat

huurders hun werkomgeving helemaal naar eigen

wens en flexibel kunnen inrichten. Central

Park telt 23 verdiepingen met een vloeroppervlak

van gemiddeld 1.300 m 2 . De installaties zijn

zo ingericht dat ze zowel horizontaal als verticaal

verbonden kunnen worden. Veranderingen in de

toekomst zijn dus eenvoudig op te vangen. “We

hebben in juli 2018 de opdracht gekregen. Na

een voorbereiding zijn we begin 2019 gestart

met de werkzaamheden in de fundering en kelders”,

vertelt Ramon van Vliet, projectmanager

bij HOMIJ Technische Installaties. “Aan het begin

van het project hebben we met het team naast

de scope gekeken naar de uitdagingen en mogelijke

risico’s. Na onderzoek kwamen de korte

bouwperiode en transport in een binnenstedelijk

gebied als mogelijke risico’s naar boven.

Met een korte bouwtijd moet je snel monteren.

Hier had de prefabricatie van installatiedelen in

onze speciaal ingerichte werkplaats een significant

voordeel. Dat we daardoor minimale transportbewegingen

hoefden te maken, was een

bijkomend voordeel.”

68 | INSTALLATIEENBOUW.NL


CENTRAL PARK UTRECHT

Een kantoorgebouw van 90 meter hoog in het midden van Nederland met een heus park erin op 45 meter

hoogte. Het klinkt futuristisch, maar het pand werd onlangs opgeleverd.

De parkeergarage onder het kantoorgebouw heeft

drie parkeerlagen onder het maaiveld en twee lagen

erboven. In de bovenste drie parkeerlagen zijn

de diverse technische ruimtes gerealiseerd, zoals

de binnenkomst van de nutsvoorzieningen, WKO

en sprinklerruimte. Ook bieden deze lagen ruimte

voor een fietsenstalling en logistieke functies.

Hoge energieprestatie

De duurzaamheidsambitie was direct erg hoog.

Er werd gebouwd volgens de eisen voor BREEAM

‘Excellent’. Daarom wordt er gebruik gemaakt van

energiezuinige installaties, submeters voor energie

en water, energiezuinige liften en verlichting,

Wat de toren absoluut bijzonder maakt, is de natuur

die erin geïntegreerd is.

‘De installaties zijn zo ingericht dat

ze zowel horizontaal als verticaal verbonden

kunnen worden’

PV-panelen op het dak en maatregelen om water

te besparen. De energieprestatie van het gebouw

is dan ook 21% beter dan vereist volgens het

Bouwbesluit. Voor HOMIJ betekende dit dat er

een aantal uitdagingen in te vullen waren. Van

Vliet: “De implementatie van de installaties in de

bouw was uitdagend. Tevens hebben de weersomstandigheden

het ons extra moeilijk gemaakt.

Mede daardoor ben ik zeer tevreden en extra trots

op ons team. Bouwen doe je samen; we hebben

een goede samenwerking met elkaar en de onderaannemers

ervaren. We hebben het project binnen

alle randvoorwaarden samen tot een succes

gebracht. Het resultaat mag er zijn!” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 69


UTRECHT CENTRAL PARK

CENTRAL PARK, UTRECHT:

BREEAM ‘EXCELLENT’ MEDE DANKZIJ

DUURZAME W-INSTALLATIE

Het Utrechtse kantoorgebouw Central Park wordt een moderne werkomgeving op één van de meest centraal gelegen locaties van Nederland.

In opdracht van HOMIJ installeerde Beck & v.d. Kroef de W-installaties, waaronder alle drinkwaterinstallaties, vuilwaterinstallaties en de

hemelwaterinstallatie. Het bedrijf leverde en installeerde het complete sanitair ‘van de leidingen tot aan de toiletpot’.

Tekst Desiree Pennings | Beeld Beck & v.d. Kroef

In de parkeergarage werden vuilwaterputten en een olie-benzineafscheider aangebracht.

Beck & v.d. Kroef begon in 1898 als loodgietersbedrijf

en is actief met het ontwerpen en installeren

van sanitaire installaties. Deze worden gerealiseerd

inclusief hemelwaterafvoer, riolering,

waterleidingen en bijbehorende brandbeveiliging.

Dit wordt gedaan door goed opgeleide medewerkers

die ook het onderhoud van de installaties op

zich nemen.

In 2019 startte Beck & v.d. Kroef met de werkzaamheden

bij Central Park. De stort aan het begin van

‘Het water kan helemaal niet lopen wanneer

er niemand in de ruimte is’

het project verliep al meteen vrij snel, vertelt projectleider

Tom Stadman. “Omdat we steeds mee

moesten gaan met de bouw, waren er wel wat

uitdagingen. We hebben bijvoorbeeld een aantal

vuilwaterputten en een olie-benzineafscheider aangebracht

in de parkeergarage. Er kan immers olie

of benzine op het wegdek terecht komen wanneer

auto’s de parkeergarage in rijden. Dat loopt dan

de zijleidingen in, zodat het niet in het hemelwater

terechtkomt. Het aanbrengen van deze installatie

moest op een minimale hoogte en dat vormde een

uitdaging, want je hebt wel een stuk afschot nodig

70 | INSTALLATIEENBOUW.NL


CENTRAL PARK UTRECHT

Beck & v.d. Kroef installeerde het volledige sanitair, van de leidingen tot aan de toiletpotten en kranen.

bij vuilwaterafvoer. Het was best even spannend

of dat allemaal goed zou passen. Gelukkig konden

we dat met onze ervaring goed uitvoeren en in juni

2021 is alles naar wens opgeleverd.”

Waterbesparing

Met het oog op waterbesparing kreeg het sanitair

een aantal aanpassingen, zoals infraroodkranen

die automatisch water afgeven wanneer iemand

een hand eronder houdt. De toiletten kregen 6 liter

reservoirs en het licht in de sanitaire ruimtes wordt

volautomatisch aangestuurd door sensoren. Stadman:

“Het gebouw is volgens BREEAM ‘Excellent’-

eisen gebouwd en het water kan dus helemaal niet

lopen wanneer er niemand in de ruimte is. De installatie

voldoet hiermee aan zeer strenge eisen.”

Samenwerking

Beck & v.d. Kroef voerde de werkzaamheden uit

in opdracht van HOMIJ en werkte daarnaast veel

samen met aannemer Wessels Zeist. “We hebben

in het verleden al meerdere opdrachten gedaan

met HOMIJ, dus onze medewerkers zijn bekend

met elkaar en weten goed samen te werken”, aldus

Stadman. ❚

Sinds 1898 toonaangevend in de installatietechniek

Modern vakmanschap

gestoeld op ruim

120 jaar ervaring

Printerstraat 21 1033 RT Amsterdam • 020-6824385 • info@beckvdkroef.nl • beckvdkroef.nl

INSTALLATIEENBOUW.NL | 71

00029113001 - BECK EN VD KROEF.indd 1 22-10-21 15:24


THEMA VLOERVERWARMING

HOOGWAARDIGE VLOERVERWARMING EN -KOELING VAN A TOT Z

JONG BEDRIJF MET EEN BAK ERVARING

Als iemand weet wat een installateur nodig heeft voor het aanleggen van goede vloerverwarming en -koeling, dan is het Klimaatvloeren Nederland

wel. De medewerkers die hier werken hebben de nodige ervaring in huis, ook al is het bedrijf nog erg jong. Ido van Maldegem startte

het in juli 2021. Binnen Klimaatvloeren Nederland wordt alles in eigen beheer gedaan: van ontwerp tot uitvoering. Zo wordt het beste resultaat

geleverd voor zowel Klimaatvloeren Nederland als de installateur.

Tekst Desiree Pennings | Beeld Klimaatvloeren Nederland

Klimaatvloeren Nederland verzorgt de complete

vloerverwarmingsinstallatie voor zowel grote als

kleine projecten. Daarbij wordt nauw samengewerkt

met de installateur. Beide partijen willen immers

dat de installatie helemaal volgens opdracht,

ontwerp en de geldende kwaliteitseisen wordt uitgevoerd.

“Wij leveren enkel business-to-business,

dus niet aan particulieren. Onze opdrachtgevers

zijn professionele cv-installateurs. Hen willen we

helpen met zowel materiaal als montage. We zijn

bijzonder gedreven in seriematige woningbouw,

waaronder appartementen. Niet alleen grondgebonden

woningen, maar ook hoogbouw. Daarnaast

doen we diverse utiliteitsgebouwen”, zegt

Van Maldegem.

Onderdeel van de complete

W-installatie

Zijn bedrijf verzorgt de precieze data voor elk project,

die op de tekeningen en verlegplannen gezet

worden, zoals vloeropbouw, temperaturen, groepslengten,

debieten, drukverlies en de benodigde

materialen. “Wij realiseren de vloerverwarming

als onderdeel van de complete W-installatie. Onze

dienst begint met het bepalen van de uitgangspunten.

Daarmee kunnen we al een prijs maken.

Als vervolgens het ontwerp gemaakt kan worden,

dan begint dat met het verzorgen van een legplan”,

aldus Van Maldegem.

Flexibel

Om tot het meest efficiënte legpatroon te komen,

gebruikt Klimaatvloeren Nederland een speciaal

De vloerverwarming wordt geïnstalleerd als onderdeel van de complete W-installatie.

72 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VLOERVERWARMING THEMA

‘Wij houden ons

aan de planning

waar de installateur

zich aan

moet houden’

ontwerpprogramma. In het leveren en monteren

is het bedrijf vervolgens enorm flexibel. Dit wordt

nauwkeurig ingepast in het bouwproces, zodat

er geen strubbelingen ontstaan. Van Maldegem:

“Wij houden ons aan de planning waar de installateur

zich aan moet houden. Die flexibiliteit

weten we te bereiken, doordat we al jaren ervaring

hebben in het vak. In het verleden heb ik

bij diverse installatiebedrijven gewerkt. In 2008

ben ik me gaan specialiseren in vloerverwarmingen.

In 2017/2018 heb ik Provarmo opgericht in

loondienst. Dit jaar ben ik helemaal voor mezelf

begonnen, omdat ik de tijd daar rijp voor vond.”

Zoals de naam al zegt, spreekt Klimaatvloeren Nederland liever over klimaatvloeren dan over vloerverwarming.

Duurzaam

Vanuit Breukelen wordt gewerkt door heel Nederland.

Daarbij is duurzaamheid voor Kimaatvloeren

Nederland een belangrijk aspect. Producten worden

geleverd met zo min mogelijk verpakkingsmaterialen,

zodat afvalstromen en kosten beperkt

blijven. Nadat de medewerkers de klimaatvloeren

vakkundig hebben gemonteerd, verzorgen zij een

revisiepakket, zodat de opdrachtgever alle documenten

compleet kan maken. ❚

De nieuwe betrouwbare

partner voor

al uw projecten met

klimaatvloeren.

Uw project

is onze zorg.

Voor vakmanschap en ervaring

Klimaatvloeren Nederland bv

De Corridor 16 F • 3621 ZB Breukelen

0346 - 725 994 • info@klimaatvloerennederland.nl

www.klimaatvloerennederland.nl

INSTALLATIEENBOUW.NL | 73

Naamloos-6 1 30-09-2021 16:42


THEMA VLOERVERWARMING

EXPERTISE CENTRUM

VOOR VLOERVERWARMING

Als eerste fabrikant van vloerverwarming in Nederland opent Robot

Vloerverwarming B.V. een Expertise Centrum voor installateurs,

klimaatadviseurs, groothandelaren en instanties die op zoek zijn naar

praktisch toepasbare kennis op het gebied van vloerverwarming. Het

Expertise Centrum staat onder leiding van Marc Heusinkveld.

Tekst en beeld Robot Vloerverwarming

De nieuwe fabriek in Bladel waar ook het Expertise Centrum gevestigd is.

Het terugdringen van de CO 2

-uitstoot, een reductie

van het energieverbruik én overschakelen op

duurzame energie: ‘Nederland’ heeft het er druk

mee! Het toverwoord: energietransitie! Een verandering

die je niet los kunt zien van innovatie. Het

is absoluut van groot belang dat de opwekking

van warmte of koude, de distributie ervan én de

afgifte optimaal op elkaar zijn afgestemd. Om dat

voor elkaar te krijgen, verdwijnen oude technieken

geleidelijk uit beeld en worden nieuwe technieken

geïntroduceerd en geoptimaliseerd.

van de cementdekvloer, de diameter van de vloerverwarmingsbuis

en de vloerafwerking zijn bepalend

voor de totale afgifte.

Robot biedt verschillende

trainingen op maat:

Trainingen voor de installateurs

Robot hecht veel belang aan de technische kennis

van haar installateurs en streeft er dan ook naar

hen de beste ondersteuning en service te bieden.

Vanuit deze optiek opent Robot, naast de online

en on-site trainingen, nu ook een trainingscentrum

in Bladel. Het ontwerpen, het berekenen en

het waterzijdig inregelen van verschillende vloerverwarmingssystemen

zijn onderwerpen die zeker

behandeld zullen worden. Datzelfde geldt voor

het leren zien van verbanden tussen vermogen,

temperaturen, volumestromen en drukverliezen.

Duidelijk is dat elk deel van de installatie optimaal

moet worden gedimensioneerd, geïnstalleerd

en ingeregeld. Dan praat je niet alleen over

de opwekking, maar zeker ook over zaken als

distributie en afgiftesysteem. Die laatste verdient

zeker meer aandacht.

De afgifte van een vloerverwarmingssysteem is

van vele factoren afhankelijk. Een aantal daarvan

zijn bij de meesten wel bekend, zoals de verlegafstand

en watertemperatuur. Maar ook de dikte

Voor de trainingen wordt gebruik gemaakt van de modernste technieken.

74 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VLOERVERWARMING THEMA

Trainingen voor klimaatadviseurs

Het Robot Expertise Centrum is ook het kenniscentrum

voor adviseurs. Zij kunnen met al hun

technische vragen bij het centrum terecht. Afgifteberekeningen,

verlegtekeningen, drukverliesberekeningen

en uiteraard de bestekteksten worden door

het Expertise Centrum aangeleverd. BIM speelt een

belangrijke rol in de HVAC-installaties. De modellen

van Robot Vloerverwarming zijn beschikbaar in

RFA, IFC en DWG-formaat. Uiteraard worden aan

adviseurs ook maatwerk trainingen aangeboden.

Trainingen voor woningcorporaties

Woningcorporaties staan de komende jaren voor

belangrijke beslissingen. Hoe gaan we ons

woningaanbod verduurzamen? Vaak wordt in

dat geval enkel gekeken naar de opwekking.

Onterecht uiteraard. De prestatie van het gehele

systeem (opwekking, distributie en afgifte)

moet optimaal op elkaar zijn afgestemd, met

het uiteindelijke doel een lage energierekening

voor de huurder en een labelverbetering voor de

woningcorporatie.

Afgifteberekeningen, verlegtekeningen, drukverliesberekeningen en uiteraard de bestekteksten worden door het

Expertise Centrum aangeleverd.

‘Een op de juiste wijze geplaatst

en gecertificeerd systeem biedt de

eindgebruiker een hoge mate van zekerheid’

Tijdens de training wordt ingegaan op het gebruik

van de modernste technieken. Uiteraard krijgen

de bezoekers een mogelijkheid om een ‘kijkje in

de keuken te nemen’. Ook hier zal men versteld

staan van de mate van automatisering en de borging

van de kwaliteit.

Onderzoek en certificering

Het Robot Expertise Centrum voert ook onderzoek

uit. Vaak gebeurt dit in nauwe samenwerking met

onafhankelijke laboratoria zoals Kiwa Nederland.

Uit recent onderzoek blijkt dat de composiet LTC

verdelers en de composiet Solid verdelers een significant

lager warmteverlies hebben dan stalen

verdelers van andere fabrikanten. Deze reductie

loopt op tot maar liefst 44%! Ook op het vlak van

certificering wordt het Expertise Centrum ingezet.

Immers, een op de juiste wijze geplaatst en gecertificeerd

systeem biedt de eindgebruiker een hoge

mate van zekerheid. ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 75


NUNSPEET NESTLÉ

VIRTUELE IN PLAATS VAN FYSIEKE NAREGELINGEN VOOR NIEUWBOUW NESTLÉ IN NUNSPEET

DE TOEKOMST IS VIRTUEEL

Nestlé, wereldleider op het gebied van Nutrition, Health & Wellness, breidt haar productiecapaciteit steeds verder uit. Zo beschikt de fabriek

in Nunspeet, waar babyvoeding en halffabricaten geproduceerd worden voor de Nederlandse en Europese markt, vanaf medio november over

een ruimer warehouse én nieuw kantoor. In opdracht van Nestlé realiseerde vanPanhuis (onderdeel van TOP Installatiegroep) de complete

gebouwgebonden installatie voor deze uitbreiding. Om een optimale klimaatregeling in de kantoorruimtes mogelijk te maken, zocht de Hoogeveense

installateur de samenwerking met Smartics en Belimo.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld vanPanhuis en Belimo

“Conform ons OBO (ontwerpen, bouwen, onderhouden)

principe hebben wij de elektrotechnische

en werktuigbouwkundige installaties in de

uitbreiding verzorgd”, vertelt Peter Moddejongen,

projectleider bij vanPanhuis Hoogeveen. “Voor

de klimatisering van het warehouse zijn twee cvketels

geïnstalleerd in de technische ruimte van

het nieuwe kantoor. Als afgiftesysteem is gekozen

voor cv-gevoede heaters. Het kantoor wordt

verwarmd middels vloerverwarming in combinatie

met fancoilunits. Op het dak hebben wij een

koelmachine geplaatst, die het vloerverwarmingssysteem

en de fancoilunits in de zomermaanden

van koude voorziet. Voor de klimaatregeling in de

kantoren zochten we een eenvoudig te bedienen

en (kosten)efficiënte oplossing, die bovendien

eenvoudig en snel gemonteerd kon worden. Deze

oplossing vonden we bij Smartics, dat twee weken

later al de regeltechniek voor het gebouwbeheersysteem,

de primaire installaties en de naregelingen

heeft geleverd.”

De technische ruimte in het kantoor.

76 | INSTALLATIEENBOUW.NL


NESTLÉ NUNSPEET

‘Dit project toont aan dat onze reeds in 2009

geïntroduceerde 6-Weg regelkogelkraan

ook perfect in de hedendaagse virtuele

wereld past’

Virtuele naregelingen

“Het klimaatsysteem in het nieuwe kantoor bestaat

allereerst uit een primaire voorziening voor warmte-

en luchtdistributie, waarvoor wij de regelkast

inclusief automatisering hebben geleverd”, vertelt

Wietse Hut, directeur van Smartics. “Voor de naregelingen

in de ruimtes hebben we een slimmigheidje

uitgehaald. Normaal gesproken wordt een

fysieke naregelaar boven het plafond geplaatst,

verbonden met een ruimtebedieneenheid en middels

kabels aangesloten op de lokale klimaatinstallaties.

Dit is echter een tijdrovend en foutgevoelig

proces, waarvoor we in dit project een slim alternatief

hebben ontwikkeld. Hierbij wordt gebruik

gemaakt van virtuele in plaats van fysieke naregelingen.

De virtuele naregelingen zijn gerealiseerd

met behulp van Belimo apparatuur, die volledig

zelfstandig processen kan regelen. Bovendien is de

apparatuur communicatief via Modbus. En ook de

ruimtebedieneenheden zijn uitgevoerd met Modbus,

waardoor we met behulp van een floormanager

(verdiepingsmanager/verdieping onderstation)

alle communicatielijnen kunnen binnenhalen én de

lokale processen kunnen regelen.” Omdat gebruik

wordt gemaakt van Modbus, was geen extra bekabeling

nodig. Hierdoor was de installatie snel en

eenvoudig, aldus Hut. “vanPanhuis hoefde slechts

nog een communicatiekabel door te verbinden tussen

de regelaars en de ruimtebedieneenheden, tot

aan de floormanager. Daarna kon het systeem al

geautomatiseerd worden.”

Maximale flexibiliteit

Boven de plafonds van de nieuwe kantoorruimtes

zijn 6-Weg EPIV elektrische drukonafhankelijke

regelkogelkranen van Belimo geïnstalleerd, die

warm en koud water krijgen aangereikt vanuit de

primaire installatie. Bovendien zijn in elke ruimte

ruimtebedieneenheden voorzien, aldus Hut. “Qua

beleving verandert er voor de gebruikers dus helemaal

niets. De truc is echter dat de ruimtebedieneenheden

niet meer via een naregelaar zijn

verbonden met de 6-Weg EPIV’s, maar met de

floormanager. Alle intelligentie voor de besturing

zit dus in de floormanager. Bij eventuele herindeling

van de ruimtes in de toekomst kan de gehele

De Belimo 6-Weg EPIV: een intelligente uitvoering met sensorgestuurde debietregeling en bus-communicatie.

installatie gewoon blijven zitten. In de software

kunnen we namelijk eenvoudig de master/slaveregelingen

aanpassen. Daarmee is een flexibele

indeling van de kantoorverdiepingen geborgd.”

Het belang van data

“Dit project toont aan dat onze reeds in 2009 geïntroduceerde

6-Weg regelkogelkraan ook perfect

in de hedendaagse virtuele wereld past”, vertelt

Danny de Laater, manager technical support bij

Belimo. “De afgelopen jaren hebben wij deze regelkogelkraan

steeds verder ontwikkeld, van een

standaard 0-10V aansturing naar een intelligente

uitvoering met sensorgestuurde debietregeling

en bus-communicatie. Zeer belangrijk voor de systeemintegrator

van vandaag is data, en daar kan

deze 6-Weg EPIV uitstekend in voorzien. Zowel via

BACnet als de in dit project gebruikte Modbus.”

Door de geïntegreerde ultrasone volumestroomsensor

wordt onder andere de flow realtime inzichtelijk

gemaakt, vertelt hij. “Op basis hiervan kunnen

niet alleen maximale debieten (V-Max) voor warm

en koud water worden ingesteld, maar ook de hydraulische

inregeling worden verzorgd. Zonder dat

de installateur ter plaatse op een hoogwerker of

steiger hoeft te staan. Een eenvoudige inregeling

op afstand is voldoende, waardoor flink op tijd én

vervoersbewegingen bespaard kan worden. Bovendien

kan veel sneller ingegrepen worden, wat uitstekend

past binnen de duurzaamheidsgedachte

van vandaag.”

Naast de actuele flow-regeling en -bewaking kan

de systeemdata worden benut voor het op afstand

bewaken van mechanische en/of elektronische

overbelasting. Maar ook voor het signaleren van

luchtbellen (zuurstof) in warme en koude leidingen,

op basis waarvan service en onderhoud op maat

uitgevoerd kan worden.

Slimme toepassingen

Ook Hut is ervan overtuigd dat we steeds meer

naar een virtuele wereld zullen gaan. “Nu er een

datakoppeling is met alle componenten, kan veel

meer data verzameld én geanalyseerd worden”,

vertelt hij. “Waar je voorheen alleen een stuursignaal

vanuit de naregeling kon sturen, krijg

je nu ook informatie terug over het aantal liters

per ruimte, bijbehorende klepstanden, et cetera.

Hierdoor kunnen installateurs snel en op afstand

ingrijpen bij klimaatklachten of problemen. Bijvoorbeeld

door het aantal liters te wijzigen. Met

dit project bewijzen we dat vanuit de regeltechniek

hele slimme toepassingen mogelijk zijn, als

je (1) weet wat er beschikbaar is in de markt en

(2) innovatief durft te zijn. In gezamenlijkheid met

vanPanhuis en Belimo hebben we hier uitstekend

invulling aan kunnen geven, binnen de krappe

doorlooptijd én binnen het budget. Op de conventionele

manier had dit niet gekund.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 77


Stekerbaar installeren,

dat doe je natuurlijk met

De kracht van Hemmink

Met de kant-en-klare geprefabriceerde

kwaliteits-componenten, snoeren of flexibele

kabels met stekers van Adels ben je verzekerd

van installatiegemak. We gaan nog een stapje

verder door jouw project volledig te engineeren.

Deze tekeningen komen we vervolgens in een

persoonlijk gesprek toelichten.

“Wij gebruiken de systemen van

Adels-Contact en door de slimme

verbindingen en overzichtelijke

kleurcoderingen kun je daar in wezen

ook geen fouten mee maken.”

Milo Voolstra, accountmanager

Stekerbaar Installeren voor Hemming BV


WILT U HYGIËNISCH PERFECTE

DRINKWATERINSTALLATIES?

Drinkwaterinstallaties in sanitaire ruimtes moeten aan steeds hogere eisen voldoen. Om het

risico op (corona)besmetting via contactoppervlakken tot een minimum te beperken, stellen

steeds meer gebruikers prijs op een contactloze bediening van wastafelkranen, douchekranen

en wc- en urinoirkranen. Beheerders zoeken op hun beurt actief naar oplossingen om

het legionellabeheer te vereenvoudigen. Met het modulaire Schell Watermanagement Systeem

(SWS) slaat u beide vliegen in één klap, op het moment dat het u uitkomt.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Schell

‘Dankzij de modulaire

opbouw kunnen

beheerders het

systeem op ieder

gewenst moment

uitbreiden’

Het modulaire Schell Watermanagement Systeem (SWS).

Fabrikant van sanitaire kranen en appendages

Schell levert een uitgebreid assortiment hoekregelkranen,

zelfsluitende (elektronische) kranen

en spoelers. “Met onze elektronische kranen kunnen

gebouwbeheerders heel eenvoudig het hygiënevraagstuk

invullen”, aldus Xander Bianchi,

Technisch commercieel adviseur bij Schell. Het

simpelweg uitwisselen van oude kranen en Schell

elektronische kranen is hiervoor al voldoende.

“Onze kranen werken op basis van een netvoeding

of penlite batterijvoeding, waardoor ze overal gebruikt

kunnen worden. Dankzij de modulaire opbouw

kunnen beheerders het systeem bovendien

op ieder gewenst moment uitbreiden naar een

volledig watermanagementsysteem. Hoge initiële

investeringen worden hiermee voorkomen.”

Weinig componenten,

veel mogelijkheden

Voor de uitbreiding wordt per kraan een SWS

Bus-Extender toegevoegd, die gekoppeld wordt

aan één centraal punt voor waterbeheer: de SWS

server. “Met één server kunnen de waterhoeveelheden,

hygiënespoelingen en thermische desinfecties

van maximaal 64 tappunten centraal uitgelezen

én geregeld worden”, aldus Bianchi. “Naast de

spoelfrequentie kunnen beheerders heel eenvoudig

de gewenste temperaturen en spoelduren instellen.

Lokaal of op afstand en via hun pc, tablet of smartphone.

Data over gebruik, spoelingen, watertemperaturen

en thermische desinfecties worden conform

de VDI 6023 in SWS geregistreerd en kunnen met

behulp van gangbare software worden uitgelezen

De SWS server.

én aangetoond. Daarmee voldoen prioritaire locaties

en/of gebouwen met een zorgplicht aan alle

eisen voor legionellapreventie. Bovendien kunnen

gebruikers vertrouwen op een optimale hygiëne en

waterkwaliteit.” Voor gebouwen waar geen serverconnectie

gemaakt kan worden, biedt Schell een

SWS Light Bluetoothoplossing.

Maximale controle,

minimaal waterverbruik

Dankzij SWS krijgen beheerders duidelijk inzicht

in het gebruikersgedrag: welke tappunten worden

het meest gebruikt? “Op basis hiervan kan het

spoelgedrag geoptimaliseerd worden”, aldus Bianchi.

“Mocht een kraan in storing gaan, dan ontvangen

beheerders automatisch een melding, op

basis waarvan gericht onderhoud mogelijk wordt.

En ook batterijvervangingen kunnen op voorhand

worden ingepland.” Met de zelfsluitende elektrische

kranen van Schell kan bovendien tot 60%

water worden bespaard. ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 79


OPLOSSINGEN VOOR GEBOUWAUTOMATISERING:

‘WIJ GEVEN GEBRUIKERS INZICHT,

OVERZICHT EN CONTROLE’

‘The Connected Building’. HMS Networks biedt een uitgebreid programma Internet of Things (IoT) oplossingen voor gebouwautomatisering, die

de zichtbaarheid én controle verhogen. “Met onze oplossingen kunnen gebruikers op afstand service verlenen, gebouwen online monitoren,

storingen verhelpen en data verzamelen”, vertelt General Manager Vincent Wagenaar. “Hierdoor ontstaat inzicht en overzicht, op basis waarvan

de gebouwprestaties naar het allerhoogste niveau kunnen worden gebracht.”

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld HMS Networks

HMS Networks is in 1988 opgericht in Halmstad, Zweden, als een spin-off

van de technische universiteit. “De vraag om twee industriële communicatienetwerken

aan elkaar te koppelen, is inmiddels uitgegroeid tot een wereldwijde

organisatie met circa 750 medewerkers in 16 landen”, vertelt Wagenaar.

“Naast de eigen merken Intesis, Anybus, Ewon en Ixxat behoren ook

WEBfactory en Procentec tot de HMS Group.” HMS staat vandaag de dag

voor Hardware Meets Software. “Wij zijn dé technologieleverancier en -partner

voor vele organisaties. Zo leveren wij HMS-producten aan uiteenlopende

technologiebedrijven, die onze oplossingen succesvol embedden in hun eigen

producten. Hierdoor kunnen zij besparen op ontwikkelkosten én ontstaat een

kortere time-to-market. Bovendien leveren wij productoplossingen aan machinebouwers

en aan eindgebruikers in o.a. de chemische, farmaceutische en

voedingsmiddelenindustrie, windmolenindustrie en energiesector.”

Sinds 2019 heeft HMS Networks een eigen vestiging in de Benelux. “De

afgelopen jaren hebben we ook hier een uitgebreid distributienetwerk opgebouwd”,

aldus Wagenaar. “Naast de rechtstreekse levering aan klanten

hebben wij goede afspraken gemaakt met de bekende groothandels, die een

‘Met onze oplossingen kunnen

gebruikers op afstand service

verlenen, gebouwen online

monitoren, storingen verhelpen

en data verzamelen’

uitgebreid gamma HMS-oplossingen voor industrie en gebouwautomatisering

in hun assortiment hebben opgenomen. Bovendien zijn we sterk in advies. We

beschikken over een uitgebreide technical supportafdeling, die installateurs

én andere klanten bijstaat met technische productinformatie en (project)ondersteuning.

Uniek zijn bovendien onze R&D, ontwikkel- en productmanagementafdelingen.

Wij vragen actief feedback uit de markt, op basis waarvan

we onze producten continu optimaliseren.” ❯

INSTALLATIEENBOUW.NL | 81


De Intesis gateway maakt een optimale communicatie tussen diverse

protocollen mogelijk.

Intesis AC interfaces.

Eenvoudige en veilige externe toegang

“Met de hoogwaardige productmerken Intesis, Anybus, Ewon en Ixxat laten

wij machines én installaties communiceren met hun omgeving, met als belangrijkste

doelstelling: minder stilstand, een hogere productiviteit, een aanzienlijke

kwaliteitsverbetering én een groene bedrijfsvoering”, benadrukt Wagenaar.

Als voorbeeld noemt hij de Remote Access VPN-routers van Ewon, die

een eenvoudige en volledig beveiligde externe toegang tot de machine en/

of installatie garanderen en waardoor een snelle storingsopvolging mogelijk

wordt. “Hierdoor kunnen service- en onderhoudspartijen flink besparen op

hun tijd, vervoerskilometers én CO 2

-uitstoot. Tegelijkertijd worden belangrijke

KPI’s verzameld en gemonitord, waardoor kansen voor performance monitoring

en predictive maintenance ontstaan.” Daarnaast biedt HMS Networks

uitgebreide mogelijkheden voor energiemonitoring, waarbij oude en nieuwe

installaties ontsloten kunnen worden. Van verwarmings-, koel- en aircosystemen,

verlichting en zonnestroominstallaties tot en met frequentieregelaars

en energiemeters.

Gateways voor een optimale communicatie

Binnen de gebouwde omgeving worden vaak standaard bus-communicatieprotocollen

toegepast, zoals BACnet, Modbus, M-Bus, DALI en KNX. Dit zorgt

voor mogelijkheden, maar ook voor uitdagingen, weet Wagenaar. “In de praktijk

komt het regelmatig voor dat bijvoorbeeld KNX verlichting ingekoppeld

moet worden op een BACnet gebouwbeheersysteem. Om dit probleemloos

mogelijk te maken, leveren wij een uitgebreid gamma Intesis gateways, die

bijvoorbeeld KNX omzetten naar BACnet, M-Bus naar Modbus en DALI naar

KNX. Recent hebben we bovendien een gateway geïntroduceerd die de Open

Charge Point Protocol (OCPP) van EV-laadpaalinstallaties kan omzetten naar

Modbus. Hierdoor kunnen ook deze installaties slim bewaakt en beheerd worden,

zodat overschrijding van de energiepieken niet meer aan de orde is (peak

shaving).”

Geen extra softwarepakketten nodig

Eén van de bedrijven die regelmatig gebruik maakt van de Intesis gateways

van HMS Networks, is Hollander Techniek. “Wij benutten de gateways met

General Manager Vincent Wagenaar.

‘Dankzij de gateways zijn extra

softwarepakketten niet nodig om

de achterliggende technieken te

kunnen zien én configureren’

name om de Priva gebouwsystemen te koppelen met de DALI verlichtingssturingen

en DALI zonweringssturingen”, vertelt Engineer Regeltechniek Patrick

Leerkes. “Dankzij de Intesis gateways zijn extra softwarepakketten niet

82 | INSTALLATIEENBOUW.NL


HMS Networks biedt uitgebreide mogelijkheden voor energiemonitoring, waarbij oude en nieuwe installaties ontsloten kunnen worden. Van verwarmings-, koel- en

aircosystemen, verlichting en zonnestroominstallaties t/m frequentieregelaars en energiemeters.

nodig om de achterliggende technieken te kunnen zien én configureren; we

kunnen de koppelingen eenvoudig vanuit de vertrouwde Priva omgeving

organiseren. Een flinke tijdswinst is het resultaat. Bovendien hoeven we niet

te investeren in aanvullende kennis, bijvoorbeeld op het vlak van DALI programmeersoftware.

Eventuele vragen en (project)uitdagingen worden snel

en voortvarend opgepakt door de technical supportafdeling.” De gateways

worden in bedrijf genomen met de Intesis MAPS commissioning tool.

Interfaces voor airco- en VRF-systemen

Naast de Intesis gateways gooien ook de airco-interfaces van HMS Networks

hoge ogen in de installatiemarkt. Dankzij deze interfaces kunnen airco- en VRFsystemen

eenvoudig ontsloten worden naar standaard bus-communicatieprotocollen.

Daarnaast biedt het productportfolio van HMS Networks verschillende

cloudoplossingen, waarmee data uit het gebouwbeheersysteem ontsloten kan

worden naar een cloud dashboard en app voor inzicht en beheer op afstand. ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 83


RIDDERKERK QUOOKER

EEN BOUWTEAM DAT PRECIES WEET WAT DE OPDRACHTGEVER WIL

QUOOKER BREIDT STEEDS VERDER

UIT MET DUURZAME INSTALLATIES

Quooker is bekend van haar kokendwaterkranen en sinds kort de CUBE, een kokendwaterkraan die ook bruisend en gekoeld water geeft. Het

bedrijf is al sinds 1987 gevestigd in Ridderkerk en is sindsdien continu in beweging. Terberg Totaal Installaties werkt nu al vijf jaar iedere dag

op het terrein in Ridderkerk. Steeds wordt er weer een nieuwe locatie aangepakt, verbouwd of vernieuwd. Momenteel wordt er hard gewerkt

aan een nieuwe productiehal voor de CUBE.

Tekst Desiree Pennings | Beeld Terberg Totaal Installaties

Quooker is al sinds 1987 gevestigd in Ridderkerk en breidt steeds verder uit.

Quooker is een innovatief bedrijf dat zichzelf en

haar producten steeds verder blijft doorontwikkelen.

Het Nederlandse bedrijf is inmiddels actief in

landen binnen en buiten Europa. Daarom zijn er

steeds nieuwe productiefaciliteiten nodig, waaronder

Zinkstraat 7. Hier wordt de CUBE geproduceerd:

de kraan die alles kan. “De CUBE zal hier worden

doorontwikkeld en geproduceerd”, vertelt Johan de

Wit, projectleider bij Terberg Totaal Installaties.

84 | INSTALLATIEENBOUW.NL


QUOOKER RIDDERKERK

Terberg Totaal Installaties verzorgt ook de meet- en regeltechniek.

‘Steeds meer

producten moeten

op tijd gereed zijn

voor de consument’

Steeds nieuwe panden

De totaalinstallateur verzorgt er de E-installaties,

data-installaties, brandmeldinstallaties, geluidsinstallaties

en meet- en regeltechniek. De brandmeldinstallaties

worden afgemonteerd door onderaannemer

Verkerk. “We ontwerpen het plan

als bouwteam, waarbij we Quooker adviseren en

een totaalplaatje maken. Het bedrijf groeit steeds

sneller en de productie heeft een grote impact op

het bedrijf. Steeds meer producten moeten op tijd

gereed zijn voor de consument. Daarom installeren

wij steeds nieuwe panden”, zegt De Wit. Om-

dat Terberg Totaal Installaties en de andere aannemers

uit het bouwteam al zo lang voor Quooker

werken, verloopt de samenwerking steeds goed,

gaat hij verder. “We weten wat Quooker wil en wat

we aan elkaar hebben. Ik zou liegen als ik zou zeggen

dat het altijd helemaal vlekkeloos verloopt,

maar dat is overal zo. Daarom is het belangrijk om

altijd goed te communiceren.”

Fijne opdrachtgever met

een mooi product

Wat voor Quooker het allerbelangrijkst is, is duurzaamheid.

Niet alleen op het gebied van haar producten,

maar ook binnen de installaties. Zonnepanelen

op het dak, energiezuinige warmtepompen,

duurzame verlichting en klimaatsystemen: de

bedrijfsomgeving moet voldoen aan de strengste

eisen. Wanneer Zinkstraat 7 is afgerond, hoeft het

bouwteam dan ook niet stil te zitten. Steeds wordt

er weer gewerkt aan een ander project. Tussen de

herfstvakantie en het eerste kwartaal van 2022 is

de engineeringsafdeling aan de beurt, die helemaal

gerenoveerd wordt, vertelt De Wit. “Quooker

is altijd in beweging en wij hoeven dus ook niet

stil te zitten. We mogen trots zijn op Quooker als

opdrachtgever en we werken er graag voor. Het

is een mooie partij om voor te werken, met een

fantastisch product.” ❚

BOUWINFO

Opdrachtgever

Quooker

Aannemer

Heembouw

E-installateur

Terberg Totaal Installaties

W-installateur

Saman Groep

Brandbeveiliging

Verkerk

Dataspecialist

Storm Connect

INSTALLATIEENBOUW.NL | 85


RIDDERKERK QUOOKER

VASTE W-INSTALLATEUR VOORZIET PRODUCTIEHAL QUOOKER VAN COMFORTABEL KOEL- EN VERWARMINGSSYSTEEM

‘DE NADRUK LIGT OP COMFORT’

Installatiebedrijf Saman Groep is de vaste W-installateur van Quooker in Ridderkerk. Het bedrijf werkt in een vast bouwteam, samen met de

E-installateur en andere onderaannemers. Op deze manier werd in de afgelopen jaren al menig project uitgevoerd. Onlangs bracht de Saman

Groep de verwarming, koeling en ventilatie aan bij Zinkstraat 7.

Tekst Desiree Pennings | Beeld Saman Groep

Saman werd honderd jaar geleden opgericht als smederij en rijwielhandel, maar installeert tegenwoordig complete cv-toestellen en leidingwerk.

Honderd jaar geleden werd Saman opgericht als

smederij en rijwielhandel. Later ging het bedrijf

zich toeleggen op gelaste stalen cv-leidingen en

verwarmingstoestellen. Steeds vaker werden cvtoestellen

en het leidingwerk ook geïnstalleerd

door Saman. Inmiddels is het bedrijf uitgegroeid

tot een totaalinstallateur, waarbij duurzaam

en comfortabel wonen, leven en werken voorop

staan. Iedere dag wordt er gewerkt aan innovatieve

en duurzame oplossingen.

‘De roosters mochten gezien worden, net als

alle andere kanalen, installaties en units’

Die innovatieve en duurzame manier van denken

past natuurlijk perfect bij het merk Quooker. Dit

is dan ook bij uitstek een opdrachtgever waarbij

altijd de nadruk wordt gelegd op duurzaamheid,

vertelt Joep Boonman, bedrijfsleider bij

de Saman Groep. “De interesse en vraag naar

duurzame oplossingen is bij Quooker heel groot.

Op de gebouwen liggen bijvoorbeeld zo’n 2.000

PV-panelen. Voor Zinkstraat 7 brachten we een

VRF-systeem (Variable Refrigerant Flow) aan, een

86 | INSTALLATIEENBOUW.NL


QUOOKER RIDDERKERK

koel- en verwarmingssysteem, waarbij de lucht in

de ruimte gekoeld, verwarmd en ververst wordt.”

Installatie mag gezien worden

Het gaat om een decentraal 3-in-1 systeem met

een lucht/water-warmtepomp en een luchtbehandelingskast

met WTW-unit. Boonman legt uit: “Via

de luchtbehandelingskast wordt de lucht via het

kanalensysteem afgegeven aan de ruimte. Het

gaat om een luchtvolume van 2.000 m 3 /h. Bij

een dergelijk systeem wordt dus geen gebruik gemaakt

van radiatoren of vloerverwarming.”

Aan de Saman Groep de vraag om de luchtstroom

comfortabel aan te laten voelen, zonder

dat de werknemers last zouden krijgen van tochtklachten.

Dit werd voor elkaar gekregen door

een groot volume aan inblaas- en afzuigroosters

toe te passen. Boonman: “De lucht wordt over

een heel groot oppervlak ingeblazen en afgezogen.

Je ziet vaak dat het aantal roosters in een

gebouw beperkt moet blijven, omdat dit niet

mooi gevonden wordt. Kleine roosters moeten

dan veel lucht inbrengen en dan krijg je last van

tocht. Hier gaat het echter om een productiefaciliteit

en de nadruk werd gelegd op comfort. De

roosters mochten gezien worden, net als alle andere

kanalen, installaties en units.”

Bij Quooker is de vraag naar duurzame oplossingen erg groot.

Het project verliep voor de Saman Groep soepel.

Alles werd op tijd door het installatiebedrijf opgeleverd,

binnen de afspraken.

Nieuwe vestiging in Zuid-Holland

De Saman Groep is altijd in beweging en blijft innoveren.

Ook het aantal vestigingen wordt uitgebreid.

Het bedrijf had al een vestiging in Zierikzee en Breda.

Sinds 1 september 2021 is er ook een vestiging

in Oud-Beijerland. Het is de eerste vestiging in Zuid-

Holland. “Ons werkgebied is Zuidwest-Nederland en

met de overname van de locatie in Oud-Beijerland

kunnen we nu ook onze klanten in Zuid-Holland beter

van dienst zijn”, aldus Boonman. ❚

UW DUURZAME PARTNER IN ZAKELIJKE INSTALLATIES

Of u nu zzp'er bent of grootverbruiker. Wij vinden dat

duurzaam en comfortabel wonen, leven en werken

voor iedereen bereikbaar moet zijn. Dankzij onze

jarenlange ervaring bieden wij altijd een oplossing

op uw verduurzamingsvraag. Of dit nu gaat over de

zakelijke investering in zonnepanelen, verwarming en

koeling, elektrisch laden of LED verlichting. Doordat

de Saman Groep InstallQ gecertificeerd is, bent u

bovendien verzekerd van een betrouwbare partner en

uitstekende kwaliteit. Nu, maar ook later.

Kies voor de Saman Groep,

uw duurzame totaalinstallateur.

✓ Van installatie- tot constructiewerkzaamheden en

van warmtepompen tot zonnepanelen

✓ Onze adviseurs kennen alle zakelijke regelingen en

subsidies

✓ Ook voor beheer, onderhoud & inspecties

✓ Uitsluitend gecertificeerde vakmonteurs

✓ Altijd een goed, eerlijk en vrijblijvend advies op locatie

SAMANGROEP.NL

100 jaar kennis en ervaring

085 - 620 31 00

1921-2021

Zonnepanelen • Warmtepomp • Laadstation • Zonneboiler • Airconditioning • LED bedrijfsverlichting • Constructie

INSTALLATIEENBOUW.NL | 87


AVK uw WKO specialist

Hoogwaardige vlinderkleppen, schuifafsluiters en koppelingen

VERWACHT EEN DUURZAME TOEKOMST

www.avknederland.nl


HDPE systeem

de oplossing voor etagebouw

Meer info over

ons HDPE

assortiment

Gedreven door duurzaamheid

Moderne gebouwontwerpen stellen ons voor steeds

complexere uitdagingen. Of u nu een consultant

of installateur bent, u heeft een oplossing nodig

voor vuilwaterafvoer waarmee u kunt inspelen

op de commerciële uitdagingen waar uw

klanten en eindgebruikers mee worden

geconfronteerd.

garantie

50 jaar

+ Bestand tegen chemische stoffen

Geschikt voor het transport van vervuild afvalwater

+ Elastisch en flexibel

Beweegt mee met de bodem bij ondergrondse installatie

+ Bestand tegen hoge temperaturen

Geschikt voor gebruik bij temperaturen tussen -40 en

80 °C en tot 100 °C gedurende korte perioden

+ Slagvast en robuust

Onbreekbaar bij temperaturen hoger dan 5 °C

Aliaxis Nederland B.V. | Tel +31 77 30 88 650 | info.nl@aliaxis.com | www.aliaxis.nl


STAP VOOR STAP NAAR EEN GOEDE

EN VEILIGE STROOMVOORZIENING

Energiedistributiesystemen zijn het hart van de elektrische infrastructuur. Een juiste engineering, aansluiting en beveiliging van de hoofd- en

onderverdelers is essentieel om in een goede en veilige stroomvoorziening te voorzien. Zeker bij grotere en technisch complexe projecten

is het daarom prettig om een ervaren partner naast je te hebben, die je adviseert, begeleidt en ondersteunt in elke projectfase. Hier zit

precies de kracht van de Hager projectenorganisatie. Vanaf aanvraag t/m uitvoering en nazorg bieden de accountmanagers, salesengineers,

technisch specialisten en projectleiders van het Hager Service & Competence Center duidelijkheid en zekerheid. Samen zoeken naar de juiste

oplossing, eerlijk advies, heldere communicatie, brede en diepgaande kennis, een proactieve houding en korte lijnen zijn dé kenmerken die

zorgen dat processen staan als een huis, maar ook flexibel zijn waar nodig.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Hager

Advies en budgettering: snel inzicht

“Kenmerkend voor de Hager dienstverlening zijn

de korte lijnen. We geven snel antwoord op vragen”,

vertelt projectleider Martwin de Man. “Hierdoor

kunnen installateurs snel schakelen in projecten.

Onze technisch specialisten maken graag

een voorlopig verdelerontwerp. Uitgangspunt

hierbij is altijd een toekomstgerichte oplossing,

die volledig voldoet aan de projectmogelijkheden,

klantwensen en markteisen én die past binnen

het budget.” Grote(re) en complexe vraagstukken

worden altijd besproken met alle technisch specialisten

en salesengineers. “Bovendien hanteren

wij het vier ogen principe; een kwaliteitscheck

waarbij het ontwerp wordt nagelopen door een

tweede technisch specialist. Kan het ontwerp nog

net iets slimmer?”

‘Een juiste engineering, aansluiting en

beveiliging van de hoofd- en onderverdelers

is essentieel om in een goede en veilige

stroomvoorziening te voorzien’

energiedistributiesystemen tot 6.300 A gebeurt in

de eigen werkplaats van Hager in Coevorden of

bij één van de gecertificeerde paneelbouwpartners.

In deze fase draagt de technisch specialist

alle specificaties over aan de werkvoorbereider.

Wel blijft hij betrokken, voor een goede voortgang

van het bouwproces. Ook de projectleider houdt

continu een vinger aan de pols. “Wanneer onze

monteurs de verdeler hebben opgebouwd, controleren

zij zichzelf”, aldus De Man. “Aan de hand

van de tekeningen wordt afgevinkt of alle bouten,

moeren en componenten aanwezig zijn en correct

Ontwerpfase: luisteren

en doorvragen

Dankzij korte lijnen tussen de installateur en

Hager salesengineers wordt snel duidelijk wat

eventueel nog mist in het functioneel ontwerp.

“Door goed te luisteren en door te vragen, wordt

de exacte opdracht duidelijk”, aldus De Man.

Op basis hiervan wordt gekeken welke technisch

specialist het ontwerp kan uitwerken. Een offerteaanvraag

is binnen een dag ingepland en na

maximaal negen dagen ontvangt de klant zijn

offerte. De projectleider bespreekt het technisch

ontwerp liefst aan tafel, zodat de lijnen kort blijven,

en blijft gedurende het project aangehaakt.

Eventuele laatste wijzigingen en adviezen worden

verwerkt in het uitvoeringsontwerp. Snelheid en

flexibiliteit staan ook in deze fase voorop.

Assemblage van het

energiedistributiesysteem

Is het definitieve ontwerp akkoord, dan gaat de

verdeler de werkvoorbereiding in. Het bouwen van

Zodra alle onderdelen transportklaar zijn, worden zij door gespecialiseerde Hager partners naar de locatie

gebracht en ingehuisd.

90 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Onder begeleiding van de projectleider wordt de verdeler naar zijn

uiteindelijke plek gebracht.

Gespecialiseerde monteurs verzorgen de assemblage en

elektrische verbindingen.

zijn bevestigd. Daarna volgt een controle door een

collega, volgens het vier ogen principe. Komen tekening

en praktijksituatie perfect overeen?” Een

volgende stap is een formele technische test en

keuring door de Hager keurmeester. Het keuringscertificaat

en de CE-verklaring die hieruit voortkomen,

worden met de verdeler mee geleverd.

Factory Acceptance Test (FAT)

Zodra de technische kwaliteit van de verdeler

is aangetoond, staan de pre-FAT en FAT op het

programma. Tijdens de pre-FAT toetsen de technisch

specialist en werkvoorbereider de verdeler

aan het uitvoeringsontwerp. Voldoet de verdeler

ook aan de functionele eisen van de opdrachtgever?

Is er voldoende aansluitruimte? Worden

alle stuurcommando’s op de juiste manier opgevolgd?

En is de verdelerkast onbeschadigd?

Ook deze bevindingen worden, conform het FAT

testprotocol, vastgelegd in een rapport. Tijdens

de daadwerkelijke FAT wordt ook de installateur

uitgenodigd om de functionele, technische en

esthetische eigenschappen van de hoofdverdeler

te testen. Dit moment is volgens De Man echt

‘een feestje’. “Hier wordt onze kennis, kunde en

kwaliteit namelijk zichtbaar voor de klant.”

Transporteren en inhuizen

is vakwerk

Omdat verdelers vaak grote afmetingen hebben,

worden zij na de FAT opgedeeld in handelbare

delen. Zodra alle onderdelen transportklaar zijn,

worden zij door gespecialiseerde Hager partners

naar de locatie gebracht en ingehuisd. Ook hierbij

is de projectleider nauw betrokken. Van tevoren

heeft hij de locatie uitvoerig geïnspecteerd,

zodat er tijdens het inhuizen geen verrassingen

ontstaan. Welke mogelijkheden zijn er voor het

verticale transport? Is er een bouwkraan die gebruikt

kan worden?

Inbedrijfstelling, configuratie en

Site Acceptance Test (SAT)

Onder begeleiding van de projectleider wordt de

verdeler naar zijn uiteindelijke plek gebracht. Gespecialiseerde

monteurs verzorgen de assemblage

en elektrische verbindingen, waarna ook hier een

eigen en vier ogen controle volgen. “Tijdens een

hoogspanningstest wordt aangetoond dat alle

elektrische verbindingen technisch in orde zijn”,

aldus De Man. “Om de inbedrijfstelling zo makkelijk

en snel mogelijk te laten verlopen, zorgen

wij dat alle instelwaardes kloppen, het systeem is

gemeten en de verdeler startklaar is. Na een afnametest

(SAT) wordt de installatie opgeleverd aan

de installateur.”

Na de oplevering

Ook nadat een project is opgeleverd, kunnen er

nog wijzigingen optreden. Daarom blijven de accountmanagers,

projectleiders en technisch specialisten

van Hager in beeld en bereikbaar voor

Aflakken na controle.

vragen. Is het dus nodig om na de inbedrijfstelling

nog wijzigingen door te voeren? Ook dan staan de

specialisten voor je klaar! ❚

Controlepunten tijdens de

assemblage en levering

van een verdeler

Kwaliteitschecks in de werkplaats:

1. Eigen controle door assembleur.

2. Controle door collega, vier ogen principe.

3. Keuren en testen door keurmeester.

4. Pre-FAT door ontwerper en werkvoorbereider.

5. FAT door projectleider en opdrachtgever.

Kwaliteitschecks op locatie:

6. Eigen controle door assembleur.

7. Controle door collega, vier ogen principe.

8. Hoogspanningstest.

9. SAT door projectleider en opdrachtgever.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 91


BESPAAR ENERGIE DOOR UW BESTAANDE LUCHTBEHANDELINGSKASTEN TE REVITALISEREN

OP WEG NAAR ENERGIELABEL C

In december 2015 zijn 195 landen in Parijs akkoord gegaan met een nieuw Klimaatverdrag, dat de uitstoot van broeikasgassen en opwarming

van de aarde moet terugdringen. Ook Nederland gaat voor minder dan 2°C opwarming. In onze Klimaatwet is vastgelegd dat onze CO 2

-uitstoot

in 2030 met 49% verminderd moet zijn ten opzichte van 1990 en in 2050 zelfs met 95%. Om dit doel te bereiken, is een pakket met 600 maatregelen

uitgewerkt.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Conpro Condensor Bescherming

Eén van de maatregelen is dat per 1 januari 2023

elk kantoorgebouw groter dan 100 m 2 minimaal

energielabel C moet hebben (Energie-Index van

1,3 of beter). De labelplicht geldt zowel voor

kantoren in combinatiegebouwen als voor afzonderlijke

kantoren. Volgens cijfers van het RVO telt

Nederland zo’n 62.000 kantoren die aan de labelplicht

moeten voldoen. Op dit moment hebben

circa 21.000 kantoren hiervan energielabel A, B of

C. Circa 7.000 kantoren hebben label D, E of G en

meer dan de helft (circa 34.000 kantoren) heeft

nog helemaal geen label geregistreerd. In het

ergste geval mogen kantoren die niet minimaal

aan energielabel C voldoen na 2023 niet meer

gebruikt of verhuurd worden.

Tijdens de revitalisatie wordt de bestaande koolborstelhoudende motoren vervangen door direct aangedreven EC-ventilatoren op gelijkstroom.

92 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Het revitaliseren van de bestaande

luchtbehandelingskast(en) kan bijdragen aan

betere energieprestaties’

Laaghangend fruit

Gebouwen die over een label D t/m G beschikken,

kunnen in veel gevallen zonder veel bouwkundige

ingrepen al een energielabel C halen. Bijvoorbeeld

door het isoleren van cv-leidingen, het afdichten van

kieren en naden en het installeren van LED-verlichting,

warmtepompen en/of zonnepanelen kunnen

grote stappen worden gezet. En ook het revitaliseren

van de bestaande luchtbehandelingskast(en)

kan bijdragen aan betere energieprestaties. Conpro

Condensor Bescherming kan hier perfect in voorzien.

Retrofit

Conpro Condensor Bescherming is al 25 jaar hét

adres voor de reconditionering van luchtbehandelingskasten,

waarbij de kasten chemisch-technisch

gereinigd en oplosmiddelvrij gecoat worden. Naar

wens worden bovendien nieuwe RVS316 filterframes

gemonteerd, waardoor de technische levensduur

van de kasten flink wordt verlengd, vertelt

Accountmanager Jens Groenendijk. “Sinds enkele

jaren zijn we bovendien thuis in de retrofit/revitalisering

van luchtbehandelingskasten. Bij de meeste

kantoorpanden staan de luchtbehandelingskasten

opgesteld op het dak of in een inpandige technische

ruimte. Het vervangen van deze luchtbehandelingskasten

door de nieuwste generatie modellen

is vaak niet eenvoudig. Als gevolg van de nieuwe

normeringen worden kasten namelijk steeds groter

en breder. Bovendien kan vervanging een pittige investering

zijn. Het revitaliseren van de luchtbehandelingskasten

biedt in dat geval uitkomst.”

Flinke energiebesparingen

Tijdens de revitalisatie of retrofit wordt de bestaande

koolborstelhoudende motoren vervangen

door direct aangedreven EC-ventilatoren op

gelijkstroom. De EC-ventilatoren onderscheiden

zich door een energiezuinige motor, laag geluidsniveau

en lange levensduur. “In vergelijking met

traditonele ventilatoren met een V-snaar overbrenging

kunnen axiaal (direct) aangedreven ECventilatoren

eenvoudig grote luchthoeveelheden

verplaatsen, tegen weinig elektrisch vermogen.

Bovendien zijn EC-ventilatoren relatief eenvoudig

in te regelen en is er geen piekstart bij de opstart

van de ventilatoren. Dit resulteert niet alleen in

flinke energiebesparingen (>15%), maar ook in

korte terugverdientijden (>2,5 jaar).”

Totaaloplossing

Bij aanvang van de revitalisatie worden de bestaande

slakkenhuizen met motor en ventilator

verwijderd, vertelt Groenendijk. “Gaten in de vloer

worden gedicht en de vloer wordt behandeld met

een gietcoating, waarmee een strakke en hygiënische

vloer wordt geborgd. Ook wordt in de kast een

paneelwand geplaatst, waarin de nieuwe EC-ventilatoren

worden bevestigd.” Omdat EC-ventilatoren

gevoeliger zijn voor tegendruk vanuit het kanaal,

is bij grotere luchtbehandelingskasten vaak geen

één op één vervanging mogelijk. “In plaats hiervan

calculeren exact wij hoeveel EC-ventilatoren geïnstalleerd

moeten worden om de luchtstroming te

waarborgen, conform de ontwerpspecificaties en

rekening houdend met geluid. Hierbij hebben we

ook nadrukkelijk oog voor de luchtdrukstromingen

ná de EC-ventilatoren, zodat een optimale luchttoevoer

in álle ruimtes wordt geborgd. Daarmee bieden

we ook op dit vlak een totaaloplossing.” ❚

Samen met Conpro

de toekomSt tegemoet

Verfrissend opgewekt

Conpro revitaliseert luchtbehandelingskasten naar maatstaven van nu. Door het chemisch technisch

reinigen en desinfecteren te combineren met speciale conserveringstechnieken is de installatie

schoon en beschermd. Voor de prestatie eis hanteert Conpro de nieuwste materialen en technieken.

“Zo gaat Conpro met u de toekomst tegemoet”.

• Antibacterieel • Levensduurverlengend

• Optimalisatie • Alternatief voor vervangen

Bunsenstraat 90 • 3316 GC Dordrecht • T +31 (0)78 - 621 38 51 • www.conpro.nl

Luchtzijdig reinigen • Coil coating • Luchtbehandeling • Kanaal reinigen

INSTALLATIEENBOUW.NL | 93

Naamloos-2 1 26-10-2021 14:30


STEKERBAAR INSTALLEREN:

SLIM EN TIJDBESPAREND

Installateurs weten steeds vaker de weg te vinden naar stekerbaar installeren. Dat komt eenvoudig doordat zij de voordelen ontdekken. De

bekende voordelen zijn: sneller werken op de bouwplaats, minder fouten in de installatie en minder afvalstromen. Met de enorme tekorten

aan personeel waar technische bedrijven mee geconfronteerd worden, heeft de slimme installatietechniek nog een troef in handen: vooral in

seriematige bouw zijn er minder handjes nodig om een project te realiseren.

Tekst Tjerk van Duinen | Beeld Hemmink BV

Een goede voorbereiding betaalt zich uit.

Milo Voolstra, accountmanager Stekerbaar Installeren

bij Hemmink BV, vooral actief in de seriematige

bouw: “Mijn focus ligt op de bouw van kantoren,

scholen, hotels en zorg waar de repeteerfactor

groot is. Hotelkamers, verpleegkamers en schoollokalen

hebben doorgaans eenzelfde elektrapakket

en daar valt met een geprefabriceerd systeem

als ‘stekerbaar installeren’ heel veel tijdwinst te

behalen. En omdat de installateur minder mensen

nodig heeft – veel werk gebeurt immers in de

voorbereiding – kan deze dubbele winst pakken.

Wij gebruiken de systemen van Adels-Contact en

door de slimme verbindingen en overzichtelijke

kleurcoderingen kun je daar in wezen ook geen

fouten mee maken.”

94 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Is de repeteerfactor

groot, dan valt met

stekerbaar veel

tijdwinst te behalen

(en handjes

te besparen)’

Snel en foutloos

Slim en Snel Installeren, zo heet de businessunit

van Hemmink waar stekerbaar installeren onder

valt. “Slimmer aan de voorkant, zodat je op locatie

snel kunt werken”, verklaart Voolstra. “Er is meer

voorbereidingstijd nodig om de engineering en

prefabricage goed uit te kunnen werken. Die inspanningen

komen allemaal ten goede van een

snelle foutloze installatie op locatie. De bescheiden

meerprijs wordt daarmee ruimschoots tenietgedaan.

Technisch Nederland heeft normtijden

voor stekerbaar installaties aanleggen; we zijn

momenteel bezig om de voordelen die stekerbaar

installeren heeft gekwantificeerd in beeld te krijgen

voor de klant. We kunnen de installateur daar

overigens nu al een idee van geven.”

Circulair en flexibel

“Ook voor circulair bouwen kun je met stekerbaar installeren

heel goed aan de slag”, vult Voolstra aan.

“De componenten worden in een aantal standaard

lengtes gemaakt, meestal met kabellengtes van 1

tot 10 meter. Door de slimme montagesystemen

en gemakkelijk af te koppelen verbindingen zijn

deze oplossingen volledig demontabel en prima te

hergebruiken. De flexibiliteit betekent dat je een

aangelegd systeem vrij eenvoudig weer kunt ombouwen

bij aanpassingen in een gebouw. Een slim

systeem is daarop voorbereid: wij leveren vaak oplossingen

die zijn voorbereid op technische functies

die nog niet aanwezig zijn. Dat kan later enorm veel

geld besparen.”

Verwachtingen en wensen vertalen

Hemmink verzorgt zelf de engineering en de coördinatie.

Voolstra tot besluit: “Dat houdt in dat wij

de vertaling maken van de verwachtingen van de

installateur en de projectspecifieke wensen naar

een efficiënt legplan en maatwerk installatie. Als

een project niet geschikt is, bijvoorbeeld door het

ontbreken van holle wanden, plafonds en wanden,

zijn wij daar eerlijk in en verkopen dan liever nee.

We zoeken in het offertestadium met de installateur

naar de beste oplossing. En zeker als die geen

ervaring heeft met stekerbaar installeren, zorgen

wij voor de nodige begeleiding. De installateur

krijg dan van ons gelijk mooi in beeld wat het aan

voordelen oplevert.” ❚

Hemmink werkt voor haar stekerbare systemen

samen met assemblagebedrijven die de specifieke

oplossingen assembleren en groothandels die de

logistiek verzorgen.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 95


ZWOLLE VICTORIUM SPORTS & HEALTH

VICTORIUM SPORTS & HEALTH, ZWOLLE:

ENERGIEZUINIGE LUCHTVERDELING

OP BASIS VAN JET-NOZZLES

Begin september is in Zwolle een nieuwe multifunctionele sporthal in gebruik genomen. Met 8.185 m² vloeroppervlak en ruimte voor een grote

sporthal en turnhal, tien squashbanen, dans en judo, horeca, kantoren en fysiotherapie is Victorium Sports & Health het grootste én meest

veelzijdige sport- en trainingscomplex voor topsport, breedtesport en sportzorg in de regio. Om een comfortabel binnenklimaat in de grote

sporthal en turnhal te borgen, werd een luchtverdeelsysteem op basis van jet-nozzles uitgewerkt. Voor de engineering en levering van het

systeem nam Keizers Installatietechniek contact op met Smitsair Jetsystemen B.V.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Smitsair Jetsystemen B.V.

Dankzij de jetsystemen van Smitsair Jetsystemen B.V. kon de hoeveelheid

luchtkanalen in de sporthal en turnhal tot een minimum beperkt blijven.

“Voor de sporthal werd een totale luchthoeveelheid van 39.000 m 3 /h voorgeschreven,

die op basis van de CO 2

-concentraties in de ruimte kan terugregelen

tot ca. 15.000 m 3 /h”, vertelt Technical Support/Sales Rick Duifhuis.

“Uitdaging was om een homogeen ruimteklimaat en een juiste luchtworp te

realiseren, zonder risico op tochtklachten. Onze uitgebreide ervaring in sporthallen,

magazijnen, zwembaden en fabriekshallen kwam hierbij uitstekend

van pas. Aan de tribunezijde is één groot luchtkanaal geïnstalleerd, met per

zaaldeel drie SPV uitblaasornamenten met jets, een servomotor en regelkleppen

die op basis van CO 2

en luchthoeveelheden gestuurd kunnen worden.

Een speciale montageconstructie met een klemgroef i.p.v. ring maakt de jets

robuust en balbestendig.”

Flexibele regeling

De sporthal kan eenvoudig en met behulp van scheidingswanden worden

opgedeeld in vier kleinere sporthallen. De jetsystemen sluiten hier perfect

op aan, aldus Duifhuis. “Dankzij onze systemen kan ook de luchtverdeling

Aan de tribunezijde van de sporthal is één groot luchtkanaal geïnstalleerd, met per zaaldeel drie SPV uitblaasornamenten met jets, een servomotor en regelkleppen die

op basis van CO 2

en luchthoeveelheden gestuurd kunnen worden.

96 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VICTORIUM SPORTS & HEALTH ZWOLLE

In de turnhal zijn de SPV uitblaasornamenten op het kanaal uitgerust met handbediende kleppen, die de lucht in vaste hoeveelheden (ca. 6.000 m 3 /h) inblazen.

flexibel en per haldeel worden geregeld. Hierdoor wordt te allen tijde een optimale

luchtkwaliteit geborgd, terwijl nergens energie wordt verspild. In het

gebouwbeheersysteem kan eenvoudig en op basis van bezettingsgraad worden

ingesteld welke systemen wanneer in- en uitgeschakeld moeten worden.” Voor

de turnhal is een eenvoudiger systeem geleverd. “Hier zijn de SPV uitblaasornamenten

op het kanaal uitgerust met handbediende kleppen, die de lucht in

vaste hoeveelheden (ca. 6.000 m 3 /h) inblazen.”

(Lucht)metingen en rookproef

De jetsystemen in de sporthal en turnhal zijn geïnstalleerd door Keizers Installatietechniek,

waarna Smitsair Jetsystemen B.V. de inbedrijfstelling heeft

verzorgd. “Middels (lucht)metingen hebben wij het systeem uitvoerig getest.

‘Een speciale

montageconstructie met een

klemgroef i.p.v. ring maakt de

jets robuust en balbestendig’

De luchtsnelheden, instelling van de jets en worp zijn bovendien zichtbaar gemaakt

met behulp van een rookproef. Hiermee hebben wij aan de installateur

en eindgebruiker aangetoond dat het systeem exact volgens de ontwerpeisen

functioneert.” ❚

Pure competence in air.

Rustgevend klimaat voor

een fijn samenzijn

Mede mogelijk gemaakt door Smitsair Jetsystemen

In gebedsruimtes vervult Smitsair Jetsystemen een

belangrijke rol als het gaat om technieken voor efficiënte

warmteverdeling, optimale ventilatie en esthetiek van

het luchtverdeelsysteem.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 97


ALMERE SAN FRANCISCO EN SYDNEY

BALANSVENTILATIE MET ZONERING VOOR

WOONTORENS KOP DUIN IN ALMERE

DUIN is in enkele jaren uitgegroeid tot een unieke plek in Nederland waar wonen, werken en recreëren op één plek in harmonie samenkomen.

Alle appartementen van de woontorens San Francisco en Sydney worden op hoog niveau afgewerkt met een complete keuken en badkamer,

een eigen vaste parkeerplaats en diverse bergingen. Ook slimme vraaggestuurde balansventilatie mocht niet ontbreken.

Tekst en beeld DUCO

Altijd vakantie. Dat is het motto van de woontorens

San Francisco en Sydney. Niet alleen het uitzicht

over het IJmeer zorgt voor dat gevoel, maar

ook het duinlandschap dat het gebouw omringt

én het feit dat je meteen op het strand staat zodra

je het gebouw uitloopt. Je kunt hier altijd lekker

uitwaaien, heerlijk sporten of met mooi weer ontspannen

in de zon.

Aangenaam binnenklimaat in huis

Maar ook binnen heerst een aangenaam klimaat.

De bewoners van de woontorens genieten van

een optimaal leefklimaat in huis door de inzet

98 | INSTALLATIEENBOUW.NL


SAN FRANCISCO EN SYDNEY ALMERE

‘Ook binnen heerst

een aangenaam

klimaat’

van een intelligent balansventilatiesysteem. De

WTW-unit DucoBox Energy Premium ventileert

twee zones (dag- en nachtzone) onafhankelijk

van elkaar, op basis van CO 2

-meting. Wanneer de

CO 2

-concentratie hoger is dan de ingestelde streefwaarde

voor de betreffende zone, wordt de ventilatie

in die zone verhoogd. Het voordeel van de

geïntegreerde sturing zit hem in het handige plug

& play concept: er is enkel basisbekabeling nodig

voor de voeding van de ventilatiebox. Extra elektronica

tussen de WTW-unit en een externe klep

zijn bij de DucoBox Energy Premium niet nodig.

De WTW-unit DucoBox Energy Premium ventileert twee zones (dag- en nachtzone) onafhankelijk van elkaar,

op basis van CO 2

-meting.

Akoestisch comfort

“Wat meer is, is het akoestische comfort voor de

bewoners van de torens”, vertelt Danny Kroet,

projectleider van de Van Dam Groep. “Over het

geluid hoeven de bewoners zich geen zorgen

te maken. Onder andere door de geïntegreerde

2-zoneregeling, maar ook door de gunstige positionering

van de ventilatoren en het gebruik

van dempend materiaal is het toevoergeluid de

stilste in de markt (55 dB bij 325 m 3 /u).” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 99


VERNIEUWD FILTER BRENGT WATERKWALITEIT

NAAR HET ALLERHOOGSTE NIVEAU

De afgelopen jaren is het aantal warmte- en koudeopslagsystemen (WKO-systemen) in Nederland flink toegenomen. Niet verwonderlijk, want in

combinatie met lage temperatuur afgiftesystemen zoals vloerverwarming en vloerkoeling kan een aangenaam binnenklimaat in alle seizoenen

worden geborgd, tegen een minimaal energieverbruik. “Voorwaarde is wel dat het installatiewater op de juiste manier wordt behandeld”,

vertelt Mario van Gorsel, directeur van KOREX Benelux. “Onze vernieuwde DIRT-SEP vuilafscheider kan hier uitstekend in voorzien.”

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld KOREX Benelux

“Als gevolg van de temperatuurverlaging in warmwatersystemen,

temperatuurverhoging in gekoeldwatersystemen,

andere materiaalkeuzes én kleinere

inregelventielen nemen corrosieproblemen in ge-

sloten installaties snel toe. Ook in relatief nieuwe

installaties”, merkt Van Gorsel. “Bovendien komt tijdens

de montage van gesloten installaties regelmatig

vuil in het systeem terecht. Denk bijvoorbeeld

aan stof, laskorrels of bouwvuil, dat zich samen met

de vrijgekomen kalkdeeltjes afzet op de bodem van

de installatie, met aanzienlijke rendements- en com-

De DIRT-SEP vuilafscheider is recent uitgebreid met een hoogwaardige isolatiecase, waardoor tussenkomst van een isolator niet meer nodig is.

100 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Ook is een ultrakrachtige magneet toegevoegd, waardoor magnetiet en ijzerhoudende deeltjes (particles) nog beter afgevangen én vastgehouden kunnen worden in de

zogenaamde dirtzone.

fortverliezen, storingen en defecten aan kleppen,

afsluiters, regelaars, pompen en andere geavanceerde

componenten tot gevolg.”

Om deze componenten te beschermen en een optimaal

comfort én rendement te garanderen, introduceerde

KOREX Benelux enkele jaren geleden de

DIRT-SEP. Deze vuilafscheider is recent uitgebreid

met een hoogwaardige isolatiecase, waardoor tussenkomst

van een isolator niet meer nodig is. Ook

is een ultrakrachtige magneet toegevoegd, waardoor

magnetiet en ijzerhoudende deeltjes (particles)

nog beter afgevangen én vastgehouden kunnen

worden in de zogenaamde dirtzone.

Minimale watersnelheid,

maximale vuilafvanging

De DIRT-SEP wordt in-line in het gesloten leidingcircuit

geplaatst, waardoor 100% van het installatiewater

door het vuilfilter wordt geleid. “Omdat

de diameter van de DIRT-SEP 4 tot 10 keer groter

is dan de diameter van de leiding, daalt de watersnelheid

in de installatiekamer hierbij als vanzelf

naar bijna 0”, aldus Van Gorsel. De waterdruk

blijft wél behouden. “Als gevolg van de lage watersnelheid

in de DIRT-SEP botsen de vuildeeltjes

die met het installatiewater zijn meegevoerd, automatisch

tegen het filtergaas. Hierdoor verliezen

zij hun kinetische energie (bewegingsenergie) en

hebben zij geen kracht meer om met het installatiewater

mee terug de installatie in te stromen.

De deeltjes dwarrelen automatisch naar de onderzijde

van de DIRT-SEP, waar de ultrakrachtige

magneet ze vasthoudt.”

De hoeveelheid vuil die in de DIRT-SEP kan worden

vastgehouden, is vele malen groter dan bij klassieke

typen vuilafscheiders, benadrukt hij. “Periodiek

onderhoud, waarbij de spoelklep wordt geopend

en het opgehoopte vuil wordt verwijderd, is bovendien

eenvoudig en snel uitvoerbaar. De enige

voorwaarde hiervoor is dat de DIRT-SEP ten minste

30 centimeter boven de vloer gemonteerd wordt.”

Geen Delta-P

Een mogelijk alternatief voor de DIRT-SEP is een

in-line kaarsenfilter of zakkenfilter, weet Van Gorsel.

“Naarmate deze filters zich vullen echter loopt

‘De vuilfilter is zo

uitgeëngineerd,

dat geen Delta-P

opgebouwd

kán worden’

de Delta-P steeds verder op. Dit betekent dat het

drukverschil tussen het ingaande en uitgaande

installatiewater steeds hoger wordt, waardoor

het energieverbruik van de circulatiepomp stijgt

en de installatie zelfs in storing kan gaan. Om dit

te voorkomen, moet de Delta-P zo laag mogelijk

worden gehouden. Met de DIRT-SEP is dit heel

eenvoudig. De vuilfilter is namelijk zo uitgeëngineerd,

dat geen Delta-P opgebouwd kán worden.

Dit, in combinatie met de eerder genoemde voordelen

én een gunstige prijs-kwaliteitverhouding

maakt de vuilfilter tot dé excellente keuze voor

gesloten waterinstallaties.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 101


INTELLIGENT GEBOUWBEHEER EN EENVOUDIGE

TOEGANGSCONTROLE VIA SIMKAART

De Franse onderneming Cogelec, pionier in toegangscontrole via simkaart in residentiële gebouwen, verovert al tien jaar de Benelux-markt

onder de merknaam Intratone. Intratone wil het leven van bewoners en gebouwbeheerders eenvoudiger maken. Clément Robert, Country

Manager Benelux, vertelt ons meer over het heden en de toekomst van Intratone.

Tekst Michel Charlier |

Beeld Intratone

Clément Robert: ‘Onze systemen zijn eenvoudig te installeren, maar we kunnen natuurlijk ook de installateurs ondersteunen en hen indien nodig voorzien van technische

hulp via de telefoon.’

“Het vertrekpunt van de firma Cogelec, in 2000

opgericht door vijf ingenieurs, was bijzonder

eenvoudig: een simkaart, verbonden aan de

telefoons van de bewoners, installeren in de

intercoms van de voordeuren van residentiële

gebouwen. Dat liet toe om de installatiekosten

te verminderen en een efficiënt beheer van toegangscontrole

mogelijk te maken”, legt Robert

uit. Dit draadloze parlofoniesysteem wist tal van

gebouwbeheerders en syndici te overtuigen. Zo

is Cogelec in snel tempo uitgegroeid tot marktleider

in Frankrijk. Intussen heeft het bedrijf

verschillende Europese filialen opgericht, waaronder

een Benelux-vestiging, die in Amsterdam

gelegen is. Robert: “Vandaag de dag krijgen

meer dan 1,5 miljoen gebruikers een oproep op

hun telefoon om de voordeur van hun woning

te openen.”

102 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Het vertrekpunt is eenvoudig: een simkaart, verbonden aan de telefoons van de bewoners, installeren in de intercoms van de voordeuren van residentiële gebouwen.’

‘Vandaag de dag krijgen meer dan

1,5 miljoen gebruikers een oproep op hun

telefoon om de voordeur van hun

woning te openen’

Eenvoudig te installeren en beheren

Het draadloze aspect heeft ook de installateurs,

elektriciens en slotenmakers kunnen verleiden. Zo’n

parlofoniesysteem plaatsen is voor hen een stuk

eenvoudiger. “Het is de eindklant die zijn installateur

kiest, voornamelijk via aanbestedingen voor

overheidsopdrachten of via de algemene vergaderingen

van mede-eigenaren voor appartementen”,

verduidelijkt Robert. “Onze systemen zijn eenvoudig

te installeren, maar we kunnen natuurlijk ook

de installateurs ondersteunen en hen indien nodig

voorzien van technische hulp via de telefoon.”

Ook de controle op en het beheer van toegang,

badges en sleutels wordt eenvoudiger gemaakt

door het systeem met simkaarten: denk maar aan

het vervangen van de naam van een vertrokken

bewoner door die van de nieuwe huurder of eigenaar,

het deactiveren op afstand van verloren of

gestolen badges, beheer van parkeerplaatsen, ….

Toekomstprojecten

Marktleider blijven en tegelijkertijd voortdurend

innoveren, het vergt een flinke dosis creativiteit en

efficiënte ideeën. Robert: “We maken er een erezaak

van om elk half jaar met een nieuwe oplossing

voor entreehallen op de proppen te komen. Zo lanceerden

we recent nog onze interactieve beeldschermen.

Ook deze zijn uitgerust met een simkaart, zodat

de gebouwbeheerder ze op afstand kan bedienen

via zijn computer. Deze schermen kunnen verbonden

worden met het parlofoniesysteem, want ze functioneren

volgens hetzelfde principe. Bovendien zijn de

schermen beschermd tegen vandalisme.” De laatste

nieuwigheid binnen Intratone: bluetooth deurbellen

met een digitaal display. De informatie op deze deurbellen

is identiek aan die van de parlofoon van de

inkomhal, en kan dus indien nodig gelijktijdig en op

afstand gewijzigd worden.

Inmiddels hebben reeds meer dan 3.000 residentiële

gebouwen in de Benelux een beroep gedaan op de

diensten en producten van Intratone. De groei staat

nog niet op het punt te stoppen, want in het kader

van de renovatie van sociale woongebouwen in Brussel

en andere grote Belgische steden duiken er heel wat

nieuwe aanbestedingen op. ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 103


Naamloos-3 1 26-10-2021 Naamloos-1 14:35 1 28-06-2021 10:12

www.caleffi.com

DIRTMAG ® PRO

30% STERKER

DAN OOIT

Wij bieden oplossingen en innoveren vanuit details. We streven

er altijd naar om de prestaties van onze producten te verbeteren.

Onze nieuwe magnetische vuilafscheider DIRTMAG® PRO biedt een

hogere efficiëntie dankzij een vernieuwd innovatief intern element

die een hogere snelheid en debiet aankan én meer vuildeeltjes

opvangt. Voor een optimale eliminatie van het vuil werd een extra

magneet toegevoegd: naast de gekende verwijderbare magnetische

ring is er nu ook een interne magneet toegevoegd.

CALEFFI GUARANTEED.

TOT

15%

ENERGIE

BESPARING

cale2150592_dEXE_DIRTMAG PRO_197x130mm_NL.indd 1 27/09/2021 16:45:46

SmartControl 4.0

Drukbehoud / Expansie / Vacuüm Ontgassing

Bijvulling / Energiebesparing

Geen extra expansievat nodig

Systeemtemperaturen van -10°C

tot 100°C mogelijk

Ontslibbing van het systeem door middel van

deelstroom (afscheiding van zouten, mineralen

en zweefdeeltjes)

SmartControl touchscreen bediening

Nieuw! Vacuüm membraan

Reinigingsopening voor handmatige reiniging

van het reservoir

Vacuüm ontgassing van het bijvulwater

Max vulbeveiliging (per interval en hoeveelheid)

Lekkage bewaking

AIR-SEP® ION – compacte onthardingsunit

Onthardingscartridge bewaking

Systeemscheiding CA in toebehoren opgenomen

Toevoer en automatische bijvulling

van water-/glycolmengsels

Multifunctioneel apparaat – alles in een

compacte en plaats besparende unit

Energiebesparing en capaciteitsverhoging

door ontgast medium

Van Kessel Ventilatie is al jaren het vertrouwde adres voor

het leveren en monteren van luchtkanalen en luchtzijdige

producten.

Mede door onze ervaren binnen en buiten (montage)

personeel, zijn wij in staat elk project naar het huidige

bouwbesluit te realiseren.

• Luchtkanalen

• Geluiddempers

• Jalouziekleppen

• Buitenmuurroosters

• Kanaal-isolatie

• Dakkappen

• Afzuigkappen

ventilatiesystemen

Korex Benelux B.V.

T: +31 (0) 172 611719

E: info@korexbenelux.com

I: www.korexbenelux.com

Zwarte Zee 54

3144 DE Maassluis

www.vankesselbv.nl

V GM

C HECKLIST

A ANNEMERS

ventilatiesystemen


Vol gas voor gasloos? Natuurlijk!

2-in-1: Slim ventileren én duurzaam verwarmen

Futureproof: hybride of 100% all-electric

Slimme 2-zonesturing voor maximaal rendement (A++)

DucoBox Eco

ventilatiewarmtepomp met vraagsturing

BENG proof!

We inspire at www.duco.eu


Electric Heating | Thermostats | Controllers

Slim verwarmen met verwarmingsfolie

LVS Verwarming B.V. Flemingstraat 9-11 1704 SL Heerhugowaard

info@lvsverwarming.com Telefoon: 072 540 05 60


HET LUMIKO

LED DIMMER PAKKET

AANZIENLIJK UITGEBREID

UNIVERSELE LUMIKO DIMMERS

BEDRADE DIMMERS

ARTIKELNUMMER

Fase aan- of afsnijding dimmer: 891082

Duo dimmer: 891200

Klein vermogen (1 tot 100W): 891038

Groot vermogen (5 tot 600W): 891028

Fase aan- of afsnijding dimmer: 891082

DRAADLOOS GESTUURDE DIMMERS

Zigbee dimmer: 891105

Z-Wave dimmer: 891110

Voor elke toepassing een geschikte LED dimmer

Het dimmen van verschillende soorten ledverlichting kan een uitdaging

vormen. Voor elke type ledlamp heeft Lumiko nu een geschikte dimmer.

Vrijwel alle dimmers zijn 2 draads aan te sluiten wat een snelle montage

garandeert. Alle druk/draai dimmers zijn voorzien van een 4mm as, inclusief

6mm as-adapter, zodat vrijwel alle merken afdekplaten op deze

dimmers te monteren zijn.

Meer weten: klemko.nl/


Integratie van gebouwgebonden installaties,

ongeacht het protocol of netwerktechnologie

Protocol Translators

AC Interfaces

Cloud Solutions

Door onze technologie kunnen industriële apparaten en gebouwen

communiceren en informatie delen met software en systemen.

Wereldwijd helpen we onze gebruikers om productiviteit en

duurzaamheid te verhogen. HMS - Hardware Meets Software

www.hms-networks.com | benelux-sales@hms-networks.com | 0487 20 3000 |


INSTALLATIE&BOUW

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT

PARTNER WORDEN

VAN INSTALLATIE & BOUW?

Zowel op de website als in de gedrukte

versie bieden we u de mogelijkheid

om onderdeel uit te maken van het

overzicht met de meest gerenommeerde

fabrikanten en toeleverancieres in de

branche.

Zo kunt u onder andere:

• Toegevoegd worden als

partner op de servicepagina’s

van het vaktijdschrift

• Een kosteloze vermelding krijgen in

de geheel vernieuwde bedrijvenindex

op installatieenbouw.nl

• Een gesponsorde positie met persoonlijke

profielpagina op installatieenbouw.nl

verkrijgen

• Uw eigen profielwidget inzetten,

gekoppeld aan de redactionele content,

nieuwsberichten en overige

relevante marketingtools

Ook geïnteresseerd?

• Bel naar +31 495 45 00 95

• Ga naar installatieenbouw.nl/adverteren

• Scan de QR code

SCAN DE

QR CODE

Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze

samenwerkingspakketten

installatieenbouw.nl


INSTALLATIEPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de installatiepartners, scan deze QR code

met uw smartphone

installatieenbouw.nl/bedrijven/

AFPRO FILTERS

Berenkoog 67

1822 BN ALKMAAR

T +31 72 567 55 00

E info@afprofilters.com

W www.afprofilters.com

ATTEMA BV

Schelluinsestraat 1

4203 NJ GORINCHEM

T +31 183 650650

E info@attema.com

W www.attema.com

BIS BV

Rietdekkerstraat 14

2984 BM RIDDERKERK

T +31 180 48 67 77

E info@bis.nl

W www.bis.nl

CALEFFI INTERNATIONAL N.V.

Moesdijk 10

6004 AX WEERT

T +31 495 54 77 33

F +31 495 54 84 02

E info.nl@caleffi.com

W www.caleffi.com

AIR SPIRALO®

KENNEMER SPIRALO BV

Lagedijkerweg 15

1742 NB SCHAGEN

T +31 224 21 00 62

E verkoop@airspiralo.com

W www.airspiralo.com

BELIMO SERVOMOTOREN B.V.

Riezebosweg 5

NL-8171 MG Vaassen

T +31 578 576 836

E info@belimo.nl

W www.belimo.nl

BRAGO LUCHTTECHNIEK

De Amert 424

5462 GH VEGHEL

T +31 413 36 90 00

F +31 413 36 93 00

E info@brago.nl

W www.brago.nl

CENTERCON

Leverancier van o.a. LG

Kiotoweg 60

3047 BG ROTTERDAM

T +31 10 258 11 20

F +31 10 458 47 48

E sales@centercon.nl

W www.centercon.nl

ALKLIMA BV

Postbus 1176

3350 CD PAPENDRECHT

T +31 78 615 00 00

E info@alklima.nl

W www.alklima.nl

BETTINK REGELTECHNIEK B.V.

Tolboomweg 7a

3784 XC TERSCHUUR

T +31 342 70 10 64

M +31 6 475 569 11

E info@bettinkregeltechniek.nl

W www.bettinkregeltechniek.nl

BRCONTROLS PRODUCTS BV

Telfordstraat 47

8013 RL ZWOLLE

T +31 38 460 42 40

F +31 38 355 66 33

E info@brcontrols.com

CIAT NEDERLAND

Annie M.G. Schmidtweg 229

1321 NA ALMERE

T +31 36 533 25 87

F +31 36 533 25 97

E info@ciat.nl

W www.ciat.nl

W www.brcontrols.com

ANDREWS SYKES

Postbus 33

2665 ZG BLEISWIJK

T +31 10 521 44 55

E info@andrewssykes.nl

W www.andrewssykes.nl

BEVER INNOVATIONS

Industrieweg 32

4301 RS ZIERIKZEE

T +31 111 45 32 32

E mvc@beverinnovations.com

W www.beverinnovations.com

BUSBAR SYSTEMS BENELUX

Oorgat 82

1135 CT EDAM

T +31 299 37 15 57

E busbar@busbar.nl

W www.busbar.nl

CONPRO CONDENSOR

BESCHERMING B.V.

Bunsenstraat 90

3316 GC DORDRECHT

T +31 78 621 38 51

F +31 78 616 88 74

E info@conpro.nl

W www.conpro.nl

110 | INSTALLATIEENBOUW.NL


INSTALLATIEPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de installatiepartners, scan deze QR code

met uw smartphone

installatieenbouw.nl/bedrijven

COOLWORLD NEDERLAND B.V.

Duikerweg 34

5145 NV Waalwijk

T +31 416 68 80 88

T +31 800 266 50 00

E sales@coolworld.nl

W www.coolworld-rentals.nl

DIRECT SIGNS

Prinsengracht 530 H

1017 KJ AMSTERDAM

T +31 20 80 84 766

E info@directsigns.nl

W www.directsigns.n

ELINEX POWER SOLUTIONS

Wolweverstraat 15

2984 CE RIDDERKERK

T +31 180 41 57 11

E info@elinex.com

HEMMINK

Popovstraat 1

8013 RK ZWOLLE

T +31 85 487 24 71

E D.de.Leest@hanzestrohm.nl

W www.hanzestrohm.nl/hemmink

l

W www.elinex.com

HOMIJ TECHNISCHE INSTALLATIES

COOLWORLD RENTALS B.V.

Duikerweg 34

5140 AH WAALWIJK

T +31 416 68 80 88

T 0800 266 50 00

E sales@coolworld.nl

W www.coolworld-rentals.com

DRL PRODUCTS BV

Minervum 7268

4817 ZM BREDA

T +31 76 581 53 11

E info@drl-products.nl

W www.drl-products.nl

ETHERMA BENELUX BV

Robijnstraat 6

7554 TB HENGELO

T +31 88 889 88 00

F +31 88 889 88 01

E info@etherma.nl

W www.etherma.nl

Amerikastraat 5

6014 CE ITTERVOORT

T +31 475 56 81 17

E

info@homij.nl

W www.homij.nl

DAIKIN AIRCONDITIONING

NETHERLANDS B.V.

Postbus 8585

3009 AN ROTTERDAM

T +31 88 324 54 75

F +31 88 324 54 69

E info@daikin.nl

W www.daikin.nl

ELCO HEATING SOLUTIONS

Hamstraat 76

6565 AG KERKRADE

T +31 45 751 86 00

F +31 45 566 99 35

E heatingsolutions@nl.elco.net

W www.elco.net

FOREHAND

Driemanssteeweg 174

3084 CB ROTTERDAM

T +31 10 240 41 21

E info@forehand.nl

W www.forehand.nl

ICS COOL ENERGY BV

Rotschotseweg 2

5271 WX SINT-MICHIELSGESTEL

T + 31 88 258 25 80

F +31 88 258 25 88

E info@icscoolenergy.com

W www.icscoolenergy.com

DELABIE BENELUX

Kommenstraat 20

B-1070 BRUSSEL

T +32 25 20 16 76

ELEKTRO INTERNATIONAAL

Postbus 134

3440 AC WOERDEN

T +31 348 42 05 40

HAGER ELECTRO B.V.

Larenweg 36

5234 KA s-HERTOGENBOSCH

T +31 73 642 85 84

INTRATONE BV

Kuiperbergweg 40

1101 AG, AMSTERDAM

T NL +31 20 788 34 01

BE: +32 2 50 30 301

E

info@delabiebenelux.com

E

Info@ei-woerden.nl

E

info@hager.nl

E

evanreijsen@intratone.nl

W www.delabiebenelux.com

W www.ei-woerden.nl

W www.hager.nl

W www.intratone.nl

INSTALLATIEENBOUW.NL | 111


INSTALLATIEPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de installatiepartners, scan deze QR code

met uw smartphone

installatieenbouw.nl/bedrijven/

MVCOMFORT

EXPERTS IN DATACONTROL

ROBATHERM

ISOLECTRA BV

Platinastraat 63

Postbus 444

2900 AK CAPELLE AAN DEN IJSSEL

T +31 10 28 55 24 44

E info@isolectra.nl

KOREX BENELUX BV

Tjalk 13B

2411 NZ BODEGRAVEN

T +31 172 61 17 19

F +31 172 61 79 27

E info@korexbenelux.com

W www.korexbenelux.com

MVCOMFORT

Paxtonstraat 17

8013 RP ZWOLLE

T +31 38 355 66 40

F +31 38 355 66 33

E info@mvcomfort.nl

W www.mvcomfort.nl

8211 AR LELYSTAD

T +31 320 28 11 66

F +31 320 28 12 34

E raimond.taal@robatherm.nl

W www.robatherm.com

W www.robatherm.nl

W www.isolectra.nl

KLEMKO TECHNIEK BV

LENNOX BENELUX BV

Watergoorweg 87

3861 MA NIJKERK

T +31 33 247 18 00

E info.nl@lennoxemea.com

PLIEGER

Postbus 10

5301 KK Zaltbommel

T + 31 418 68 25 02

E Info@plieger.nl

W www.plieger.nl

S&P HOLLAND

Weidehek 50

4824 AS BREDA

T +31 76 543 34 50

E info-holland@solerpalau.com

Nieuwegracht 26

W www.lennoxemea.com

W www.solerpalau.nl

3763 LB SOEST

SAUTER BUILDING CONTROL

NEDERLAND B.V.

T +31 88 002 33 00

Postbus 20613

E info@klemko.nl

W www.klemko.nl

LINUM EUROPE BV

Oosterparkweg 35 H

2985 SX RIDDERKERK

T +31 180 46 35 88

E info-nl@linum.eu

W www.linum.eu

RENSON

SUNPROTECTION SCREENS NV

Kalkhoevestraat 45

B-8790 WAREGEM

T +32 56 62 65 00

F +32 56 62 65 09

E info@renson.be

1001 NP AMSTERDAM

T +31 20 587 67 00

E info@sauter.nl

W www.sauter.nl

W www.renson.eu

KLIMAATGROEP HOLLAND BV

SCHILT AIRCONDITIONING BV

Postbus 5233

SCHILT LUCHTKANALEN BV

9700 GE GRONINGEN

T +31 50 547 04 00

E info@klimaatgroepholland.nl

MIDEA NEDERLAND

Dragonder 7

5554 GM VALKENSWAARD

T +31 40 208 21 80

E info@midea-nederland.nl

RIPRO LUCHTTECHNIEK

Het Vossenland 1

7984 NK DIEVERBRUG

T +31 521 78 50 84

E info@riproluchttechniek.nl

SCHILT LUCHTTECHNIEK BV

Postbus 3

4230 BA MEERKERK

Energieweg 29

4231 DJ MEERKERK

T +31 183 35 25 44

W www.klimaatgroepholland.nl

W www.midea-nederland.nl

W www.riproluchttechniek.nl

E

info@schilt-meerkerk.nl

112 | INSTALLATIEENBOUW.NL


INSTALLATIEPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de installatiepartners, scan deze QR code

met uw smartphone

installatieenbouw.nl/bedrijven

W www.schilt-meerkerk.nl

Ring tone on/off

SIEDLE NEDERLAND B.V.

De Molen 19

3994 DA HOUTEN

T +31 30 233 05 00

E info@siedle.nl

W www.siedle.nl

SYSTEMAIR BV

Van Leeuwenhoekstraat 2

3846 CB Harderwijk

T +31 85 00 66 200

Zanddonkweg 7a

5144 NX Waalwijk

T +31 416 68 55 55

UNICA INSTALLATIETECHNIEK BV

Postbus 83

2410 AB BODEGRAVEN

T +31 172 64 41 44

E info@unica.nl

W www.unica.nl

VILLEROY & BOCH

Computerweg 22

3542 DR UTRECHT

T +31 30 247 34 00

F +31 30 247 34 99

SIEGENIA-AUBI KG

Ramgatseweg 15

E info@systemair.nl

W www.systemair.nl

E info@villeroy-boch.nl

W www.villeroy-boch.nl

4941 VN RAAMSDONKVEER

T +31 85 486 10 80

E info@siegenia.com

W www.siegenia.com

THERMONOORD BV

VAN DORP PROJECTEN B.V.

Fascinatio Boulevard 602

2909 VA CAPELLE AAN DEN IJSSEL

VINK SYSTEMEN

Tolhûsleane 7

Postbus 60

Postbus 3119

8401 GA Gorredijk

2900 AB CAPELLE AAN DEN IJSSEL

2220 CC KATWIJK

T +31 513 46 99 99

T +31 10 487 88 00

T +31 71 40 98 300

SINIAT B.V.

Postbus 45

9930 AA DELFZIJL

E info@thermonoord.nl

W www.thermonoord.nl

E projecten@vandorp.eu

W www.vandorp.eu

E info@vinksystemen.nl

W www.vinksystemen.nl

T +31 596 64 93 00

F +31 596 61 71 88

E info@siniat.nl

W www.siniat.nl

SMITSAIR

Postbus 41

TRIMBLE

Postbus 128

2410 AC BODEGRAVEN

T +31 172 65 02 65

E info_bnl@trimble.com

W www.trimble.com

VALK KLIMAAT GROEP

Leemidden 30

3678 ME DE LIER

T +31 174 25 70 32

E info@valkairco.nl

W www.valkairco.nl

WAGO NEDERLAND BV

Postbus 2070

7301 DB APELDOORN

T +31 55 368 35 00

1420 AA UITHOORN

E

info@wago.com

T +31 297 56 44 55

F +31 297 56 92 96

W www.wago.com

E

verkoop@smitsair.nl

W www.smitsair.nl

STUDIUM

Zuidwenk 45-C

3751 CB Bunschoten-Spakenburg

T +31 33 209 14 50

E info@studium.nl

UBBINK BV

Verhuellweg 9

6984 AA DOESBURG

T +31 313 48 02 00

E info@ubbink.nl

VERCOMA BV

Rosbayerweg 41

1521 RW WORMERVEER

T +31 75 621 76 28

E info@vercoma.nl

WESTERN AIRCONDITIONING BV

De Wel 10

3871 MV HOEVELAKEN

T +31 33 247 78 00

E info@western.nl

W www.studium.nl

W www.ubbink.nl

W www.vercoma.nl

W www.western.nl

INSTALLATIEENBOUW.NL | 113


UW GEBOUW

ONZE ZORG

Top Installatiegroep is uw partner voor het ontwerp, de aanleg en het beheer van de

werktuigbouwkundige en elektrotechnische installaties in uw nieuwe of bestaande

gebouw. Een steeds groter deel van onze projecten wordt duurzaam gerealiseerd

dankzij toepassing van bijvoorbeeld moderne warmtepomptechniek, zonnecollectoren

en comfortabele klimaatbeheersing en ventilatie. Ons gehanteerde OBO-principe geeft u

zekerheid, van advisering tot en met oplevering en het jaarlijkse onderhoud. Uw gebouw

is dus echt onze zorg!

www.topinstallatiegroep.nl


Uw dienstverlenende leverancier

in de koude- en klimaattechniek

SNEL, DESKUNDIG EN PERSOONLIJK

Voor een compleet assortiment in koude- en klimaattechniek

en de producten van LG Climate Solutions bent u bij Centercon

aan het juiste adres. Met onze grote voorraad en eigen vervoer

kunnen wij u extra snel van dienst zijn en ontzorgen in uw

optimale bedrijfsvoering. Met het hoofdkantoor in Rotterdam

en vestigingen in Rosmalen en Zwolle beschikt Centercon over

een goede landelijke dekking.

www.centercon.nl | 010 458 44 55 | sales@centercon.nl


ALTIJD

PARAAT.

Service & ondersteuning bij Alklima

Jouw projecten lopen gesmeerd en effectief. Daarbij kies je bewust voor de kwaliteit en

betrouwbaarheid van Mitsubishi Electric. Dat scheelt storingen en gedoe. Zodat jij alle aandacht

kunt houden bij waar jij goed in bent. En mocht je in alle hectiek eens wat vergeten? Weet dan

dat we klaarstaan voor jou. Goed geregeld toch?

alklima.nl/service

More magazines by this user
Similar magazines