16.12.2020 Views

26. Het docentschap van de toekomst

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

<strong>Het</strong> <strong>docentschap</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>toekomst</strong><br />

voorstellingen maken <strong>van</strong> mogelijke <strong>toekomst</strong>en. Futures Thinking, the game<br />

biedt theorie en methodiek om onzekerheid over <strong>de</strong> <strong>toekomst</strong> te reduceren<br />

door het verzamelen en creëren <strong>van</strong> voorkennis en het scheppen <strong>van</strong> ruimte<br />

voor het onverwachte. Hier beschrijven we <strong>de</strong> negen uitgangspunten die we<br />

het waar<strong>de</strong>volst vin<strong>de</strong>n binnen <strong>de</strong> methodiek en vervolgens passen we een<br />

aantal daar<strong>van</strong> toe op het vraagstuk <strong>van</strong> het <strong>docentschap</strong> <strong>van</strong> <strong>de</strong> <strong>toekomst</strong>.<br />

Uitgangspunt 1: Omarm <strong>de</strong> complexiteit<br />

De <strong>toekomst</strong> is complex en onzeker. Morgen lijkt misschien nog op <strong>van</strong>daag,<br />

maar hoe ver<strong>de</strong>r je in <strong>de</strong> <strong>toekomst</strong> kijkt, hoe complexer en onzeker<strong>de</strong>r zij<br />

wordt. Blijf weg <strong>van</strong> <strong>de</strong> gedachte dat het zo’n vaart niet zal lopen. Verzamel<br />

voorkennis. Laat het i<strong>de</strong>e los dat er gelijkblijven<strong>de</strong> omstandighe<strong>de</strong>n zullen zijn.<br />

Onze cultuur veran<strong>de</strong>rt, innovaties creëren nieuwe mogelijkhe<strong>de</strong>n en plotse,<br />

onvoorziene omstandighe<strong>de</strong>n kunnen roet in het eten gooien. Omarm <strong>de</strong>ze<br />

complexiteit en bouw je verhaal laag voor laag op. Breng structuur aan door<br />

<strong>de</strong> <strong>toekomst</strong> te ver<strong>de</strong>len in feiten, voorspellingen, projecties, extrapolaties en<br />

speculaties (Zurek & Henrichs, 2007). Begin bij het nu en gebruik <strong>de</strong> feiten uit<br />

dit nu voor het doen <strong>van</strong> voorspellingen over het verloop <strong>van</strong> <strong>de</strong> ontwikkeling.<br />

Projecteer <strong>de</strong> uitkomsten <strong>van</strong> je voorspelling op het vraagstuk. Extrapoleer<br />

<strong>de</strong> belangrijkste drijfveren en onzekerhe<strong>de</strong>n waarmee je rekening moet hou<strong>de</strong>n<br />

en on<strong>de</strong>rbouw je speculaties over <strong>de</strong> <strong>toekomst</strong>.<br />

Uitgangspunt 2: De <strong>toekomst</strong> volgt uit het verle<strong>de</strong>n;<br />

verdiep je in <strong>de</strong> geschie<strong>de</strong>nis<br />

<strong>Het</strong> he<strong>de</strong>n ontstond in het verle<strong>de</strong>n. Dat wat we nu normaal vin<strong>de</strong>n, <strong>de</strong> set<br />

<strong>van</strong> i<strong>de</strong>eën, regels en gebruiken (paradigma’s) waaruit het huidige normaal<br />

bestaat, waren ooit ook innovatieve en afwijken<strong>de</strong> uitzon<strong>de</strong>ringen. Zo’n paradigma<br />

biedt houvast en is vaak zelfs in <strong>de</strong> wet verankert. Pas op voor suboptimale<br />

oplossingen zoals het Horseless Carriage Syndrome (Higgins & Boone,<br />

1993) – dit betreft <strong>de</strong> neiging <strong>de</strong> <strong>toekomst</strong> vorm te willen geven op grond <strong>van</strong><br />

wat lijkt op wat we gewend zijn uit het verle<strong>de</strong>n. Maar pas ook op het kind niet<br />

met het badwater weg te gooien. De geschie<strong>de</strong>nis geeft ons waar<strong>de</strong>volle<br />

inzichten in belangrijke kernwaar<strong>de</strong>n die het behou<strong>de</strong>n waard zijn. Maak on<strong>de</strong>rscheid<br />

tussen dat wat mag blijven en dat wat toe is aan vernieuwing of<br />

ver<strong>van</strong>ging. Laat ou<strong>de</strong> paradigma’s die in <strong>de</strong> weg staan om tot betekenisvolle<br />

speculaties voor <strong>de</strong> <strong>toekomst</strong> te komen, los.<br />

5

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!