Bouwen aan de Zorg 01 2021

luitgevers

Platform over bouw en ontwikkeling in de zorg in Vlaanderen en Nederland

BOUWEN

VAKTIJDSCHRIFT OVER ONTWIKKELING IN DE ZORG IN

ZORG

VLAANDEREN EN NEDERLAND

Platform OVER BOUW EN ONTWIKKELING IN DE ZORG IN VLAANDEREN EN NEDERLAND

BOUWEN

1

ZORG.EUbouwenaandezorg.eu

jaargang 21

februari-maart 2021

PLATFORM OVER BOUW EN ONTWIKKELING IN DE ZORG IN VLAANDEREN EN NEDERLAND

1

Aannemer trekt

waardevolle BIM-lessen

uit bouw AZ Sint-Maarten

3D-model van vastgoed

biedt voordelen voor

alle stakeholders

Leidende positie

op de markt voor

bereidingsapotheken

Waarom is een optimale

luchtvochtigheid in

gebouwen noodzakelijk?


GEZOND WORDEN

EN GEZOND BLIJVEN

Met hygiënische rubber vloerbedekkingen

Veiligheid is bijzonder belangrijk in de gezondheidszorg. Daarom hebben wij voor

u duurzame vloerbedekkingen van emissiearme materialen ontwikkeld die sterk en

eenvoudig te reinigen zijn – en dat permanent zonder coating.

www.nora.com


VAMED UW PARTNER

VAMED is uw partner voor gezondheidszorg-projecten. Van

ontwerp tot turnkey. VAMED garandeert met het leveren van

kwaliteit, efficiëntie en betrouwbaarheid het blijvende succes

van uw projecten en uw partners in de gezondheidszorg.

VAMED onderscheidt zich onder meer door merk onafhankelijk

ontwerp, levering en full-service onder-houd van medische

technologie in zorginstellingen.

VAMED staat in uw project voor persoonlijke aandacht en

een duurzame relatie!

Geïnteresseerd?

Neem geheel vrijblijvend contact op met 030 303 99 44.

NIEUWBOUW,

UITBREIDING,

RENOVATIE

ADVIES /

ONTWIKKELING

WERELDWIJDE ERVARING

VAMED is wereldwijd een toonaangevende partner

van ziekenhuizen en gezondheidszorginstellingen bij

projectontwikkeling, planning, bouw, inrichting en

operationeel management. Wij hebben de afgelopen

3 decennia meer dan 900 ziekenhuisprojecten,

revalidatiecentra, verpleeghuizen en gezondheids-resorts

in 90 landen gerealiseerd en verlenen overal ter wereld

diensten op maat.

VAMED begrijpt de gezondheidszorg in de volle breedte

en volgt een integrale aanpak. We hebben voortdurend de

interacties en alle processen in de patiëntenzorg in beeld.

Zo eindigt de verantwoordelijkheid van VAMED in het

lifecycle-model niet met een succesvolle overdracht, maar

vormt deze met de bijbehorende beschikbaarheidsgarantie

en bijvoorbeeld operationeel management een integrale

verantwoordelijkheid in de gezondheidszorg.

OPERATIONEEL

MANAGEMENT

PROJECT-

ONTWIKKELING /

PLANNING

© Herbst

DIENSTEN

FINANCIERING

BOUW

Vamed Nederland B.V., 3528 BE Utrecht

Tel: +31 (0) 30 303 64 30

Email: info@vamed.nl

www.vamed.nl


SALTO SPACE

Intelligente toegangscontrole

voor elke deur.

/saltosystems.nl


1

Voorwoord

HOE VER BENT U MET BIM?

Anno 2021 is het Bouw Informatie Model (BIM) geen toekomstmuziek

meer, maar realiteit. Wie geen projecten mis wil lopen, investeert dan ook

vandaag nog in BIM. Daarover zijn de specialisten die in deze Bouwen aan

de Zorg editie aan bod komen, het eens.

Van architect tot aannemer, constructeur, installateur én opdrachtgever:

steeds meer stakeholders omarmen de nieuwe manier van ontwerpen en

bouwen. Niet verwonderlijk, want BIM biedt grote voordelen in het ontwerp,

de bouw én de exploitatiefase. Het is een samenspel van drie grote

informatiedragers, namelijk: virtueel bouwen en samenwerken in een multidisciplinair

3D-model, contractbeheersing en documentmanagement, waarvan

bijvoorbeeld Jan Claesen, technisch directeur van AZ Sint-Maarten in

Mechelen nog iedere dag de vruchten plukt. Het ziekenhuis in België opende

in 2018 de deuren. Een kleine tweeënhalf jaar na datum haalt Claesen

herinneringen op aan de pioniersjaren en legt hij ons uit hoe BIM ook nu,

tijdens de exploitatie van het nieuwe ziekenhuis, zijn nut bewijst: ‘Het is nu al

duidelijk dat we het leergeld van weleer ruimschoots zullen terugverdienen’.

Ook zeer de moeite waard is het interview met Rob Hoef en Roberto

Traversari van TNO, die BIM hét uitgelezen hulpmiddel voor ziekenhuisbouw

noemen. ‘Ziekenhuizen zijn complex en voortdurend in beweging.

Ze muteren sneller en vaker dan de meeste andere gebouwtypologieën.

Afdelingen worden uitgebreid, gerenoveerd en soms komen er zelfs compleet

nieuwe vleugels bij. Hierdoor kan BIM zowel in de ontwerpfase, de

uitvoeringsfase maar zeker ook in de beheerfase voordelen bieden. Immers:

als er geen goede informatie beschikbaar is, bijvoorbeeld in de vorm van een

compleet BIM-model, dan loopt men veelvuldig tegen knelpunten aan. Dit is

niet alleen tijdrovend, maar ook kostbaar.’

Een zeer interessant BIM-project is ook het Amsterdam UMC locatie VUmc,

dat op dit moment de stap naar 3D maakt. Daarnaast stellen diverse partijen

hun (nieuwste) softwareoplossingen en strategieën (BIM as a service)

voor. Is het dan alleen BIM dat de klok slaat? Zeker niet. In deze uitgave is

ook veel aandacht voor wanddecoratie. Van beleefpanelen tot rustgevende

fotowanden. Daarnaast kunt u alles vinden over ruimte-akoestiek, hybride

zorginnovaties, adaptieve ziekenhuiszorg, noodstroomsystemen, ‘controlled

environment’, slimme spoelconcepten, het belang van een goede luchtvochtigheid

en de noodzaak van tophygiëne. Interessante projecten zijn bijvoorbeeld

de afdeling Nucleaire Geneeskunde en het Centrum voor Vrouw en

Kind van het Rijnstate Ziekenhuis, de verouderde revalidatiekliniek Westersingel,

het pijncentrum van AZ Rivierenland en De Rôner Apotheek.

Kortom: we hebben weer een bomvolle uitgave voor u.

Ik wens u weer veel leesplezier!

Lieke van Zuilekom


Platform OVER ONTWIKKELING IN DE ZORG IN VLAANDEREN EN NEDERLAND

BOUWEN ZORG.EU

bouwenaandezorg.eu

Jaargang 21, nummer 1, 2021

Verschijnt 6 x per jaar

ISSN: 1876-0600

BOUWEN

UITGEVER

ZORG.EU

Schatbeurderlaan 6

6002 ED Weert

Postbus 249

6000 AE Weert

+31 495 45 00 95

info@louwersmediagroep.nl

louwersmediagroep.nl

VESTIGING BELGIË

Domein De Herten

Hertsbergsestraat 4

B-8020 Oostkamp

+32 50 36 81 70

info@louwersmediagroep.be

louwersmediagroep.be

EINDREDACTIE

Lieke van Zuilekom

REDACTIETEAM

Tom Brennand

Tjerk van Duinen

Tim Janssens

Koen Mortelmans

Gerrit Tenkink

Margot Visser

Willem de Volder

Revalidatiekliniek Westersingel ondergaat noodzakelijke opfrisbeurt 8

Juiste partner om renovatie vorm te geven 11

Het interview: Fundamentele hervorming in Belgische zorgsector is broodnodig 12

Pijncentrum Rivierenland ingericht volgens loungeconcept 14

Zorgflits: Modern design en CO 2

-neutraal 17

Geluid is vaak een uitdaging 18

Beleving aan de wand 22

SPECIAL BIM

‘Ook in de exploitatie werpt BIM elke dag zijn vruchten af’ 24

Aannemer trekt waardevolle BIM-lessen uit bouw AZ Sint-Maarten 28

BIM as a service bij specialist in binnenafwerking 30

Efficiënte BIM-exploitatie dankzij AR-app en digitale kluis 32

‘Onze veelzijdige BIM-expertise vormt meer dan de som der delen’ 34

TNO: ‘BIM is uitgelezen hulpmiddel voor ziekenhuisbouw’ 36

Verwachtingen vertalen en toetsen 38

3D-model van vastgoed biedt voordelen voor alle stakeholders 40

‘Wij geven met BIM alle plafondtillift-wensen vorm’ 44

Vloeroplossingen in BIM 47

BLADMANAGER

Patty Ros

p.ros@louwersmediagroep.nl

SECRETARIAAT

Manuela Depenbrock

Sandra Reijnders

ADVERTENTIES

wetransfer.com

o.v.v. naam en project

traffic@louwersmediagroep.nl

traffic@louwersmediagroep.be

ABONNEMENTSPRIJS

€ 63,00 per jaar excl. BTW

Buiten Nederland: € 99,00 per jaar excl. BTW

IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67

BIC ABNANL2A

t.n.v. Louwers Mediagroep

o.v.v. Bouwen aan de Zorg

Informatie over abonnementen:

+31 495 45 00 95

info@louwersmediagroep.nl

ADRESWIJZIGINGEN

Schriftelijk ten minste drie weken voor

verhuizing naar: Postbus 249, 6000 AE Weert

OPZEGGINGEN

Indien twee maanden voor het verstrijken van de abonnementsperiode

geen schriftelijk bericht van opzegging is

ontvangen, wordt het abonnement automatisch met een

jaar verlengd.

DOELGROEP

Als abonnement en in controlled circulation, persoonsgericht

naar beslissers in ziekenhuizen, verpleeghuizen,

woonzorgcentra, zorggroepen, GGZ, woningcorporaties,

architecten, technische/facilitaire managers toeleverancier

aan de gezondheidszorg, aannemers, overheidsinstellingen

en abonnementen.

VORMGEVING

studio@louwersmediagroep.nl

DRUKWERK

Drukkerij Hendrix, Peer

Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd zonder

uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder bronvermelding. Hoewel

dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld kunnen

uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid

van de informatie. Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid

voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of

beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.

14

18

24

32


jaargang 21

februari-maart 2021

bouwenaandezorg.eu

Inhoud

40 52

60

62

48

58

Schuiven op de Nucleaire Geneeskunde 48

Een hybride zorginnovatie voor Franciscus Gasthuis & Vlietland 52

Leidende positie op de markt voor bereidingsapotheken 54

Veilige huiselijke omgeving in het ziekenhuis 56

Eenvoud levert krachtig beeld op 58

Nieuwe slimme spoelconcepten voor openbare toiletten 60

Betere dienstverlening door bundeling van krachten 62

'Bijzondere materialen zorgen voor verrassend resultaat' 64

De Rôner Apotheek: strak en een tikje futuristisch, maar toch uitnodigend 65

Waarom is een optimale luchtvochtigheid in gebouwen noodzakelijk? 67

‘Ons hygiëne-oog reikt ook boven de 1,80 meter’ 68

Leveringszekerheid gaat voor alles 70

Nieuwbouw Neos: gebouwd voor de toekomst 72

Hoogste tijd voor het adaptieve ziekenhuis 74

Zorgpartners 77

VAKTIJDSCHRIFT OVER ONTWIKKELING IN DE ZORG IN VLAANDEREN EN NEDERLAND

BOUWEN ZORG

PLATFORM OVER BOUW EN ONTWIKKELING IN DE ZORG IN VLAANDEREN EN NEDERLAND

1

BOUWEN ZORG.EU

Platform OVER ONTWIKKELING IN DE ZORG IN VLAANDEREN EN NEDERLAND

BOUWEN ZORG.EU

Aannemer trekt

waardevolle BIM-lessen

uit bouw AZ Sint-Maarten

3D-model van vastgoed

biedt voordelen voor

alle stakeholders

Leidende positie

op de markt voor

bereidingsapotheken

Waarom is een optimale

luchtvochtigheid in

gebouwen noodzakelijk?

Cover:

Pijncentrum Rivierenland

Rumst

Beeld:

Assar Llox Architects

1

Blijf gratis en eenvoudig op de hoogte van het laatste nieuws.

Volg ons op social media en meld je aan voor onze nieuwsbrief!

BOUWENAANDEZORG.EU


ROTTERDAM REVALIDATIEKLINIEK WESTERSINGEL

Tekst | Margot Visser Beeld | Rijndam

Revalidatiekliniek

Westersingel ondergaat

noodzakelijke opfrisbeurt

Revalideren gaat beter en sneller in een omgeving die prikkelt om actief te worden. Dat was het

uitgangspunt voor de renovatie van de verouderde revalidatiekliniek Westersingel in Rotterdam.

Ook is het sanitair van de 41 patiëntenkamers vernieuwd en de technische staat van het gebouw

op orde gebracht. “We moesten altijd het gebouw vergoelijken, nu past het beter bij wie we zijn.”

Hij heeft vaak hetzelfde commentaar gehoord

van patiënten die korte of langere tijd in de kliniek

aan de Westersingel verbleven: “De zorg

was geweldig, maar dat gebouw….” Projectleider

Arjan Van den Boom van Rijndam Revalidatie

kon zich daar volledig in vinden. “De entree was

donker, de inrichting was verouderd en nodigde

niet uit om even een rondje te lopen of ergens

gezellig te gaan zitten, terwijl dat juist zo belangrijk

is voor onze patiënten. We willen hen motiveren

om uit bed te komen en actief bezig te

zijn, dat draagt bij aan hun herstel. Dan moet je

een omgeving creëren die dat stimuleert, met

een mooi restaurant, sfeervolle huiskamers, hier

en daar leeshoekjes en een mooie sportzaal.”

DRIELEDIGE RENOVATIE

Rijndam Revalidatie heeft 16 locaties in

Rotterdam en omliggende regio, met locatie

Westersingel als klinische en hoofdlocatie. Het

pand, fraai gelegen aan het Museumpark in

hartje Rotterdam, is in 1995 gebouwd en was

zowel technisch als esthetisch flink verouderd.

Aanvankelijk waren er plannen om naast een

grondige renovatie ook nieuwbouw te realiseren

in de vorm van twee extra verdiepingen.

Dat bleek niet haalbaar en dus moesten de

ambities worden bijgesteld. Van den Boom:

“We hebben de renovatie beperkt tot het

echt noodzakelijke: groot technisch onderhoud

om het gebouw weer in goede en veilige staat

te brengen, een esthetische ingreep om onze

patiënten meer comfort en een inspirerende

omgeving te bieden en het vernieuwen van het

patiëntensanitair.”

ZO MIN MOGELIJK OVERLAST

Het project is gefaseerd aangepakt om de

overlast voor de patiënten zoveel mogelijk te

beperken. De zorg ging immers gewoon door

tijdens de renovatie. “Met name onze doelgroep

met hersenletsel is erg kwetsbaar en

kan weinig prikkels verdragen. Om die reden

hebben we bepaalde ingrepen ook achterwege

gelaten, zoals het slopen van wanden

en het verleggen van installaties. Ook hebben

De natuurlijke kleuren en materialen komen door het hele gebouw terug.

8 BOUWEN ZORG.EU


ROTTERDAM REVALIDATIEKLINIEK WESTERSINGEL

we alle werkzaamheden zo compact mogelijk,

met niet-kruisende lijnen, ingepland”, legt de

projectleider uit.

CORONA

Begin 2019 ging het project van start met de

vernieuwing van het sanitair. De werkzaamheden

waren net begonnen toen de eerste

coronagolf zich aandiende. Dat betekende een

extra uitdaging voor projectmanager Marieke

Smit van Stevens Van Dijck. “We waren net

gestart met de renovatie van zes badkamers

en toen ging het hele gebouw zes weken op

slot. Dat gooide de hele planning overhoop.

We hadden ineens met allerlei nieuwe regels

te maken die we moesten integreren in onze

werkmethodiek. Dat bleek niet altijd eenvoudig,

want hoe houd je bijvoorbeeld met twee

personen 1,5 meter afstand in een badkamer?

Toch bood de situatie ook kansen om door

te pakken. De poliklinieken gingen dicht en

er waren minder opnames. We hebben de

doorlooptijd per badkamer iets opgelengd

en een efficiënt ‘treintje’ gemaakt qua werkzaamheden.

Zo kon KOERS, aannemer van de

sanitaire werkzaamheden, toch goed blijven

doorwerken en liep de planning niet al teveel

vertraging op.”

Veel hout en groen, in de vorm van kasten met planten, dragen bij aan een prettige verblijfsomgeving.

VEEL LICHT EN GROEN

Deels gelijktijdig ging ook de esthetische

ingreep van start. Alle verblijfsgebieden en

logistieke ruimtes, waaronder de receptie,

centrale hal, het café, de wachtruimten, balies

en gangen van de poliklinieken (in totaal

3.700 m²), zijn onder handen genomen door

renovatie-aannemer Maasmond en hebben

een nieuwe, frisse uitstraling gekregen. In

de centrale hal is het resultaat meteen goed

zichtbaar. Van een ‘donker hol’ is de ruimte

getransformeerd tot een lichte ontvangst

met uitnodigende zitjes. Veel hout en groen,

in de vorm van kasten met planten, dragen

bij aan een prettige verblijfsomgeving. Die

natuurlijke kleuren en materialen komen

door het hele gebouw terug.

Smit: “Ondanks een redelijk beperkt budget

is het gelukt om overal sfeer toe te voegen.

Oorspronkelijk zouden alleen de wanden

en plafonds geschilderd worden, maar in de

loop van het project zijn steeds meer elementen

aangepakt, zoals nieuwe verlichting

en vast meubilair. Dat is het resultaat ten

goede gekomen.”

Ondanks een redelijk beperkt budget is het gelukt om overal sfeer toe te voegen.

BEGRIP

Inmiddels is na ruim een jaar de renovatie vrijwel

volledig afgerond, op enkele huiskamers na.

Smit kijkt terug op een intensieve periode. ❯

BOUWEN ZORG.EU

9


ROTTERDAM REVALIDATIEKLINIEK WESTERSINGEL

RENOVEREN OM DE REVALIDATIE HEEN

Rijndam Revalidatie biedt al meer dan 100 jaar medisch specialistische

revalidatie en helpt kinderen, jongeren en volwassenen om te gaan met een

ziekte, aandoening of ongeval. Doel is een zo zelfstandig en gezond mogelijk

leven. Maasmond heeft de hoofdlocatie aan de Westersingel het afgelopen jaar

grondig gerenoveerd. Het hele gebouw is van binnen geschilderd in frisse lichte

kleuren. Overal is nieuwe vloerbedekking gekomen – uiteenlopend van tapijt

en laminaat tot harde pvc – en de liften zijn opgeknapt. Overeenkomstig het

ontwerp van de architect is het restaurant verplaatst en hebben diverse ruimtes

een andere bestemming gekregen. Mede door het timmerwerk voor nieuwe

balies, kastjes, tafels en bureaus heeft het pand een warme uitstraling gekregen.

De renovatie heeft een klein jaar geduurd en is begin 2021 opgeleverd. Dankzij

korte interne verhuizingen konden de werkzaamheden kamer voor kamer worden

uitgevoerd. Hierdoor is de revalidatie van alle gasten en bezoekers doorgegaan.

Maasmond stemt de aanpak en de planning altijd op dergelijke belangrijke

voorwaarden af.

Naast renovatie verzorgt Maasmond projectinrichting en meerjarenonderhoud van

zakelijk vastgoed, van deelwerk tot compleet turnkey-project. Maasmond beschikt

over een eigen gordijnenatelier en verzorgt alles in eigen hand, binnen planning en

budget en altijd met een hoge kwaliteit. Maasmond is daarmee gezichtsbepalend

voor ieder project.

'We waren net gestart

met de renovatie

van zes badkamers

en toen ging het

hele gebouw zes

weken op slot'

“We hebben veel gevraagd van mensen, ook

van het zorgpersoneel. Iedereen heeft het

door corona al lastig en dan willen we ook nog

eens verbouwen. Ook van ons vroeg dat extra

inzet en coördinatie.” Van den Boom beaamt

dat het niet altijd even makkelijk was. “Qua

planning loop je altijd achter de feiten aan,

waardoor sommige dingen onhandig uitpakken.

Ging het gebouw na zes weken eindelijk

weer open, begonnen wij met het verbouwen

van de centrale hal. Toch was er veel begrip,

zowel bij patiënten als zorgmedewerkers, omdat

iedereen zag hoe hard het nodig was. En

het is het dubbel en dwars waard geweest. Ik

word nu vrolijk als ik het gebouw binnenkom,

het past veel beter bij wie we zijn.” •

Uw project verdient een professionele visie . . .

Bouwkundig onderhoud

Schilderwerk

Projectinrichting

Vastgoedzorg

Zonwering

Gordijnatelier

Maasmond B.V. | +31 (0)10 4150411 | E-mail algemeen@maasmondgroep.nl | www.maasmondgroep.nl

Gezichtsbepalend voor ieder project

10 BOUWEN ZORG.EU

Naamloos-9 1 04-02-2021 15:14


ROTTERDAM REVALIDATIEKLINIEK WESTERSINGEL

Tekst | Margot Visser Beeld | KOERS

Juiste partner om renovatie vorm te geven

Toen de nieuwbouwplannen voor de Westersingel niet realistisch bleken, had Rijndam Revalidatie

behoefte aan een bouwer die kon meedenken over een alternatieve aanpak. In KOERS vond ze

de juiste partner. Het bouwbedrijf, dat zorgvastgoed als één van de speerpuntsectoren heeft, werd

ingeschakeld om de renovatie van de 41 sanitaire eenheden vorm te geven en uit te voeren.

“Uitgaande van het Programma van Eisen van

de nieuwbouwplannen hebben we gekeken

waar we bezuinigingen konden realiseren.

Doordat we zo vroeg aan tafel zaten, konden

we meedenken over hoe we de renovatie sneller,

beter, slimmer, functioneler en vooral binnen

budget konden realiseren”, vertelt teammanager

Ton Krijgsman, die verantwoordelijk

is voor de realisatie van het project.

Vanwege de kwetsbare bewoners golden er

strenge eisen qua routing, opslag van bouwmaterialen

en het omgaan met hygiëne. De

verbouwing moest zo stofvrij mogelijk en met

zo min mogelijk transporten plaatsvinden. Om

de overlast zoveel mogelijk te beperken, zijn

dagelijks zes tot acht badkamers onder handen

genomen, op verschillende afdelingen

verspreid over drie verdiepingen. “Intensief

plannen, goed luisteren naar de wensen van

de opdrachtgever én het doen landen op de

werkvloer vormen hier de sleutel tot succes”,

zegt Krijgsman.

Met zeven vestigingen en een jaaromzet van

circa 50 miljoen is KOERS uitgegroeid tot een

bouwbedrijf van formaat. De drie divisies

Bouw, Technologie en Ontwikkeling werken

gezamenlijk aan ‘innovatieve oplossingen die

zorgen voor betere gebouwen.’ •

Betere gebouwen

Betere toekomst

'Vanwege de kwetsbare bewoners golden

er strenge eisen qua routing, opslag van

bouwmaterialen KOERS maakt het verschil. en het Ook omgaan op het gebied met van hygiëne' zorgvastgoed.

Al in het voortraject kijken we hoe we een project sneller, slimmer,

beter, functioneler en betaalbaarder kunnen realiseren.

Dát maakt ons tot de nieuwe generatie makers.

De badkamers hebben een flinke upgrade gekregen.

Het hoofdgebouw van Rijndam Revalidatie aan de Westersingel.

BOUWEN ZORG.EU

11


HET INTERVIEW

Jan De Maeseneer (1952)

- Emeritus-hoogleraar huisartsgeneeskunde en

eerstelijnszorg, Universiteit Gent

- Oprichter Wijkgezondheidscentrum Botermarkt in

Ledeberg (1978, Gent)

- Lid van de federale Taskforce Vaccinatiestrategie Covid19

- Voorzitter van de Expert Panel on Effective Ways of

Investing in Health, dat de Europese Commissie adviseert

12 BOUWEN ZORG.EU


HET INTERVIEW

Tekst | Koen Mortelmans Beeld | Nic Vermeulen / Ugent

Jan De Maeseneer

Fundamentele hervorming in

Belgische zorgsector is broodnodig

Het huidige sociale en financiële model van de zorgsector in België is aan een grondige hervorming

toe. Dat zegt Jan De Maeseneer.

Sinds bijna een halve eeuw is dokter De Maeseneer een geprivilegieerde observator

van en participant in de beleidsontwikkelingen in de zorgsector. Als

huisarts in wijkgezondheidscentrum Botermarkt in Ledeberg ervaarde hij

de impact van beleidsmaatregelen op lokaal niveau. Vanuit zijn academisch

werk aan de Universiteit Gent bestudeerde hij de impact op meso- en macroniveau.

Hij leidde diverse generaties studenten op en maakte of maakt

deel uit van talrijke adviesraden. Zo kreeg hij goed zicht op de noodzakelijke

hervormingen om de uitdagingen van de 21ste eeuw aan te pakken.

“Nationaal en internationaal staat de solidariteit voor gezondheidszorg onder

druk. Het is bijna een wonder dat de EU erin slaagde om voor 27 landen

samen de aankoop van de nodige coronavaccins te onderhandelen met de

farmaceutische sector. Maar bijvoorbeeld het overnemen van patiënten tussen

ziekenhuizen onderling of tussen verschillende landen is niet vanzelfsprekend”,

vertelt hij. Naast de tendens naar vermaatschappelijking van de zorg

is er ook de nood aan versterking van de eerstelijnszorg in combinatie met

de afbouw van de zorg in ziekenhuizen. “Overal zie je een decentralisatie

van bevoegdheden rond gezondheidszorg. Daarbij nemen regio’s en lokale

besturen steeds meer verantwoordelijkheid op zich.”

De financiële en economische crisis heeft de bestaande sociale ongelijkheid

op het vlak van gezondheid nog versterkt. “Dit brengt nieuwe opdrachten

mee voor de gezondheidszorg: de toegankelijkheid van de zorg moet worden

geoptimaliseerd en gezondheidszorgverstrekkers moeten een sterkere

signaalfunctie opnemen om – samen met andere sectoren – de bepalende

sociale factoren van gezondheid te herkennen en waar mogelijk corrigerende

maatregelen te nemen. Besparingsmaatregelen in de gezondheidszorg

dreigen vooral de kwetsbare groepen te treffen en zetten de toegankelijkheid

van zorg onder druk.”

FINANCIERINGSMODEL VERANDEREN

“België heeft in vergelijking met buurlanden een relatief hoog aantal erkende

acute ziekenhuisbedden per inwoner”, aldus De Maeseneer. “De gemiddelde

verblijfsduur daalt wel, maar blijft in vergelijking met anderen landen

vrij hoog. Het grootste deel van de middelen wordt verzameld via sociale

bijdragen op basis van de inkomsten uit arbeid. Dit systeem functioneerde

goed zolang de meerderheid van de mensen het overgrote deel van hun

levensloop werkte. In de voorbije decennia is de groep die bijdraagt een

steeds dalend percentage van de totale bevolking geworden en deze trend

zal zich verder doorzetten.”

De uitgaven zijn erg ongelijk verdeeld, benadrukt hij. “Op jaarbasis gaat 70%

van de uitgaven naar 10% van de bevolking; de bijdragen voor ziektekosten

doen zo een beroep op een zeer grote vorm van solidariteit. Dit roept,

samen met andere factoren, de vraag op of een financiering van gezond-

heidszorg via sociale bijdragen wel een duurzaam toekomstperspectief

biedt. Hier komt nog bij dat een eventuele toename van de sociale bijdragen

de loonkost vermeerdert, wat een ongunstige invloed heeft op de concurrentiepositie

van de lonen.”

HOE BREDER DE FINANCIERINGSBASIS, HOE

STERKER DE FINANCIËLE DRAAGKRACHT

Daarom stelt De Maeseneer voor om de financiering van de kosten voor

gezondheidszorg weg te halen uit de sociale bijdragen en over te brengen naar

de personenbelasting. Hoe breder de financieringsbasis, hoe sterker immers

de financiële draagkracht van het systeem. “Dit idee is niet nieuw, en duikt om

de zowat tien jaar op in debatten over de financiering van de gezondheidszorg.

Vandaag zijn er extra redenen voor dit model van financiering. Zo zullen

meer mensen gedurende langere perioden van hun leven nood hebben aan

gezondheidszorg. Dit maakt het psychologisch meer acceptabel om, via de

fiscaliteit, levenslang bij te dragen aan de financiering van het systeem. Het

totale overheidsbeslag blijft hierbij ongewijzigd. Een gefiscaliseerd systeem is

eenvoudiger om een correcte, transparante verdeling van de middelen over

de vier gebiedsdelen (Vlaanderen, Wallonië, Brussel en Duitstalig België) te

realiseren. Bovendien moeten we het debat rond de grote beleidskeuzen in

de gezondheidszorg en de gezondheidsdoelstellingen verplaatsen naar het federaal

parlement, met kans op meer transparantie en meer publiek bewustzijn

rond een sector die ongeveer 10% van het BBP beslaat.”

MINDER ZIEKENHUISBEDDEN

De financiering van de overgang van ziekenhuisgeöriënteerde zorg naar zorg

die overwegend thuis en in het thuisvervangend milieu plaatsvindt, verdient

bijzondere aandacht, volgens De Maeseneer. “Voor België betekent dit dat

men in de periode 2020-2030 het aantal acute ziekenhuisbedden met 20%

afbouwt en het aandeel van de eerstelijnsgezondheidszorg in de uitgaven

voor gezondheidszorg van 14% optrekt tot 30%. Alle ziekenhuizen hoeven

niet alle behandelingen aan te bieden: in Vlaanderen zijn er bijvoorbeeld

slechts twee nodig om slokdarmkankeroperaties uit te voeren. Uit buitenlandse

ervaringen weten we dat – in de overgangsfase – een dubbele financiering

nodig is: de ziekenhuiszorg kan slechts worden afgebouwd wanneer

voldoende nieuwe middelen in de eerstelijnszorg zijn geïnvesteerd.”

Ook moet er een afzonderlijke, federale financiering komen voor de zeven

universitaire ziekenhuizen, die dan met elkaar een taakverdeling afspreken

over wetenschappelijk onderzoek en bijzondere zorgverlening. “Het aantal

universitaire ziekenhuisbedden in België wordt daarbij best gehalveerd. De

expertisebundeling moet ervoor zorgen dat elke Belg (ook met een zeldzame

aandoening) de beste zorg kan krijgen die vandaag realiseerbaar is.

Voor zeer complexe en zeer zeldzame aandoeningen, worden internationale

afspraken gemaakt.” •

BOUWEN ZORG.EU 13


RUMST PIJNCENTRUM RIVIERENLAND

Tekst | Koen Mortelmans Beeld | Assar Llox Architects

Pijncentrum Rivierenland

ingericht volgens loungeconcept

Algemeen Ziekenhuis Rivierenland, met vestigingen in Rumst, Willebroek en Bornem laat zijn

campus in Rumst grondig renoveren. Deze vestiging krijgt een nieuwe inkomhal en een nieuw

dagziekenhuis voor algemene geneeskunde en oncologie. De diensten maagdarmziekten, nierdialyse,

pneumocardiorevalidatie, pneumologie, urologie, fysische revalidatie en rugschool worden uitgebreid.

De eerste fase is al afgerond en betreft de inrichting van een comfortabel pijncentrum.

INSPIRATIE UIT ZORGHOTEL

Voor het ontwerp klopte AZ Rivierenland aan

bij Assar Llox Architects. Dit bureau had immers

eerder al Zorghotel Drie Eiken in Edegem ontworpen

(zie Bouwen aan de Zorg 2015-4). Dit

herstelbedrijf combineerde als eerste in Vlaanderen

zorg met het comfort en de gastvrijheid van

een hotel. In het pijncentrum werkte Assar Llox

verder op dit concept. Alle ruimten en kamers

zijn hier ingericht met nieuwe technische snufjes,

die vrij onzichtbaar zijn dankzij het huiselijke design.

Zo werd vermeden dat er een steriele look

zou ontstaan. “Ook de nieuwe afdeling verpleegkunde

wordt op die manier aangepakt”, verklaart

Laïlla Elmessaoudi, interieurarchitect bij Assar

Llox. “In een sfeervolle omgeving voelen patiënten

zich goed, waardoor ze minder onderhevig

zijn aan negatieve emoties, angst en stress. Dit

kan bijdragen aan een meer ontspannen onderzoek

en een sneller herstel. Bovendien voelt het

zorgpersoneel zich meer op zijn gemak in zo'n

omgeving, waardoor de kwaliteit van de zorg

wordt bevorderd.”

'In een sfeervolle

omgeving voelen

patiënten zich goed,

waardoor ze minder

onderhevig zijn aan

negatieve emoties,

angst en stress'

De onthaalbalie.

Het nieuwe pijncentrum is opgebouwd volgens

de principes van ‘healing environment’.

Dit betekent dat er maximaal rekening is

gehouden met omgevingsfactoren die een

positieve invloed kunnen uitoefenen op

het genezingsproces van patiënten. In de

praktijk betekent dit een overvloed aan

open zichten, met zoveel mogelijk daglichttoetreding,

het gebruik van natuurlijk of als

natuurlijk ervaren materialen en zoveel mogelijk

beperking van storende geluiden. AZ

Rivierenland streefde daarbij naar de sfeer

en uitstraling van een relaxhotel. Daarvoor

én voor een nieuwe afdeling verpleegkunde

op dezelfde verdieping had ze 2 miljoen

euro opzij gezet.

Interieurarchitect Laïlla Elmessaoudi van Assar Llox.

ENERGIE-EFFICIËNTIE VERBETERD

Het pijncentrum is ondergebracht op de derde

verdieping. Het beslaat een oppervlakte van

bijna 380 m². “Vroeger was hier een verloskwartier

ondergebracht, die nu is gebundeld op de

campus Bornem. De structuur van het gebouw

in Rumst was nog prima in orde. Aan het buitenuitzicht

hebben we dan ook nauwelijks wat

veranderd”, aldus Elmessaoudi. “Wel hebben we

het bestaande aluminium buitenschrijnwerk vervangen

door nieuw schrijnwerk, met een betere

thermische isolatie en een dubbele en zonwerende

beglazing. Zo kan het AZ niet alleen energie

besparen op de verwarming, maar ook op de

koeling. Verder lieten we de meeste bestaande,

niet dragende binnenwanden wegnemen, zodat

we de ruimte tussen de dragende kolommen op

een meer open manier konden herinrichten.” ❯

14 BOUWEN ZORG.EU


RUMST PIJNCENTRUM RIVIERENLAND

TOEKOMSTGERICHTE TECHNISCHE INSTALLATIE

AZ Rivierenland vertrouwde de conceptuele uitwerking van de technische

installatie voor het nieuwe pijncentrum en de verbouwing van de

verpleegafdeling toen aan ingenieursbureau Botec (Wommelgem).

“Verbouwen in een ziekenhuis in werking vereist de grootste aandacht voor

aanwezig personeel en patiënten. Daarbij komt het erop aan de overlast die

dergelijke werken onvermijdelijk met zich meebrengen, tot een minimum te

beperken”, stelt Raf Sebrechts, projectingenieur bij Botec. “Elke omschakeling en

onderbreking om de bestaande technieken met de nieuwe te kunnen koppelen,

gebeurde dan ook in nauw overleg. Zowel intern tussen de verschillende

afdelingen als tussen bouwheer en bouwteam, waarin diensthoofd gebouwen en

techniek van AZ Rivierenland Pascal Burm een cruciale rol speelde.”

Zonwering

Pijn is een ingewikkeld verschijnsel, waarbij naast lichamelijke factoren ook

psychische factoren een rol kunnen spelen. “Daardoor is een aangenaam

binnenklimaat uitermate belangrijk. Het was dan ook essentieel om mogelijke

verhitting in de nieuwe afdeling onder controle te houden.” Daarom zijn, na het

isoleren van de buitengevels en het plaatsen van nieuwe ramen, alle ramen

uitgerust met nieuwe screenzonweringen. “Net als hun voorgangers zijn ze

aangesloten op een centrale sturing.”

De modules zijn afgewerkt met laminaat met een

houtpatroon.

Topkoeling

Om ook in extreme zomers, die stilaan als normaal worden beschouwd,

het beoogde binnenklimaat te kunnen realiseren, opteerde Botec verder

voor topkoeling van de afdeling, door het inblazen van gekoelde lucht via de

hygiëneventilatie. “Hiervoor werd een nieuwe luchtgroep, met koelbatterij,

opgesteld op het platte dak.”

De uitbreiding van het aanwezige verlichtingsbeheersysteem met de nieuwste

generatie LED-verlichtingsarmaturen maken samen met de uitbreiding van het

bestaande verpleegoproepsysteem en het net medische gassen dat de afdeling

helemaal klaar is voor de toekomst.

De onderzoeken vinden plaats in de scopiezaal.

De verpleegafdeling.

BOUWEN ZORG.EU

15


RUMST PIJNCENTRUM RIVIERENLAND

Assar Llox stapte daarbij af van het traditionele

kamerconcept. “In plaats daarvan organiseerden

we het pijncentrum in modules, zeg maar

zithoekjes zoals in de lounge van een hotel.

De opstelling van het meubilair biedt patiënten

keuzevrijheid tussen het aangaan van contacten

of meer privacy. Nabij de balie is een

wachtzone met koffiehoekje ondergebracht.”

MAXIMAAL DAGLICHT

Er kunnen nu twaalf personen tegelijk in een

relaxzetel plaatsnemen en drie in een bed.

Er blijft ook nog wat ruimte beschikbaar voor

uitbreiding. “Elke module kan twee relaxzetels

bevatten. In geval van nood kan er ook een bed

worden geplaatst”, aldus Elmessaoudi. “Elke relaxzetel

is uitgerust met een uitschuifbare tablet,

een stopcontact (voor het laden van een

gsm of laptop), een leeslamp, een vestiairekast

en een verpleegoproep. Gordijnen garanderen

dat de patiënten zich in alle privacy kunnen omkleden.”

De behandelzone blijft hierdoor een

open ruimte waar maximaal daglicht verspreid

kan worden. De modules zijn opgetrokken uit

een met laminaat beklede houtstructuur, waarmee

de huiselijke sfeer wordt geaccentueerd.

De ramen zijn voorzien van lamellen. “Aan de

ramen hangen gordijnen met niet een strakke

ziekenhuiskleur, maar uit een elegant stofje.”

INCLUSIEVE ARCHITECTUUR

In de 28 m² grote scopie-zaal, waar de onderzoeken

plaatsvinden, is een pvc-wandbekleding

aangebracht met sobere prints die naar de

natuur verwijzen. “Pvc kan tegen een stootje.

Dat is nodig, want hier vindt nogal wat bedden-

en karrenverkeer plaats. In de wanden is

lood aangebracht tegen mogelijke schadelijke

strooistralen van de apparatuur. De pvc-vloer

is antistatisch en het openen en sluiten van de

loden schuifdeur verloopt contactloos”, aldus

Elmessaoudi. “Zo streven we naar een architectuur

die in vorm inspirerend en evolutief is

en in gebruik voor iedereen toegankelijk. Inclusieve

architectuur, dus.”

VERPLEEGAFDELING

De belendende verpleegafdeling is met haar

kamers en verpleegpost met medicatie- en utilitiesruimte

een klassieker in uitvoering. “Maar

ook hier kozen we voor een afwerking in lichte

houtpatronen en prints met natuurbeelden.

Dat schept een warme sfeer. De raamtabletten

zijn er breed uitgevoerd, zodat ze tegelijk

ook als eettablet kunnen fungeren.” Deze afdeling

telt zeven eenpersoonskamers, zeven

tweepersoonskamers, twee isolatiekamers en

een kamer voor palliatieve verzorging. “Deze

laatste kamer geeft via een schuifdeur toegang

tot een salonnetje, om op een comfortabele

manier vrienden en familieleden te kunnen

ontvangen.” Al deze kamers hebben een dressingkast

met koelkast en kluis en een sanitaire

cel met douche, wc en lavabo. De tweepersoonskamers

hebben twee lavabo's. •

Feiten en cijfers

OPDRACHTGEVER

AZ Rivierenland, campus Rumst

ONTWERP

Assar Llox Architects, Antwerpen

CONCEPT TECHNISCHE

INSTALLATIES

Ingenieursbureau Botec, Wommelgem

Ingenieursbureau voor bouw en techniek

● sanitaire en brandbestrijdingsinstallaties

● verwarming, verluchting en klimatisatie

● elektrotechnische uitrusting

● transportsystemen

● bijzondere medische technieken

met rationeel gebruik van energie, water en grondstoffen

in het kader van ecologisch en duurzaam bouwen

Voor alle vacatures, contacteer:

Edwin SEGERS Ing. Bouwkunde en Elektromechanica

Ilse CROMHEEKE Lic.Wetenschappen

Sportstraat 42 - 44 - 2160 WOMMELGEM - e-mail: info@botec.be - www.botec.be

tel: 03 354 36 18 - fax: 03 354 41 92

16 BOUWEN ZORG.EU

Naamloos-6 1 05-01-21 16:36


ZORGFLITS

Tekst en beeld: Interface

Nieuwe collecties rubber vloeren:

Modern design en CO 2

-neutraal

Duurzaam vloerenbedrijf Interface lanceerde onlangs de nieuwste nora ® by Interface rubber

vloerencollecties: norament 926 castello en norament 926 kivo. Beide collecties zijn, zoals elk

vloerproduct van Interface, CO 2

-neutraal gecertificeerd via het Carbon Neutral Floors programma.

Interface overhandigt certificaten aan bedrijven als onderdeel van dit programma. Daarop staat

vermeld hoeveel CO 2

-uitstoot ze hebben bespaard met het aankopen van hun vloeren.

norament 926 castello is een tijdloze, 3,5 millimeter

dikke vloerbedekking met een design dat is

geïnspireerd op kalksteen.

NORAMENT 926 CASTELLO

norament 926 castello is een tijdloze, 3,5 millimeter

dikke vloerbedekking met een design

dat is geïnspireerd op kalksteen. Iedere tegel is

uniek en heeft nora’s nieuw ontwikkelde tweekleurige

oppervlaktedesign met twee verschillende

glansniveaus. De collectie bestaat uit acht

verschillende tinten grijs en beige. “norament

926 castello is robuust en scoort bijzonder goed

op het gebied van akoestiek en ergonomie”,

aldus Dirk Oswald, hoofd Product & Brand

Management. “Het elastische materiaal zorgt

voor minder contactgeluid in vergelijking met

andere veerkrachtige of harde vloeren. Dit minimaliseert

storende geluiden en verbetert de

akoestiek in interieurs, wat een groot voordeel

is. Vooral in gebieden met veel verkeer. Tegelijkertijd

biedt de vloer aanzienlijk meer sta- en

loopcomfort. Mensen hebben daardoor minder

last van rug- en gewrichtspijn.”

norament 926 castello kan met natte lijm op de

klassieke manier worden geïnstalleerd, maar is

ook beschikbaar als een nora nTx-versie voor

een nog snellere installatie.

NORAMENT 926 KIVO

norament 926 kivo is geïnspireerd op beton

en geeft interieurs een industriële look. De

2,7 millimeter dikke vloer is verkrijgbaar in acht

kleuren, variërend van warm beige tot koele

grijsblauwe tinten en heeft een moderne uitstraling.

Deze collectie is hierdoor geschikt

voor representatieve ruimtes, zoals kantoren,

vergaderruimtes en cafetaria’s.

OVER NORA BY INTERFACE

De rubber vloeren van nora worden al meer

dan 70 jaar in Duitsland geproduceerd en helpen

bij het ondersteunen van productiviteit,

norament 926 kivo is geïnspireerd op beton en geeft

interieurs een industriële look.

gezondheid, veiligheid en welzijn op de werkvloer.

Dit doet het merk door duurzame vloeren

te ontwerpen die makkelijk zijn in het onderhoud,

zorgen voor een prettige akoestiek

en bijdragen aan het sta- en loopcomfort. De

productielocatie voor rubber in Weinheim is

continu bezig met het verlagen van haar CO 2

-

uitstoot. In 2018 nam Interface nora over en

begin 2019 is nora toegevoegd aan het Carbon

Neutral Floors Programma van Interface.

'Het elastische

materiaal zorgt voor

minder contactgeluid

in vergelijking met

andere veerkrachtige of

harde vloeren'

OVER INTERFACE

Interface Inc. is een internationale vloerenfabrikant,

gespecialiseerd in CO 2

-neutrale tapijttegels

en veerkrachtige vloeren, waaronder luxe

vinyltegels (LVT) en nora ® rubber vloeren. Al

meer dan 25 jaar heeft het bedrijf de missie

om de CO 2

-voetafdruk van haar vloerproducten

te verlagen. Alle vloeren van Interface zijn

CO 2

-neutraal over de gehele levenscyclus via

het Carbon Neutral Flooring Programma. Het

bedrijf heeft de ambitie om klimaatpositief te

zijn in 2040. Interface helpt klanten om ruimtes

te creëren die welzijn, productiviteit en creativiteit

ondersteunen. De Climate Take Back

missie van het bedrijf zet zich in voor het verduurzamen

en herstellen van de planeet. •

BOUWEN ZORG.EU

17


Tekst | Cees van Wezel Beeld | Saint-Gobain Ecophon, Teddy Strandqvist/Studio-e.se

Van radiologieruimten tot MRI-centra,

echografie en hybride operatiekamers:

Geluid is vaak een uitdaging

Stel jezelf eens voor dat je een grote kathedraal binnen loopt. Alle harde oppervlakken van de

ruimte laten het geluid heen en weer stuiteren en je merkt dat er overal geluid is, zonder dat

je precies hoort wat er op een paar meter afstand wordt gezegd. Dit is in veel gevallen precies

dezelfde situatie die je hebt in de operatiekamer van een ziekenhuis.

Radiologieruimten, MRI-centra, echografie, hybride operatiekamers, et

cetera zijn vaak een uitdaging voor het geluid. Deze ruimtes moeten veilig

zijn voor de omliggende faciliteiten en zijn daarom vaak gebouwd van

beton, lood en metaal – dus alleen harde oppervlakken, zoals in een kathedraal.

Een nieuwe trend is prefabriceren waarbij een gespecialiseerd

bedrijf een off-site bouwmodule maakt met een doordachte constructie

die als een LEGO-steen in het ziekenhuis past. Helaas worden deze modules

en diagnosefaciliteiten vaak gebouwd zonder na te denken over

de geluidsomgeving. De harde oppervlakken ondersteunen de communicatie

niet en het personeel wordt uitgedaagd op het gebied van zowel

werkprestaties als welzijn.

EEN SUCCESVERHAAL: AKOESTISCH COMFORT

EN HOGE HYGIËNE-EISEN IN HET REGIONAAL

ZIEKENHUIS SUNDSVALL

Het Sundsvall Regional Hospital in Zweden was toe aan vernieuwing. Het

pand was in verval geraakt en voldeed niet aan de hedendaagse eisen op

het gebied van toegankelijkheid, hygiëne en werkomgeving. Daarnaast

hadden veel van de installaties het einde van hun technische levensduur

bereikt. Er werd een voorstudie gedaan die de basis vormde voor een

nieuw modern Chirurgisch Centrum. Uit die studie is naar voren gekomen

dat, naast renovatie en aanbouw van een aantal patiëntenkamers,

er één nieuwe hybride operatiekamer van 105 vierkante meter moest

18 BOUWEN ZORG.EU


of verstaan, verheffen we onze stem om gehoord te worden en bouwt

de geluidsenergie zich op. Dit wordt het Lombard-effect genoemd. Dus

als we van lange nagalmtijd (bijv. 2 sec.) naar korte nagalmtijd (0,6 sec.)

gaan, wordt spraak duidelijker verstaanbaar.

In het totaal gaan de geluidsdrukniveaus in het algemeen omlaag als er

geluidsabsorberend materiaal wordt toegepast en wordt er een kalmere

geluidsomgeving gecreëerd. Dit zorgt niet alleen voor een effectievere

en efficiëntere overdracht van informatie, maar ook voor akoestisch

comfort bij personeel en patiënten.

NAGALMTIJD VOLGENS DE ZWEEDSE

NORM (SS25268)

De nagalmtijd in een OK mag volgens de Zweedse norm (SS25268) niet

langer zijn dan 0,6 seconden. Echter lieten de berekeningen op de hybride

operatiekamer waarden zien van meer dan 2 seconden. Denk opnieuw

aan het effect in de kathedraal – en beeld je nu in dat je duidelijk

moet communiceren rond kritisch zieke patiënten, terwijl de stemmen

van je collega’s proberen te concurreren met de geluiden van de technische

apparatuur. In dit soort vakgebieden is het zo dat er veel geluidsbronnen

zijn en de piekniveaus kunnen oplopen tot meer dan 100 dB.

In het Zweedse voorbeeld besloot de projectgroep het metalen plafond

te veranderen in een akoestisch plafond (absorberende panelen

die voldoen aan absorptieklasse A volgens ISO 354, ISO 11654). ❯

komen, met de mogelijkheid om zowel röntgenfoto’s als echografieën te

maken en MRI-scans uit te voeren. Helaas voldeed de geplande totaaloplossing

voor de operatie- en diagnoseruimten, gebaseerd op een modulaire

oplossing, niet aan de ruimte-akoestische eisen van de Zweedse

standaard. Vloeren, wanden en plafonds hadden een negatieve invloed

op de geluidsomgeving en de geluidsabsorptie was min of meer afwezig

in de geprefabriceerde ruimte. Dit was te wijten aan de eigenschappen

van het modulemateriaal van glas en metaal, die in plaats van de nagalmtijd

te verminderen juist bijdroegen aan een toename van de nagalmtijd.

'We hebben allemaal te maken met

geluid, maar in de kritieke zorg

wordt lawaai nog te vaak gezien

als een noodzakelijk kwaad'

NAGALMTIJD EN ANDERE

RUIMTE-AKOESTISCHE PARAMETERS

De nagalmtijd vertelt ons iets over hoe lang geluiden in de ruimte blijven

voordat ze verdwijnen. Onze klinkers hebben veel energie omdat, als

we onze klinkers uitspreken, het geluid op weg naar buiten niet wordt

weerhouden. In vergelijking: de energie van onze medeklinkers is beperkt

door het belemmeren van de luchtstroom. Bijvoorbeeld door het

vernauwen van het spraakkanaal ontstaat wrijving wanneer de lucht er

doorheen gaat, zoals bij het uitspreken van de ‘g’.

Wordt de nagalmtijd langer, dan krijgen de klanken met meer energie

(de klinkers) de overmacht en wordt spraak onduidelijk (de medeklinkers

worden als het ware weggedrongen door de klinkers, terwijl medeklinkers

betekenis geven aan spraak). Wanneer we spraak niet kunnen horen

BOUWEN ZORG.EU

19


Er werd gekozen voor een plafond dat ook voldoet aan de hygiëne-eisen

op het gebied van reiniging en desinfectie. De akoestische metingen

werden uitgevoerd volgens ISO 3382 en na wijziging van de plafonds

voldeden de installaties aan de akoestische eisen. Dat betekent dat de

nagalmtijd werd gehalveerd!

WAARMEE MOET REKENING WORDEN GEHOUDEN

OM AKOESTISCH COMFORT MOGELIJK TE MAKEN?

Diagnoseruimtes zijn cruciaal voor het nemen van de juiste beslissingen.

Daarnaast zijn de betrokken patiënten te ernstig ziek en te ver uit hun

comfortzone, om zich bewust te zijn van wat er wanneer en door wie

is gezegd. De faciliteiten van deze plekken moeten een duidelijke communicatie

ondersteunen om het risico op fouten te beperken en tegelijkertijd

het welzijn van zowel personeel als patiënten te ondersteunen.

We hebben allemaal te maken met geluid, maar in de kritieke zorg wordt

lawaai nog te vaak gezien als een noodzakelijk kwaad. Ruimte-akoestiek

moet deel uitmaken van een duurzame oplossing in de gezondheidszorg

in het algemeen en het bouwen van een 'kathedraal' op het gebied van

geluid is nooit de weg die we moeten bewandelen.

Het eerste wat een dergelijke ruimte qua akoestiek succesvol kan maken,

is ervoor te zorgen dat het totale geluidsniveau zo laag mogelijk wordt

gehouden, dat de nagalmtijd niet te hoog is en het eerder genoemde

Lombard-effect niet in het spel komt. Dit kan gedaan worden door het

installeren van een wand-tot-muur klasse A absorberend plafond. Om

de informatieoverdracht verder te ondersteunen (om de zogenaamde

akoestische parameter spraakverstaanbaarheid te verbeteren), kunnen

wandpanelen in aangrenzende haakse wanden worden opgehangen.

Hierdoor kunnen schampende golven die parallel aan de vloer en het

plafond heen en weer stuiteren effectief gereduceerd worden. Een korte

toelichting aangaande die schampende geluidsgolven: raakt geluid een

(geluidsabsorberend) plafond, dan wordt niet in één keer 100% van dat

geluid geabsorbeerd. Een deel kaatst af en kan vervolgens lager in de

ruimte tussen twee tegenovergestelde wanden heen en weer blijven

kaatsen (het komt als het ware ‘vast’ te zitten omdat de energie nergens

meer heen kan). Bij al deze akoestische oplossingen mag niet worden

vergeten dat niet alleen aan de akoestische maar ook aan de hygiënische

eisen moet worden voldaan.

Al met al moeten we er rekening mee houden dat de akoestiek een

belangrijke factor is voor de activiteiten die plaatsvinden in ruimtes die

gewijd zijn aan het stellen van diagnoses in ziekenhuizen. Daarom mag

goede akoestiek niet worden vergeten in het ontwerp, als er succesvolle

ruimtes moeten worden gebouwd. ■

Nagalmtijd is in ISO 3382-1 gedefinieerd als de tijd

die nodig is om het geluiddrukniveau in de ruimte na

uitschakeling van de bron met 60 dB te laten afnemen.

Nagalmtijd wordt om praktische redenen meestal

gemeten over een 20 of 30 dB verval (T20 en T30) vanaf

5 dB onder het oorspronkelijke niveau en vervolgens

geëxtrapoleerd naar het volledige bereik van 60 dB. Zelfs

kleine veranderingen in de nagalmtijd hebben effect op

het personeel (het net merkbare verschil – JND – volgens

ISO3382-1 is slechts 5%).

BOUWEN ZORG.EU

21


Tekst | Nikki Pommer Beeld | Beleefpaneel

Beleving aan de wand

Eenzaamheid en onderprikkeling onder mensen met dementie is een groot maatschappelijk

vraagstuk. De situatie heeft niet alleen impact op de gemoedstoestand van mensen met dementie,

maar beïnvloedt ook de omgeving zoals vrijwilligers, mantelzorgers en verzorgend personeel. Om

mensen met dementie van een dynamische prikkel te voorzien, bedacht Mireille van Driel het

concept Beleefpaneel.

Van Driel is oprichter van Livin’ Ontwerpbureau. Waar ze in het begin

voornamelijk het interieurontwerp van kantoren op zich nam, ontwikkelde

ze later een specialisatie voor gebouwen binnen de gezondheidszorg.

“Deze gebouwen worden vaak ingericht met als uitgangspunt een functioneel

gebouw voor de verpleging", aldus Van Driel. “Het is belangrijk

dat verplegend personeel goed zijn werk kan doen, maar met die focus

loop je het risico dat het wooncomfort van de bewoners op de tweede

plek komt. Dat kan anders.”

ONTSTAAN BELEEFPANEEL

De ontwikkeling van Beleefpaneel kwam in een stroomversnelling terecht

toen de coronacrisis in Nederland uitbrak. De verpleeghuizen gingen

tijdens de eerste lockdown op slot. Van Driel reed door het dorp

waar ze gevestigd zijn en kwam tot het besef dat bewoners niet eens van

de lente konden genieten. “Lammetjes en kuikentjes die geboren worden,

de geur van vers gemaaid gras en een stralend zonnetje… dat zijn

de prikkels die voor een fijne beleving zorgen”, vertelt ze. Zo kwamen

Beleefpaneel komt in allerlei soorten en maten. Zo kan een doek onder andere uitkijken op een weiland, de zee of een bos.

22 BOUWEN ZORG.EU


De voeldoeken bevatten bijvoorbeeld een afbeelding van een dier

met een aaibare vacht.

Lammetjes en kuikentjes die geboren worden, de geur van vers gemaaid gras en

een stralend zonnetje… dat zijn de prikkels die voor een fijne beleving zorgen.

'Een paneel waar aan gevoeld

kan worden, met een fijne geur

eromheen is een ervaring op zich'

Van Driel en haar team op het idee om de lente naar het verpleeghuis

te halen. “Beleefpaneel is een textielframe waar een doek aan bevestigd

kan worden. Je bevestigt het frame aan de muur en hier komt het

doek aan waar bewoners aan kunnen voelen.” De voeldoeken bevatten

bijvoorbeeld een afbeelding van een dier met een aaibare vacht. “Zo

ontstaat beleving en voorziet het paneel in een dynamische prikkel.”

VOORZIEN IN MEERDERE PRIKKELS

Beleefpaneel komt in allerlei soorten en maten. Zo kan een doek onder

andere uitkijken op een weiland, een bos of de zee. Van Driel werkt ook

samen met een expert op het gebied van geurbeleving. “Ik vind geur heel

belangrijk omdat het een prikkel is die sterke herinneringen kan oproepen",

vertelt ze. “Een paneel waar aan gevoeld kan worden, met een fijne

geur eromheen is een ervaring op zich.”

Bij de plaatsing van een paneel kunnen ook extra spulletjes geleverd

worden. “We hebben een doek waarmee we een bloemenwinkel creëren.

Dan komt het paneel bijvoorbeeld samen met mandjes en bloemen.

Die spullen mogen bewoners meenemen. Ze zijn van iedereen.” Van

Driel legt uit dat mensen met dementie vaak geen besef meer hebben

van wat hun eigen spullen zijn. “Ze pakken spullen die ze niet mogen

meenemen, worden gecorrigeerd en raken gefrustreerd.”

Naast de spulletjes verkoopt Beleefpaneel ook knuffels. Bewoners die

naar een verpleeghuis gaan, laten noodgedwongen dierbare spullen achter.

Ook een huisdier blijft soms over. “De knuffels zijn een schot in

de roos. Voor bewoners voelt het echt of zij hun huisdier weer terug

hebben. De knuffels zijn heerlijk zacht en omdat ze licht van gewicht

zijn, kunnen ze makkelijk van het paneel afgenomen worden.” Bewoners

hebben namelijk ook graag een knuffel op schoot.

SAMEN OP PAD

Beleefpaneel biedt ook voor mantelzorgers en vrijwilligers een nieuwe ervaring.

“We zien vaak dat omstanders het moeilijk vinden om een gesprek

aan te gaan met bewoners, want waar kun je het over hebben samen?

Door de komst van Beleefpaneel kunnen zij bewoners meenemen naar de

gang om eens een bloemetje te kopen, de boerderij te bezoeken of naar

zee te gaan”, vertelt Van Driel trots. De panelen bieden dus gespreksstof.

“We hebben een doek waarmee we een bloemenwinkel creëren. Dan komt

het paneel bijvoorbeeld samen met mandjes en bloemen. Die spullen mogen

bewoners meenemen. Ze zijn van iedereen.”

Het concept Beleefpaneel is constant in ontwikkeling. Momenteel is Van Driel

bezig met een nieuw concept, waarbij bewoners hun favoriete stad of land

kunnen bezoeken. “Den Haag bezoeken is anders dan Eindhoven. We kijken

dus steeds meer naar hoe we met organisaties iets kunnen ontwikkelen, zodat

we maatwerk kunnen leveren om belevingsgerichte zorg te stimuleren.” •

BOUWEN ZORG.EU

23


SPECIAL BIM

AZ Sint-Maarten in volle glorie. Het ontwerp van het ziekenhuis is tot in de puntjes geoptimaliseerd.

Tekst | Tim Janssens Beeld | Marc Sourbron, AZ Sint-Maarten

Jan Claesen, technisch directeur

van AZ Sint-Maarten in Mechelen:

‘Ook in de exploitatie werpt

BIM elke dag zijn vruchten af’

BIM is anno 2021 goed en wel ingeburgerd in het bouwwezen, maar tien à vijftien jaar geleden was

dat nog een verre, irreële droom. Het project dat in België de weg bereidde, is AZ Sint-Maarten in

Mechelen, dat op 15 oktober 2018 de deuren opende. Een kleine tweeënhalf jaar na datum haalt

technisch directeur Jan Claesen herinneringen op aan de pioniersjaren en legt hij ons uit hoe BIM

ook bij de exploitatie van het nieuwe ziekenhuis zijn nut bewijst: “Het is nu al duidelijk dat we het

leergeld van weleer ruimschoots zullen terugverdienen.”

Wanneer zijn jullie destijds voor het eerst

in contact gekomen met BIM? Hoe is het

idee ontstaan om het toe te passen bij het

ontwerp, de realisatie en de exploitatie

van AZ Sint-Maarten?

“AZ Sint-Maarten was een project van 350

miljoen euro. We beseften maar al te goed dat

het een enorme uitdaging zou worden om zo’n

gigantisch complex binnen de beoogde timing

en het vooropgestelde budget te realiseren.

Niemand was vertrouwd met het grootschalige

karakter van die opdracht, en dus ging ik

op zoek naar een projectbeheer en -managementtool

die ons kon helpen om het overzicht

te bewaren en alles ‘behapbaar’ te houden. Zo

hoopten we onaangename verrassingen op het

vlak van planning, budgetbeheer, communicatie

en coördinatie al in een vroeg stadium te kunnen

detecteren en verhelpen – lees: reeds in de

voorbereidingsfase, zodat we tijdens de uitvoering

alles op een rijtje zouden hebben. Bovendien

wilden we zo vermijden dat er ‘en cours de

route’ cruciale informatie verloren ging. Docu-

24 BOUWEN ZORG.EU


SPECIAL BIM

menten die kwijtraken, mensen die van functie

veranderen, …: het zijn banale euvels die een

grote impact kunnen hebben, dus daar wilden

we op anticiperen. Ook met het oog op de exploitatie.

Na een zoektocht op het internet, een

tip van onze softwareleverancier Autodesk en

een rondvraag in academische en architecturale

kringen kwam BIM naar voren als ‘deux ex machina’,

die in Nederland en Frankrijk al veelbelovende

resultaten had opgeleverd. Zo is de bal

dus aan het rollen gegaan.”

BIM was op dat moment nog toekomstmuziek

in België. Moesten jullie afrekenen

met zogeheten ‘kinderziektes’?

“Uiteraard, dat was onvermijdelijk. Precedenten

waren er vijftien jaar geleden niet in ons

land, dus zowel wij als de architect en de betrokken

studiebureaus beseften aanvankelijk

nog niet ten volle wat het allemaal zou inhouden.

Enerzijds botsten we op technologische

beperkingen zoals onaangepaste software en

een te beperkte capaciteit en rekensnelheid

van computers, anderzijds vertrokken we qua

structuur en werkwijze van een wit blad. We

zijn omstreeks 2008 samen met VK Architects

& Engineers naar Nederland getrokken

om twee mooie cases te bestuderen en ‘good

practices’ te vergaren. Dat gaf ons een boost,

want daaruit bleek dat het wel degelijk haalbaar

was om een ziekenhuis van 100.000 m²

te realiseren met behulp van BIM. We besloten

er dan ook resoluut voor te gaan en de

BIM-methodiek vanaf de ontwerpfase te implementeren

in ons project, gekoppeld aan de

BouwData-werkmethodiek van Peggy Bovens

(PB calc & consult) om het budget onder controle

te houden.”

Wat is in jullie ogen de belangrijkste meerwaarde

van BIM geweest bij de realisatie

van het nieuwe ziekenhuis?

Jan Claesen: “De keuze voor BIM heeft binnen het

projectteam voor eensgezindheid, engagement en

een vlotte samenwerking gezorgd.”

'Qua doorlooptijd,

efficiëntie en faalkosten

afvalreductie heeft

BIM een gigantisch

verschil gemaakt'

‘matuur’ te maken voor uitvoering. Dat ging

onvermijdelijk gepaard met een intensief leertraject,

maar eens dat achter de rug was, heeft

de BIM-methodiek ook voor hen echt wel zijn

vruchten afgeworpen (planning opmaken, hoeveelheden

deduceren, clashes met technieken

oplossen, …). Alle belangrijke knopen werden

in de voorbereidingsfase doorgehakt, zodat we

ons tijdens de uitvoering niet meer door dagelijkse

discussies en overlegmomenten hoefden

te worstelen. Qua doorlooptijd, efficiëntie en

faalkost- en afvalreductie (makkelijk 10 à 15%)

heeft dat een gigantisch verschil gemaakt. Tot

slot heeft de keuze voor BIM ook voor eensgezindheid,

engagement en een vlotte samenwerking

gezorgd. Het was voor alle bouwpartners

een sprong in het diepe en dat schepte

duidelijk een band. Hoe moeilijk het soms ook

was: er hing altijd een positieve dynamiek rond

het project. Van officiële klachten of betwistingen

was geen sprake. Als je weet hoe complex

en vooruitstrevend de realisatie van AZ Sint-

Maarten was, mag dat gerust een huzarenstuk

genoemd worden.”

Zijn er zaken die jullie achteraf bekeken

anders zouden aanpakken? Hebben jullie

bepaalde lessen getrokken?

“Jazeker, met de huidige kennis van zaken zouden

we ons veel meer focussen op de vijftigjarige

exploitatie en zouden we de informatie

in het BIM-model nog efficiënter proberen te

gebruiken. Gezien ons toenmalige gebrek aan

ervaring hebben we de architect en studiebureaus

destijds geen vaste structuur opgelegd,

waardoor iedereen naar best vermogen

gegevens heeft geïnjecteerd in het model.

Maar wat op dat moment voor bepaalde

bouwpartners opportuun was, is niet altijd

wat we nu in exploitatie nodig hebben. ❯

“Niet alleen de gebruikelijke clashcontroles

en bijbehorende praktische en financiële

voordelen, maar zeker ook de openheid en

transparantie die we via het gezamenlijke BIMmodel

konden garanderen. De traditionele

beschrijvingen, lastenboeken en meetstaten

waren nog niet gekoppeld aan BIM – dat was

op dat moment een stap te ver – maar geïnteresseerde

aannemers kregen wel inzicht in

de (voorlopige) opbouw, de manier waarop

de calculaties gebeurd waren, enzovoort. Dat

was voor hen een enorme meerwaarde, onder

meer op het vlak van risico-inschatting. Al

nam dat natuurlijk niet weg dat ze nog steeds

informatie moesten toevoegen of aanpassingen

moesten doorvoeren om het BIM-model

BIM-visualisatie van AZ Sint-Maarten.

BOUWEN ZORG.EU

25


Uw gebouw bepaalt hoe mensen zich voelen en gedragen. Daarom

bouwt JANSEN BUILDING COMPANY steeds voor de mens in het

gebouw. Jansen Building Company is een algemeen aannemer van de

hoogste categorie, gespecialiseerd in binnenafwerking en technieken.

We werken met eigen ervaren vakmensen in een team van 350 professionals,

geworteld in 45 jaar familiale traditie.

Contacteer ons voor een kennismaking op

info@JANSENBUILDING.com | www.JANSENBUILDING.com


SPECIAL BIM

Als bouwheer zouden we dus duidelijkere

‘spelregels’ uitwerken en zeer concrete minimumeisen

opleggen: hoe worden schilderwerken

aangegeven in het model, wordt er onderscheid

gemaakt tussen verschillende soorten

deuren, kunnen we kranen en ‘afsluiters’ makkelijk

oplijsten in hoeveelheden, …? Dit alles

om het latere onderhoud en technische interventies

aanzienlijk te vergemakkelijken. Bij de

bouw van de nieuwe jeugd- en kinderpsychiatrie

op onze site, waarbij we opnieuw de BIMkaart

zullen trekken, willen we die kans geen

tweede keer missen!”

Jullie hebben intussen twee jaar exploitatie

achter de rug. Hoe nuttig is BIM

voor de dagelijkse werking van het nieuwe

ziekenhuis?

“Zeer nuttig! Minder dan een jaar na opening

beschikten we over een operationele, up-todate

planning voor facilitair en technisch onderhoud

en een financiële meerjarenplanning,

gebaseerd op het BIM-model, waar we sindsdien

elke dag mee werken. In plaats van allerlei

gegevens te moeten verzamelen in functie

van onderhoud, documentatie, enzovoort,

deduceren we alles via enkele muisklikken uit

'Ik ben ervan overtuigd dat ons project

er mee voor heeft gezorgd dat BIM intussen

gemeengoed is en zelfs bijna als een

standaard beschouwd wordt'

het BIM-model. En als er technische of structurele

aanpassingen of verbouwingen nodig

zijn, kunnen we terugvallen en voortbouwen

op handige as-builtmodellen. Qua tijdswinst

en efficiëntie is dat een wereld van verschil.

Het is nu al duidelijk dat we het leergeld van

weleer ruimschoots zullen terugverdienen, onder

meer omdat het ziekenhuis veel beter te

‘managen’ is. Dankzij BIM kunnen we alles in

goede banen leiden met een beperkte technische

equipe, terwijl ik anders minstens twee

extra werknemers nodig zou hebben voor de

projectwerking.”

De realisatie van AZ Sint-Maarten was

een klinkend succes. Heb je het gevoel dat

het als een voorbeeldproject op het vlak

van BIM beschouwd wordt?

“Jazeker, onder meer omdat we het meteen

op alle disciplines hebben toegepast (architectuur,

technieken, voltooiing, …). We worden

regelmatig geconsulteerd door binnen- én

buitenlandse personen en partijen die zich

afvragen hoe we het precies hebben aangepakt,

wat de pro’s en contra’s zijn, welke

zaken ze zeker in rekening zouden moeten

brengen, …. Ik ben ervan overtuigd dat ons

project er mee voor heeft gezorgd dat BIM

intussen gemeengoed is en zelfs bijna als een

standaard beschouwd wordt. Een vaststelling

waar ik zeer blij mee ben, want ik vond het

ook wel onze taak om iets ‘terug te geven’

aan de maatschappij in ruil voor de steun die

we van de overheid gekregen hebben om ons

project te kunnen realiseren. Ik denk dat we

daar zeker in geslaagd zijn!” •

BIMvisible en

digitale kluis maken

gebouwbeheer

makkelijker

Bekijk de

BIMvisible-film

op ingenium.be

Intuïtieve smartphoneapp

Comfort- en technische problemen in

gebouwen snel en efficiënt oplossen?

BIMvisible projecteert op locatie

BIM-modellen op de reële situatie.

Zo worden oorzaken en oplossingen

eenvoudig en duidelijk zichtbaar.

En met de digitale kluis wordt alle

as-builtinformatie makkelijk, digitaal

en op één plaats raadpleegbaar.

BRUGGEGENTLEUVENANTWERPEN

bringing buildings to life, for life

BOUWEN ZORG.EU

210032_ING_BIMvisible_Adv_00.indd 1 11/02/2021 09:14

27


SPECIAL BIM

Tekst | Tim Janssens Beeld | MBG

Aannemer MBG trekt waardevolle

BIM-lessen uit bouw AZ Sint-Maarten

En of AZ Sint-Maarten te Mechelen een bijzonder project was! Ook MBG droeg zijn steentje

bij aan dit grote BIM-project. Een belangrijke mijlpaal voor de Antwerpse aannemer, die instond

voor de ruwbouw, lot afwerkingen (in THV met Jansen Finishings), de buiteninfrastructuur en de

werfcoördinatie. “We hebben de smaak te pakken en trachten nu al onze Design & Build-projecten

uit te voeren in BIM”, zegt Ronald Baan, Hoofd Uitvoeringsmethoden bij MBG.

Ronald Baan: “AZ Sint-Maarten was ook voor ons de eerste echte

kennismaking met BIM. In de aanbestedingsfase hebben we met

een tiental collega’s een Revit- en Navisworks-cursus gevolgd om de

software onder de knie te krijgen en hebben we meteen een BIMmanager

aangesteld. Aanvankelijk was het uiteraard zoeken en tasten,

maar we hebben al doende zeer veel geleerd: hoe we de BIM-mo-

dellen voor architectuur en stabiliteit konden gebruiken, hoe we er

snedes uit konden distilleren om inzicht te krijgen in het project, hoe

we onze werkvoorbereiding konden optimaliseren, hoe we er zelfs

de meet- en vorderingsstaten en facturatie aan konden koppelen …

Kortom: we maakten zeer snel progressie en waren vrijwel meteen

overtuigd van de grote meerwaarde van BIM.”

De realisatie van het AZ Sint-Maarten ziekenhuis tilde de BIM expertise van MBG in een stroomversnelling naar een hoger niveau.

28 BOUWEN ZORG.EU


SPECIAL BIM

HET BELANG VAN DE BIM-MANAGER

“Het heeft de nodige tijd, moeite en investeringen gekost om ons het

‘bimmen’ eigen te maken, maar zodra dat het geval was, liep het als

een trein. Achteraf bekeken is het dus zeker de moeite waard geweest,

temeer omdat we er vandaag nog altijd de vruchten van plukken. We

beschikken inmiddels over een gespecialiseerde interne BIM-cel en voeren

nu alle Design & Build-projecten uit in BIM, met gecoördineerde

modellen voor architectuur, stabiliteit, technieken enzovoort. De realisatie

van het AZ Sint-Maarten ziekenhuis heeft het gebruik van de BIM

methodologie bij ons in een stroomversnelling gebracht en heeft ons

waardevolle expertise opgeleverd. Zo hechten we vandaag heel wat belang

aan de cruciale rol van de BIM-manager, die de complexe taak heeft

om een BIM-protocol uit te werken en de verschillende modellen op

elkaar af te stemmen om clashes of tegenstrijdigheden te vermijden. Bij

de realisatie van het AZ Sint-Maarten werd deze verantwoordelijkheid

verdeeld over verschillende partijen, dat was niet altijd even efficiënt.

Vandaar we in dit opzicht graag het laken naar ons toe trekken, zodat we

mee aan het stuur zitten.”

'“Het project AZ Sint Maarten is een

succesverhaal, een bewijs dat het

loont om meteen met iedereen rond

de (BIM-)tafel te gaan zitten'

“We waren vrijwel meteen overtuigd van de enorme meerwaarde van BIM”,

zegt Ronald Baan.

COLLECTIEF GEBRUIK VAN BIM STIMULEREN

“Dit laatste vinden we overigens zeer belangrijk. We worden graag vanaf

het prille begin betrokken, zodat we er via onze bouwtechnische kennis

voor kunnen zorgen dat een ontwerp optimaal uitvoerbaar is. Hierbij is

in onze ogen een belangrijke rol weggelegd voor de bouwheer, die het

collectieve gebruik van BIM moet stimuleren. Helaas worden aannemers

vaak pas in een later stadium ingeschakeld, waardoor het erg moeilijk

is om alsnog het onderste uit de kan te halen. AZ Sint-Maarten heeft

bewezen dat het anders kan en dat het loont om meteen met iedereen

rond de (BIM-)tafel te gaan zitten. Hopelijk kan dit andere bouwheren

inspireren, want vele aannemers, architecten en studiebureaus zijn klaar

om – net als ons – mee op de BIM-kar te springen!” •

NOBODY

GETS HURT

YOUR PARTNER

IN CONSTRUCTION

INGENIOUS

TOGETHER

WE ARE STRONG

YOUR PARTNER

IN CONSTRUCTION

mbg.be

MBG / Garden Square (Blok D) / Laarstraat 16 bus 12 / B-2610 Antwerpen / T +32 3 820 40 11

MBG_STANDAARD_ADVERTENTIE_197x130_liggend_OK.indd 1 05/10/2017 BOUWEN09:12 ZORG.EU 29


SPECIAL BIM

Tekst | Tim Janssens Beeld | Jansen the Building Company

BIM as a service bij

specialist in binnenafwerking

Een mijlpaal in de Belgische BIM-geschiedenis, zo kunnen we de realisatie van AZ Sint-Maarten in

Mechelen gerust noemen. Jansen the Building Company droeg zijn steentje bij door de volledige

binnenafwerking te verzorgen en zonder verpinken mee aan de BIM-kar te trekken. De innovatieve

bouwmethodiek is intussen goed ingeburgerd bij de Zonhovense aannemer, maar toch blijft ook

voeling met het reilen en zeilen op de werf van cruciaal belang. “Vandaar dat we virtuele expertise

mixen met praktijkervaring en al onze medewerkers steevast een BIM-opleiding geven”, klinkt het.

Een oppervlakte van 105.000 m², plaats voor

654 bedden en 1.700 personeelsleden, 150.000

m² binnenmuren, 600.000 m² gipskartonplaten

(oftewel: 120 voetbalvelden), 450.000 lopende

meter profielen (goed om de afstand van

Brussel tot Luxemburg te overbruggen), meer

dan 6.000 binnendeuren en 525.000 schroe-

ven (een vrachtwagen vol): het zijn feiten en

cijfers die tot de verbeelding spreken. AZ Sint-

Maarten is dan ook een buitengewoon project.

Als onderdeel van een THV met ruwbouwaannemer

MBG toverde Jansen the Building Company

de naakte structuur om tot een functioneel

en hypermodern ziekenhuis. “Met zijn

slimme, kwalitatieve inrichting ondersteunt AZ

Sint-Maarten het genezingsproces”, zegt CEO

Nadia Jansen. “Elk meubeltje – van een eenvoudig

kastje in de zorgkamers tot het volledige

meubilair van de verpleegposten – werd tot

het laatste schroefje uitgetekend en geplaatst

op de werf. Gezien de strikte voorwaarden op

Materniteitskamer met KAY-klimaatplafond in AZ Sint-Maarten.

30 BOUWEN ZORG.EU


SPECIAL BIM

'Door iedereen volgens

het BIM-model te leren

werken, combineren we

het beste uit de virtuele

en reële bouwwereld'

De centrale inkomhal van AZ Sint-Maarten in Mechelen.

het vlak van hygiëne, luchtdichtheid, drukverschillen,

enzovoort verdient de afwerking van

de ziekenhuisapotheek (de grootste in België!),

operatiezalen en cleanrooms een bijzondere

vermelding. En in de materniteitskamers kunnen

kersverse moeders hun optimaal binnenklimaat

kiezen en zelfs de kleur van het plafond

aanpassen aan hun gemoedstoestand, met

dank aan onze KAY-klimaatplafonds!”

BIM-specialisten die voor iedere divisie specifieke

werkmethodieken en templates uitwerken.

Daarnaast zetelen we in een aantal werkgroepen,

zodat we ons kunnen verdiepen in

alle nieuwigheden. Via de helpdesk, die 24/7

bereikbaar is, helpen we iedereen om via één

druk op de knop de juiste informatie te vinden

– niet alleen collega’s, maar ook klanten en ontwerpers.

Kortom: BIM as a service.”

BIM DOORTREKKEN

NAAR ONDERHOUD

Iedere functie heeft bij Jansen the Building

Company een eigen BIM-niveau. Wie interne

opleidingen volgt, kan opklimmen naar een

hoger niveau – van ‘Basic’ naar ‘Advanced’ en

‘Pro’. Werfleider Kevin De Gols is een treffend

voorbeeld van deze doorgroeipolitiek: “Het

BIM-model maakt alles zoveel makkelijker op

de werf. Je kunt real-time zien wat er op iedere

plek nodig is. Vroeger moest je je daarvoor

over een papieren 2D-plan buigen. Dat kostte

extra tijd én de kans op interpretatiefouten

was groter.” Het mag duidelijk zijn: de toekomst

is aan de ‘bimmers’. “Vanaf dit jaar trekken

we de BIM-aanpak door naar onderhoud”,

zegt Van der Have. “De bouwheer bepaalt van

meet af aan welke informatie hij nodig heeft

om zijn onderhoud te plannen. Die informatie

verwerken we onmiddellijk in het BIM-model.

Daardoor is het slechts een kleine stap om het

as-built-model op te waarderen tot een heus

‘maintain-model’, dat eenvoudig te raadplegen

is op een gebruiksvriendelijk platform.” •

2-IN-1-MEDEWERKERS

Wat AZ Sint-Maarten eens zo uniek maakt,

is dat het te boek staat als het eerste grootschalige

BIM-project in ons land. Sinds de inhuldiging

van het ziekenhuis in juni 2018 is de

opmars van de innovatieve bouwmethodiek

niet meer te stoppen. Ook Jansen the Building

Company is en blijft fan. “Het is overduidelijk

dat BIM de traditionele manier van werken

optimaliseert”, vertelt BIM-manager Sien van

der Have. “Maar een Berlijnse Muur tussen het

BIM- en uitvoeringstechnische projectteam is

bij ons taboe. Een kruisbestuiving tussen virtuele

en reële expertise zorgt immers voor het

grootste rendement. Vandaar dat we iedere

collega omtoveren tot een 2-in-1-medewerker.

Van calculator over projectvoorbereider tot

werfleider: iedereen krijgt een BIM-upgrade.

Zo ontstaat het bouwteam van de toekomst,

waarin het BIM-model versmelt met projectkennis,

technische expertise en praktijkervaring.

Onze BIM-afdeling is dus geen geïsoleerd

eilandje, maar een team van ondersteunende

Op de werf van Hotel Van der Valk in Gent.

BOUWEN ZORG.EU

31


SPECIAL BIM

Tekst | Tim Janssens Beeld | Ingenium

Efficiënte BIM-exploitatie

dankzij AR-app en digitale kluis

In tijden van digitale transitie en ‘big data’ is het beheer van (zorg)gebouwen complexer dan ooit.

Gelukkig schiet BIM-pionier Ingenium gebouweigenaars, facility managers en gebruikers te hulp

met de introductie van twee handige tools: een augmented reality-app waarmee ze comfort- en

technische problemen snel en efficiënt kunnen oplossen en een ‘digitale kluis’ die het beheer van

as-builtdossiers een stuk eenvoudiger en overzichtelijker maakt. Projectmanager Niels Vercaemst

geeft tekst en uitleg.

Comfort is een subjectief gegeven. Wat voor

de één storend is, is voor een ander bijzonder

aangenaam. Zeker in zorggebouwen is

het vaak zoeken naar een gulden middenweg

tussen persoonlijke voorkeuren en thermischfunctionele

prestatieniveaus. Vandaar dat de

zoektocht naar onderliggende technische problemen

vaak erg complex is. Als multidisciplinair

studiebureau met tonnen ervaring weet

Ingenium hier echter wel raad mee. “In samenwerking

met Savaco en In The Pocket hebben

we ‘BIMvisible’ ontwikkeld: een handige,

intuïtieve augmented reality-app waarmee je

BIM-modellen bovenop de werkelijkheid kunt

projecteren en zo snel en efficiënt comfort- en

technische problemen kunt detecteren en verhelpen”,

legt Vercaemst uit. “Via de app kunnen

zelfs mensen met een beperkte technische

BIMvisible visualiseert het BIM-model met 3D-gemodelleerde technieken op ware grootte bovenop de werkelijkheid.

32 BOUWEN ZORG.EU


SPECIAL BIM

De testcase in het Food Experience Center van Vandemoortele in Gent was zeer succesvol, dus de augmented reality-app is klaar om verder uitgerold te worden.

'Alle technische info van een gebouw wordt helder en overzichtelijk

weergegeven in de AR-app, wat het veel makkelijker maakt om eventuele

problemen op te sporen'

kennis nagaan waar de (verborgen) installaties

zich bevinden en kunnen zij alle bijbehorende

data- en cijfergegevens van het gebouwbeheersysteem,

zoals realtime sensorinformatie,

raadplegen via hun smartphone.”

WERELD VAN VERSCHIL

Klinkt veelbelovend, maar hoe werkt BIMvisible

precies? “Door het BIM-model met

3D-gemodelleerde technieken op ware

grootte te visualiseren”, vertelt Vercaemst:

“Als gebruikers hun smartphone naar een vals

plafond richten, krijgen zij te zien welke technische

onderdelen zich op die plek bevinden.

En als zij vervolgens op een gevisualiseerd

element (rooster, kanaal, luchtklep, …) klikken,

dan kunnen zij allerlei nuttige informatie

verkrijgen – van de contactgegevens van

de installateur tot sensorinformatie zoals de

huidige temperatuur van de ventilatielucht.

Alle info is gecentraliseerd en wordt helder

en overzichtelijk weergegeven, wat het veel

makkelijker maakt om na te gaan welke comfort-

en technische problemen zich eventueel

voordoen. Een wereld van verschil in vergelijking

met de traditionele manier van werken

(plannen nakijken, valse plafonds openleggen,

technische fiches opzoeken, het gebouwbeheersysteem

consulteren, …).”

De grote meerwaarde van de app schuilt niet

alleen in de gigantische tijdswinst en reductie

van de foutenlast (BIM als ‘single source of

truth’), maar ook in het feit dat gebouweigenaars,

gebouwbeheerders en gebouwgebruikers

eventuele problemen zelf kunnen aanpakken,

aldus Vercaemst. “Zij hoeven hiervoor dus

geen beroep te doen op (externe) technische

ondersteuning. De testcase in het Food Experience

Center van Vandemoortele in Gent was

zeer succesvol, dus de app is klaar om verder

uitgerold te worden!”

DOELTREFFEND

DOCUMENTBEHEER

Het mag duidelijk zijn: Ingenium trekt volop

de BIM-kaart, en dat niet alleen in de ontwerp-

en uitvoeringsfase maar ook in de exploitatiefase.

Naast BIMvisible ontwikkelde

het tevens een ‘digitale kluis’ voor het beheren

van as-builtdossiers. “Het gaat om een

webplatform dat gebouwbeheerders in staat

stelt om alle belangrijke info op een structurele

manier te ordenen, op te slaan en te

raadplegen. Plannen, BIM-modellen, technische

fiches, contracten, keuringen, ...: al deze

documenten en bestanden worden ondergebracht

in een overzichtelijke mappenstructuur,

die we hebben uitgetekend op basis van

de Europese normering. Zo kunnen bevoegde

personen ze nadien snel terugvinden en kunnen

er geen belangrijke gegevens verloren

gaan", aldus Vercaemst. “Een bijkomend voordeel

is dat deze digitale kluis de stap naar een

BIM-organisatie veel evidenter maakt. Zo zijn

er bijvoorbeeld geen bijkomstige licenties of

opleidingen voor BIM-software nodig. De gebouwbeheerder

kan de benodigde informatie

steeds raadplegen via het online platform. Nu

we het systeem getest en goedgekeurd hebben

door het integraal toe te passen op onze

eigen gebouwen, is het de bedoeling om deze

service voortaan ook aan te bieden aan externen.

Geïnteresseerde partijen mogen ons

dus altijd contacteren!” •

BOUWEN ZORG.EU

33


SPECIAL BIM

Tekst | Tim Janssens Beeld | ENGIE Solutions

‘Onze veelzijdige BIMexpertise

vormt meer dan

de som der delen’

AZ Sint-Maarten was in alle opzichten een pioniersproject. Ook op het vlak van HVAC en

elektriciteit speelden BIM en bijbehorende workflow een cruciale rol. Een kolfje naar de hand van

ENGIE Solutions, dat zo een eerste grootschalige BIM-realisatie op zijn conto schreef en intussen

zelfs een gespecialiseerd BIM-expertisecentrum oprichtte. Wat de realisatie van het Mechelse

ziekenhuis teweeg heeft gebracht en hoezeer BIM deze dagen verankerd is in de interne werking,

vernemen we van specialisten ter zake Dirk Jacobs (Operations Manager Digital Twin Competence

Center) en Tim Witvrouwen (BIM-coördinator): “AZ Sint-Maarten was een zeer interessant

leerproject, waarop we vandaag nog steeds voortbouwen.”

grootste moeilijkheid aanvankelijk om een gestroomlijnde manier van

werken en een collectieve BIM-bibliotheek op poten te zetten. De samenwerking

tussen alle betrokken partijen (HVAC, elektriciteit, sanitair,

…) is evenwel zeer vlot verlopen, vooral omdat we met z’n allen samen

op de werf zaten en dus zeer kort op de bal konden spelen bij eventuele

problemen. Zo hebben we voor de uitvoering al heel wat clashes tussen

de verschillende loten kunnen wegwerken. Ook de BIM-designers van

de aannemer waren gelukkig nooit ver uit de buurt.”

“Hoewel het voor iedereen een sprong in het diepe was, was de realisatie van AZ

Sint-Maarten een groot succes”, aldus BIM-coördinator Tim Witvrouwen.

“AZ Sint-Maarten was, net als voor alle andere betrokken partijen, ons

eerste grote BIM-dossier”, vertelt Jacobs. “ENGIE Solutions is vanaf 2014

mee op de kar gesprongen. We hadden het geluk dat we konden samenwerken

met een bouwheer die zeer goed wist wat hij wilde en wat

hij kon verwachten van BIM, wat ons geweldig heeft geholpen. Toch

vormden de schaal en technische keuzes forse uitdagingen.” Witvrouwen,

die de realisatie van AZ Sint-Maarten vanop de eerste rij beleefde,

kan ervan meespreken. “Los van de technologische obstakels was de

360°-VISIE OP INSTALLATIEGEBEUREN

“Hoewel het voor iedereen een sprong in het diepe was en er veel

mensen en middelen nodig waren om alles gebolwerkt te krijgen, was

AZ Sint-Maarten een zeer interessant leerproject waarop we vandaag

nog steeds voortbouwen bij de verdere ontwikkeling van onze BIMexpertise.

Het spreekt voor zich dat we weleens met ons hoofd tegen

de muur zijn gelopen en ‘en cours de route’ bepaalde zaken hebben

moeten bijsturen – zelfs tot op het niveau van bestands- en componentenbeheer.

Maar door al doende te leren, hebben we zeer waardevolle

ervaring opgedaan”, zegt Witvrouwen. De BIM-expertise van ENGIE

Solutions komt intussen nog beter tot zijn recht, met dank aan de interne

reorganisatie en integratie van de businessunits HVAC, elektriciteit en

onderhoud, benadrukt Jacobs: “De kennis van al onze specialisten vormt

voor onze klanten meer dan de som der delen. We zijn nu aanwezig in

de volledige keten en op verschillende niveaus, wat een cruciale extra

troef is. We hebben een 360°-visie op het volledige installatiegebeuren.”

OP NAAR EEN LEVENSCYCLUSBENADERING

De gevangenis van Haren, het nieuwe kantoorgebouw van BNP Paribas

in Brussel, AZ Delta in Roeselare, CHIREC in Oudergem, …: het

lijstje BIM-referenties van ENGIE Solutions is inmiddels fors uitgebreid.

Bovendien riep het een gespecialiseerd BIM-expertisecentrum in het leven.

“BIM staat voor ons gelijk aan ‘informatie’, die ontstaat wanneer het

34 BOUWEN ZORG.EU


SPECIAL BIM

“We zijn op dit ogenblik zover dat we alle gegevens uit het BIM-model kunnen

integreren in ons maintenance management-systeem”, vertelt Dirk Jacobs.

gebouw ontworpen wordt en pas verdwijnt als het afgebroken wordt”,

legt Jacobs uit. “We zijn op dit ogenblik zover dat we alle gegevens uit het

BIM-model kunnen integreren in ons maintenance management-systeem

(MMS). We rekken die informatie dus uit naar de volledige levenscyclus

van het gebouw. Via het BIM-model geven we niet alleen aan dat een

bepaalde component een pomp is en om welk type het gaat, maar we

steken er ook de nodige engineering achter (in functie van simulaties) en

bezorgen onze onderhoudsexperts concrete data waarmee ze de goede

werking van de pomp kunnen verzekeren. Vooral in een zorgomgeving

maakt dit een belangrijk verschil. In ziekenhuizen zijn de toleranties op

het vlak van comfort, kwaliteit en beheersbaarheid stukken kleiner dan

in andere gebouwen en is meten meer dan ooit weten. BIM laat ons in

dat opzicht toe om complexe, omvangrijke installaties op een intelligente

manier te realiseren en proactief en predictief te onderhouden, wat uiteraard

ook samenhangt met kostenefficiëntie. Zorgorganisaties mogen

dus op hun twee oren slapen: wij nemen het technische plaatje van A tot

Z voor onze rekening!” •

'BIM laat ons toe om complexe, omvangrijke installaties op een

intelligente manier te realiseren en proactief en predictief te onderhouden'

Samen versnellen

we uw koolstofarme

transitie

ENGIE Solutions begeleidt steden, industrieën en bedrijven

met globale, duurzame, en op maat gemaakte oplossingen om een

antwoord te bieden op de uitdagingen van de energietransitie.

ENGIE Axima, ENGIE Cofely,

ENGIE Fabricom zijn vandaag ENGIE Solutions

engie-solutions.be

BOUWEN ZORG.EU

35


SPECIAL BIM

Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | TNO en Tjerk van Duinen

Meerwaarde vooral in de beheerfase

TNO: ‘BIM is

uitgelezen hulpmiddel

voor ziekenhuisbouw’

De gebouwde omgeving is een dankbaar onderzoeksgebied voor de onderzoekers van TNO. Dat

komt deels door de traditionele bouwmethodes en bouwprocessen die men hanteert. Daar is

nog veel te winnen. Rob Roef, TNO Clustermanager Digitalisation binnen de sector Bouw & Infra:

“Ziekenhuizen zijn complex en voortdurend in beweging. Er wordt veel gerenoveerd en aangepast.

Daardoor kan BIM zowel in de ontwerpfase, de uitvoeringsfase maar zeker ook in de beheerfase

voordelen bieden.”

Verbouwing verpleegafdeling Alrijne Ziekenhuis. (Foto: Tjerk van Duinen)

Ziekenhuizen muteren sneller en vaker dan

de meeste andere gebouwtypologieën. Afdelingen

worden uitgebreid of er komt een

compleet nieuwe vleugel bij. Als er geen goe-

de informatie beschikbaar is, bijvoorbeeld in

de vorm van een compleet Bouw Informatie

Model (BIM), dan loopt men veelvuldig tegen

knelpunten aan, weet Roberto Traversari. Hij

is onderzoeker en adviseur bij TNO Building

Physics and Systems op het gebied van de fysieke

omgeving van onder andere de hotfloor

(operatiekamers, IC-units, spoedeisende hulp),

36 BOUWEN ZORG.EU


SPECIAL BIM

toetsing in elke fase goed kan plaatsvinden. Dat

betekent toetsen en vastleggen en dan pas naar

volgende fase. Dat daar weerstand tegen is, kan

ik begrijpen. Tussentijds toetsen kost tijd en geld

en kan vertraging opleveren en een bouwdirecteur

wil bovenal binnen budget en planning blijven.

Echter gaat hij dan voorbij aan de vele voordelen

die een goede BIM op termijn oplevert.

Wij zijn trouwens bij TNO met marktpartijen

begonnen om BIM Bots te ontwikkelen om dat

toetsproces te automatiseren.”

Roberto Traversari: “In de semiconductor industrie of

farmacie is iedere stap van het eerste idee tot aan de

oplevering goed gedocumenteerd.” (Foto: TNO)

Rob Roef: “Als een BIM as built en dus up-to-date

is en goede informatie bevat, kun je zonder

verrassingen aanpassingen doorvoeren.” (Foto: TNO)

'Het is zaak dat ziekenhuizen de uitvraag echt

formuleren: BIM as built'

veelvuldig betrokken bij onderzoek naar de

kwaliteit van de technische infrastructuur van

ziekenhuizen en expert contamination control.

“Ga je in een ziekenhuis zonder BIM aanpassingen

doorvoeren, dan komen vragen naar

voren zoals: hoeveel elektriciteit kan ik daar

leveren? En hoe zit het met ventilatiecapaciteit,

medische gassen en vacuüm? Daar kom je

pas echt achter als je aan het bouwen bent.

Dan blijkt een draagbalk niet op de tekening

te staan, terwijl je kanalen erdoor moeten.

Het ontbreken van goede informatie wordt zo

kostbaar en tijdrovend.”

AS BUILT

Volgens Roef geldt deze problematiek ook

voor gebouwen mét BIM: “Om dit te vermijden,

heb je een goede BIM nodig as built.

De probleemmodellen zijn as promised,

zoals ik dat noem, ofwel: het ontbreekt

aan alle mutaties die tijdens de uitvoering

zijn doorgevoerd. Dat gebeurt veelal door

veranderende inzichten of een bouwsystematiek.

Bij een latere aanpassing of renovatie

moet je alles weer nagaan. Het is

dus zaak dat ziekenhuizen de uitvraag echt

formuleren: BIM as built. Dat is meer dan

alleen een 3D-tekening, het gaat om de informatie

die eraan hangt en dat die klopt.”

KWALITEIT VAN DE INFORMATIE

Hierin wreekt zich de manier waarop de bouw

in Nederland grotendeels georganiseerd is,

vindt Traversari: “Een ontwerp met een aantekening

‘te bepalen in het werk’ is funest. Kijk

je naar de semiconductor industrie of farmacie,

dan is daar iedere stap van het eerste idee tot

aan de oplevering goed gedocumenteerd. Hier

wordt veel waarde gehecht aan de kwaliteit

van de informatie, terwijl ziekenhuizen ook

complexe gebouwen zijn waar je hoge kwaliteit

verwacht. Je zou daarom moeten beginnen

met de User Requirment Specifications (URS)

waarin je vastlegt wat je gerealiseerd wilt hebben,

hoe je een gebouw gaat gebruiken, waar

je wat wilt hebben, et cetera. Dat vertaalt zich

in een Programma van Eisen. In alle stappen

erna – VO, DO, TO – zitten vervolgens validatiemomenten

waarin telkens wordt gekeken of

alles voldoet aan hetgeen is gevraagd en functioneert

zoals beoogd. Als dat proces netjes

wordt ingericht, ontstaat met BIM een tool om

dat te toetsen.”

TOETSEN

Voor Roef zijn die URS in BIM ontzettend belangrijk.

“Ik zeg altijd dat BIM een vraaggestuurd

proces is", vertelt hij. “De URS dient men heel

goed te specificeren, zodat de overdracht en

PROJECT ‘STREAMER’

Op Europees niveau heeft het project ‘Streamer’

als doel gehad om tot een slimmer en vooral

energiezuiniger ziekenhuisontwerp te komen

met BIM. TNO participeerde hierin. De 15.000

ziekenhuizen in Europa produceren circa 5%

van de totale CO 2

-uitstoot en dat moet anders.

Hiervoor is een methodiek ontwikkeld waarin

de URS compleet met labels met de gewenste

prestatieniveaus zijn opgenomen om daarmee

efficiënte en energiezuinige ziekenhuizen te

ontwerpen. Traversari: “Het programma berekent

aan de hand van slimme algoritmes een

optimale indeling waarbij het optimaliseert op

bijvoorbeeld reinheidshiërarchie, beveiligingsniveau

en looplijnen. Bij 90% optimalisatie kun

je het dan afmaken en komt er een IFC-file uit,

die de basis kan vormen voor een BIM. Het

Rijnstate Ziekenhuis heeft in dit project geparticipeerd

omdat een goede BIM uitstekend in

hun strategie past.”

PREDICTIVE TWIN

De grote voordelen liggen met name in de beheerfase.

Roef: “Als een BIM as built en dus upto-date

is en goede informatie bevat – data is

wat anders dat informatie – dan kun je zonder

verrassingen aanpassingen doorvoeren. Je kunt

aan de streamerlabels bijvoorbeeld zien of een

ruimte geschikt is voor een nieuwe beoogde

functie, bijvoorbeeld wat betreft daglicht, installaties

of ventilatievoud. Een stapje verder is dat

je hier een lerend systeem van maakt, een predictive

twin, waarmee je kunt voorspellen wanneer

je bepaalde onderdelen moet vervangen.”

VISIE

Hoe zorgen we nu dat ziekenhuizen een goed

Bouw Informatie Model krijgen? Traversari:

“Dat begint met een paar koplopers. Met de

goede resultaten kan bij andere directies ook

de visie landen dat BIM op lange termijn grote

meerwaarde heeft. Van een groot ziekenhuis

dat stond voor een grote, langdurige bouwopgave

heeft het bestuur besloten: dit is de

nieuwe manier van werken. Wie niet meedoet,

is geen partner. Dit zijn de koplopers waar we

allemaal van kunnen leren.” •

BOUWEN ZORG.EU

37


SPECIAL BIM

Amsterdam UMC Imaging Center.

Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Wiegerinck

Ontwerpen met BIM voor ziekenhuizen:

Verwachtingen

vertalen en toetsen

Voor Wiegerinck is ontwerpen met BIM een tweede natuur. Dat komt goed van pas voor een

bureau dat zeer actief is in de zorg en een aantal aansprekende ziekenhuizen op de referentielijst

heeft staan. Denk bijvoorbeeld aan het Amsterdam UMC Imaging Center, Amphia in Breda, het

Oncologisch Centrum van Universitair Ziekenhuis Leuven en het in aanbouw zijnde Tergooi

Ziekenhuis in Hilversum. Stuk voor stuk complexe opdrachten waarbij BIM niet alleen een

onmisbaar ontwerpinstrument is, maar ook het ideale gereedschap om met alle partners uit de

bouwketen het hele ontwerp te coördineren en inzichtelijk te maken.

Wendy van Rosmalen, projectmanager voor

Wiegerinck, constateert ook (zie artikel hiervoor

over TNO) dat een optimaal gebruik van

BIM begint bij een opdrachtgever met visie

voor de langere termijn én het grotere geheel.

“Je hebt mensen nodig die vooruit durven kijken.

Dan kun je BIM structureel doorvoeren

zodat je op termijn BIM kunt gebruiken bij het

gehele beheer. Juist voor ziekenhuizen met veel

complex en vaak ook specifiek vastgoed is het

interessant om BIM structureel te gebruiken,

zodat het als onderlegger kan dienen voor het

beheer en onderhoud. Dit geldt ook voor onze

opdrachtgevers uit de onderwijs- en onderzoekswereld.”

38 BOUWEN ZORG.EU


SPECIAL BIM

BIM IN DE ONTWERPFASE:

SPIEGELEN AAN EISEN EN

WENSEN

In de ontwerpfase spelen bij Wiegerinck verwachtingen

een essentiële rol. Van Rosmalen:

“We nemen de opdrachtgever en gebruikers

mee in het ontwerp. Zorgprofessionals leveren

hele belangrijke input. Het toelichten en doornemen

van een ontwerp ging vroeger aan de

hand van 2D tekeningen, zoals plattegronden

en doorsneden, nu kunnen we daarnaast in 3D

de ruimtelijke vertaling van het ontwerp tonen.

We lopen door het ontwerp, bekijken samen

hoe bijvoorbeeld de logistiek werkt en maken

bijvoorbeeld inzichtelijk wat ze vanuit een

verpleegpost zien, hoeveel daglicht er binnenkomt,

enzovoorts. We toetsen dan in feite of

het ontwerp met hun wensen overeenkomt en

waar nodig passen we het aan. Daarnaast zorgt

BIM voor een effectieve informatie-uitwisseling

voor het ontwerpteam onderling en met opdrachtgever.”

VAN GROF NAAR FIJN

Het ontwerp wordt ook in BIM uitgewerkt, van

grof naar fijn. Van belang is dat het casco, de

hoofddraagstructuur en de hoofdopzet van de

installaties flexibiliteit bieden voor andere toekomstige

functies en indelingen. Van Rosmalen:

“Want aanpassingen horen bij ziekenhuizen,

al laat je de hoofdstructuren bij voorkeur intact.

We denken na over het slim clusteren

van functies aan de hand van gebruik, maar

ook met een bepaalde complexiteit. De verfijning

gaat van hoofdstructuur via lay-outs naar

ontwerp op ruimteniveau. Veel terugkerende

ruimtes, zoals bijvoorbeeld verpleegkamers

of spreek-onderzoekskamers, maar ook complexe

ruimte zoals OK’s wil je ver uitwerken.

Dit soort typicals zijn zeer geschikt om met

gebruikers door te lopen om de indeling te

optimaliseren. Dit kan gaan tot de compleet

ingerichte ruimte, installatietechnische componenten,

vaste en losse inrichting. BIM is daar

een mooi medium voor. Je kunt alles laten zien

en real-time aanpassen. Zo benader je de werkelijkheid

het best en vermijd je interpretatieverschillen.

Via een browser hebben we met

BIM 360 een omgeving waarin iedere betrokkene

zonder speciale software laagdrempelig

kan meekijken.”

AANBESTEDING IN BELGIË

EN NEDERLAND

Als het ontwerp technisch afgerond is, volgt

het aanbestedingstraject. Van Rosmalen: “Dan

zie je een interessant verschil met België. Daar

ben je verplicht om hoeveelheden mee te leveren

in het aanbestedingsdossier, van de hoeveelheid

beton tot het aantal meters plint. Wij

streven hier maximale transparantie na door

het model mee te leveren. Alle elementen

krijgen een unieke code waardoor opdrachtgever

en aannemer via een gratis applicatie het

model kunnen inzien, elementen kunnen aanklikken

en kunnen zien wat waar zit. Voor de

prijsvorming hoeft de aannemer alleen maar

de eenheidsprijzen te bepalen. Dit systeem is

zeer handig en transparant voor alle partijen

en werkt erg goed bij de bouw van complexe

gebouwen als ziekenhuizen of laboratoria. De

beoordeling van het aanbestedingsdossier

door de bouwheer is ook veel gemakkelijker.

Daarnaast zijn er minder vragen over de

meting, prijzen zijn goed te vergelijken en het

proces loopt daarmee erg soepel. In Nederland

is dit geen vereiste, maar kunnen we dit

uiteraard ook doen. Wat we hier wel vaker

zien, is het toevoegen van bestekinformatie en

kwaliteitseisen aan het model. Ons streven is

om een model te maken dat ook zijn waarde

heeft nadat het ontwerp gereed is, tijdens de

uitvoering en geschikt is voor de aannemer om

'Veel terugkerende ruimtes zijn zeer geschikt

om met gebruikers door te lopen om de indeling

te optimaliseren'

In 3D wordt de ruimtelijke vertaling van het ontwerp getoond.

verder te werken aan de engineering en het

optimaliseren van uitvoeringsprocessen.”

LEREN VAN DE PRAKTIJK

Na de oplevering wordt het gebouw in gebruik

genomen. “Als architect is onze primaire

taak, het ontwerpen, dan voltooid”, vertelt Van

Rosmalen. “Maar wij vinden het belangrijk om

een tijdje na ingebruikname contact te leggen

met de opdrachtgever om te vragen of alles voldoet

aan de verwachtingen, of het functioneert

zoals ontworpen en of het gemaakte ontwerp

nog steeds goed aansluit op de beoogde werkprocessen.

Wij leren graag van de klant. Ons

BIM-model kan van grote waarde zijn voor de

gebruiksfase. Het gebouw, vaste, losse en medische

inrichting, maar ook informatie die aan

de ruimte is toegekend, zoals afwerkingen van

vloer, wand en plafond, zijn bruikbaar voor de

onderhoudsplanning en een goed as-built model

vormt een goed startpunt voor toekomstige

aanpassingen. Het is zaak die informatie

zo bruikbaar mogelijk te maken. Daarin zit naast

een goed ontwerp op de lange termijn veel

waarde voor de klant. En waarde creëren voor

de klant, is onze belangrijkste prioriteit.” •

BOUWEN ZORG.EU

39


SPECIAL BIM

Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Erik Verheggen Fotografie

Gebouwbeheer met BIM door

Amsterdam UMC locatie VUmc:

3D-model van vastgoed

biedt voordelen voor alle

stakeholders

Het gebruik van BIM groeit gestaag en zeker voor de meer complexe en grotere bouwprojecten

lijkt de rol van de 3D ontwerpomgeving groter en belangrijker te worden. Niet alleen als hulpmiddel

bij het ontwerpen en visualiseren van gebouwen, maar ook na oplevering tijdens de beheerfase

en bij renovaties en verbouwingen. Voor facility managers van ziekenhuizen is deze informatie van

grote waarde aangezien er bij toekomstige verbouwingen enorm bespaard kan worden op tijd en

kosten. Het Amsterdam UMC locatie VUmc maakt momenteel de stap naar 3D en wordt daarin

geholpen door de specialisten en apparatuur van Trimble. De toegepaste instrumenten zijn 3D

programmatuur, overleg in de cloud en een hypermoderne 3D-scanner.

Het Amsterdam UMC locatie VUmc maakt momenteel de stap naar 3D.

40 BOUWEN ZORG.EU


SPECIAL BIM

4.500 medewerkers, een klein dorp dus. Alles

in kaart brengen gaat niet zomaar en zal hier en

daar weerstand oproepen. Daarom moeten

we continu kijken naar hoe we de informatie

efficiënt kunnen verzamelen en beheren.”

Een engineer bekijkt de scan van de X7 3D laserscanner vanaf de tablet.

'Een BIM-model is niet alleen een mooie

3D-representatie, ik wil ook graag weten

waar ik naar kijk als ik bijvoorbeeld een

afsluiter tegenkom'

Voor Trimble zijn ziekenhuizen bekend terrein.

Senior accountmanager Gerard van der

Wijngaard adviseert het Amsterdamse ziekenhuis

en vertelt: “Bij het bouwen, verbouwen en

beheren van deze complexe gebouwen is goede

informatie van groot belang. Dat begint bij een

goede visie, goede afspraken en natuurlijk goede

ontwerpsoftware, die op steeds meer onderdelen

van het bouwproces een rol speelt. Stabicad,

inmiddels onderdeel van Trimble, betreft zulke

software en is al vele jaren een sterk merk in de

wereld van ontwerpen, bouwen en beheren.”

ALLE STAKEHOLDERS

VERBONDEN

Trimble voegt daar nog een dimensie aan toe

met Trimble Connect, een veilig en cloudbased

samenwerkingsplatform waarin alle

bouwwerk informatie kan worden geladen en

waarin betrokken partijen eenvoudig aantekeningen

kunnen toevoegen. Er is zelfs een applicatie-interface

waarmee koppelingen mogelijk

zijn met andere gangbare platforms! Gebouw

en projectinformatie wordt hierin transparant,

traceerbaar en real-time toegankelijk voor het

hele team. Dat betekent een efficiënte, gestroomlijnde

samenwerking op basis van BIM

en tekeninginformatie die altijd up-to-date is.

BOUWDELEN IN KAART

BRENGEN EN ONTSLUITEN

Nu is een compleet en kloppend digitaal 3Dmodel

van een ziekenhuis relatief goed te

organiseren, wanneer dit nieuwbouw betreft

en wanneer het gehele bouwteam al vanaf

het begin doordrongen is van de waarde van

zo’n BIM-model. Maar wat te doen met het

gros van het ziekenhuisvastgoed, waarvan

geen of op zijn best een onvolledig BIM-model

voorhanden is? Daar weet Jean-Paul Sosef,

Technisch coördinator voor het Amsterdam

UMC (locatie VUmc) over mee te praten.

Voor het project ‘Huis op orde’ is hij bezig om

gefaseerd alle bestaande bouwdelen in kaart

brengen en via 3D-beelden te ontsluiten. “We

hebben voor 3D gekozen omdat dat uiteindelijk

gemakkelijker communiceert dan 2D”, vertelt

hij. “Het is een heel project, waarbij we alle

data in 2025 in een uniform model willen hebben.

We hebben een aantal inventarisaties achter

de rug, maar we zijn er nog lang niet. Het

gaat in totaal om 300.000 vierkante meter en

BIM-MODEL ALS BELANGRIJKE

INFORMATIEBRON

“Een BIM-model is niet alleen een mooie 3Drepresentatie,

ik wil ook graag weten waar ik

naar kijk als ik een afsluiter tegenkom”, benadrukt

Sosef. “Is dat voor de CO 2

of voor de verwarming?

Bovendien wil ik graag weten waar

alle belangrijke componenten in het gebouw

zich bevinden, zodat we bij calamiteiten direct

iemand naar de juiste plek kunnen sturen. Maar

ook: als je informatie gaat verzamelen, hoe gaat

het 3D-model er dan uitzien? Je moet allerlei

afspraken maken over hoe je dingen benoemt

en uit elkaar houdt. Je moet BIM-protocollen

maken, alle data uniform in een model plaatsen

en daarbij zoveel mogelijk de standaardapplicaties

uit de markt gebruiken. En dan zijn er nog

de leveranciers. Hoe leg je de BIM-strategie

aan hen uit? De ervaring leert dat het moeilijk

is om een organisatie jouw werkwijze op

te leggen en via jouw denkwijze te laten werken.

Wij besloten daarom om de leveranciers

bijvoorbeeld de codes voor de verlichting aan

ons te laten vragen, waarna wij de juiste codes

voor hen gaan maken om te gebruiken. Je loopt

bij het opstarten van een BIM-model dus tegen

een aantal zaken aan die je moet structureren,

voordat je daadwerkelijk de BIM-modellen met

alle data kunt gaan maken.”

3D-SCANNER HAALT

TIJDSDRUK BIJ REVISIES WEG

Een BIM-model opzetten kan door de beschikbare

2D-tekeningen om te werken naar

een 3D-model. Hiervoor heb je goede 3Dinformatie

nodig vanuit het gebouw of de

techniekruimte zelf. Sosef gebruikt voor het

Amsterdamse ziekenhuis een handige tool, de

Trimble X7 3D laserscanner. “Deze moderne

scanner, die ook nog eens heel klein is, is erg

handig bij bestaande bouw”, vertelt hij. “We

hebben dit apparaat aangeschaft, mede omdat

ik er goede ervaringen mee had bij het vastleggen

van monumenten. Daar is alles scheef

en ongelijk, maar zo’n scanner heeft daar geen

enkele moeite mee. In het ziekenhuis is handmatig

meten ook geen optie, omdat we hier te

maken hebben met schuine wanden, verschillende

plafondhoogtes en heel veel leidingwerk.

Ga je dit ter plekke inmeten, dan worden je

aantekeningen al snel zo complex dat je het

meteen al moet verwerken. Met een 3Dscanner

heb je dit probleem niet en beschik je

over alle benodigde nauwkeurige metingen. ❯

BOUWEN ZORG.EU

41


Beheer uw BIM projecten digitaal

Met Stabicad ontwerpt, berekent en beheert u BIM projecten. Is de

content op orde? Trimble Connect maakt het mogelijk om vanaf elke

locatie en op elk moment relevante en actuele projectgegevens te

analyseren, beheren en te delen. Zo wordt een betere besluitvorming

mogelijk en neemt de productiviteit in alle projectfasen toe.

Ontdek wat u kunt doen met Trimble Connect!

mep.trimble.com/nl/products/trimble-connect

Trimble Connect


SPECIAL BIM

'Met een 3D-scanner beschik je over alle

benodigde nauwkeurige metingen'

Als we dan drie jaar later weer iets in de ruimte

willen plaatsen, beschikken we direct over de

juiste gegevens om te beslissen hoe, wat en

waar. Vanaf nu willen we, voordat we plafonds

bij nieuwbouw of verbouw gaan sluiten, eerst

een 3D-scan maken. Hierdoor weten we precies

wat er boven de plafonds, achter de luiken

en in de schachten zit, zonder dat we de

gebruiker hoeven te storen. Bovendien wordt

het veel gemakkelijker om later de revisie op

juistheid te controleren. Een scan kost maar

enkele minuten en zelfs complexe ruimten zijn

snel te scannen.”

Ondertussen heeft de gefaseerde inventarisatie

vorderingen gemaakt. Sosef: “We hebben

onder meer de parkeergarage en de entree

met zijn prachtige cassetteplafond gescand en

het komt er allemaal prachtig op. Als je een

lage resolutie scan bekijkt, dan wordt deze als

het ware transparant en kun je zelfs door de

vloeren heen kijken en zien hoe de verbanden

liggen met de verdieping erboven. Dat is erg

interessant.” Het tweede project betrof een

collegezaal met ingewikkelde stoelopstellingen

en een betimmerd plafond. “Ook dat kwam in

no time op de centimeter nauwkeurig in beeld.

De 3D-scan heeft bij de aannemer die een

verbouwing gaat doen al tot een aanmerkelijke

korting geleid, omdat de informatie zo goed

van kwaliteit was.”

GROEIMODEL

Sosef beschouwt de 3D/BIM-operatie als een

groeimodel. “We moeten nu een stevige stam

neerzetten met takken waaraan we de blaadjes

met informatie kunnen ophangen”, vertelt

hij. “We pakken de belangrijkste ziekenhuisdelen

eerst. Afdelingen of verdiepingen die

aangepast of verbouwd moeten worden, gaan

we scannen. Vervolgens zetten we de ruimtes

om in een bruikbare puntenwolk, waarbij

we gebruikmaken van de 3D-software van

Trimble. Daarna vertalen we het in een 3Dmodel.

Het model stellen we gratis ter beschikking

aan de aannemer, zodat hij met de juiste

uitgangspunten zijn uitvoeringsontwerp kan

maken. Dat zorgt voor tijdwinst, bespaart kosten

en komt de kwaliteit ten goede.”

TIPS VOOR GEBOUWBEHEERDERS

Om een heerlijk gerecht te koken, heb je niet

alleen de juiste ingrediënten nodig. Ook is

het belangrijk dat je de juiste voorbereiding

én bereidingswijze hanteert. Voor BIM-projecten

geldt hetzelfde. Heeft Sosef nog tips

voor gebouwbeheerders, die voor dezelfde

route staan? “Wat ik om me heen zie, is dat

men veel bezig is met hoe we de informatie

kunnen presenteren met bijvoorbeeld een

viewer”, vertelt hij. “Houd je die in de ruimte,

dan zie je direct in het BIM-model wat

er achter het plafond zit. Maar als er in de

mooie presentatie weinig of verkeerde data

zit, dan heb je daar als gebouwbeheerder

niets aan. Het is als een prachtig geserveerde

maaltijd die niet gaar is en waarin de kruiden

ontbreken. Wij hebben heel veel tijd en

energie gestoken in het vastleggen van welke

parameters we in welke fase en voor welke

discipline nodig hebben, voor het beheer in

de komende 25 jaar. Dit is een flinke investering,

maar levert gedurende de levensduur

van het gebouw veel efficiëntie op.”

Wanneer een adviseur bijvoorbeeld de ruimtespecificaties

al in het BIM-model opneemt, dan

heeft de uitvoerende partij deze consistente en

relevante data direct op de juiste plek beschikbaar.

“Als opdrachtgever hoef ik bijvoorbeeld

van een standaard binnendeur niet de afmetingen

van de sponning te weten. Ook ben ik niet

geïnteresseerd in elk schroefje van het beslag,

maar ik wil wel weten welk merk en type waar

zijn toegepast en welke kant de deur op draait”,

aldus Sosef. “De architect is meer geïnteresseerd

in de details van de afwerking en de profielen,

terwijl voor een facilitair medewerker de

kleur en soort afwerking relevanter zijn, zodat

bij beschadiging het element makkelijk gerepareerd

kan worden. Met andere woorden: we

moeten goed nadenken over de data die we nodig

hebben voor beheer, en hoe en wanneer we

dat in het BIM-model verwerken.” •

3D LASERSCANNER

De in het Amsterdam UMC gebruikte

scanner is de zeer geavanceerde

X7 3D-scanner van Trimble. Deze

laserscanner is zeer eenvoudig in

gebruik dankzij de intuïtieve software.

Ook is de scanner licht (5,8 kg) en

compact en gaat hij vergezeld van

een robuuste tablet voor de besturing

en bewerking op locatie. Met een

bereik van 0,60 tot 70 meter levert de

scanner snelle scans op met een hoge

nauwkeurigheid. Daarvoor zorgen drie

geïntegreerde camera’s, in combinatie

met een auto-calibration- en selfleveling-functie.

Scans zijn direct te

exporteren naar de modeling software.

Techniekruimte van het Amsterdam UMC locatie VUmc.

(Beeld: G.J. van den Heuvel)

Resultaat van een point cloud scan van de techniekruimte, weergeven op een

laptop. (Beeld: G.J. van den Heuvel)

BOUWEN ZORG.EU

43


SPECIAL BIM

Tekst | Willem de Volder Beeld | Willem de Volder en Lopital

Efficiënter werken in het bouwproces:

‘Wij geven met BIM alle

plafondtillift-wensen vorm’

Bij Lopital Nederland hebben ze er geen spijt van dat iets meer dan vijf jaar geleden werd gekozen

voor het werken met BIM, het 3D Bouw Informatie Model. Roland Hommen van de Oisterwijkse

zorgdienstverlener geeft aan dat daardoor in het bouwproces veel efficiënter wordt gewerkt, wat

zich voor de opdrachtgever vertaalt in snelheid maar ook in kostenbesparing.

Hommen, bij Lopital Nederland verantwoordelijk voor Research en Development,

vat BIM even krachtig samen: “Een werkmethodiek waarbij

in een 3D Bouw Informatie Model integraal wordt samengewerkt door

diverse disciplines in de bouwsector, van architecten tot installatiebu-

reaus. We kunnen daardoor in een vroeg stadium al aangeven wat er

door ons wordt verlangd voor de aanleg van onze producten.” Hij doelt

daarmee op onder meer de hoogwaardige plafondtilliften. Die vragen

om stevige ophangpunten en stroomaansluitingen voor het opladen van

de accu’s van liften.

KANT-EN-KLAAR PLAN

“Voorheen”, zegt Hommen, “was Lopital Nederland vaak de laatste partij

in een zieken- of verzorgingshuisproject. Alle techniek zat dan vaak

al in het plafond, wanneer wij met onze wensen voor het ophangen

van de rails voor de plafondtilliften kwamen. Dat leidde nog al eens tot

meerwerk. In het voortraject leveren wij nu onze planning aan in een

3D-model en dat wordt door de BIM-coördinator geïntegreerd in de

totale planning van elektro en werktuigbouw. De bouw start dan met

een kant-en-klaar plan en vraagt op het einde weinig tot geen aanpassingen.

Kortom, een flinke kostenbesparing, want het leidde nog al eens

tot meerwerk.” Om zijn verhaal beeldend te maken, toont Hommen

een 3D-tekening van een ontwerp van een plafond in het Amsterdam

UMC locatie AMC. In een wirwar van leidingen en buizen zijn ook de

bevestigingspunten en stroompunten voor de plafondtilliften van Lopital

Nederland haarfijn verwerkt. “Op voorhand ligt alles vast. Inderdaad,

het is een hele puzzel, misschien een idee om er een Jumbo-legpuzzel

van te maken”, lacht hij.

'In het voortraject leveren wij nu

onze planning aan in een 3D-model'

Roland Hommen van Lopital demonstreert de werking van een plafondtillift met

collega Patricia.(Beeld: Willem de Volder).

MAATWERK TOEPASSINGEN

Al meer dan veertig jaar ontwikkelt, produceert en implementeert Lopital

Nederland hygiëne- en transferoplossingen. Wat betreft laatstgenoemde

zijn de plafondtilliften een gewild product door hun flexibiliteit en toepassingsmogelijkheden.

Een ideaal hulpmiddel dat cliënten ook in de thuissituatie

veilig en eenvoudig verplaatst, van het bed naar het bad of de rolstoel

bijvoorbeeld. Tevens werkt het ontlastend voor het verzorgend personeel,

aangezien de fysieke belasting vele malen kleiner is. Hommen: “Wij

analyseren de wensen van de opdrachtgever en zorgen aan de hand daar-

44 BOUWEN ZORG.EU


SPECIAL BIM

In BIM verwerkt Roland Hommen de wensen van Lopital wat betreft de

ophanging van de plafondtillift(en).

van voor maatwerk toepassingen. De standaard plafondtilliften hebben al

een tilcapaciteit van 200 kilogram en we gaan tot zo’n 500 kilogram.”

In de showroom van Lopital Nederland in Oisterwijk wordt de efficiëntie

van de plafondtilliften beeldend gemaakt met tal van voorbeelden.

“Van bed naar bad en vice versa of naar een andere ruimte. Met de rails

kunnen we overal heen. Steeds is er een overspanning van twee tot vijf

meter (afhankelijk van de keuze van lift) om van bevestigingspunt naar

bevestigingspunt te gaan. Dat is de enige vereiste. Er is keuze uit rails aan

het plafond, vaak in een thuissituatie, of verwerkt in het systeemplafond.

Daarvoor hebben we een kunststof profiel ontwikkeld waarmee de rails

mooi is weggewerkt.” Op de ‘eindpunten’ vragen de plafondtilliften om

Achter een systeemplafond schuilt heel wat techniek.

een stroompunt voor het opladen van de accu van de motor van de lift.

Hommen verschaft uitleg over de verschillende rails, van de H70 tot

H100 en H180. “Afhankelijk van de toepassing – linksaf, rechtsaf, over de

gang of van toilet naar zitkamer – zijn er mogelijkheden te over. De klant

komt met zijn vraag en wij geven zijn ‘tilwensen’ vorm.”

MOOIE REFERENTIEPROJECTEN

Dat Lopital Nederland met de plafondtilliften niet over één nacht ijs gaat

bij de aanleg, hebben ze in veel vooraanstaande ziekenhuizen al ervaren,

blijkt uit een opsomming van Hommen. In het Amsterdam UMC locatie

AMC maken de liften in 155 kamers deel uit van de inrichting, in het Radboud

UMC in Nijmegen in 270 kamers, in Rijnstate in Arnhem in 70 kamers,

in het Algemeen Ziekenhuis Sint-Maarten in 400 kamers en in het

ZNA in Antwerpen in 125 kamers. De twee laatstgenoemde opdrachten

geven aan dat de efficiënte aanpak van Lopital Nederland ook in het

buitenland tot tevredenheid heeft geleid. “Het zijn slechts voorbeelden.

Ook voor zorginstellingen (Kempenhaeghe in Sterksel, epilepsiewoonzorg)

en zorgpartijen die bij de particulier in onze hulpmiddelen voorzien,

zijn wij een meedenkende partner.” Hij komt nog even terug op de

verbouwing van het AMC. “Een forse renovatie van een bestaande situatie,

maar ook voor die beperking hebben we een passende oplossing.

Met onze flexibiliteit in combinatie met die van andere partners komen

we tot een aansprekend resultaat; ook in een zorginstelling in bedrijf.”

Hommen benadrukt nog dat Lopital Nederland meer te bieden heeft

dan plafondtilliften. Het bedrijf in Oisterwijk, dat ook beschikt over een

eigen werkplaats, voorziet in een uiteenlopend spectrum van sanitaire,

medische en revalidatiehulpmiddelen voor de professionele zorg, van tilliften

en stoelen voor comfortabel douchen tot aankleedtafels en obesitaszorg,

en dat ondersteund met service en onderhoud. •

BOUWEN ZORG.EU

45


Amsterdam UMC Imaging Center

Winnaar Architectenweb Award

Zorggebouw van het Jaar

2020

wiegerinck.nl

Condair DL adiabatische luchtbevochtiger

De Condair DL is de absolute top als u op

zoek bent naar een adiabatische luchtbevochtiger met

100% hygiëne garantie en de laagste operationele

kosten. De Condair DL is als enige in de markt veilig

toepasbaar in verpleeg- en ziekenhuizen.

• Luchtbevochtiger capaciteit van 20 tot 1000 kg/h

• Laagste operationele kosten van de markt

• Zeer laag elektrisch verbruik (lagedruk pomp)

• Luchtbevochtiging met 100% hygiëne garantie

• Zeer kort opname traject (vanaf 600 mm)

• Zilver ionisatie voor desinfectering van het water

Scan de QR-Code en ga direct

naar de Condair DL pagina

100%

Hygiëne

Certificaat

SGS Fresenius

Instituut

Bel ons op : 020 70 85 200 of bezoek onze website: www.condair.nl


SPECIAL BIM

Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | nora

Vloeroplossingen in BIM

In de zorgsector is nora flooring systems een bekende naam. De van oorsprong Duitse

onderneming ontwikkelt, produceert en verkoopt sinds 1950 slijtvaste en duurzame rubber

vloeren, die ook toegepast worden in ziekenhuizen en zorginstellingen. De vloersystemen van nora

by Interface zijn niet-poreus, hebben een dicht oppervlak, zijn resistent en slijtvast en gemakkelijk

schoon te maken, eigenschappen die van groot belang zijn in de zorg.

Het toenemende belang dat de bouw in

het algemeen en de ziekenhuisbouw in het

bijzonder hecht aan BIM was voor nora by

Interface reden om het productportfolio te

digitaliseren en de gegevens over de vloerbedekkingen

en trapvormen beschikbaar te

stellen. Ontwerpers en andere adviseurs

hebben daarmee de mogelijkheid om nora-producten

in een vroeg stadium in hun

BIM-planning te integreren. De gebruikers

kunnen op basis van de nora bibliotheek

vloeren importeren, inclusief de accessoires

en met de echte materiaaldiktes. Vloerplannen

van elke vorm – rechthoekig, polygonaal

en rond – zijn mogelijk en de textuur

en richting zijn vrij roteerbaar. De bibliotheken

worden voortdurend voorzien van de

nieuwste designs en up-to-date productinformatie.

De bestanden van alle standaard

vloeroplossingen zijn beschikbaar voor zowel

Revit als ArchiCAD. •

'De bibliotheken worden voortdurend voorzien van de nieuwste designs

en up-to-date productinformatie'

Bij de bouw van het OK-centrum van het UMC Utrecht (23 operatiekamers) zijn de hoogste kwaliteit rubber vloeren van nora by Interface toegepast.

BOUWEN ZORG.EU

47


ARNHEM RIJNSTATE

Tekst | Gerrit Tenkink Beeld | Rijnstate

Werken met een LEAN-planning op dagniveau

Schuiven op de

Nucleaire Geneeskunde

Hoe verbouw je relatief kleine ruimtes met verschillende functies tot nieuwe ruimtes, terwijl

de medische activiteiten gewoon door moeten gaan? Bij de afdeling Nucleaire Geneeskunde in

ziekenhuis Rijnstate in Arnhem weten ze daar alles van. Daar gingen de genoemde ruimtes in zes

maanden, van sloop tot ingebruikname, volledig op de kop volgens een vooraf uitgedacht schuifplan.

De nieuwe SPECT-CT met op de achtergrond een verlichte fotowand met daarop een afbeelding van het Arnhemse Park Sonsbeek.

48 BOUWEN ZORG.EU


ARNHEM RIJNSTATE

Projectleider Martine Oudenbroek en programmadirecteur Willem Jan Hanegraaf.

Projectleider Martine Oudenbroek en Programmadirecteur

Willem Jan Hanegraaf zijn

er op het moment van het interview (26 januari,

red.) nog volop mee bezig. “Maar alles

loopt naar wens. We hebben strak gepland.

Doordat vooraf goed is nagedacht over het

totale proces, liggen we nu nog goed op

schema. Eind oktober zijn we gestart met

de eerste sloopwerkzaamheden, eind maart

wordt het gehele project opgeleverd, inclusief

testen, valideren en scholing voor het

personeel”, vertelt Hanegraaf.

SCHUIVEN

Aanleiding voor de verbouw was de aanschaf

van een nieuwe (geavanceerdere)

SPECT-CT van GE. “Daar waar de Nucleaire

Geneeskunde voor verbouwing beschikte

over twee gammacamera’s en één D-

SPECT, is er aan het eind van de verbouw,

zes maanden later, nog plek voor dezelfde

D-SPECT (die dan wel op een andere plaats

op de afdeling is gesitueerd, red.) en de

nieuwe SPECT-CT van GE. Tevens is ruimte

gecreëerd voor vier werkplekken en wordt

de wachtruimte aangepakt. Aan werkplekken

was een tekort. Dit hebben we in het

nieuwe plan mooi kunnen inpassen”, vertelt

Oudenbroek. “Deze nieuwe SPECT-CT

vraagt andere technische voorzieningen,

dus de ruimtes moesten sowieso aangepast

worden. Dergelijke omvangrijke apparatuur

verplaatsen of nieuw inpassen in een bestaande

situatie is bijna onmogelijk zonder

grote verbouwing van de ruimte. En omdat

de ruimtes van de Nucleaire Geneeskunde

al meer dan 15 jaar oud zijn, waren we wel

weer toe aan wat aanpassingen.”

Volgens Oudenbroek is er aan de totale oppervlakte

van de Nucleaire Geneeskunde,

circa 500 vierkante meter, niets veranderd.

“Alleen de indeling van de ruimtes is veranderd.

Omdat we hier te maken hebben met

röntgenstraling moest een deel van de wanden

uitgevoerd worden met lood. Dat werk is

getest door een onafhankelijk extern bureau,

Applus+ uit Rotterdam.”

COVID-19

De complicerende factor in het geheel was

dat de afdeling in bedrijf moest blijven terwijl

er volop bouwwerkzaamheden plaatsvonden.

Hoofdaannemer voor deze klus was GB-

Construct uit Bergeijk en voor het elektrotechnisch

en werktuigbouwkundig werk werd

Hoppenbrouwers Techniek gecontracteerd,

partijen waarmee Rijnstate vaker samenwerkt.

“Dat de partijen elkaar goed kennen, heeft

veel voordelen. Hoewel vooraf alles goed

was gepland en uitgedacht, voorkom je niet

dat tussentijds aanpassingen moeten worden

gemaakt”, aldus Oudenbroek. “We werkten

met een zogenaamde LEAN-planning op dagniveau.

Dat betekent regelmatig overleg en de

mogelijkheid om snel te kunnen corrigeren en

bijsturen. Soms kwamen we wat achterop met

de bouw. Normaal komt de aannemer of installateur

dan met een paar extra krachten, ❯

BOUWEN ZORG.EU

49


Tandartsenpost Eindhoven

GB Construct

service bouwer

voor de zorg

Nierdialyse Rijnstate Arnhem

In de zorgmarkt, daar voelen wij ons thuis.

Met kennis van zaken en in omgevingen waar processen doorgang

moeten vinden, realiseren en onderhouden wij huisvesting voor

onder meer tandartsen, huisartsen, ziekenhuizen en privéklinieken.

Wij denken mee in oplossingen van kleinschalig onderhoud en

renovatie tot en met verbouw of volledige nieuwbouw.

OK Máxima Medisch Centrum Veldhoven

ccgholding.nl

gb-construct.nl

cleanroomcg.com

GB Construct en Cleanroom Combination Group zijn onderdeel van CCG Holding.


ARNHEM RIJNSTATE

‘KOMT ER EEN BED AAN, DAN MOET JE AAN DE KANT’

Eén van de bouwende partijen op de afdeling Nucleaire Geneeskunde is GB

Construct. Het bedrijf met als thuisbasis het Brabantse Bergeijk is bij alle drie de

fases van de verbouw en nieuwbouw betrokken.

Projectleider Freek Janssen kijkt tevreden terug op de werkzaamheden die tot nu

toe in fase 1 en 2 zijn uitgevoerd en begin februari zijn gestart in fase 3. “We zijn

tot nu toe op de Nucleaire Geneeskunde aan het werk geweest, onder andere

bij de radiologie- en CT-SCAN-ruimtes. Deze stralingswerende ruimtes vragen

natuurlijk specifieke expertise, maar die hebben we in huis. Voorheen hebben we

meerdere vergelijkbare ruimtes gerealiseerd bij Rijnstate, onder andere op de

afdeling Radiologie.”

GB Construct is bekend met het bouwen in een zorgomgeving en profileert zich

als specialist in deze zorggerelateerde omgevingen. “In een zorgomgeving gaat de

zorg altijd voor. Als bouwer moet je flexibel zijn. Het is belangrijk dat je mensen

zich daarvan bewust zijn. Alles wat je doet, gaat in overleg. Komt er een bed aan,

dan moet jij aan de kant”, zegt Janssen lachend, die als grootste uitdaging van dit

project COVID-19 noemt. “In het werk moet je de afstand van 1,5 meter houden,

maar de ruimtes zijn klein. Bij vertraging konden we niet simpelweg één of twee

extra mensen inplannen. Dat betekende dat we af en toe moesten uitwijken naar

andere uren om het werk op tijd af te ronden. Maar ook dat is gelukt. We hebben

alles netjes binnen de afgesproken termijnen kunnen realiseren.”

maar dat kon niet, vanwege de beperkingen

die het COVID-19-virus ons oplegt. De ruimtes

zijn relatief klein en dan zou je te dicht op

elkaar werken. De enige uitwijk was af en toe

doorgaan in het weekend. De eerste patiënten

stonden alweer ingepland, dus vertraging of

uitstel van oplevering was geen optie.”

MANAGEMENT EQUIPMENT

SERVICE (MES)

De aanschaf van de apparatuur voor de

Nucleaire Geneeskunde is onderdeel van het

zogenaamde Management Equipment Service

(MES)-contract. Hanegraaf: “MES is een

tienjarige overeenkomst met Philips, waarbij

Philips verantwoordelijk is voor de levering en

het onderhoud van alle beeldvormende apparatuur.

In het contract is opgenomen dat het

ziekenhuis voor een bepaald deel van de overeenkomst

de vrijheid van leverancier heeft op

basis van gewenste specificaties, waarbij het

gaat om de functionaliteit. Vandaar dat we op

deze afdeling een SPECT-CT van GE hebben

staan. Rijnstate heeft Philips de opdracht gegeven

deze SPECT-CT aan te schaffen en het

onderhoud te verzorgen. Door een goede

samenwerking tussen Rijnstate, GE en Philips

is de SPECT-CT nu klaar voor gebruik.” •

De nieuwe SPECT-CT was niet in te passen zonder rigoureuze verbouwing van de ruimte.

BOUWEN ZORG.EU

51


ROTTERDAM FRANCISCUS GASTHUIS & VLIETLAND

Tekst en beeld: Jan Snel

Een hybride zorginnovatie

voor Franciscus Gasthuis

& Vlietland

Hybride operatiekamers (OK’s) waar een patiënt gescand kan worden tijdens een operatie, zijn

een opkomend begrip in de medische wereld. Daarom realiseert Jan Snel in samenwerking met

Medexs een hybride OK voor Franciscus Gasthuis & Vlietland in Rotterdam. Met behulp van

deze specialistische ruimte wordt de ligduur in het ziekenhuis voor patiënten aanzienlijk ingekort

en blijft alle logistiek in dezelfde ruimte, gekoppeld aan een bestaande OK. Een welkome

innovatie voor de algehele zorgsector, en een kans voor iedereen die betrokken is.

52 BOUWEN ZORG.EU


ROTTERDAM FRANCISCUS GASTHUIS & VLIETLAND

'Deze innovatie is van enorme

toegevoegde waarde voor zowel het

personeel als onze patiënten'

“Het coronavirus oefent een enorme druk uit

op de zorg. Met alle inspanning die nodig is om

de gevolgen te dragen, is een hybride operatiekamer

een uitgelezen kans om een kleine verlichting

te leveren.” Jelco Knoop, Projectleider

bij Jan Snel, legt uit dat deze ontwikkeling in de

zorgsector een verschil kan maken. Met name

het behouden van de bijkomende apparatuur

en andere benodigdheden in dezelfde ruimte

dragen bij aan een vernieuwing voor zowel de

patiënt als de specialist. “Opereren en scannen

vinden tegelijkertijd plaats; zo ziet de arts

direct tot in detail hoe een operatie verloopt.”

VERWERKELIJKING

Het realiseren van een hybride OK begint

allereerst met een aanvraag of opdracht. Daarna

gaat het team van Jan Snel en Medexs aan

de slag met het uitwerken van de precieze opdracht.

Na het akkoord van alle partijen vindt

de eerste opzet plaats in de fabriek van Jan Snel

in Montfoort. Daar worden de eerste modules

opgebouwd, rekening houdend met de nodige

voorzieningen zoals pendels in de operatiekamer

en aansluitingspunten die vooraf al worden

verwerkt in de vloer. Aan de hand van het

bestaande ontwerp wordt zo een nagenoeg

volledige operatiekamer opgeleverd. “Binnen

aanzienlijk korte tijd werd ons gasthuis voorzien

van een hybride operatiekamer”, vertelt

Eelko Murk, Senior Projectleider Bouw & Infra

bij Franciscus Gasthuis & Vlietland. “Deze

innovatie is van enorme toegevoegde waarde

voor zowel het personeel als onze patiënten;

we verwachten de duur van de operaties terug

te dringen, maar ook minder heroperaties

en minder complicaties. Bovendien kunnen we

röntgenstraling voor patiënten en medewerkers

minimaliseren.”

OP LOCATIE

Na de vrijwel volledige opbouw van de operatiekamer

in Montfoort, wordt deze in slechts

enkele losse modules naar de zorglocatie

vervoerd. In dit geval gaat het om Franciscus

Gasthuis & Vlietland in Rotterdam. Daar is op

de eerste verdieping een extra zogeheten ‘OKlaag’

toegevoegd met behulp van de hybride

operatiekamer. Knoop: “Doordat de laag moet

worden toegevoegd aan de eerste verdieping,

maken we gebruik van een funderingsbalk en

staalconstructie. Op deze constructie komen

de modules te staan voor de hybride OK.

Daarnaast is er een verbinding met een module

op de tweede verdieping. Daar bevindt

zich de technische ruimte voor alle elektra, ondersteuning

voor de medische apparatuur en

de luchtbehandelingsinstallatie voor de OK.”

VERSCHUIVING

Steeds meer ziekenhuizen willen een hybride

operatiekamer inzetten. “De vraag naar hybride

operatiekamers is enorm gestegen.

Niet alleen de mogelijkheid tot het combineren

van twee ingrepen, maar ook de manier

waarop we deze specialistische ruimte realiseren,

draagt daaraan bij”, licht Jorrit Janmaat,

Accountmanager Healthcare bij Jan Snel toe.

“Terwijl de hybride OK gereed wordt gemaakt

en wordt gekoppeld aan de zorginstelling, kunnen

bestaande ruimtes zonder problemen

doordraaien. Ondanks de bouwwerkzaamheden,

ondervinden zij dus geen hinder van het

proces. Dat is een uniek voordeel.”

SNEL OPGELEVERD

De hybride operatiekamer voor Franciscus

Gasthuis & Vlietland is in januari 2021 opgeleverd.

Knoop: “Na de feestdagen zijn we gestart

met het inregelen en valideren van alle apparatuur.

Daarbij levert Medexs alle benodigde

expertise. Daarna is Siemens aan de slag gegaan

met het testen van alle apparatuur. Ook

heeft zij applicatietrainingen gegeven aan het

personeel.” Daardoor heeft het totale proces

vanaf de start in september slechts een half

jaar tijd gekost om te realiseren. Een verbluffende

tijdlijn, maar volgens Knoop hoort dat

bij de praktijk van Jan Snel en Medexs. “Het

is heel uitdagend omdat er veel aspecten bij

komen kijken. Van medische apparatuur tot

modulaire bouw, iedereen moet volledig op

de hoogte zijn van het gehele proces. Uiteindelijk

kunnen we samen de zorg verbeteren,

en dat maakt het werken aan zulke initiatieven

enorm motiverend.” •

BOUWEN ZORG.EU

53


Tekst en beeld | Brecon International

Leidende positie op de markt

voor bereidingsapotheken

PP4CE is een samenwerkingsverband tussen professionele partners, welke actief zijn in de

controlled environment-markt. We gaan in gesprek met initiatiefnemer van deze strategische alliantie

Geerd Jansen, directielid binnen de Brecon Group, en Paul Joosten, directielid bij Kuijpers.

Jansen: “Na mijn gehele leven internationaal actief

te zijn geweest in de bouwchemie, als CEO

en boardmember binnen een groot bouwchemieconcern,

kwam ik in 2014 als consultant bij

de Brecon Group in aanraking met cleanroomtechnologie.

Een erg interessante markt waarbinnen

Brecon al 25 jaar actief was, primair in

de semi-conductorsector. Toen ik gevraagd

werd een strategisch plan te schrijven voor

dit mooie bedrijf, stelde ik vast dat er nagenoeg

geen partijen actief waren die werkelijke

turnkey projecten aanboden. Bovendien waren

(en zijn er nog steeds) veel kleine aanbieders

actief met relatief weinig kennis en ervaring in

de diverse marktsegmenten. Ik was van mening

dat een dergelijke belangrijke faciliteit met

de beste partijen gebouwd moet worden en

daarom ben ik op zoek gegaan naar echt professionele

partners binnen deze branche. Vanzelfsprekend

heb ik onder meer ook Kuijpers

benaderd en ben in gesprek gegaan met Paul

Joosten. Hij was en is nog steeds als directielid

binnen de Kuijpers organisatie verantwoordelijk

voor controlled environment. Ook hij zag

toentertijd het belang in van een bundeling van

expertise door serieuze partners, en zo is het

PP4CE-concept ontstaan.”

Haagse Apotheek. (Beeld: Esther van Putten)

54 BOUWEN ZORG.EU


Cleanroom Roosendaal. (Beeld: Studio 38c Remco Lassche)

Apotheek PMC-Utrecht-Kuijpers. (Beeld: Studio 38c Remco Lassche)

'De lijst van referenties

is inmiddels lang en

indrukwekkend'

FOOD, FARMA EN HIGHTECH

Inmiddels zijn er vele partijen actief als partner

binnen de PP4CE-alliantie. Enkele voorbeelden

van het eerste uur zijn Bolidt, ASSA

ABLOY, WERO, DENIOS en Mennens

Cleanroom Cranes, maar ook architectenbureau

VAN AKEN en CMI uit Eindhoven.

Door de opsplitsing in de drie gespecialiseerde

segmenten food, farma en hightech zijn er

inmiddels gespecialiseerde bedrijven toegevoegd

zoals Elis cleanroom kleding, D&M Vacuümsystemen

en Unicorn Industrial Cleaning

Solutions. “Tot die beslissing zijn we gezamenlijk

gekomen, omdat we daardoor nog beter in

staat worden gesteld om in te spelen op alle

vragen binnen deze specifieke deelmarkten",

aldus Jansen. “Meer en meer kan men bij ons

in gesprek gaan over werkelijk alle disciplines

in de cleanroomtechnologie. Brecon Clean

Interior is overigens, als onderdeel binnen

de Brecon Group, dé aanspreekpartner voor

LAF-kasten, aanrijdbeveiliging, veiligheid werkbanken

en alle overige lab- en cleanroominrichting.

Onder andere bij de APPO apotheek,

FUJI en het CZE in Eindhoven is de complete

inrichting van lab én cleanroom verzorgd.”

BREED SPECTRUM

Joosten: ”Kuijpers had op het moment van kennismaking

met het PP4CE-concept reeds enkele

mooie controlled environment-projecten

gerealiseerd. Ook ik zag destijds een ontwikkeling

op de Nederlandse markt waarbij opdrachtgevers

steeds meer een design, build

and maintain-traject wilden aangaan op basis

van turnkey bouwconcepten. Die trend heeft

zich sterk ontwikkeld en voor ons als organisatie

was en is dat een uitstekende ontwikkeling

omdat we daarmee onze expertise en

ervaring optimaal onder bewijs kunnen stellen.

Door tientallen jaren op de ASML campus te

hebben gewerkt, was de Brecon Group voor

ons destijds vooral een bekende partner waar

men aan dacht bij hightech-opdrachten. Daar

is in de afgelopen jaren veel aan veranderd.

Inmiddels hebben we gezamenlijk een reeks

van complexe GMP-projecten gebouwd en

heeft de Brecon Group zich sterk ontwikkeld

op het gebied van GMP-regelgeving.” Jansen:

“Dat is inderdaad een feit. Door tientallen

jaren gefocust te zijn geweest op de semiconductorsector

stond Brecon meer bekend

als een specialist voor de hightech markt. Daar

is inmiddels veel aan veranderd, zowel in ons

productportfolio, in onze service als in de aanwezige

GMP-kennis en -ervaring. Inmiddels

krijgen wij als Brecon Group de meeste aanvragen

binnen voor een breed spectrum van

de markt. Deze aanvragen pakken we samen

op met Kuijpers. Samen met de opdrachtgever

en onze partners werken we vervolgens aan

het gehele proces vanaf de initiële fase tot en

met de planning- en realisatiefase en inclusief

commissioning en qualification.”

De samenwerking staat inmiddels (inter)nationaal

bekend als betrouwbare partner voor de

realisatie van cleanrooms en laboratoria in verschillende

marktsegmenten. Food-, farma- of

hightech-projecten, groot of klein, eenvoudig

of zeer complex…: de partners binnen PP4CE

pakken de uitdaging op en realiseren binnen

de gestelde tijdsplanning elk project, zoals zij

dat in de afgelopen jaren telkens weer onder

bewijs hebben gesteld. De lijst van referenties

is inmiddels lang en indrukwekkend. Opvallend

daarin is de opsomming van een aantal bereidingsapotheken

welke de afgelopen jaren zijn

gerealiseerd. Joosten: “We zijn in 2016 samen

begonnen met de realisatie van de bereidingsapotheek

voor de Haagse Ziekenhuizen. Direct

daarna volgde de realisatie van de bereidingsapotheek

in het Prinses Máxima ziekenhuis te

Utrecht en aansluitend mochten we de APPO

bereidingsapotheek bouwen in Roosendaal.

Op dit ogenblik sluiten we het bouwproject af

voor de realisatie van de bereidingsapotheek

van het Catherina Ziekenhuis in Eindhoven.

Met gepaste trots kijken we naar deze reeks

van gerealiseerde bereidingsapotheken en stellen

vast dat we onszelf inmiddels min of meer

mogen beschouwen als dé specialist binnen

deze tak van sport in de GMP-sector!” •

BOUWEN ZORG.EU

55


ARNHEM RIJNSTATE CENTRUM VOOR VROUW EN KIND

Tekst | Gerrit Tenkink Beeld | Rijnstate

Centrum voor Vrouw en Kind:

Veilige huiselijke omgeving

in het ziekenhuis

Rijnstate brengt in het Centrum voor Vrouw en Kind een groot deel van de zorg voor (aanstaande)

moeders, pasgeboren en te vroeg geboren baby’s, kinderen en jongeren samen. Het is de eerste

zogenaamde reactiveringskliniek in Nederland, een plek waar moeder en kind en eventuele andere

familieleden worden voorbereid op een zelfstandige thuissituatie. Voor de realisatie van het centrum

wordt op de zuidoosthoek in drie fases nieuw gebouwd en verbouwd.

Het Centrum voor Vrouw en Kind bestaat uit

de afdeling Geboortezorg (met neonatologie,

verloskamers en observatorium), de afdeling

Kindergeneeskunde (kliniek en dagbehandeling),

de polikliniek Kindergeneeskunde en de

polikliniek Gynaecologie. Daarnaast krijgt het

centrum een eigen kenniscentrum waar personeel

van deze afdelingen elkaar kan ontmoeten

en kennis kan delen. Projectleider Inrichting en

Inhuizing Natasja Djukic en Programmadirecteur

Willem Jan Hanegraaf zijn verantwoordelijk

voor het soepel verlopen van het gehele

proces, maar zich er terdege van bewust dat

dit niet kan zonder de flexibiliteit van de medewerkers

op de betreffende afdelingen.

HUISELIJKE OMGEVING

Het nieuwe Centrum voor Vrouw en Kind is

gesitueerd aan de voorzijde van het Rijnstate

Ziekenhuis in Arnhem. “Die plek is niet voor

niets gekozen”, zegt Djukic. “Het achterliggend

idee is om de cliënten zo veel mogelijk het gevoel

te geven in een huiselijke omgeving te zijn

en zo veel als mogelijk het gevoel van een ziekenhuis

buiten de deur te houden. Het nieuwe

centrum is deels nieuwbouw, maar ook deels

gevestigd in het bestaande ziekenhuis waar de

oude kinderafdeling en de kraamkamers volledig

worden verbouwd volgens het nieuwe

concept. We hebben het hier dus over een

combinatie van nieuwbouw en verbouw.”

FASEGEWIJS

Het omvangrijke project is verdeeld over de

begane grond en eerste verdieping, in totaal

6.500 vierkante meter BVO, waarmee in totaal

een bedrag van circa 28 miljoen euro is

gemoeid. Djukic: “We bevinden ons op dit

moment (januari, red.) aan het eind van fase 2.

Ook de niet-medische afdelingen zijn met zorg ingericht.

56 BOUWEN ZORG.EU


ARNHEM RIJNSTATE CENTRUM VOOR VROUW EN KIND

Projectleider Inrichting en Inhuizing Natasja Djukic en Programmadirecteur Willem Jan Hanegraaf zijn meer

dan tevreden over het eindresultaat.

CORONA

Programmadirecteur Willem Jan Hanegraaf is

tevreden over het resultaat tot nu toe. “Bouwen

in tijden van corona is niet altijd even

makkelijk, maar ik ben er trots op dat ook de

verhuizing naar de nieuwe afdelingen in fase 2

zo goed is verlopen, zodat we zonder vertraging

naar fase 3 kunnen gaan. Onze organisatie

heeft de volledige focus op het leveren van veilige

zorg, voor coronapatiënten, maar ook voor

de acute zorg die door moet gaan. Wij vragen

deze zelfde medewerkers om mee te denken

in de realisatie van het project, verhuizingen en

trainingen voor te bereiden en uit te voeren en

begrip te hebben voor de overlast die wij creëren

tijdens het uitvoeren van het project. Een

compliment dus aan alle medewerkers van de

betrokken afdelingen, maar ook aan het projectteam.

Zij zorgen dat de projecten zo soepel

mogelijk verlopen en onze medewerkers

in de zorg juist in deze periode nog wat extra

ondersteund worden in het realiseren van de

projectwerkzaamheden.” •

'Een compliment aan

alle medewerkers

van de betrokken

afdelingen'

Fase 3 gaat van start in februari en sluiten we af

in november 2021. De eerste fase bestond uit

de nieuwbouw van het kenniscentrum, de polikliniek

Gynaecologie en de afdeling Geboortezorg.

Tevens is een interim-oplossing gebouwd

voor de afdelingen Kinderdagverpleging en

kliniek Kindergeneeskunde. Op deze manier

kan Rijnstate de zorg steeds op een veilige en

patiëntvriendelijke wijze blijven bieden, terwijl

de verbouwing van de bestaande gebieden

voor de kliniek Kindergeneeskunde, Verloskunde,

Geboortezorg, Kinderdagverpleging

en de polikliniek Kindergeneeskunde – fase 2

en 3 – plaatsvindt. Onderdeel van de tweede

fase is de realisatie van een directe verbinding

tussen de afdeling Verloskunde en het nieuwe

OK-centrum, zodat in acute situaties directe

toegang tot de OK’s is ingericht. Ook wordt

in deze fase de aansluiting van de kinderdagverpleging

en het sludercircuit als onderdeel

van het nieuw OK-centrum gerealiseerd. Dit

betekent dat ook technische complexe aansluitingen

worden gemaakt en een hoog complexe

zorgomgeving die volledig in gebruik blijft.”

EYECATCHERS

“Het Centrum voor Vrouw en Kind is ook een

plek waar moeder en kind en eventueel andere

familieleden worden voorbereid op een

zelfstandige thuissituatie. Dat betekent dat er

extra veel zorg is geweest voor de inrichting

van de diverse verblijfsruimtes, zoals de wachtruimte,

de gezinskamers, de familiekamers, de

dagbehandeling voor kinderen en de speelruimten”,

vertelt Djukic trots. “We hebben

voor wat betreft de inrichting en het ontwerp

nauw samengewerkt met VDNDP Architecten

uit Amsterdam. Bij het ontwerp zijn ook de gebruikers

van de afdeling uitvoerig gehoord, van

arts en verpleging tot en met de mensen in de

ondersteunende functies. Daarbij moet je niet

alleen denken aan de inrichting van het hele

gebouw, maar ook aan het kleurgebruik en het

meubilair. Voor wat betreft de inbreng van de

architect kun je bijvoorbeeld denken aan de

indeling van de ruimtes, de looplijnen en het

gebruik van daglicht. Uiteindelijk zijn we tot een

prachtig ontwerp gekomen, waarbij we het gevoel

van het ziekenhuis zoveel mogelijk buiten

de deur hebben weten te houden. Sfeerbepalend

daarbij is bijvoorbeeld de aandacht voor

de details. De pentekeningen van beMark (zie

volgende artikel) zijn daarbij echte eyecatchers.”

Het losse meubilair is afkomstig van Gispen en

voor het vaste meubilair is Verschuren Interieurbouw

uit Eindhoven gecontracteerd. Van Wijnen

is als bouwkundig aannemer verantwoordelijk

voor de realisatie van het totale project.

Moeder en kind blijven zo veel mogelijk bij elkaar in

dezelfde ruimte.

Wanddecoraties zorgen voor kleur en afleiding.

BOUWEN ZORG.EU

57


ARNHEM RIJNSTATE CENTRUM VOOR VROUW EN KIND

Tekst | Gerrit Tenkink Beeld | Rijnstate

Wanddecoraties in Centrum voor Vrouw en Kind:

Eenvoud levert

krachtig beeld op

Na het winnen van een creatieve pitch en de ontwikkeling van het concept voor het Centrum voor

Vrouw en Kind in het Rijnstate was bij aanvang al duidelijk dat het centrum een warme en huiselijke

sfeer wilde uitstralen. Warmte, huiselijkheid en de verbinding tussen vrouw, kind, partner en natuur

waren vanaf het eerste concept de kernbegrippen. De wanddecoraties, ontwikkeld en gerealiseerd

door beMark, zijn hiervan het resultaat.

Mark Voshol is eigenaar van dit creatieve bureau uit Nijmegen, dat zich

toelegt op signing, bewegwijzering en interieurdecoratie. “We helpen

onze opdrachtgevers met hun totale branding en de consistente doorvoering

hiervan. Uniek aan ons bureau is dat we bij de projecten zijn

betrokken vanaf de eerste brainstormsessies tot en met de daadwerkelijke

realisatie.”

DE JUISTE EMOTIE

Na een uitgebreide conceptontwikkeling met de direct betrokkenen

van Rijnstate en het team van beMark werd uiteindelijk gekozen voor

de vormtaal van lijntekeningen, die met de hand uit één penstreek

zijn getekend, in één kleur en met één ondergrondkleur. De eenvoud

van de tekening benadrukt de kracht van het beeld. “De kunst is om

de juiste emotie over te brengen. Wat wil je vertellen met het beeld?

En natuurlijk: wat vind je mooi? Wat doet het met je gemoed? Hoe

je het ook wendt of keert: je bent in een ziekenhuisomgeving, dus de

vraag ‘Waar word je rustig van?’ speelde ook mee. Dat vinden van de

juiste emotie is vaak een uitdagend en intensief traject. Vandaar dat we

veel tijd besteden aan de fase van conceptontwikkeling; inventariseren

op locatie, sfeer proeven en vooral praten met de mensen die op de

locatie aan het werk gaan. Daarnaast heeft de zwangerschap van mijn

vriendin mij geïnspireerd tijdens dit project.”

58 BOUWEN ZORG.EU


ARNHEM RIJNSTATE CENTRUM VOOR VROUW EN KIND

'De kunst is om de juiste emotie

over te brengen'

De lijntekeningen komen zeven keer terug op verschillende wanden

in het centrum; locaties die na zorgvuldig overleg zijn gekozen en ingemeten.

Het zijn verschillende tekeningen, maar allemaal in dezelfde

stijl en afgestemd op het kleurenpallet van de omgeving. De wanddecoraties

zijn geproduceerd op Wallcover EcoBio, gemaakt van 50

procent gerecycled materiaal. Dit draagt bij aan de duurzaamheid die

Rijnstate nastreeft. We werken samen met een montageteam dat de

wanddecoraties aanbrengt. Geen eenvoudige klus, volgens Voshol. “De

grootste decoratie is 16 bij 2,5 meter uit één stuk en die moet natuurlijk

in één keer zonder vouwen of naden worden aangebracht. Dat lijkt

eenvoudig, maar je hebt er wel een aantal belangrijke professionele

vaardigheden voor nodig.”

De lijntekeningen komen zeven keer terug op verschillende wanden in het centrum.

Terugkijkend is Voshol meer dan tevreden over het project en de samenwerking

met Rijnstate. Wat hem betreft krijgt het project een vervolg

op de afdeling voor kinderen en jongeren, die in de zomer van

dit jaar wordt opgeleverd. “We zijn dan ook erg enthousiast om het

concept verder uit te rollen.” •

bekijk ons portfolio op bemark.nl

Mark Voshol | conceptdenker

Foto © Jimmy Israel

210001 - beMark - Movement - Advertorial - 197x130 - V4.indd 1 18-02-21 13:40

BOUWEN ZORG.EU

59


Tekst en beeld | TECE Nederland BV

Nieuwe slimme spoelconcepten

voor openbare toiletten

Aanraakvrij (virusvrij) en handbediend, robuust en met een elegant design en aantrekkelijke prijs.

Dit zijn de kenmerkende eigenschappen van de nieuwe serie TECEsolid en TECEfilo-Solid wc- en

urinoirbedieningsplaten.

AANRAAKVRIJ VOORKOMT

OVERDRACHT VIRUSSEN

Uit het oogpunt van hygiëne is het juist nu

belangrijk om toilet of urinoir aanraakvrij te

spoelen, omdat dit de verspreiding van virussen

via de bedieningsplaat voorkomt. Maar

ook de robuustheid van een toilet, in verband

met ongehoord gedrag in openbare toiletten,

is essentieel om kosten te besparen. Ten derde

speelt het aspect van waterbesparing mee in

het belang van duurzaam en verantwoord watergebruik.

Met de nieuwe series TECEsolid en

TECEfilo-Solid komt TECE ruimschoots tege-

moet aan de eisen voor openbare toiletten.

Bovendien biedt TECE met de slimme elektronische

uitvoeringen nieuwe functies die de

hygiëne verbeteren, geuroverlast voorkomen

en het comfort voor de gebruikers verhogen.

ELEGANT EN ROBUUST

De TECEsolid bedieningsplaten zijn elegant

vormgegeven en hebben een zeer vlak front

van stevig roestvast staal met een dikte van 2 mm.

Daardoor zijn ze zeer robuust en bestand tegen

een stootje. De plaat kan verborgen worden

vastgeschroefd en biedt zo bescherming

tegen diefstal. Dankzij de minimalistische look

en de keuze uit de uitvoeringen geborsteld

roestvast staal, glanzend chroom, glanzend wit

en mat wit passen de bedieningsplaten zowel

bij een eenvoudig als luxe interieur. Daarbij kan

de roestvaststalen uitvoering voorzien worden

van een anti-fingerprint beschermlaag, zodat

vingerafdrukken niet zichtbaar zijn.

TECHNISCH HOOGSTANDJE

Bij de nieuwe elektronische bedieningsplaat

TECEsolid wordt voor het eerst een innovatieve

sensor uit de cameratechnologie

Het 2 mm dikke rvs front kan tegen een stootje.

60 BOUWEN ZORG.EU


gebruikt voor het activeren van de spoeling.

Deze ToF-sensoren meten en interpreteren

bewegingen in drie dimensies en tijd.

Daardoor meet de sensor afstanden veel

nauwkeuriger dan een conventionele infraroodsensor

en kan deze onderscheid maken

tussen bewegingen in de ruimte en hand- en

zitposities. Zo wordt onbedoeld spoelen

voorkomen en water bespaard.

EXTRA FUNCTIES

VOOR MEER HYGIËNE

Wanneer een persoon in het herkenningsbereik

van de bedieningsplaat komt, lichten de

toetsen op. De enkele of dubbele spoeling

wordt geactiveerd door een hand op een afstand

van ca. 2 cm voor de toets te bewegen.

Als de gebruiker vergeet te spoelen, wordt

automatisch de veiligheidsspoeling geactiveerd.

Voor extra hygiëne en het voorkomen van

stankoverlast beschikt de bedieningsplaat

over een aantal slimme functies. Denk bijvoorbeeld

aan een voorspoeling en een geïntegreerde

intervalspoeling, die kan worden

ingesteld op 24, 56, 72, 168 of 336 uur. Deze

spoelinterval voorkomt de stagnatie van water

en daarmee de groei van micro-organismen

en gezondheidsrisico’s. De automatische

logfunctie registreert alle spoelcycli. Dit is

belangrijk om het beoogde gebruik van het

drinkwatersysteem te kunnen aantonen. Al

deze functies, maar ook de lichtsterkte, het

spoelvolume van 6 of 3 liter en de gewenste

tijden kunnen eenvoudig met de TECE Smart

Flush-app worden ingesteld.

TOT 50% WATERBESPARING

De serie TECEsolid wc-bedieningsplaten beschikt

over de waterbesparende duospoeltechniek.

De installateur kan op de spoelklok

van het inbouwreservoir de gewenste spoelhoeveelheid

instellen. De volspoeling is in te

stellen op 4,5, 6, 7,5 of 9 liter, terwijl de kleine

spoeling 3 liter blijft. Daarmee kan tot 50% op

water worden bespaard.

NIEUW: AANRAAKVRIJ

VOOR URINOIRS

Voor het urinoir biedt TECE de bijpassende

series TECEfilo en TECEfilo-Solid. Deze bedieningsplaten

functioneren eveneens aanraakvrij

dankzij de geïntegreerde infraroodsensor.

Beide series zijn minimalistisch vormgegeven

en passen perfect bij de TECEsolid wc-bedieningsplaten.

Het front is leverbaar in roestvast

staal, glas of kunststof. De vormgeving van serie

TECEfilo wordt gekenmerkt door strakke

lijnen, terwijl de TECEfilo-Solid beschikt over

elegante ronde hoeken. •

Instelling van de functies met de handige TECE Smart Flush-app.

Aanraakvrije bediening voorkomt overdracht van virussen.

Vormgeving perfect op elkaar afgestemd.

BOUWEN ZORG.EU

61


RODEN DE RÔNER APOTHEEK

Tekst | Willem de Volder Beeld | René van Dongen, BCN-Groep

Gezondheidscentrum De Es:

Betere dienstverlening door

bundeling van krachten

Gezondheidscentrum De Es in het Drentse Roden is een voorbeeld van inspelen op een

veranderend zorglandschap. Drie huisartsenpraktijken en een apotheker delen het gebouw, met

behoud van hun eigen huisstijl, met andere zorgaanbieders zoals een tandarts en de thuiszorg.

Een vooraanstaande rol bij de totstandkoming

was er voor ontwikkelaar BCN Groep. Zij

bracht niet alleen de zorgverleners bij elkaar,

maar bracht ook kennis van vastgoed in. Behalve

een reguliere financiering werd er ook een

Europese financiering verstrekt en nam een

co-financier deel aan het project. Het transparante

en bijna energieneutrale gebouw heeft

een architectonische uitstraling en is flexibel

met het oog op toekomstige ontwikkelingen.

Patiënt en cliënt staan centraal in gebouw. De

verschillende vertrekken hebben hun eigen

functionaliteit maar kunnen ook als geheel

dienst doen. Het centrale gebied in gezondheidscentrum

De Es is daarvan het bewijs.

MODERN EN

DUURZAAM DENKEN

Apotheker René Kuipers, zijn medewerkers én

cliënten van De Rôner Apotheek in Roden profiteren

al een jaar van de nieuwe huisvesting in

Gezondheidscentrum De Es. Om te komen tot

wat De Rôner Apotheek nu is, is gekozen voor

een bouwteamopgave en dat rendeert. “Het

loopt in onze apotheek precies zoals verwacht.

We werken nu veel efficiënter. Vooral logistiek

hebben we veel profijt. Het heeft een positieve

weerslag op de dienstverlening aan onze

cliënten.” Kuipers doelt daarmee op het werken

met een voorraad voor twee werksyste-

62 BOUWEN ZORG.EU


RODEN DE RÔNER APOTHEEK

Opvallend zijn de privacyschermen, die de vijf balies scheiden.

Gezondheidscentrum De Es in het Drentse Roden is een voorbeeld van inspelen op een veranderend

zorglandschap.

'De samenwerking uit zich in een haast

futuristische inrichting, zonder aan ‘warmte’

in te leveren'

men (herhaalmedicatie en een eigen bereidingsfaciliteit

voor geneesmiddelen). Hij wijst

op de twee spreekkamers voor cliënten en de

riante algemene wachtruimte met geluiddemping

en muziek om de privacy te waarborgen.

“Ik deed al zaken met Broers Interieurmakers

in Tilburg. Een vertrouwd adres, waar men

exact aanvoelde wat ik voor ogen had. Dat

geldt ook voor Verhoeven Architectuur en

Interieur, die ik ook een vooraanstaande rol

toedicht in de totstandkoming van De Es.” De

samenwerking uit zich in een haast futuristische

inrichting, zonder aan ‘warmte’ in te leveren.

Opvallend zijn de privacyschermen, die

de vijf balies scheiden. De ovale lichtarmaturen

zijn de weerslag van modern maar ook duurzaam

denken. De Es is zelfvoorzienend en gasloos

dankzij zonnepanelen, een warmtepomp

en actieve zonwering.

Kuipers, initiatiefnemer van De Es, is in het

voortraject niet over één nacht ijs gegaan. Hij

bekeek locaties en bezocht gezondheidscentra.

Het pand is ontwikkeld met het oog op de

vestiging van participanten. In De Es gaat dan

ook een keur aan zorgdiensten samen, van een

apotheek, huisartsen, fysiotherapeut tot een

tandarts en thuiszorginstelling. •

BOUWEN ZORG.EU

63


Naamloos-8 1 18-02-2021 16:36

RODEN DE RÔNER APOTHEEK

Tekst | Willem de Volder

‘Bijzondere materialen zorgen

voor verrassend resultaat’

Hoe zorg je dat een apotheek als onderdeel van een gezondheidscentrum opvalt met zijn

interieur én aansluit bij de uitstraling van het centrum? Het was één van de voorwaarden van

De Rôner Apotheek bij aanvang van het project. Verhoeven Architectuur en Interieur en Broers

Interieurmakers wisten apotheker René Kuipers te verrassen met het eindresultaat.

René Kuipers was al eerder klant van Broers

Interieurmakers. Hij nodigde het Tilburgse interieurbedrijf

uit om mee te denken over het

interieur van de nieuwe apotheek als onderdeel

van het gezondheidscentrum De Es in

Roden. Verhoeven Interieur en Architectuur

werd gevraagd voor het interieurontwerp.

Beide partijen zijn ruimschoots bekend met de

ins en outs van apotheekinrichting.

“Na het goed in kaart brengen van de huidige

werkwijze binnen de apotheek, heb ik een

ontwerp gemaakt, waarbij alle functionaliteiten

binnen de beschikbare vierkante meters

pasten”, vertelt Hans Verhoeven. “Daarnaast

wilde de klant een strakke, moderne

apotheek passend bij de uitstraling van het

gezondheidscentrum. Hieruit is het ontwerp

tot stand gekomen.”

“Vervolgens komen wij om de hoek kijken”,

vult Bas Broers aan. “Een ontwerp kan er

op papier goed uitzien, het moet qua vorm

en materiaal ook nog te maken zijn, zonder

verlies van functionaliteit. We hebben René

Kuipers weten te verrassen met een organisch

gevormde en licht doorlatende balie.

Blank hout op de wanden geeft de apotheek

een warme uitstraling.”

“De klant weten te verrassen met het eindresultaat

is voor ons uiteraard prettig. Complimenten

krijgen over de samenwerking door het

snelle schakelen en onze onderlinge afstemming

is ons minstens net zoveel waard”, besluiten de

architect en interieurbouwer. •

64 BOUWEN ZORG.EU


RODEN DE RÔNER APOTHEEK

Tekst | Forbo Flooring Beeld | René van Dongen

Inrichting nieuwe apotheek vindt balans tussen

warmte, transparantie en professionele uitstraling

De Rôner Apotheek: strak en een tikje

futuristisch, maar toch uitnodigend

De Rôner Apotheek heeft een nieuw, mooi

en ruim thuis gevonden in het gloednieuwe

gezondheidscentrum in Roden. De moderne

materialen die gebruikt zijn bij de inrichting

zorgen voor een mooie balans tussen warmte,

transparantie en een professionele uitstraling,

zonder daarbij de privacy uit het oog te

verliezen. De ovale ‘spacy’ lichtarmaturen, maar

ook de balies met hun grote lichtcijfers en

unieke privacyschermen trekken de aandacht.

Duurzaamheid, onderhoudsgemak en prijskwaliteitverhouding hebben

de doorslag gegeven in de vloerkeuze. Er ligt een mooie combinatie uit

de Marmoleum Splash (limoncello) en Fresco (eternity) collectie van

Forbo Flooring. De lichte vloertint bij de balies markeert op een subtiele

manier ook de privacyzone.

Marmoleum van Forbo Flooring wordt CO 2

-neutraal geproduceerd van

natuurlijke en hernieuwbare grondstoffen. Het interieurontwerp werd

gemaakt door Verhoeven Architectuur en Interieur. •

De lichte vloertint bij de balies markeert op een subtiele manier de privacyzone.

BOUWEN ZORG.EU

65


Jan Snel

bouwt slimmer,

sneller én schoner

Bouwplannen in de medische sector?

Jan Snel en Medexs bundelen hun expertise om de juiste oplossingen voor specialistisch zorgvastgoed

te realiseren. Modulair bouwen is een snelle, flexibele en circulaire bouwmethode waarbij geen

concessies worden gedaan aan kwaliteit.

De dynamische processen in het ziekenhuis kunnen ongestoord verder gaan, terwijl de huisvesting

volgens planning wordt opgeleverd. Een ambulancepost, laboratorium, MRI- en CT-scanruimtes of een

volledig K1P1 operatiecomplex: Jan Snel en Medexs hebben altijd een complete oplossing voor u.

| WONEN | WERKEN | LEREN | ZORG | LEISURE | JANSNEL.COM


Tekst en beeld | Condair

Waarom is een optimale

luchtvochtigheid in

gebouwen noodzakelijk?

De juiste relatieve luchtvochtigheid (40-60%) zorgt ervoor dat mensen optimaal kunnen

functioneren. Dit is van grote invloed op het in goede conditie houden van de mensen en

materialen in gebouwen. Het bevordert ons welzijn en onze gezondheid. Ziekenhuizen en

zorginstellingen zijn een goed voorbeeld van gebouwen waar een optimale luchtvochtigheid van

essentieel belang is. Dit minimaliseert het risico van besmetting, zoals bij een verkoudheid, virussen

(zoals corona) of ziektes. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat het transport van virussen in de

lucht sterk toeneemt naarmate de luchtvochtigheid onder de 40% komt, en dat ons afweersysteem

slechter functioneert. Droge lucht is simpelweg niet goed voor onze gezondheid….

ADIABATISCHE LUCHTBEVOCHTIGING

Het inbrengen van verneveld water en verdampen in de luchtstroom

heet adiabatische bevochtiging. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de

energie-inhoud in de lucht. Veelal is dit duurzaam opgewekte warmte via

condensatieketels, warmtepompen of opgeslagen warmte in de WKO.

Dit zorgt voor een forse energiebesparing en CO 2

-reductie.

De Condair DL systemen kunnen de nauwkeurigheid in regeling en hygiëne

perfect waarborgen.

STOOM ALS BEVOCHTIGING

Het principe van bevochtiging is simpel. Bij te droge lucht moet extra

vocht toegevoegd worden. Veelal wordt dit geregeld door een stoombevochtiger.

Via de luchtventilatiegroep wordt er stoom toegevoegd aan

de lucht en door het gebouw verspreid. De bevochtiger verwarmt het

water tot het kookpunt en de opgewekte stoom bevochtigt de binnenlucht.

In ziekenhuizen is soms al een groot stoomnet aanwezig.

WELKE LUCHTBEVOCHTIGING VOOR

ZIEKENHUIZEN EN ZORGINSTELLINGEN?

Door de overstap naar beproefde decentrale lagedruk adiabatische

luchtbevochtigers, zoals de Condair DL, kunnen we optimaal

gebruik maken van hernieuwbare energie en/of restwarmte. Deze

systemen kunnen de nauwkeurigheid in regeling en hygiëne namelijk

perfect waarborgen.

HYGIËNEGARANTIE VAN 100%

In ziekenhuizen en OK-ruimtes is luchtbevochtiging noodzakelijk. Hygiënemaatregelen

en extra bewerkingen zijn onontbeerlijk om de groei en

verspreiding van ziektekiemen in adiabatische luchtbevochtigers te voorkomen.

Door het gebruik van zuiver omgekeerd osmosewater in combinatie

met ontsmettende zilverionisatie en door de precisieregelingen

binnen adiabatische bevochtigingssystemen te optimaliseren, kan deze

legionellaveilig en ziektekiemvrij functioneren. Daarom is de Condair DL

een zeer duurzame oplossing, waarbij een 100% hygiënegarantie met

hygiënecertificaat van beproeving op lange termijn wordt meegeleverd.

Ideaal en noodzakelijk voor ziekenhuizen en zorginstellingen. •

In ziekenhuizen en OK-ruimtes is luchtbevochtiging noodzakelijk.

BOUWEN ZORG.EU

67


Tekst | Willem de Volder Beeld | Hygiëneplan, Willem de Volder

‘Ons hygiëne-oog reikt

ook boven de 1,80 meter’

Hygiëne heeft het afgelopen jaar een iets andere klank gekregen. De corona-intocht heeft dat

vakgebied in een onontkoombaar daglicht geplaatst. Bij Hygiëneplan in Den Bosch was men al

langer doordrongen van de noodzaak van tophygiëne. Sterker nog, de ‘experts in industrial cleaning’

luisteren en koppelen wensen van opdrachtgevers aan kennis en kunde.

“Elkaar versterken, daar draait het om”, zegt

Stephan van der Loo, die samen met Coen

van Diepenbeek en Jurgen Spaan ingaat op de

dienstverlening van Hygiëneplan. Het bedrijf

mag dan vier jaar jong zijn, aan ervaring geen

gebrek. “Eredivisiewaardig”, kwalificeert Van

der Loo. Wat begon met ‘food- en feed-reiniging’

heeft inmiddels ook ‘cleanroomreiniging’

en ‘project- en opleveringsschoonmaak’ als

vakgebieden. “Cleanrooms in onder meer de

pharma en micro-elektronica vragen om een

specifieke aanpak van het werk. Weten waar

micro-organismen/ultra kleine stofdeeltjes zich

ontwikkelen en die verwijderen en tegengaan.”

'Kwaliteit van het werk vraagt diepgang'

BLIND VERTROUWEN

Het klinkt volgens Van der Loo eenvoudig,

maar dat doet de complexiteit van de opdrachten

teniet. “Het vraagt veel inzicht en

ervaring”, weet ook Spaan, die vele jaren de

schoonmaakvalidatie van projecten (plasmaproductie)

begeleide bij bloedbank Sanquin.

Hij noemt in combinatie met cleanrooms opdrachtgevers

als ziekenhuizen, farmaceutische

bedrijven en micro-elektronica. De goede

naamsbekendheid heeft Hygiëneplan te danken

aan het leveren van beloofde kwaliteit.

“Blind vertrouwen in onze kennis, daar is onze

aanpak en het eindresultaat op gestoeld.”

Hygiëneplan heeft ruim honderd mensen in

dienst en doet een beroep op zo’n dertig tot

veertig uitzendkrachten. “Allemaal gecertificeerd.

Via ons E-learning-kanaal leggen we

de basis voor een succesvolle aanpak van een

opdracht”, onderstreept Van Diepenbeek de

wijze van begeleiding van personeel. Hij licht

er de bouw van cleanrooms van andere pro-

Het team van Hygiëneplan, v.l.n.r.: Coen van Diepenbeek, Jurgen Spaan en Stephan van der Loo.

(Beeld: Willem de Volder)

Hygiëneplan op locatie aan het werk.

(Beeld: Hygiëneplan)

68 BOUWEN ZORG.EU


jecten uit: “Tijdens en na de realisatie van een

project dragen onze specialisten zorg voor de

reiniging van ruimten.”

EXPERTISE EN

GRONDIGE AANPAK

Van der Loo benadrukt dat visueel schoon,

niet schoon is. “Kwaliteit van het werk vraagt

diepgang.” Hij lepelt nog een voorbeeld op

van de aanpak van Hygiëplan: de reguliere

schoonmaak bij Danone in het Brabantse

Haps. “Danone heeft Nederland aangewezen

voor de productie van babyvoeding en

wij zijn daar vanaf het eerste moment bij betrokken.”

Hij spreekt over een streng regime

en flexibiliteit als het gaat over werktijden.

Ook Nutricia Zoetermeer en MSD Boxmeer

zijn spelers die profiteren van de expertise

en grondige aanpak van Hygiëneplan. Er

wordt door het Bossche bedrijf nauw samengewerkt

met Sure consultancy & research

voor microbiologisch advies en onderzoekswerk.

Het geeft aan dat opdrachtgevers bij

Hygiëneplan voor het gehele hygiënetraject

terecht kunnen. Van der Loo: “Met passie

voor en kennis van het vak en met oog voor

detail ook boven de 1,80 meter….” •

Elkaar

versterken

daar draait het om!

085 - 020 10 30

WWW.HYGIENEPLAN.NL

BOUWEN ZORG.EU 69

Hygieneplan_adv_bouw_en_zorg_197x130mm_def.indd 1 08-01-2021 13:37


Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Koninklijke Van Twist

Geen compromissen voor koninklijke

leverancier van noodstroomaggregaten:

Leveringszekerheid

gaat voor alles

Overheidsgebouwen, datacenters en bovenal ziekenhuizen kunnen niet zonder

noodstroomvoorziening. Zeker nu de elektrificatie en digitalisering van de maatschappij een

steeds grotere vlucht nemen en de vraag naar energie toeneemt, is het zaak dat kritische functies

goed en voor langere duur gewapend zijn tegen netuitval. “Dat gebeurt nog steeds uitsluitend

met noodstroomgeneratoren die op diesel draaien”, vertelt Jeroen Eeuwijk, general manager van

Koninklijke Van Twist (KVT).

actief in noodstroomvoorzieningen en in

dit segment één van de drie marktleiders in

Nederland. Eeuwijk: “En we zijn naast ‘koninklijk’

ook ‘hofleverancier’. Het Ministerie van

Defensie is een belangrijke klant, en we beleveren

bijvoorbeeld ook de Duitse Bundeswehr.

Dat betekent regelmatig strenge audits, maar

dat houdt ons juist scherp.”

GEEN BIODIESEL

Hoewel de verduurzaming in vele sectoren

sterk in zwang is, draaien noodstoomvoorzieningen

nog steeds uitsluitend op diesel.

Eeuwijk: “Inherent aan dit soort apparaten is

dat ze vrijwel altijd stilstaan. Ga je biodiesel gebruiken,

dan kan in de tank de dieselbacterie

zich vermenigvuldigen omdat de vloeistof relatief

lang in de tank blijft. Daarom gebruiken we

liever een biodieselvrij product. Volwaardige

alternatieven zijn er nog niet, al wordt daar wel

onderzoek naar gedaan. Het verbruik en de

uitstoot zijn ook geen issue. De primaire functie

is leveringszekerheid.”

Groot noodstroomaggregaat van Kohler SDMO. (Beeld: Dodo GraphiX Media)

Als je het predicaat ‘koninklijk’ mag voeren,

weet je dat een bedrijf een rijke geschiedenis

met zich meedraagt. Koninklijke Van Twist

(KVT) bestaat ruim 180 jaar en wordt geleid

door inmiddels de zesde generatie Van Twist.

Sinds de jaren ’60 is het bedrijf uit Dordrecht

BESTE MACHINES

“Dat geldt bovenal voor ziekenhuizen, want

als daar de stroom uitvalt en er is geen backup,

dan gaan er simpelweg mensen dood”, vult

sales manager Mark Scheurwater aan. “Op de

kwaliteit van noodstroomaggregaten voor ziekenhuizen

kun je geen compromissen sluiten.

70 BOUWEN ZORG.EU


Daarom importeren wij de beste machines

en zorgen dat ze mechanisch en elektronisch

volledig gemodificeerd worden naar de wensen

van de klant. Een ziekenhuis bepaalt zelf

welke strategie ze hanteert. Dat kan een centrale

noodstroomvoorziening zijn of meerdere

kleinere. Onze klanten geven aan hoe

lang noodstroom beschikbaar moet zijn en

met welk vermogen. Samen kijken we naar de

capaciteit van de UPS-systemen (Uninterruptible

Power Supply; red.) en bepalen we hoeveel

en hoe groot de accu’s moeten zijn die

op het moment van stroomuitval de eerste

stroomvoorziening moeten overnemen tot

de generator inkomt. Sinds begin dit jaar levert

KVT 4,5 megawatt generatoren, wat een

veelvoud is van wat tot voor kort beschikbaar

was. Voor datacenters en ziekenhuizen een

zeer interessante optie.”

NADRUK OP ONDERHOUD

Installeren van een noodstroominstallatie

is één, maar vakkundig onderhoud is wellicht

nog belangrijker. Eeuwijk: “Als bij een

netuitval de noodstroomvoorziening van

'Installeren van een

noodstroominstallatie

is één, maar

vakkundig onderhoud

is wellicht nog

belangrijker'

een ziekenhuis faalt, heb je een grote calamiteit

en ga je naar een ontruiming toe.

Als blijkt dat dit ligt aan een batterijtje van

twintig euro, gaat er iets gruwelijk mis. We

hebben het nooit meegemaakt maar met

een goed onderhoudscontract houd je de

kans dat dit gebeurt buiten de deur. Daar

ligt ook onze grootste kracht. KVT heeft op

maat gesneden contracten voor de eigen

leveringen maar is ook in staat merkonafhankelijk

onderhoud te doen voor alle typen

noodstroomgeneratoren en UPS-systemen.

Stilstand betekent achteruitgang, naast het

jaarlijks periodiek onderhoud adviseren wij

daarom ook om maandelijks belast proef te

draaien. We leiden onze klanten op om dat

zelf te doen, maar indien nodig kunnen wij

dat uiteraard ook prima verzorgen. Ons preventief

onderhoud behelst meer dan alleen

het dieselaggregaat, we kijken ook naar de

complete brandstofvoorziening, opslagtanks

en elektrische installatie, al dan niet aangevuld

met de wettelijk verplichte SCIOS keuringen.

KVT staat voor compleet ontzorgen,

met ons uitgebreide serviceapparaat zijn we

24/7 beschikbaar, 365 dagen per jaar en met

korte aanrijtijden.”

“Wij voeren het predicaat ‘koninklijk’ met

trots”, besluit Scheurwater, “maar de klant

is bij alle negentig medewerkers van KVT de

echte koning. En dat tegen een concurrerend

tarief, want wij werken zonder subcontractors

en kunnen voor onze totaalpakketten mooie

prijsafspraken maken. Nogmaals: zonder compromissen

te maken op de kwaliteit. Leveringszekerheid

gaat voor alles.” •

EXCLUSIEF

DISTRIBUTEUR

KOHLER-SDMO

We zijn zeer verheugd met de uitbreiding

van ons productportfolio met Kohler-SDMO

generatorsets! Kohler staat wereldwijd

bekend als een zeer gerenommeerd

producent van generatorsets en is tevens

ook een van de grootste fabrikanten.

Kohler-SDMO heeft net als KVT een rijke

geschiedenis als het gaat om energieoplossingen.

Met de komst van het

Kohler-SDMO product kunnen wij

vermogens leveren van 1 tot 4500 kVa.

Zowel de jarenlange ervaring van Kohler

als die van KVT in de markt, maakt ons de

perfecte partners! Samen combineren wij

kwaliteit, service en innovatie.

Keerweer 62, 3316 KA Dordrecht +31(0)78 - 632 66 00 info@kvt.nl www.kvt.nl

BOUWEN ZORG.EU

71


EINDHOVEN NEOS

Tekst | Tom Brennand Beeld | Neos, Huybregts Relou

Nieuwbouw Neos:

Gebouwd voor de toekomst

Op de plek van het Labrehuis in Eindhoven is een nieuw modern appartementencomplex verrezen

onder de vlag van Neos, de organisatie voor opvang van dak- en thuislozen en slachtoffers van

huiselijk geweld. Het gebouw is in opdracht van woningstichting ‘thuis door aannemersbedrijf

Huybregts Relou gerealiseerd en is voorbereid op verschillende toekomstscenario’s. Mariëlle de

Reuver en Guido van Kempen, beiden MT-lid van Neos, lichten toe waarom deze nieuwbouw

noodzakelijk was voor de zorg die Neos wil bieden. Wouter Bezemer, algemeen directeur

van Huybregts Relou, kijkt met veel genoegen en voldoening terug op het bouwproces en de

uitstekende samenwerking met ‘thuis, huisvestingspecialist Laride en eindgebruiker Neos.

Nieuwbouw Neos.

Hergebruikt mozaïek.

De missie van Neos is om kwetsbare mensen die door complexe problemen

dak- of thuisloos zijn geraakt, slachtoffers van huiselijk geweld

en anderen die een vorm van beschermd wonen nodig hebben, weer

zo zelfstandig mogelijk te laten participeren in de maatschappij. Van

Kempen: “Neos biedt al vele jaren opvang, zorg en ondersteuning voor

deze doelgroepen. Het vorige gebouw, het voormalige Labrehuis, voldeed

echter niet meer aan de eisen van deze tijd. Zoals bij meerdere

grote zorgverleners was er te weinig ruimte voor privacy en kwam

het zelfs voor dat meerdere mensen één kamer deelden. Als je mensen

goed wilt voorbereiden op een succesvolle terugkeer in de maatschappij,

is meer zelfstandigheid van belang, ook tijdens de opvang. In

de nieuwe studio’s zijn alle moderne faciliteiten en ruimten aanwezig

waardoor de begeleiding optimaal kan functioneren en bewoners zich

optimaal kunnen voorbereiden op een eigen woning. Een eigen voordeur,

keuken en slaapgelegenheid zijn hiervoor essentieel.” De Reuver:

“Een eigen voordeur houdt ook in dat bewoners een directe relatie

met de corporatie aangaan en meteen leren goede huurders te zijn.

Daarbij hoort ook het op orde houden van de omgeving en tijdig betalen

van rekeningen. Dit zijn langdurige trajecten. Gemiddeld blijven

onze bewoners hier één tot twee jaar.”

VEEL INSPRAAK

De Reuver: “De studio’s zijn ongeveer 19 m² groot en bevatten alle

voorzieningen die nodig zijn om zelfstandig te kunnen wonen. Bijzon-

72 BOUWEN ZORG.EU


EINDHOVEN NEOS

‘In de nieuwe studio’s

zijn alle moderne faciliteiten

en ruimten aanwezig

waardoor de begeleiding

optimaal kan functioneren

en bewoners zich optimaal

kunnen voorbereiden

op een eigen woning’

Wouter Bezemer, algemeen directeur van Huybregts Relou.

der is dat bij de inrichting van de studio’s zowel de bewoners als onze

medewerkers heel veel inspraak hebben gehad en dat hieruit zelfs het

ontwerp voor een multifunctioneel meubelstuk is ontstaan. Daarnaast

zijn ook de kleurstellingen door de bewoners in samenspraak met de

interieurarchitect tot stand gekomen. De inrichting is daardoor optimaal

afgestemd op zowel de gebruikers van het gebouw als op de

gewenste zorgverlening. In het gebouw zijn ook 16 appartementen beschikbaar

voor diegenen die na de opvang een tussenstap zetten naar

een zelfstandigere woonomgeving.”

‘thuis, Laride en ons. De lijnen waren kort en de communicatie was

daardoor helder en effectief. Ik vertrouw er op dat dit ook zo blijft, want

wij gaan in samenwerking met ‘thuis en Neos ook het onderhoud van het

gebouw verzorgen.” •

UITSTEKENDE SAMENWERKING

Het aannemersbedrijf dat verantwoordelijk is voor de bouw van de 80

studio’s en 16 appartementen is Huybregts Relou, een bedrijf met ruime

ervaring in het realiseren van bouwprojecten gerelateerd aan de zorg.

Wouter Bezemer geeft aan dat de samenwerking met alle betrokkenen

in dit project uitstekend is verlopen. Echter leverde de start van het project

nog wel een onaangename verrassing op: “We kwamen bij de sloop

asbest tegen op plekken waar we dat niet hadden verwacht. Om dit

te verwijderen, hebben we een gespecialiseerde partner ingeschakeld.

Voor bijna elk onderdeel schakelen wij overigens onze vaste partners

c.q. specialisten in, terwijl wij zelf de regie blijven voeren. Het nieuwe

gebouw is klaar voor de toekomst. De 80 studio’s kunnen, indien nodig,

relatief eenvoudig worden omgebouwd tot grotere appartementen. Er is

al rekening gehouden met de plaatsen waar dan de voordeuren moeten

komen op de galerij. Ook alle installaties en de nutsvoorzieningen zijn

daar al op voorbereid. De energievoorziening is volledig elektrisch, dus

geen gas en geen warmtepompen, maar veel zonnepanelen.”

PRAKTISCH INGEDEELD

Het gebouw is heel praktisch ingedeeld, aldus Bezemer. “Vaak wordt bij

grote gebouwen niet alle ruimte optimaal benut, maar hier heeft elke

vierkante meter een functie. De architecten hebben dus uitstekend werk

geleverd. Er zijn bovendien nog markante elementen van het oude gebouw

teruggekomen in de nieuwbouw. We hebben een mooi mozaïek

opnieuw kunnen gebruiken en ook enkele karakteristieke glas-in-loodramen

herinneren aan het Labrehuis dat hier eerst stond. Na oplevering

was het gebouw binnen twee weken bedrijfsklaar, dankzij de zeer

efficiënte inrichting die door Neos was georganiseerd in afstemming met

Met passie en

trots bouwen aan

duurzame relaties

Huybregts Relou is een betrouwbare

bouwpartner. Wij hechten

veel waarde aan langdurige

samenwerking met opdrachtgevers

en leveranciers. Dit vormt de

basis voor kwaliteit, continuïteit

en duurzaamheid. In onze

samenwerkingsverbanden streven

wij naar gezamenlijk resultaat voor

alle partners.

Wij werken volgens de volgende

neven staande kenwaarden

binnen VB Groep.

Dit alles draagt bij aan de

invulling van onze slogan:

“Resultaat komt Samen!”.

Kanaaldijk Zuid 1 5691 NL Son T 0499 48 34 83

info@huybregts-relou.nl I www.huybregts-relou.nl

Solide

Duurzaam

Partnerschap

BOUWEN ZORG.EU

73


Tekst en beeld: Deerns Nederland

Pandemie-proof door modulaire

aanpassingen en slimme technologie

Hoogste tijd voor het

adaptieve ziekenhuis

COVID-19 heeft een grote impact op ons leven, de maatschappij en de zorg. De pandemie heeft ons

ruw wakker geschud: ziekenhuizen moeten flexibeler en stressbestendiger worden. Architectenbureau

Wiegerinck en ingenieursbureau Deerns schetsen hoe het adaptieve ziekenhuis eruitziet en hoe

ziekenhuizen financieel verantwoord en relatief eenvoudig ‘pandemie-proof’ kunnen worden.

Adaptief wil zeggen: een ziekenhuis zo inrichten

dat besmette personen kunnen worden

opgevangen, met minimale gevolgen voor

de reguliere zorg. Het doel van een adaptief

ziekenhuis is dat een deel van het gebouw in

een noodsituatie (een virusuitbraak of chemische

besmetting) snel kan omschakelen naar

crisisopvang, want virussen zijn in een ziekenhuis

een bedreiging voor kwetsbare patiënten

en personeel. De huidige coronamaatregelen

blijken niet voldoende, dus zullen we ons nog

meer moeten richten op fysieke en bouwkundige

maatregelen.

HET IDEAAL

Het ultieme doel is om het ideale ziekenhuis te

ontwerpen en te bouwen. Architectenbureau

Wiegerinck en ingenieursbureau Deerns bespreken

de oplossingen aan de hand van het

ideale adaptieve ziekenhuis. Dit kent de volgende

bouwstenen:

• Creëren van een noodziekenhuis binnen

het ziekenhuis;

• Modulair ontwerpen;

• Inzet smart building technology;

• Meer gebruik van E-health.

ÉÉN ZIEKENHUIS, TWEE STANDEN

In hun scenario kent een adaptief ziekenhuisgebouw

twee ‘standen’. Een ‘normale’ en een

‘crisisstand’. In de normale stand wordt de

ziekenhuiszorg geleverd zoals we dat graag

willen. In de ‘crisisstand’ wordt acute specialistische

zorg geleverd aan een bepaalde

groep patiënten, waarbij de reguliere zorg

zo min mogelijk wordt afgeschaald. De basisgedachte

is dat vooraf wordt bepaald welke

zones in het gebouw in geval van nood direct

aangepast en gecompartimenteerd kunnen

worden. De rest van het ziekenhuis draait dan

ongestoord verder. Door deze modulaire opzet

kunnen crisiszorg en reguliere zorg naast

elkaar plaatsvinden.

NOODZIEKENHUIS

BINNEN HET ZIEKENHUIS

Bij een grootschalige calamiteit wordt het

‘noodziekenhuis’ vrijwel direct operationeel.

Het heeft een aparte ingang met triage en

vormt vanaf daar een gesloten circuit met een

spoedafdeling, klinische bedden en een IC.

Eventueel kan gebruik worden gemaakt van

een diagnostiekruimte en een OK. Bij ziekenhuisopname

komen patiënten in een gesluisd,

gesepareerd deel van de SEH en gaan zij via

een veilige route naar de IC of een gealloceerde

verpleegafdeling.

Familie en dierbaren kunnen in alle omstandigheden veilig contact hebben met de patiënt.

SNEL MEER OF MINDER

(IC-)BEDDEN

Binnen de IC en de speciale noodafdeling worden

extra gesluisde deuren aangebracht, zodat

het aantal bedden snel aangepast kan worden.

74 BOUWEN ZORG.EU


De ‘crisisstand’. Een deel van het ziekenhuis wordt snel omgeschakeld, met

een gesloten geïnfecteerd circuit en een noodhospitaal. De reguliere zorg kan

ongehinderd doordraaien.

De ‘normale stand’. Het ziekenhuis kent een duidelijke scheiding van hotfloor

en (poli)klinieken en kantoor. Functies zijn zo gepositioneerd dat looplijnen/

stromen helder zijn.

'De basisgedachte is dat vooraf wordt bepaald welke zones in het gebouw in

geval van nood direct aangepast en gecompartimenteerd kunnen worden'

Extra flexibiliteit komt uit kamers die groot genoeg

zijn om een tweede IC-bed te plaatsen

of door binnen de noodkliniek kamers ‘acuity

adaptable’ te maken, zodat zij installatietechnisch

volledig geschikt zijn voor crisiszorg.

CLUSTERING KLINIEKEN

Patiënten die minder ernstig ziek zijn, gaan via

een veilig circuit naar een gesluisde, binnen

het noodziekenhuis gelegen klinische afdeling.

Door die klinische afdeling modulair op te delen,

wordt het mogelijk om het noodziekenhuis

trapsgewijs, per cluster, op te schalen.

In de scenario’s zijn de meeste bouwkundige

en technische maatregelen geïntegreerd in het

ontwerp. Alleen de eerste klinische clusters

worden licht overgedimensioneerd. Ze hebben

grotere kamers, meer technische aansluitingen

en een eigen ‘besmet afval’ circuit. De brandwerende

deuren hebben een dubbelfunctie als

crisissluizen. Daardoor blijven extra investeringen

en ingrepen tot een minimum beperkt.

MENSELIJK CONTACT

In het ‘noodziekenhuis’ moet ruimte zijn voor

veilig contact tussen patiënt, partners en familieleden.

Zo is er een aparte ruimte waar visueel

contact mogelijk is tussen de patiënt en

diens naasten. Op de IC-afdeling is een ruimte

aan de buitenkant van de gevel mogelijk een

oplossing om fysiek toch dichtbij te zijn.

HOE VERDER MET ÚW

ZIEKENHUIS?

In elk ziekenhuis leven ongetwijfeld de nodige

vragen. Wat moeten we doen? Hoe kunnen we

het ziekenhuis pandemie-proof maken? Welke

investeringen zijn haalbaar en te rechtvaardigen?

De snelheid waarmee COVID-19 de zorgverlening

heeft ‘overgenomen’ en veranderd laat

zien dat het belangrijk is om kritisch te kijken

naar uw bestaande situatie. Niemand in de

zorg wil ooit nog verrast worden door een

grote uitbraak van een infectieziekte. In principe

kunnen veel aspecten uit het geschetste

ideale ziekenhuis geprojecteerd worden op elk

ziekenhuis. Per gebouw zullen de aanpassingen

natuurlijk verschillen.

NU ANTICIPEREN

COVID-19 heeft de noodzaak van verandering

laten zien. Ziekenhuizen moeten stressbestendiger

worden, zodat in geval van een pandemie

direct geschakeld kan worden. Door nu

te anticiperen op toekomstige virusziekten,

investeren ziekenhuizen automatisch in een

doeltreffende oplossing voor andere ziekten

en calamiteiten. •

De whitepaper van Wiegerinck en Deerns is te

downloaden op www.deerns.nl

BOUWEN ZORG.EU

75


Partners in turn-key

cleanrooms

PP4CE is een strategische alliantie tussen een aantal professionele bedrijven op

de (internationale) cleanroom markt en is ontstaan vanuit de gedachte dat het

voor opdrachtgevers van essentieel belang is te kunnen rekenen op betrouwbare

partners in het gehele cleanroom bouwproces, van ontwerp tot en met realisatie.

PP4CE ACTIEF IN DE VOLGENDE MARKTSEGMENTEN:

High Tech

Specifiek binnen de Hightech sector

hebben we als PP4CE alliantie een

zeer ruime ervaring en specifieke

kennis te bieden.

Farma

Rond de vigerende wet- en regelgeving

binnen het Farma marktsegment

is wel bekend dat dit veel

vraagt van de onderneming.

Food

De Food sector is een markt segment

waarin een steeds meer uitgebreide

en internationaal geldende wet- en

regelgeving voorziet in een betere

voedsel veiligheid scenario in

productie en verpakkingsprocessen.

WWW.PP4CE.COM

HEALTHCARE I FOOD I PHARMACY I MICROELECTRONICS I OPTICS I MEDICAL DEVICES


PLATFORM OVER BOUW EN ONTWIKKELING IN DE ZORG IN VLAANDEREN EN NEDERLAND

BOUWEN ZORG

PARTNER WORDEN

VAN BOUWEN AAN

DE ZORG?

Zowel op de website als in de gedrukte

versie bieden we u de mogelijkheid om

onderdeel uit te maken van het overzicht

met de meest gerenommeerde fabrikanten

en toeleverancieres in de branche.

Zo kunt u onder andere:

• Toegevoegd worden als

partner op de servicepagina’s

van het vaktijdschrift

• Een kosteloze vermelding krijgen in

de geheel vernieuwde bedrijvenindex

op bouwenaandezorg.eu

• Een gesponsorde positie met persoonlijke

profielpagina op bouwenaandezorg.eu

verkrijgen

• Uw eigen profielwidget inzetten,

gekoppeld aan de redactionele content,

nieuwsberichten en overige

relevante marketingtools

Ook geïnteresseerd?

• Bel naar +31 495 45 00 95

• Ga naar bouwenaandezorg.eu/adverteren

• Scan de QR code

SCAN DE

QR CODE

Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze

samenwerkingspakketten

bouwenaandezorg.eu


ZORGPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de zorgpartners, scan deze QR code

met uw smartphone

bouwenaandezorg.eu/bedrijf

NEDERLAND

C

CK

±

design

®

international

ABSTRACT MANAGEMENT & ADVIES

DORDRECHT

Volg ons op LinkedIn

Wilgenbos 20

3311 JX DORDRECHT

T +31 78 63 30 775

E informatie@abstractmanagement.nl

W www.abstractmanagement.nl

ARTIMO TEXTILES BV

Postbus 1150

4700 BD ROOSENDAAL

T +31 165 54 39 40

F +31 165 55 48 55

E info@artimo.nl

W www.artimo.nl

CK DESIGN

Prof. Ronthenstraat 8

7311 AM APELDOORN

T +31 55 578 92 88

door hardware

sanitary accessories

E info@ckdesign-int.com

W www.ckdesign-int.com

CLEANROOM COMBINATION GROUP BV

Postbus 87

5570 AB BERGEIJK

De Waterlaat 2

5571 MZ BERGEIJK

T +31 497 55 65 65

E info@cleanroomcg.nl

W www.cleanroomcg.com

VAN DORP

FORBO FLOORING BV

Postbus 13

1560 AA KROMMENIE

T +31 75 647 74 77

F +31 75 647 77 26

E contact@forbo.com

W www.forbo-flooring.nl

GB CONSTRUCT BV

Postbus 87

5570 AB BERGEIJK

De Waterlaat 2

5571 MZ BERGEIJK

T +31 497 55 65 65

E info@gb-construct.nl

W www.gb-construct.nl

GEZE BENELUX BV

Steenoven 36

5626 DK EINDHOVEN

T +31 40 262 90 80

F +31 40 262 90 85

E geze.nl@geze.com

E geze.be@geze.com

W www.gezebenelux.com

HAELVOET NV

Schimminck 1

5301 KR ZALTBOMMEL

T +31 88 599 05 80

F +31 88 599 05 00

E info@haelvoet.nl

W www.haelvoet.nl

verbonden aan stichting mens & architectuur

INTERIEURARCHITECT A. VAN DER GUN

Van Hogendorpplein 58

5051 ST GOIRLE

M +31 6 22 80 67 01

F +31 13 534 05 77

E info@andrevandergun.nl

W www.andrevandergun.nl

BRECON GROUP

Droogdokkeneiland 7

5026 SP TILBURG

T +31 76 504 70 80

E Brecon@brecon.nl

W www.brecon.nl

Fascinatio Boulevard 602

2909 VA CAPELLE AAN DEN IJSSEL

Postbus 60

2900 AB CAPELLE AAN DEN IJSSEL

Tel +31 10 487 88 00

E info@vandorp.eu

W www.vandorp.eu

GERFLOR BENELUX BV

Postbus 7102

5605 JC EINDHOVEN

T +31 40 266 17 00

F +31 40 257 46 89

E gerflornl@gerflor.com

W www.gerflor.nl

JAN SNEL MEDICAL BUILDINGS

Willeskop 94

3417 ME MONTFOORT

Postbus 200

3417 ZL MONTFOORT

T +31 348 47 90 90

E info@jansnel.com

W www.jansnel.com

GETINGE BV

CADOLTO BENELUX

Dorpsstraat 8a

4181 BN Waardenburg

T +31 418 65 15 44

E p.vanthiel@cadolto.nl

W www.cadolto.nl

FITTEBEDRIJVEN.NL - DE FITNESSTUIN -

MOOFIE

Pilotenlaan 30

8017 GD ZWOLLE

T +31 38 429 02 02

E info@defitnesstuin.nl

W www.defitnesstuin.nl

Oscar Romerolaan 3

1216 TJ HILVERSUM

Postbus 388

1200 AJ HILVERSUM

T +31 35 625 53 20

E info.nl@getinge.com

W www.getinge.com

KBM GROEP

Scheepmakerstraat 2

2222 AC KATWIJK ZH

T +31 71 402 92 15

E info@kbm.nl

W www.kbm.nl

78 BOUWEN ZORG.EU


ZORGPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de zorgpartners, scan deze QR code

met uw smartphone

bouwenaandezorg.eu/bedrijf

KOKON ARCHITECTUUR & STEDENBOUW

Weena 723

3013 AM ROTTERDAM

T +31 10 411 71 80

E info@kokon.nl

W www.kokon.nl

NORA FLOORING SYSTEMS BV

Industrielaan 15

3925 BD SCHERPENZEEL

T +31 416 28 61 40

F +31 416 28 61 49

E info-nl@nora.com

W www.nora.com/nl

SALTO SYSTEMS BV

Schipluidenlaan 4

1062 HE AMSTERDAM

T +31 20 635 31 00

E info.nl@saltosystems.com

W www.saltosystems.nl

TINNEMANS MEDICAL DESIGN BV

Belleweg 9

5711 DH SOMEREN

T +31 493 47 23 99

F +31 493 47 32 99

E info@4medicaldesign.com

W www.4medicaldesign.com

PASSION FOR CARE

LOPITAL NEDERLAND BV

Laarakkerweg 9

5061 JR OISTERWIJK

T +31 13 523 93 00

F +31 13 523 93 01

E info@lopital.nl

W www.lopital.nl

NORMBAU GMBH

Schwarzwaldstrasse 15

D-77871 RENCHEN Duitsland

T +49 7843 704 0

F +49 7843 704 63

E normbau@allegion.com

W www.normbau.de

SANI ASSIST

Dortmundstraat 28

7418 BH DEVENTER

T +31 570 23 82 28

E info@sani-assist.nl

W www.sani-assist.nl

TWAN PROJECT SOLUTIONS

Oranje-Nassaulaan 89

5491 HD SINT-OEDENRODE

T +31 6 23 60 33 14

E twan@twanprojectsolutions.nl

W www.twanprojectsolutions.nl

M-PROJECTSERVICE BV

Steenoven 4C

5626 DK EINDHOVEN

T +31 40 292 79 50

E info@m-projectservice.nl

W www.m-projectservice.nl

P. VAN LEEUWEN AANNEMERSBEDRIJF BV

Energieweg 1

4231 DJ MEERKERK

T +31 183 35 23 32

F +31 183 35 27 24

E info@pvanleeuwen.nl

W www.pvanleeuwen.nl

SEPAGO

Postbus 1150

4700 BD ROOSENDAAL

T +31 165 54 39 40

F +31 165 55 48 55

E info@sepagodisposables.com

W www.sepagodisposables.com

VAMED NEDERLAND BV

Orteliuslaan 897

3528 BE UTRECHT

T +31 30 303 64 30

W www.vamed.nl

M-WALL BV

Steenoven 4C

5626 DK EINDHOVEN

T +31 850 18 85 00

E info@mwall.nl

ROPA SYSTEMS BV

Belleweg 9

5711 DH SOMEREN

T +31 493 47 36 37

F +31 493 47 32 99

E info@ropasystems.nl

SWISSLOG-ERGOTRANS BV

Vissenstraat 14

7324 AL APELDOORN

T +31 55 368 88 88

F +31 55 368 88 99

E healthcare.nL@swisslog.com

VERVOORT MEUBELEN

Edisonstraat 3 ind. Tijvoort

5051 DS GOIRLE

T +31 13 534 00 34

F +31 13 534 00 35

E info@vervoort.nl

W www.mwall.n

W www.ropasystems.nl

W www.swisslog.com

W www.vervoort.nl

BOUWEN ZORG.EU

79


ZORGPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de zorgpartners, scan deze QR code

met uw smartphone

bouwenaandezorg.eu/bedrijf

BELGIË

DE VRIES EN VERBURG BOUW BV

Postbus 59

2820 AB STOLWIJK

T +31 182 34 17 41

F +31 182 34 24 75

E info@devriesverburg.nl

W www.devriesverburg.nl

AR-TE

Remylaan 2b

B-3018 LEUVEN

T +32 16 50 80 00

F +32 16 50 80 01

E info@ar-te.be

W www.ar-te.be

EB PROJECTS

Toekomstlaan 41

B-2220 HERENTALS

T +32 14 28 55 20

F +32 14 21 11 88

E info@EBprojects.be

W www.EBprojects.be

TELECOM IT

Sint-Jorisstraat 96

B-8730 BEERNEM

T +32 50289810

E info@25-8.eu

W www.25-8.eu

VAN WARMERDAM SPECIAAL MEUBILAIR BV

Faradaystraat 1

4004 JZ TIEL

T +31 344 72 28 00

E info@wsm.nl

W www.wsm.nl

BOECKX ARCHITECTURE & ENGINEERING

Torhoutsesteenweg 52

B-8400 OOSTENDE

T +32 59 80 88 04

F +32 59 70 98 18

E info@boeckx.be

W www.boeckx.be

GETINGE

Alfons Gossetlaan 17

B-1702 GROOT-BIJGAARDEN

T +32 24 67 85 85

E info.be@getinge.com

W www.getinge.com

IVC BEYOND FLOORING

Flooring Development Center (showroom)

enkel op afspraak

Textielstraat 24

B-8790 Waregem

T +32 56 65 32 11

België en Luxenburg:

E projectsbelux@ivc-commercial.com

Nederland:

E projectsnl@ivc-commercial.com

W www.ivc-commercial.com

WAARDENBURG MEDICAL

GEZE BENELUX BV

Dorpsstraat 8a

4181 BN Waardenburg

T +31 418 65 10 78

E info@waardenburgmedical.com

W www.waardenburgmedical.com

CCG BELGIUM BVBA

De Waterlaat 2

5571 MZ BERGEIJK

T +31 497 55 65 65

E info@ccg-belgium.be

Egide Walschaertsstraat 15 J

B-2800 MECHELEN

T +32 15 21 11 28

E geze.be@geze.com

W www.geze.be

LOPITAL BELGIË BVBA

Antwerpsesteenweg 124

B-2630 AARTSELAAR

T +32 3 870 51 60

E info@lopital.be

W www.lopital.be

BOUWENAANDEZORG.EU

DELABIE BENELUX

Kommenstraat 20

B-1070 BRUSSEL

T +32 25 20 16 76

F +32 2 520 19 78

E info@delabiebenelux.com

W www.delabiebenelux.com

HAELVOET NV

Leon Bekaertstraat 8

B-8770 INGELMUNSTER

T +32 51 48 66 95

F +32 51 48 73 19

E info@haelvoet.be

W www.haelvoet.be

NORA FLOORING SYSTEMS BV

Hoeilaart Office Park

Ildefonse Vandammestraat 1-7, Building C

B-1560 HOEILAART

T +32 2 657 52 50

F +32 2 657 53 30

E info-be@nora.com

W www.nora.com

80 BOUWEN ZORG.EU


ZORGPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de zorgpartners, scan deze QR code

met uw smartphone

bouwenaandezorg.eu/bedrijf

OKCN

Postbus 2101

5202 CC 's-HERTOGENBOSCH

T +31 73 62 34 381

E info@okcn.nl

W www.okcn.nl

TINNEMANS MEDICAL DESIGN BVBA

Gildenstraat 41

B-2470 RETIE

T +32 147 179 19

E info@4medicaldesign.com

W www.4medicaldesign.com

SIGNBURO

Kempische Kaai 71 bus 1

B-3500 HASSELT

T +32 11 42 44 84

F +32 11 42 10 84

E info@signburo.be

W www.signburo.be

Skype johan.lambrechts1

VK ARCHITECTS & ENGINEERS

Brugsesteenweg 210

B-8800 ROESELARE

T +32 51 26 20 20

F +32 51 26 20 21

E info@vkgroup.be

W www.vkgroup.be

BOUWEN ZORG.EU

Naamloos-6 1 17-11-20 10:46

81


DE HEER MEDICOM

Met De Heer Medicom kiest u voor

zowel een professionele partner als

system integrator met ruim 40 jaar

ervaring in de zorgsector.

Wij onderscheiden ons door onze

expertise op het gebied van de

ontwikkeling en implementatie van

innovatieve zorgdomoticaoplossingen.

Systeemintegratie is daarbij het

sleutelwoord.

Dat wil zeggen dat onze

geavanceerde oplossingen op een

inventieve wijze kunnen worden

gekoppeld op één zorgplatform.

Met een ruim scala aan

mogelijkheden bieden wij een

totaaloplossing voor onder andere

zorgcommunicatie,

persoonsbeveiliging, dwaaldetectie,

toegangscontrole, telefonie en videoobservatie.

Vanuit ons motto Mens – Zorg

Veiligheid bouwen wij samen aan een

toekomst en dragen wij bij aan meer

zekerheid en veiligheid binnen de

ouderenzorg, gehandicaptenzorg,

GGZ en ziekenhuiszorg.

Zorgdomotica - Persoonsbeveiliging - Slimme

sensortechnologie - Dwaaldetectie - Toegangscontrole

WWW.DEHEERMEDICOM.NL


' De hygiëne en transferspecialist

voor complexe zorgsituaties'

Lopital ontwikkelt, produceert en levert hygiëne en transferoplossingen

die speciaal ontworpen zijn om zowel voor de cliënt

als voor de verzorgende optimale veiligheid, hygiëne en comfort

te garanderen.

Ontworpen voor optimale hygiëne

Door de huidige hoge druk op de zorg zijn zorgmedewerkers extra

kwetsbaar. Het gebruik van de juiste hygiëne en transferoplossingen

beperkt deze hoge fysieke en mentale belasting van de verzorgende.

Daarnaast is het voor het minimaliseren of uitsluiten van kruisbesmetting

belangrijk dat alle hulpmiddelen na gebruik eenvoudig

kunnen worden gereinigd en gedesinfecteerd. De producten van

Lopital zijn zo ontworpen dat ze aan deze vereisten voldoen.

Extra ondersteuning voor uw medewerkers

Lopital heeft oog voor de fysieke belasting van medewerkers in

de zorg. Daarom hebben we recent met veel zorg een pakket

samengesteld waarmee u de fysieke belasting van uw medewerkers

verlicht. En net zo belangrijk; de kans op onderlinge besmettingen

verkleint.

Traject op maat

Heeft u specifieke wensen of eisen? Desgewenst ontwikkelen we

samen met u een oplossing op maat. Hierbij ontzorgen we u in het

volledige traject. We hebben ruime ervaring met het ontwikkelen,

produceren en implementeren van passende hulpmiddelen. Van

de ontwikkeling van specifieke transferoplossingen en hygiëne- en

desinfectieprotocollen tot de implementatie van nieuwe producten

en het daarbij ondersteunen van uw medewerkers.

Wilt u meer weten of advies over hoe we u kunnen

helpen neem vrijblijvend contact met ons op,

kijk op www.lopital.nl of www.lopital-covid19.nl

Lopital Nederland B.V. Laarakkerweg 9, 5061 JR Oisterwijk, Tel +31 (0)13 5239300, E-mail info@lopital.nl, www.lopital.nl, www.lopital-covid19.nl

Lopital België Bvba Antwerpsesteenweg 124, 2630 Aartselaar, Tel +32 (0)3/870.51.60, E-mail info@lopital.be, www.lopital.be, www.lopital-covid19.be


PARK VOSSENBERG

KAATSHEUVEL

More magazines by this user
Similar magazines