chirurgie - Europa Ziekenhuizen

cliniquesdeleurope.be

chirurgie - Europa Ziekenhuizen

HART-

CHIRURGIE

De pioniers van hartchirurgie

Geschiedenis van de Hartchirurgie in België

Dr Raphael Suy

Chirurg op rust

Em. Hoogleraar K.U.Leuven

De Professer Raphaël Suy heeft ons de eer gedaan

om een zeer mooi artikel te schrijven voor dit

nummer gewijd aan de hartchirurgie. In naam van de

redactieraad, hebben wij het genoegen om hem onze

welgemeende dank te betuigen.

Mitralisklep comissurotomie met de vinger en met behulp van een dilatator.

18 | N r 12 - DECEMBER 2008

Hartchirurgie is het jongste heelkundige deelspecialisme.

Het begin bevindt zich ergens in het interbellum, indien

men althans enkele sporadische bravourestukjes van onze

verre voorgangers achterwege laat. De stelling van Theodoor

Billroth, de befaamdste chirurg uit de tweede helft van de

19de eeuw, dat “een chirurg die de waardering van zijn

collega’s op prijs stelt, nooit een hechting op het hart

zal uitvoeren” was wel al enkele decennia achterhaald, maar

de start van de hartchirurgie is wel een verhaal van vallen en

opstaan.

Kort na de tweede wereldoorlog werden de nieuwe

technieken vanuit de USA in West-Europa overgenomen. De

ontwikkeling van de hartchirurgie heeft ook in België zweet,

bloed en tranen heeft gekost. Adelbert van Bogaert, befaamd

cardioloog verbonden aan het Antwerps Bunge instituut,

verzuchtte in 1960 dat “Pour être chirurgien (cardiaque), il

faut être amnésique, ignorant et inconscient”. Twijfelaars

stelden zich bij het begin vragen over het nut van al die, soms

vruchtloze, chirurgische inspanningen. Het was een avontuur

dat alleen maar tot stand kon komen door het niet afl atend

doorzettingsvermogen van enkele pioniers, maar het werd

een succes: één generatie later worden er in België, een landje

van amper 10 miljoen inwoners, door ongeveer 100 chirurgen

jaarlijks 14.000 hartoperaties verricht in 30 ziekenhuizen. En

daarmee zijn we nu koplopers geworden van het Europees

peloton.

Het is de bedoeling van deze bijdrage de sluier rond het begin

van de Belgische hartchirurgie op te lichten, althans voor zover

dit nog mogelijk is, want veel is in de mist van de tijd verloren

gegaan. De meeste betrokken ziekenhuizen zijn grondig

omvormd, verplaatst of zelfs afgebroken. Nieuwe directies

hebben vaak alles opgeruimd, daarbij gerugsteund door een

beslissing van hogerop dat patiëntengegevens maar 30 jaar

moeten bewaard worden. Gelukkig waren de meeste pioniers

ijverig met de pen in de toenmalige Acta Chirurgica Belgica en

Revues de Médecine, en zijn de nog levende pioniers uitvoerig

met hun commentaar, waarvoor mijn welgemeende dank.

Hoe begon de hartchirurgie in België?

In België kwam de hartchirurgie laat en langzaam uit de

startblokken in de tweede helft van de veertiger jaren van de

vorige eeuw. Er was, zelfs ten opzichte van onze buurlanden,

enige achterstand door ons gebrek aan volwaardige

anesthesisten. In 1946 werden de eerste pericardectomies

voor behandeling van het pantserhart nog onder plaatselijke

verdoving verricht door René Appelmans in het Leuvens

Universitair St. Rafaelsziekenhuis. Vanzelfsprekend met

More magazines by this user
Similar magazines