03.09.2015 Views

cylchgrawn

Rhifyn 49 Gaeaf 2004/5 - Cyd

Rhifyn 49 Gaeaf 2004/5 - Cyd

SHOW MORE
SHOW LESS
  • No tags were found...

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

Rhifyn 49 Gaeaf 2005<br />

Am ddim/Free<br />

Y <strong>cylchgrawn</strong> i siaradwyr a dysgwyr<br />

The magazine for Welsh<br />

y Gymraeg<br />

speakers and learners<br />

CYD<br />

Cyhoeddir 15,000 o Cadwyn<br />

Cyd bedair gwaith y<br />

flwyddyn fel arfer. Cyfle<br />

gwych i hysbysebu.<br />

Tudalen 2/Page 2 Cyfle i ennill £10<br />

Tudalen 3/Page 3 Penwythnosau Cyd 2005<br />

Tudalen 4/5/Page 4/5 Penwythnos Calan Gaeaf 2004<br />

Tudalen 6/Page 6<br />

Ysgoloriaeth Dan Lynn James<br />

Scholarship 2005<br />

Tudalen 7/Page 7<br />

Y CYMRO Newydd<br />

Tudalen 8/9/Page 8/9<br />

Canghennau Newydd Cyd<br />

Tudalen 10/Page 10<br />

Cystadlaethau i ddysgwyr<br />

Tudalen 12/Page 12<br />

Cystadlaethau i ddysgwyr<br />

Tlws Coffa Robina Elis-Gruffydd


Llywydd Anrhydeddus<br />

Yr Athro Bobi Jones<br />

Cadeirydd<br />

Kathryn Hughes<br />

Is-Gadeirydd<br />

Felicity Roberts<br />

Ysgrifennydd Cyffredinol a Chadeirydd yr Is-Bwyllgor<br />

Marchnata a Chyhoeddi<br />

Glyn Saunders Jones<br />

Gohebydd Cronfa Dan Lynn James<br />

Emyr-Wyn Francis<br />

Rheolwr Swyddfa<br />

Jaci Taylor (01970) 622143 e-bost: jct@aber.ac.uk<br />

Rheolwr y Gogledd a’r Canolbarth<br />

Rhodri Francis (01970) 628599 e-bost: rhf@aber.ac.uk<br />

Rheolwr y De<br />

Martin Davies (01554) 776587 e-bost: davieswizlet@aol.com<br />

Swyddogion Datblygu Cyd<br />

Gwynedd a Môn<br />

Elfyn Morris Williams 01286 831715 cyd@aber.ac.uk<br />

Ceredigion<br />

Ann-Marie Hinde 01970 624540 annie_ystwyth@yahoo.co.uk<br />

Sir Gaerfyrddin a Chwm Tawe<br />

Dafydd Gwylon 01267 253514 ragwen@btinternet.com<br />

Sir Benfro<br />

Steve Jones 01239 841208 stevejones7@lineone.net<br />

Morgannwg<br />

Rhian James 01685 871002 rhianlj@aol.com<br />

De-ddwyrain Cymru<br />

Padi Phillips 02920 312293 padi@ntlworld.com<br />

Swyddfa Cyd Office<br />

10 Maes Lowri, Aberystwyth, Ceredigion SY23 2AU<br />

Ffôn/Ffacs: 01970 622143<br />

e-bost: cyd@aber.ac.uk<br />

y we: www.aber.ac.uk/cyd<br />

Mae Cadwyn Cyd yn ymddangos bedair gwaith y flwyddyn<br />

Dyddiadau cyhoeddi 2005: Ionawr, Mawrth, Mehefin, Hydref<br />

Mae Cyd yn elusen gofrestredig rhif 518371<br />

Cefnogir gwaith Cyd gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg<br />

Cyhoeddwyd gan/Published by: Cyd, 10 Maes Lowri, Aberystwyth,<br />

Ceredigion SY23 2AU<br />

Argraffwyd a dyluniwyd gan/Printed and designed by: Cambrian Printers<br />

Aberystwyth<br />

Gair<br />

O'r gadair<br />

Kathryn Hughes<br />

'Does dim dewis. Y "Gair o'r Gadair" y tro<br />

yma yw Tsunami. Roedd llawer iawn ohonom ni yn mwynhau<br />

gwyliau Nadolig pan glywson ni am drychineb y tsunami.<br />

Rwy'n byw ar lan y môr ac yn aml iawn, rwy'n clywed y gwynt<br />

a'r môr ac yn ofni eu nerth. Ond ni allaf ddychmygu nerth y<br />

tonnau mawr a laddodd gymaint o bobl.<br />

Ar y silff-ben-tân yn ein tfl ni mae 'na gerdyn post. Daeth y<br />

cerdyn trwy'r drws ar ddechrau 2005. Mae'r llun ar y cerdyn<br />

yn dangos criw o fynachod yn gwisgo dillad oren. Roedd un o<br />

ffrindiau fy merch ar wyliau yn Sri Lanka. Postiodd e'r cerdyn<br />

cyn y Nadolig. Mae'r neges ar y cerdyn yn dweud "Rwyf yma<br />

ers wythnos nawr ac yn barod yn syrthio mewn cariad a'r lle.<br />

Mae'r wlad yn hardd. Mae'r bobl mor garedig, nid wyf erioed<br />

wedi cwrdd a phobl mor ffein ..." Roedd ffrind fy merch a'i<br />

deulu yn ddiogel, yn wahanol i'r holl filoedd o bobl a gollodd<br />

eu bywydau. Rydyn ni’n cadw'r cerdyn post ar y silff-ben-tân<br />

i gofio amdanyn nhw.<br />

Bydd y "Gair" nesaf yn dychwelyd at brif ddiddordeb Cyd - y<br />

Gymraeg, ond am nawr, diolch am ddarllen y neges a hwyl i<br />

chi i gyd.<br />

Ennill £10 am<br />

y jôc orau!<br />

Mae Cangen Cyd Aberystwyth yn<br />

cynnig £10 am y jôc orau, i’w<br />

chyhoeddi yn Cadwyn 50.<br />

Anfonwch eich jôc i Cyd,<br />

10 Maes Lowri, Aberystwyth,<br />

Ceredigion SY23 2AU, neu<br />

drwy e-bost<br />

i cyd@aber.ac.uk<br />

2


PYNCIAU TRAFOD<br />

(Disscusion Subjects)<br />

Bobi Jones<br />

Ambell waith ceir tuedd i sgyrsiau droi yn yr<br />

unfan. Ar ôl y cyflwyniadau arferol pa bynciau<br />

eraill gallwch chi eu trafod?<br />

Gwyliau; gwaith (yr agweddau mwyaf diddorol<br />

a’r agweddau lleiaf diddorol); tywydd (dyma<br />

raglen bwysig ar S4C oherwydd yr ailadrodd);<br />

Cymru (pa rannau y buoch chi ynddyn nhw?<br />

Lleoedd glan môr difyr, trefi diddorol,<br />

mynyddoedd hardd, llynnoedd,<br />

amgueddfeydd). Pa mor gyfarwydd ych chi â<br />

Chaerdydd? Gwledydd dros y môr: dull y<br />

teithio - car, bws, trên, llong, cerdded.<br />

Diddordebau oriau hamdden - garddio, beicio.<br />

Pa raglenni y buoch chi’n eu gweld ar y<br />

teledu? – cefn gwlad, byd natur, teithio, Pobl y<br />

Cwm, Eisteddfodau. Pa lyfrau Cymraeg ych chi<br />

wedi’u darllen? Beth sy’n digwydd? Pwy yw’r<br />

prif gymeriadau?<br />

Dywedwch ychydig o’ch hanes: y pethau<br />

mwyaf diddorol a ddigwyddodd.<br />

Geirfa<br />

ceir tuedd<br />

troi yn yr unfan<br />

agweddau<br />

mwyaf diddorol<br />

lleiaf diddorol<br />

ailadrodd<br />

buoch chi ynddyn nhw<br />

oriau hamdden<br />

buoch chi’n eu gweld<br />

there is a tendency<br />

to turn on the same<br />

subjects<br />

aspects<br />

most interesting<br />

least interesting<br />

to repeat<br />

have you been to<br />

leisure hours<br />

have you seen<br />

PENWYTHNOSAU CYD 2005<br />

11-13 Mawrth 2005<br />

Penwythnos yng Ngwersyll yr Urdd, Glan-llyn, Y Bala<br />

Gweithgareddau’n cynnwys can˘io, hwylio, adeiladu<br />

rafft, datrys problemau, bowlio deg, teithiau cerdded,<br />

wal ddringo, cwis, adloniant.<br />

Pris £89<br />

29 Ebrill – 1 Mai 2005<br />

Penwythnos Calan Mai yn Nant Gwrtheyrn<br />

Trefnwyd ar y cyd â Nant Gwrtheyrn<br />

Gweithgareddau amrywiol gan gynnwys arferion Calan<br />

Mai a gwersi Cymraeg i’r dysgwyr sydd eisiau hynny<br />

Pris £80 - £100<br />

1-3 Gorffennaf 2005<br />

Penwythnos Canolfan y Mileniwm, Caerdydd<br />

Cyfle i aros yng Ngwersyll yr Urdd, Canolfan y Mileniwm<br />

Gweithgareddau’n cynnwys taith o gwmpas Canolfan y<br />

Mileniwm, ymweld â Stadiwm y Mileniwm a Sain<br />

Ffagan, yn ogystal â chyfle i siopa yn y ddinas.<br />

Pris £89<br />

Am fwy o fanylion a ffurflen gais cysylltwch â<br />

Rhodri (01970 628599) rhf@aber.ac.uk neu Jaci<br />

(01970 622143) jct@aber.ac.uk<br />

The eu refers back to ‘which programmes’<br />

3


Penwythnos Calan Gaeaf Cyd a drefnwyd<br />

ar y cyd â Nant Gwrtheyrn<br />

Ysbrydion dychrynllyd yn crwydro’r Nant,<br />

Gwrachod a ‘stlumod yn hedfan trwy’r pant,<br />

Tylluan yn sgrechian fel enaid ar goll -<br />

Bydd yn well i’r dysgwyr guddio - yr oll.<br />

Elizabeth Booth<br />

Mwynheuais i’r penwythnos yn fawr iawn -<br />

diolch yn fawr i chi.<br />

Dymuniadau gorau<br />

Elizabeth Booth<br />

Dyn ni wedi mwynhau’n arw y penwythnos ‘ma.<br />

Diolch yn fawr am benwythnos gwych.<br />

Gillian Elisa<br />

6 Twm Elias a’i fab – Mae Twm yn arbenigwr ar<br />

natur y Nant ac arferion Calan Gaeaf.<br />

7 Gwrachod yn gwenu? Pam lai, maen nhw’n<br />

mwynhau parti Calan Gaeaf Cyd.<br />

8 Paul Eds, yn barod i’n ‘tywyllo’ ni gyda’i<br />

gardiau.<br />

9 Y cogyddion dewr yn paratoi stwmp naw rhyw<br />

ar gyfer parti Calan Gaeaf.<br />

10 Waw! Mae dysgu Cymraeg yn hwyl.<br />

11 Roger yn gwneud jac lantar.<br />

12 Gweithdy addurniadau Calan<br />

Gaeaf.<br />

1. Magi ac Ellen yn gwneud ‘pwnsh’ ar gyfer parti<br />

Calan Gaeaf.<br />

2 Gillian Elisa a Mick – dewiniaid Cyd yn y<br />

Nant!<br />

3 Dafydd yn paratoi’r goelcerth.<br />

4 Pawb yn barod i fynd ar daith natur.<br />

5 Aled Jones-Griffith, Prif Weithredwr y Nant yn<br />

sôn am hanes y Nant.<br />

1<br />

3<br />

2<br />

4


12<br />

11<br />

10<br />

8<br />

9<br />

7<br />

6<br />

4<br />

5


Llinell Wybodaeth Newydd<br />

ar gyfer Cymraeg i Oedolion<br />

0871 230 0017<br />

Mae gwasanaeth (service) newydd ar gael sydd<br />

yn arbennig ar gyfer oedolion sydd eisiau dysgu<br />

Cymraeg – sef Llinell Wybodaeth Cymraeg i<br />

Oedolion.<br />

Pwrpas y llinell ydy cynnig gwybodaeth<br />

(information) i unigolion ledled (individuals<br />

throughout) Cymru am y Cyrsiau Cymraeg sydd<br />

ar gael yn lleol iddyn nhw. Mae gan swyddogion<br />

y llinell gronfa ddata (database) bwrpasol sydd<br />

yn cynnwys manylion yr holl gyrsiau Cymraeg i<br />

Oedolon a gynhelir (which are held) yng<br />

Nghymru. Trwy ddefnyddio’r gronfa ddata a holi<br />

cwestiynau pwrpasol (suitable) maen nhw’n gallu<br />

dod o hyd i’r cwrs sydd fwyaf addas ar gyfer yr<br />

ymholwr (inquirer).<br />

Mae taflenni ‘Cyrsiau Haf a Phreswyl’ a ‘All you<br />

need to know about learning Welsh’ hefyd ar<br />

gael trwy gysylltu â’r Llinell Wybodaeth.<br />

Mae’r gwasanaeth newydd yn hwyluso’r broses<br />

o ddod o hyd i gwrs – fel mae hysbyseb y llinell<br />

wybodaeth yn dweud “Help is only a phone call<br />

away”. Felly os ydych chi’n adnabod rhywun<br />

sydd eisiau dysgu Cymraeg cofiwch roi’r rhif ffôn<br />

uchod iddyn nhw: neu gallant gysylltu trwy e-bost<br />

iaith@galw.org.<br />

Methu deall gair Cymraeg<br />

ar y we?<br />

Dyma’r ateb<br />

Mae BBC Cymru yn<br />

cynnig system<br />

gyfieithu gyfrifiadurol<br />

am ddim! Mae’r<br />

system yn galluogi<br />

geiriau sy’n<br />

ymddangos ar<br />

wefannau Cymraeg i<br />

gael eu cyfieithu yn<br />

syth i’r Saesneg.<br />

Mae’r system a elwir<br />

VOCAB yn galluogi<br />

unrhyw un sy’n<br />

anghyfarwydd â gair<br />

ddarganfod ei ystyr<br />

yn syth heb orfod troi at eiriadur neu glicio allan o’r<br />

safle i chwilio mewn geiriadur ar-lein ar wahân.<br />

Yn ôl Grahame Davies o BBC Cymru ‘Mewn<br />

cydweithrediad â Bwrdd yr Iaith Gymraeg, mae BBC<br />

Cymru wedi penderfynu rhannu’r fantais gyda’r holl<br />

wefannau Cymraeg drwy gynnig y rhaglen fel<br />

‘ffynhonnell agored’. Fe’i cynlluniwyd fel y gellir ei<br />

defnyddio i gyfieithu o unrhyw iaith i unrhyw iaith”.<br />

Manylion y wefan yw: bbc.co.uk/vocab<br />

Grahame Davies<br />

Havard a Rhiannon Gregory yn cyflwyno<br />

Tlws Elvet a Mair Elvet Thomas i Geraint<br />

Wilson Price am gael ei ddyfarnu’n Diwtor y<br />

Flwyddyn.<br />

(Ymddiheuriadau am y camgymeriadau yn<br />

Cadwyn 48)<br />

Ysgoloriaeth<br />

Dan Lynn James<br />

Scholarship 2005<br />

£250<br />

Dyddiad cau<br />

Closing Date<br />

I Ebrill/April 2005<br />

Manylion a ffurflen gais:<br />

Details and application form:<br />

10 Maes Lowri, Aberystwyth<br />

Ceredigion SY23 2AU<br />

www.aber.ac.uk/cyd<br />

6


Y CYMRO<br />

yn denu darllenwyr newydd<br />

Mae Sara yn teimlo fod gan Y Cymro<br />

ddyfodol cyffrous. Yn ôl Sara ‘Mae gan y<br />

papur newydd olygydd newydd sef Ioan<br />

Hughes. Mae Ioan am weld y papur yn<br />

mentro ac yn llwyddo’.<br />

Cynlluniwyd Y Cymro newydd gan Sara Price,<br />

Golygydd Gwynedd o’r Cambrian News. Mae<br />

Sara yn dod yn wreiddiol o Fanceinion. Erbyn<br />

hyn, mae Sara yn byw yn Nhremadog.<br />

Mae Y Cymro bellach yn haws i’w ddarllen.<br />

Mae’r papur hefyd yn cynnwys tudalen i<br />

ddysgwyr. Mae’r Cymro yn gobeithio y bydd y<br />

rhai sy’n dysgu’r Gymraeg yn mwynhau<br />

darllen y papur newydd ar ei newydd wedd.<br />

Yn ôl Sara, sy’n fam i blentyn sy’n cael ei<br />

fagu’n ddwyieithog, ‘Dw i’n ffeindio’r adran<br />

ar lyfrau plant yn<br />

ddefnyddiol iawn.<br />

Rwy’n defnyddio’r<br />

papur ar gyfer<br />

casglu gwybodaeth<br />

am gyhoeddiadau<br />

newydd cyn<br />

prynu’r llyfrau’.<br />

Cynlluniwyd<br />

Erbyn hyn<br />

Mae ... bellach<br />

yn haws<br />

ar ei newydd wedd<br />

sy’n cael ei fagu<br />

am weld<br />

was designed<br />

by now<br />

by now ... is<br />

easier<br />

in its new format<br />

who is being brought up<br />

wants to see<br />

Staff y Cymro<br />

Rhes gefn: Aled Williams - Gohebydd,<br />

Myfanwy Griffiths - Is-Olygydd, Guto<br />

Jones – Goruchwylydd hysbysebu. Rhes<br />

flaen: Leanne Jones – Cynorthwy-ydd<br />

hysbysebu, Nia Roberts – Marchnata<br />

Lis Owen-Jones, Rheolwr<br />

Gweithredol y Cambrian News<br />

(ar y chwith) a Sara Price,<br />

Golygydd Y Cambrian News rhifyn<br />

Gwynedd<br />

7


CROESO MAWR I GANGHENNAU<br />

NEWYDD CYD<br />

Aberhonddu<br />

Aberteifi<br />

Penparcau<br />

Mae’r gangen yn cyfarfod bob nos<br />

Fercher – Tafarn Chwarae Teg<br />

Manylion gan/Details from: Denise<br />

01870 624555 dshulver@aol.com<br />

Cangen Bore Coffi Theatr Mwldan<br />

cyfarfod 11.30 bob bore dydd Gwener<br />

Cangen y Llew Coch<br />

cyfarfod bob nos Fawrth 7.30<br />

Manylion gan Ann-Marie Hinde 01970 624540<br />

annie_ystwyth@yahoo.co.uk<br />

Mae’r gangen yn cyfarfod bob nos<br />

Iau – Tafarn y Tollgate<br />

Manylion gan Ann-Marie Hinde<br />

01970 624540<br />

annie_ystwyth@yahoo.co.uk<br />

Matlock Manylion gan Jonathan Simcock ar<br />

a’r Cylch 01733 827513.<br />

Cangen newydd - a phapur bro newydd!<br />

Cafodd cangen CYD Matlock a’r cylch ei ffurfio yn ystod cyfarfod<br />

a gynhaliwyd yn y caffi Cymraeg yn Matlock yn ystod mis<br />

Rhagfyr 2004. Cafodd cangen Matlock ei sefydlu ar gyfer pobl<br />

sy’n dysgu Cymraeg ac ar gyfer pobl o dras Gymreig sy’n byw yn<br />

Swydd Derby neu ganolbarth Lloegr. Yn ôl Tony Rees, Cadeirydd y<br />

Gangen ‘Mae’n bwysig dros ben cael cyfle i ymarfer siarad<br />

Cymraeg. Does dim llawer o gyfle i ymarfer Cymraeg yma yn<br />

Swydd Derby. Mae’r gweithgareddau cymdeithasol sy’n cael eu<br />

trefnu yn rhoi hwb i bobl fel fi sy’n dysgu’r Gymraeg” Yn ôl<br />

Jonathan Simcock, trefnydd Cangen CYD yn Matlock a’r cylch<br />

‘Rydyn ni i gyd yn edrych ymlaen yn fawr iawn at gwrdd â phobl<br />

wahanol ac rydym yn mwynhau. Mae croeso<br />

cynnes i bawb”.<br />

1 Cangen Penparcau<br />

2 Cangen Aberhonddu<br />

3 Kirsty Williams AC<br />

4 Cangen y Llew Coch, Aberteifi<br />

5 Cangen Bore Coffi Theatr Mwldan, Aberteifi<br />

6 Siwsann George<br />

CANGEN CYD<br />

ABERHONDDU<br />

Llawer o ddiolch i<br />

Kirsty Williams Aelod<br />

Cynulliad<br />

Cenedlaethol Cymru,<br />

Brycheiniog a Sir<br />

Faesyfed am roi gair<br />

o groeso noson agor<br />

Cangen Cyd<br />

Aberhonddu. Dyma’r<br />

tro cyntaf i Kirsty<br />

siarad yn gyhoeddus<br />

yn Gymraeg - da<br />

iawn Kirsty am y<br />

geiriau calonogol.<br />

Diolch hefyd i<br />

Siwsann George am<br />

ei chyfraniad swynol<br />

i’r noson lwyddiannus<br />

2<br />

3<br />

Rydyn ni hefyd yn paratoi papur bro newydd sef<br />

‘Llais y Derwent’ ar gyfer dysgwyr sy’n dysgu’r<br />

Gymraeg ac yn byw yn Lloegr. Bydd y rhifyn<br />

cyntaf yn cael ei gyhoeddi yn ystod mis Mawrth<br />

eleni. Os hoffech ymuno â changen Cyd yn<br />

Matlock a’r cylch yna cysylltwch â fi, Jonathan<br />

Simcock ar 01733 827513. Mae rhaglen lawn<br />

gennym ar gyfer y flwyddyn gan gynnwys<br />

teithiau cerdded o amgylch Llyn Carsington ac<br />

ardal Hartington neu gallwch fwynhau paned a<br />

sgwrs yn y caffi Cymraeg yn Siop Lyfrau<br />

Cornerstones yn Dale Street, Matlock - edrychwn<br />

ymlaen at eich croesawu!<br />

Jonathan Simcock<br />

CANGEN CYD MATLOCK A’R CYLCH<br />

Sandra Hicken, Dale, Marilyn Simcock(o flaen y<br />

garreg), Tony Rees, Gareth Davies, Jonathan<br />

Simcock (o flaen y garreg), Edward, Dafydd


1<br />

4<br />

3<br />

5<br />

6


LITHO<br />

DIGIDOL<br />

Cyflawnir eich holl anghenion<br />

argraffu<br />

Holwch am bris<br />

Llyfrau • Cylchgronnau • Taflenni<br />

ffôn 01970 613027<br />

ffacs 01970 613003<br />

Ein gwybodaeth<br />

eich mantais<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

10


“Geiriau Bach “ -<br />

cynllun arloesol i helpu plant bach<br />

Bydd cynllun newydd sy’n cael ei gynnig gan<br />

Goleg y Drindod, Caerfyrddin yn help i osod<br />

y sylfeini ar gyfer cyfnod newydd i addysg<br />

plant bach trwy Gymru. Bydd “Geiriau Bach”<br />

yn agor drysau i staff meithrin a phlant bach<br />

fel ei gilydd, trwy baratoi gweithwyr di-<br />

Gymraeg i ddysgu rhywfaint o’r iaith.<br />

Elaine Davies, Medwin Hughes<br />

Prifathro Colegy Drindod,<br />

Siân Wyn Siencyn<br />

“Mae’r holl bwyslais ar ddysgu plant bach trwy chwarae a chael hwyl ac r’yn ni’n sicr<br />

y bydd y cwrs yma’n hwyl i’r gweithwyr hefyd,” meddai pennaeth y cynllun Sian Wyn<br />

Siencyn. Bydd cwrs “Geiriau Bach” yn arwain at dystysgrif broffesiynol ac mae’n addas<br />

i bawb sy’n gweithio yn y maes, yn y sector cyhoeddus, y sector gwirfoddol a’r sector<br />

preifat. Mae’n ddelfrydol ar gyfer athrawon, NNEBs a chynorthwywyr dosbarth sydd naill<br />

ai yn ddi-Gymraeg, neu heb fedru siarad llawer.<br />

Am fwy o wybodaeth, cysylltwch â Helen John (01267 676603; h.john@trinity-cm.ac.uk)<br />

neu Elaine Davies, 01239 711668.<br />

TAITH HAF CANGEN<br />

CYD RHISGA<br />

gan Michael Francis<br />

Dyma’n hwythfed daith haf a drefnwyd mewn<br />

cysylltiad â Mudiad Cymraeg Casnewydd.<br />

Aethon ni i fyny Cwm Rhymni gan fwynhau<br />

golygfeydd ysblennydd Mynydd Bedwellte ar y<br />

dde a Chefn-y-Brithdir ar y chwith. Heibio i<br />

Rymni i’n galwad cyntaf yn Butetown, lle mae<br />

pobl yn dal i fyw mewn teras o fythynnod y<br />

1870au. Mae un o’r tai wedi cael ei<br />

adnewyddu fel Amgueddfa’r Drenewydd.<br />

Treulion ni bron awr gan weld sut fywyd oedd<br />

gyda’r gweithwyr haearn oedd yn byw yno,<br />

ac yna ymlaen i fwthyn Joseph Parry. Roedd<br />

4 Chapel Row, Merthyr Tudful yn fan geni<br />

cerddor a chyfansoddwr mwyaf enwog<br />

Cymru.<br />

Wedyn i Gastell Cyfarthfa. Codwyd y plas i<br />

William Crawshay ym 1824. Nawr, mae’n<br />

amgueddfa hynod o ddiddorol. Wedi cawod<br />

o law roedden ni’n gallu bwyta’n brechdanau<br />

yn y gerddi hardd a mwynhau’r golygfeydd<br />

syfrdanol. Yn y prynhawn, aethon ni i lawr i<br />

Faenordy Llanaiach Fawr.<br />

Ffôn<br />

Diolch i George Watkins am anfon y llun a’r<br />

adroddiad i Cadwyn Cyd.<br />

Geirfa<br />

ein hwythfed daith<br />

a drefnwyd<br />

Heibio i<br />

yn dal i fyw<br />

wedi cael ei adnewyddu<br />

sut fywyd<br />

man geni<br />

cerddor a chyfansoddwr<br />

mwyaf enwog Cymru<br />

Codwyd<br />

our eighth trip<br />

which was<br />

organised<br />

past<br />

still live<br />

has been<br />

refurbished<br />

what sort of<br />

life<br />

birth place<br />

musician and<br />

composer<br />

Wales’ most<br />

famous<br />

was built<br />

11


DWY GYSTADLEUAETH AR GYFER<br />

DYSGWYR<br />

CYSTADLEUAETH 1<br />

Erthygl i gylchgrawn ‘Y Wawr’ dim mwy na 500 gair gan<br />

ddysgwr/wraig ar unrhyw thema, gellir cynnwys lluniau.<br />

CYSTADLEUAETH 2<br />

Aelod o Ferched y Wawr (boed mewn cangen/clwb neu yn<br />

aelod unigol) i gyfweld dysgwr/wraig.<br />

Hyd y tâp sain: hyd at 10 munud<br />

Thema:<br />

Eich diddordebau<br />

Dyddiad cau: 15 Mawrth 2005<br />

Mae’r cystadlaethau yn agored i bawb sy’n dysgu<br />

Cymraeg fel ail Iaith.<br />

Mae hawl ymgeisio yn y ddwy gystadleuaeth.<br />

TLWS COFFA ROBINA<br />

Nod Tlws Coffa Robina<br />

Sefydlwyd Tlws Coffa Robina er mwyn meithrin<br />

parhad ysbrydoliaeth Robina Elis-Gruffydd. Y nod<br />

yw hyrwyddo a gwobrwyo cyfraniadau i’r<br />

meysydd hynny yr oedd Robina’n ymddiddori<br />

ynddynt ac yn poeni amdanynt.<br />

Gwaith sy’n gymwys am y tlws<br />

Unrhyw waith neu brosiect sy’n hybu<br />

Yr iaith Gymraeg<br />

Dysgu Cymraeg<br />

Y Diwylliant Cymraeg<br />

Lles yr amgylchedd, byd natur a gwarchodaeth<br />

Dehonglir yr uchod mor eang â phosibl. Eleni<br />

rhoddir ystyriaeth arbennig i’r thema ‘Cymathu’<br />

Pwy sy’n gymwys i gystadlu<br />

Ystyrir gwaith a gyflawnir yn hen siroedd Dyfed<br />

gan unigolyn neu gan gr˘p ffurfiol.<br />

Sut i gystadlu<br />

Trwy enwebiad a llenwi’r ffurflen gais.<br />

Dyddiad cau:15 Ebrill 2005<br />

Am ffurflen gais a mwy o fanylion cysylltwch â<br />

Swyddfa Menter Iaith Sir Benfro<br />

17 Y Wesh<br />

Abergwaun<br />

Sir Benfro SA65 9AL<br />

Ffôn: 01348 873700<br />

ogam@mentersirbenfro.com<br />

Bydd y buddugwyr yn derbyn tocyn llyfr a thlws yn yr ˘yl Haf ym<br />

Machynlleth ar 21ain o Fai 2005.<br />

Os mai merch fydd yn fuddugol, bydd yn derbyn gwobr arall hefyd, sef<br />

aelodaeth blwyddyn o Ferched y Wawr.<br />

Danfonwch y ceisiadau i’r cyfeiriad isod:<br />

Cystadleuaeth y Dysgwyr<br />

Canolfan Cenedlaethol Merched y Wawr<br />

Stryd yr Efail Aberystwyth Ceredigion SY23 1JH<br />

Am fwy o wybodaeth cysylltwch â’r<br />

Ganolfan Genedlaethol<br />

ar 01970 611 661<br />

YN EISIAU!!<br />

SIARADWYR CYMRAEG<br />

i ddysgu Cymraeg i Oedolion.<br />

ARGYFWNG - oherwydd prinder<br />

tiwtoriaid.<br />

Rhoddir hyfforddiant llawn<br />

ac fe’ch telir am eich gwaith.<br />

Brwdfrydedd sy bwysicaf!!!!<br />

Ceisiadau trwy lythyr at:<br />

Geraint Wilson-Price<br />

Cadeirydd Consortiwm Gwent,<br />

Coleg Gwent, Yr Hill, Pen-y-pound,<br />

Y Fenni, Sir Fynwy, NP7 7RP.<br />

Neu ffoniwch : 01495 333710<br />

12


SWYDDOGION A GWEITHGAREDDAU<br />

CANGEN CYD ABERYSTWYTH<br />

O’r chwith Linda Gay –Ysgrifennydd, Brian<br />

Evans – Cadeirydd, Jane Black – Trysorydd.<br />

Mae Linda a Jane wedi dysgu Cymraeg a<br />

Chymro Cymraeg yw Brian. Maen nhw<br />

gyda chymorth gwirfoddolwyr eraill yn<br />

trefnu llawer o weithgareddau:<br />

• trefnu rota o wirfoddolwyr rhugl eu<br />

Cymraeg i ymweld â 7 dosbarth<br />

Cymraeg (Cynllun Pontio Cyd)<br />

• Bore Coffi bob bore dydd Iau yn y<br />

Home Café<br />

• teithiau cerdded<br />

• twmpath<br />

• mynd allan am bryd o fwyd gyda’r nos<br />

• Mae llawer o’r aelodau’n canu mewn<br />

côr lleol o’r enw Cantorion Aberystwyth.<br />

Os dych chi’n pasio trwy Aberystwyth ryw<br />

fore dydd Iau cofiwch alw am baned.<br />

Bydd croeso mawr yn eich disgwyl.<br />

Geirfa<br />

trefnu<br />

gwirfoddolwyr<br />

rhugl eu Cymraeg<br />

ymweld â<br />

Cynllun Pontio Cyd<br />

teithiau cerdded<br />

twmpath<br />

pryd o fwyd<br />

gyda’r nos<br />

aelodau<br />

côr lleol<br />

o’r enw<br />

r(h)yw fore dydd Iau<br />

yn eich disgwyl<br />

to organise<br />

volunteers<br />

fluent in Welsh<br />

to visit<br />

Cyd’s Bridging<br />

Scheme<br />

walks<br />

dance(similar to<br />

barn dance)<br />

a meal<br />

in the evening<br />

members<br />

local choir<br />

called<br />

some Thursday<br />

morning<br />

awaiting you<br />

Cantorion Aberystwyth yn cymryd rhan yng<br />

ngwasanaeth Plygain Eglwys Sant Ioan<br />

Penrhyn-coch, gyda’r Ficer John Livingston, a<br />

Lona Jones, Darllenydd Lleyg<br />

CANGHENNAU NEWYDD AR FIN<br />

AGOR<br />

(JUST ABOUT TO OPEN)<br />

Tywyn, Gwynedd yn agor 28 Ionawr 2005,<br />

White Hall Hotel 12 -2pm<br />

Cyfle i alw heibio i ymarfer eich Cymraeg<br />

Drop in and practise your Welsh be it for five<br />

minutes or all lunch time<br />

Croeso i siaradwyr Cymraeg iaith gyntaf a<br />

dysgwyr (Tutor available for problems)<br />

Manylion gan David Walker 01654 712424 a<br />

Shirley Williams 01766 771428<br />

Tregaron, Ceredigion Cangen Bore Coffi,<br />

Siop Rhiannon Canolfan Aur Cymru<br />

Yn agor 28 Ionawr 2005, 11.00am yng<br />

nghwmni Elin Jones Aelod Cynulliad<br />

Cenedlaethol Cymru, Ceredigion<br />

Manylion gan Ann-Marie Hinde 01970 624540<br />

annie_ystwyth@yahoo.co.uk<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

13


“Berlin amdani!”-<br />

Siaradwyr a dysgwyr Cymraeg yn mwynhau<br />

penwythnos yn Berlin.<br />

Taith o gwmpas y ddinas, o Glwyd (gate) Brandenburg<br />

hebio i’r Alexanderplatz i’r Synagog Newydd.<br />

Cinio mewn tafarn hen ffasiwn gydag awyrgylch<br />

(atmosphere) yr hen GDR.<br />

Ymweld â chofadail sofietaidd (soviet momument) yn<br />

Treptow, adeilad amlwg o Stalinistaidd gyda llawer o<br />

hanes.<br />

Taith i Potsdam – castell Sanssouci, Plas Bornstedt,<br />

ardal Iseldireg.<br />

Ac wrth gwrs cwis Cymraeg mewn tafarn.<br />

Ar y chwith<br />

Cangen Llanbedr<br />

Pont Steffan<br />

Ar y dde<br />

Bore Coffi<br />

Aberdâr<br />

Hwyl a Heidi Ho!<br />

Dyma gryno ddisg hwyliog gyda llawlyfr i’r<br />

dysgwyr, caneuon traddodiadol gan blant<br />

bach ardal Penllyn ac Edeirnion, mae’r<br />

llawlyfr yn cynnwys cyfieithiad syml o<br />

frawddegau’r caneuon, yn ogystal â<br />

chyfieithiad o’r geiriau allweddol. Yn<br />

adlewyrchiad o’r caneuon mae lluniau<br />

lliwgar yn gwmni i bob cân.<br />

Y prif reswm dros gynhyrchu’r gryno ddisg a’r<br />

llyfryn yw i alluogi rhieni sy’n dysgu’r<br />

Gymraeg i ddeall a chyd-ganu ein caneuon<br />

traddodiadol gyda’u plant.<br />

This is an entertaining CD accompanied by a<br />

translation booklet, the CD consists of Welsh<br />

traditional songs sung by young children from<br />

the Penllyn & Edeirnion area. The booklet has<br />

a translation of the sentences along with a<br />

translation of the key words. To reflect the<br />

theme of the songs there are colourful<br />

uplifting pictures.<br />

This CD & booklet were produced to enable<br />

parents to sing-along with their children and<br />

to understand our traditional songs.<br />

Pris gwerthu’r gryno ddisg:<br />

£12.99 CD<br />

Retail price<br />

£12.99<br />

Gyrrwch eich archebion i<br />

Please send your orders to:<br />

Antur Penllyn, Gweithdai’r<br />

Plase, Bala, Gwynedd<br />

LL23 7SW<br />

Sieciau yn daladwy i<br />

Cheques payable to<br />

Antur Penllyn<br />

Cynnig arbenig £8.00 yn cynnwys post a phacio,<br />

gyda’r daleb yma<br />

Special offer £8.00 Including postage & packaging,<br />

with this voucher<br />

14


EISTEDDFOD RHYS THOMAS JAMES<br />

(PANTYFEDWEN) LLANBEDR PONT STEFFAN<br />

Hoffai Cadwyn ymddiheuro am gyhoeddi taw dim ond<br />

Mary Neal oedd wedi ennill y gystadleuaeth i ddysgwyr<br />

yn Cadwyn 48. Rhannwyd y wobr rhwng Mary Neal ac<br />

Emma Townes o Gribyn, a Jane Ann Jones o Rydychen<br />

(£33 yr un). Llongyfarchiadau i’r tair ohonynt.<br />

Dyma’r rhan gyntaf o stori Mary Neal.<br />

roedd llawer o ffermydd bach a ffermydd mawr o<br />

amgylch y pentref. Yn y cyfnod hwn roedd hi’n<br />

amhosibl osgoi tymhorau’r flwyddyn ar y ffermydd.<br />

Roedd pawb yn rhan o’r frwydr yn erbyn y tywydd a'r<br />

gobaith o gael y cynhaeaf gwair a’r cynhaeaf fld. Yn<br />

ei lencyndod doedd dim byd gwell ganddo na helpu<br />

ar un o’r ffermydd. Roedd y ffermwyr hwythau i gyd yn<br />

falch iawn o’i gymorth. Llanc cryf, bodlon, cydwybodol<br />

ac abl oedd y g˘r ifanc.<br />

Rhan 2 yn Cadwyn 50<br />

PICAU MAEN<br />

Roedd y bwthyn yn fach. Roedd e’n sefyll ar bwys y<br />

rhostir ac o’r ffenestri roedd modd gweld y tir yn<br />

ymledu tuag at y nef mewn gwagle gwyllt.<br />

Ac eto, roedd y bwthyn heb dir, heb ardd hyd yn oed.<br />

Dros y blynyddoedd roedd y trigolion wedi mynd ati i<br />

ddofi’r llain tu fas y drws ffrynt gyda rhai blodau<br />

bychan fel melyn Mair neu flodau cleddyf. Ni ddaeth<br />

llwyddiant yn aml oherwydd cryfder y gwynt yn yr ardal<br />

hon.<br />

Teulu bach sy’n byw yn y bwthyn nawr sef g˘r, gwraig<br />

a thri o blant ifanc. Roedd y teulu yn hapus ar wahân<br />

i un peth. Bob dydd roedd rhaid i’r g˘r adael y<br />

bwthyn, gadael ei deulu a mynd i’r gwaith yn y dref.<br />

Casineb y g˘r tuag at ei waith oedd yr hyn a darfodd<br />

ar hapusrwydd y teulu bach.<br />

Cafodd y g˘r ei fagu yn y pentref nid nepell o’r lle<br />

mae’n byw nawr. Nid fferm oedd ei gartref ef ond<br />

WEL AM RISG!<br />

Aelodau Cyd o Gaerdydd, Aberdâr a Cheredigion yn<br />

Cymryd rhan yn y rhaglen deledu RISG gyda Siân<br />

Lloyd, Cyflwynydd y rhaglen<br />

Rhodd Gymorth/Gift Aid £<br />

A wnewch chi ddarllen y canlynol yn ofalus? / Please read the following carefully<br />

Rwy’n datgan fy mod yn talu rhagor o dreth incwm a/neu dreth enillion cyfalaf na’r dreth y bydd Cyd yn adennill ar fy<br />

rhodd/nghyfraniad/tâl cefnogi, sef 28c ym mhob £1 a roddir ar hyn bryd, a fy mod yn fodlon i Cyd drin y rhodd uchod a phob<br />

rhodd yn y dyfodol fel rhodd gymorth.<br />

I declare that I pay income tax and/or capital gains tax at least equal to the tax that Cyd claims on my donations/supporter’s<br />

fee in the tax year (currently 28p for each £1 you give), and I am willing for Cyd to treat the above donation and all donations in<br />

the future as gift aid.<br />

Llofnod/Signature<br />

15


yddwch wahanol<br />

dare to be different<br />

byddwch y bos<br />

be your own boss<br />

Ffoniwch Llygad Busnes<br />

ar 08457 969798 i gael<br />

eich llyfr ar ddechrau<br />

busnes AM DDIM<br />

Call Business Eye<br />

on 08457 969798<br />

for your FREE book<br />

on starting a business.

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!