03.09.2015 Views

Wlíìl

Rhifyn 41 Gwanwyn 2002 - Cyd

Rhifyn 41 Gwanwyn 2002 - Cyd

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

Rhifyn 41: Gwanwyn 2002 Am ddim/Free<br />

<strong>Wlíìl</strong><br />

Y cylchgrawn i siaradwyr a dysgwyr y Gymraeg<br />

The magazine for Welsh speakers and learners<br />

Cyhoeddir 10,000 o<br />

CADWYN CYD dair<br />

gwaith y flwyddyn fel arfer<br />

Cyfle gwych i hysbysebu<br />

C Y D<br />

' % ; •<<br />

Dihareb y tymor:<br />

Oni heuir ni fedir fyth<br />

do not sow, you do not reap<br />

O lethrau serth<br />

Patagonia i<br />

fÿnyddoedd oer<br />

Lesotho i godi arian<br />

at achosion da a'r<br />

cwbl ar gefn beic!<br />

Gweler tud 6


C A D W Y N<br />

Llywydd Anrhydeddus:<br />

Yr Athro Bobi Jones<br />

Cadeirydd<br />

Mary Burdett-Jones<br />

Trysorydd<br />

Dave Jeremiah<br />

Cofnodydd<br />

Gwynfor Jones<br />

Mary Burdett-Jones, Rhian James, Rhiain Bebb, Jacì Taylor<br />

Cyfarwyddydd CYD: Jaci Taylor<br />

Swyddog Cyllidol: Alison Jenkins<br />

Swyddog Gweithredol: Chris Smith<br />

Mae CYD yn elusen gofrestredig (rhif 518371)<br />

Mae CADWYN CYD yn ymddangos dair gwaith y flwyddyn.<br />

Dyddiadau cyhoeddi: Mawrth; Mehefìn; Tachwedd<br />

Swyddogion Cyswllt CYD<br />

Swyddfa CYD (dros dro) 01970 622143<br />

Gogledd Ddwyrain Cymru<br />

(Conivy, Dinbych, Sir y Fflint, Wrecsam)<br />

Ceredigion<br />

De Powys<br />

Rhian James (01685) 877183/871002 Morgannwg<br />

Abertawe, Castell Nedd, Port Talbot, Rhondda-Cynon-<br />

Taf, Merthyr Tudful, Penybont-ar-Ogwr, Bro<br />

Morgannwg heblaw am y Barri, Ystradgynlais<br />

Elfyn Morris Williams (01286) 831715 Môn a Gwynedd<br />

Rhiain Bebb (01654) 700101/07799 366872<br />

Gogledd Powys/Meirionnydd<br />

Dafydd Gwylon (01834) 813249 Caerfyrddin a Phenfro<br />

Padi Phillips (01222) 312293 De Ddwyrain Cymru<br />

Blaenau Gwent, Caerfftli, Caerdydd a 'r Barri, Torfaen,<br />

Sir Fynwy, Casnewydd<br />

Swyddogion CYD yn y Mentrau<br />

Marian Powell (01550) 720370 Menter Bro Dinefwr<br />

TÌna Charles (01267) 236037 Menter Bro Myrddin<br />

Martin Davies (01554) 776587 Menter Iaith Llanelli<br />

Swyddfa CYD, 10 Maes Lowri, Aberystwyth, Ceredigion SY23 2AU<br />

Ffôn/ffacs: (01970)622143 e.bost: jjt998@aber.ac.uk y we: www.aber.ac.uk/cyd<br />

Cefnogir gwaith CYD gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg<br />

Hoffai CYD ddiolch i Fwrdd yr laith Gymraeg<br />

am y grant o £91,000 am y flwyddyn 2002/2003<br />

GAIR 0'R GADAIR<br />

Rydym newydd gael y newyddion da ein<br />

bod ni wedi ennill Apêl S4C 2002 i wneud<br />

fìdeo drosom a rhoi nifer o gopì'au inni.<br />

Rydym yn ddiolchgar iawn i S4C. Bydd y<br />

fideo yn ddefnyddiol i ddangos i bobl beth<br />

rydym yn ei wneud yn CYD. Gobeithio y<br />

bydd yn barod erbyn yr haf. Bydd rhagor o<br />

newyddion am y fideo yn y rhifyn nesaf.<br />

Mary Burdett-Jones<br />

SWYDDOG CYSWLLT CYD MORGANNWG<br />

Fy enw yw Rhian James ac rwyf yn byw yng Nghwmbach Aberdâr. Mae<br />

gen i ddau o blant a g r sy'n cadw swyddfa bost yn y Rhondda.<br />

Ers dros flwyddyn bellach, rwyf wedi bod yn gweithio rhan arnser fel<br />

rheolwraig swyddfa Menter Iaith ar waith yn Rhondda Cynon Taf.<br />

Mae fy niddordebau yn cynnwys darllen, cerdded a chymdeithasu.<br />

Rwyf yn edrych ymlaen at weithio gyda CYD a gobeithiaf gael cyfle<br />

i'ch cwrdd yn fuan.<br />

SWYDDOG CYSWLLT GOGLEDD<br />

POWYS/MEIRIONYDD<br />

Trist yw nodi fod CYD wedi ffarwelio â Marianne Evans, ein Swyddog<br />

Cyswllt ym Mhowys a Meirionnydd. Dymunwn pob hwyl iddi yn ei<br />

swydd newydd gydag ELWa.<br />

Ar nodyn mwy llawen, estynnwn groeso i Rhiain Bebb, ein Swyddog<br />

Cyswllt newydd yng Ngogledd Powys a Meirionnydd.<br />

Rhian James a Rhiain Bebb have recently been appointed to fillpart time<br />

vacancies left by Anika Popham a Marianne Evans. We wish Anika and<br />

Marianne euery success in their new full time posts. Anika is now the Welsh<br />

tutor organiserfor South Powys and Marianne has joined the staffat ELWa.<br />

GWYL YDYSGWYR<br />

DYDD SADWRN, MAI 4, 2002, 10.30 - 5.00<br />

Yn Ysgol Gyfiin y Strade, Heol Sandy, Llanelli<br />

CYFLE CYD<br />

A wyt ti'n greadigol?<br />

sgrifenna stori • sgrifenna gerdd • sgrifenna gân<br />

sgrifenna sgets • sgrifenna ysgrif<br />

neu gwna gyfìeithiad o stori, cerdd ayb<br />

Bydd cyfle i berfformio rhai o'r eitemau uchod ar y llwyfan<br />

o 4.00 o'r gloch ymlaen.<br />

Anfoner dy gyfraniad drwy bost, e.bost neu ffacs<br />

erbyn 26 Ebrill 2002 at:<br />

Swyddfa CYD, 10 Maes Lowri, Aberystwyth,<br />

Ceredigion SY23 2AU<br />

Ffôn/ffacs: 01970 622143 e.bost: iit998@aber.ac.uk<br />

Cyhoeddwyd gan/'Published by: CYD, 10 Maes Lowri, Aberystwyth, Ceredigion SY23 2AU<br />

Argraffwyd gan/Pr/'nted by: Y Lolfa Dyluniwyd gan/Designed by: Y Lolfa


DWEUD WRTH BAWB AM CYD<br />

Os oes arnoch chi eisiau denu mwy o bobl i gyfarfodydd CYD yn eich ardal chi,<br />

mae hi'n bwysig trefnu cyhoeddusrwydd da i'r cyfarfodydd. Mae nifer o ffyrdd<br />

i roi cyhoeddusrwydd i weithgareddau ac nid oes yn rhaid i hynny gostio'n<br />

ddrud nac o reidrwydd gymryd llawer iawn o amser. Dyma rai awgrymiadau:<br />

• Paratoi taflen yn rhestru gweithgareddau'r gangen dros gyfnod o rai<br />

misoedd, a dosbarthu'r daflen i Gymry Cymraeg a dysgwyr yn yr ardal<br />

• Gallech ofyn i siop neu fusnes lleol i noddi taflen i hysbysebu<br />

gweithgareddau'r gangen. Mae llawer o gwmniau a busnesau yn falch iawn<br />

i noddi taflenni. Mae hynny'n golygu y gallech chi wneud llawer o gopìau<br />

o'r daflen heb fod hynny'n gostus i CYD<br />

• Gallech chi baratoi posteri i'w codi mewn mannau cyhoeddus. Cofiwch fod<br />

posteri gwag i'w cael o swyddfa CYD yn Aberystwyth. Rhaid i bob poster<br />

ac unrhyw ddeunydd cyhoeddusrwydd gynnwys logo CYD a logo Bwrdd<br />

yr Iaith Gymraeg<br />

• Anfonwch wybodaeth at y papur bro lleol. Efallai y byddai hi'n bosib trefnu<br />

i gael colofn CYD yn y papur bro, os nad oes colofn ynddo'n barod.<br />

Anfonwch wybodaeth am weithgareddau CYD at bapurau Ueol eraill hefyd,<br />

yn bapurau Cymraeg a Saesneg<br />

• Gallech chi anfon gwybodaeth hefyd at raglenni radio a'r rhaglen newydd<br />

ar S4C 'Wedi Chwech' (Cwmni Agenda). Mae cyfeiriadau defnyddiol yn<br />

Nyddiadur y Lolfa<br />

• Gallech chi drefìnu i ymweld â chymdeithas Gymraeg leol i siarad am CYD<br />

a cheisio denu Cymry Cymraeg i'r cyfarfodydd<br />

• Y ffordd fwyaf effeithiol o ddenu pobl i gyfarfodydd CYD ydy gofyn i bobl<br />

yn bersonol. Ceisiwch annog pob aelod o'r gangen i ddod â ffrind gydag ef<br />

neu hi i'r cyfarfod nesaf. Pe byddai pob aelod yn gwneud hynny, byddai<br />

aelodaeth y gangen yn dyblu!<br />

• Anfonwch wybodaeth at CADWYN CYD, yn ogystal ag adroddiadau a<br />

lluniau ac unrhyw hanesion difyr ynglyn â gweithgareddau'r gangen.<br />

C A D W Y N<br />

TELL EVERYONE ABOUT CYD<br />

If you would like to attract more people to attend CYD meetings in your<br />

area, it is important to arrange good publicity for the meetings. There are<br />

many ways of publicising activities and it need not be an expense or a great<br />

burden on your time. Here are some suggestions:<br />

• Prepare a leaflet listing all branch activities over a few months for<br />

distribution to both Welsh spealcers and learners in the area<br />

• Ask a local shop or business to sponsor a leaflet publicising the branch's<br />

activities. Many companies and businesses would be very pleased to<br />

sponsor a leaflet. This would allow you to produce many copies of the<br />

leaflet without creating a financial burden for CYD<br />

• Prepare a poster to be displayed in public places. Remember that blank<br />

posters are available from the CYD offìce in Aberystwyth. All posters<br />

and publicity material must include both the CYD and the Welsh<br />

Language Board logos<br />

• Contact your local papur bro - community paper. It might be possible<br />

to organise a CYD column in your papur bro, if one does not already<br />

exist. Send information about CYD to other local papers as well, both<br />

Welsh and English language papers<br />

• Send information to radio programmes. There are useful addresses<br />

listed in the Welsh language diary published by the Lolfa<br />

• Arrange to visit a local Welsh society to speak about CYD and entice<br />

Welsh speakers to branch meetings<br />

• Send information to CADWYN CYD, as well as reports and photos<br />

and any interesting news about CYD branch activities<br />

• Double your membership! The most effective way of attracting people<br />

to CYD meetings is to ask them personally. Try to encourage every<br />

member of the branch to bring a friend with him or her to the next<br />

meeting. If every member were to do this then the branch membership<br />

would double!<br />

Cwis Cenedlaethol CYD 2002<br />

Rowndiau lleol yn dechrau ganol mis Mai.<br />

Local rounds beginning mid May.<br />

Cwis i ddysgwyr a Chymry Cymraeg.<br />

A quizfor Welsh Speakers and Welsh Learners<br />

Hyd at 6 mewn tîm - rhaid bod o leiaf un person sy'n siarad Cymraeg yn<br />

rhugl ac un person sy'n dysgu ee. 2 o siaradwyr Cymraeg a 4 dysgwr.<br />

Up to 6 in a tectm - must have at least one fluent Welsh speaker and one learner<br />

e.g. 2 fluent speakers and 4 learners.<br />

Does dim rhaid i neb ateb cwestiwn yn unigol - gweithio fel tîm - cael<br />

tipyn o hwyl.<br />

No one has to answer a question individually - work as a team - have loads of<br />

fun.<br />

Thefinal will be held at 2.00pm Wednesday 7August 2002 in the Learners<br />

Pavilion at the National Eisteddfod in St. David's<br />

Cofrestrwch ar unwaith trwy gysylltu â Swyddog Cyswllt CYD yn eich<br />

ardal neu swyddfa ganolog CYD.<br />

Register by contacting the CYD Liaison Officer inyour area or CYD's offîce in<br />

Aberystwyth.<br />

Ffi cystadlu: £1 y pen Competition fee: £1 each<br />

DYDDIADUR<br />

9/3/02<br />

1/4/02<br />

Bore - Hyfforddiant Swyddogion Cyswllt CYD a<br />

Swyddogion CYD yn y Mentrau<br />

Prynhawn - Pwyllgor Gwaith CYD<br />

Dyddiad cau Ysgoloriaeth Dan Lynn James<br />

Trefhir rowndiau lleol ym rnhob ardal yn ôl y galw.<br />

Local rounds will be organised in every area according to demand.<br />

Cynhelir y rownd derfynol am 2.00 y prynhawn, dydd Mercher 7 Awst<br />

2002, ym Mhabell y Dysgwyr, Eisteddfod Genedlaethol Cymru Sir Benfro,<br />

Tyddewi.<br />

11/4/02<br />

Mai 2002<br />

4/5/02<br />

6/7/02<br />

Ysgol Dridiau - 'Dehongli Cymru' - Cwis CYD yn y C ps<br />

Rowndiau cyntaf Cwis CYD<br />

G yl y Dysgwyr, Llanelli<br />

Bore - Pwyllgor Gwaith CYD<br />

Prynhawn - Cyfarfod CyflFredinol Blynyddol CYD<br />

BYWYD BETI BACH<br />

gan Toby Oriver<br />

CANOLP** Cw«r UA*-<br />

geri?


C A D W Y N<br />

LFRYN<br />

Teulu Talfryn oddi ar arfordir Llangrannog, Haf 2001


MAGU'N DDWYIEITHOG YN<br />

HYBU'R GYMRAEG<br />

Wyddoch chi mai'r ffordd orau í sicrhau dyfodol yr iaith Gymraeg yw drwy<br />

annog darpar rieni a rhieni ifanc i ddefnyddio Cymraeg gyda'u plant? Mae'r<br />

prosiect trosglwyddo iaith, a ddatblygwyd gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg, yn<br />

gweithio yn y gymuned i ddangos manteision dwyieithrwydd i ferched<br />

beichiog a mamau newydd.<br />

Mae'r prosiect yn pwysleisio un o brif negeseuon Bwrdd yr Iaith Gymraeg,<br />

dwy iaith — dwy waith y dewis, ac meddai Rhodri Williams, Cadeirydd y<br />

Bwrdd:<br />

"Mae'r neges yma'n dod yn fwyfwy perthnasol, gyda Chymru'n<br />

datblygu'n wlad hyderus a llwyddiannus. Mae Cymry Cymraeg a di-<br />

Gymraeg yn awyddus i ddatblygu'r iaith ac i sicrhau ein bod yn gweld<br />

cynnydd pendant yn nifer plant a phobl ifanc dwyieithog dros y<br />

blynyddoedd nesaf.<br />

"Caiff plant eu geni gyda'r gallu i redeg a chwarae, i ddysgu a<br />

chwerthin, yn ogystal â'r gallu i fod yn ddwyieithog ac yn amlieithog. Mae<br />

plant bach yn dysgu ieithoedd yn rhwydd iawn, a dyma'r amser gorau i fynd<br />

ati i sicrhau eich bod yn defnyddio Cymraeg yn ogystal â Saesneg gyda'ch<br />

plentyn."<br />

Gyda bron i 65% o boblogaeth y byd yn gallu defnyddio o leiaf dwy<br />

iaith yn eu bywyd bob dydd, mae mwy a mwy o rieni yng Nghymru'n<br />

dewis magu'u plant yn rhugl yn Gymraeg a Saesneg, a dengys ymchwil<br />

helaeth dros y blynyddoedd diwethaf fod nifer o fanteision i blant o fod yn<br />

ddwyieithog, er enghraifft:<br />

• gallu meddwl yn fwy creadigol a hyblyg<br />

• gallu siarad â chylch ehangach o bobl na pherson sydd ddim ond yn<br />

siarad un iaith<br />

• creu cyfle i brofi dau ddiwylliant gwahanol<br />

• helpu i deimlo'n rhan o Gymru, a chynyddu'r teimlad o berthyn<br />

• helpu i bontio rhwng cenedlaethau, os oes aelodau h n o'r teulu'n<br />

siarad Cymraeg<br />

• manteision economaidd o fod yn ddwyieithog yn enwedig pan fydd<br />

rhywun yn chwilio am swydd.<br />

"Does dim rhaid i'r ddau riant allu siarad Cymraeg er mwyn sicrhau<br />

dyfodol dwyieithog i'r plentyn. Cyn belled fod un partner yn siarad<br />

Cymraeg gyda'r babi, bydd y plentyn yn si r o ddysgu'r iaith, a bydd hyn<br />

o fantais gwirioneddol iddo ef/iddi hi yn y dyfodol. Felly, os oes aelod o'ch<br />

teulu neu ffrind - neu hyd yn oed chi'ch hun - yn feichiog ar hyn o bryd,<br />

beth am eu hannog i fynd ati i sicrhau fod y plentyn yn ddwyieithog o'r<br />

dechrau?" ychwanegodd Rhodri Williams.<br />

C A D W Y N<br />

MAKING THE BILINGUAL<br />

CHOICE FOR YOUR BABY'S<br />

FUTURE<br />

Did you know that the best way to safeguard the Welsh language is by<br />

encouraging prospective and new parents to use Welsh with their children?<br />

The language transmission project, developed by the Welsh Language<br />

Board, is centred on working in the community to show the benefits of<br />

bilingualism to pregnant women and new mothers. The project stresses one<br />

of the Board's main messages, two languages - twice the choice, and Rhodri<br />

Willliams, Chair of the Board says:<br />

"This message is becoming increasingly true with Welsh confìdence<br />

flourishing and both Welsh and non-Welsh speakers eager to develop the<br />

language and ensure that we see a continuing increase in the number of<br />

bilingual children and young people in Wales during the next few years.<br />

"Children are born with the ability to run and play, to laugh and to<br />

learn, and also with the ability to become bilingual and multilingual. Young<br />

children learn languages very easily and this is the best time to ensure that<br />

you start using Welsh as well as English with your child."<br />

With almost 65% of the world's population able to use at least two<br />

languages in their everyday life, more and more parents in Wales are<br />

choosing to raise their children fluent in both Welsh and English, and<br />

extensive research undertaken over recent years has proved that there are<br />

many advantages to children of being bilingual, for example:<br />

• the ability to think more flexibly and creatively<br />

• being able to communicate with a wider variety of people than a person<br />

who can speak only one language<br />

• the opportunity to enjoy two different cultures<br />

• helping to feel a part of Wales, a sense of belonging<br />

• helping to build a bridge between generations, if grandparents and<br />

other family members speak Welsh<br />

• economic advantages later on when children are job seeking.<br />

"There's no need for both parents to be able to speak Welsh to secure a<br />

bilingual future for the child. The child is sure to learn the language as long<br />

as one partner speaks Welsh to the baby, and this will be of great benefìt to<br />

the child as s/he grows up. So, if a family member or friend - or even you<br />

- are pregnant at the moment, why not encourage them to ensure that the<br />

child is bilingual from the beginning.?" added Rhodri Williams.<br />

PEGI TALFRYN<br />

Dyma gyfweliad rhwng y Cadeirydd, Mary Burdett-Jones, a Pegi Talfryn,<br />

Americanes sydd wedi dysgu Cymraeg ac yn magu ei phlant yn Gymraeg.<br />

Pegi:<br />

Oeddwn, roeddwn i'n gweithio fel Swyddog y Dysgwyr ar<br />

gyfer yr Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych a'r cyffìniau.<br />

Mary:<br />

Pryd sylweddolodd dy blant dy fod ti wedi dysgu Cymraeg?<br />

Mary:<br />

Oedd hi'n broblem i gael dysgwyr i ddod i'r Eisteddfbd?<br />

Pegi:<br />

Mary:<br />

Pegi:<br />

Roedden nhw'n gwybod fy mod i'n dod o America ond<br />

doedden nhw ddim yn sylweddoli am dipyn fy mod i wedi<br />

dysgu Cymraeg ond fe wnaethon nhw sylweddoli erbyn eu bod<br />

nhw'n bump oed.<br />

Beth yw eu hoedran nhw nawr?<br />

Mae Gwenno yn ddeg, Owain yn wyth, a Siôn bron yn bump.<br />

Mary: Oeddet ti wedi dysgu'r Gymraeg cyn cwrdd â dy r, Ioan<br />

Talfryn?<br />

Pegi:<br />

Mary:<br />

Oedd. Roedd hi'n waith caled i berswadio rhai pobl i f nd â'u<br />

plant yno. Doedden nhw ddim yn sylweddoli ei bod hi'n<br />

ddiwrnod rhad i deulu. Mae plant yn cael mynd i mewn am<br />

ddim, ac mae popeth ar y maes am ddim, paentio wynebau,<br />

gemau, pebyll S4C a'r BBC gyda'r cyfle i weld sêr y teledu,<br />

sioeau pop gyda grwpiau roc. Dyw llawer o bobl ddim yn<br />

sylweddoli bod gweithgareddau i blant yn y Ganolfan Groeso<br />

wrth iddyn nhw fynd mewn i'r Steddfod. Mae'r Steddfod yn<br />

fodern.<br />

Beth yw dy waith di nawr?<br />

Pegi:<br />

Roeddwn i wedi gwneud blwyddyn o gwrs gradd yn y<br />

Gymraeg yn Llambed, gan gynnwys cwrs Wlpan yn yr haf.<br />

Felly dechreuon ni yn Gymraeg. Mae'n anodd newid iaith<br />

perthynas. Wedyn dewisais i gymryd blwyddyn arall i wneud y<br />

cwrs Cymraeg gyda'r Cymry.<br />

Pegi:<br />

Mary:<br />

Rwy'n dysgu yng Nghanolfan Iaith Popeth Cymraeg yn<br />

Ninbych ac yng Ngholeg y Rhyl. Yn y Rhyl, lle rydyn ni'n byw,<br />

rwy'n darlithio yn Saesneg am ddiwylliant Cymru.<br />

Dwi ddim yn gwybod sut rwyt ti'n dod i ben i wneud popeth!<br />

Mary:<br />

Roeddet ti'n gwneud gwaith arbennig llynedd pan gwrddais


C A D W Y N<br />

Taith Feicio yn Lesotho<br />

i godi 110,000<br />

Dolen Cymru sy'n hyrwyddo'r daith, sef y mudiad gwirfoddol sy'n hybu<br />

cysylltiadau rhwng Cymru a Lesotho. Mae Mudiad Cristnogol Myfyrwyr<br />

(MCM) yn helpu gyda'r trefniadau yn Lesotho, ac fe fydd gr p o bobl ifanc<br />

leol yn ymuno â ni ar gyfer y daith.<br />

Y nod: Codi cyfanswm o 10<br />

mil o bunnoedd i brynu<br />

offer i ysgolion ac ysbytai yn<br />

Lesotho.<br />

Pryd: 2 wythnos ar<br />

ddechrau Medi 2002<br />

Faint o bobl: Hyd at 10 o<br />

feicwyr a 2 o gefnogwyr<br />

(gyrru/tynnu Uuniau/trwsio<br />

beics)<br />

Costau: Taith awyr 2 ffordd<br />

i Johannesburg tua £400.<br />

Tua £100 at gost cefnogaeth<br />

(4x4 - angen 2). Mae hyn yn<br />

cynnwys y daith rhwng<br />

Johannesburg a Lesotho.<br />

Llety: Gwersylla neu aros<br />

mewn tai/ysgolion/ ysbytai<br />

(yn holliach gobeithio).<br />

Gwestai/'lodges' i'r rhai sydd<br />

eisiau bod yn fwy<br />

cyfforddus! Pawb i dalu<br />

costau llety/bwyd eu hunain, er mae'n debyg y bydd MCM yn helpu gyda'r<br />

rhain.<br />

Beiciau: Pawb i fynd â'i feic ei hun - angen beic mynydd ysgafn.<br />

Y daith: 450 milltir mewn 10 diwrnod o seiclo. Mae'n bosibl gwneud llai<br />

trwy wneud rhannau o'r daith yn unig, neu daith fyrrach o 200 milltir.<br />

Y ffyrdd:Traciau yn y mynyddoedd uchel, gweddill y daith ar ffyrdd iawn.<br />

Tywydd: Gwanwyn cynnar - yn ddigon sych a chynnes (15 -20C), ond yn<br />

oerach yn y mynyddoedd ac yn y nos.<br />

Nawdd: Pawb i godi o leiaf £500 os yn bosibl. Fe fydd yr holl arian yn<br />

mynd at yr achos gan mai ni fydd yn talu'r costau i gyd.<br />

Paratoi: Angen bod yn weddol heini ac yn iach, wedi arfer â seiclo yn y<br />

bryniau/mynyddoedd<br />

Newyddion diweddaraf: Mae Dr Graham Thomas ar ymweliad â Lesotho<br />

ar hyn o bryd yn gwneud arolwg o ysbytai a chlinigau yno a'u hanghenion.<br />

Bydd MCM yn casglu gwybodaeth debyg ar gyfer ysgolion Lesotho.<br />

Cysylltwch â fi am fwy o fanylion, ac i gadarnhau os ydych chi am ddod:<br />

e-bost: j .pye@ccw.gov.uk<br />

ffon: 01248 385573 (dydd) 01248 450356 (nos)<br />

cyfeiriad: Ty'n Pwll, Llanbedrgoch, Ynys Môn LL76 8NX<br />

Jenny Pye<br />

Pwy yw Jenny Pye?<br />

Mae hi'n aelod o CYD.<br />

Hi ydy Swyddog Iaith Cyngor Cefn Gwlad Cymru.<br />

Mae hi'n diwtor Cymraeg i Oedolion.<br />

Mae hi'n dysgu 5 dosbarth ym Mangor ac Ynys Môn.<br />

Enillodd Jenny gystadleuaeth 'Dysgwr y Flwyddyn' ym 1988.<br />

Mae hi'n mwynhau'r her (cballenge) o deithiau seiclo hir.<br />

Mae hi am helpu pobl sydd mewn angen, pobl sy'n diodde' (suffering).<br />

Ym 2000 gyda'i mab a 3 pherson arall seiclodd hi ar draws De America.<br />

Seiclon nhw dros 800 o filltiroedd mewn 10 diwrnod trwy Chile a'r Ariannin.<br />

Codon nhw £8,000.<br />

Rhoddon nhw £4,000 i Ward Alaw yn Ysbyty Gwynedd a chafodd ysgolion ac<br />

ysbytai ym Mhatagonia £4,000.<br />

Y flwyddynnesaf mae hi'n gobeithio seiclo trwy Cuba.<br />

Beth am íynd gyda Jenny i Lesotho eleni?<br />

PARTI<br />

BLASU<br />

BWYD<br />

DIRGEL<br />

INDONESIA<br />

gan<br />

Juliet Revell<br />

Annwyl Ffrind<br />

Rown i wedi addo sgrifennu atoch i ddweud am ein parti, a'n bwyd dirgel!<br />

Mae ein t ni yn fach; nid yw'n blas i fìliwnydd, ond mae 'na lawer o<br />

gariad a gofal. Mae 'na le hefyd i ffrindiau arbennig.<br />

Roedd pawb yn garedig, a treulio'n nhw tipyn o amser 'da ni yn blasu<br />

bwyd estron, gyda chywreinrwydd. Teimlwn i'n bryderus ar y pryd.<br />

Roedd pawb yn cloncian yn fodlon, a rhai'n siarad ym hamddenol.<br />

Roedd rhai'n siaradus fel pwll y môr. Rwy'n siwr bod y sgwrsio yn<br />

ddiddorol.<br />

Diolch iddynt i gyd am eu haelioni; rwy'n gwerthfawrogi eu<br />

cefnogaeth enfawr; [ar hyn o bryd, ry'n ni wedi casglu £82.50 at Eisteddfod<br />

Genedlaethol Tyddewi, ac rwy'n falch iawn!]<br />

Roedd yr achlysur wedi codi fy nghalon.<br />

Beth amdanoch chi? Beth yw'ch newyddion chi, tybed?<br />

Hwyl am y tro.<br />

Cofìon<br />

Juliet<br />

Nodyn gan y golygydd<br />

Nid yw Juliet wedi codi'r arian at yr Eisteddfod yn enw CYD, gan fod<br />

hynny yn erbyn rheolau'r Comisiwn Elusennau.<br />

Gemwaith Celtaidd Rhiannon<br />

Gemwaith arbennig wedi ei wneud â llaw<br />

o Arian, Aur ac Aur Cymru<br />

Datblygiad newydd yn agor yn ystod 2002<br />

Gweithdai Arddangos a Siop newydd,<br />

Oriel, Amgueddfa ac Ystafell De Gytnreig<br />

Catalog Post ar gael<br />

Gemwaith Rhiannon, Canolfan Aur Cymru, Tregaron, SY25 6JL<br />

01974 298415 www.rhiannon.co.uk<br />

Mae gan UCAC Gynllun Pontio<br />

i helpu dysgwyr da ddod yn f y rhugl<br />

yn yr iaith. Holwch am fanylion.<br />

UCAC - â'ìgalon yng Nghymru<br />

Pen Roc, Rhodfa'r Môr, Aber/stwyth, Ceredigion SY23 2AZ<br />

Ffôn: 01970-615577 E-bost: swyddfa@ucac.cymru.org


C A D W Y N<br />

OEDDECH CHI'N GWYBOD...?<br />

DEWI SANT A THYDDEWI<br />

• Dewi Sant yw nawddsant Cymru. Roedd e'n arweinydd yr Eglwys<br />

Geltaidd yng Nghymru ac yn sant Celtaidd.<br />

• Ychydig o wybodaeth bendant sydd ar gael amdano heddiw ac mae'n<br />

anodd gwahanu hanes oddi wrth chwedl.<br />

• Dywedir iddo gael ei eni tua'r flwyddyn 520, yn fab i Sant (neu<br />

Sandde), a Non (neu Nonn). Yr oedd ei dad yn frenin Ceredigion, ac<br />

felly y mae'n eithaf posibl mai yn y sir honno y ganed Dewi, os nad yn<br />

ardal Tyddewi.<br />

• Aeth pum can mlynedd heibio cyn bod ei gofìant o'r enw 'Buchedd<br />

Dewi' (yn Lladin 'Vita Davidis') yn cael ei ysgrifennu gan Rhygyfarch,<br />

mab i Sulien a fu'n Archesgob Tyddewi.<br />

• Yn ôl Rhygyfarch cafodd Dewi ei addysgu i ddechrau yn Hen Fynyw<br />

(i'r de o Aberaeron) ac yna gan Paulinus, mynach dall, efallai yn<br />

Llanddeusant.<br />

• Dywedir bod Dewi wedi mynd ar deithiau cenhadol dros rannau o dde<br />

Cymru a gorllewin Lloegr gan sefydlu llawer o eglwysi. Mae hi'n bosibl<br />

fod dylanwad Dewi wedi ymledu i Iwerddon a Llydaw hefyd. Honnir<br />

bod y seintiau Padarn a Teilo wedi mynd gyda Dewi ar ei deithiau a bod<br />

y tri ohonyn nhw wedi mynd ar bererindod i Gaersalem.<br />

• Dywedir fod Dewi wedi sefydlu cymdeithas fynachaidd yng Nglyn<br />

Rhosyn (neu Rhosin), ble mae Eglwys Gadeiriol Tyddewi yn sefyll<br />

heddiw, yng ngorllewin Sir Benfiro. Treuliodd Dewi weddill ei oes fel<br />

pennaeth y Mynachdy yn Nhyddewi. Yn ôl traddodiad dim ond d r<br />

roedd Dewi yn ei yfed, a chafodd yr enw Dewi Ddyfrwr.<br />

• Mae llawer o chwedlau a gwyrthiau'n gysylltiedig ag enw Dewi. Ble<br />

cyflawnodd Dewi wyrthiau dywedir bod d r yn dechrau llifo. Efallai<br />

mai'r chwedl enwocaf amdano fe yw'r un sy'n gysylltiedig â chyfarfod<br />

o'r Eglwys yn Llanddewibrefì. Pan ddechreuodd Dewi bregethu doedd<br />

y dyrfa fawr ddim yn gallu gweld na chlywed Dewi. Dywedir fod Dewi<br />

wedi rhoi hances ar y llawr ac yna safodd ar yr hances. Cododd y ddaear<br />

o dan ei draed ac felly roedd y bobl yn gallu gweld a chlywed Dewi'n<br />

pregethu.<br />

• Yn ôl Rhygyfarch bu Dewi farw ar ddydd Mawrth y dydd cyntaf o fis<br />

Mawrth, tua'r flwyddyn 588. O'r ddeunawfed ganrif ymlaen daeth y<br />

cyntaf o Fawrth yn yl genedlaethol, sef Dydd G yl Dewi.<br />

• Am ganrifoedd bu Tyddewi'n gyrchfan i bererinion, a'r gred oedd bod<br />

dwy bererindod yno cystal ag un i Rufain, a thair yn gywerth â<br />

phererindod i Gaersalem.<br />

• Dechreuwyd adeiladu'r eglwys gadeiriol bresennol yn 1180 a<br />

chwblhawyd y gwaith tua 1522. Yr eglwys bresennol yw'r drydedd o<br />

leiaf a fu ar y safle.<br />

• O ran maint pentref yw Tyddewi ond oherwydd presenoldeb yr eglwys<br />

gadeiriol y mae'n un sy'n gallu hawlio ei alw'n ddinas, a rhwng 3 a 10<br />

Awst 2002 bydd yn brifddinas ddiwylliannol Cymru. Sut felly, medde<br />

chi. Wel, ar gyrion Tyddewi cynhelir yr Eisteddfod Genedlaethol eleni.<br />

(Cofiwch ymweld â stondin CYD ym Mhabell y Dysgwyr!)<br />

• Y mae pobl Tyddewi ar flaen y gad yn yr ymdrech i gael g yl banc<br />

arbennig i Gymru ar gyfer G yl Ddewi. Gwyliwch y gofod hwn!<br />

BETHAN GWANAS:<br />

BLODWENJONES A 'R ADERYN PRIN<br />

Gwasg Gomer, 2001, 87 tudalen, £3.50<br />

Mary Burdett-Jones<br />

Dyma lyfr a wnaeth imi chwerthin!<br />

Ynddo cawn hanes merch, yr un<br />

Blodwen ag yn y llyfr Bywyd Blodwen<br />

Jones, sy'n dal i ddysgu Cymraeg. Mae<br />

hi'n ymdrechu i siarad Cymraeg â'i<br />

chydweithwyr yn y llyfrgell. Yno mae<br />

Dei, sy'n gyrru fan y llyfrgell o gwmpas<br />

y pentrefì, yn rhoi cefnogaeth iddi ac yn<br />

esbonio pethau yn yr iaith nad yw hi<br />

ddim yn eu deall, ond mae Gwen, sy'n<br />

gweithio wrth y cownter, yn meddwl ei<br />

bod hi'n wastraff amser siarad Cymraeg â<br />

Blodwen. Mae'r ddau gymeriad hyn yn<br />

lones<br />

Ffynonellau<br />

Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru (Gwasg Prifysgol Cymru, 1977)<br />

Chwedlau Gwerin Cymru (Amgueddfa Genedlaethol Cymru, 1989)<br />

Chwilota, Cyfrol 3 (Gwasg Prifysgol Cymru, 1981)<br />

Cymry Enwog (Gwasg Prifysgol Cymru, 1958)<br />

Catchphrase I gan Basil Davies a Cennard Davies, 1980<br />

Data Wales. Index Search Boolcshop<br />

http:/users. aber.ac.uk<br />

Geirfa<br />

Tyddewi — St David's<br />

nawddsant — patron saint<br />

arweinydd — leader<br />

(g)wybodaeth bendant - definite information (hard facts)<br />

anodd gwahanu hanes oddi wrth chwedl - difficult to separate history from<br />

legend<br />

aeth pum can mlynedd heibio — five hundred years passed by<br />

cofiant - biography<br />

Buchedd Dewi - Life of David<br />

Archesgob - Archbishop<br />

yn ôl - according to<br />

addysgu - to be educated (at)<br />

mynach dall — blind monk<br />

dywedir — it is said<br />

ar deithiau cenhadol — on missionary journeys<br />

gan sefydlu - establishing<br />

dylanwad - influence<br />

ymledu — to spread<br />

Iwerddon a Llydaw — Ireland and Brittany<br />

honni - to assert<br />

seintiau - saints<br />

pererindod - pilgrimage<br />

Caersalem - Jerusalem<br />

cymdeithas fynachaidd - monastic community<br />

Eglwys Gadeiriol — Cathedral<br />

gorllewin Sir Benfro — west Pembrokeshire<br />

(g)weddill ei oes - the rest of his life<br />

pennaeth y Mynachdy - head of the Monastery<br />

yn ôl traddodiad — according to tradition<br />

Dewi Ddyfrwr — Dewi the Waterman<br />

gwyrthiau — miracles<br />

yn gysylltiedig â(ag) — associated with<br />

pregethu - preach<br />

tyrfa — crowd<br />

hances - handkerchief<br />

bu Dewi farw — Dewi died<br />

y ddeunawfed ganrif — eighteenth century<br />

canrifoedd - centuries<br />

cyrchfan - destination, meeting place<br />

pererinion — pilgrims<br />

Rhufain — Rome<br />

cyfwerth â(ag) — of equal value<br />

y drydedd o leiaf — the third at least<br />

presenoldeb — presence<br />

prifddinas ddiwylliannol — cultural capital<br />

ar flaen y gad - to be in the vanguard (of a movement)<br />

gwyliwch y gofod hwn - watch this space<br />

dangos y gwahanol agweddau sydd gan y Cymry Cymraeg tuag at<br />

ddysgwyr.<br />

Ond nid yw problemau Blodwen wrth geisio siarad yr iaith yn ddim i<br />

gymharu â'i phroblemau gyda dynion wrth iddi chwilio am Mr RighA<br />

Mae'r llyfr ar ffurf dyddiadur ac mewn arddull hynod o fywiogsy'n llwyddo<br />

i gyflwyno idiomau Cymraeg mewn ffordd ddifyr. Fel yn achos y llyfrau<br />

eraill yn y gyfires Nofelau Nawr mae geiriau anodd yn cael eu hesbonio ar<br />

waelod y tudalen. Ar ddiwedd y llyfr<br />

mae cwpl o dudalennau sy'n tynnu<br />

sylw at rai ffurfìau amser presennol y<br />

ferf bod, esboniad o'r ffordd y mae<br />

gan yn cael ei ddefnyddio yn y<br />

Gogledd, er enghraifft, 'Mae gen i<br />

gar', lle mae pobl o'r De yn dweud<br />

'Mae car 'da fì', a rhai ffurfìau<br />

amodol ar y ferf bod; mae'r nodiadau<br />

yn cyfeirio at dudalennau yn y llyfr<br />

lle mae enghreifftiau o'r ffurfìau yn<br />

digwydd.<br />

ymdrechu make an effort<br />

cydweithwyr colleagues<br />

cefnogaeth encoumgement<br />

agweddau attitudes<br />

i'w gymharu â in comparison with<br />

ar ffurf in the form of<br />

cyflwyno introduce<br />

er enghraifftyôr example<br />

amodol conditional<br />

enghreifftiau examples


C A D W Y N<br />

GRADD ALLANOL<br />

Prifysgol Cymru<br />

Astudio'r Gymraeg??<br />

Chwilio am gwrs newydd??<br />

Beth am fanteisio ar y cyfle i ennill 40 credyd, Tystysgrif, a<br />

chymryd un cam ar hyd y llwybr i ennill gradd yn y Gymraeg?<br />

Mae'r cwrs DEFNYDDIO'R GYMRAEG yn cynnig hyfforddiant<br />

i'r rhai hynny sy'n awyddus i weHa safon eu Cymraeg<br />

ysgrifenedig, yn ddysgwyr ac yn Gymry Cymraeg fel ei gilydd.<br />

Cynigir dau fodiwl:<br />

MEISTROLI'R IAITH YSGRIFENEDIG<br />

LLENYDDIAETH GYFOES<br />

a dysgir y modiwlau gan ddarlithwyr Adran y Gymraeg,<br />

Prifysgol Cymru Aberystwyth<br />

Os oes gennych ddiddordeb, neu os hoffech dderbyn manylion<br />

pellach ynghyd â ffurflen gais, cysylltwch â:<br />

Mari Elin Jones<br />

Cyfarwyddwr Academaidd y Radd Allanol<br />

Adran y Gymraeg<br />

Yr Hen Goleg, Stryd y Brenin,<br />

Aberystwyth, Ceredigion, SY23 2AX<br />

Ffôn: 01970-622050 E-bost: mlj@aber.ac.uk<br />

Hybu rhagoriaeth meiun dysgu ac ymchiuil<br />

Cyfarpar Newydd i CYD<br />

Diolch i Gyngor Sir Ceredigion ac Arian i Bawb Cymru am gynnig<br />

grantiau i brynu peiriant llungopì'o a chyfrifiadur newydd.<br />

GWYBODAETH O'R CANGHENNAU<br />

TYDDEWI<br />

Mae CYD Tyddewi yn cwrdd bore Sadwrn cyntaf y mis, ac mae croeso i<br />

ddysgwyr a siaradwyr Cymraeg ymuno. Mae'r gr p yn cwrdd yng nghanol<br />

Tyddewi, yn siop goflfi y "Coach House". Dyma gyfle i ddysgwyr ddefnyddio<br />

eu Cymraeg a chwrdd â pobl sydd â diddordeb yn yr iaith a'r diwylliant<br />

Cymraeg. Mae rhagor o fanylion CYD Tyddewi gyda Rob Pugh [ffôn: 01437<br />

720404] neu Nigel Acton [ffôn: 01437 720758].<br />

Mae llawer o bobl yn y dosbarthiadau Cymraeg yn ardal Tyddewi eleni, yn<br />

rhannol mae'n debyg, o achos bod yr Eisteddfod Genedlaethol yn ymweld â sir<br />

Benfro, ym mis Awst.<br />

CLWB CLEBER CRYMYCH<br />

Mae dysgwyr a siaradwyr Cymraeg Bro'r Preseli yn cwrdd fore Gwener cyntaf<br />

bob mis; mae nifer o diwtoriaid Cymraeg hef d yn helpu yn ffyddlon. Cyswllt<br />

newydd y Clwb Cleber yma yw Delia Abbot, rhif ffôn: 01994 448424.<br />

Diolch hef d i Margaret James, y tiwtor fu'n gyswllt gweithgar i Glwb<br />

Cleber Bro'r Preseli am sawl blwyddyn.<br />

BOREAU SADWRN CYMRAEG SIR BENFRO<br />

Mae cyfle i siarad Cymraeg a chymdeithasu ar gael bron bob bore Sadwrn eleni<br />

mewn gwahanol drefi yn sir Benfro. Fore Sadwrn laf a 3ydd y mis, mae CYD<br />

yn cwrdd am goffì yn Hwlffordd, yn Nhafarn y Pembrolce Yeoman. Ar ail fore<br />

Sadwrn y mis, mae'r aelodau yn cwrdd yn Abergwaun, yn y Stafell Goffi, wrth<br />

ochr Siop DJ.<br />

CYD HWLFFORDD<br />

Mae CYD Hwlfifordd yn cwrdd ar nos Iau. Rhyw unwaith y mis mae'r aelodau<br />

yn ymweld ag ardal arall yn sir Benfiro, megis Solfach ac Arberth. Cyswllt CYD<br />

Hwlffordd yw Cefin Knox [ffôn: 01437 762223].<br />

DYSGWYR NEWYDD TREFDRAETH<br />

Mae CYD Trefdraeth yn cwrdd ers tua deuddeng mlynedd o dan arweiniad<br />

cyfeillgar Eiry Ladd Lewis. Roedd cyfarfod mis Rhagfyr diwethaf yn<br />

ardderchog. Ymunodd gr p o ddeuddeg dysgwr newydd gydag aelodau CYD<br />

Trefdraeth, gyda'u tiwtor, Margaret James. Cafodd pawb goffi a phastai Dolig.<br />

Roedd y dysgwyr yn aelodau o ddosbarth newydd yn Nhrefdraeth; mae'r<br />

dosbarth yn astudio'r cwrs "Dosbarth Nos" yn ystod y dydd! Croesawyd pawb<br />

gan Dafydd Gwylon, Swyddog Cyswllt CYD, ac yn fuan roedd pobl CYD a'r<br />

dysgwyr newydd yn cyfnewid enwau a siarad am eu bro enedigol, "places of<br />

origin". Roedd aelodau CYD hef d yn cynnig ambell i gyngor, "advice", a<br />

llawer o gefnogaeth i'r dysgwyr. Roedd y cyfarfod yn un dymunol, gyda llawer<br />

o ddysgwyr newydd. Ry'n ni'n edrych ymlaen at gynnydd, "progress", a<br />

byddwn ni i gyd yn cael llawer o hwyl wrth ddysgu Cymraeg.<br />

Ray Jones<br />

ì<br />

DIGWYDDIADAU CYD CASTELL NEWYDD EMLYN<br />

lOfed o Hydref a'r gangen yn<br />

cwrdd ym Maes Llewelyn pan<br />

gafwyd profiad gwahanol gan yr<br />

aelodau wrth chwarae'r gêm<br />

"Disgrifìo" yng nghwmni'r<br />

cynllunydd sef Robert Davies,<br />

Arberth, ac yntau'n ddysgwr.<br />

Llongyfarchiadau iddo am wneud<br />

mor dda. Talwyd diolchiadau iddo<br />

gan Margaret am noson<br />

ardderchog oedd yn codi sgwrs a<br />

hwyl a phawb wedi enjoio mas<br />

draw ar ôl iddynt ddysgu'r rheolau<br />

rhaid dweud! Margaret oedd yn<br />

ennill y raffl fìsol roddedig gan<br />

Mary Jane. Daethpwyd â'r cyfarfod<br />

i ben gyda the a bisgedi.<br />

"Fy Hoff Miwsig" oedd ar<br />

raglen Tachwedd ac oherwydd fod<br />

noson o gerddoriaeth mor<br />

llwyddiannus y llynedd a'n<br />

Cadeirydd yn absennol ar yr<br />

achlysur hwnnw penderfynwyd ei<br />

ail-gynnal eleni. Felly ar I4eg y mis<br />

daeth nifer dda ynghyd â thapiau<br />

i'w chwarae ac adrodd hanes o'u<br />

dewis. Bu gennym gerddoriaeth<br />

glasurol, opera, canu gwlad a jazz.<br />

Gwnaed y diolchiadau gan<br />

Morwenna a Margaret oedd yn<br />

lwcus unwaith eto gan ennill<br />

gwobr raffl Keith. Gorffennwyd y<br />

cyfarfod gyda chlonc dros baned.<br />

Dathlwyd y Nadolig gan<br />

aelodau'r gangen yng nghwmni<br />

gw r, gwragedd, ffrindiau a rhai<br />

aelodau cangen Bro'r Preseli yn<br />

Plas Rhos y Gilwen ac yn ein<br />

croesawu wrth y drws roedd Ken<br />

ein Cadeirydd. Mewn ystafell<br />

wedi'i haddurno ar gyfer y tymor<br />

arbennig hwn dechreuwyd y noson<br />

gyda gwydraid o win o flaen tân<br />

coed a phawb yn sgwrsio gyda'i<br />

gilydd mewn awyrgylch gyfeillgar<br />

iawn wrth i Marion O'Toole ganu'r<br />

delyn. Ar ôl cinio Nadolig<br />

traddodiadaol a'r gwasanaeth heb<br />

ei ail bu Dilys, Dennis, Steve a<br />

Nesta yn ein diddori trwy ganu<br />

mewn pedwarawd ac ar ben eu<br />

hunain mor dalentog. Ymunodd<br />

pawb â nhw'n canu carolau a<br />

Marion O'Toole oedd y cyfeilydd.<br />

Mwynheuwyd coffì a chlonc cyn i<br />

Bob dynnu'r raffl fawr. Noson<br />

ardderchog, cyfeillgar a hwylus.<br />

Mis Ionawr a'r aelodau wedi<br />

dod â'u haddunedau blwyddyn<br />

newydd. Er gwaetha absenoldeb<br />

cymaint oherwydd salwch, cafwyd<br />

noson dda iawn. Enillwyr y raffl<br />

oedd Nesta a Fleur a diolchodd<br />

Beti i bawb oedd wedi cyfrannu i<br />

hwyl y noson. Daeth y cyfarfod i<br />

ben gyda phaned a chlonc.<br />

Margaret Holman<br />

YN EISIAU<br />

Gwybodaeth<br />

lluniau<br />

o'ch gweithgareddau<br />

ar gyfer Cadwyn<br />

CYD


C A D W Y N<br />

GWYBODAETH O'R CANGHENNAU<br />

CANGEN BRYN<br />

Yn ystod mis Rhagfyr, daeth y Fari Lwyd i<br />

ymweld â CYD y Bryn. Roedd criw o CYD<br />

Cwmafan wedi ymuno gyda ni a rhoddodd<br />

Di, perchennog y Dderwen, wledd o fwyd i ni.<br />

Cawsom noson mas draw ac roedd pawb<br />

mewn llais da.<br />

CANGEN CYD LL N AC EIFIONYDD<br />

Aeth y gangen ar daith trên jazz yr haf<br />

diwethaf i Faentwrog a gwrando ar y band jazz<br />

yn canu.<br />

Dathlu Diwrnod Santes Dwywen yng Nghaernarfon<br />

Daeth ryw ddwsin i ddathlu Santes Dwynwen yng Nghaernarfon gyda Karl<br />

Bohana yn canu a Gina Gwyrfai ar yr organ.<br />

CANGEN CYD LLANBED<br />

Dalthlwyd Parti Nadolig yn Festri Brondeifi, daeth ryw 40 ynghyd i fwynhau<br />

gwledd â chwis.<br />

Dewch Ynghyd - coffî a charolau yng nghartre Rbaiannon Walters, Llangadog, Bu Marian<br />

Powell, Swyddog CYD ym Menter Bro Dinejwr yn arllwys coffì ar gyfer 30 o bobl.<br />

Bro Dinefwr<br />

Mae dysgwyr a Chymry Cymraeg yr ardal wedi bod yn cyfarfod yn gyson<br />

yn ystod yr misoedd diwethaf. Mae Llanymddyfri yn cwrdd bob mis ac<br />

mae pawb wedi cymryd rhan mewn llawer o weithgareddau diddorol. Mae<br />

Cilycwm a Llandeilo yn cwrdd bob yn ail wythnos mewn tafarn. Bydd<br />

Llangadog yn cwrdd bob mis o hyn ymlaen a Talyllychau yn ystod y<br />

gwyliau. Ar ôl y Pasg bydd yna gyfarfodydd yn dechrau yn Brechfa.<br />

Gêm "Disgrifio" gan Robert Davies<br />

Cawsom noson ddiddorol a chynhyrfus iawn yn Llanymddyfri pan ddaeth<br />

Robert Davies o Sir Benfro a'r gëm yma atom. Mae'n addas i ddysgwyr a<br />

Chymry Cymraeg ac yn llawer o sbort. Mae Robert wedi bod yn brysur<br />

iawn yn gwneud y gêm yma ac fe fyddai yn gwneud noson ddiddorol iawn<br />

i grwpiau eraill.<br />

CANGHENNAU NEWYDD<br />

Mae gan CYD gangen newydd ym Mhrifysgol Bangor.<br />

Cafwyd noson agoriadol dda o gaws a gwin a darlith i ddathlu Santes<br />

Dwynwen, gydag yn agos i ddeugain o í nychwyr.<br />

WRECSAM<br />

Cysylltwch â Bob Edwards am wybodaeth am gyfarfodydd 01978 263459<br />

CYD YN RHYDAMAN<br />

Mae CYD newydd i ddechrau yn ardal Rhydaman. Mae'r Tiwtoriaid<br />

Cymraeg yn helpu i ennyn diddordeb ymysg y Dysgwyr. Mae croeso hefyd<br />

i siaradwyr Cymraeg a dysgwyr eraill ymuno, a chynnig awgrymiadau. Os<br />

hoffech gael rhagor o wybodaeth, mae croeso i chi ffonio [neu ffacsio]<br />

Dafydd, rhif ffôn: 01834 813249<br />

Dew<br />

Llyfr Newydd gan<br />

Rhiannon lfan~<br />

Darlunia<br />

Margaret Jor<br />

£5.95 (clawr cí<br />

Gostyngiad o 20% ar bopeth yn<br />

~\ Y Lolfa Talybont Cered<br />

e-bost ylolfa@ylolfa.com<br />

Mwynhau bwyd dirgel Indonesia, acymarfer Cymraeg erbyn Steddfod Tyddewi<br />

Dilys Rees, y tiwtor Cymraeg, ary chwith; Gareth Revell, y gwesteiwr, nesa at Dilys; Dafydd<br />

Gwylon, Swyddog Cyswllt CYD yr ail o'r dde.<br />

| •newydd<br />

lihgo<br />

Enw<br />

Cyfeiriad<br />

Cod Post<br />

Rhifffôn<br />

Llyframddim!<br />

Lingo Newydd<br />

a llyfr am ddim<br />

Tanysgrifiwch am 12 copi om £ 1.25 yr<br />

un (un bob 2 fìs) a byddwch chi'n cael<br />

dewis un o'r 4 llyfr hyn om ddim.<br />

Cyflei Cymry Sêr Teithiau<br />

siarad Jj| Ddoe | Heddiw | Car<br />

Siec yn daladwy i Lingo Newydd am £ 15<br />

Anfonwch at:<br />

Lingo Newydd, d/o Golwg Cyf.,<br />

Blwch Post 4, Llanbedr Pont Stcffan,<br />

CeredigionSA48 7LX<br />

$


C A D W Y N<br />

... llyfrau<br />

sy'n werth y byd<br />

GWYL<br />

Y DYSGWYR<br />

tMê.<br />

Ffeil-o-fflic<br />

Cyfres newydd o lyfrau darllen ar gyfêr<br />

dysgwyr yng Nghyfnodau Allweddol 2 a 3<br />

£2.50 yr un<br />

Yr Adran Farchnata, Y Ganolfan Astudiaethau Addysg,<br />

Prifysgol Cymru Aberystwyth, Yr Hen Goleg,<br />

Aberystwyth, Ceredigion, SY23 2AX<br />

T: 01970-622128 F: 01970-622122 E: lij@aber.ac.uk<br />

•<br />

DYDD SADWRN, MAI 4, 2002, 10.30 - 5.00<br />

Yn Ysgol Gyfiin y Strade, Heol Sandy, Llanelli<br />

Diwrnod llawn o hwyl i'r teulu cyfan<br />

fun dayfor all<br />

I deuluoedd Cymraeg a dysgwyr<br />

Dosbarthiadau/gweithdai/teithiau/sgwrsio/canu<br />

Trefnwch fws o'ch ardal chi<br />

arrange a bus from your area<br />

£3.00 yn unig!<br />

Cysylltwch à/contact- Lowri - Menter Iaith Llanelli<br />

01554 758355 lowri.gwenllian@colegsirgar.ac.uk<br />

•J?<br />

lilTH LLANELLI<br />

nant<br />

wrtheyrn<br />

Ydych chi erioed wedi mynychu un o<br />

gyrsiau preswyl Nant Gwrtheyrn?<br />

Mwynhewch ddarllengyda<br />

chymorth geirfa a nodiadau gwerthfawr!<br />

Detholîad gwych<br />

o gerddi<br />

N O F E L A U<br />

|\|AWR<br />

Lleoliad gwych ac ysbrydol i ddilyn:<br />

• Cyrsiau 12 diwrnod i ddechreuwyr pur<br />

• Cyrsiau iaith, hanes a diwylliant<br />

Cymraeg<br />

• Cyrsiau i'r teulu<br />

• Penwythnosau blasu'r iaith<br />

Eleni mae'r cyrsiau yn cael eu hachredu gan<br />

Rwydwaith y Coleg Agored ac am y tro cyntaf<br />

gallwch dderbyn cefnogaeth ariannol.<br />

Am fanylion y cyrsiau a chronfa mynediad Nant Gwrtheyrn,<br />

cysylltwch â'r swyddfa ar 01 758 750334<br />

neu ebost nantgwr@aol.com<br />

£7.95<br />

w<br />

jones<br />

a'r adar<br />

nn<br />

Gwanas<br />

çlymau ddoe<br />

ALYSJONES<br />

Stori<br />

sensitif<br />

am Llinos<br />

a'i<br />

gorffennol<br />

poenus.<br />

GOMËR<br />

Llandysul, Ceredigion SA44 4QL<br />

Ffôn: 01559 362371<br />

Ffacs: 01559 363758<br />

e-bost: gwasg@gomer.co.uk<br />

we: www.gomer.co.uk<br />

IO


C A D W Y N<br />

CYMDEITHAS EDWARD LLWYD<br />

Sefydlwyd Cymdeithas Edward Llwyd yn<br />

1978 a hi yw Cymdeithas Genedlaethol<br />

Naturiaethwyr Cymru. Enwir y Gymdeithas<br />

ar ôl Edward Llwyd, a anwyd yn 1660 ac a<br />

alwyd yn ei gyfnod "y naturiaethwr gorau yn<br />

awr yn Ewrop".<br />

Cymraeg yw iaith y Gymdeithas, ac y<br />

mae dros 1,2000 o aelodau led-led Cymru a<br />

thu hwnt. Prif ddibenion y Gymdeithas yw<br />

astudio byd natur, yn cynnwys planhigion,<br />

anifeiliaid a chreigiau, gan hyrwyddo<br />

ymwybyddiaeth o amgylchedd a<br />

threftadaeth naturiol Cymru ac ymgyrchu<br />

dros eu gwarchod. Mae'r Gymdeithas yn:<br />

• trefnu cyfarfodydd awyr-agored ym mhob rhan o Gymru, i astudio ac<br />

i gerdded<br />

• cynnal cyfarfodydd gwaith cadwriaethol<br />

• trefnu Cyfarfod Blynyddol, a gynhelir yn yr hydref; cyfle i bob aelod<br />

leisio ei farn ar ddyfodol y Gymdeithas ac enwebu aelodau i<br />

wasanaethu ar y Pwyllgor Gwaith<br />

• trefnu darlithoedd a chyfarfodydd cymdeithasol<br />

• cynnal pabell ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol<br />

• cyhoeddi Y Naturiaethwr ddwywaith y flwyddyn<br />

• cyhoeddi Cylchlythyr ddwywaith y flwyddyn<br />

• cyhoeddi llyfrau ar enwau Cymraeg creaduriaid a phlanhigion<br />

• cynnig grantiau (£600) bob blwyddyn am waith gwreiddiol ym myd<br />

natur<br />

• lleisio barn gyhoeddus ar faterion amgylcheddol<br />

• trefnu pris gostyngol gyda nifer o siopau dillad ac offer awyr agored<br />

Mae aelodaeth yn agorerd i bawb o bob oed sydd â diddordeb ym myd<br />

natur.<br />

Dyma'r tâl blynyddol: Unigolyn - £10; Teulu - £12;<br />

Myfyrwyr, pensiynwr, di-waith - £6<br />

I ymaelodi neu am ragor o fanylion cysylltwch â'r Ysgrifennydd Aelodaeth:<br />

Iwan Roberts, 3 Rhes y Rheilffordd, Rhuthun, Sir Ddinbych LL15 4LJ<br />

W<br />

Canolfan y Celfyddydau<br />

1 Aberystwyth<br />

^y^<br />

Arts Centre<br />

^^^<br />

^T<br />

f<br />

Ticket Office<br />

(01970) 62 32 32<br />

Open Ar agor<br />

Mon - Sat Uun - Sadwrn<br />

10am-8pm 10am - 8pm<br />

Cinema •<br />

Theatre •<br />

Light Entertainment •<br />

Special Events •<br />

Classical Music •<br />

Dance •<br />

Children's Events •<br />

Live Music •<br />

Literature •<br />

Exhibitions •<br />

Courses & Workshops •<br />

Café & Bars •<br />

Craft & Design Shop •<br />

Waterstones Bookshop •<br />

There's plenty to choose from!<br />

Swyddfa Docynnau<br />

• Sinema<br />

* Cerddoriaeth G/asuro/<br />

• Theatr<br />

• Adloniant Ysgafn<br />

• Digwyddiadau Arbennig<br />

• Dawns<br />

• Digwyddiadau f Blant<br />

• Cerddoriaeth Fyw<br />

• Uenyddiaeth<br />

• Arddangosfeydd<br />

• Cyrsiau a Gweithdai<br />

• Caffi a Barrau<br />

• Siop Gwaith Crefft a Dylunio<br />

• Siop Uyfrau Waterstones<br />

Mae digon o ddewis i chi!<br />

www.aber.ac.uk/artscentre<br />

Canolfan y Celfyddydau Aberystwyth Arts Centre,<br />

University of Wales, Aberystwyth SY23 3DE<br />

T (01970) 622882 F (01970) 622883 E lla@aber.ac.uk<br />

Enw/ Name<br />

Cyfeiriad/'Address<br />

Côd Post/Post Code<br />

Rhifffôn/7í/«o.<br />

e.bost/' e.mail<br />

Cangen/Branch (os oes un/'ifrelevant)<br />

CEFNOGWCH CYlD SUPPORT CYD<br />

Tâl cefìnogi blwyddyn/annual supporter's fee:<br />

£7 a £2 i fyfyrwyr/students, pensiynwyr/pensioners a'r di-waith/unemployed<br />

Tàl/fee<br />

Cyfraniad/ Contribution £<br />

Tâl Cefnogi Corfforaethol/ Corporate supporters' fee:<br />

£20 i fudiadau gwirfoddol//í?r voluntary organisations and charities<br />

Dim llai na/not less than £50 i gyrff cyhoeddus a phreifat//ôr public andprwate<br />

bodies.<br />

Tâl cefinogi am oes/Indiridual life supporter's fee: £100<br />

Cedwir y wybodaeth uchod ar gronfa ddata yn Swyddfa CYD, Aberysrwyth<br />

The above information will be kept on a data base in CYD's offìce in Aberystwyth<br />

~\ Os nad oes arnoch eisiau i'ch enw, cyfeiriad a rhif ffôn gael eu rhoi i gefnogwyr eraill,<br />

ticiwch y blwch yma os gwelwch yn dda.<br />

Ifyou do not wish your name, address and telephone number to be g en to other<br />

supporters, please tìck this box.<br />

Hoffwn dderbyn gwybodaeth am y gweithgareddau canlynol:<br />

/ would like to rece e information about the following actirities:<br />

J Enw'r gangen agosaf —1 The name ofthe nearest branch<br />

LJ Cyfeillion Uythyr<br />

_J Penpals<br />

J Cyfeillion ffon —1 Pbone pals<br />

Q e.byti<br />

Q e.m@tes<br />

J Ysgoloriaeth Dan Lynn James —1 The Dan Lynn James Scholarship<br />

(£250 y flwyddyn) (£250peryear)<br />

Í-J Cyfamodi â CYD<br />

Q Making a covenant with CYD<br />

Rhodd Gymorth/Giít Aìd £<br />

Rwy'n datgan fy mod yn talu rhagor o dreth incwm a neu drcth enillion cyíalaf na'r<br />

dreth y bydd CYD yn adennill ar fy rhodd/nghyfraniad sef, 28c ym mhob £1 a<br />

roddìr ar hyn o bryd, a fy mod yn fodlon i CYD drin y rhodd uchod a phob rhodd<br />

yn y dyfodol fel rhodd gymorth.<br />

I declare that I pay income tax and/or capital gains tax at least equaJ to the tax that CYD<br />

claims on my donations in the tax year (currently 28p for each £1 you give), and I am<br />

willing for CYD to treat the above donation and all donations in the future as gift aid.<br />

1 Jofnod / Signature<br />

• •<br />

^Ê^ ^Ê^^ Dychwelwch i/Return to:<br />

^ ^ ^^Ê CYD, 10 Maes Lowri, Aberystwyth, Ceredigion SY23 2AU<br />

^ ^ ^T Ffôn/Ffacs: 01970 622143<br />

_, -. _ RhifElusen/CharityNo: 518371

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!