Bekijk hier de Alter van juni 2013 - Altrecht

altrecht.nl

Bekijk hier de Alter van juni 2013 - Altrecht

Alter

Gratis magazine over geestelijke gezondheid

Thema

Beweeg je QuickFit!

Henk Nijman over

voeding en agressie

altrecht geestelijke gezondheidszorg

+

+

Leefstijl op afdeling ABC

2013-km

Jaargang 14 - juni 2013

Leefstijl

+


[2] Alter 2 | 13

3 Kort

4 Beweeg je QuickFit!

6 Onderzoek op Roosenburg:

Mogelijk verband tussen voeding en agressie?

8 5 vragen aan… Ellen ten Napel:

Structureel aandacht voor leefstijl bij afdeling ABC

9 Column Geestelijke verzorging

10 De leefstijl van tante Marie

12 Wat betekent leefstijl voor jou?

Inhoud

14 Weer slapen zonder medicatie

15 E-health in de ggz

16 Post

18 Fictie: De test

20 Broertjes en zusjes in de hoofdrol

22 Nieuws

24 Nieuws van de Cliëntenraad

Colofon:

Alter is een uitgave van Altrecht

geestelijke gezondheidszorg

Redactie:

Marjolein Klaassen (hoofdredacteur)

Sjef Odekerken (eindredactie)

Bert Aben

Tresy Benders (ondersteuner

Cliëntenraad Altrecht Senior)

Margriet Mannak (Familieraad)

Saphira Metekohy

Nanda Jansen

Kendrick

Youssef Abjij

Ina Veenstra (Altrecht Willem Arntsz)

Sterre de Jong

Aan dit nummer werkten verder mee:

Mariecken Groeneveld, Lauretta,

Marc Rietveld en Carice de Wildt

Redactieadres:

Distelvlinder 1

3734 AA Den Dolder

Email: alter@altrecht.nl

Telefoon: 030 225 62 07

Fotografie:

Dick Boes, e.a.

Ontwerp en opmaak:

Studio Langezaal, Odijk

Drukwerk:

Bergdrukkerij, Amersfoort

Deadline:

Alter nummer 3 verschijnt in oktober.

De deadline voor dit nummer is

2 september 2013.

Overname:

Zonder toestemming van de redactie

mag niets uit dit nummer worden

overgenomen

Kopij:

Wil je reageren op artikelen in Alter?

Stuur je reactie naar: alter@altrecht.nl.

De redactie behoudt zich het recht voor

reacties te weigeren, in te korten of

naar een later moment te verschuiven.

Volg ons op Twitter:

twitter.com/altrecht

Volg ons op Facebook:

www.facebook.com/altrecht


Oproep familiecontactpersonen

en familienieuwsbrief

Familiecontactpersoon

De Familieraad heeft in haar jaarplan de wens staan om beter van de situaties op de verschillende

afdelingen op de hoogte te zijn. En dan vooral op welke wijze familie en andere naasten betrokken

worden. Met andere woorden: op welke wijze wordt het familiebeleid uitgevoerd? Om dit contact

te kunnen onderhouden is de Familieraad op zoek naar familieleden die als contactpersoon naar de

Familieraad zouden willen optreden. Wilt u hier meer over weten, neem dan contact op met

mw. J. Keuning, tel. 06 - 22 20 19 66 of per mail: familieraad@altrecht.nl.

Kort

Een Crisiskaart

geeft een veilig gevoel

en meer rust

Een crisiskaart is een klein uitvouwbaar kaartje waarop uw wensen

staan als u een crisis meemaakt, ernstig verward of angstig bent.

Veel mensen hebben de ervaring dat het tijdens een dergelijke crisis

moeilijk is om goede hulp te krijgen.

• Het is onduidelijk welke mogelijkheden er zijn op zo’n moment

• U krijgt de hulp moeilijk georganiseerd tijdens een crisis

• Uw (directe) omgeving weet niet hoe te handelen

• Het is moeilijk om uw wensen goed over te brengen

Met een crisiskaart regel je de zaken vooraf, op een moment dat u

helder voor ogen heeft wat wel of niet wenselijk is in geval van crisis.

Een groot voordeel is dat u daarmee invloed heeft op wat er gebeurt;

u houdt zelf de regie.

Het kaartje is niet groter dan een bankpas en is daardoor gemakkelijk

mee te nemen. De kaart biedt onmiddellijk en duidelijke informatie

aan een ieder aan wie hij getoond wordt en bevat een samenvatting

van een uitgebreider crisisplan. Dit zorgt voor snelle en juiste hulp en

bespaart een zoektocht naar informatie.

FamilienieuwsbrieF

Vanaf begin dit jaar zal een aantal

keren per jaar een familienieuwsbrief

worden gemaild naar familieleden die

hun mailadres hebben doorgegeven

aan het secretariaat. Familieleden die

deze nieuwsbrief willen ontvangen

kunnen dit kenbaar maken op het

mailadres: familieraad@altrecht.nl.

Op dit kaartje staat kort en duidelijk vermeld: persoonlijke gegevens,

medicijngebruik, afspraken met hulpverleners/familieleden/anderen,

gegevens van voornoemde contactpersonen, wensen en praktische

informatie, zoals post, planten, huisdieren, betalingen, e.d.

Meer informatie? Hiervoor kunt u contact opnemen met de consulent

crisiskaart van het Steunpunt GGz Utrecht via telefoonnummer

030 - 233 38 84 of 06 - 28 41 71 94.

Alter 2 | 13 [3]


+

[4] Alter 2 | 13

Achtergrond

Beweeg je

QuickFit!

Een gezonde geest in een gezond lichaam. De cliëntenraad van Altrecht wil de

komende jaren aandacht vragen voor de positieve effecten van sport en beweging

op het herstel van patiënten. De mate van lichamelijke gezondheid beïnvloedt

namelijk direct het welzijn en het zelfvertrouwen van de patiënt. Veel patiënten

in de ggz en dus ook bij Altrecht kampen echter met een overgewicht en slechte

conditie. Onder andere medicijnen en weinig beweging dragen hieraan bij.

Tekst: Mariecken Groeneveld en Tresy Benders


Ellen, 47 jaar en patiënte van Altrecht, heeft veel baat bij sport

en bewegen. Het zorgt voor activering en houdt bovendien

haar gewicht op peil: “De meeste pillen die wij slikken maken

ons passief. Als hier niet een klein duwtje tegenover staat dan

krijg je mensen die op de bank blijven zitten en dit wel prima

vinden. Als ik niet sport, kom ik snel veel kilo’s aan door de

medicatie.“

waar loop je tegenaan als het gaat

om de mogelijkheden voor jou om te

bewegen?

“Het is lastig om buiten Altrecht onder begeleiding te sporten

of te bewegen. Het ontbreekt aan kennis van problematiek

met betrekking tot de medicatie. En dit is wel nodig om

goede begeleiding te kunnen bieden. Ook voel ik me in een

sportschool niet welkom met mijn psychische kwetsbaarheid.

Er is minder tolerantie dan je zou denken. Naast het feit dat

een sportschool heel duur is.”

wat zou je altrecht willen meegeven op

het gebied van sport en beweging?

“Vraag patiënten naar hun leven vóór de behandeling.

Ik verloor mijn grip op mijn sportactiviteiten door de

behandeling. Aandacht voor ‘vroegere’ activiteiten werkt juist

herstel bevorderdend, je krijgt weer zelfvertrouwen als je iets

terugkrijgt van je leven voor de behandeling. Hier zou meer

naar gevraagd moeten worden. Sport en beweging zou beter

geïntegreerd kunnen worden in de behandeling. Maar ook

begeleiding van een diëtiste is belangrijk.”

Kendrick, projectlid Quick Fit, weet ook uit eigen ervaring hoe

belangrijk sport en een gezonde leefstijl zijn voor herstel:

“Ik had het geluk dat ik tijdens een opname in het Willem

Arntsz Huis kon deelnemen aan een sport- en bewegingsprogramma.

Ik deed altijd al aan sport en dit was voor mij

een manier om structuur te brengen in mijn dag met een

bezigheid die ik leuk vond. Het hielp me om weer in de realiteit

te komen. Ik sport nog steeds veel. Het geeft me energie en

een doel. Ik kan weer trots zijn op mezelf. Eigenlijk is het een

soort medicijn.”

“Ik verruilde een wereld van drugs, uitgaan, zien en gezien

worden, voor een totaal andere sociale kring. Wat ik zocht

in drugs, bereik ik nu via sport. In mijn nieuwe leefstijl is

structuur en regelmaat ook heel belangrijk voor mij. Ik heb

alles in mijn smartphone gezet: opstaan, medicijnen innemen,

sporten, eten, etc. ik probeer zoveel mogelijk zelf gezond te

koken.”

Kendrick is erg enthousiast over het project Quick Fit. Hij

werkt graag mee aan het promoten van sport en een gezonde

leefstijl. “Bij mijn vrijwilligerswerk zie ik mensen die inactief

zijn en rondhangen. De kans is groot dat ze in een kringetje

blijven ronddraaien. Ik vind het een taak van Altrecht om

samen met de patiënt hier actief iets aan te doen.”

Kees Langerak, teampsychiater bij FACT Utrecht, vindt het

een goede zaak dat de cliëntenraad het project Quick Fit

gestart is. Van diverse medicatie is bekend dat de behandeling

gepaard kan gaan met gewichtstoename. Aandacht voor

het voedingspatroon en voldoende beweging is dus cruciaal,

net als voorlichting en uitleg over de bijwerkingen van de

medicatie:

“Een gezonde leefstijl draagt bij aan een betere (psychische)

gezondheid, het herstelproces en aan het voorkomen van

terugkerende psychische klachten. Overigens is het onder de

aandacht brengen van dit onderwerp alleen niet voldoende.

Er zullen daadwerkelijk interventies op dit gebied moeten

plaatsvinden. Zoals gezondheidsverbeterende programma’s

gericht op stoppen met roken, gezonde voeding en bovenal

meer lichaamsbeweging.”

“Screening en behandeling op overgewicht en risicofactoren

(metaboolsyndroom) zou een onderdeel moeten zijn van het

behandelplan. Goede samenwerking tussen behandelaar

en huisarts is hierin noodzakelijk. De interventies moeten

concreet uitgewerkt worden in behandeldoelen. Medewerkers

en de patiënt dragen samen zorg voor de realisatie van

gezonde leefadviezen, anders zullen veranderingen te weinig

of geen effect hebben.”

“Binnen de FACT-teams Utrecht Noordwest en Utrecht

Centrum is vorig jaar een pilot uitgevoerd gericht op screening

en monitoring van patiënten met het metaboolsyndroom.

Deze pilot was een succes en heeft geleid tot richtlijnen en

handvatten die nu Altrechtbreed ingevoerd worden.” [A]

Het project QuickFit is inmiddels

gestart met een onderzoek naar de

huidige praktijk met betrekking tot

beweging en sport bij een aantal

afdelingen. In het najaar organiseert

het project bewegingsactiviteiten om

het onderwerp meer onder de aandacht te brengen.

Meer informatie vindt u op de facebookpagina van de

cliëntenraad of mail naar quickfit13@gmail.com.

Alter 2 | 13 [5]


+

[6] Alter 2 | 13

Tekst: Sjef Odekerken

Onderzoekers

Henk Nijman van

Altrecht Aventurijn

en Ap Zaalberg van

het Ministerie van

Justitie voerden twee

grote onderzoeken uit

naar de relatie tussen

voeding en agressie.

Uit beide onderzoeken

kwam naar voren dat

er mogelijk een verband

bestaat tussen het

innemen van bepaalde

voedingsstoffen in het

eten en het vertonen

van agressief gedrag.

In 2006 en 2007 deden Henk en Ap een onderzoek in

acht Nederlandse gevangenissen. Hierbij kreeg de ene

groep gedetineerden dagelijks voedingssupplementen

met extra vitaminen, mineralen en bepaalde vetzuren

en de andere groep kreeg placebo’s, middelen zonder

werkzame bestanddelen. In dit onderzoek kwam naar voren

dat de gevangenisbewaarders bij de gedetineerden die

voedingssupplementen hadden geslikt minder incidenten

zagen.

opnieuw onderzoek

Recentelijk voerden zij een vervolgonderzoek (met een andere

opzet) uit op afdeling Roosenburg van Altrecht. Roosenburg

is een forensisch psychiatrische afdeling waar incidenten

met agressie betrekkelijk veel voorkomen. Het onderzoek

vond plaats onder 51 patiënten van de afdeling. Bij hen werd

eenmalig bloed afgenomen. De bloedmonsters werden

onderzocht op het vóórkomen van een aantal voedingsstoffen

zoals vitaminen (onder andere vitamine D en B6), mineralen

(koper, zink, ijzer en magnesium) en vooral ook vetzuren.

Deze laatste voedingsstoffen staan de laatste jaren sterk in

de belangstelling, omdat bepaalde soorten, zoals Omega

3-vetzuren, goed zouden zijn voor de gezondheid.

Onderzoek op Roosenburg

Mogelijk

verband

tussen

voeding

en agressie?

verband

Henk Nijman: “Tegelijk met het afnemen van het bloed,

hebben de patiënten een aantal vragenlijsten ingevuld over

hun stemming, eventuele psychotische verschijnselen, over

slaapgedrag en gevoelens van agressie en vijandigheid.

Ook hebben we medewerkers van de afdeling een vragenlijst

in laten vullen over het vóórkomen van agressief gedrag bij de

patiënten die deelnamen aan het onderzoek. Toen alle gegevens

binnen waren, hebben we de bloeduitslagen en antwoorden

op de vragenlijsten met elkaar vergeleken. Het bleek dat een

verband bestond tussen agressief/vijandig gedrag en de

hoeveelheid Omega 3-vetzuren - vooral het Omega 3-vetzuur

DHA - die zich in het bloed bevonden. Mensen met een grotere

hoeveelheid van deze vetzuren in het bloed, rapporteerden iets

minder psychiatrische symptomen, maar ook minder vijandige

en agressieve gevoelens, en ook het personeel rapporteerde

minder agressieve gedragingen voor deze patiënten. Het zijn

veelbelovende resultaten, maar er is nog meer onderzoek nodig

om er in de praktijk gericht iets mee te kunnen doen.”

vetzuren spelen mogelijk een rol

“Oorspronkelijk was ik nogal sceptisch over dit soort mogelijke

verbanden”, zo geeft Henk aan. “Maar de resultaten zijn zó


Henk Nijman

opmerkelijk dat ik vind dat we hiermee verder moeten in de

praktijk. Vooraf hadden Ap en ik diverse aanwijzingen vanuit

andere onderzoeken dat (gezonde) vetzuren in de voeding een

rol kunnen spelen bij vijandigheid en agressie. Daarom hebben

we hier in ons laatste onderzoek ook specifiek naar gekeken.

Het lijkt erop dat Omega 3-vetzuren inderdaad een bijdrage

zouden kunnen leveren aan het verminderen van gevoelens

van boosheid en ook aan het verminderen van daadwerkelijk

agressief gedrag.

gezonde voeding belangrijk voor

lichaam én geest

Uit beide onderzoeken zou voorzichtig geconcludeerd mogen

worden dat gezonde voeding niet alleen essentieel is voor

onze lichamelijke conditie, maar dus ook een belangrijke rol

kan spelen in onze psychische toestand. Henk: “Het is goed om

te letten op gezonde voeding, maar om effecten te bereiken,

moet je wel voldoende van die gezonde voedingsstoffen

binnen krijgen, en dat is lang niet altijd eenvoudig. Zo zitten

gezonde vetzuren bijvoorbeeld vooral in vis. En dat wordt door

sommige patiënten maar weinig gegeten. Misschien moeten

we daarom meer gaan werken met voedingssupplementen die

je via tabletten en dranken binnen kunt krijgen.”

vervolg

Deze en andere onderzoeksresultaten hebben ertoe

geleid dat Altrecht Aventurijn, het expertisecentrum voor

agressiemanagement, een adviesraad heeft ingesteld

die onder andere gaat kijken wat er met de resultaten uit

onderzoeken in de praktijk gedaan kan worden. Henk: “Je kunt

dan in dit geval denken aan het nog vaker zelf gaan koken

op de afdeling, het geven van voorlichting aan de patiënten

over gezonde voeding en misschien ook het verstrekken van

voedingssupplementen.”

Verder onderzoek naar het verband tussen voeding en agressie

staat hoog op het wensenlijstje van Henk. “We zouden

misschien de effecten van op maat gemaakte interventies

binnen een onderzoek kunnen bestuderen bij patiënten

die daaraan mee willen doen. Daar bedoel ik mee dat je

specifieke voedingsstoffen aan patiënten zou geven die juist

grote tekorten aan die voedingstoffen blijken te hebben, en

dan per persoon gaat kijken of ze ook minder psychiatrische

klachten en gevoelens van boosheid ervaren. Hoewel dat heel

ingewikkeld is, want er zijn natuurlijk veel meer factoren die

van invloed zijn op het ontstaan van agressie.” [A]

Alter 2 | 13 [7]


+

[8] Alter 2 | 13

5 vragen aan...

1:

Ellen ten Napel

Tekst: Ina Veenstra

ABC heeft concreet

beleid voor een gezonde

leefstijl ontwikkeld.

Waarom hebben jullie

dit gedaan?

“We merkten dat de patiënten een gezonde

leefstijl belangrijk vinden, maar daarbij aangaven

dat het hen alleen niet lukte om gezonder te

leven. Ze hadden er geen geld voor of gaven aan

daarbij steun nodig te hebben. Daarnaast speelde

dat er ook vanuit de politiek aandacht is voor een

gezonde leefstijl met het oog op kostenbesparing

in de gezondheidszorg.”

2:

Wat is er voor nodig om

beleid voor een gezonde

leefstijl te ontwikkelen,

te implementeren en

uit te voeren?

“Het Platform Leefstijl heeft in kaart gebracht

wat ABC al deed op het gebied van gezonde

leefstijl en heeft een visie en missie ontwikkeld.

Om tot resultaten te komen moet je binnen de

hele afdeling draagvlak hebben. Dat hebben

we bereikt door de medewerkers geregeld te

informeren over een gezonde leefstijl en zo

bewustwording bij hen te kweken. Support van

het management is onontbeerlijk evenals een

werkgroep waarin trekkers en een regisseur zitten

die ontwikkelingen volgen en het levensgebied

‘gezonde leefstijl’ op de agenda houden. En last

but not least: de patiënten moeten het natuurlijk

belangrijk vinden en eraan willen werken. Bij ABC

Structureel

aandacht voor

leefstijl bij

afdeling ABC

V.l.n.r: Aleece Roosen,

Annelore van Heelsbergen,

Steven Noorlander,

leefstijlcoaches bij ABC,

en Ellen ten Napel,

teammanager kliniek met

gezonde leefstijl als speciaal

aandachtsgebied.


is het net zo normaal om het over een gezonde leefstijl te hebben

als over het weer gaan volgen van een opleiding of zelfstandig

gaan wonen. We passen wel op dat we daarbij niet doorslaan.

Als je de jongeren er voortdurend op wijst werkt het averechts.”

3:

Wat doet ABC concreet

om een gezonde leefstijl

bij patiënten te bevorderen?

“De patiënten sporten altijd samen met een medewerker en

het aanbod is uitgebreid met onder meer de hardloopgroep

en boswandelingen met een gids. We organiseren jaarlijks een

leefstijlweek, met veel leuke activiteiten om dit onderwerp nog

eens extra onder de aandacht te brengen. Bij de avondmaaltijd is

een gastvrouw aanwezig, zij zorgt ervoor dat er gezond gegeten

wordt. Er komt ook een richtlijn voor voeding met do’s en don’t’s.

We kunnen bijvoorbeeld besluiten dat er bij ABC geen mayonaise

meer is. Zo voorkom je dat er iedere maaltijd opnieuw discussie

over kan ontstaan, het is gewoon voor iedereen duidelijk.

Medewerkers mogen niet meer roken in het bijzijn van de

patiënten, de rookkamers in de kliniek zijn gesloten en er is een

rookvrije zone in de tuin ingesteld. Dit beleid is met medewerkers

en patiënten tot stand gekomen. En we hebben de pilot ‘Leefstijl in

beeld’ ingevoerd.”

4:

Wat is ‘Leefstijl in beeld’?

“Het is een uitdagend coachend instrument om over leefstijl in

gesprek te komen. Aan de hand van antwoorden op vragen maak

je inzichtelijk hoe iemands leefstijl is zonder er een oordeel aan

te verbinden. Zo wordt duidelijk waar de verbeterpunten liggen.

Belangrijk is om niet te hoge doelen te stellen en te beginnen met

één doel. Door vragen te stellen aan de patiënt komt je samen tot

een leefstijlplan waarin je afspraken maakt over het te behalen

doel. De regie ligt bij de patiënt.”

5:

Hoe reageren de patiënten op jullie

aanbod voor een gezonde leefstijl?

“Ze zijn erg geïnteresseerd. Door de medicatie komen ze soms flink

aan. Niemand vindt dat leuk en het is slecht voor je gezondheid.

Ze zijn er erg over te spreken dat medewerkers mee gaan sporten,

ervaren het als heel stimulerend. Een aantal patiënten is het niet

eens met het rookbeleid, dat komt in de evaluatie aan de orde.” [A]

Tekst: Marc

Leve je eigen

leefstijl

Ooit bracht ik een bezoekje aan de

schooldokter. Ik was een onzekere prepuber

van het type nerd en in alle opzichten nogal

houterig. Zij keek me misprijzend aan. Ze vond

dat ik mijn neus uit de boeken moest halen en

meer moest gaan bewegen. Met een gevoel

alsof ik door een bus was aangereden, staarde

ik haar aan. Zo sterk was mijn ego niet in die

dagen.

Column +

Rietveld

Geestelijk verzorger Altrecht

Veel dokters hebben het tegenwoordig over

‘leefstijl’ en dan volgt een rits ge- en verboden:

niet meer roken, veel bewegen, gezond

eten, regelmatig slapen etc. Net als ooit die

schooldokter en het irriteert me nog steeds.

Waar bemoeien ze zich mee? En natuurlijk

hebben zij - heel irritant - ook gewoon gelijk:

mensen met een gezonde ‘leefstijl’ worden niet

alleen ouder, maar leven vooral ook veel langer

gezond. En ja, dat wil ik natuurlijk ook wel.

Maar dan wel graag op een manier die bij

mij past, die mijn eigen ‘stijl’ is. Wie zijn eigen

leefstijl heeft gevonden, of die nu Bourgondisch

of sober, stijlvol of rommelig is, die voelt zich

thuis in zijn eigen leven.

Zo’n stijl moet je daarom zelf ontdekken.

Liefst te midden van mensen die belangrijk

voor je zijn. Als je in verwarring bent, zoals ik

zelf ooit bij die schooldokter, dan komt een

nuchter advies niet echt binnen. Ook al is

dat advies nog zo verstandig. Maar gelukkig

zijn er meestal ook mensen die in jou durven

vertrouwen. Vertrouwen dat je met wat tijd

en aandacht zelf je eigen, unieke leefstijl zal

vinden. Of opnieuw zal vinden, als dat nodig is,

keer op keer. [A]

Alter 2 | 13 [9]


[10] Alter 2 | 13

Tekst: Bert Aben

De leefstijl

van

tante Marie

Ik hoop toch zeker wel 80 te worden en de prognoses zijn

me thans welgezind. Ik ken immers veel tachtigers in mijn

familie die opmerkelijk vitaal zijn en dat stemt me tevreden.

Een verschil is wel dat ik rond mijn 30e diverse psychoses en

op m’n 51e een hartaanval heb beleefd en altijd medicatie zal

moeten blijven gebruiken.

Wat kan ik doen? Matig alcohol gebruiken, geen drugs,

mijn gewicht in de gaten houden en mijn geest niet te veel

prikkelen met spannende zaken. Mooie voornemens maar

wat is de werkelijkheid?

Ouderen werken vaak niet meer en eenmaal zittend achter

de geraniums zakken ze nog wel eens weg in depressies.

Belangrijk om dit te voorkomen dus. Maar als het dan toch

gebeurt, is het meestal wachten op het herstel.

Nu ik de 50 ben gepasseerd, realiseer ik me dat ik van de

middelbare leeftijd naar de ouderdom kijk. Kort geleden is

tante Marie van 89 begraven. Avonden lang heb ik met haar

gesproken over leefstijl. De gesprekken ontaardden vaak

in discussies die ik glansrijk verloor. Over leefstijl valt niet

altijd te twisten. Ik moet overigens eerst nog maar eens

zorgen dat ik 89 word en dan ook nog zo gezond.

Ik noem haar dus tante Marie en na een rustperiode in het

ziekenhuis, keerde ze op 86-jarige leeftijd weer terug naar haar

eigen woning. Ze pakte haar leven weer op en reisde één à

twee keer per jaar met de cruiseboot over de oceaan.

En dan zei ik bezorgd: “Maar tante, hoe moet dat nou als je ziek

wordt.” “Dan hebben ze daar een goeie ziekenboeg,” lachte ze.

Deze winter maakte zij haar laatste kerstcruise.

Bijna 90 jaar oud.

Marie heeft veel gewandeld. Ook hoogbejaard wandelde

ze soms meer dan 20 km per dag. Wandelen met een

doel. Ze bezocht congressen en vergaderingen voor

belangenbehartiging in de GGz. Ze vond het niet alleen zinvol

om er heen te gaan, maar de andere belangenbehartigers

waren haar vrienden. De vergaderingen maakten haar blij.

Over gezondheid en leefstijl waren we het vaak oneens.

Ik was niet blij dat ze vaak nachten door breide en nauwelijks

sliep. Zij was niet blij dat ik te veel at en de weegschaal verder

doorzakte. Ik was niet blij dat ze ’s nachts in het donker


over straat liep. Zij vond dat ik veel te hard reed in de auto.

Ik vond dat ze beter zelf kon rijden, want ik begreep haar

aanduidingen niet.

Maar toen ik in oktober 2011 zelf een hartaanval kreeg, heb ik

mijn verzet tegen haar soms onbegrijpelijke leefstijl gestaakt.

Ik was immers zelf over mijn ongezonde leefstijl gestruikeld.

Tante Marie presenteerde zich als belangenbehartiger

voor patiënten en haar agenda was goed gevuld met

vergaderingen. Nu zijn vergaderingen geen bezigheden

waar iedereen van houdt. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de

ouderen die het erg leuk vinden om de maaltijd gezamenlijk

te bereiden op een ouderenafdeling van Altrecht. Met veel

enthousiasme zien zij de gastvrouwen en vrijwilligers komen.

Toen Marie in 2011 weer terugkeerde naar haar woning,

schreef zij zich in bij een zorgcentrum. Het zorgcentrum bood

haar een eigen kamer, een recreatiezaal en alle voorzieningen

die handig zijn voor de verzorging. Maar Marie was gewend

om overal zelf voor te zorgen en omdat ze nog erg mobiel was

en eigenlijk het oude ritme van alles zelf doen nog te pakken

had, had ze er spijt van dat ze haar woning had opgezegd.

Ze heeft diverse opties op woningen genomen, maar als ik dan

vertelde dat ik ooit ook wel in dit zorgcentrum wilde wonen,

bedacht ze zich, keek nog eens op haar spaarbankboekje en

zocht dan een cruise uit.

Marie is overleden na thuiskomst van een reis naar Madeira, en

haar kennende zal ze ons vertellen dat deze reis rechtstreeks

overging in een reis naar het hiernamaals. Het hiernamaals

waarover ze altijd sprak, schreef en zong. [A]

Alter 2 | 13 [11]


+

[12] Alter 2 | 13

Wat betekent

leefstijl voor jou?

Leefstijl… het zal voor iedereen wat anders betekenen; een andere inhoud hebben.

Vandaar stelden we de vraag ‘Wat houdt voor jou persoonlijk een goede leefstijl in?

“Leefstijl is voor mij niet

alleen maar gezond bezig

zijn, maar keuzes maken.

Ik kies er soms voor om

juist wel dat patatje te

eten, dat pilsje in de kroeg

en zo mijn leven ook

vooral leuk in te richten.

Leefstijl is niet alleen maar

gezond zijn, maar jezelf

juist ook zo nu en dan

vreselijk te verwennen

met de ‘verboden vruchten

des levens’.”

Laura

“Zorg op tijd ook voor ontspanning voor jezelf en probeer

wat afstand van de problemen van je naaste te nemen die

psychisch ziek is. Je houdt het dan langer vol om hem of

haar te helpen als het nodig is. Letterlijk ruimte en tijd voor

jezelf. Dat is niet gemakkelijk, maar wel heel erg nodig.”

Margriet Mannak

De leefstijl is belangrijk voor het lichamelijk en geestelijk

welbevinden. Via de media komt er een vracht aan

gezondheidstips op ons af. Maar het zijn voor mij juist de

persoonlijke tips die me bovenal raken. Ze zijn wel eens

hard. Maar ik wimpel ze dan niet bij voorbaat af. Ik ben nu

eenmaal niet die ezel die zijn voet maar eenmaal stoot.

Bert Aben


Gezonde leefstijl?

Iedereen weet dat het leven vergankelijk is, maar daar denken

wij liever niet aan. De meeste mensen proberen ziektes te

voorkomen en de dood uit te stellen door er een gezonde

levensstijl op na te houden. Ik probeer het ook, ondanks een

aantal levenservaringen.

1) Net als iedereen, was ook mijn vader bang voor de dood. In

1997 spuugde hij wat bloed op en moest naar het ziekenhuis.

Het bleek een kleinigheid, gewoon een ontsteking aan de

luchtwegenvertakkingen; maar hij schrok zich zo rot, dat hij

sinds die dag niet meer gerookt heeft. Gewoon cold turkey!

Hij was een matige roker, maar toch vond hij het beter om te

stoppen “voor de zekerheid”. Vier jaar daarna wilde ik hem

op een avond welterusten zeggen… ik vond hem dood op

de bank, hij was gewoon in slaap gevallen. Een hele mooie

manier om te overlijden, maar een vreselijke klap voor

degenen die achterblijven.

2) Mijn vader was redelijk jong, maar een jonge leeftijd is geen

garantie voor gezondheid, of voor een lang leven. Twee

jaar na dit verlies ben ik verhuisd naar Nederland, klaar om

zelfstandig te leven, alles rooskleurig voor mij:

ik was vierentwintig en gezond! Toch kreeg ik een psychose,

plotseling was ik de voorvechter van alle nare dingen die

alleen in films bestaan.

Net als een lichamelijke ziekte, kan een psychose ook bij iedereen

voorkomen, op elke leeftijd. Men hoeft alleen de verkeerde

genen te hebben, met een paar traumatische ervaringen daarbij.

“Lekker op de fiets naar je werk en naar de

winkels, ook als het regent of hard waait.

Natuurlijk baal je als je wéér tegen de wind

in trapt en kletsnat wordt, maar het geeft je

energie en achteraf een goed gevoel dat je

niet in de auto bent gestapt.”

Ina Veenstra

Tekst: Lauretta

Column +

Tijdens mijn psychose werd ik geconfronteerd met de angst dat

ik nooit meer zou genezen. Een keer vertelde een jonge arts mij

laconiek, zonder verder uitleg: een psychische ziekte is nooit te

genezen. Ik schrok, en alle rampscenario’s speelden in mijn hoofd:

zou ik voor altijd gek blijven?

Daarna ondervond ik dat men ook stabiel kan worden, tevens

kan men leren met een ziekte om te gaan, ook door middel

van een gezonde levensstijl. Kostbare informatie! Ik was

absoluut klaar met artsen in opleiding, tot de dag dat mijn

zoon is geboren: een bevalling is zo’n natuurlijk gebeuren, dat

er geen gynaecoloog bij aanwezig hoeft te zijn, zolang er geen

complicaties optreden. De psychiater is wel gekomen en zag dat

het goed met mij ging.

Ik probeer de negatieve gedachten te onderdrukken: nare dingen

overkomen iedereen; en ik heb een redelijk gezonde levensstijl.

Maar sinds bij een dertigjarige collega, die ook moeder is en ook

gezond leeft, een zeldzame vorm van kanker is geconstateerd,

speelt er veel in mijn hoofd. Ik ben niet meer zo bang voor mijn

eigen dood, sinds de geboorte van mijn kind. Maar net als iedere

ouder, ben ik wel bang om hem alleen te laten. [A]

Lauretta blogt regelmatig

samen met vele anderen

op onze website.

Zie www.altrecht.nl/blogs

“Leefstijl begint met de wil om te

veranderen, daarna het daadwerkelijk

uitvoeren van je voornemen en

dan doorzetten. En dat laatste is het

moeilijkste. Daar moet je ondersteuning

bij hebben, een stok achter de deur.”

Piet van der Veer, cliëntenraad

Alter 2 | 13 [13]


+

[14] Alter 2 | 13

Weer slapen

zonder medicatie

Tekst: Bert Aben

Slapen deed ik

eigenlijk altijd

als een roosje.

De dagen waren

stevig gevuld met

werken op het

accountantskantoor

en ’s-avonds de

studie. Maar toen,

op mijn 31e, raakte

ik uit balans en

kreeg grote angsten

dat mijn leven in

puin zou liggen.

De ziekteverschijnselen van manische depressiviteit waren

in mijn leven gekomen. Dit ging gepaard met een fors

slaapgebrek. Samen met mijn vrouw heb ik hulp gezocht bij

de geestelijke gezondheidszorg (ggz) en daar ben ik door een

moeilijke periode heen geloodst. Na 22 jaar onderhoud ik nog

steeds een contact met een psychiater. We spreken elkaar één

keer per kwartaal.

balans

Eenmaal in behandeling kreeg ik slaapmedicatie om weer

voldoende te kunnen slapen. Ik kreeg, na 14 maanden

ziekenhuisopname, mijn leven weer redelijk op de rit.

De angstgevoelens waren nog niet geheel verdwenen,

maar het gebruik van slaapmedicatie zorgde ervoor dat

ik redelijk in balans bleef. Ik ben vrijwilliger geworden als

belangenbehartiger in de ggz en daar heb ik veel mensen

ontmoet die slaapmedicatie gebruiken.

wat helpt jou?

Het is voor iedereen belangrijk om uit te vinden wat jou helpt

om het slapen op orde te brengen. Voor veel mensen die ik heb

ontmoet was spanning de ‘trigger’ voor slaapgebrek.

Als je spanning niet goed kunt verdragen, dan moet je

zorgen dat de spanning naar een behapbaar niveau wordt

afgebouwd. In mijn situatie dus rustig vrijwilligerswerk in

plaats van te veel en te stressvol werk. En wat blijkt: Ik slik

soms 4 tot 5 maanden geen slaapmedicatie. En als ik dan

wel een pil slik, is daar ook duidelijk een reden voor aan te

wijzen. Dan heb ik bijvoorbeeld op het late uur een spannende

uitzending op televisie gezien.

Maar meestal slaap ik gewoon als een roosje… [A]

Indigo heeft cursussen voor mensen die problemen hebben met

slapen. Zie: www.indigo.nl onder ‘Cursussen en trainingen’.


Laura maakt gebruik van e-health,

hulp en ondersteuning via het internet.

Zij beschrijft wat dit haar oplevert.

Tekst: Laura

E-health in de ggz

De computer is onderdeel geworden van ons dagelijks leven.

Dit stukje tik ik op mijn laptop, mijn belastingaangifte doe

ik via het internet en ook vriendschappen zijn steeds meer

online dan offline. Een nieuwe liefde vind ik op een datingsite,

dus waarom zou ook een behandeling bij Altrecht niet via het

digitale web kunnen?

De mogelijkheden via e-health zijn theoretisch oneindig.

Het is bijvoorbeeld mogelijk om bij depressieve klachten

iemand een app te geven waarin hij of zij dagelijks zijn

stemming kan monitoren. Het is mogelijk om digitale

bestanden met ontspanningsoefeningen te geven, afspraken

te maken, je dossier in te zien, eigenlijk kan in theorie

(en vaak ook al in de praktijk) alles via het internet.

toverwoord

E-health klinkt nog als een toverwoord. Sommigen zeggen

zelfs dat het echte gesprekken helemaal kan vervangen.

Dat werkt natuurlijk lang niet altijd zo, maar extra

ondersteuning via internet is voor mij wel steeds normaler

geworden. Voor mijn behandeling kan ik namelijk te allen

tijde situaties beschrijven waarin ik het moeilijk heb en op

die manier feedback krijgen of ik het nou goed of iets minder

goed heb gedaan. Een nogal belangrijke aanvulling op mijn

gesprekken binnen Altrecht.

Ik heb behandelingen gehad zonder en met e-health.

Het voordeel van de extra digitale ondersteuning is vooral

dat ik niet ‘vergeet’ dat ik in behandeling ben. Dat gebeurde

eerder namelijk wel. Ik ging om de week naar Altrecht voor

een gesprek, moest daar in drie kwartier alles proberen te

bespreken wat er aan de hand was, ging weer naar huis en

twee weken later begon het riedeltje weer opnieuw.

Nu is het absoluut anders. Ik kan altijd online via een

handig formulier in ieder geval zelf reflecteren op iets

wat er is gebeurd. Het is voor mij ook een soort tweede

natuur geworden. Het zorgt er ook voor dat veel dingen al

zijn opgelost voor mijn eerstvolgende afspraak, zodat die

uiteindelijk zinvoller wordt. E-health is vooral een aanvulling

op mijn behandeling, maar kan voor mij nog niet offline

behandeling vervangen. [A]

Meer informatie over e-health vindt u op onze website:

www.altrecht.nl.

Alter 2 | 13 [15]


Vraag van de maand

Post

Feest

Drie weken geleden had mijn uitgever een voorjaarsaanbieding.

Ik kon mijn eigen boekjes inkopen voor de

helft van de prijs. Ik heb er een flink aantal besteld.

Eén van de kasten heb ik er voor ingeruimd. Maar ik heb

er ook flink wat uitgedeeld. Van een vriend van me in

Maastricht kreeg ik dertig adressen. Ik heb die adressen

gebruikt om er gratis een boekje naar toe te sturen.

Ik kreeg vijftien brieven en briefkaarten terug. Het was

erg leuk om de post te lezen. Weer eens wat anders dan

een brief van het ziekenfonds en de belasting.

Ik heb alle mensen mijn eerste verhalenbundel

toegestuurd: ‘Voor wie niet slapen kan’, een bundel met

vijftig korte verhalen. Ze vonden het prachtig. Het boekje

was keurig verpakt in een luchtkussenenvelop. Het viel

me op hoe leuk mensen het vinden om aardige post te

ontvangen. Dwars tegen de verdrukking van Rutte c.s.

iets aardigs doen, spreekt de mensen enorm aan. Ik kan

het u aanraden, stuur mensen een cadeautje. Van een

vriend die ik een boekje had gestuurd, kreeg ik in een

luchtkussenenvelop twee repen chocolade toegestuurd.

Echt humor.

[16] Alter 2 | 13

Elke maand stelt de cliëntenraad een

vraag aan (ex)cliënten. In maart is de

eerste vraag gelanceerd, zoals je in de

vorige Alter hebt kunnen lezen.

De resultaten hiervan zijn verwerkt en

kun je terug kijken op www.altrecht.nl >

cliëntenraden > projecten > vraag van

de maand. Ook kun je ons mailen

om de resultaten op te vragen:

vraagvandemaand@altrecht.nl.

waarom de vraag

van de maand?

Wij als cliëntenraad willen graag

meer inzicht in wat er leeft onder cliënten.

Waar zijn jullie tevreden over, wat kan beter? Door de resultaten

bekend te maken binnen Altrecht stimuleren we binnen de organisatie

het gesprek over mogelijke verbeteringen in de manier van werken.

doe je ook met ons mee?

Wij zijn benieuwd naar jullie reacties en meningen!

Antwoorden/aanmeldingen maar ook vragen of opmerkingen

kun je mailen naar: vraagvandemaand@altrecht.nl of kijk op onze

Facebookpagina: www.facebook.com/ClientenraadVanAltrecht.

Wilt u ook gratis mijn eerste boekje ontvangen, stuur dan een kaartje of een briefje

naar mijn adres. Zet daarop uw naam, adres en postcode. Dan komt het in orde:

Jan Wouters

Swellengrebel

Burg. Fockema Andreaelaan 100

3582 KV Utrecht

Van 10 oktober tot 28 november exposeert Jan Wouters zijn schilderijen in het

Domhuis in de Domkerk.

Eén van de schilderijen van Jan Wouters


Theetuin op eigen benen

Vanaf 1 maart 2013 staat De Theetuin in Zeist op eigen benen.

Om dat te vieren werd er op 27 januari een feest gegeven en afscheid

genomen van projectcoördinator Eline van Ditmarsch. Mede door

haar begeleiding groeiden de vrijwilligers in een half jaar tijd tot een

uitstekend team, dat De Theetuin zelfstandig draaiende houdt. Hubert

Rosenbaum van de cliëntenraad bezocht het feest en maakte een kort

verslag:

“Woensdagavond was het dan zover, het afscheidsfeestje van Eline.

Annabelle en ik waren er mooi om half 7 en er waren al een aantal

mensen aanwezig, voornamelijk Altrechtmedewerkers. Maar het

liep daarna goed vol met patiënten. Na een tijdje werden er twee

Stichting Zelfbeschadiging

start gespreksgroep 2013

gedichten door Gerrit voorgelezen. Daarna vertelde Ankie nog een

mooi stukje over De Theetuin en over Eline. Alle vrijwilligers kregen

een bloemetje en Annabelle en ik hebben vervolgens de boeken

‘Herstel Bestaat’ uitgedeeld. De sfeer was erg gezellig en de hapjes en

drankjes waren lekker.”

De Theetuin is een gezellige ontmoetingsplek waar patiënten van

Altrecht en hun bezoek terecht kunnen voor een kopje koffie of thee,

een frisdrankje en iets lekkers erbij. De Theetuin is open op woensdagen

donderdagavond van 18.30 uur tot 20.30 uur.

Kom eens langs. Het team van De Theetuin heet u van harte welkom!

De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging start in het najaar van 2013 een gespreksgroep voor lotgenoten vanaf 18 jaar of ouder.

De deelname is voor mensen die leven met zelfbeschadiging en samen met ervaringsdeskundige medewerkers van de LSZ herkenning,

begrip en ervaringen willen delen. Meer informatie op de website: www.zelfbeschadiging.nl.

Alter 2 | 13 [17]


Fictie

[18] Alter 2 | 13

De test

Tekst: Carice de Wildt


Op zaterdagavond staat Carolina de Vries voor de spiegel.

Ze draagt haar gouden, korte jurkje waarin haar lange, slanke

benen zo mooi uitkomen. Vanmiddag heeft ze nog heerlijk

onder de snelbruiner gelegen en een paar melanotan-injecties

gezet waardoor het bruinen nog sneller gaat. Ze draagt haar

lange, zwarte nepwimpers en afgelopen week is ze weer bij de

kapper geweest om extra extensions te laten zetten.

Haar vader heeft er een keer een opmerking over gemaakt.

Met dat gouden jurkje zou Carolina de verkeerde types

aantrekken. Haar moeder had wel eens met tranen in haar

ogen gevraagd waarom haar dochter zich met zoveel nepheid

omhulde. Ze had een prachtige donkere huid van zichzelf.

Schitterend zwart haar en mooie, lange wimpers. Carolina had

gelukkig niet gezegd wat ze er al zo lang uit wilde flappen.

Zij waren haar echte ouders niet. Waar bemoeiden zij zich

eigenlijk mee en zij voelde zichzelf zo mooier. Maar haar

adoptieouders betaalden alles voor haar en Carolina vond het

wel makkelijk dat ze dat ook bleven doen. Zo’n baantje op de

zaterdag was niets voor haar.

Op de party’s, waar Carolina wekelijks naartoe ging, danste ze

de sterren van de hemel. Zelfs haar beste vriendinnen keken

dan jaloers toe. ‘Tja, Columbiaans bloed’, zei ze dan lachend.

Vervolgens moest ze de jongens van zich af slaan.

Niemand geloofde dat Carolina net zestien was. Ze genoot

van alle aandacht. Maar als ze ’s nachts weer op haar kamer in

het ouderlijk huis lag, huilde ze omdat ze zich intens leeg en

verdrietig voelde.

Maar die zaterdagavond kon Carolina de Vries er niet inkomen.

Ze voelde zich kotsmisselijk terwijl ze alleen nog maar water

op had. Haar vriendinnen kletsten met twee jongens.

Één ervan zocht oogcontact. Carolina draaide met haar lege

glas. Normaal gesproken zou ze groeien van alle aandacht die

ze kreeg.

Carolina was net op tijd om haar maaginhoud in het toilet

te legen. Draaiend stond ze even later voor de spiegel. Haar

make-up uitgelopen en haar lange haar plakte in haar gezicht.

Het gouden jurkje maakte haar ineens flets en lelijk.

‘Heb jij een tampon voor mij?’, hoorde ze ineens een meisje

zeggen. Carolina keek haar verdwaasd aan. Hoe lang was ze in

hemelsnaam niet meer ongesteld geweest?

Marijke en Carmen stonden ineens bezorgd naast haar.

* Dit is een fictief verhaal. Dat betekent dat gelijkenis met bestaande personen of situaties op louter toeval berust.

Carolina wilde naar huis en wel meteen. Ze stuurde haar vader

een Whatsapp dat hij moest komen.

De zondag bracht Carolina door in haar bed. Ze wilde niemand

spreken en al helemaal niet gezien worden. Ze voelde zich lelijk

en onzeker. Ze durfde haar ouders niet te vertellen waar ze

bang voor was. Één keer had ze onveilige seks gehad. Ze had

zich een slet gevoeld toen ze van het toilet afkwam. ‘Je hebt

het toch niet echt met hém gedaan?’, wilde Marijke weten.

Maar Carolina had dat gedaan wat ze altijd had verafschuwd.

Dronken seks met een anonieme jongen op het damestoilet.

Dit was nu al minstens acht zaterdagen terug.

Carolina legde een hand op haar buik. Als het echt zo was dat

er een klein wezentje in haar groeide, zou ze haar levensstijl

drastisch moeten veranderen. Geen feesten meer die doorgaan

totdat het dag wordt, geen dronken avonden met vriendinnen

en het geld dat haar adoptieouders nu gebruiken voor zonnen,

injecties, valse wimpers en extensions, moet naar de baby.

Bij de gedachte dat het kindje twee mollige armpjes om haar

nek legt en zij het hoofdje kust, wordt Carolina helemaal warm

van de liefde die haar overspoelt. Deze week gaat ze testen.

Zij wil goedmaken wat haar biologische ouders bij haar

nalieten. Een paar dagen later durfde Carolina te testen.

Op de badkamer plaste ze over het staafje en met trillende

handen wachtte ze. Ze hoopte op dat extra streepje. Ze zou

haar baby zoveel liefde kunnen geven. Met het hart in haar

keel, zag Carolina haar droom werkelijkheid worden. Ze kreeg

een kindje.

‘Ik beloof jullie dat ik mijn levensstijl ga veranderen’, zei

Carolina diezelfde avond tegen haar gechoqueerde ouders.

Haar moeder leek in de afgelopen tien minuten vijftien jaar

ouder te zijn geworden en de groeven in het gezicht van haar

vader waren dieper.

‘Ik ga voor dit kindje zorgen. Ik ben veranderd. Echt waar’,

dramde Carolina door.

‘Maar meisje’, begon haar moeder.

‘Dan niet!’, gilde Carolina ineens. ‘Ik laat het wel weghalen

of ik sta het af ter adoptie!’

Stampvoetend vloog ze de trap op. Op haar slaapkamer

pakte ze haar nieuwe iPad en Googelde op het zoekwoord

‘abortuskliniek’.

Dat zou ze leren. [A]

Alter 2 | 13 [19]


+

[20] Alter 2 | 13

Marjolein Rijken (gezondheidszorgpsycholoog) en Marie-

Jeanne Schier (systeemtherapeut) zijn beiden werkzaam bij

Rintveld en organiseren de zogenaamde brusjesgroep aldaar.

Een middag waarin broers, zussen en vriendinnen van de jonge

patiënten welkom zijn voor informatie, maar vooral ook voor al

hun vragen.

De brusjesgroep wordt georganiseerd voor de broers en

zussen en vriendinnen van patiënten binnen Rintveld tussen

de 12 en 18 jaar. Hierbij maakt het niet uit op welke afdeling

ze zitten, zowel de ambulante, interne als deeltijdpatiënten

kunnen hieraan meedoen. Dit is overigens buiten de reguliere

gezinstherapie die wordt gegeven.

boos en bang

Bij de brusjesgroep wordt standaard begonnen met een korte

inleiding en daarna staat de middag vooral in het teken van

vragen van de familie. “Vaak wordt gevraagd of een broertje

of zusje het ook kan krijgen, maar ook of ze er wat van mogen

zeggen in het gezin,” aldus Schier. “Er komen bij de broers

en zussen veel emoties om de hoek kijken. Ze zijn vaak boos

Als een pubermeisje anorexia krijgt,

is zij natuurlijk het zieke kind. Toch is

ze lang niet de enige in het gezin die

last heeft van de stoornis, ook voor

broertjes en zusjes en zelfs vriendinnen

kan het een lastige situatie zijn.

“Een eetstoornis merk je thuis zes keer

per dag.” Een dubbelinterview over

broertjes, zusjes en vriendinnen bij

Altrecht Eetstoornissen Rintveld.

Marie-Jeanne Schier (links)

en Marjolein Rijken

Broertjes

& zusjes in

de hoofdrol

of bang.” Het is overigens niet zo dat de informatie die de

therapeuten krijgen meteen wordt ingezet bij de therapie voor

de patiënt. Schier: “In principe gebruiken we de gegevens niet,

tenzij er bijvoorbeeld een noodkreet wordt gegeven. Hoe dan

ook vragen we altijd toestemming van het broertje of zusje

om de informatie te gebruiken.”

Rijken vult aan: “We merken dat het voor de broers en zussen

vooral fijn is om lotgenotencontact te hebben. Het is heel

indrukwekkend om te zien hoe er wordt meegeleefd en

meegeleden. Broers en zussen hebben soms de neiging om

ouders te ontlasten; er is namelijk een ziek kind in het gezin.

Dit is heel begrijpelijk, maar uiteindelijk helpt het niet echt.

Ook zien broers en zussen soms haarscherp dat een van de

ouders meegezogen wordt in de stoornis. Een ouder probeert

door toegeeflijk te zijn, het kind te helpen. Vaak zijn ouders bang

voor boosheid of andere heftige emoties rondom het eten.”

“Ook horen we vaak dat het contact in het gezin wordt gemist.

Iemand met een eetstoornis is niet goed bereikbaar, omdat

de patiënt juist heel erg met zijn eetprobleem bezig is, of het


eetprobleem neemt het kind bijna volledig in beslag. En heel

soms wordt een noodkreet gegeven door een broertje of zusje

dat thuis een onhoudbare situatie is ontstaan. Dat is voor ons

heel nuttige informatie. Noodkreten nemen we heel serieus.”

vriendinnen die verraden?

Ook vriendinnen van patiënten zijn welkom bij de brusjesgroep.

Volgens Rijken nemen deze een speciale plek in bij

meisjes met anorexia. “De vriendinnen ontdekken vaak dat

een meisje ziek is. Zij zien bijvoorbeeld dat een meisje haar

brood op school niet meer opeet. Er ontstaat dan vaak een

gewetensconflict, ze willen graag trouw zijn aan hun vriendin,

maar ondertussen willen ze haar ook helpen. Ook zien we dat

het meisje in eerste instantie boos is op haar vriendinnen,

omdat het voelt als verraad, maar dit draait gelukkig wel bij.

Vriendinnen zijn hoe dan ook heel belangrijk in het leven van

pubermeisjes.” Volgens Schier hebben vriendinnen nog een

andere functie: “Zeker als de meisjes ambulant behandeld

worden, en dus weer gewoon naar school gaan, zijn ze vaak

een grote steun en betrekken ze de patiënt weer bij leuke

dingen.”

De behandeling van anorexia bij Altrecht bestaat grofweg uit

twee delen. In het eerste deel gaat het vooral om lichamelijk

gezond te worden. Meisjes hebben vaak flink ondergewicht

als ze binnenkomen. Rijken: “We zien ook veel verschil tussen

broers en zussen van patiënten die in die eerste fase zitten en

broers en zussen van patiënten die al verder zijn.” De tweede

fase gaat ook om bijkomende problemen zoals een negatief

zelfbeeld of onzekerheid in sociale contacten. “We merken dat,

hoe beter het lichamelijk gaat, hoe meer ruimte er is voor dit

soort thema’s. Het meisje oogt weer gezond, maar is het juist

nog niet. Dat leggen we heel goed uit aan broertjes en zusjes.”

“Broers en zussen horen er juist in dat tweede deel heel erg

bij,” vult Schier aan. [A]

De brusjesgroep wordt drie keer

per jaar georganiseerd op Rintveld.

Kijk voor meer informatie op

www.altrecht.nl/rintveld.

Alter 2 | 13 [21]


Nieuws

[22] Alter 2 | 13

Preventie van somatische gezondheidsrisico’s

en -problemen binnen Altrecht

Psychiatrische patiënten, vooral zij die langdurig in zorg

zijn, lopen meer risico op het krijgen van gezondheidsproblemen.

Dat komt in veel gevallen door een ongezonde

leefstijl of een langdurig gebruik van psychofarmaca.

Altrecht neemt verantwoordelijkheid voor haar

patiënten door beleid uit te voeren dat speciaal gericht

is op het voorkómen van deze gezondheidsproblemen.

Inmiddels zijn op de meeste afdelingen zogenaamde

aandachtsfunctionarissen metaboolsyndroom*

benoemd. Deze medewerkers zorgen ervoor dat een

goede somatische zorg op hun afdelingen steeds onder

de aandacht blijft. Die somatische zorg bestaat voor

het grootste deel uit monitoring van risicofactoren en

leefstijlverbetering.

De landelijke antistigma-campagne mist een essentieel

onderdeel als niet ook onderzocht wordt hoe professionals in de

ggz het stigma onbewust in stand houden. In de internationale

literatuur is toenemende aandacht voor de noodzaak om naast

stigma in de samenleving, media en werk ook ‘provider-stigma’

te durven benoemen.

Ik pleit ervoor om een deel van de landelijke anti-stigmagelden

te reserveren voor een experiment binnen 1 of 2 instellingen

om het eigen aandeel in het in stand houden van stigma tot

onderwerp te nemen. Vaak is er sprake van onbewust handelen

en een goede intentie, maar soms ervaart de patiënt dit als

herstelondermijnend. Hoe kunnen we daar als ggz greep op

krijgen en hier verandering in brengen?

Tot nog toe zijn de plannen van de stichting ‘Samen Sterk Tegen

Stigma’ enthousiasmerend, maar richten zich te eenzijdig op

wat je als individu in de ggz kan doen. Dat is een kwetsbare

positie. Wat zou het sterk zijn als binnen een instelling

alle geledingen, ook het management, prioriteit geeft aan

antistigma-beleid. Zodat het individu functioneert in een

netwerk van gelijkgestemde collega’s die elkaar versterken.

commissie somatische zorg

De Commissie Somatische Zorg, die bestaat uit

psychiaters, medewerkers van de medische dienst, een

apotheker, een verpleegkundig specialist en een geriater,

bewaakt de kwaliteit van de somatische zorg binnen

Altrecht en adviseert de Raad van Bestuur. Ook formuleert

deze commissie normen voor de kwaliteit van de

somatische zorg en zorgt ervoor dat deze actueel blijven.

Meer informatie over de somatische zorg

binnen Altrecht vindt u op onze website:

www.altrecht.nl > Cliënt en familie > Somatische zorg.

* Het metaboolsyndroom is een combinatie van vier vaak voorkomende

aandoeningen, te weten een hoge bloeddruk, suikerziekte, verhoogd

cholesterol en overgewicht (Bron: wikipedia).

Spiegeljuwelen: over stigma in de GGZ

Samen met onder andere Saxion Hogeschool, de Universiteit

van Humanistiek en ervaringsdeskundigen hebben we een

eerste projectvoorstel uitgewerkt, genaamd ‘Spiegeljuwelen’.

In dit project willen we een jaar lang via events, trainingen,

creativiteit en lezingen een traject starten om ons bewust

te worden hoe we als ggz zelf ook bijdragen aan stigma, hoe

dat herstel kan belemmeren en wat we zelf kunnen doen om

hier verandering in te brengen. Niet op een beschuldigende

toon, maar via creatieve, inspirerende activiteiten binnen alle

divisies van een instelling. Met een nulmeting vooraf en een

effectmeting achteraf. Zodat succesvolle ervaringen kunnen

worden herhaald in andere instellingen. Het kan het effect van

herstelondersteunende zorg vergroten en een internationale

primeur opleveren.

Welke pionierende instelling wil met ons hierin verder

meedenken voor 2014 of 2015? Belangstelling? Neem dan

contact op met Sonja Nijon via stichting@zelfbeschadiging.nl

Sonja Nijon, medeoprichter Landelijke Stichting

Zelfbeschadiging en projectleiding www.metmijallesgoed.nl.


Begeleid reizen:

laagdrempelige en

betaalbare vakanties

‘Begeleid reizen’ is een cliëntgestuurd initiatief met een glimlach.

Wij organiseren laagdrempelige en betaalbare vakanties en hebben

voor ieder wat wils. Bij alle vakantie is begeleiding aanwezig.

Iedereen met een CIZ-indicatie groep kan mee. We verwachten

dat je zelfredzaam bent en een handje meehelpt.

meer inFormatie:

Begeleid reizen: 06 - 46 27 44 93 of 030 - 695 92 93;

bereikbaar: maandag t/m donderdag van 10.00-15.00 uur

en vrijdag van 10.00-12.30 uur.

E-mail: begeleidreizen@gmail.com; l.meijer@kwintes.nl

Alter 2 | 13 [23]


Antwoordkaart

Wilt u Alter gratis op uw thuisadres ontvangen of heeft u een

vraag/reactie? Mail dan naar alter@altrecht.nl met uw naam

en adresgegevens, of doe deze antwoordkaart op de post.

Naam:

Adres:

Postcode:

Plaats:

Ik wil Alter gratis op mijn thuisadres ontvangen

Ik heb een vraag/een reactie op Alter:


+

Nieuws van de Cliëntenraad

Ben jij het

ontbrekende

puzzelstukje?

Altrecht, redactie Alter

Afdeling Marketing en Communicatie

Antwoordnummer 4606

3720 ZC DEN DOLDER

[ Postzegel niet nodig ]

De cliëntenraad

van Altrecht

zoekt

nieuwe leden

we zijn op zoek naar:

1. Raadsleden, die in de cliëntenraden

op niveau van strategie en beleid op

hoofdlijnen willen meedenken en

meebeslissen.

2. Projectmedewerkers, die een bijdrage

leveren aan de verschillende lopende

projecten. Zoals bijvoorbeeld Wensenboom,

Sport, Ervaringsdeskundigheid.

3. Interviewers, om cliënten in klinieken en

deeltijdgroepen te bezoeken en met hen in

gesprek te gaan over de kwaliteit van zorg.

Inlichtingen kunnen worden ingewonnen

bij Pieter Stapels, coach-ondersteuner

van de Cliëntenraad.

Telefoon: 06 - 51 85 87 59

E-mail: p.stapels@altrecht.nl.

Of kijk op www.altrecht.nl/clientenraad

[24] Alter 2 | 13

More magazines by this user
Similar magazines