DE JOURNALIST

webstore.iisg.nl

DE JOURNALIST

m 364

'nt. Instituut

Soc. Geschiedenis

Amsterdam

14 Juni 1923

DE JOURNALIST

Orgaan van den Nederlandschen Journalisten-Kring

Adres voor Redactie en Administratie

BUSSUM Kon. Emmalaan 13

INHOUD. Jaarlijksch Uitstapje, — Offlcieele Mededeelingen:

Kringbestuur; Resolutie; De Ledenlijst; Pensioen-commissie;

Representatie; Audiëntie; Het Nieuws van den Dag; Feesten

Automobielclub; Ledenlyst. — Locale en Gewestelijke Vereenigingen:

De Amsterdamsche Pers. — Algemeene belangen:

Veel gevraagde adressen. — Indische belangen. — Varia. —

Personalia en berichten. — Ingezonden. — Advertentiën.

Jaarlijksch Uitstapje.

Naar Leiden en de Meren.

Het jaarlijksch uitstapje zal, volgens besluit van het Kringbestuur,

plaats hebben op Zaterdag 7 Juli a.s.

Ditmaal wordt een bezoek gebracht aan Leiden en aan

de Kager- en Brasemer-Meren.

Ziehier het voorloopig programma:

* *

*

10^ uur. — Verzamelen op het Stationsplein te Leiden.

10J^—ll/i" uur. — Dit punt van het programma wordt in

het volgend nummer medegedeeld.

113^ uur. — Naar de Lakenhal. Bezichtiging van de nieuwe

collecties.

123^ uur. — Naar De Burcht.

Lunch op De Burcht.

2 uur. — Boottocht naar de Kager- en Brasemer-Meren.

Thee en strijkje aan boord.

6 a 6% uur - — Terugkomst in Leiden.

* *

*

Een aantrekkelijk programma, een aangename dag, — want

dan is het zomersche weer stellig aangebroken. *)

Zij, die den geheelen dag meemaken, zorgen om 10^4 uur

present te zijn voor het station. Wie later kan komen, moet

óf om half 1 op de Burcht zijn (lunch) of om 2 uur op de

Turfmarkt (boot).

De kosten van den boottocht zullen niet meer bedragen

dan f 2 af 2.50 per persoon.

Allerlei nadere bijzonderheden worden in het volgend

nummer van De Journalist, dat 29 Juni verschijnt, medegedeeld.

Laat men echter nu reeds besluiten, om Zaterdag 7 fuli

vrij te houden. En neemt uw dame {of uw heer!) mee.

Aangezien het de bedoeling is, een speciale boot

af te huren, moet het Kringbestuur weten hoeveel

deelnemers er zijn. Zij die aan het uitstapje deelnemen,

dienen daarvan mededeeling te doen aan

den Secretaris (Van Slingelandtstraat 70, Den Haag)

en tevens te berichten of zij een dame meebrengen.

Zendt deze mededeeling omgaand.

*) Deze profetie is van onzen optimistischen Voorzitter. Red.

Redacteur:

CORN. A. CRAYÉ

Kringbestuur.

Dit blad verschijnt ten minste

éénmaal per maand

Officiëele Mededeelingen.

Het Kringbestuur kwam Zaterdag 9 Juni, 's middags en

's avonds, te 's-Gravenhage bijeen.

Aanwezig waren de leden HANS (voorzitter), VAN DER

HOUT, VOOGD, RITTER, BIEMOND, POLAK DANIELS, CRAYÉ en

SCHOTTING en de gedelegeerden KOUWENAAR (Amsterdam),

HOLSBOER (Oostelijke Pers) en VAN VOOREN (Rotterdam).

De Voorzitter sprak een woord van welkom en gelukwensch

tot den heer BIEMOND, die na een langdurige ziekte weder

hersteld aanwezig was [Applaus).

Couperus. — Aan Louis COUPERUS, die 's middags receptie

hield, werd een telegram van gelukwensch gezonden.

Pensioen-commissie. — De Voorzitter deelde mede dat de

Pensioen-commissie haar arbeid had hervat. In verband hiermee

had een kort debat plaats.

Beschuldiging. — Naar aanleiding van de in het orgaan

van het Genootschap voor Zedelijke Volkspolitiek uitgebrachte

beschuldiging door mr. J. REITSMA, luidende:

„De belangrijkste dagbladen zijn niet anders dan

spreekbuizen, eensdeels van kapitalistische kombinaties,

hetzij uit industrieele-, uit handels-, uit scheepvaart- of

uit andere kringen, anderdeels van politieke groepen,

wat vaak hetzelfde beteekent. Beschouwingen omtrent

onderwerpen, die de belangen dezer kombinatie kruisen,

worden uiteraard gekleurd, zoodat hier de grens van de

waarheid bewust wordt overschreden en de argelooze

lezer, terwille van het goud, telkens met een dosis leugen

wordt geïnjekteerd";

besloot het Bestuur zich aan te sluiten bij het door den

Voorzitter bij het Bestuur van het Genootschap uitgebrachte

protest tegen de plaatsing van zulk een ernstige en ongemotiveerde

beschuldiging. In het Genootschaps-orgaan zal de

Voorzitter er op terugkomen.

Candidatureu. — Eenige nieuwe leden werden aangenomen.

(Zie elders.)

40-jarig bestaan. — Het Bestuur keurde het besluit van

het Dag. Bestuur, inzake uitstel der feestviering ter gelegenheid

van het 40-jarig bestaan goed, en besloot de herdenking

nu te doen plaats hebben in het begin van het volgend jaar,

op of zoo dicht mogelijk bij den oprichtings-datum. Ook de

prijsvraag werd naar het volgend jaar verschoven.

Uitstapje. Besloten werd ook ditmaal het jaarlijksch uitstapje

te houden. (Zie elders in dit nummert)

Nieuws van den Dag. — In verband met de gebeurtenissen

met het Nieuws van den Dag meende het Bestuur zijn standpunt

inzake den verkoop van bladen te moeten vaststellen.

Het wordt in dit nummer afzonderlijk vermeld.

Dagblad-bedrijf. — De overige gebeurtenissen in het dagblad-bedrijf

leidden tot een breedvoerig debat van vertrouwelijken

aard.

Eenige punten der agenda werden tot een volgende vergadering

uitgesteld.


48 DE J O U R N A L I S T

Resolutie.

In de j.1. Zaterdag gehouden bestuursvergadering van den

Nederlandschen Journalisten-Kring is de volgende resolutie

aangenomen:

i. Het uitgeven van een dagblad, hoezeer mede een commercieele

onderneming, kan niet op één lijn worden gesteld

met eenige andere onderneming, waaraan het maken van

geldelijke winst ten grondslag ligt.

2. Een dagblad is een ideëel en cultureel goed, dat, al

moge zijn karakter als nieuws-orgaan vaak en terecht de

overhand hebben, beschouwd dient te worden als een middel

voor de geestelijke, intellectueele en sociale scholing van het

publiek.

3. De verkoop van een dagblad eenvoudig als handelsobject,

zonder dat men weet wie eigenlijk het blad koopt,

wat er mee gebeuren zal, en in welke richting het verder

zal worden geleid, dient scherp te worden veroordeeld.

4. Elke verkoop, waarbij de journalisten, die de geestelijke

en intellectueele beteekenis van het dagblad hebben bepaald,

het slachtoffer dreigen te worden, is reeds uit dien hoofde

immoreel. In elk geval dienen voor de verzekering van het

belang der betrokken journalisten afdoende maatregelen te

worden getroffen.

5. Geijverd moet worden voor een zoodanige regeling,

waarbij, indien van verkoop van een dagblad sprake is, aan

de betrokken journalisten, of de organisatie waartoe zij behooren,

recht van medezeggenschap wordt gegeven. Deze

regeling worde desnoods wettelijk vastgelegd.

In aansluiting met deze resolutie besloot het Kringbestuur

een commissie te benoemen, die zal moeten onderzoeken op

welke wijze het in punt 5 bedoelde rechtwan medezeggenschap

het best kan worden geregeld en verwezenlijkt.

De volledige opdracht en de samenstelling dezer commissie

zullen in de volgende bestuursvergadering worden vastgesteld.

De Ledenlijst.

Het gewone lid W. M. BEKAAR, die sinds 1921 zijn

contributie schuldig is, en het buitengewone lid J. VAN

DRUNEN, die eveneens sinds drie jaar zijn contributie niet

voldeed, zullen geroyeerd worden, wanneer zij binnen

14 dagen hun schuld aan den Kring niet hebben voldaan.

Pensioen-commissie.

HET BESTUUR.

De Pensioen-commissie heeft haar werkzaamheden hervat,

teneinde alle directies, die zulks nog niet deden, te bewegen

tot invoering der Pensioenverzekering tegen 1 Januari a.s.

Representatie.

De Kringvoorzitter heeft de vereeniging vertegenwoordigd

op de avond-receptie, door den Minister van Onderwijs,

Kunsten en Wetenschappen 28 Mei j.1. gegeven ter eere van

de Zuid-Afrikaansche studenten en op den gala-avond, door

de gemeente 's-Gravenhage op 6 Juni belegd ter eere van

den koning van Noorwegen.

Audiëntie.

De Minister-President heeft op 12 Juni jl. den Kring-

. voorzitter in particuliere audiëntie ontvangen, ter bespreking

van enkele journalistieke aangelegenheden. De voorzitter

heeft den Minister tijdens dit onderhoud een afdruk aangeboden

van de door het Kringbestuur aangenomen resolutie.

De Minister verzekerde dat deze aangelegenheid de volle

belangstelling der Regeering heeft. Zijne Excellentie heeft

voorts uitvoerig over allerlei zaken met betrekking tot den

Kring geïnformeerd.

Het Nieuws van den Dag.

Het onder dit opschrift in het vorig nummer van het

orgaan geplaatste berichtje zou (onbedoeld) den indruk kunnen

wekken, alsof namens het Kringbestuur officieel stappen zijn

gedaan, om de collega's van het opgeheven Nieuivs van den

Dag geplaatst te krijgen aan het dagblad De Dag, waarvan

de oprichting is aangekondigd. Dit is niet zoo. Het Kringbestuur

als zoodanig heeft daartoe geen stappen gedaan. De

betrokken collega's hebben geheel zelfstandig gesolliciteerd

en zijn meerendeels overgenomen.

Feesten Automobielclub.

Van 2 tot en met 5 Juli a.s. hebben te Hilversum en te

's-Gravenhage de wedstrijden, concoursen en verdere gebeurtenissen

plaats ter feestelijke viering van het 25-jarig bestaan

der Koninklijke Nederlandsche Automobielclub. In een

onderhoud van den Kringvoorzitter met den secretaris der

club, den heer B. W. VAN WELDEREN baron RENGERS, is

overeengekomen dat de heer • TH. VAN SWIETEN, hoofdredacteur

van De Auto, bij die feesten ten allen tijde beschikbaar

zal zijn, om aan de pers alle mogelijke steun en

inlichtingen te geven. Den betrokken journalisten wordt dus

medegedeeld, dat zij zich voor alle pers-aangelegenheden tot

den heer VAN SWIETEN kunnen wenden: Havenstraat 6,

Pleemstede (Tel. 28215, Haarlem).

Ledenlijst.

Aangenomen als buitengewoon lid:

D. S. VAN ZUIDEN, Emmastraat 25, Den Haag. •

A. T. A. HEYTING, Groot Hertoginnelaan 81, Den Haag.

Bedankt als buitengewoon- lid:

J. BOLIJN Jr., Den Haag.

A dresvera n der in gen:

L. M. H. E. VAN BUNGE naar Jan de la Barlaan 11, Den Bosch.

H. G. CANNEGIETER naar Kleverparkweg 222, Haarlem.

B. CANTER naar Westerbaenstraat 24a, Den Plaag.

A. COHEN naar Okeghemstraat 22, Amsterdam.

H. H. J. VAN DE POL naar Nachtegaalplein 9, Den Haag.

J. J. DA SILVA naar Jacob Obrechtstraat 43, Amsterdam.

H. G. L. VAN DER VOORT naar Galileïstraat 9, Den Haag.

H. W. DE WAL naar Leeuwerikplein 15, Den Haag.

Mevr. W. WYNAENDTS FRANCKEN-DYSERINCK, naar De Wig,

Frankenslag 96, Den Haag.

Verbetering in de Ledenlijst van het Jaarboekje:

LEO FAUST, Rotterdamscli Nieuwsblad in plaats van Nieuwe

Courant.

Locale en Gewestelijke Vereenigingen.

De Amsterdamsche Pers.

Voor het lidmaatschap der vereeniging heeft zich aangemeld

collega S. DE VRIES, redactie De Telegraaf. Ingevolge art. 1

van het huishoudelijk reglement kunnen binnen acht dagen

op art. 5 der statuten gegronde bezwaren tegen de toelatingbij

het bestuur worden ingediend.

SCHOTEL,,

secretaris.

Algemeene belangen.

Veel gevraagde adressen.

Kringsecretariaat:

W. N. VAN DER HOUT, Van Slingelandtstraat 70, Den Haag.

Plaa tselijke Vereen ig ingen :

Secretariaat Amsterdamsche Pers:

C. J. SCHOTEL, Joh. Verhulststraat 201, Amsterdam.

Secretariaat Haagsche Journalisten-Vereeniging:

Mej. E. J. BELINFANTE, Weimarstraat 149, Den Haag.

Secretariaat Rotterdamsche Journalisten-Vereeniging:

H. M. DEKKING, Nieuwe Binnenweg i9 a , Rotterdam.

Secretariaat Haarlemsche Journalistenkring:

P. C. AKKERMAN, Joh. de Breukstraat 18, Haarlem.

Secretariaat Groningsche journalisten-Vereeniging:

J. J. LEENINGA, Graaf Adolfstraat 20'', Groningen.

Secretariaat Oostelijke Pers:

F. J. A. BERDING, Heerenweg 18 s , Zwolle.


Een grafmonument.

Indische belangen.

DE JOUR

Op de begraafplaats Laanhof te Batavia is in tegenwoordigheid

van vele journalisten en andere belangstellenden een

door den heer LUCIANI ontworpen en vervaardigd monument

voor de op 5 Juli 1922 bij het yliegongeluk te Antjol omgekomen

journalisten C. BORST van de Java Bode en C. A.

GERRITSEN Jr, van de Indische Courant onthuld. De resident,

SCHENCK DE JONG, legde als vertegenwoordiger van den

Gouverneur-Generaal den eersten krans op het monument.

De Indische Courant meldt dat de redacteur van de

Archipel Post, J. VEERSEMA, benoemd is tot hoofdredacteur

van de N. Soer. Crt., ter vervanging van den heer ED. VAN

GHERT, die naar Europa zou vertrekken.

De redacteur van het N. v. d. D. v. N. I, VAN LOON,

vertrekt met verlof naar Europa.

Ontslagen werd op zijn verzoek de redacteur van de

Cherib. Crt., F. M. DE WIT.

Loonen boekdrukkerijen.

Varia.

Blijkens een mededeeling, voorkomende in het Maandschrift

van het Centraal Bureau voor de Statistiek, waren in de

boekdrukkerijen de uurloonen volgens de collectieve arbeidsovereenkomsten

sedert 1914 als hieronder is aangegeven. In

genoemd jaar kwam voor dit bedrijf de eerste arbeidsovereenkomst

tot stand. Het verloop der weekloonen is niet gelijk

aan dat van de uurloonen, daar sedert 1914 de arbeidsduur

herhaalde malen gewijzigd is. In 1914 was deze 57 uur per

week, midden 1919 52'/2—54 uur, einde 1919 51 uur, in

1921 45 uur en in 1923 48 uur per week.

Minimum-uurloonen in cents van arbeiders van 24 jaar en

ouder *) in de boekdrukkerijen, 1915—1923.

Gemeenteklasse

3 )

I

II

III

I

II

III

Gemeenteklasse

2 )

I

II

III

I

II

III

Gemeenteklasse

2 )

I

II

III

I

11

III

Jar 1. 1923

75

73

70

J ar

Jar

278

281

280

• !9 2 3

84

82

79

271

2 73

276

• i9 2 3

75

73

70

268

270

269

Handzetter,

Drukkerijbinder

Jan. 1921 Juni 1.919

85 48

83 47

80 46

Verhoudingscijfers

315 178

319 181

320 184

Machinezetter

(excl. monotypezetter)

Jan. 1921 Juni 1919

95 52

93 5 1

• 90 50

Verhoudingscijfers

306 168

310 170

3x0 172

Drukker

Jan. 1921 Juni 1919

85 49

83 48

80 47

Verhoudingscijfers

T 75

3°3

307 178

308 181

1 FeBr. 1914

27

26

25

100

100

100

1 Febr. 1914

3i


29

100

100

100

1 Febr. 1914

28

27

26

') De gegevens hebben voor 1914 en 1919 betrekking op gezellen

van de Ie loonklasse.

2 ) Gemeenteklasse I omvat alleen Amsterdam, Diemen, Sloterdijk

en Watergraafsmeer. Gemeenteklasse II omvat 's-Gravenhage,

Hillegersberg, Rotterdam, Scheveningen en Schiedam. Gemeenteklasse

III omvat Bloemendaal, Bussum, Delft, Groningen, Haarlem,

Heerlen, Hilversum, Hoek van Holland, Kerkrade, Laren (N.H.),

Loosduinen, Overveen, Rijswijk (Z.H.), Schoten-Stad, Utrecht,

Weesp, IJmuiden en Zaandam. (De klassen loopen tot IX).

100

100

100

A L I S T • 49

Personalia en Berichten.

Het telefoonnummer van den Penningmeester is veranderd

in Rotterdam 31092.

Tot redacteur aan De Telegraaf is benoemd de heer

J. M. A. KROES, thans verbonden aan de Haagsche Courant.

De heer J. M. PATTIST, correspondent-verslaggever van

het Handelsblad te Rotterdam, is benoemd tot verslaggever

van de Nieuwe Rotterdamsche Courant.

Het Handelsblad keert 6 procent dividend uit, Het Vaderland

7 procent.

Ned. R. K. Journalistenvereeniging.

Zondag 27 Mei hield de Ned. R. K. Journalistenvereeniging

te Utrecht een buitengewone algemeene vergadering ter

behandeling van het bestuursvoorstel om het bestuur te machtigen

een contact-commissie te vormen tusschen de R. K.

Staatspartij en de Ned. R. K. Journalistenvereeniging ter

wederzijdsche inlichting, telkens als dit door een van beide

noodig of gewenscht mocht worden geacht,

Na een langdurig debat, gedurende hetweik van de bestuurstafel

bij herhaling werd te kennen gegeven dat het contact

geen ander dan een informatorisch karakter zou dragen en

de voorzitter toezegde, dat op de bondsvergadering nogmaals

duidelijk dit karakter zou worden vastgelegd, opdat misverstand

als waartoe een ongelukkige uitdrukking van mr. HEERKENS

THIJSSEN in de R. K. Kamer-centrale te Haarlem aanleiding

zou kunnen geven, geheel zou zijn uitgesloten, werd het

bestuursvoorstel met overgroote meerderheid van stemmen

aangenomen.

In verband met een motie, aangenomen op de aandeelhoudersvergadering

van de N. V. '„De Residentiebode" op

20 April j.1., werd, na intrekking van een motie van den

heer J. HULSMAN, aan het bestuur opdracht gegeven een

commissie samen te stellen, welke het vraagstuk van-het uitoefenen

van invloed door aandeelhouders op de gestes eener

redactie, in studie zal nemen en daaromtrent een rapport zal

samenstellen. Op de jaarvergadering in den herfst zal dit

rapport in behandeling worden genomen. (Alsb.)

De Nederlandsche Dagbladpers.

De Vereeniging van Uitgevers van Dagbladen in Nederland

„De Nederlandsche Dagbladpers" is de vorige maand in

jaarlijksche algemeene vergadering samengekomen.

De voorzitter, de heer CHR. A. VIEWEG, wees in zijn

openingswoord op de belangrijke gebeurtenissen in de Nederlandsche

journalistiek, die in de laatste weken de aandacht

hebben getrokken, t. w. het opheffen van de uitgifte van het

Nieuws van den Dag en de aankondiging, dat een nieuw

dagblad De Dag eerlang zal worden uitgegeven.

In • verband met het eerstgenoemde feit meende hij te

mogen opmerken, at dhet zoo plotseling verdwijnen van het

Nieuws van den Dag, een orgaan dat gedurende meer dan

een halve eeuw terecht in ons land gerespecteerd werd, door

de uitgevers van dagbladen zal worden betreurd. Zeker

voelden allen in dezen tijd groote sympathie voor den directeur

van het verdwenen orgaan, den heer J. FUNKE, die gedurende

meer dan 25 jaren de directie had gevoerd, en die thans

ongetwijfeld met gemengde gevoelens de Vergadering bijwoonde.

(Applaus).

Wat betreft het nieuwe orgaan, dat zich met zooveel

reclame aankondigde, meende hij, dat men daartegenover een

afwachtende houding moest aannemen, en zien wat dit blad

voor de Nederlandsche dagbladpers brengen zou.

Spr. bracht den dank der leden aan de heeren SIJTHOEF,

uitgevers der Haagsche Coura?it, voor hun uitnoodiging aan

de leden der Vereeniging om na afloop der vergadering, de

nieuwe drukkerij dier courant te bezichtigen.

De jaarverslagen van secretaris en penningmeester werden

goedgekeurd en herkozen als bestuurslid werd de heer CHR.

A. VIEWEG, terwijl gekozen werd in de plaats van den heer

J. C. PEEREBOOM, die niet herkiesbaar was, de heer J. W.

HENNY (Leidsch Dagblad) na loting met den heer A. VAN

DER GIESSEN.


50 DE JOURNALIST

Ingezonden.

BERLIJN, 21 Mei 1923

Aan den redacteur van De Journalist

te Bus sum.

Waarde collega!

In het Jaarboekje zie ik, dat bij mijn naam nog altijd staat

Hollandsch Nieuwsbureau. Ik stel er prijs op, dat dit wordt

weggelaten. Ik weet niet, of het Hollandsch Nieuwsbureau

te Berlijn over een correspondent beschikt, maar in elk geval

ben ik sedert 1 April 1921, toen het Berlijnsche bureau

welks hoofdredacteur ik was, wegens valuta-omstandigheden

werd opgeheven, niet langer aan het H. N. verbonden. Ik

zou dus niet gaarne zien, dat de thans als H. /V-berichten

uit Berlijn in de verschillende bladen verschijnende telegrammen

aan mij toegeschreven werden, zonder een oordeel

over deze berichten uit te willen spreken. Gaarne zag ik dit

schrijven in De Journalist gepubliceerd.

Hoogachtend

Onpleizierig.

H. B. KOELENSMID.

Aan 't hoofd van ons blad staat dat De Journalist den

eersten en derden Donderdag van iedere maand verschijnt.

Ik en zeker meerderen met mij ontvangen zoo nu en dan

ons orgaan heel wat later dan dien eersten en derden Donderdag,

ja, mogen soms het „belangrijk" nieuws dagen van

te voren uit de dagbladpers putten.

Zeker niet prettig, maar onaangenamer wordt het, wanneer

men, schrijvend op een annonce in De Journalist van den

betreffenden advertentie-steller een antwoord krijgt als volgt:

Met referte aan uw schrijven van 19 dezer, heb ik de eer u,

namens de Propaganda-commissie, beleefd mede te deelen, dat

inmiddels in de betrekking is voorzien. De late verschijning

van De Journalist is oorzaak*), dat de desbetreffende

advertentie u nu pas onder de oogen is gekomen.

Hoogachtend, enz.

Wellicht hebben anderen die als ik hebben gesolliciteerd,

een zelfde schrijven ontvangen, een schrijven dat zoowel mij

als hen onaangenaam zal hebben getroffen.

De Journalist die 3 Mei had moeten verschijnen, deed

dit 10 Mei en bereikte zijn leden nog eenige dagen later!

Wil collega CRAYÉ hierop antwoorden?

Met collegiale groet

J. GODEFROA.

*) Ik spatieer. — J. G.

[Dit zijn de onaangename gevolgen van bezuiniging. Wij

zijn gedwongen dit jaar alléén uit te komen, wanneer de

ophooping der kopy er toe dwingt.

Wij zullen voorloopig daarom weglaten, uit den kop van

het orgaan den regel omtrent het" tweemaal in de maand

verschijnen. Red.\

„Onze financiën".

Geachte Redacteur,

Nu de heer VOOGD om de zaak heendraait, en mij bovendien

een blaam tracht op te werpen, ben ik genoodzaakt het

volgende te, constateeren:

i e . Dat bij mij in een paar jaar niet is gedisponeerd.

2

More magazines by this user
Similar magazines