You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
IIgik. *•••*%:^ ■''■$» #*,i«se»- * #
„MIJN VRIENDINsJOSEFINE"MJJN VRIENDIN JOSEFINErff Me<strong>in</strong>e Freund<strong>in</strong> Jose/<strong>in</strong>eeen TOBIS-Film.Draaiboek: Curt J. Braun, naar een ontw<strong>er</strong>pvan Johanna Sibelius. — Cam<strong>er</strong>a: Bruno Stephan<strong>er</strong> Erich Nitschmann. — Decors: WilhelmDepenau en Arthur Nortmänn. — Muziek: LeoLeux en Friedrich Schröd<strong>er</strong>. — Geluid: EugrenHrich. — Costuums: Annemarie HHes. —Montage:Ilse Voigt. — Productieleid<strong>in</strong>g: Dr.H<strong>er</strong>b<strong>er</strong>t Engels<strong>in</strong>g.Regie: HANS H. ZERLETT.Rol v<strong>er</strong><strong>de</strong>el<strong>in</strong>g:Josef<strong>in</strong>eHilda KrahlMiland<strong>er</strong> Paul HubschmidBianka T<strong>er</strong>ry Fita BenkhnffBau<strong>er</strong> Hans LeibeltMcvr. Bau<strong>er</strong> Olga LimburgMarianne G<strong>er</strong>da Maria F<strong>er</strong>noMannequ<strong>in</strong>s, mo<strong>de</strong>para<strong>de</strong>s, een rijke vrijgezellenwon<strong>in</strong>g,het cabaret voor en acht<strong>er</strong> <strong>de</strong> sch<strong>er</strong>men,on<strong>de</strong>ugen<strong>de</strong> liedjes, amoureuze situaties,<strong>in</strong>tieme eetpartijen, het is een w<strong>er</strong>eldje zond<strong>er</strong>zorgen, dat <strong>de</strong>ze luchtige film u biedt.Hil<strong>de</strong> Krahl is <strong>er</strong> een arm maar nijv<strong>er</strong> meisje<strong>in</strong>, dat zich e<strong>er</strong>st door voor rijk<strong>er</strong> doorgaan<strong>de</strong>v<strong>er</strong>wanten laat uitbuiten en dan uit <strong>de</strong> batenvan een eigen mo<strong>de</strong>huis <strong>de</strong> aan <strong>de</strong>n grond g<strong>er</strong>aaktev<strong>er</strong>wanten we<strong>er</strong> vlot maakt. Paul Hubschmid,een nieuwe jeune premi<strong>er</strong> d<strong>er</strong> Duitschefilm, breekt <strong>de</strong> harten van vele dames als eigenaarvan een and<strong>er</strong>e mo<strong>de</strong>salon en w<strong>in</strong>t na talrijkemisv<strong>er</strong>stan<strong>de</strong>n het hart d<strong>er</strong> vrouwelijke concurrent.Fita Benkhoff speelt zijn lief<strong>de</strong>s- enlevenswijze vriend<strong>in</strong>, waaraan wij <strong>de</strong> v<strong>er</strong>e<strong>er</strong>rig<strong>in</strong>gd<strong>er</strong> twee jonge menschen danken. Op haar reken<strong>in</strong>gkomen ook <strong>de</strong> on<strong>de</strong>ugen<strong>de</strong> liedjes, die ond<strong>er</strong>and<strong>er</strong>e han<strong>de</strong>len ov<strong>er</strong> aantrekkelijke vrouwsp<strong>er</strong>sonenals Helena van Troje en Madame <strong>de</strong>Pompadour.In ov<strong>er</strong>eenstemm<strong>in</strong>g met <strong>de</strong> eischen van hetgenre, wordt <strong>er</strong> veel, vlug en snedig <strong>in</strong> <strong>de</strong> filmgesproken, waarbij voor <strong>de</strong>n zooveelsten ke<strong>er</strong>blijkt, welk een onuitputtelijk commentaar op <strong>de</strong>lief<strong>de</strong> mogelijk is.Er wordt ook nog <strong>in</strong> gew<strong>er</strong>kt, <strong>in</strong> <strong>de</strong> e<strong>er</strong>steplaats schijnbaar, door <strong>de</strong> figure<strong>er</strong>en<strong>de</strong> ateli<strong>er</strong>meisjesd<strong>er</strong> bei<strong>de</strong> mo<strong>de</strong>huizen, <strong>in</strong> <strong>de</strong> twee<strong>de</strong> plaatsacht<strong>er</strong> <strong>de</strong> sch<strong>er</strong>men, door <strong>de</strong> Duitsche mo<strong>de</strong>nij v<strong>er</strong>heid,welke <strong>er</strong> een keur van mo<strong>de</strong>llen <strong>in</strong> toont.Het v<strong>er</strong>haal heeft aardige vondsten, met hi<strong>er</strong>en daar een misstap. Dat laatste is als het on<strong>de</strong>ugen<strong>de</strong>wat al te plastisch, al te dui<strong>de</strong>lijkwordt; bijvoorbeeld <strong>in</strong> <strong>de</strong> ontkleedpartij tij<strong>de</strong>liseen feest ten huize d<strong>er</strong> uitbuiten<strong>de</strong> v<strong>er</strong>wanten. Ishet niet juist het prikkelen<strong>de</strong> d<strong>er</strong> pikant<strong>er</strong>ie, datalles bij aanduid<strong>in</strong>gen blij ft . . . ?Het nieuwe mo<strong>de</strong>huis Josef<strong>in</strong>e (zooals Hil<strong>de</strong>Krahl <strong>in</strong> <strong>de</strong> film heet) wordt gef<strong>in</strong>anci<strong>er</strong>d door<strong>de</strong>n mo<strong>de</strong>kon<strong>in</strong>g Miland<strong>er</strong> (Hubschmid). Geenvan bei<strong>de</strong>n heeft eenig i<strong>de</strong>e van <strong>de</strong>ze f<strong>in</strong>ancieel<strong>er</strong>elatie; zij blijven <strong>in</strong> elkaar tegenstand<strong>er</strong>s opleven en dood zien.Fita Benkhoff, alias <strong>de</strong> z<strong>in</strong>gen<strong>de</strong> actriceBianca T<strong>er</strong>ry, heeft <strong>de</strong>ze eigenaardige samenw<strong>er</strong>k<strong>in</strong>gtusschen concurrenten op listige wijzetot stand gebracht. Zij voelt vriendschap voor-Josef<strong>in</strong>e en strekt elegant-moed<strong>er</strong>lijke zorgen uitov<strong>er</strong> <strong>de</strong>n v<strong>er</strong>wen<strong>de</strong>n Miland<strong>er</strong>. Die moet een lesjehebben van een vrouw. Een lesje, waarbij e<strong>in</strong><strong>de</strong>lijkeens „nee" gezegd wordt op zijn beproef<strong>de</strong>,van systeem getuigen<strong>de</strong> v<strong>er</strong>leid<strong>in</strong>gspog<strong>in</strong>gen.Josef<strong>in</strong>e zegt „nee". Dat is voldoen<strong>de</strong> voor <strong>de</strong>oud<strong>er</strong>e vriend<strong>in</strong> om hi<strong>er</strong> w<strong>er</strong>kelijk lief<strong>de</strong> te bespeuren.En <strong>in</strong> het gemoed van <strong>de</strong>n voorheennooit afgewezen man zaait Josef<strong>in</strong>e's we<strong>er</strong>streven<strong>de</strong>antwoord voor <strong>de</strong>n e<strong>er</strong>sten ke<strong>er</strong> ook <strong>er</strong>nstig<strong>er</strong>gevoelens.Maar wanne<strong>er</strong> zijn bei<strong>de</strong>n rijp om met s<strong>er</strong>ieuzebedoel<strong>in</strong>gen <strong>de</strong> armen voor elkaar te openen ?Bianca T<strong>er</strong>ry b<strong>er</strong>ekent juist, dat dit het gevalzal zijn als.Miland<strong>er</strong>'s jalouzie — hij is jalo<strong>er</strong>schop <strong>de</strong>n onbeken<strong>de</strong>, die Josef<strong>in</strong>e's mo<strong>de</strong>salon f<strong>in</strong>an-L<strong>in</strong>ksboven: Josef<strong>in</strong>e (Hil<strong>de</strong> Krahl) schuwt het wat<strong>er</strong> niet, nochhet <strong>in</strong>discrete oog d<strong>er</strong> cam<strong>er</strong>a. . . . — L<strong>in</strong>ksond<strong>er</strong>: Bianca T<strong>er</strong>ry(fita Benkhoff) en Miland<strong>er</strong> (Paul Hubschmid) maken hün entreeo-p het feest van Josef<strong>in</strong>e's (Hil<strong>de</strong> Krahl) uitbuiten<strong>de</strong> familie. ■—Ond<strong>er</strong>: Een ond<strong>er</strong>houd tusschen Josef<strong>in</strong>e (Hil<strong>de</strong> Krahl) en Bianca(Fita Benkhoff). (FotoTobis)%cieel heeft mogelijk gemaakt — op het toppuntzal zijn gekomen. Als Josef<strong>in</strong>e zelf het aanschouwend<strong>er</strong> <strong>in</strong>n<strong>er</strong>lijke kwell<strong>in</strong>gen van <strong>de</strong>n gelief<strong>de</strong>niet lang<strong>er</strong> uit kan hou<strong>de</strong>n. Dit moment is<strong>de</strong> climax d<strong>er</strong> film en tevens haar e<strong>in</strong><strong>de</strong>. Ge hebtdus al g<strong>er</strong>a<strong>de</strong>n, dat zij met een omhelz<strong>in</strong>g e<strong>in</strong>digt,waarvoor Miland<strong>er</strong>s huisknecht vad<strong>er</strong>lijk glimlachendhet veld ruimt.Nu vilt u nog weten, wat ik <strong>de</strong>nk van <strong>de</strong>nnieuwen jeune-premi<strong>er</strong> Hubschmid, die opvallendlang van gestalte is en een kosmopolitische gard<strong>er</strong>obedraagt? Ik zeg het lekk<strong>er</strong> niet. Ik v<strong>er</strong>mijdliev<strong>er</strong> bij voorbaat conflicten met <strong>de</strong> duizen<strong>de</strong>nlez<strong>er</strong>essen van dit blad, v<strong>er</strong>moe<strong>de</strong>lijk zond<strong>er</strong> me<strong>er</strong>,voor zoov<strong>er</strong> die hem aardig zullen v<strong>in</strong><strong>de</strong>n.P. BEISHUIZENBoven: Fita Benkhoff toont zich <strong>in</strong> „MijnVriend<strong>in</strong> Josef<strong>in</strong>e" een wezen van bewond<strong>er</strong>enswaardige,vrouwelijke listigheid en een goedvriend<strong>in</strong>. — Ond<strong>er</strong>: Het lot ivil, dat zij e<strong>er</strong>stmoeten schei<strong>de</strong>n om h<strong>er</strong>eenigd te wor<strong>de</strong>n (Hil<strong>de</strong>Krahl en Paul Hubschmid).KLEINKUNST-ARTISTEN OP ZESWEEKSCHE TOURNEE„SUCCESSEN-PROGRAMMA"Het is een opm<strong>er</strong>kelijk feit, dat <strong>de</strong> prov<strong>in</strong>cieop het gebied van goe<strong>de</strong> kle<strong>in</strong>kunst niet me<strong>er</strong> zoostiefmoed<strong>er</strong>lijk be<strong>de</strong>eld wordt als vóór <strong>de</strong>n oorlog.Ov<strong>er</strong> <strong>de</strong> oorzaken van dit v<strong>er</strong>schijnsel, waarov<strong>er</strong><strong>in</strong> dit blad reeds e<strong>er</strong>d<strong>er</strong> w<strong>er</strong>d geschreven,zal ik hi<strong>er</strong> niet v<strong>er</strong>d<strong>er</strong> uitwei<strong>de</strong>n.Meppel, „Drentsch Rott<strong>er</strong>dam", krijgt als kle<strong>in</strong>eprov<strong>in</strong>cieplaats ruimschoots zijn <strong>de</strong>el mee van<strong>de</strong>zen v<strong>er</strong>b<strong>in</strong><strong>de</strong>n<strong>de</strong>n ov<strong>er</strong>vloed en nu volg<strong>de</strong> na eenrijk w<strong>in</strong>t<strong>er</strong>programma als klap op <strong>de</strong> vuurpijl: <strong>de</strong>première van <strong>de</strong> Cabaret-revue „Successenprogramma",waarme<strong>de</strong> een d<strong>er</strong>tigtal artisten eenzesweeksche tournee door ons land maakt, e<strong>er</strong>een smakelijke, gezon<strong>de</strong> en lichtv<strong>er</strong>te<strong>er</strong>bareavondkost dan een copieus soup<strong>er</strong> met weeld<strong>er</strong>igegangen.ben première blijft een première met al <strong>de</strong>naankleve en fouten daarvan. Bepaald een h<strong>in</strong>d<strong>er</strong>lijkestoornis was het feit, dat <strong>de</strong> microfoonsoms <strong>in</strong>geschakeld bleef, waardoor enkele malenhet praatje van <strong>de</strong>n conf<strong>er</strong>enci<strong>er</strong> met een „reportageflits"van acht<strong>er</strong> het doek gemengd w<strong>er</strong>d IEn het was natuurlijk <strong>de</strong> vroolijke Jos W<strong>in</strong>dt,dien tot driemaal toe het doek voor zijn neusw<strong>er</strong>d dichtgehaald, hoewel zijn numm<strong>er</strong> nauwelijksbegonnen was! Met een quasi-ra<strong>de</strong>loosschoud<strong>er</strong>ophalend „Ze willen me weg hebben"was hij <strong>de</strong> situatie volkomen meest<strong>er</strong>.Ik ben <strong>er</strong> van ov<strong>er</strong>tuigd, dat <strong>de</strong>ze en and<strong>er</strong>ekle<strong>in</strong>e, <strong>de</strong>els technische fouten spoedig v<strong>er</strong>holpenzijn; bij een première schijnen ze nu eenmaalonv<strong>er</strong>mij<strong>de</strong>lijk.Het radio- en dansorkest „De Georgiens" zette<strong>de</strong>n avond <strong>direct</strong> goed <strong>in</strong> met enkele frisch gespeel<strong>de</strong>numm<strong>er</strong>s. De leid<strong>er</strong> Dick van d<strong>er</strong> Kraanheeft zijn twaalf „jongens" <strong>in</strong> <strong>de</strong> hand, speeltzelf niet onv<strong>er</strong>dienstelijk (al zie ik hem liev<strong>er</strong>met zijn dirige<strong>er</strong>stok dan jongle<strong>er</strong>end met div<strong>er</strong>se<strong>in</strong>strumenten, maar dit schijnt nu eenmaal bij <strong>de</strong>voostell<strong>in</strong>g te hooren) en geeft hun ook voldoen<strong>de</strong>gelegenheid hun <strong>in</strong>dividueele prestaties te v<strong>er</strong>toonen.Den conf<strong>er</strong>enci<strong>er</strong> Johnny Pirns zie ik gaarneeens t<strong>er</strong>ug, maar dan een beetje m<strong>in</strong>d<strong>er</strong> arroganten met orig<strong>in</strong>eel<strong>er</strong> moppen. Na <strong>de</strong> pauze waren<strong>de</strong>ze gelukkig aanm<strong>er</strong>kelijk bet<strong>er</strong> en toen wist hijhet Drentsche publiek zelfs tot z<strong>in</strong>gen te bewegen(en hoe!) al gaat dit dan ook gemakkelijk<strong>er</strong>dan men het <strong>in</strong> „Holland" wel eens wil latenvoorkomen! Hij zal <strong>er</strong> goed aan doen het e<strong>er</strong>steliedje van zijn rep<strong>er</strong>toire te schrappen en het tev<strong>er</strong>vangen door een, waarvan „het" moraal (zoo-als hij het uitdrukte) bet<strong>er</strong> v<strong>er</strong>antwoord is.Een Hawaian-ensemble ontbrak ook thans niet.De „Mauna Kea llawaians" alias „Het StilleZuidzeetrio" kan zich met <strong>de</strong> beste krachten opdit gebied <strong>in</strong> <strong>de</strong>n lan<strong>de</strong> meten. De „Ned<strong>er</strong>landsche"llawaianlifdjes. speciaal het leutige „Meisjevan Volendam", v<strong>er</strong>dienen v<strong>er</strong>meld<strong>in</strong>g. Al washet <strong>in</strong>strumentale ge<strong>de</strong>elte bet<strong>er</strong> v<strong>er</strong>zorgd dan hetvocale (het „krijgslied" leed aan gebrek aanst<strong>er</strong>kte en voordracht) toch hebben ook <strong>de</strong>zeimitatiezonen van <strong>de</strong>n Pacific bewezen iets goeds<strong>in</strong> hun muzikale mars te hebben.Moet ik eigenlijk nog wel iets v<strong>er</strong>tellen vanJos. W<strong>in</strong>dt? Fantastisch blijft het wat <strong>de</strong>ze rasimitatornaar voren brengt. Zijn naboots<strong>in</strong>g van<strong>de</strong> brandwe<strong>er</strong> bijvoorbeeld was wel bijzond<strong>er</strong> echt,maar ook <strong>de</strong> and<strong>er</strong>e numm<strong>er</strong>s (ik <strong>de</strong>nk aan <strong>de</strong>op<strong>er</strong>a, <strong>de</strong> Bandy-creatie en and<strong>er</strong>e imitaties)blijven een wond<strong>er</strong>.Tenslotte waren <strong>er</strong> dan „De drie Adl<strong>er</strong>s", <strong>de</strong>mondaccor<strong>de</strong>onvirtuozen, na <strong>de</strong> pauze v<strong>er</strong>st<strong>er</strong>ktmet twee man; <strong>de</strong>ze primeur voor Ned<strong>er</strong>land d<strong>er</strong>„Vijf Adl<strong>er</strong>s" viel Meppel ook ten <strong>de</strong>el! B<strong>in</strong>nenkortgaan ze op tournee naar België. Als menziet en hoort wat <strong>de</strong>ze artisten preste<strong>er</strong>en op hunmondorgels (dit volkswoord benad<strong>er</strong>t nog hetbeste <strong>de</strong> voorstell<strong>in</strong>g, die men zich van eenige<strong>de</strong>z<strong>er</strong> abnormaal groote <strong>in</strong>strumenten, sommigezelfs met een drietal „klavi<strong>er</strong>en" moet maken)grenst aan het wond<strong>er</strong>baarlijke.Al met al een programma, dat met recht „succes"voor zijn naam kan schrijven 1 ). TOM VOS-1) Voortgaand succes zal echt<strong>er</strong> afhankelijk zyn vantrouw aan het gegeven reclame-woordl Men rapporte<strong>er</strong>tons, dat <strong>in</strong> Baarn het gezelschap v<strong>er</strong>re van compleetoptrad, v<strong>er</strong>geleken met <strong>de</strong> op <strong>de</strong> affiches aangekondig<strong>de</strong>n.Voor <strong>de</strong> niet-aanwezige „Georgiens" moest zelfseen orkestje „geïmprovise<strong>er</strong>d" wor<strong>de</strong>n.... dat m<strong>er</strong>kwaardig<strong>er</strong>wijz<strong>er</strong>eeds als „<strong>in</strong>legvel" op <strong>de</strong> affiches wasv<strong>er</strong>meld. Wij wezen op soortgelijke euvelen reeds e<strong>er</strong>d<strong>er</strong>.— Red.^r'.TO |p■f ^'JtF 'WJTSa mi* fefii"^Efcj' mmr ««»Ui\ ' ^. ^LiJ«MiBoren: De drie Adl<strong>er</strong>s bespelen virtuoos<strong>de</strong> mondharmonica, — Ond<strong>er</strong>: Het StilleZuidzee-trio alias <strong>de</strong> Manna Kea Hatvaians.(Foto's C.N.F.)Ha& *CINEMA fi^ THEATER — (nr. 14) 23 (nr. 14) — CINEMA & THEATER^".. *! " " ■■■- :. ■' ; -,'.:>^v ; ■.'>■'.,
wmmmmmmIn <strong>de</strong> niéuwe-uitgebrachte film „Preludium"heeft hij zichzelf ov<strong>er</strong>troffen.Het is een rolprent gewor<strong>de</strong>n van een zóó volkomengaafheid, en getuigend van een zóó zuiv<strong>er</strong>kunstenaarsschap, als men zel<strong>de</strong>n op het wittedoek we<strong>er</strong>spiegeld ziet. Dit wil niet zeggen dat<strong>de</strong> film technisch geheel zond<strong>er</strong> gebreken is.doch uit een oogpunt van artisticiteit is zij vanonbetwistbare waar<strong>de</strong>.Eens te me<strong>er</strong> wordt hi<strong>er</strong>door bewezen, dat ook<strong>de</strong> kle<strong>in</strong><strong>er</strong>e taalgebie<strong>de</strong>n <strong>in</strong> Europa hun rechtenop een eigen filmproductie mogen doen gel<strong>de</strong>n.Onwillekeurig <strong>de</strong>nken wij bij dit opvallen<strong>de</strong>goe<strong>de</strong> w<strong>er</strong>k uit Praag aan ons eigen land. Is hethet niet beschamend, dat wij Ned<strong>er</strong>land<strong>er</strong>s hi<strong>er</strong>niets, maar dan ook totaal niets tegenov<strong>er</strong> kunnenstellen? En hoe lang nog. . . . ?Doch t<strong>er</strong>zake I„Preludium" is <strong>de</strong> eenvoudige historie van eeneenvoudig gez<strong>in</strong>. De man is requisiteur <strong>in</strong> <strong>de</strong>nstadsschouwburg en met zijn jonge, mooievrouw en hun twee k<strong>in</strong>d<strong>er</strong>en bewoont hij eenétage <strong>in</strong> een Praagsche huurkaz<strong>er</strong>ne. Door haareenzaamheid en <strong>in</strong> een oogenblik van zwakte begaat<strong>de</strong> vrouw een misstap; zij bedriegt haarechtgenoot met een and<strong>er</strong>, maar is zelf st<strong>er</strong>k ge-„PRELUDIUM"Nu, reeds betrekkelijk laat <strong>in</strong> het filmseizoen,wor<strong>de</strong>n <strong>in</strong> ons land kort na elkand<strong>er</strong>, we<strong>er</strong>eenige Tsjechische films uitgebracht. Zoo langzam<strong>er</strong>handzijn <strong>de</strong> Ned<strong>er</strong>landsche bioscoopbezoek<strong>er</strong>sdus <strong>in</strong> staat zich een algemeenen <strong>in</strong>drukte vormen van hetgeen <strong>de</strong> filmv<strong>er</strong>vaardig<strong>er</strong>s<strong>in</strong> Bohemen en Moravië preste<strong>er</strong>en, envelen zullen mèt mij tot <strong>de</strong> conclusie gekomenzijn, dat <strong>de</strong> Tsjechische productie even wispelturigis als <strong>de</strong> baromet<strong>er</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> maan<strong>de</strong>n, waar<strong>in</strong>een aantal specim<strong>in</strong>a van haar kunnen op hetNed<strong>er</strong>landsche witte doek v<strong>er</strong>schijnt.Den eenen ke<strong>er</strong> is men geneigd vast te stellen,dat <strong>de</strong> sfe<strong>er</strong> van <strong>de</strong>ze films door een tè kwistiggebruikte sentimentaliteit <strong>de</strong>n Ned<strong>er</strong>land<strong>er</strong> tóchniet ligt, en een volgen<strong>de</strong> film is plotsel<strong>in</strong>g we<strong>er</strong>zoo simplistisch en natuurlijk als wij ons maarwenschen kunnen. Eigenaardig is het, dat mengetrouw bij elke Tsjechische rolprent we<strong>er</strong>leest, dat Frantisek Cäp <strong>de</strong> regie vo<strong>er</strong><strong>de</strong>.Deze voor ons onbeken<strong>de</strong> grootheid moet weleen man met st<strong>er</strong>k wisselen<strong>de</strong> opvatt<strong>in</strong>gen zijn.Imm<strong>er</strong>s, welhaast elke filmregisseur houdt <strong>er</strong>een eigen stijl op na, dien men <strong>in</strong> <strong>de</strong> door hemv<strong>er</strong>vaardig<strong>de</strong> films kan t<strong>er</strong>ugv<strong>in</strong><strong>de</strong>n. FrantisekCap v<strong>er</strong>rast ons echt<strong>er</strong> telkenmale opnieuw doorwéér and<strong>er</strong>e technieken en and<strong>er</strong>e opvatt<strong>in</strong>gente zien te geven.Boven: Ah zij toegeeft,hem bedrogente hebben, ig <strong>de</strong> breuktusschen <strong>de</strong> bei<strong>de</strong> echtelie<strong>de</strong>nonv<strong>er</strong>mij<strong>de</strong>lijk.— Daarond<strong>er</strong>, vanboven naar bene<strong>de</strong>n:Paul en Peppi v<strong>in</strong><strong>de</strong>nhet vreeselijk; Paulklaagt grootmoed<strong>er</strong>zijn nood; Peppi geeftPaul een wijze zust<strong>er</strong>lijk<strong>er</strong>aad. — Rechts:De acht<strong>er</strong>klap <strong>in</strong> <strong>de</strong>huurkaz<strong>er</strong>ne. — Daarnaast:De wanhopigeKarl wordt door zijncollega Toni opgebeurd.(Foto't O<strong>de</strong>on)noeg om al gauw aan haar ongeoorloof<strong>de</strong> v<strong>er</strong>houd<strong>in</strong>geen e<strong>in</strong>d te maken en van haar dwaalspoort<strong>er</strong>ug te ke<strong>er</strong>en. Haar man weet van hetgeheele geval niets af, door <strong>de</strong>n acht<strong>er</strong>klap <strong>in</strong> <strong>de</strong>huurkaz<strong>er</strong>ne en door <strong>in</strong>triges van kwaadspreken<strong>de</strong>buurvrouwen wor<strong>de</strong>n hem op zek<strong>er</strong>en dagdoor een anoniemen brief <strong>de</strong> oogen geopend.Een goe<strong>de</strong> vriend praat het hem echt<strong>er</strong> uit hethoofd: hij moet geen geloof hechten aan eenanoniemen brief en zijn vrouw eens wat me<strong>er</strong>v<strong>er</strong>wennen. G<strong>er</strong>ustgesteld gaat hij naar huis enneemt een ca<strong>de</strong>autje voor haar, een nieuwe hoed,mee.Dien avond gaan ze samen uit, doch <strong>in</strong> hetrestaurant, waar zij zich zoeken te amuse<strong>er</strong>en,ontwaart zij plotsel<strong>in</strong>g <strong>de</strong>n and<strong>er</strong> en zij vlucht<strong>de</strong> straat op. Buiten bekent zij haar man, dat <strong>de</strong>anonieme brief op waarheid b<strong>er</strong>ustte.Hij is door <strong>de</strong>ze me<strong>de</strong><strong>de</strong>el<strong>in</strong>g v<strong>er</strong>plett<strong>er</strong>d. Eris voor hem slechts één oploss<strong>in</strong>g. Ondanks, haarh<strong>er</strong>haal<strong>de</strong> v<strong>er</strong>zek<strong>er</strong><strong>in</strong>g, dat ,,al het and<strong>er</strong>e" voorbijis en dat zij alleen hem liefheeft, zal hij zichlaten schei<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> vrouw, die hem bedrogenheeft.Zij zullen ied<strong>er</strong> één van <strong>de</strong> k<strong>in</strong>d<strong>er</strong>en bij zichnemen. Peppi blijft bij haar vad<strong>er</strong> en Paul bijzijn moed<strong>er</strong>.De vrouw is wanhopig door dit besluit vanhaar echtgenoot. Van alles, wat zij liefheeftmoet zij door één enkelen misstap afstand doen.Haar man blijft ongevoelig voor het oprechteb<strong>er</strong>ouw, dat zij toont.Een vreeselijke tijd voor bei<strong>de</strong>n breekt aan.Dat <strong>de</strong> k<strong>in</strong>d<strong>er</strong>en <strong>de</strong> dupe wor<strong>de</strong>n beseffen zgbei<strong>de</strong>n.Een tweestrijd woedt <strong>in</strong> het hart van <strong>de</strong>nvad<strong>er</strong> en het is tenslotte slechts een kle<strong>in</strong>igheid,die hem zijn houd<strong>in</strong>g doet wijzigen. Door hetgeopen<strong>de</strong> venst<strong>er</strong> dr<strong>in</strong>gen, als hij <strong>in</strong> gedachtenv<strong>er</strong>zonken is, <strong>de</strong> tonen van een orgel uit eennabijgelegen kapel tot hem door. .Het is een prélu<strong>de</strong>. . . ., <strong>de</strong> zachte melodiezwelt aan tot een machtig lied van lief<strong>de</strong>, grootmoedighei<strong>de</strong>n v<strong>er</strong>giffenis. De man begrijpt <strong>de</strong>wenk, die uit het Godshuis tot hem komt, enmèt <strong>de</strong> h<strong>er</strong>eenig<strong>in</strong>g ke<strong>er</strong>t het geluk <strong>in</strong> het gez<strong>in</strong>t<strong>er</strong>ug.Dit ze<strong>er</strong> simpele gegeven, dat reeds ontelbaremalen <strong>de</strong> basis voor een scénario vorm<strong>de</strong>, wordt<strong>in</strong> „Preludium" wel met bijzond<strong>er</strong>e <strong>de</strong>licatessebehan<strong>de</strong>ld. Het schouwburgbedrij f, waar<strong>in</strong> <strong>de</strong>man als requisiteur w<strong>er</strong>kzaam is, vormt eenkleurrijken en dankbaren acht<strong>er</strong>grond. Dit kante me<strong>er</strong> het geval zijn, daar ook zijn moed<strong>er</strong> <strong>er</strong>w<strong>er</strong>kt als vestiaire-juffrouw en <strong>de</strong> k<strong>in</strong>d<strong>er</strong>en hungrootmoed<strong>er</strong> vaak om raad komen vragen.Die k<strong>in</strong>d<strong>er</strong>rollen zijn waarlijk voortreffelijken vooral het spel van het meisje doet v<strong>er</strong>wachten,dat zij zich tot een groot actrice zal ontwikkelen.Men bespare mij ov<strong>er</strong>igens het releve<strong>er</strong>en vanalle moeilijke Tsjechische namen; ik heb algezegd, dat het spel van <strong>de</strong> acteurs en actrices<strong>in</strong> <strong>de</strong>ze film een volkomen afg<strong>er</strong>ond geheelvormt. Misschien zal het sommige lez<strong>er</strong>essen nog<strong>in</strong>t<strong>er</strong>esse<strong>er</strong>en, dat het „echtpaar" uit <strong>de</strong>ze filmook <strong>in</strong>d<strong>er</strong>daad een.... echtpaar is!Zooals bij me<strong>er</strong> Luc<strong>er</strong>na-films, blijkt ook hi<strong>er</strong>het muzikale ge<strong>de</strong>elte van <strong>de</strong> geluidsstrookuit<strong>er</strong>st suggestief. Het cam<strong>er</strong>aw<strong>er</strong>k en <strong>de</strong> bouwkunnen daarentegen niet vlekkeloos genoemdwor<strong>de</strong>n, doch wie zou <strong>de</strong>ze relatief slechts bijkomstigefactpren van belang achten, als eenfilm zoo boeiend en gaaf van spel is als <strong>de</strong>ze?L. J. CAPIT.„PRELUDIUM"(„ ... en v<strong>er</strong>geef ons onze schul<strong>de</strong>n")(Präludium)Regie: FRANTISEK CAPRolv<strong>er</strong><strong>de</strong>el<strong>in</strong>gr :Karl Weigant Z<strong>de</strong>nek StepanekMagda Weigant Jir<strong>in</strong>a StepnicltovaPeppi, haar docht<strong>er</strong> Nafasa TanskaPaul, haar zoon Miroslav C<strong>er</strong>venyMagda's moed<strong>er</strong> T<strong>er</strong>ezie BrzkovaToni Jan PivecEen LUCERNA-Film d<strong>er</strong> Odéon^j^mmwwmwï* '—-T^TLOSEIimJMMWTZBEIlGDANSTEN IN ONS LANDHet toeval heeft gewild, dat twee avon<strong>de</strong>nacht<strong>er</strong>een — en dat zoowel <strong>in</strong> <strong>de</strong>nHaag als aansluitend <strong>in</strong> Amst<strong>er</strong>dam —<strong>de</strong> danskunst uit Duitschland, dat <strong>in</strong> hetreveil van <strong>de</strong>n mod<strong>er</strong>nen solo-dans <strong>in</strong> <strong>de</strong>laatste kwarteeuw v<strong>er</strong> aan <strong>de</strong> spits staat,<strong>in</strong> onze schouwburgen hoogtij hield.Daarbij was dan aan Lore Jentsch eensoort van voorafgaan<strong>de</strong> Johannes <strong>de</strong> Doop<strong>er</strong>-rolbeschoren en zij danste, als menhet zoo mag zeggen, aan <strong>de</strong>n „vooravond"van 's w<strong>er</strong>elds onbetwist grootsten dans<strong>er</strong>Harald Kreutzb<strong>er</strong>g, die voor een vollenschouwburg triomfen vi<strong>er</strong><strong>de</strong>, t<strong>er</strong>wijl wijbij Lore Jentsch met een handjevol getrouwenom het danspodium heenzaten.Gelukkig ,,hijten" ze elkaar niet en zullenook wel nooit partn<strong>er</strong>s wor<strong>de</strong>n. Nogafgezien van het feit, dat Kreutzb<strong>er</strong>g —na successievelijk met Yvonne Georgy,Ruth Page en Ilse Meudtn<strong>er</strong> <strong>de</strong> w<strong>er</strong>eldrondgedanst te hebben — zich wel voorgoed<strong>in</strong> <strong>de</strong> kon<strong>in</strong>klijke beslotenheid van<strong>de</strong>n solo-dans t<strong>er</strong>uggetrokken schijnt tehebben. T<strong>er</strong>wijl Lore Jentsch, als <strong>de</strong> dansen<strong>de</strong>Brunhil<strong>de</strong>, die zij ook uit<strong>er</strong>lijk is,<strong>in</strong> <strong>de</strong> zelfbewuste strijdlustigheid d<strong>er</strong>voortdurend eenzamen op het tooneel staat.Lore Jentsoh laat zich blijkbaar maardoor één d<strong>in</strong>g lei<strong>de</strong>n, en dat is door <strong>de</strong>muziek, vooral wanne<strong>er</strong> die gespeeld wordtmet <strong>de</strong>n zoo glasheld<strong>er</strong>en, lieflijken aanslagals van <strong>de</strong>n haar begelei<strong>de</strong>n<strong>de</strong>n vad<strong>er</strong>,prof. Arthur Jentsch. Maar zij danst ookvolledig, naar <strong>de</strong>n Nietzschiaanschen eisohd<strong>er</strong> z.g. Duitsche school, „aus <strong>de</strong>m Geisted<strong>er</strong> Musik". Teveel zelfs naar mijn smaak.Als Lore Jentsoh een suite „In märkisch<strong>er</strong>Seelandschaft" danst, dan wordt het bijalle schoonheid van mouvement een uittedkenenvan <strong>de</strong> muziek <strong>in</strong> <strong>de</strong> gebarentaalvan <strong>de</strong>n dans: e<strong>de</strong>le en zuiv<strong>er</strong>e gebarentaalvaak. Maar haar dans maakt daardoor allemuziek tot programma-muziek (en liet <strong>de</strong>Zes<strong>de</strong> van Beethoven ooit <strong>de</strong> diep<strong>er</strong>e <strong>in</strong>drukkenacht<strong>er</strong> van <strong>de</strong> Negen<strong>de</strong>, of <strong>de</strong>Vijf<strong>de</strong>?) en het geheele rijk van <strong>de</strong>n uiteigen schepp<strong>in</strong>gskracht geboren dans, die<strong>in</strong> <strong>de</strong> drift van het lichaam baan breekt,blijft daardoor gesloten.Men geniet, <strong>in</strong> <strong>de</strong> zooeven genoem<strong>de</strong>suite, van <strong>de</strong> re<strong>in</strong>e en klare illustratie d<strong>er</strong>natuur, van het wat<strong>er</strong>, <strong>de</strong>n w<strong>in</strong>d, <strong>de</strong> hittevan <strong>de</strong>n middag <strong>in</strong> een loom en v<strong>er</strong>droomddansen — van <strong>de</strong>n schrik voor <strong>de</strong>n optrekken<strong>de</strong>ndond<strong>er</strong> en van <strong>de</strong> mildheid van <strong>de</strong>ndaarop volgen<strong>de</strong>n regen. Het dansendlichaam is daarbij een „<strong>in</strong>strument", dat<strong>de</strong> piano begeleidt: niet omgeke<strong>er</strong>d. Mooieen ook vaak oorspronkelijk gevon<strong>de</strong>n slotgebaren,als het Narzissisch motief voor<strong>de</strong>n wat<strong>er</strong>spiegel en het tot stilte geluw<strong>de</strong>slot van „W<strong>in</strong>dstille" sluiten <strong>de</strong>ze „genrestukjes"af. Maar grijpt zij hoog<strong>er</strong> — <strong>in</strong><strong>de</strong> „Valse Triste" van Sibelius b.v.—danblijkt ondanks <strong>de</strong> noblesse van het tragische,dat Lore Jentsch v<strong>er</strong>tolkt, <strong>de</strong> muziektoah altijd nog mooi<strong>er</strong> dan <strong>de</strong> „v<strong>er</strong>klank<strong>in</strong>g"daarvan <strong>in</strong> het dansen<strong>de</strong> lichaam.Kle<strong>in</strong><strong>er</strong> w<strong>er</strong>k, als <strong>de</strong> Noorsche volksmelodieën,slaag<strong>de</strong> daardoor met zijn gebaarvol <strong>in</strong>gehou<strong>de</strong>n en plotsel<strong>in</strong>g uitschieten<strong>de</strong>levensvreug<strong>de</strong> gav<strong>er</strong>, en — <strong>in</strong> m<strong>er</strong>kwaardigeschijnbare tegenspraak — groot<strong>er</strong>.Het zuiv<strong>er</strong>st le<strong>er</strong><strong>de</strong> men Lore Jentschkennen <strong>in</strong> haar <strong>in</strong>d<strong>er</strong>daad groot geconcipie<strong>er</strong><strong>de</strong>„Penthesileia", <strong>de</strong>n dans van <strong>de</strong>st<strong>er</strong>ven<strong>de</strong> kon<strong>in</strong>g<strong>in</strong> d<strong>er</strong> Amazonen, waarvoorzij <strong>de</strong> „Anregung" vond bij het gelijknamigeen hi<strong>er</strong> (<strong>in</strong> tegenstell<strong>in</strong>g metDuitschland) ten onrechte nooit gespeel<strong>de</strong>drama van He<strong>in</strong>rich von Kleist. Indien ook ■<strong>de</strong>ze dans toch nog teveel „op muziek gespeeld"en te we<strong>in</strong>ig <strong>in</strong> <strong>de</strong> zuiv<strong>er</strong> <strong>in</strong>n<strong>er</strong>lijkbeziel<strong>de</strong> v<strong>er</strong>beeld<strong>in</strong>gsdrift was opgeheven,dan sprak hi<strong>er</strong> and<strong>er</strong>zijds toch volledig <strong>de</strong>noblesse — tragisch, sob<strong>er</strong> en bovenalkuisch — die het waarm<strong>er</strong>k van haar vestaalschemani<strong>er</strong> van dansen is. Maar opgevaar af misv<strong>er</strong>staan te wor<strong>de</strong>n, zou ikwillen zeggen, dat kuischheid nimm<strong>er</strong> <strong>de</strong>hoogste eisch mag zijn voor <strong>de</strong>n dans, diezooze<strong>er</strong> uit <strong>de</strong> z<strong>in</strong>nen geboren en met <strong>de</strong>z<strong>in</strong>nen genoten wordt. Vol&sdzns, uit <strong>de</strong>leven<strong>de</strong> lust d<strong>er</strong> feestvi<strong>er</strong>en<strong>de</strong>n ontstaan,is niet bepaald kuisch — en waren Argent<strong>in</strong>aof Palucca het? Is Kreutzb<strong>er</strong>g het, ofzelfs Wigman? Het rhythme d<strong>er</strong> groote,<strong>in</strong>n<strong>er</strong>lijke driften houdt nimm<strong>er</strong> stand voor<strong>de</strong> <strong>de</strong>uren d<strong>er</strong> <strong>in</strong>getogenheid, waartegenzij juist storm loopen. Zoo koud als hetvuur van Vesta, zoo warm is <strong>de</strong> wijn vanDionusos. En <strong>de</strong> zon van Hellas, die <strong>de</strong> Godis van <strong>de</strong>n Dans, maakte nymphen totbacchanten.Geen wond<strong>er</strong> dan odk, dat <strong>de</strong> „SpanischeVolksweisen" van Lore Jentsch kle<strong>in</strong>e,lieflijke, maar naast het dansklavi<strong>er</strong> geslagen„anecdoten" bleven, waarbij eenSpaansche zich op <strong>de</strong> lippen gebeten zouhebben. En het st<strong>er</strong>kst sprak dit <strong>in</strong> <strong>de</strong> beken<strong>de</strong>tango van Albeniz, vooral omdatdie nog geen vi<strong>er</strong>entw<strong>in</strong>tig uur lat<strong>er</strong> doorHarald Kreutzb<strong>er</strong>g (als zijn b<strong>er</strong>oem<strong>de</strong>„Tango um Mitt<strong>er</strong>nacht") tot zulk geheeland<strong>er</strong>, glorend en grandioos leven w<strong>er</strong>dgebracht!Men pleegt Harald Kreutzb<strong>er</strong>g tegenwoordigte v<strong>er</strong>wijten, dat hij m<strong>in</strong>d<strong>er</strong>„danst" dan wel g<strong>er</strong>aff<strong>in</strong>e<strong>er</strong><strong>de</strong> fantastischepantomimes en gebaren<strong>de</strong> monologen tentooneele vo<strong>er</strong>t. Ik voor mij heb <strong>er</strong> vre<strong>de</strong> mee,wat het odk is! Wanne<strong>er</strong> gedanste gestalten— <strong>in</strong> haar rijkste scala van nachtdonk<strong>er</strong>en<strong>er</strong>nst tot <strong>de</strong>n klaarsten humor van <strong>de</strong>nlichten dag — u zóó <strong>in</strong> <strong>de</strong> h<strong>er</strong><strong>in</strong>n<strong>er</strong><strong>in</strong>g gegriftwor<strong>de</strong>n, dat gij <strong>er</strong> maan<strong>de</strong>n en rois-CINEMA &■ THEATER (nr. 14) 46 (nr. 14) — CINEMA & THEATER- ' /
■- ■schien jaren lat<strong>er</strong> nog op kunt t<strong>er</strong>uggrijpenom ze <strong>in</strong> uwe v<strong>er</strong>beeld<strong>in</strong>g te h<strong>er</strong>zien enopnieuw te doorleven, dan — zou ik zeggen— is een kunstenaar te groot voor <strong>de</strong>critiek d<strong>er</strong> zwaarlijvigen <strong>in</strong> <strong>de</strong> zaal!Ik heb een slecht geheugen, maar als ikKreutzb<strong>er</strong>g, die m<strong>in</strong>d<strong>er</strong> dan één ke<strong>er</strong> p<strong>er</strong>jaar <strong>in</strong> ons land danst, <strong>er</strong>op betrap dat hijeen <strong>de</strong>tail aan het prachtige costuum vanzijn „Landknecht" heeft v<strong>er</strong>and<strong>er</strong>d of dathij een motief van zijn han<strong>de</strong>n uit „Tangoum Mitt<strong>er</strong>nacht" bezig is (e wijzigen, danbewijst dat alleen het we<strong>er</strong>galoos levendgebleven trefzek<strong>er</strong>e gebaar, waarmee <strong>de</strong>zedans<strong>er</strong> het woord „dansen" een geheeland<strong>er</strong>e en diep<strong>er</strong>e beteekenis gegeven heeftdan „aus <strong>de</strong>m Geist d<strong>er</strong> Musik" of welken„Geist" ook geboren. Er is maar één„Geist", dien hij als een spook volledigheeft ov<strong>er</strong>wonnen en afgeschud — en datis <strong>de</strong> „Geist d<strong>er</strong> Schw<strong>er</strong>e", naar aanleid<strong>in</strong>gwaarvan Nietzsche, die ook Kreutzb<strong>er</strong>g'slevensfilosoof is, <strong>de</strong> schoonste en diepstewoor<strong>de</strong>n ov<strong>er</strong> <strong>de</strong> danskunst heeft geschreven.In <strong>de</strong> volle kracht van zijn leven isKreutzb<strong>er</strong>g thans van een klassieke, mannelijkegrootheid, waarvan men het beeldzou willen vasthou<strong>de</strong>n, eens en voor alletij<strong>de</strong>n. Daar zijn en blijven die puur uit<strong>de</strong>n gloed van een hevig geëmotionne<strong>er</strong>d<strong>in</strong>n<strong>er</strong>lijk geboren dansen, waaraan mentooh waarachtig geen „pantomime" kanv<strong>er</strong>wijten, zooals zijn „Klage", met dienmagistralen <strong>in</strong>zet d<strong>er</strong> dof, geweldig env<strong>er</strong>beten op elkaar ham<strong>er</strong>en<strong>de</strong> vuisten en<strong>in</strong> het slot dat <strong>in</strong> een stommen schreeuwhoog uitgrijpen zijn<strong>er</strong> han<strong>de</strong>n <strong>in</strong> <strong>de</strong> tooneelgordijnenacht<strong>er</strong> hem. Daar is <strong>de</strong>visioenaire grootheid van zijn „Landknecht",als reeds bij donk<strong>er</strong>, open doekdat zware schrij<strong>de</strong>n van <strong>de</strong>n gevaarlijkenVagebond opkl<strong>in</strong>kt en hij, <strong>de</strong> armen breedlangs 't lustig lijf, loopt langs 's be<strong>er</strong>enwegen: een gebaar, waar<strong>in</strong> <strong>de</strong> dans bijwed<strong>er</strong>om donk<strong>er</strong> tooneel ook we<strong>er</strong> v<strong>er</strong>st<strong>er</strong>ft.Van v<strong>er</strong>ten tot v<strong>er</strong>ten gaand, is <strong>de</strong>ze Godv<strong>er</strong>latengezel <strong>in</strong> één wild moment gepakt:een dans als een vloek — en <strong>de</strong> vloek vaneen man, die tot moor<strong>de</strong>n <strong>in</strong> staat is, zelfsal bidt hij om <strong>de</strong> v<strong>er</strong>gev<strong>in</strong>g daarvoor.Daar is zijn alou<strong>de</strong> „Z<strong>er</strong>emoniemeist<strong>er</strong>",thans op muziek van <strong>de</strong>n onnavolgbarenFritz Wilckens (met wien een twee-eenheidhem nu al zooveel jaren b<strong>in</strong>dt en die hemthans ook we<strong>er</strong> met meestal eigen compositiesbegeleid<strong>de</strong>) gewijzigd: een dans vaneen dusdanige hooghartige v<strong>er</strong>fijn<strong>in</strong>g enhi<strong>er</strong>atische statigheid, dat hij daardoor gebarenv<strong>in</strong>dt, die w<strong>er</strong>el<strong>de</strong>n openen, tot enmet het pijnlijk fronsen van zijn eenewenkbrauw, waar<strong>in</strong> hij, <strong>de</strong>n nachtblauwenmantel omhooggeheven, <strong>de</strong>zen dans e<strong>in</strong>digt.Een dans (oorspronkelijk uit Gozzi'sOost<strong>er</strong>sche op<strong>er</strong>a „Turandot"), waarvooreens zelfs een schouwburgzaal <strong>in</strong> Tokio,— waar men and<strong>er</strong>s uit <strong>in</strong>getogenheiid ene<strong>er</strong>bied voor eigen hooge danscultuur, dieJapan heeft, nimm<strong>er</strong> reage<strong>er</strong>t — <strong>in</strong>eens <strong>in</strong>dond<strong>er</strong>end applaus losbarstte.Daar is, zooveel licht<strong>er</strong>, <strong>de</strong> onnavolgbaar-schalkscheTijl Eulenspiegel, toonbeeldvan Ned<strong>er</strong>saksischen humor enKreutzb<strong>er</strong>g qua ras zoo v<strong>er</strong>want: <strong>de</strong> dansmet <strong>de</strong> gele pel<strong>er</strong><strong>in</strong>e, die hem beurtel<strong>in</strong>gs<strong>de</strong> rok van een oud wijf, het schortjevan een lief<strong>de</strong>szieke jonkvrouw, <strong>de</strong> mantelvan een hurkend kabout<strong>er</strong>tje, <strong>de</strong> schameledracht van een hompelen<strong>de</strong>n be<strong>de</strong>laar is,t<strong>er</strong>wijl Tijl tusschendoor altijd we<strong>er</strong> <strong>in</strong> hetschallend gelach van zijn pirouetten uit- "breekt en met <strong>de</strong>n mantel goochelt door <strong>de</strong>lucht, die hij <strong>er</strong>mee betoov<strong>er</strong>d had.Daar is wed<strong>er</strong>om Ch<strong>in</strong>a's qu<strong>in</strong>tessens:die droomend zich ne<strong>er</strong>vleien<strong>de</strong> Li Tai Pe,die dicht<strong>er</strong> van wijn en st<strong>er</strong>ren, zoo dronkenen zoo wijs! Daar is <strong>de</strong> zware „Henk<strong>er</strong>stanz",waarbij <strong>de</strong> han<strong>de</strong>n practisch nietloskomen van <strong>de</strong> knieën en het lichaamkolossale, doemdreigen<strong>de</strong> gebaren vannad<strong>er</strong><strong>in</strong>g maakt, t<strong>er</strong>wijl een baan van vuurroodbloed hem ov<strong>er</strong> <strong>de</strong>n kalen beulssche<strong>de</strong>lHarald Kreutzb<strong>er</strong>g <strong>in</strong> <strong>de</strong> bijzond<strong>er</strong> suggestieve„Henk<strong>er</strong>stans", die ook een plaatsvond <strong>in</strong> het ov<strong>er</strong>igens nogal luchtige programma,dat hij <strong>in</strong> ons land danste.(Foto Stafl-Enkelmann)loopt. Daar is <strong>de</strong> nieuwe dans d<strong>er</strong> vi<strong>er</strong>seizoenen „aus e<strong>in</strong>em alten Kalend<strong>er</strong>", enwelk een requisiet wordt daar <strong>de</strong>'driehoekshoed,waaruit hij alle vreug<strong>de</strong> <strong>de</strong>s jarenaalt! Daar is zijn „Tango um Mitt<strong>er</strong>nacht",op Albeniz: van bezeten wildheidzich plotsel<strong>in</strong>g <strong>in</strong>toomend, met het onv<strong>er</strong>getelijkspel van zijn han<strong>de</strong>n als wittevogels tegen het grijs-zwarte, Spaanschecostuum afsteikend — zijn beg<strong>in</strong>, met datangzaam, diep doorbuigen <strong>in</strong> <strong>de</strong> pal geslotendijen — zijn e<strong>in</strong><strong>de</strong>, met <strong>de</strong> eenehand dwars voor 't lichaam openvallend,<strong>de</strong> and<strong>er</strong>e recht uitgestrekt, met op <strong>de</strong> slotmaatdat even felle knippen d<strong>er</strong> v<strong>in</strong>g<strong>er</strong>s.Dat alles is dansen, recht uit <strong>de</strong> dieptenvan alle menschelijk gevoel, gedragen <strong>in</strong>het schoonste en oorspronkelijkste riiythme,dat het lichaam <strong>er</strong>, schijnbaar achteloosmaar <strong>in</strong> uit<strong>er</strong>st raff<strong>in</strong>ement, voor wist tev<strong>in</strong><strong>de</strong>n. Dat is dansen van een meest<strong>er</strong>!Wat Kreutzb<strong>er</strong>g kenm<strong>er</strong>kt, is juist dathij alles <strong>in</strong> een spel van licht en donk<strong>er</strong>behe<strong>er</strong>scht. Want <strong>de</strong>ze man, die als manuitdrukk<strong>in</strong>gsvormen heeft gevon<strong>de</strong>n vaneen zwaarte en een o<strong>er</strong>kracht, die menvroeg<strong>er</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong>n dans voor onmogelijk hadgehou<strong>de</strong>n, kent tevens alle stadia van <strong>de</strong>nved<strong>er</strong>lichten, spotzieken humor: <strong>de</strong> blijdschap,<strong>de</strong> onnoozelheid, <strong>de</strong> zelfv<strong>er</strong>rass<strong>in</strong>g,<strong>de</strong> ond<strong>er</strong>toon van het tragische, dat „licht"gewor<strong>de</strong>n is en humor, die mw <strong>de</strong>n avondte voren bij Lore Jentsch bijvoorbeeld zoovolledig en smartelijk miste.Wie durft als dans<strong>er</strong> — <strong>in</strong> die „Mittagspause",waar<strong>in</strong> hij <strong>de</strong> arme zw<strong>er</strong>v<strong>er</strong> <strong>in</strong><strong>de</strong> gedaante van een tot leven komen<strong>de</strong>nvogelv<strong>er</strong>schrikk<strong>er</strong> is — op het tooneel zijnbrood op te eten om dan met <strong>de</strong> kruimels,als een twee<strong>de</strong> Franciscus, zijn aandoenlijkv<strong>er</strong>haal met <strong>de</strong> vogeltjes te hou<strong>de</strong>n? Wievond, <strong>in</strong> „Dummes Gespenst", ooit <strong>de</strong>zeobse<strong>de</strong><strong>er</strong>en<strong>de</strong> plastiek een<strong>er</strong> h<strong>er</strong>senschim:het lichaam v<strong>er</strong>borgen <strong>in</strong> een wolkige ballon,waarond<strong>er</strong> kle<strong>in</strong>e dribbelbeentjes zichsprei<strong>de</strong>n, t<strong>er</strong>wijl het angstig-aartsdommemask<strong>er</strong> tot one<strong>in</strong>dige hoogte boven dit„ectoplasma" uitgeschroefd wordt, zond<strong>er</strong>zich daarvan los te maken?En ja, humor, k<strong>er</strong>nigen en levendigen'humor moet men ook hebben om zoo'n si<strong>er</strong>lijkniemendalletje als het slotnumm<strong>er</strong>„A<strong>er</strong>g<strong>er</strong>liche Nachricht" te bisse<strong>er</strong>enmet een leeg sigarettendoosje, waarmeehij, zoo niet het hart van allen, dan toohvan alle mannen raakte!Het was, als zoo altijd bij Kreutzb<strong>er</strong>g,jamm<strong>er</strong> dat het voorbij was — jamm<strong>er</strong> dathet niet ééns zoo lang duur<strong>de</strong>, al danste hijme<strong>er</strong> dan menige solo-dans<strong>er</strong>es. Het waswe<strong>er</strong> op <strong>de</strong> toppen van zijn kunst: groot,diep, blij en frisch. Moge het <strong>in</strong> <strong>de</strong> kostbare,korte jaren van een dans<strong>er</strong> niet nógwe<strong>er</strong> vi<strong>er</strong> seizoenen duren voor wij hemt<strong>er</strong>ugzien! HENRIK SCHÖLTEWITTEBROODSWEKENBIJ HET NOORDHOLLANDSCH TOONEELVroeg<strong>er</strong>e gen<strong>er</strong>aties had<strong>de</strong>n het voorrecht, <strong>de</strong>nv<strong>er</strong>loren gewaan<strong>de</strong>n, maar stilletjes rijk gewor<strong>de</strong>noom uit Am<strong>er</strong>ika, kwaadaardige schoonmoed<strong>er</strong>s,schoonvad<strong>er</strong>s die het acht<strong>er</strong> <strong>de</strong> ellebogenhad<strong>de</strong>n en onschuldig v<strong>er</strong>dachte schoonzoonsop <strong>de</strong> planken te zien. Stukken als die vanKa<strong>de</strong>lburg en van Schwartz, om slechts eentweetal van <strong>de</strong> meest illust<strong>er</strong>e te noemen, zijn <strong>er</strong>nog om van <strong>de</strong>n bloei van <strong>de</strong> Duitsche klucht tegetuigen.Paul Helwig, <strong>de</strong> schrijv<strong>er</strong> van „Wittebroodsweken",waarvan thans alom <strong>in</strong> <strong>de</strong>n lan<strong>de</strong> <strong>de</strong>v<strong>er</strong>film<strong>in</strong>g wordt v<strong>er</strong>toond ond<strong>er</strong> <strong>de</strong>n titel „Me<strong>in</strong>Mann darf es nicht wissen" („Eén schoonzoon teveel"), is ongetwijfeld een le<strong>er</strong>l<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> genoem<strong>de</strong>heksenmeest<strong>er</strong>s. Ook <strong>in</strong> zijn blijspelwan<strong>de</strong>lt een booze schoonmoed<strong>er</strong> rond, al blijkt<strong>de</strong>ze aan het slot voldoen<strong>de</strong> gezond v<strong>er</strong>stand tebezitten, om <strong>de</strong> situatie lachend te aanvaar<strong>de</strong>n.Sab<strong>in</strong>e Sen<strong>de</strong>n, haar docht<strong>er</strong>, is heimelijk getrouwdmet Willy Ulbrich, een jongmensch datdoor <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> vrouw voor een monst<strong>er</strong> wordt gehou<strong>de</strong>n,omdat hij haar enkele malen, niet zond<strong>er</strong>grond, grof heeft bejegend. Natuurlijk moetSab<strong>in</strong>e haar moed<strong>er</strong> wel op <strong>de</strong> hoogte brengenvan haar trouwplannen en van <strong>de</strong> daarop aansluiten<strong>de</strong>plechtigheid; zij kan het rustig doen,omdat mama 's mans naam niet weet en <strong>in</strong> een„Kurort" v<strong>er</strong>toeft geduren<strong>de</strong> <strong>de</strong>n v<strong>er</strong>lov<strong>in</strong>gstijd.Bij het zen<strong>de</strong>n van foto's en v<strong>er</strong>lief<strong>de</strong> beschrijv<strong>in</strong>genstaat het meisje even voor een moeilijkheid,maar een toevallig aangewaai<strong>de</strong> kennis, <strong>de</strong>filosofe<strong>er</strong>en<strong>de</strong> colporteur <strong>in</strong> hon<strong>de</strong>nlit<strong>er</strong>atuurdr. Erich Stiebel, v<strong>er</strong>klaart zich gaarne b<strong>er</strong>eid,als mikpunt voor een cam<strong>er</strong>a te dienen. Zoo wildus het geval, dat Sab<strong>in</strong>e haar moed<strong>er</strong> schrijftmet Willy te trouwen, t<strong>er</strong>wijl <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> mevrouwSen<strong>de</strong>n het portret en <strong>de</strong> subjectieve p<strong>er</strong>soonsbeschrijv<strong>in</strong>gvan <strong>de</strong>n zond<strong>er</strong>l<strong>in</strong>gen gele<strong>er</strong><strong>de</strong>ond<strong>er</strong> oogen krijgt.Lat<strong>er</strong> zal Sab<strong>in</strong>e haar wel op <strong>de</strong> hoogte brengenvan het kle<strong>in</strong>e leugentje om bestwil. Maarvan uitstel, gemengd met angst („Me<strong>in</strong> Manndarf es nicht wissen"!) komt afstel en mamastaat reeds voor <strong>de</strong> <strong>de</strong>ur van het jonge gez<strong>in</strong>, alsze van <strong>de</strong> waarheid nog niets v<strong>er</strong>moedt. Toeval-/ lig is <strong>de</strong> m<strong>er</strong>kwaardige filosoof op dat momentte gast bij Sab<strong>in</strong>e. De v<strong>er</strong>wikkel<strong>in</strong>gen laten zichra<strong>de</strong>n. Men is mid<strong>de</strong>n. <strong>in</strong> een klucht van <strong>de</strong>nou<strong>de</strong>n stempel aangeland, een klucht die zichbezwaarlijk laat nav<strong>er</strong>tellen.Paul Helwig is echt<strong>er</strong> een auteur van <strong>de</strong>zentijd, iemand die zijn vak v<strong>er</strong>staat bovendien enzoo heeft hij van dit veelgebruikte en misbruiktegegeven nog wel iets aardigs weten te maken.Vooral het e<strong>er</strong>ste bedrijf met zijn amüsantendialoog, met <strong>de</strong> kostelijk gevon<strong>de</strong>n v<strong>er</strong>schijn<strong>in</strong>gvan <strong>de</strong>n l<strong>in</strong>kschen, maar toch zoo geslependr. Stiebel, mag st<strong>er</strong>k genoemd wor<strong>de</strong>n. Hi<strong>er</strong>nadaalt <strong>de</strong> kwaliteit van het blijspel aanm<strong>er</strong>kelijk,om tenslotte geheel <strong>in</strong> <strong>de</strong> klucht uit te mon<strong>de</strong>n.Het stuk is geschikt, om ons v<strong>er</strong>langend te doenuitzien naar een st<strong>er</strong>k<strong>er</strong>, orig<strong>in</strong>eel<strong>er</strong> gegeven,door <strong>de</strong>zen schrijv<strong>er</strong> uitgesponnen.Bij Jan C. <strong>de</strong> Vos en zijn gezelschap, hetNoordhollandsch Tooneel, is zoo'n luchtig geval<strong>in</strong> goe<strong>de</strong> han<strong>de</strong>n. De Vos heeft gevoel voorRechts: Gusta Chrispijn-Muld<strong>er</strong> en SheilaClarijs. — Ond<strong>er</strong>: V.l.n.r. Sheila Clarijs, T<strong>in</strong>iOpscholtens, Gusta Chrispijn-Muld<strong>er</strong>, JustChaulet, Willy <strong>de</strong> Vos-Dunselman en Jan C.<strong>de</strong> Vos, (f oio's Pef<strong>er</strong>kamf)^^w^mmwm^ ^L<strong>in</strong>ks: De gelukkige v<strong>er</strong>zoen<strong>in</strong>g tusschenSab<strong>in</strong>e (T<strong>in</strong>i Opscholtens) en <strong>de</strong>n schoonzoon(Just Chaulet).licht gecharge<strong>er</strong><strong>de</strong> type<strong>er</strong><strong>in</strong>gen en zijn ErichStiebel is dan ook een all<strong>er</strong>v<strong>er</strong>makelijkste tooneelfiguurgewor<strong>de</strong>n, iemand wiens e<strong>er</strong>ste opkomstreeds een v<strong>er</strong>rass<strong>in</strong>g is en die, door zijnoorspronkelijke p<strong>er</strong>soonlijkheid, <strong>de</strong> centralefiguur blijft. Naast hem noemen we onmid<strong>de</strong>llijkGusta Chrispijn-Muld<strong>er</strong>, die <strong>de</strong> stijf hoofdige,maar niettem<strong>in</strong> v<strong>er</strong>standige schoonmoed<strong>er</strong>zoo geloofwaardig weet te hou<strong>de</strong>n, dat men hetpretentielooze stukje amusement nog dikwijls alsge<strong>de</strong>gen blijspel ziet.Van <strong>de</strong> ov<strong>er</strong>ige me<strong>de</strong>w<strong>er</strong>ken<strong>de</strong>n is ditmaalm<strong>in</strong>d<strong>er</strong> te zeggen. Het blijven <strong>de</strong> gebruikelijkekluchtspelfiguren: T<strong>in</strong>e Opscholtens als <strong>de</strong> zichvast liegen<strong>de</strong> Sab<strong>in</strong>e, Just Chaulet <strong>in</strong> <strong>de</strong> nietze<strong>er</strong> dankbare rol van <strong>de</strong>n schoonzoon (<strong>de</strong>n echtenen daarom meestal afwezigen) en Willy <strong>de</strong>Vos-Dunselman als <strong>de</strong> trouwe vriend<strong>in</strong>, geschapenom getuige te zijn van alle p<strong>er</strong>ikelen en omzich aan het slot te v<strong>er</strong>loven met <strong>de</strong>n pseudoechtgenootvan haar boezemvriend<strong>in</strong>.M. SYBR. KOOPS.CINEMA &> THEATER — (nr. 14) 67 (ar. 14) — CINEMA 6* THEATER
. ■ '■SUCCESSEN ENBELOFTEN VANIRENE VON M<strong>EYE</strong>NDORFFZij stamt uit een Duitsdh-Baltische offici<strong>er</strong>sfamilie.In het jaar 1918 v<strong>er</strong>lietenhaar oud<strong>er</strong>s haar geboortestad en vestig<strong>de</strong>nzich <strong>in</strong> Duitschland. Irene was toen tweejaar. In Bremen bezocht zij <strong>de</strong> school.Daar w<strong>er</strong>d 'het i<strong>de</strong>e <strong>in</strong> haar wakk<strong>er</strong> tooneelspeelst<strong>er</strong>te wor<strong>de</strong>n. Zij ont<strong>de</strong>kte echt<strong>er</strong>al gauw, dat dat niet zoo maar één, twee,drie gaat. Zij smeed<strong>de</strong> toen een twee<strong>de</strong>plan: f ilmregisseuse wil<strong>de</strong> zij wor<strong>de</strong>n. Dengewonen weg volgen, namelijk <strong>de</strong> tooneelschoo»oezoeken en alle theorie le<strong>er</strong>en, diedaarme<strong>de</strong> samenhangt, dat duur<strong>de</strong> haar telang. Zij wil<strong>de</strong> da<strong>de</strong>lijk practisch w<strong>er</strong>kzaamzijn. Zij le<strong>er</strong><strong>de</strong> goed fotografe<strong>er</strong>enen door lout<strong>er</strong> toeval kreeg zij een baantjeals fotografe bij <strong>de</strong> Ufa.Daarna was Irene eenigen tijd w<strong>er</strong>kzaambij <strong>de</strong> costuum-af<strong>de</strong>el<strong>in</strong>g, een af<strong>de</strong>el<strong>in</strong>g,die haar ze<strong>er</strong> <strong>in</strong>t<strong>er</strong>esse<strong>er</strong><strong>de</strong>. Hi<strong>er</strong> w<strong>er</strong>dzij op zek<strong>er</strong>en dag „ont<strong>de</strong>kt". Haar film<strong>de</strong>buutvond plaats <strong>in</strong> „Die letzen Vi<strong>er</strong> vonSanta Cruz". Kort daarop w<strong>er</strong>d zij geëngage<strong>er</strong>ddoor <strong>de</strong>Tobis-filmmaatschappij,waarvoor zij v<strong>er</strong>schillen<strong>de</strong> filmrollen heeftv<strong>er</strong>vuld. Wij noemen slechts „Fahren<strong>de</strong>sVolk", „Twee vrouwen", „Dossi<strong>er</strong> Libussa"en „Dansmeisjes".Ook is zij opgetre<strong>de</strong>n <strong>in</strong> <strong>de</strong> film „Wien<strong>de</strong> go<strong>de</strong>n liefhebben", een film van hetleven van Mozart, die wij <strong>in</strong> C<strong>in</strong>ema &Theat<strong>er</strong> nr. 12 uitvo<strong>er</strong>ig hebben besproken.Dat Irene von Meyendorff nog een veelbeloven<strong>de</strong>loopbaan voor zich heeft, is niette veel gezegd. Op het oogenblik bijvoorbeeldzijn <strong>de</strong> opnamen <strong>in</strong> vollen gang vaneen film, waar<strong>in</strong> zij een belangrijke roJzal v<strong>er</strong>vullen. Deze film is getiteld„Opf<strong>er</strong>gang", een gekleur<strong>de</strong> Ufa-film vanVeit Harlan, waaraan behalve Irene ookKrist<strong>in</strong>a Söd<strong>er</strong>baum en Carl Raddatz me<strong>de</strong>w<strong>er</strong>ken.Voltooid is „E<strong>in</strong>mal d<strong>er</strong> liebeH<strong>er</strong>rgott se<strong>in</strong>", een film <strong>in</strong> een geheeland<strong>er</strong> genre en met een geheel and<strong>er</strong>e rolv<strong>er</strong><strong>de</strong>el<strong>in</strong>g.Hi<strong>er</strong><strong>in</strong> spelen Hans Mos<strong>er</strong>,Irene von Meyendorff en Ivan Petrovich<strong>de</strong> hoofdrollen en <strong>in</strong> ons land zal <strong>de</strong>ze rolprent„Een nacht porti<strong>er</strong>" heeten.ßL<strong>in</strong>ksond<strong>er</strong>: De filmcam<strong>er</strong>a staat g<strong>er</strong>eed voor een buitenopname, Irene von Meyendorffwacht tot het w<strong>er</strong>k gaat beg<strong>in</strong>nen. — L<strong>in</strong>ksboven: In een pauze tusschen <strong>de</strong> opnamensmaakt een koele dronk. — Ond<strong>er</strong>: Na een v<strong>er</strong>moeien<strong>de</strong>n filmdag is het he<strong>er</strong>lijk 's morgen»wat lang<strong>er</strong> <strong>in</strong> bed te blijrrn met een mooi boek. Doch <strong>de</strong> telefoon laat Irene geen rust..,.(Foto's ToiU)üvi'K-i / ;;'/"-IRENE VON M<strong>EYE</strong>NDORFI(fOrO TOB/S)CINEMA & THEATER — (nr. 14) 8... § ï*~~ë~(..-■■-■ïiikrffa'^üi'ifai'raff'"*- "•'' : - "-•-'r'""iitiiiiiiiiÜiMil,. ■ »
_CIRCUS-ROMANTIEKdoor C. H. FEENSTRAMet vi<strong>er</strong> groote en drie kle<strong>in</strong>e wagenswas het circus het stadje b<strong>in</strong>nen getrokkenen had een plaatsje gezocht op <strong>de</strong> paar<strong>de</strong>nmarkt,die zoo heette, omdat <strong>er</strong> <strong>in</strong> lang*v<strong>er</strong>vlogen dagen wel eens paar<strong>de</strong>n warenv<strong>er</strong>kocht. En <strong>de</strong> circusmenschen, rap vanhan<strong>de</strong>n, bouw<strong>de</strong>n <strong>in</strong> korten tijd een tentop, die <strong>er</strong> mocht zijn. Toen dat alles gebeurdwas g<strong>in</strong>g <strong>de</strong> stadsomroep<strong>er</strong> met zijntrom door het stadje en galm<strong>de</strong> met luid<strong>er</strong>stemme, dat he<strong>de</strong>navond <strong>de</strong> open<strong>in</strong>gsvoorstell<strong>in</strong>gzou wor<strong>de</strong>n gehou<strong>de</strong>n, een w<strong>er</strong>eldprogrammategen populaire prijzen.„Zullen we vanavond eens een kijkjegaan nemen?" vroeg Rijkens aan zijnvriend <strong>de</strong>n architect en wees met zijn duimnaar <strong>de</strong>n omroep<strong>er</strong>, die juist voor café„Het Zwaantje" het nieuws'opdreun<strong>de</strong>.De architect keek eens ov<strong>er</strong> <strong>de</strong> besch<strong>er</strong>men<strong>de</strong>gordijntjes, nam daarna een teuguit zijn bi<strong>er</strong>glas en schud<strong>de</strong> somb<strong>er</strong> zijnhoofd.„Ik naar een circus? Beste Rijkens, nooiten te nimm<strong>er</strong>!"„Wat, ik dacht dat je je vroeg<strong>er</strong> altijdzoo voor <strong>de</strong> paar<strong>de</strong>nsport <strong>in</strong>t<strong>er</strong>esse<strong>er</strong><strong>de</strong> ? Ikmeen<strong>de</strong> dat jij een liefhebb<strong>er</strong> zou zijn. Er. zijn paar<strong>de</strong>n ook. Ik heb tenm<strong>in</strong>ste iets gelezenov<strong>er</strong> zes Arabische hengsten enenkele hoogeschoolrijdst<strong>er</strong>s ..."„Juist", zei <strong>de</strong> architect, „die hoogeschoolrijdst<strong>er</strong>s,dat is het 'm juist. NeenRijkens, mij zie je niet we<strong>er</strong> <strong>in</strong> een circus,hoe schitt<strong>er</strong>end <strong>de</strong> dressuur ook mag zijnen hoe groot mijn liefhebb<strong>er</strong>ij voor <strong>de</strong>paar<strong>de</strong>nsport ov<strong>er</strong>igens ook is."„Ik begrijp je niet", vond Rijkens. „Wehebben hi<strong>er</strong> al zoo we<strong>in</strong>ig <strong>in</strong> ons stadje ennu is <strong>er</strong> een circus, een behoorlijk circuszelfs, met goe<strong>de</strong> artisten, paar<strong>de</strong>n, gezelligheid,romantiek....„Romantiek", lachte <strong>de</strong> architect smalend.„Het mocht wat! Als je nog eventijd hebt, zal ik je eens v<strong>er</strong>tellen, waaromik voor eens en voor altijd heb besloten,nooit we<strong>er</strong> naar een circus te gaan."„Tijd genoeg", antwoord<strong>de</strong> Rijkens.„Waar v<strong>in</strong>d je met dit we<strong>er</strong> en op dit uurvan <strong>de</strong>n dag een bet<strong>er</strong>e plaats dan acht<strong>er</strong>een v<strong>er</strong>kwikkend glas bi<strong>er</strong>. Kom ov<strong>er</strong> <strong>de</strong>brug met je v<strong>er</strong>haal."„Nu dan", begon <strong>de</strong> architect, „mijnafke<strong>er</strong> van circus-romantiek date<strong>er</strong>t uit <strong>de</strong>ntijd, toen ik nog als volontair w<strong>er</strong>kte <strong>in</strong> eenkle<strong>in</strong> plaatsje <strong>in</strong> het mid<strong>de</strong>n van het land.Ik v<strong>er</strong>veel<strong>de</strong> me <strong>er</strong> doorgaans gruwelijk.Er was geen and<strong>er</strong> v<strong>er</strong>maak dan een theat<strong>er</strong>,dat wel goed was, maar waar uitsluitendop<strong>er</strong>a's en klassieke stukken w<strong>er</strong><strong>de</strong>nopgevo<strong>er</strong>d. De gelegenheid om je eens fl<strong>in</strong>kte amuse<strong>er</strong>en, iets waaraan elke jongemanvan zoo'n goeie tw<strong>in</strong>tig jaar wel eens be-hoefte heeft, ontbrak geheel.Op zek<strong>er</strong>en dag v<strong>er</strong>spreid<strong>de</strong> zidi hetnieuwtje, dat een b<strong>er</strong>oemd circus het stadjeeen week lang met zijn bezoek zou v<strong>er</strong>e<strong>er</strong>en.Je kunt begrijpen, dat dit nieuws <strong>in</strong>het stadje een groote vreug<strong>de</strong> v<strong>er</strong>wekte.Mijn vrien<strong>de</strong>n en ik v<strong>er</strong>heug<strong>de</strong>n ons tenm<strong>in</strong>steal dagen tevoren op het feest entoen dan ook <strong>de</strong> open<strong>in</strong>gsvoorstell<strong>in</strong>g plaatsvond, was <strong>de</strong> tent tot <strong>de</strong>n nok toe gevuld.Ik had een loge-plaats en wachtte <strong>in</strong> spann<strong>in</strong>gop <strong>de</strong> d<strong>in</strong>gen, die g<strong>in</strong>gen gebeuren.Als glansnumm<strong>er</strong> van het programmaw<strong>er</strong>d v<strong>er</strong>meld het optre<strong>de</strong>n van twee paardrijdst<strong>er</strong>s,<strong>de</strong> bei<strong>de</strong> zust<strong>er</strong>s Lilian en Greta.Dit optre<strong>de</strong>n was als laatste numm<strong>er</strong> bewaar<strong>de</strong>n toen <strong>de</strong> muziek begon te spelenre<strong>de</strong>n <strong>de</strong> zust<strong>er</strong>s op haar witte schimmels <strong>de</strong>arena b<strong>in</strong>nen, met een warm applaus begroet,fHet waren twee slanke meisjes, onb<strong>er</strong>ispelijkfiguur en negentien en tw<strong>in</strong>tig jaaroud. In haar rij-costuum zagen ze <strong>er</strong> ze<strong>er</strong>bekoorlijk uit. Nooit heb ik zulk prachtigblond haar gezien. In diepe golven h<strong>in</strong>ghet om haar gezicht, waaruit donk<strong>er</strong>blauweoogen coquet naar het publiek zagen. Zijbegonnen haar to<strong>er</strong>en, <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> die ikreeds v<strong>er</strong>schei<strong>de</strong>ne malen e<strong>er</strong>d<strong>er</strong> had gezien.Staan en dansen op een los za<strong>de</strong>l, opstaanmet gekruiste beenen en voltige<strong>er</strong>enop 'het ongeza<strong>de</strong>l<strong>de</strong> paard. Maar die zek<strong>er</strong>hei<strong>de</strong>n bewond<strong>er</strong>enswaardige élégance zagik n<strong>er</strong>gens!Mijn jeugdige rijd<strong>er</strong>shart kwam <strong>in</strong> vuuren vlam en toen <strong>de</strong> zust<strong>er</strong>s, ond<strong>er</strong> lui<strong>de</strong> toejuich<strong>in</strong>genvan het publiek, <strong>de</strong> arena v<strong>er</strong>lieten,was ik op <strong>de</strong> jongste v<strong>er</strong>liefd.Mijn pog<strong>in</strong>gen om Wij nog dienzelf<strong>de</strong>n*• avond aan <strong>de</strong> moedige paardrijdst<strong>er</strong>s voorte stellen en haar mijn bewond<strong>er</strong><strong>in</strong>g uit tespreken, mislukten. Den volgen<strong>de</strong>n morgenstuur<strong>de</strong> ik <strong>de</strong> jongste van <strong>de</strong> twee een.prachtige bouquet rozen, met op een kaartjeenkele woor<strong>de</strong>n, die mijn gevoelens v<strong>er</strong>tolkten.Den twee<strong>de</strong>n avond zat ik we<strong>er</strong> opmijn loge-plaats en wachtte vol spann<strong>in</strong>gop het laatste numm<strong>er</strong> van het programma.E<strong>in</strong><strong>de</strong>lijk v<strong>er</strong>schenen <strong>de</strong> bei<strong>de</strong> artisten methetzelf<strong>de</strong> enthousiasme ontvangen als <strong>de</strong>ne<strong>er</strong>sten avond. Tot mijn onbeschrijflijkevreug<strong>de</strong> zag ik dat Lilian één d<strong>er</strong> rozenuit mijn bouquet <strong>in</strong> het haar had gestoken.'Den volgen<strong>de</strong>n morgen stuur<strong>de</strong> ik haaropnieuw bloemen en voeg<strong>de</strong> <strong>er</strong> we<strong>er</strong> eenkaartje bij, waar<strong>in</strong> ik haar v<strong>er</strong>zocht eensnad<strong>er</strong> met haar kennis te mogen maken.En we<strong>er</strong> droeg ze dien avond een van mijnbloemen, doch het antwoord, waarnaar ikzoo ze<strong>er</strong> v<strong>er</strong>lang<strong>de</strong>, bleef uit.Het w<strong>er</strong>d het ou<strong>de</strong> liedje: hoe moeilijk<strong>er</strong>iets te v<strong>er</strong>ov<strong>er</strong>en is, hoe bege<strong>er</strong>lijk<strong>er</strong> hetschijnt. Ik zond Lilian alle zeven dagenbloemen en geschenken, ja zelfs waag<strong>de</strong> ikmij aan enkele gedichten, die ik na afloopvan <strong>de</strong> voorstell<strong>in</strong>g schreef. Alles scheentev<strong>er</strong>geefs. led<strong>er</strong>en avond wachtte ik bij<strong>de</strong> uitgang van <strong>de</strong> arena, waarlangs zijmoest passe<strong>er</strong>en en steeds wi<strong>er</strong>p ze me eensteelsch lachje toe, wanne<strong>er</strong> ze me bem<strong>er</strong>kte.Maar daar bleef het dan ook bij.Van enkele stalknechts kreeg ik metwe<strong>in</strong>ig woor<strong>de</strong>n en veel geld gedaan, datik Lilian, schijnbaar toevallig, na haarsprong ov<strong>er</strong> het paard zou mogen opvangen. :Vol ongeduld wachtte ik op dit oogenblik,dat me een d<strong>er</strong> grootste momenten uitmijn leven scheen. De rest van het programma,dat ik ov<strong>er</strong>igens al uit mijn hoofdken<strong>de</strong>, g<strong>in</strong>g als een schim aan me voorbij.E<strong>in</strong><strong>de</strong>lijk: Lilian en Greta. Schett<strong>er</strong>en<strong>de</strong>fanfares. Daar had je ze. Ik keek all<strong>er</strong>e<strong>er</strong>stnaar <strong>de</strong> bloem. Anj<strong>er</strong>s waren hetditmaal geweest. Vroolijk had ze <strong>er</strong> we<strong>er</strong>eentje <strong>in</strong> heur haar gestoken. Ik juichteov<strong>er</strong>luid mee met het publiek en v<strong>er</strong>ke<strong>er</strong><strong>de</strong><strong>in</strong> <strong>de</strong>n waan, dat ze uitsluitend voor mijoptra<strong>de</strong>n.E<strong>in</strong><strong>de</strong>lijk was het moment daar, waar-„Zullen tve vanavond eens een kijkje gaannemen?"(Teeken<strong>in</strong>g El<strong>in</strong>e van Eyk<strong>er</strong>n) '■naar ik <strong>de</strong>n geheelen dag had uitgezien.Bij haar laatsten sprong ov<strong>er</strong> <strong>de</strong>n v<strong>er</strong>dwijnen<strong>de</strong>nschimmel v<strong>in</strong>g ik Lilian op <strong>in</strong> mijnarmen. Een secon<strong>de</strong> rustte ze aan mijnborst. Een moment, om nooit te v<strong>er</strong>geten.Toen maakte zij zich los uit mijn armen env<strong>er</strong>dween met een glimlach. Een dav<strong>er</strong>endapplaus v<strong>er</strong>gezel<strong>de</strong> haar.Ov<strong>er</strong>dag dool<strong>de</strong> ik me<strong>er</strong>malen langs <strong>de</strong>tent en <strong>de</strong> woonwagens, <strong>in</strong> <strong>de</strong> hoop Lilianaan te treffen, doch ik ontmoette haarnooit. De stalknechten en help<strong>er</strong>s, die ikpasse<strong>er</strong><strong>de</strong>, g<strong>in</strong>negaipten en wezen mijlachend na. Maar ik liet ze lachen. Eenskomt <strong>de</strong> dag d<strong>er</strong> ov<strong>er</strong>w<strong>in</strong>n<strong>in</strong>g .. . dacht iken spoed<strong>de</strong> mij naar <strong>de</strong> bloemenw<strong>in</strong>kel,waar ik <strong>de</strong> zooveelste TJöS bloemen bestel<strong>de</strong>.Toen kwam <strong>de</strong> afscheidsavond. Voor <strong>de</strong>laatste maal zou ik haar kunnen bewond<strong>er</strong>en.Voor het laatst betrok ik mijn logeplaatsjeen keek met weemoed toe, hoe <strong>de</strong>meisjes bogen voor het publiek en steedsw<strong>er</strong><strong>de</strong>n t<strong>er</strong>ugg<strong>er</strong>oepen, t<strong>er</strong>wijl <strong>er</strong> geene<strong>in</strong><strong>de</strong> kwam aan <strong>de</strong> bloemen en <strong>de</strong> geschenken,<strong>de</strong> door een stalknecht <strong>in</strong> <strong>de</strong>arena w<strong>er</strong><strong>de</strong>n gedragen.E<strong>in</strong><strong>de</strong>lijk kwam odk mijn geschenk. Eenkussen van zwart fluweel, omgeven doorrozen en viooltjes en <strong>in</strong> het mid<strong>de</strong>n eenkle<strong>in</strong> gou<strong>de</strong>n hang<strong>er</strong>tje, dat ik <strong>in</strong> gedachtenreeds had zien hangen om Lilian's hals.Dien middag had ik het van mijn laatstecenten gekochtDa<strong>de</strong>lijk raad<strong>de</strong> ze, aan wien ze ditca<strong>de</strong>au had te danken. Ze knikte met haarhoofdje <strong>in</strong> mijn richt<strong>in</strong>g.Opgewon<strong>de</strong>n kwam ik thuis.„De laatste avond", zei mijn hospita, dieyan mijn v<strong>er</strong>liefdheid geen v<strong>er</strong>moe<strong>de</strong>n hadVAN VROUW TOT VROUWHet onvoorb<strong>er</strong>ei<strong>de</strong> Schouwburgbezoek.Ai! Wat ben ik begonnen mijn man van <strong>de</strong>zeschrijfsels te v<strong>er</strong>tellen! Kunt u zich ten naastebijvoorstellen hoe hij mij plaagt met mijn schrijfneig<strong>in</strong>gen?Maak ik plannen om schouwburgwaartste tijgen, dan kondigt hij bij <strong>de</strong>n maaltijdplechtig aan: „Moed<strong>er</strong> gaat stof v<strong>er</strong>zamelen",en dan volgt <strong>er</strong> een woordspel<strong>in</strong>g op stofzuig<strong>er</strong>of zoo iets, zoo maar, waar mijn docht<strong>er</strong>tjes bijzitten. Enf<strong>in</strong>, die k<strong>in</strong>d<strong>er</strong>en v<strong>in</strong><strong>de</strong>n het natuurlijk,,<strong>in</strong>t<strong>er</strong>essant" een moed<strong>er</strong> te hebben, die schrijft;het ongelukkige is alleen maar, dat zij, als zijkans zien, mijn producten ook lezen. Wat mijnman natuurlijk ook doet. U kunt zich niet voorstellenhoe h<strong>in</strong>d<strong>er</strong>lijk dat is, dat gevoel, dat hetgeenje schrijft gelezen wordt. _U meent misschien,dat dit toch juist <strong>de</strong> bedoel<strong>in</strong>g is, als je je jennevruchtennaar een tijdschrift stuurt, maar e<strong>er</strong>lijkgezegd heb ik daar nooit aan gedacht, wanne<strong>er</strong>ik mijn ontboezem<strong>in</strong>gen aan het papi<strong>er</strong> toev<strong>er</strong>trouw<strong>de</strong>.Ik h<strong>er</strong><strong>in</strong>n<strong>er</strong> mij, hoe <strong>er</strong> een schok doormij heen g<strong>in</strong>g toen ik, nu we<strong>er</strong> al een poos gele<strong>de</strong>n,<strong>in</strong> een restaurant een kopje koffie namen daar <strong>in</strong>eens iemand (nog wel een mannelijkiemand) ontwaar<strong>de</strong> met „C<strong>in</strong>ema & Theat<strong>er</strong>"voor zich. Natuurlijk gluur<strong>de</strong> ik net zoo lang,tot ik had gezien wat hij las ... . mijn stukjenota bene!' Óch, dat laat je we<strong>er</strong> los. Wat kunnen eigen-• lijk die vreem<strong>de</strong>'menschen je schelen (lijk ik nietop Multatuli met zijn „Publiek, ik v<strong>er</strong>acht u!).Maar dat mijn docht<strong>er</strong>tjes en mijn man mijnov<strong>er</strong><strong>de</strong>nk<strong>in</strong>gen ond<strong>er</strong> oogen krijgen — zie je, datU VOELT ZICHDOORVERKOUDHEIDELLENDIG .Voorheenkocht V eendoosje Pott<strong>er</strong>'s.De grondstoffenschaarschtemaakt lev<strong>er</strong><strong>in</strong>g fmthans onmogelijk.Heb echt<strong>er</strong>v<strong>er</strong>trouwen• want... ■POTTER'S LINIAkomt t<strong>er</strong>ug !FIRMA H. TEN HERKEI . HILVERSUMen me wellicht reeds voor een dwaas v<strong>er</strong>sleet.„Ind<strong>er</strong>daad, <strong>de</strong> laatste avond", beaam<strong>de</strong>ik. „Maar u beseft niet, juffrouw vanDiggelen, wat <strong>de</strong>ze laatste avond voor mijbeteekent", voeg<strong>de</strong> ik <strong>er</strong> geheimz<strong>in</strong>nig aantoe en stapte met opgeheven hoofd naarmijn kam<strong>er</strong>, mijn hospita <strong>in</strong> stomme v<strong>er</strong>baz<strong>in</strong>gacht<strong>er</strong>latend.Stellig — ik was <strong>er</strong> van ov<strong>er</strong>tuigd — zouLilian niet v<strong>er</strong>trekken, zond<strong>er</strong> voor mij eenboodschap acht<strong>er</strong> te laten. Den nacht brachtik slapeloos door. Tegen <strong>de</strong>n morgen vielmaakt mij v<strong>er</strong>legen.,. Het remt mij", zou mijnvriend<strong>in</strong>, <strong>de</strong> psychologe, zeggen. Dat doet het ook.Ik schrijf heelemaal niet me<strong>er</strong> zoo prettig, watmij voor <strong>de</strong> pen komt ... als je voortdurend hetgevoel hebt, dat je huisgenooten het zien ....Maar alles heeft zijn lichtzij<strong>de</strong>. Eén goed d<strong>in</strong>gis, dat . . . mijn man vak<strong>er</strong> mee naar <strong>de</strong>n schouwburggaat dan vroeg<strong>er</strong> ond<strong>er</strong> het motto: „Ik wiltoch wel eens zien wat mijn vrouwtje <strong>in</strong>spire<strong>er</strong>ten hoe zij zich laat <strong>in</strong>spire<strong>er</strong>en!"Zoo g<strong>in</strong>g hij <strong>de</strong>z<strong>er</strong> dagen ook we<strong>er</strong> eens meenaar een historisch stuk. Zie je, zoo iets trekt hem,„dan weet je tenm<strong>in</strong>ste, dat het niet zoo'n flauw,<strong>in</strong>houdloos niemendalletje is", vond hij. Helaastrof het al heel ongelukkig. Het stuk w<strong>er</strong>d niet<strong>in</strong> onzen gewonen schouwburg opgevo<strong>er</strong>d, maar<strong>in</strong> een zaal, waar gewoonlijk conc<strong>er</strong>ten wor<strong>de</strong>ngegevqn. Voor muziek is <strong>de</strong> acoustiek uitstekend,maar voor tooneel ... je hebt w<strong>er</strong>kelijk <strong>de</strong> grootstemoeite <strong>de</strong> spel<strong>er</strong>s te v<strong>er</strong>staan. De een spreektnatuurlijk dui<strong>de</strong>lijk<strong>er</strong> dan <strong>de</strong> and<strong>er</strong>, maar je konheel goed m<strong>er</strong>ken, dat het niet aan <strong>de</strong> acteurslag . . .- heele brokstukken van z<strong>in</strong>nen g<strong>in</strong>gen v<strong>er</strong>loren.,• Hetgeen bepaald op mijn mans zenuwen w<strong>er</strong>kte.THad ik het stuk jiu maar gelezen!", mopp<strong>er</strong><strong>de</strong>'hij telkens.'Maar' met <strong>de</strong>n besten wil had hij'datniet kunnen doen ; 'althans. voor zoov<strong>er</strong> ik weet,was het niet <strong>in</strong> druk en niet <strong>in</strong> <strong>de</strong>n han<strong>de</strong>l v<strong>er</strong>schenen.Wat is het toch eigenlijk vreemd, dat wij ov<strong>er</strong>het algemeen een schouwburgbezoek zoo slechtvoorb<strong>er</strong>ei<strong>de</strong>n! De schouwburgliefhebb<strong>er</strong> meentmeestal zóó zond<strong>er</strong> voorafgaan<strong>de</strong> lez<strong>in</strong>g en studie,<strong>in</strong> zijn geheel alles <strong>in</strong> zich te kunnen opnemen.Nu ja, een enkele maal, als het een klassiek stukik <strong>in</strong> slaap en zou waarschijnlijk hebbendoorgeslapen, als ik niet door het geklopvan mijn hospita gewekt was.„Een pakje voor u", zei juffrouw vanDiggelen en stak me door <strong>de</strong> <strong>de</strong>uropen<strong>in</strong>geen kle<strong>in</strong> pakje toe. In één sprongwas ik bij <strong>de</strong> <strong>de</strong>ur en nam het pakje aan.Een kle<strong>in</strong> pakje was het en het woog licht.Zou het van Lilian zijn? Het rook naarviooltjes en hyac<strong>in</strong>then, het was zond<strong>er</strong>twijfel van haar. Zenuwachtig open<strong>de</strong> ikhet pakje en vond .. .het gou<strong>de</strong>n hang<strong>er</strong>tje,dat ik haar <strong>de</strong>n vorigen avond ten gé-.,schenke had gegeven. Er was een kaartje 'bij. Met kloppend hart las ik: „Mijn hartelijkedank voor <strong>de</strong> mooie bloemen en geschenken,waarmee u mij heel veel plezi<strong>er</strong>hebt gedaan. Het hang<strong>er</strong>tje kan ik echt<strong>er</strong>onmogelijk gebruiken en ben daarom zoovrij het u hi<strong>er</strong>bij t<strong>er</strong>ug te zen<strong>de</strong>n.".Ik was sprakeloos. Een vrouw, die geengou<strong>de</strong>n hang<strong>er</strong>tje kon gebruiken, leek mijeen w<strong>er</strong>eldwond<strong>er</strong>. Toen viel mijn blik op<strong>de</strong> and<strong>er</strong>e zij<strong>de</strong> van het kaartje en als door i<strong>de</strong>n bliksem getroffen bleef ik zitten. Erston<strong>de</strong>n slechts een paar woor<strong>de</strong>n op, maarze maakten mij e<strong>er</strong>st kpud, daarna warmvan schrik en ontsteltenis. Zij ontnamenmij alle hoop en v<strong>er</strong>klaar<strong>de</strong>n mij tevens,wat ik tot dusv<strong>er</strong> niet had kunnen begrijpen"„Arme k<strong>er</strong>el!", zei Rijkens, t<strong>er</strong>wijl hijzijn vriend me<strong>de</strong>lij<strong>de</strong>nd ga<strong>de</strong> sloeg. „Ikbegrijp het, ze was natuurlijk al v<strong>er</strong>loofd".„Nee", antwoord<strong>de</strong> <strong>de</strong> architect, „Hetwas even and<strong>er</strong>s . .."Hij dronk bedachtzaam zijn glas leegen veeg<strong>de</strong> zich zijn lippen af. „De jongepaardrijdst<strong>er</strong> was ... een paardrijd<strong>er</strong>!"betreft, slaat hij misschien e<strong>er</strong>st eens een boekjeopen, maar gewoonlijk v<strong>er</strong>trouwt hij dan op hetgeenhij zich uit zijn schooljaren h<strong>er</strong><strong>in</strong>n<strong>er</strong>t <strong>er</strong>.dat is gewoonlijk niet veel.Uit het bovenstaan<strong>de</strong> hoort u zek<strong>er</strong> <strong>de</strong> le<strong>er</strong>en<strong>de</strong>stem van mijn o<strong>er</strong>-<strong>de</strong>gelijken man! Die schat begrijptheelemaal niet, dat heel veel schouwburgbezoek<strong>er</strong>sjuist niet willen weten, hoe een tooneel- ■stuk <strong>in</strong> elkaar zit en vooral niet hoe het afloopt,omdat ^<strong>de</strong> spann<strong>in</strong>g <strong>er</strong> dan uit gaat. Ze beschouweneen comedie eenvoudig als een v<strong>er</strong>teld v<strong>er</strong>haal! En ze willen ook niet vóór een twee<strong>de</strong>nke<strong>er</strong> een stuk zien. dat ze al „kennen".Eigenlijk staan kle<strong>in</strong>e k<strong>in</strong>d<strong>er</strong>en toch dicht<strong>er</strong>bijhet jiiiste.'tooneelgenot dan <strong>de</strong> meeste volwassenen.Kle<strong>in</strong>e k<strong>in</strong>d<strong>er</strong>en v<strong>in</strong><strong>de</strong>n het imm<strong>er</strong>s he<strong>er</strong>lijk teluist<strong>er</strong>en.naar het v<strong>er</strong>tellen van een sprookje, datze al lang kennen . . . juist omdat ze het kennen,genieten, zij <strong>er</strong> van. Ze weten wät <strong>er</strong>-volgt env<strong>er</strong>heugen zich, op <strong>de</strong> wijze,, waarop het <strong>de</strong>zenke<strong>er</strong> zal wor<strong>de</strong>n v<strong>er</strong>teld. En hebben primitievevolken niet. hun vaste .'tooneels'pelen, die telkensen telkens we<strong>er</strong> wor<strong>de</strong>n opgevo<strong>er</strong>d? En had<strong>de</strong>nwij <strong>in</strong> <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>leeuwen niet <strong>de</strong> myst<strong>er</strong>ie-spelen,waarvan■ ied<strong>er</strong> ook-<strong>de</strong>n afloop ken<strong>de</strong>?Op dit alles wees mijn man mij en ik brenghet trouw ov<strong>er</strong>. Hij heeft misschien toch w?l 'gelijk,"dathet niet gek is vooral een klassiek tooneelstukte lezen alvorens het te gaan zien, <strong>er</strong>althans iets ov<strong>er</strong> te lezen of iets te weten te komenov<strong>er</strong> <strong>de</strong>n auteur ! 1 )SCHOUWBURGBEZOEKSTER.ï) Een „Geschie<strong>de</strong>nis van drama en theat<strong>er</strong> <strong>in</strong>Europa", van drs. J. W. van Gitt<strong>er</strong>t, is thans t<strong>er</strong> p<strong>er</strong>seals <strong>de</strong>el 6 en 7 onz<strong>er</strong> „Theat<strong>er</strong>-reeks". Dit boek zal<strong>de</strong>n man van Schouwburgbezoekst<strong>er</strong> zek<strong>er</strong> weitom zijn,wanne<strong>er</strong> hii zich voor een opvo<strong>er</strong><strong>in</strong>g voorb<strong>er</strong>eidt! — Red.CINEMA
■De titel van <strong>de</strong> nieuwe Italiaansche film „OnlichtbareKetenen" doet ons alreeds v<strong>er</strong>moe<strong>de</strong>n,dat-onze Zui<strong>de</strong>uropeesche lev<strong>er</strong>anci<strong>er</strong>s ook thanswe<strong>er</strong> rijkelijk gebruik hebben gemaakt van <strong>de</strong>hun zoo v<strong>er</strong>trouw<strong>de</strong> elementen romantiek enpathos. Sommige nucht<strong>er</strong>e Ned<strong>er</strong>land<strong>er</strong>s zullendoor dit v<strong>er</strong>moe<strong>de</strong>n wellicht een we<strong>in</strong>ig argwanendtegenov<strong>er</strong> dit nieuwe product uit C<strong>in</strong>ecittästaan.Men kan zich echt<strong>er</strong> bij voorbaat g<strong>er</strong>ustgesteldweten. „Onzichtbare ketenen" is een nogal Am<strong>er</strong>ikaansch-aandoend<strong>er</strong>olprent, die een <strong>in</strong> oorsprongongetwijfeld pretentieus gegeven tamelijkpretentie-loos we<strong>er</strong>geeft. Het gegeven is pretentieusdoor <strong>de</strong> v<strong>er</strong>schei<strong>de</strong>nheid van karakt<strong>er</strong>s en<strong>de</strong> gezochtheid van <strong>de</strong> <strong>in</strong>trigue. De goe<strong>de</strong> enslechte en gewone karakt<strong>er</strong>s wor<strong>de</strong>n ons echt<strong>er</strong>zond<strong>er</strong> me<strong>er</strong> <strong>in</strong> forsche figuren op het witte doekvoor oogen getoov<strong>er</strong>d. De film geeft feiten; hethoe en het waarom laat zij voor <strong>de</strong>n toeschouw<strong>er</strong>zelfov<strong>er</strong>.Deze metho<strong>de</strong> heeft aan <strong>de</strong>n eenen kant hetvoor<strong>de</strong>el, dat het publiek, omdat het zelf tot hetwezen d<strong>er</strong> <strong>in</strong>trigue wil doordr<strong>in</strong>gen, geprikkeldwordt zijn fantasie <strong>in</strong> te schakelen en dus spoedig<strong>er</strong>geboeid zal wor<strong>de</strong>n. Aan <strong>de</strong>n and<strong>er</strong>enkant treedt het bezwaar op, dat <strong>de</strong> we<strong>er</strong>gave d<strong>er</strong>han<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g zelf wel wat al te simpel en dus tenucht<strong>er</strong> wordt <strong>in</strong> v<strong>er</strong>houd<strong>in</strong>g tot <strong>de</strong> allicht romantischeuitsp<strong>in</strong>sels van 's toeschouw<strong>er</strong>s bre<strong>in</strong>.Het is <strong>de</strong> v<strong>er</strong>dienste van <strong>de</strong>n regisseur MarioMatoli, dat hij, bij volledige uitbuit<strong>in</strong>g van <strong>de</strong>ne<strong>er</strong>stgenoem<strong>de</strong>n factor, dit bezwaar vrijwel geheelheeft weten te bezw<strong>er</strong>en, hetgeen echt<strong>er</strong> niet wegneemt,dat men zich af en toe moeilijk onttrekkenkan aan <strong>de</strong>n <strong>in</strong>druk, dat <strong>de</strong>ze film „op een koopje"v<strong>er</strong>vaardigd is. Doch dat is we<strong>er</strong> een and<strong>er</strong>ONZICHTBAREKETENEN■*>:'.We<strong>er</strong> is het Tani, die <strong>de</strong>n <strong>in</strong>genieur <strong>de</strong> waarheidv<strong>er</strong>telt en <strong>de</strong> bei<strong>de</strong> jonge menschen totelkaar brengt.Men ziet dus: pretenties heeft dit scenariovele: <strong>er</strong> zit „Moralpredigt" <strong>in</strong>, <strong>in</strong> <strong>de</strong>n vorm van<strong>de</strong> piëteit jegens <strong>de</strong>n ov<strong>er</strong>le<strong>de</strong>n vad<strong>er</strong>, voorts romantiek,<strong>in</strong> <strong>de</strong> ontluiken<strong>de</strong> lief<strong>de</strong> tusschen hetjonge meisje en <strong>de</strong>n zooveel oud<strong>er</strong>en man, en tenslotteeen zek<strong>er</strong>e sentimentaliteit, welke het besttot uit<strong>in</strong>g komt <strong>in</strong> <strong>de</strong> v<strong>er</strong>houd<strong>in</strong>g tusschen <strong>de</strong> sloven<strong>de</strong>moed<strong>er</strong> en <strong>de</strong>n niet-<strong>de</strong>ugen<strong>de</strong>n zoon. Entoch zijn al <strong>de</strong>ze facetten, vooral voor een Italiaanschefilm, m<strong>er</strong>kwaardig vlak gehou<strong>de</strong>n. Menmoet ze zélf ont<strong>de</strong>kken, <strong>de</strong> pathos kan niet metlepels vol van het witte doek geschept wor<strong>de</strong>n.Op één uitzond<strong>er</strong><strong>in</strong>g na zijn <strong>de</strong> figuren dui<strong>de</strong>lijken ov<strong>er</strong>tuigend geschetst. Die uitzond<strong>er</strong><strong>in</strong>gis <strong>de</strong> vriend <strong>de</strong>s huizes Cesare Tani, wiens positieduist<strong>er</strong> blijft. Dat hij een „vriend <strong>de</strong>s huizes" is,moeten wij maar ra<strong>de</strong>n. Een tooneelschrijv<strong>er</strong> zouhi<strong>er</strong> met t<strong>er</strong>zij<strong>de</strong>'s gew<strong>er</strong>kt hebben. De auteur vanhet scenario voor „Onzichtbare ketenen" creë<strong>er</strong><strong>de</strong>echt<strong>er</strong> een keurig geklee<strong>de</strong>n he<strong>er</strong>, die opduikt alsdat te pas komt, om te v<strong>er</strong>tellen wat <strong>de</strong> cam<strong>er</strong>aniet zien kan en om misv<strong>er</strong>stan<strong>de</strong>n uit <strong>de</strong>n wegte ruimen.Gelukkig blijft het bij dat eene zwakke punten daarom zal <strong>de</strong>ze film haar weg <strong>in</strong> <strong>de</strong> Ned<strong>er</strong>landschetheat<strong>er</strong>s wel we<strong>er</strong> v<strong>in</strong><strong>de</strong>n. Een slechtebeurt maken <strong>de</strong> Italianen <strong>er</strong> niet mee en het isniet hun schuld, dat wij bij <strong>de</strong> <strong>in</strong>troductie evenpijnlijk getroffen wor<strong>de</strong>n als wij lezen welkeDuitsche acteurs hun stemmen aan hun zui<strong>de</strong>lijkecollega's gaven. Want helaas is <strong>de</strong>ze film wéérna-gesynchronise<strong>er</strong>d.! L. J. CAPIT.L<strong>in</strong>ks boven: Alida Valli als Elena Salvagni.— Daarond<strong>er</strong>: Enrico Leü <strong>in</strong> een twijfelachtigmilieu temid<strong>de</strong>n van zijn „vrien<strong>de</strong>n". — L<strong>in</strong>ksond<strong>er</strong>: Een v<strong>er</strong>trouwelijk ond<strong>er</strong>houd tusschen<strong>de</strong>n vriend <strong>de</strong>s huizes (Carlo Camfdn<strong>in</strong>i) enElena. — Mid<strong>de</strong>n boven: De notaris leest hettestament voor. — Rechts boven: Carlo N<strong>in</strong>chials Ir. Carlo Danieli. — Daarond<strong>er</strong>: MevrouwSalvagni (Giuditta Rissone) amuse<strong>er</strong>t zich. —Rechts ond<strong>er</strong>: Ir. Danieli haalt Elena af of hetpolitiehurean.(Foto't Sonora)chapit<strong>er</strong>, dat ge<strong>de</strong>eltelijk buiten <strong>de</strong> competentievan <strong>de</strong>n regisseur valt.Het, zooals gezegd nogal pretentieuze scenariodiene voorloopig t<strong>er</strong> illustratie van het hi<strong>er</strong>bovenbewe<strong>er</strong><strong>de</strong>.Dr. Silvagni, presi<strong>de</strong>ntcommissaris van eengroote ijz<strong>er</strong><strong>in</strong>dustrie, is <strong>in</strong> een hotel te Romeplotsel<strong>in</strong>g ov<strong>er</strong>le<strong>de</strong>n. Door <strong>de</strong>ze tijd<strong>in</strong>g diep getroffen,neemt <strong>de</strong> <strong>direct</strong>eur, ir. Carlo Danieli, opzich <strong>de</strong> echtgenoote en <strong>de</strong> docht<strong>er</strong> van <strong>de</strong>n ov<strong>er</strong>le<strong>de</strong>nevan het droeve nieuws op <strong>de</strong> hoogte tebrengen. De reacties van moed<strong>er</strong> en docht<strong>er</strong>, diehij afzond<strong>er</strong>lijk van elkaar aantreft, zijn echt<strong>er</strong>tamelijk onv<strong>er</strong>schillig en <strong>de</strong>ze houd<strong>in</strong>g v<strong>er</strong>and<strong>er</strong>tniet, als zij uit Silvagni's testament v<strong>er</strong>nomenhebben, dat zijn geestelijk leven <strong>in</strong> zijn huwelijkze<strong>er</strong> eenzaam is geweest. De docht<strong>er</strong> Elena rechtvaardigtzich tegenov<strong>er</strong> <strong>de</strong>n huisvriend CesareTani door te zeggen dat ook zij, tusschen eengeheel <strong>in</strong> zijn zaken opgaan<strong>de</strong>n vad<strong>er</strong> en een moed<strong>er</strong>die zich volkomen aan het society-leven wijd<strong>de</strong>,altijd eenzaam is geweest.Tani laat haar dan een cassette zien, welkehij <strong>in</strong> een la<strong>de</strong> van het bureau van Dr. Silvagnigevon<strong>de</strong>n heeft, en die all<strong>er</strong>lei h<strong>er</strong><strong>in</strong>n<strong>er</strong><strong>in</strong>gen aanElena's jeugd bevat. Door <strong>de</strong>ze stomme getuigenv<strong>in</strong>dt Elena haar vad<strong>er</strong> t<strong>er</strong>ug en zij krijgt grootespijt ov<strong>er</strong> haar houd<strong>in</strong>g. In een van <strong>de</strong> papi<strong>er</strong>env<strong>in</strong>dt zij een naam, Enrico Leti, die extra aangestreeptis. Zij v<strong>er</strong>neemt, dat dit <strong>de</strong> naam is vaneen onechten zoon van Dr. Silvagni.Elena wil <strong>de</strong> toekomst voor Enrico veilig stellenen v<strong>er</strong>zoekt ir. Danieli hem hi<strong>er</strong>toe <strong>in</strong> <strong>de</strong>fabriek <strong>in</strong> dienst te nemen. Zy v<strong>er</strong>zwijgt hemecht<strong>er</strong> dat <strong>de</strong> jongen een halfbro<strong>er</strong> van haar is.Nogal v<strong>er</strong>wond<strong>er</strong>d door Elena's v<strong>er</strong>zoek laat Da-nieli een ond<strong>er</strong>zoek <strong>in</strong>stellen en <strong>er</strong>vaart, dat <strong>de</strong>jongen een onguur element is, en wegens diefstal<strong>in</strong> <strong>de</strong> gevangenis v<strong>er</strong>blijft. Door zijn bemoei<strong>in</strong>genwordt hij <strong>in</strong> vrijheid gesteld en krijgt een baantje<strong>in</strong> <strong>de</strong> fabriek, waar hij echt<strong>er</strong> allesbehalvevoldoet.Intusschen heeft Elena zijn moed<strong>er</strong>, een armenaaist<strong>er</strong>, opgezocht en poogt haar op onopvallen<strong>de</strong>wijze f<strong>in</strong>ancieel te steunen.Dan ontmoeten Elena en ir. Danieli elkaar <strong>in</strong><strong>de</strong>n tre<strong>in</strong> naar Napels. Zij is nu op weg naarCapri; hij moet voor zaken <strong>in</strong> Napels zijn. Doorhaar ov<strong>er</strong>moedige houd<strong>in</strong>g laat hij zich v<strong>er</strong>lei<strong>de</strong>ntot een korte vacantie op het eiland. Daar wor<strong>de</strong>nbei<strong>de</strong>n zich bewust van hun lief<strong>de</strong> voorelkaar, doch <strong>de</strong> veel oud<strong>er</strong>e ir. Danieli wil nietaan zijn gevoelens toegeven en v<strong>er</strong>trekt zond<strong>er</strong>afscheid van haar te nemen.In <strong>de</strong> fabriek gaat het heelemaal niet goedmet Enrico en Danieli heeft grooten lust <strong>de</strong>njongen te ontslaan. Doch Elena, die <strong>in</strong>tusschen<strong>in</strong> Milaan is t<strong>er</strong>uggeke<strong>er</strong>d, v<strong>er</strong><strong>de</strong>digt <strong>de</strong>n jongenharstochtelijk en komt hi<strong>er</strong>door tegenov<strong>er</strong> Danieli<strong>in</strong> een kwaad daglicht te staan.Enrico wordt uit <strong>de</strong> fabriek gejaagd. Door <strong>de</strong>elkaar snel opvolgen<strong>de</strong> gebeurtenissen uit zijnevenwicht gebracht en omdat hij <strong>de</strong> houd<strong>in</strong>g vanElena, wi<strong>er</strong> beweegre<strong>de</strong>nen hij niet kent, v<strong>er</strong>ke<strong>er</strong>duitlegt, lokt hij haar door mid<strong>de</strong>l van eenvalsche uitnoodig<strong>in</strong>g van zijn moed<strong>er</strong> <strong>in</strong> zijnwon<strong>in</strong>g, om haar geld af te p<strong>er</strong>sen. Zijn jalo<strong>er</strong>schegelief<strong>de</strong> geeft hem echt<strong>er</strong> aan.Bij het nad<strong>er</strong>en d<strong>er</strong> politie probe<strong>er</strong>t hij via hetdak te ontkomen. Hij struikelt en valt te plett<strong>er</strong>.Elena, die met eenige v<strong>er</strong>dachte p<strong>er</strong>sonen <strong>in</strong> Enrico'swon<strong>in</strong>g gevon<strong>de</strong>n wordt, is gearreste<strong>er</strong>d.Danieli bevrijdt haar, doch v<strong>er</strong>laat haar <strong>direct</strong>.ONZICHTBARE KETENENEen Film d<strong>er</strong> SONORARegie: Mario Matoli. — Muziek: Carlo Inrocenzi.— Cam<strong>er</strong>a: Anchise Brizzi,Rolv<strong>er</strong><strong>de</strong>el<strong>in</strong>gr;Elena Salvagni Alida ValliIr. Carlo Danieli . Carlo N<strong>in</strong>chiEnrico Leti Andrea ChecchiMatildaGiuditta RissoneCesare Tani Carlo Campan<strong>in</strong>iAmelia Jone Mor<strong>in</strong>o■CINEMA
LA GUIMARDDANSERES ENVROUW VAN DE WERELDWERD IN 1743 GEBORENDrie <strong>de</strong>cennia lang heeft zij het achttien<strong>de</strong>eeirwscheParijs v<strong>er</strong>baasd; èn met haar kunst,èn met haar extravagant privé-leven. Waarmeehet meest ? De onwillekeurig gestel<strong>de</strong> vraag isnogal sarcastisch ; het antwoord behoeft dat niette zijn. De Lichtstad heeft t<strong>er</strong><strong>de</strong>ge weten te <strong>er</strong>kennen,dat La Guimard een d<strong>er</strong> grootste dans<strong>er</strong>essenvan haar eeuw was.Zij was d<strong>er</strong>tien jaar, toen ze als le<strong>er</strong>l<strong>in</strong>ge toetradtot het Ballet van <strong>de</strong> Op<strong>er</strong>a, vijftien, toenze voor het e<strong>er</strong>st op <strong>de</strong> planken optrad, zeventientoen haar naam voor het e<strong>er</strong>st <strong>in</strong> een politi<strong>er</strong>apportw<strong>er</strong>d genoemd, en negentien jaar toenze tot e<strong>er</strong>ste dans<strong>er</strong>es w<strong>er</strong>d benoemd....Toen zij tw<strong>in</strong>tig jaar oud was, droeg Parijshaar op <strong>de</strong> han<strong>de</strong>n. Toen zij drie jaar lat<strong>er</strong> eenarm brak, w<strong>er</strong>d <strong>in</strong> <strong>de</strong> Notre Dame voor <strong>de</strong>genez<strong>in</strong>g van haar gebroken lichaams<strong>de</strong>el eenmis gelezen. Toen zij 25 jaar oud was, liet zijzich van het geld har<strong>er</strong> bewond<strong>er</strong>aars een eigenTheat<strong>er</strong> bouwen. Tegelijk v<strong>er</strong><strong>de</strong>el<strong>de</strong> zij een <strong>de</strong>elvan dat geld p<strong>er</strong>soonlijk ond<strong>er</strong> <strong>de</strong> armen.In 1760 wist heel Parijs plotsel<strong>in</strong>g te v<strong>er</strong>tellen,dat haar faillissement nabij was. mitsgad<strong>er</strong>sdat har<strong>er</strong> bewond<strong>er</strong>aars. De voorstell<strong>in</strong>gen <strong>in</strong>haar Schouwburgje hiel<strong>de</strong>n op. Maar enkele dagenlat<strong>er</strong> w<strong>er</strong><strong>de</strong>n zij h<strong>er</strong>vat ; op een raadselachtigewijze was <strong>de</strong> zes-en-tw<strong>in</strong>tigjarige La Guimardwe<strong>er</strong> <strong>in</strong> het bezit van .geld gekomen....We<strong>er</strong> geschied<strong>de</strong> het daarna, dat zij <strong>in</strong> geldnoodwas. Op een morgen v<strong>er</strong>scheen een karosvoor haar <strong>de</strong>ur; een vreem<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g stapte uit, enbood haar buigend een groot bedrag aan. Zijnam het aan, doch was ten hoogste gebelgd,toen zij <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n dag moest v<strong>er</strong>nemen, dat<strong>de</strong> vreem<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g haar wenschte te huwen. La Guimardv<strong>er</strong>zocht daarop aan <strong>de</strong> Parij sehe politieom <strong>de</strong>n Vorst -T- want het was een vorst — uithet land te zetten. Waarop <strong>de</strong> vreem<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g <strong>in</strong>-d<strong>er</strong>daad v<strong>er</strong>trok, doch met me<strong>de</strong>nem<strong>in</strong>g van <strong>de</strong>dans<strong>er</strong>es, die hij eenvoudig geschaakt had....De Pr<strong>in</strong>ce <strong>de</strong> Soubise, <strong>de</strong> besch<strong>er</strong>m<strong>er</strong> van Mile.Guimard, hoor<strong>de</strong> van het geval en g<strong>in</strong>g <strong>de</strong>nvreem<strong>de</strong>l<strong>in</strong>g da<strong>de</strong>lijk acht<strong>er</strong>na met een heel gezelschapvrien<strong>de</strong>n en help<strong>er</strong>s. Het w<strong>er</strong>d een doll<strong>er</strong>it. Vlak bij <strong>de</strong> grens ov<strong>er</strong>viel <strong>de</strong> Pr<strong>in</strong>s <strong>de</strong>nvreem<strong>de</strong>n vorst. Het kwam tot een bloedig duel,waarbij <strong>de</strong> vorst w<strong>er</strong>d gewond.Doch <strong>de</strong> Pr<strong>in</strong>s en zijn vrien<strong>de</strong>n vo<strong>er</strong><strong>de</strong>n <strong>de</strong>dans<strong>er</strong>es triomfantelijk t<strong>er</strong>ug naar <strong>de</strong> lichtstad.Zij was nog geen d<strong>er</strong>tig jaar oud, toen zij <strong>in</strong><strong>de</strong> rue <strong>de</strong> la Chaussée-d'Ant<strong>in</strong> een paleisje lietbouwen, om haar hooge gasten te ontvangen, enook haar and<strong>er</strong>e genoodig<strong>de</strong>n. Want zij had zichtot levensregel gemaakt drie soup<strong>er</strong>s p<strong>er</strong> weekte geven; één voor _<strong>de</strong> ,,grands seigneurs" vanhet Hof, een twee<strong>de</strong> 'voor auteurs, musici en gele<strong>er</strong><strong>de</strong>nen een d<strong>er</strong><strong>de</strong> : voor <strong>in</strong>tieme vrien<strong>de</strong>n envriend<strong>in</strong>nen.En zij danste! Mme. Lebrun zei<strong>de</strong> van haar:. . . ,,haar dans was als een vluchtige schets, zijmaakte slechts heel kle<strong>in</strong>e passen, maar <strong>de</strong>eddat met zoodanig gracieuze beweg<strong>in</strong>gen, dat hetpubliek haar boven ied<strong>er</strong>e and<strong>er</strong>e dans<strong>er</strong>es v<strong>er</strong>koos.. . "Zij was een v<strong>er</strong>p<strong>er</strong>soonlijk<strong>in</strong>g van vrouwelijkegratie en charme (ofschoon i zij nogal mag<strong>er</strong>was). I"Tt haar houd<strong>in</strong>gen streef<strong>de</strong> zij naar eenuit<strong>er</strong>ste elegance en een uit<strong>er</strong>ste harmonie. Alle<strong>in</strong>gewikkel<strong>de</strong> passen en moeilijke stan<strong>de</strong>n weeszij af. Wel was haar dansen snel, exact, muzikaalv<strong>er</strong>antwoord en vol wilskracht. Wat zij methaar armen en haar kle<strong>in</strong>e han<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ed, was af.Zij had een zek<strong>er</strong>e mani<strong>er</strong> ov<strong>er</strong> zich, om vanlangzame rustpassen plotsel<strong>in</strong>g gepassionne<strong>er</strong>d <strong>in</strong>een onstuiritig élan ov<strong>er</strong> te gaan; dit gaf spann<strong>in</strong>gen afwissel<strong>in</strong>g.Met enkele simpele gebaren kon zij — ajsL<strong>in</strong>kshoven: Na <strong>de</strong>n brand van <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>Op<strong>er</strong>a <strong>in</strong> 1781 vi<strong>er</strong><strong>de</strong> La Guimard haartriomfen <strong>in</strong> het <strong>in</strong>euwe gebouw op <strong>de</strong> Boulevard<strong>de</strong> la Porte St. Mart<strong>in</strong>. — Rechtsond<strong>er</strong>:La Guimard, b<strong>er</strong>oemdste dans<strong>er</strong>esvan haar tijd. — Rechts: De meest besprokenvrouw van het 18<strong>de</strong> eeuwsche Parijs:La Guimard. (Foto's Archief I. v. Rhijn)we<strong>in</strong>ig and<strong>er</strong>en — een stemm<strong>in</strong>g of een sentimentwe<strong>er</strong>geven. En dat was noodzakelijk <strong>in</strong> die ballettenen ballet-pantomimes, waar<strong>in</strong> zij op hetpodium van <strong>de</strong> Académie Royale <strong>de</strong> Musiqueschitt<strong>er</strong><strong>de</strong>.Edmond <strong>de</strong> Goncourt noemt <strong>in</strong> zijn — eenhalve eeuw gele<strong>de</strong>n v<strong>er</strong>schenen — boek-ov<strong>er</strong> <strong>de</strong>groote dans<strong>er</strong>es een tachtigtal balletten, waar<strong>in</strong>zij tusschen 1762 en 1788 als' e<strong>er</strong>ste dans<strong>er</strong>es isopgetre<strong>de</strong>n. Of zij maken <strong>de</strong>el uit van op<strong>er</strong>a's,of het zijn op zichzelf staan<strong>de</strong> balletten. Ond<strong>er</strong><strong>de</strong> librettisten treft men J. J. Rousseau, <strong>de</strong> laMotte en Marmontel aan; ond<strong>er</strong> <strong>de</strong> componistenRameau, Gluck, Grétry, Picc<strong>in</strong>i, ond<strong>er</strong> <strong>de</strong> choreografenGaetan Vestris en Nov<strong>er</strong>re.Het achttien<strong>de</strong>-eeuwsche classicisme vi<strong>er</strong><strong>de</strong> <strong>in</strong>al die v<strong>er</strong>toon<strong>in</strong>gen hoogtij. De namen zeggenhet al: Castor et Pollux, Hippolyte et Ariele,Daphnis et Alci<strong>in</strong>adure, Jason et Médée, Orphée,Pénélope, La Toison d'Or, enz. . . .Pompeus en hoogdravend waren ze dikwijls;zwi<strong>er</strong>ig waren ze altijd. Zwj<strong>er</strong>ig was <strong>de</strong> aankleed<strong>in</strong>g,waren ook <strong>de</strong> costuums van La Guimard.Met nauwgezette zorg liet zij ze maken;die costuums, waar<strong>in</strong> zij o.a. mythologische figurenof begrippen als „<strong>de</strong> vreug<strong>de</strong>" of „het carnaval"moest v<strong>er</strong>beel<strong>de</strong>n, en waaraan „gew<strong>er</strong>kt"w<strong>er</strong>d met guirlan<strong>de</strong>s, drap<strong>er</strong>ieën, lijfjes vanluipaardvel,veel Italiaansch gaas, pauweve<strong>er</strong>en,rozenbla<strong>de</strong>n en schelpenv<strong>er</strong>si<strong>er</strong><strong>in</strong>gen. ... In hetjaar 1779 moest <strong>de</strong> Op<strong>er</strong>a alleen voor costuumsvan La Guimard het <strong>de</strong>stijds formidabele bedragvan 300.000 livres betalen! Voor een and<strong>er</strong>e dans<strong>er</strong>eswas dit nog nimm<strong>er</strong> geschied, maar voorLa Guimard geschied<strong>de</strong> het, omdat ze zoo langzam<strong>er</strong>handalles naar haar handje was gaan zetten.In haar salon w<strong>er</strong>d <strong>de</strong> Op<strong>er</strong>a bestuurd, enniet <strong>in</strong> het kantoor van <strong>de</strong>n <strong>direct</strong>eur!Ja, <strong>in</strong>trigues waren haar nu eenmaal nietCINEMA d^ THEATER — (nr. 14) 14vreemd. Met het Hof en met <strong>de</strong> Ov<strong>er</strong>heid en<strong>in</strong> négligé met <strong>de</strong> K<strong>er</strong>k kreeg zij het telkens we<strong>er</strong>om het een of and<strong>er</strong> aan <strong>de</strong> stok.Zij had niet we<strong>in</strong>ig vijan<strong>de</strong>n. Als zij echt<strong>er</strong>iets ov<strong>er</strong> haar rond v<strong>er</strong>tel<strong>de</strong>n, kon<strong>de</strong>n zij opeen antwoord rekenen, en zij kon<strong>de</strong>n <strong>er</strong> ook vanop aan, dat dat antwoord vol esprit zou zijn.Hoe we<strong>er</strong><strong>de</strong> zij zich niet, "toen <strong>er</strong> een nieuwop<strong>er</strong>agebouw opg<strong>er</strong>icht moest wor<strong>de</strong>n na diennoodlottigen brand <strong>in</strong> <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> Op<strong>er</strong>a, die <strong>de</strong>eluitmaakte van het Palais Royal (een brand,waarbij Mile. Guimard t<strong>er</strong>nauw<strong>er</strong>nood g<strong>er</strong>edkon wor<strong>de</strong>n)Zij had vele on<strong>de</strong>ug<strong>de</strong>n, maar was toch niet<strong>de</strong>ug<strong>de</strong>loos. Zoolang zij geld had, heeft zijgroote sommen aan <strong>de</strong> armen gegeven. (Boozetongen mompel<strong>de</strong>n ov<strong>er</strong> haar slechte geweten. . .)Eén van haar <strong>de</strong>ug<strong>de</strong>n was, dat zij- gaarne kunstenaarsaan het w<strong>er</strong>k zette. Zoo kon het geschie<strong>de</strong>n,dat zij bij <strong>de</strong> <strong>in</strong>richt<strong>in</strong>g van haar paleis<strong>in</strong> <strong>de</strong> rue <strong>de</strong> la Chaussée-d'Ant<strong>in</strong> op een morgenhet talent van een huisschild<strong>er</strong> ont<strong>de</strong>kte. Zijhielp <strong>de</strong>n jongeman vooruit en stel<strong>de</strong> hem <strong>in</strong>staat om lessen op <strong>de</strong> Aca<strong>de</strong>mie te gaan volgen.Die jongeman w<strong>er</strong>d lat<strong>er</strong> <strong>de</strong> b<strong>er</strong>oem<strong>de</strong> schild<strong>er</strong>David.... Ook Fragonard heeft haar geschild<strong>er</strong>d.,In het leven van vele mannen heeft zij eenrol gespeeld. Haar e<strong>er</strong>ste lief<strong>de</strong> was een dans<strong>er</strong>;haar laatste was het ook. Wat <strong>de</strong>n laatste betrof;hij heette Despréaux en hij was 31 jaaroud, toen La Guimard <strong>in</strong> 1789 met hem <strong>in</strong> hethuwelijk trad, een jaar, nadat ze <strong>in</strong> het Ballet„La Toison d'Or" afscheid had genomen vanhet tooneel, en drie jaar nadat ze om geld temaken haar Paleisje op grootsche en g<strong>er</strong>uchtmaken<strong>de</strong>wijze had v<strong>er</strong>loot.Zevenentw<strong>in</strong>tig jaar lang leef<strong>de</strong> zij daarnanog aan <strong>de</strong> zij<strong>de</strong> van haar echtgenoot; zevenentw<strong>in</strong>tigjaren van rust en stilte na een tumultueusleven! De Goncourt v<strong>er</strong>telt een aandoenlijkv<strong>er</strong>haal van La Guimard op hoogen oud<strong>er</strong>dom ;hoe zij een kle<strong>in</strong> poppentheat<strong>er</strong>tje had, waar<strong>in</strong>zij met haar v<strong>in</strong>g<strong>er</strong>s <strong>de</strong> eens zoo toegejuichtepassen van haar voornaamste balletten maakte.J. VAN RHIJN.15 (nr. 14) — CINEMA *» THEATERWl] SPRAKEN MET:ERNST VAN 'T HOFFDe menschen met radio en gramofoon ken<strong>de</strong>nreeds lang Van 't Hoff en zijn muzikale virtuozen,al was het ook alleen van hooren spelen.Maar <strong>de</strong> liefhebb<strong>er</strong>s van amusements- endansmuziek zond<strong>er</strong> radiotoestel ken<strong>de</strong>n hem tenhoogste van hooren zeggen. Want hem en zijnmo<strong>de</strong>l-ensemble zien spelen had tot voor kort nogniemand (buiten eenige luxe restaurant-danc<strong>in</strong>gs,waar hij eenigen tijd speel<strong>de</strong>). Dezen w<strong>in</strong>t<strong>er</strong>heeft Van 't Hoff <strong>de</strong> microfoon van <strong>de</strong>n omroepvoor een tijdje vaarwel gezegd om een tourneedoor alle <strong>de</strong>elen van het land te maken. E<strong>in</strong><strong>de</strong>lijkkon<strong>de</strong>n zijn radio-vrien<strong>de</strong>n hem eens <strong>in</strong>leven<strong>de</strong>n lijve aanschouwen en kregen <strong>de</strong> mensebenzond<strong>er</strong> toestel gelegenheid eens van zijnmuziek te genieten.Nu hij zóó voor het voetlicht getre<strong>de</strong>n is, hebbenwij hem eens aangesproken:„Mene<strong>er</strong> Van 't Hoff, om met een geijktevraag te beg<strong>in</strong>nen: hoe is u begonnen en hoeis het v<strong>er</strong>d<strong>er</strong> gegaan?"„De tijd, dien ik als musicus acht<strong>er</strong> me heb,doet mij altijd aan een zigzaglijn <strong>de</strong>nken. Deouv<strong>er</strong>ture, pardon, het beg<strong>in</strong> van mijn carrièrewas nog „rechtlijnig". Na <strong>de</strong> H.B.S. naar <strong>de</strong>muziekschool <strong>in</strong> Haarlem — mijn geboorteplaats— en van daar op het cons<strong>er</strong>vatorium <strong>in</strong><strong>de</strong> hoofdstad. D<strong>er</strong>tien jaar gele<strong>de</strong>n <strong>de</strong>ed ik mijnvoetlicht<strong>de</strong>buut. ... <strong>in</strong> Zwits<strong>er</strong>land met een Hollandschdansorkest je.Den e<strong>er</strong>sten tijd bleef ik met landgenootenw<strong>er</strong>ken, maar toen w<strong>er</strong>d ik globetrott<strong>er</strong> en speel<strong>de</strong>op „<strong>in</strong>t<strong>er</strong>nationale basis" met Belgen, Italianen,Am<strong>er</strong>ikanen en and<strong>er</strong>e landslui. Ik zwi<strong>er</strong>fals pianist en orkestleid<strong>er</strong> door driekwart vanEuropa en ook stak ik „<strong>de</strong>n grooten vijv<strong>er</strong>" eenpaar maal ov<strong>er</strong> naar <strong>de</strong> nieuwe w<strong>er</strong>eld, die ik„bespeel<strong>de</strong>" van Nieuw-York tot en met Frisco.Ik reis<strong>de</strong> en trok zoo een jaar of tien en kwam,na nog een tijdje <strong>in</strong> een d<strong>er</strong> vroeg<strong>er</strong>e radioorkestente hebben gew<strong>er</strong>kt, via Parijs we<strong>er</strong> <strong>in</strong>het land, waar ik begonnen was: Zwits<strong>er</strong>land.Daar speel<strong>de</strong> ik bij <strong>de</strong>n beken<strong>de</strong>n Belgischentrompettist Rob<strong>er</strong>t <strong>de</strong> K<strong>er</strong>s, toen <strong>de</strong> oorlog ontbrand<strong>de</strong>.Haast je, rep je g<strong>in</strong>g het naar Ned<strong>er</strong>land,waar ik met mijn solistenorkest begon."„Uw orkest geniet veel populariteit bij <strong>de</strong>vrien<strong>de</strong>n van lichte muziek. Wilt u eens v<strong>er</strong>tellenhoe u te w<strong>er</strong>k gaat om het publiek voor uwmuziek te w<strong>in</strong>nen ?"„Ik heb mij <strong>de</strong> me<strong>de</strong>w<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g v<strong>er</strong>zek<strong>er</strong>d vanzond<strong>er</strong> uitzond<strong>er</strong><strong>in</strong>g virtuozen op hun <strong>in</strong>strument,allen solisten, die het vak van A tot Zbehe<strong>er</strong>schen. Daardoor kan ik elk numm<strong>er</strong> volkomentot zijn recht laten komen. Veel tijdres<strong>er</strong>ve<strong>er</strong> ik voor <strong>de</strong> afw<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g, het samenspel,dat tot <strong>in</strong> <strong>de</strong> kle<strong>in</strong>ste nootjes moet kloppen. Datis wel het geheim van het succes.Numm<strong>er</strong> één is bij ons het arrangement, <strong>de</strong><strong>in</strong>kleed<strong>in</strong>g van <strong>de</strong> numm<strong>er</strong>s. Een knap arrangeurweet aan onze soort muziek een eigen karakt<strong>er</strong>,dat doorslaggevend is voor het succes, eneen maximumeffect te geven. Gelukkig zijn <strong>er</strong>ond<strong>er</strong> mijn eigen menschen v<strong>er</strong>dienstelijke arrangeurs: <strong>de</strong> componist-guitarist Vlig. Koulmanen Smit, die het orkest precies kennen en hunarrangementen daardoor speciaal voor onze bezett<strong>in</strong>gkunnen schrijven.Aan onze vocalisten Maria Zamorra — ukent haar natuurlijk van „Aurora", haar tangosen and<strong>er</strong>e Zui<strong>de</strong>lijke zangen —, Annie Meeuwisen Jan <strong>de</strong> Vries danken wij voor een goed <strong>de</strong>elonze successen als amusementsorkest. Veel vanhun liedjes zijn al schlag<strong>er</strong>s gewor<strong>de</strong>n!"„En uw rep<strong>er</strong>toire?"„Bij voorkeur w<strong>er</strong>k van Ned<strong>er</strong>landsche componistenof buitenlandsche liedjes met Hollandschentekst. Ook <strong>de</strong>n liefhebb<strong>er</strong>s van dansmuziekwil ik hun <strong>de</strong>el geven. Op onze tournee kreeg<strong>de</strong> „muzikale comedie" bovendien een goe<strong>de</strong>beurt. ..."„En tot slot nog: Uw plannen?"„Ik ga uitbrei<strong>de</strong>n. De zeventien solisten wor<strong>de</strong>n<strong>er</strong> vijfentw<strong>in</strong>tig. Ik v<strong>er</strong>wacht een nog groot<strong>er</strong>ebezett<strong>in</strong>g, nog me<strong>er</strong> mogelijkhe<strong>de</strong>n."Van 't Hoff kijkt op zijn horloge: „Het spijtme; ik heb geen tijd me<strong>er</strong>. Het klokje van optre<strong>de</strong>nslaat! Tot ziens!"Tot ziens en veel succes met nog heel veelnieuwe schlag<strong>er</strong>s, die u het Ned<strong>er</strong>lapdsche publiekzult bie<strong>de</strong>n 1C. J. RENDERING.Ernst van 't Hoff (mid<strong>de</strong>n acht<strong>er</strong> <strong>de</strong>n vleugel) en zijn solisten-orkest. — L<strong>in</strong>ks <strong>de</strong> vi<strong>er</strong>Samoa's, rechts Maria Zamorra, Anhie Meeuwis en Jan <strong>de</strong> Vries. (foto CM.FJJ. v. i. Me<strong>er</strong>)
sa OP KOMST IS . . . .„SPÄTE LIEBE"l'aula Wessely laat maar af en toe iets vanzich hooren.Dat is aan <strong>de</strong>n eenen kant jamm<strong>er</strong>. Haast elkwed<strong>er</strong>zien met haar was tot nu toe een ge<strong>de</strong>nkwaardigegebeurtenis. Deze, <strong>in</strong> <strong>de</strong>n traditioneelenz<strong>in</strong> niet mooie vrouw, belichaamt voor ons al <strong>de</strong>warmte, al <strong>de</strong> menschelijkheid, die <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>, doorcultuur en levenskunst gelout<strong>er</strong><strong>de</strong> stad Weenenmaar op kan brengen.Aan <strong>de</strong>n and<strong>er</strong>en kant getuigt het van wijs<strong>in</strong>zicht, dat Paula Wessely slechts af en toe hetcentrum bezet van het contrastrijke schimmenspel: film! Want kwaliteit, die veelvuldig gebo<strong>de</strong>nwordt, v<strong>er</strong>went <strong>de</strong> menschen. De kwaliteitblijft <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong>, men geniet <strong>er</strong> echt<strong>er</strong> steeds m<strong>in</strong>d<strong>er</strong>van.Ik heb Paula Wessely <strong>in</strong> goe<strong>de</strong> en m<strong>in</strong>d<strong>er</strong>goe<strong>de</strong> films gezien. Ook al waren zij m<strong>in</strong>d<strong>er</strong> goed,dan had dat we<strong>in</strong>ig met Paula Wessely te maken.Geen mid<strong>de</strong>lmatige regie, geen mid<strong>de</strong>lmatig v<strong>er</strong>haalwist tot nu toe <strong>de</strong> natuurlijke gevoeligheid,dat breed en diep genuance<strong>er</strong><strong>de</strong> temp<strong>er</strong>ament, diebeweeglijke vitaliteit van het rijpe Wessely-talentte doen v<strong>er</strong>starren.Van Paula Wessely gaat een haast magische<strong>in</strong>vloed uit, zoowel op het door haar zoo gelief<strong>de</strong>tooneel als <strong>in</strong> het filmbeeld. Haar groote technischeschol<strong>in</strong>g heeft niet tot het gemani<strong>er</strong><strong>de</strong>, hetaangele<strong>er</strong><strong>de</strong> geleid. Zij bleef zichzelve, <strong>de</strong> spontaneWeensche. een symbool d<strong>er</strong> <strong>in</strong> het zich gevencompromis-looze vrouwelijkheid.Wien-film heeft niet lang gele<strong>de</strong>n een nieuweWessely-film voltooid, waarvan wij, met dit alles<strong>in</strong> gedachten, gespannen v<strong>er</strong>wacht<strong>in</strong>gen mogenhebben. Het is <strong>de</strong> door Gustav Ucicky g<strong>er</strong>egis-met PAULA WESSELYse<strong>er</strong><strong>de</strong> rolprent „Späte Liebe", met Paula Weselyen haar echtgenoot Attila Hörbig<strong>er</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> hoofdrollen.De film behan<strong>de</strong>lt <strong>de</strong> geschie<strong>de</strong>nis van eenhuwelijk, dat, van <strong>de</strong> zij<strong>de</strong> d<strong>er</strong> vrouw, uit b<strong>er</strong>eken<strong>in</strong>gw<strong>er</strong>d gesloten. Het geld van <strong>de</strong>n manmoet <strong>de</strong> mid<strong>de</strong>len v<strong>er</strong>schaffen een zieke zust<strong>er</strong>genez<strong>in</strong>g <strong>in</strong> Davos te doen v<strong>in</strong><strong>de</strong>n. B<strong>er</strong>eken<strong>in</strong>gwreekt zich. De vrouw ond<strong>er</strong>v<strong>in</strong>dt <strong>de</strong>n band alspoedig als knellen<strong>de</strong> boeien. Het bo<strong>er</strong>sche, luidruchtige,primitieve van <strong>de</strong>n echtgenoot <strong>in</strong> strijdmet haar naar v<strong>er</strong>fijnd<strong>er</strong> geniet<strong>in</strong>g haken<strong>de</strong>natuur. Zij ontmoet, tij<strong>de</strong>ns een p<strong>er</strong>io<strong>de</strong> van<strong>in</strong>kwarti<strong>er</strong><strong>in</strong>g <strong>in</strong> het kle<strong>in</strong>e stadje, een offici<strong>er</strong>,die heeft, wat <strong>de</strong> echtgenoot mist.De echtgenoot gunt haar op zijn joviale wijze<strong>de</strong> vriendschap met <strong>de</strong>n and<strong>er</strong>en man. Zij komtdaardoor steeds v<strong>er</strong>d<strong>er</strong> van hem af te staan, zietzelfs <strong>in</strong> <strong>de</strong> crisisp<strong>er</strong>io<strong>de</strong> van hun huwelijk geenand<strong>er</strong>en uitweg me<strong>er</strong> dan <strong>de</strong> scheid<strong>in</strong>g. Dan v<strong>er</strong>raadtzich door een kle<strong>in</strong>igheid, dat <strong>de</strong> echtgenoot,zond<strong>er</strong> dat zij het wist, belangrijke off<strong>er</strong>s heeftgebracht om <strong>de</strong> zieke zust<strong>er</strong>, welke vanuit Davos<strong>in</strong> Parijs t<strong>er</strong>echt kwam en hi<strong>er</strong> een be<strong>de</strong>nkelijkleven leidt, van <strong>de</strong>n ond<strong>er</strong>gang te red<strong>de</strong>n. Zijnniets t<strong>er</strong>ugvragen<strong>de</strong> trouw aan een zaak, die zijvolkomen <strong>de</strong> hare dacht, doet nieuwe gevoelensontvlammen. Het is een late lief<strong>de</strong>, die <strong>in</strong> haaropbloeit. Een lief<strong>de</strong>, welke het goe<strong>de</strong> vóór <strong>de</strong>tekortkom<strong>in</strong>gen neemt.Voor zoov<strong>er</strong> wij nu reeds kunnen beoor<strong>de</strong>elen,schenkt <strong>de</strong>ze <strong>in</strong>houd Paula Wessely vele mogelijkhe<strong>de</strong>n.Het naar buiten uitbeel<strong>de</strong>n van een subtiel,gecomplice<strong>er</strong>d ziels-proces, is een kolfje naarhaar .... kunnen! P. B.L<strong>in</strong>ksboven: Hei groote moment uit het leven van een rroute behoeft niet altijd een gelukkigmoment te sijn (v.l.n.r. Paula Wessely, Inge List, Attilla Hörbig<strong>er</strong>). — In <strong>de</strong>n cirkel:Inge List als <strong>de</strong> zieke zust<strong>er</strong>, die genez<strong>in</strong>g gaat zoeken <strong>in</strong> Davos. — L<strong>in</strong>ksond<strong>er</strong>: Debruid (Paula Wessely) staat voor <strong>de</strong> tafel met geschenken en begrypt niet, dat zij op ditalles recht heeft.... — Rechtsond<strong>er</strong>: De echtgenoot (Ättilla Hörbig<strong>er</strong>) b<strong>er</strong>eidt zijn vrouw(Paula Wessely) we<strong>er</strong> eens een van die k<strong>in</strong>d<strong>er</strong>lijke, gulle v<strong>er</strong>rass<strong>in</strong>gen,(Foto'i Wien-FilmINatge)„ALS DE KLOKWAARSCHUWTEen vroolyk myst<strong>er</strong>ie van een spook,dat geen spook is; van een Frieschest<strong>in</strong>s, die we<strong>in</strong>ig Friesch is; van eenprogramma, dat geen gevoel voor stijlheeft, en van een auteur, diebro<strong>er</strong>s ~— KqnDe recensent van een griezelhistorie heeft hetaan één kant gemakkelijk: hij behoeft „het v<strong>er</strong>haaltje"niet te v<strong>er</strong>tellen, want dan zou hij <strong>de</strong>spann<strong>in</strong>g voor hen, die het stuk gaan zien, ontnemen.And<strong>er</strong>zijds heeft hij het moeilijk, wantzijn lez<strong>er</strong>s willen tóch weten, waarov<strong>er</strong> het gaaten hoe het afloopt.Het nieuwste, <strong>de</strong>zen w<strong>in</strong>t<strong>er</strong> geschreven enthans reeds op <strong>de</strong> planken gekomen Ned<strong>er</strong>landschestuk „Als <strong>de</strong> klok waarschuwt....", dat„een vroolijk myst<strong>er</strong>ie <strong>in</strong> vijf taf<strong>er</strong>eelen" is, looptgoed af en gaat ov<strong>er</strong> een spook, waarvan ikalleen wil v<strong>er</strong>tellen, dat het géén spook is —zou <strong>er</strong> trouwens een he<strong>de</strong>ndaagsche Fries zijn,die zijn spreekwoor<strong>de</strong>lijke nucht<strong>er</strong>heid tegenov<strong>er</strong>een spook v<strong>er</strong>liest; en zou <strong>er</strong> een vroeg<strong>er</strong>tijdscheFries zijn, die zijn ook toen al spreekwoor<strong>de</strong>lijkenucht<strong>er</strong>heid na zijn dood <strong>in</strong> een spookbestaan v<strong>er</strong>loochent?En tóch spookt het op <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> St<strong>in</strong>s, die isbetrokken door <strong>de</strong>n ron<strong>de</strong>n Delfshavenschen zeeman,kapite<strong>in</strong> Brouw<strong>er</strong>, <strong>de</strong>n rijkgewor<strong>de</strong>n waschvrouws-zoon,die zich tegenov<strong>er</strong> <strong>de</strong> „domestieken"geensz<strong>in</strong>s gedraagt als gewenscht wordt doorzijn uit alle macht en met veel Fransche woor<strong>de</strong>n„stand" ophou<strong>de</strong>n<strong>de</strong> eega, en die het bet<strong>er</strong>kan v<strong>in</strong><strong>de</strong>n met zijn lieftallige docht<strong>er</strong>, die luist<strong>er</strong>tnaar <strong>de</strong>n on-Ned<strong>er</strong>landschen naam Babetteen nu freule moet spelen (alwe<strong>er</strong>: volgens mevrouwBrouw<strong>er</strong>).De rgkgewór<strong>de</strong>n zeeman gedraagt sich,volgen* zijn stijve echtgenoote, te joviaaltegenov<strong>er</strong> het p<strong>er</strong>soneel. V.l.n.r.: AntonRoem<strong>er</strong>, May Vollenga en Lize van d<strong>er</strong> Poll-Hamak<strong>er</strong>s.• •99Het slot is eenige jaren onbewoond geweest,s<strong>in</strong>ds Jonk<strong>er</strong> Frans sti<strong>er</strong>f, nadat zijn zoons Kasp<strong>er</strong>en Feddo (een on-echte zoon en, <strong>in</strong> tegenstell<strong>in</strong>gtot zijn halfbro<strong>er</strong>, een ze<strong>er</strong> one<strong>de</strong>lmensch) plotsel<strong>in</strong>g en spoorloos zijn v<strong>er</strong>dwenen.Alleen <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> huisbewaard<strong>er</strong> S<strong>in</strong>ne woont nog<strong>in</strong> het poortgebouw, en <strong>de</strong> meid Wietske is <strong>in</strong>Brouw<strong>er</strong>'s dienst gekomen; alle and<strong>er</strong>e meisjesvan het dorp wenschten niet <strong>in</strong> het geheimz<strong>in</strong>nigeslot te dienen.Want die v<strong>er</strong>dwijn<strong>in</strong>g van <strong>de</strong>s jonk<strong>er</strong>s bei<strong>de</strong>zoons was geheimz<strong>in</strong>nig genoeg; en bovendienwaren <strong>er</strong> doo<strong>de</strong>n gevallen, nadat <strong>de</strong> Frieschestaartklok tien uren <strong>in</strong> <strong>de</strong>n avond had geslagenen een d<strong>er</strong> gewichten was ne<strong>er</strong>gevallen. . . .Het is S<strong>in</strong>ne, die hi<strong>er</strong>van méér weet, maar <strong>er</strong>we<strong>in</strong>ig ov<strong>er</strong> loslaat, en dien <strong>de</strong> nieuwbakkenslothe<strong>er</strong> dus v<strong>er</strong><strong>de</strong>nkt, wanne<strong>er</strong> het, reeds <strong>de</strong>nDe myst<strong>er</strong>ieuze dokt<strong>er</strong> Van Gendt is v<strong>er</strong>rastov<strong>er</strong> het plan tot aanleg van een karp<strong>er</strong>vijv<strong>er</strong>.V.l.n.r.: Ludz<strong>er</strong> Er<strong>in</strong>ga, AntonRoem<strong>er</strong>, Myra Ward en Lize van d<strong>er</strong> Poll-Hamak<strong>er</strong>s. f"' 0 '' C.N.F./No,ke)e<strong>er</strong>sten avond dat hij het slot bewoont, <strong>in</strong>d<strong>er</strong>daadgaat spoken....Zooals ik zei: „het v<strong>er</strong>haaltje" zal ik nietv<strong>er</strong>tellen. Genoeg zij te constate<strong>er</strong>en, dat <strong>de</strong> metamorfosevan het spook tot niet-spook naar <strong>de</strong>neisch langzaam gaat — waardoor echt<strong>er</strong> <strong>de</strong> e<strong>er</strong>stebedrijven wat g<strong>er</strong>ekt wor<strong>de</strong>n — doch op hetgoe<strong>de</strong> oogenblik e<strong>in</strong>digt, namelijk <strong>in</strong> het e<strong>er</strong>stetaf<strong>er</strong>eel na <strong>de</strong> pauze, <strong>in</strong> Babette's slaapkam<strong>er</strong>;dat na <strong>de</strong>ze mat<strong>er</strong>ialisatie van het spook het geheim,waaróm hij spookte, nog tot het laatst vanhet slot-taf<strong>er</strong>eel geheim blijft en daar leidt toteen bevestig<strong>in</strong>g van 's kapite<strong>in</strong>s <strong>in</strong> zijn algemeenheidzek<strong>er</strong> aanvechtbare meen<strong>in</strong>g, dat menniets tegen dokt<strong>er</strong>s behoeft te hebben behalvedat zij dokt<strong>er</strong>s zijn (of zich zoo noemen) ; dat<strong>de</strong> klok we<strong>er</strong> twee maal tien uur slaat en eenmaalgewaand, maar een maal echt voor <strong>de</strong>ndood „waarschuwt"; dat 's kapite<strong>in</strong>s lief<strong>de</strong> (?)voor visschen — dokt<strong>er</strong> van Gent daarentegenhoudt van hon<strong>de</strong>n — en vooral zijn daaruit geborenplan voor <strong>de</strong>n aanleg van een karp<strong>er</strong>vijv<strong>er</strong>het spook acht<strong>er</strong> het spook nattigheid doet voelen(en ons en passant le<strong>er</strong>t, dat karp<strong>er</strong>s zoogdi<strong>er</strong>enzijn) ; en dat <strong>de</strong> ontvo<strong>er</strong>d, gewaan<strong>de</strong> Babettetenslotte v<strong>er</strong>loofd raakt, waarbij ik geennad<strong>er</strong> signalement van „hem" zal geven, omdat<strong>de</strong> v<strong>er</strong>loof<strong>de</strong> <strong>in</strong> te nauwe relatie staat met hetspook.Men trekke uit <strong>de</strong>ze vage aanduid<strong>in</strong>gen g<strong>er</strong>ust<strong>de</strong> conclusie, dat dit nieuwe Ned<strong>er</strong>landsche stukeen behoorlijk gebouwd tooneelmyst<strong>er</strong>ie is, ä la„De Spooktre<strong>in</strong>", met een vaak humoristischendialoog en een aardige dosis spann<strong>in</strong>g, en dat hetnog langen tijd op het rep<strong>er</strong>toire zal blijven.Maar . . . een Friesch stuk is het niet! Zelfs<strong>de</strong>gene, die — op <strong>de</strong> bij het Amst<strong>er</strong>damscheTheat<strong>er</strong>bedrijf blijkbaar traditie wor<strong>de</strong>n<strong>de</strong> stunteligewijze —■ „<strong>de</strong> beschrijv<strong>in</strong>g van het stuk"voor het programma lev<strong>er</strong><strong>de</strong>, is zoowel <strong>in</strong> hetland als <strong>in</strong> <strong>de</strong> taal v<strong>er</strong>dwaald. Hij schreef o.a.<strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n onbegrijpelijken z<strong>in</strong>-met-twee-ond<strong>er</strong>w<strong>er</strong>pen:„Deze stilgewor<strong>de</strong>n St<strong>in</strong>sen en statenmet lieflijke vijv<strong>er</strong>s en gul<strong>de</strong>n w<strong>in</strong>g<strong>er</strong>d, v<strong>er</strong> van<strong>de</strong> routen van het snelv<strong>er</strong>ke<strong>er</strong>, diep weggedoken<strong>in</strong> <strong>de</strong> v<strong>er</strong>zonken <strong>de</strong>elen van Friesland, ligt <strong>de</strong> v<strong>er</strong>droom<strong>de</strong>st<strong>in</strong>s, als wacht<strong>er</strong> d<strong>er</strong> eeuwen". Reeds<strong>de</strong> vraag, of een slot kan wegduiken <strong>in</strong> het vlak-17 (nr. 14) — CINEMA & THEATER'LÊ&fiiitaJiAÉAiMiÉÉSi'-^ ■ ■ ^■. ■
■Baaa^— . . '_,_ ■ . __ke Friesche land, zélfs wegduiken <strong>in</strong> bovendiennog v<strong>er</strong>zonken <strong>de</strong>elen van het „heitelan (t<strong>er</strong>wijl<strong>de</strong> Leeuwar<strong>de</strong>nsche Ol<strong>de</strong>hove uit het venst<strong>er</strong> tezien is. . . .), is een studie op zichzelf waard,waarbij wellicht <strong>de</strong> v<strong>er</strong>zonken draad uit gecite<strong>er</strong><strong>de</strong>nz<strong>in</strong> we<strong>er</strong> te voorschijn kan komen.Neen, die z<strong>in</strong> is niet Ned<strong>er</strong>landsch en dit stukis niet Friesch. Integen<strong>de</strong>el, <strong>de</strong> paar Friezen, die<strong>er</strong> <strong>in</strong> voorkomen en die tegenov<strong>er</strong> <strong>de</strong> op <strong>de</strong> st<strong>in</strong>sgekomen „Holland<strong>er</strong>s" staan, zijn <strong>er</strong> óf niet vante ond<strong>er</strong>schei<strong>de</strong>n, of zij geven een we<strong>in</strong>ig acceptabelbeeld van <strong>de</strong> Friezen. Men zal mij als Gron<strong>in</strong>g<strong>er</strong>— en, naar <strong>de</strong>n volksmond, dus als Friezen-hat<strong>er</strong>(!)— <strong>er</strong> niet van v<strong>er</strong><strong>de</strong>nken een oratiopro domo te hou<strong>de</strong>n, als ik bewe<strong>er</strong> die schurkenzelfs ze<strong>er</strong> ón-Friesch te v<strong>in</strong><strong>de</strong>n. Trouwens, <strong>er</strong>wordt eenmaal, blijkbaar als v<strong>er</strong>ontschuldig<strong>in</strong>g,<strong>in</strong> het stuk gezegd, dat lie<strong>de</strong>n als <strong>de</strong> schurk, vanwien op dat oogenblik sprake is, <strong>in</strong> Friesland niettalrijk zijn.Liev<strong>er</strong> had ik dus gezien, óf dat dit spel, ookal is het geïnspire<strong>er</strong>d op een reeks geheimz<strong>in</strong>nigegebeurtenissen, die <strong>in</strong> het mid<strong>de</strong>n d<strong>er</strong> vorigeeeuw op een Friesche st<strong>in</strong>s plaatsgegrepen zou<strong>de</strong>nhebben, geografisch onbepaald ware gebleven(zek<strong>er</strong>, nu het <strong>in</strong> het he<strong>de</strong>n speelt), óf dathet streek- en ras-eigen bet<strong>er</strong>e gestalte had v<strong>er</strong>kregen.Het Friesch-Gron<strong>in</strong>gsch-Hollandschebrabbeltaaltje van Wietske ware dan óf ov<strong>er</strong>bodiggeweest óf had het Gron<strong>in</strong>gsche accentkunnen missen.Dat dit stuk „<strong>in</strong> het he<strong>de</strong>n" speelt, is ov<strong>er</strong>igensniet juist: het speelt <strong>in</strong> een oorlog-looshe<strong>de</strong>n met, primo, een kast vol flesschen dranken eiken dag méér dan één glaasje — een ov<strong>er</strong>daad,die <strong>de</strong>n lachlust zoowel als het wat<strong>er</strong>tan<strong>de</strong>nopwekt; met, secundo, niet-<strong>in</strong>gelev<strong>er</strong><strong>de</strong> enniet-v<strong>er</strong>borgen revolv<strong>er</strong>s en gew<strong>er</strong>en annex munitiebij <strong>de</strong> vleet; met, t<strong>er</strong>tio, eenige opm<strong>er</strong>k<strong>in</strong>gen,die het haast niet doen gelooven, dat zij <strong>in</strong><strong>de</strong>n w<strong>in</strong>t<strong>er</strong> i942-'43 w<strong>er</strong><strong>de</strong>n ne<strong>er</strong>geschreven, die<strong>in</strong> het gegeven v<strong>er</strong>band ongemotive<strong>er</strong>d en ontactischh<strong>er</strong><strong>in</strong>n<strong>er</strong>en aan een helaas van oorlogsgeweldv<strong>er</strong>vuld he<strong>de</strong>n; die een toch al luidruch-tige zaal nóg luidruchtig<strong>er</strong> maken, en die dusbet<strong>er</strong> geschrapt kunnen wor<strong>de</strong>n.Louis <strong>de</strong> Bree heeft het geval bevredigend g<strong>er</strong>egisse<strong>er</strong>d,goed geassiste<strong>er</strong>d door <strong>de</strong>cor-ontw<strong>er</strong>p<strong>er</strong>Bruckmann 1 ), maar heeft — uit<strong>er</strong>aard, zouik, en ditmaal het woord <strong>in</strong> zijn ware beteekenisgebruikend, willen zeggen — het we<strong>in</strong>igeFriesch misschien nog me<strong>er</strong> naar <strong>de</strong>n acht<strong>er</strong>grondgedrongen dan noodig ware. Bovendienzette hij <strong>de</strong> speien<strong>de</strong>n soms wel wat al te v<strong>er</strong> uitelkaar, hetgeen <strong>de</strong>n nog niet meest<strong>er</strong>lijken bouwvan dit spel <strong>de</strong>s te me<strong>er</strong> doet opvallen. Hettempo d<strong>er</strong> e<strong>er</strong>ste bedrijven zal hij nog wel kunnenopvo<strong>er</strong>en.Zijn eigen rol van Lolke, <strong>de</strong>n tot huisknechtgepromove<strong>er</strong><strong>de</strong>n bootsman, zet <strong>de</strong> zaal h<strong>er</strong>haal<strong>de</strong>lijk<strong>in</strong> gullen lach, maar hij zou met m<strong>in</strong>d<strong>er</strong> nadrukkelijkgebaar zek<strong>er</strong> hetzelf<strong>de</strong> b<strong>er</strong>eiken.Anton Roem<strong>er</strong> v<strong>in</strong>dt een kolfje naar zijnhand <strong>in</strong> <strong>de</strong>n rondborstigen zeeman, die ook alsslothe<strong>er</strong> zijn scheepstaal en -mani<strong>er</strong>en niet v<strong>er</strong>geet,en <strong>de</strong> tekst met tal van goedgekozen scheepsbeel<strong>de</strong>nmaakt hem dit gemakkelijk.Lize van d<strong>er</strong> Poll-Hamak<strong>er</strong>s type<strong>er</strong>t goed zijnstijve en <strong>in</strong>getogen echtgenoote; dat zij niet aannemelijkweet te maken, dat ziilk een naar harten'afkomst eenvoudige zeeman zulk een vrouwkon kiezen, is een d<strong>er</strong> foutjes van het stuk.Myra Ward komt pas <strong>in</strong> <strong>de</strong> scène <strong>in</strong> haarboudoir tot een w<strong>er</strong>kelijke gestalte van Babette,die <strong>in</strong> <strong>de</strong> e<strong>er</strong>ste bedrijven wat onwennig ov<strong>er</strong> <strong>de</strong>planken slent<strong>er</strong>t.Carol<strong>in</strong>e van Dommelen is een even trouwhartigeals excentrieke douairière van Sm<strong>in</strong>ia,Ludz<strong>er</strong> Er<strong>in</strong>ga <strong>de</strong> even excentrieke als harteloozedokt<strong>er</strong> van Gendt. Bei<strong>de</strong>: dankbare en goed gespeeld<strong>er</strong>ollen.De gaafste rol is zek<strong>er</strong> die van <strong>de</strong>n lugub<strong>er</strong>stillenS<strong>in</strong>ne, waartoe Jan van Ees zich onh<strong>er</strong>kenbaar,maar voortreffelijk grime<strong>er</strong>t; een v<strong>er</strong>rassen<strong>de</strong>creatie van <strong>de</strong>zen, <strong>in</strong> and<strong>er</strong> genre bet<strong>er</strong>beken<strong>de</strong>n acteur.Whn Hod<strong>de</strong>s, een d<strong>er</strong> jongsten van het Am-st<strong>er</strong>damsche gezelschap, v<strong>er</strong>rast eveneens als hetspook, of, zooals <strong>de</strong> kapite<strong>in</strong> hem noemt, <strong>de</strong>nv<strong>er</strong>stekel<strong>in</strong>g; en May Vollenga tenslotte zet d<strong>er</strong>ij van dienstbo<strong>de</strong>nrollen met het reeds gememore<strong>er</strong><strong>de</strong>brabbeltaaltje als Wietske voort op bevredigen<strong>de</strong>wijze.Het Amst<strong>er</strong>damsche Zondagmiddagpubliek,dat bij <strong>de</strong> premières <strong>de</strong>n schouwburg tot <strong>de</strong> laatsteplaats bevolkt, was — behalve ze<strong>er</strong> luidruchtig— ze<strong>er</strong> gul met applaus, vooral toen „ieauteur" ten tooneele.... v<strong>er</strong>schenen! En daarme<strong>de</strong>w<strong>er</strong>d het voor het laatste myst<strong>er</strong>ie van<strong>de</strong>zen middag geplaatst, omdat als auteur van hetstuk „R. C. H. Feenstra" was v<strong>er</strong>meld, hoewelhet stuk stamt van <strong>de</strong> bro<strong>er</strong>s R. en C. H. Feenstra.Het z<strong>in</strong>netje uit het programma, beg<strong>in</strong>nend-met: „De auteur, zelf Fries van geboorte,heeft..." moet men d<strong>er</strong>halve <strong>in</strong> het me<strong>er</strong>voudlezen !E<strong>er</strong>stgenoem<strong>de</strong> kent men nog wel van <strong>de</strong>n„ Avro-kaleidoscoop"; <strong>de</strong> and<strong>er</strong>e en <strong>de</strong> langstevan het tweetal is als schrijv<strong>er</strong> van korte v<strong>er</strong>halenbekend. Men komt hem <strong>in</strong> dit numm<strong>er</strong> van„C<strong>in</strong>ema & Theat<strong>er</strong>" <strong>in</strong> die kwaliteit tegen, enhet valt te v<strong>er</strong>wachten, dat wij hem met zijnbro<strong>er</strong> nog wel vak<strong>er</strong> op <strong>de</strong> planken zullen tegenkomen,„Als <strong>de</strong> klok waarschuwt. .. ." geeftreeds van een zek<strong>er</strong>e tooneeltechniek en dialoogvaardigheid,benevens van het v<strong>er</strong>mogen een <strong>in</strong>gewikkel<strong>de</strong><strong>in</strong>trige logisch af te wikkelen, blijk,zoodat wij op dat we<strong>er</strong>zien hopen.Misschien durven zij een w<strong>er</strong>kelijk „<strong>in</strong> hethe<strong>de</strong>n" of althans een w<strong>er</strong>kelijk „<strong>in</strong> het v<strong>er</strong>le<strong>de</strong>n"spelend, maar echt Friesch stuk aan?JOH. T. HULSEKAMP.1) Dat <strong>de</strong> zoo belangrijke staartklok <strong>in</strong> het uit<strong>er</strong>stehoekje van het tooneel weggestopt w<strong>er</strong>d, zal weltechnische noodzaak zijn geweest; nu viel het althans<strong>de</strong> l<strong>in</strong>k<strong>er</strong>helft van <strong>de</strong> zaal niet op, dat <strong>de</strong> klok nietkon waarschuwen, omdat zij.... niet liep. Het programma,waar<strong>in</strong> het drukfoutenduiveltje danig spookte(als ik ook <strong>de</strong>n ongelukkigen gecite<strong>er</strong><strong>de</strong>n z<strong>in</strong> op zijnbr-e<strong>de</strong>n rug schuif), sprak t<strong>er</strong>echt van een staatkloklDr. niPd. Iliuli Prätor<strong>in</strong>soü net Deutsches 1 neat<strong>er</strong>Het met <strong>de</strong> noodige Sh<strong>er</strong>lock Holmes-achtigegeheimz<strong>in</strong>nigheid omweven geval van <strong>de</strong>n blijmoedigendokt<strong>er</strong> Hiob Prätorius is een d<strong>er</strong> laatste,maar ook een d<strong>er</strong> beste bijdragen van <strong>de</strong>nzoo bij uitstek kundigen Curt Götz voor het mod<strong>er</strong>neblijspel-rep<strong>er</strong>toire geweest. Het bezit naastzijn beken<strong>de</strong>n sprankelen<strong>de</strong>n en altijd f risschendialoog vóór alles „hart" : alsof het een portretbedoel<strong>de</strong> te zijn van een of and<strong>er</strong>en alom bem<strong>in</strong><strong>de</strong>nmedicus, dien wij allen wel had<strong>de</strong>n willenle<strong>er</strong>en kennen (zond<strong>er</strong> daarvoor p<strong>er</strong>sé ziek te zijnnatuurlijk).Geen wond<strong>er</strong> dan ook, dat <strong>de</strong>ze „geschie<strong>de</strong>niszond<strong>er</strong> politiek" <strong>in</strong> korten tijd reeds door tweeonz<strong>er</strong> beste tooneelgezelschappen, door CeesLaseur <strong>in</strong> Amst<strong>er</strong>dam en door het Resi<strong>de</strong>ntieTooneel <strong>in</strong> Den Haag, gespeeld w<strong>er</strong>d. Het laatsteheeft het, ond<strong>er</strong> <strong>de</strong>n titel „Dokt<strong>er</strong> Job",trouwens nog steeds en met succes op zijn rep<strong>er</strong>toire.liet Deutsches Theat<strong>er</strong> gaf ons het stuk thans<strong>in</strong> zijn blijkbaar volledigsten vorm, namelijk meteen kle<strong>in</strong>en proloog <strong>in</strong> een loge d'avant-scène<strong>er</strong>bij, en monte<strong>er</strong><strong>de</strong> het op groot tooneel — dusmet een heele collegezaal van jonge mannelijkeen vrouwelijke stu<strong>de</strong>nten, die dr. Prätorius metaanstekelijke blijmoedigheid zoowel aan <strong>de</strong>nangst voor <strong>de</strong>n dood als voor <strong>de</strong> wond<strong>er</strong>en <strong>de</strong>slevens went, en met een daar opvolgen<strong>de</strong> ziekenzaal,waar temid<strong>de</strong>n d<strong>er</strong> and<strong>er</strong>e bed<strong>de</strong>n hetkle<strong>in</strong>e meisje Jacky haar ontro<strong>er</strong>end scènetje tespelen krijgt.Jacky was <strong>in</strong> <strong>de</strong>ze voorstell<strong>in</strong>g „echt" eenk<strong>in</strong>d en maar we<strong>in</strong>ig oud<strong>er</strong> dan <strong>de</strong> vijf jaar, diezij v<strong>er</strong>ond<strong>er</strong>steld wordt te tellen. Gespeeld door<strong>de</strong> kle<strong>in</strong>e Leonie von Horsten was het een d<strong>er</strong>charmantste momenten van <strong>de</strong>n avond.Ov<strong>er</strong>igens w<strong>er</strong>d <strong>de</strong> h<strong>er</strong><strong>in</strong>n<strong>er</strong><strong>in</strong>g aan <strong>de</strong>n dokt<strong>er</strong>Prätorius van Paul Steenb<strong>er</strong>gen niet v<strong>er</strong>drongendoor <strong>de</strong>n weliswaar opgewekt, maartoch ook nogal geforce<strong>er</strong>d speien<strong>de</strong>n JoachimErnst, vooral <strong>in</strong> het voorspel als Sh<strong>er</strong>lock Holmes.Me<strong>er</strong> voldoen<strong>in</strong>g schonk Hans G<strong>er</strong>lach alsdr. Watson, een d<strong>er</strong> beschei<strong>de</strong>n en rustigeacteurs van het gezelschap.Was Mimi Boesnach reeds een hartv<strong>er</strong>ov<strong>er</strong>enpepseudo-Spaansche <strong>in</strong> het all<strong>er</strong>aardigste bedrij fbij Prätorius thuis, <strong>in</strong> <strong>de</strong> gedaante van EvaKresz<strong>in</strong>sky, die geacht w<strong>er</strong>d uit Halle an d<strong>er</strong>Saale te komen en dus „sächselte" op een mani<strong>er</strong>,die het Duitsche publiek om <strong>de</strong> hav<strong>er</strong>klaplachkrampen bezorg<strong>de</strong>, w<strong>er</strong>d ook <strong>in</strong> <strong>de</strong>ze voorstell<strong>in</strong>g<strong>de</strong> Violetta een groot succes. De knecht,wiens v<strong>er</strong>haal eigenlijk het grootste ge<strong>de</strong>elte vanhet stuk <strong>in</strong> beeld brengt en die daarop voor <strong>de</strong>ne<strong>er</strong><strong>er</strong>aad nog eens een d<strong>er</strong> orig<strong>in</strong>eelst gevon<strong>de</strong>n„moordv<strong>er</strong>halen" te doen krijgt, die ooit eenschrijv<strong>er</strong> <strong>in</strong>gevallen zijn, was door <strong>de</strong> regie volkomen„levenloos" gehou<strong>de</strong>n, als een met zijnarmen slap voor zich uit loopend, uit het grafh<strong>er</strong>rezen spook. Men kan hem ook gevaarlijk<strong>er</strong>,geheimz<strong>in</strong>nig<strong>er</strong>, m<strong>in</strong>d<strong>er</strong> „sullig" <strong>de</strong>nken (en zoospeel<strong>de</strong> Johan <strong>de</strong> Meest<strong>er</strong> hem <strong>de</strong>stijds).Maar niettem<strong>in</strong> was <strong>de</strong> partij bij Max A<strong>de</strong>lhütte,die altijd zorgvuldig type<strong>er</strong>t en nog onlangs<strong>in</strong> „Kabale und Liebe" <strong>de</strong> korte „revolutionaire"scène tot een hoogtepunt maakte, <strong>in</strong>goe<strong>de</strong> han<strong>de</strong>n. Dat Michael Arco zich als <strong>de</strong>humorloore dr. Dagob<strong>er</strong>t niet <strong>de</strong> kans liet ontnemenom we<strong>er</strong> met een dwaze grime ten tooneelete v<strong>er</strong>schijnen en zich een all<strong>er</strong>gekst hiklachjeaan te meten, was wel te v<strong>er</strong>wachten. Men vraagtzich eiken ke<strong>er</strong> opnieuw af wat <strong>de</strong>ze <strong>in</strong>telligentetypeur <strong>er</strong> nu we<strong>er</strong> „op gevon<strong>de</strong>n" heeft.De regie van dr. Hannes Razum viel te loven,vooral aan het slot van het college en <strong>de</strong> scènevoor <strong>de</strong>n e<strong>er</strong><strong>er</strong>aad (zijn regie is blijkbaar altijd—Thet beste <strong>in</strong> <strong>de</strong> „groote" scènes), evenals hettooneelbeeld van Isol<strong>de</strong> Schwarz, die naar <strong>de</strong>nmod<strong>er</strong>nen Duitschen trant geschild<strong>er</strong><strong>de</strong> acht<strong>er</strong>grondprojectie<strong>in</strong> plaats van stijve <strong>de</strong>corstukkenhad gekozen. Een geestig voordoek (krantenpag<strong>in</strong>a)mét half Duitsche, half Ned<strong>er</strong>landschesensatie v<strong>er</strong>halen zorg<strong>de</strong> voor het juiste kad<strong>er</strong>voor dit v<strong>er</strong>haal, waar<strong>in</strong> met <strong>de</strong>n dood gespotwordt op een wijze, dat het een triomf <strong>de</strong>s levensbeduidt. HENRIK SCHÖLTE.Rusl lijdons liet jonrnaalDe secretaris-gen<strong>er</strong>aal van het <strong>de</strong>partementvan Volksvoorlicht<strong>in</strong>g en Kunsten heeft bepaald,dat het bij filmvoorstell<strong>in</strong>gen aan het publiek isv<strong>er</strong>bo<strong>de</strong>n, tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> v<strong>er</strong>toon<strong>in</strong>g van het journaalof <strong>de</strong> journalen <strong>de</strong> zaal, waar <strong>de</strong> filmvoorstell<strong>in</strong>gwordt gegeven, te betre<strong>de</strong>n of te v<strong>er</strong>laten.Ov<strong>er</strong>tred<strong>in</strong>g van dit v<strong>er</strong>bod wordt gestraft meteen geldboete van ten hoogste 500 gul<strong>de</strong>n.De ond<strong>er</strong>nemêïs van zalen, waar filmvoorstell<strong>in</strong>genwor<strong>de</strong>n gegeven, moeten op een voor hetpubliek goed zichtbare wijze aankondig<strong>in</strong>g doenvan bovenstaand v<strong>er</strong>bod.Deze beschikk<strong>in</strong>g trad op 27 Maart j.1. onmid<strong>de</strong>llijk<strong>in</strong> w<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g.EEN NIEUWE FILM OPNEDERLANDSCHEN BODEM.Dez<strong>er</strong> dagen zal <strong>de</strong> productiegroep EduardKubat <strong>in</strong> <strong>de</strong> Holland-Ateli<strong>er</strong>s beg<strong>in</strong>nen met <strong>de</strong>opnamen voor <strong>de</strong> nieuwe T<strong>er</strong>ra-film „Die gol<strong>de</strong>neSp<strong>in</strong>ne", ond<strong>er</strong> regie van Erich Engels. Deme<strong>de</strong>spelen<strong>de</strong>n zijn Otto Gebühr, Kirsten Heib<strong>er</strong>g,Jutta Freybe, Ivan Petrovitch, Maly Delschaft,Rolf Weih, H<strong>er</strong>mann Brix en JosefSieb<strong>er</strong>. Het draaiboek w<strong>er</strong>d v<strong>er</strong>vaardigd doorWolf Neumeist<strong>er</strong> met me<strong>de</strong>w<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g van Dr. UlrichVogel. De cam<strong>er</strong>aman is E. W. Fiedl<strong>er</strong>,t<strong>er</strong>wijl Franz Grothe <strong>de</strong> muziek compone<strong>er</strong><strong>de</strong>.Houd zedroog. UwSantétabletjes!Zoodra U 'n nieuw zakje Santètabletjes<strong>in</strong> huis hebt, doe zedan <strong>in</strong> 'n goedsluitend blikjeof fleschje. Er mag géén vochtbijkomen, and<strong>er</strong>s v<strong>er</strong>vloeien zeen zijn ze niet me<strong>er</strong> zoo gemakkelijk<strong>in</strong> 't gebruik!Het beste theesurrogaat ooit v<strong>er</strong>vaardigd!U kunt we<strong>er</strong>Andrélon gelaatspoed<strong>er</strong>krijgen !Neem wat van die luxe doozen metmicroscopisch-fijn v<strong>er</strong>malen poed<strong>er</strong><strong>in</strong> voorraad. U kunt nóóit weten...P<strong>er</strong> luxe doos van 45 cent af.Mocht U onv<strong>er</strong>hoopt géén AndrélonCelaatspoed<strong>er</strong> kunnen krijgen, schrgf dans.v.p. een kaartje aan: Andrélon • Bo<strong>de</strong>graven..wNiet zóó... maar zóó...want <strong>de</strong> kwaliteit van <strong>de</strong> st<strong>er</strong>k geconcentre<strong>er</strong><strong>de</strong>Med<strong>in</strong>os capillair-actieve tandcreamis zóó voortreffelijk, dat <strong>er</strong> maar héél we<strong>in</strong>igvan noodig is. Er zijn nog velen die uit gewoonte<strong>de</strong>n geheelen borstel - groot of kle<strong>in</strong> -met tandpasta „beleggen", maar dät is ov<strong>er</strong>daad.Weesdaarom zu<strong>in</strong>ig met Med<strong>in</strong>os, want<strong>de</strong>ze voortreffelijke tandcream is niet me<strong>er</strong>onbep<strong>er</strong>kt v<strong>er</strong>krijgbaar!(Leege tube <strong>in</strong>lev<strong>er</strong>en).Med<strong>in</strong>oscap/7/air-acf/evefanc/cream - 65 en 35 et.Ned<strong>er</strong>landsch Fabrlltoat d<strong>er</strong> Med<strong>in</strong>os Laboratoria M 165QINEMA, & THEATER — (nr. 14) 1819 (nr. 14) — CINEMA &- THEATER
door Willem W. Wat<strong>er</strong>manDe Ned<strong>er</strong>landsche Omroep is <strong>de</strong>ze week we<strong>er</strong>eens uit haar slof geschoten. Ied<strong>er</strong> levend organismeheeft p<strong>er</strong>iodiek opflakk<strong>er</strong><strong>in</strong>gen van génie— mogelijk zijn dit ook toevallige samenloopenvan gunstige omstandighe<strong>de</strong>n. De Radio maakthi<strong>er</strong>op geen uitzond<strong>er</strong><strong>in</strong>g. In het ond<strong>er</strong>havige gevalwas het <strong>de</strong> reportage van <strong>de</strong> Begrafenis vanMgr. A. F. Diepen, Bisschop van 's-H<strong>er</strong>togenbosch.Geen urenlange reportage, met bombarieaangekondigd en met zestien microfoons enettelijke kilomet<strong>er</strong>s kabel uitgevo<strong>er</strong>d. Slechtseen meest<strong>er</strong>stukje van volkomen behe<strong>er</strong>schtw<strong>er</strong>k. En een bewijs te me<strong>er</strong> voor <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> cultureelestell<strong>in</strong>g, dat het zuiv<strong>er</strong> essentieele, mitsp<strong>er</strong>fect uitgevo<strong>er</strong>d, het grootste effect sorte<strong>er</strong>t.Zooals journalisten en schrijv<strong>er</strong>s dikwijls hunbeste w<strong>er</strong>k baren, met een stompje potlood krabbelendop een enveloppe op een tafelpunt, t<strong>er</strong>wijl<strong>de</strong> p<strong>er</strong>sen op het punt staan om te gaan draaien.... zoo was <strong>de</strong>ze reportage, snel geprojecte<strong>er</strong>d, sneluitgevo<strong>er</strong>d van een zeldzame <strong>in</strong>tuïtieve raakheid.Jan <strong>de</strong> Vries maakte op zijn eentje grootekeet ov<strong>er</strong> het feit, dat ik het bestaan heb hem <strong>in</strong>een kolom druks tóch <strong>de</strong> Adonis van het orkestte noemen. Hij jaagt op mij. E<strong>er</strong>gist<strong>er</strong>en joegik op Frans Wout<strong>er</strong>s met het snoo<strong>de</strong> oogm<strong>er</strong>khem voor een <strong>in</strong>t<strong>er</strong>view te vangen, toen ik w<strong>er</strong>dgewaarschuwd voor <strong>de</strong> brieschen<strong>de</strong> nad<strong>er</strong><strong>in</strong>g vanvoormel<strong>de</strong>n Jan <strong>de</strong> Vries. Ik heb <strong>er</strong> nu genoegvan. Met listen en lagen heb ik een foto van<strong>de</strong>zen jongeman te pakken gekregen en drukdie hi<strong>er</strong>bij af als Radio-foto van <strong>de</strong> Week. Zijn<strong>er</strong> lez<strong>er</strong>essen, die p<strong>er</strong> brief aan <strong>de</strong> redactie willenhelpen <strong>de</strong>zen Appel-van-Paris-achtige kwestieop te lossen ? Hij z<strong>in</strong>gt ov<strong>er</strong>igens voortreffelijk.De menschen, die dag-<strong>in</strong> dag-uit hun leven <strong>in</strong><strong>de</strong> buurt van microfoons doorbrengen en <strong>in</strong>studio's zwalken, zijn aan vreem<strong>de</strong> taf<strong>er</strong>eelengewend. Maar <strong>de</strong> man die op bezoek is, en onv<strong>er</strong>wachtkomt b<strong>in</strong>nenloopen, moet toch wel vreeselijk raar staan te kijken, als hij mid<strong>de</strong>h <strong>in</strong> <strong>de</strong>luist<strong>er</strong>spelstudio een keurig betegel<strong>de</strong> badkuipziet staan, halfgevuld met wat<strong>er</strong>, waarnaast eenman <strong>in</strong> hemdsmouwen op een kruk zit, met éénroeispaan <strong>in</strong> <strong>de</strong> hand en een koptelefoon op, dieals een wil<strong>de</strong> met die eene spaan zit te roeien . . .alsmaar roeien. Hij komt natuurlijk niet vooruiten hij spat zich <strong>de</strong><strong>er</strong>lijk nat, maar hij kijkt nietop of om en roeit sto<strong>er</strong> door. Het is zaak om<strong>de</strong>n ietwat beangstig<strong>de</strong>n bezoek<strong>er</strong> uit te leggen,dat <strong>de</strong>ze man alleen maar <strong>de</strong> beste wijze probe<strong>er</strong>tte v<strong>in</strong><strong>de</strong>n, om het geluid van een roeibootdoor <strong>de</strong>n luidsprek<strong>er</strong> zoo „echt" mogelijk tekrijgen. Ik schrijf graag hoorspelen die metwat<strong>er</strong> te maken hebben, dan kan ik <strong>in</strong> <strong>de</strong> „wat<strong>er</strong>kam<strong>er</strong>"gaan knoeien. Stel u voor: epn geheelsteenen kam<strong>er</strong> met een bad, met planken, buizen,stangen, kranen, sproei<strong>er</strong>s en knoppen en eenaparte microfoon, waar<strong>in</strong> je wat<strong>er</strong>stralen kuntlaten klat<strong>er</strong>en, sissen, sproeien, klett<strong>er</strong>en, sproe<strong>de</strong>lenen <strong>de</strong> hemel weet wat al nietl Eldorado!Ov<strong>er</strong>igens ben ik iets voorzichtig<strong>er</strong> gewor<strong>de</strong>nmet het <strong>de</strong>crete<strong>er</strong>en van microfoongelui<strong>de</strong>n,s<strong>in</strong>ds ik voor eenigen tijd een luist<strong>er</strong>spel schreefov<strong>er</strong> drie vrien<strong>de</strong>n op een kam<strong>er</strong> waarvan <strong>er</strong> één<strong>de</strong> hik kreeg — een formidabele hik; een,,moord"-hik. De e<strong>er</strong>ste aanduid<strong>in</strong>g van wat <strong>er</strong>boven mijn hoofd h<strong>in</strong>g kwam <strong>in</strong> <strong>de</strong>n vorm vaneen telegram, dat <strong>in</strong>forme<strong>er</strong><strong>de</strong>, hoe ik voor <strong>de</strong>nduivel dacht, dat ik een acteur een toonladd<strong>er</strong> <strong>in</strong>ES kon laten hikken. Ik se<strong>in</strong><strong>de</strong> t<strong>er</strong>ug dat hijeenvoudig een toonladd<strong>er</strong> <strong>in</strong> ES moest hikken,en dat zooiets volkomen uitvo<strong>er</strong>baar was. Erkwam een telegram t<strong>er</strong>ug dat ik dan <strong>in</strong> Hilv<strong>er</strong>summaar eens moest komen voor-hikken. Ikzeg u: ik hèb het gepreste<strong>er</strong>d, maar het totalehonorarium is v<strong>er</strong>dwenen aan keelv<strong>er</strong>zachten<strong>de</strong>tabletjes. . . .Jan <strong>de</strong> Vrie», <strong>de</strong> beken<strong>de</strong> refre<strong>in</strong>zang<strong>er</strong>van Dick Willebrandts.Van alle zij<strong>de</strong>n b<strong>er</strong>eiken mij enthousiaste b<strong>er</strong>ichtenov<strong>er</strong> <strong>de</strong> Omroep-Kleut<strong>er</strong>klas. Hetschijnt dat „Tante Jet" <strong>in</strong> alle kr<strong>in</strong>gen d<strong>er</strong> bevolk<strong>in</strong>geen doorslaand succes heeft. Nu is zooietsmet een kleut<strong>er</strong>klas een moeilijk geval. Hetis natuurlijk altijd mogelijk, dat alle Ned<strong>er</strong>landschemoed<strong>er</strong>s gefasc<strong>in</strong>e<strong>er</strong>d naar Tante Jet'skleut<strong>er</strong>klas luist<strong>er</strong>en — <strong>de</strong>snoods met tranen <strong>in</strong><strong>de</strong> oogen, maar dat hun kleut<strong>er</strong>s zelf zich <strong>in</strong>tusschensti<strong>er</strong>lijk v<strong>er</strong>velen. Ik bedoel: wie zal hetcontróle<strong>er</strong>en ? Ik heb <strong>er</strong>nstig geprobe<strong>er</strong>d, me <strong>in</strong><strong>de</strong> geestesgesteldheid van een kleut<strong>er</strong> te v<strong>er</strong>plaatsen,en zoo eenig peil te trekken.... Nee.Ik ga hi<strong>er</strong> niet op door. Onbetwistbaar feit is,dat Tante Jet's Kleut<strong>er</strong>klas een ze<strong>er</strong> groot succesis.Men luist<strong>er</strong>t graag en goed. Tante Jet (dievolgens door mij ontvangen <strong>in</strong>formaties eenvoorbeeld van vrouwelijke charme is — ik zalmij daar ijl<strong>in</strong>gs p<strong>er</strong>soonlijk van gaan ov<strong>er</strong>tuigen)schijnt <strong>de</strong> kostbare gave te bezitten, d<strong>er</strong>adio-kleut<strong>er</strong>klas te bezielen, en <strong>in</strong> haar uitzen-.... een man, die met volledige ov<strong>er</strong>gavemet één roeispaan <strong>in</strong> een badkuip roeit....(FotSt NU. OmrJd<strong>in</strong>g een ongewoon krachtige atmosfe<strong>er</strong> vanwarmte en ongedwongenheid te leggen. . . . Hetis wel een ietwat zond<strong>er</strong>l<strong>in</strong>ge figuur dat uitg<strong>er</strong>ekendik heet loop voor een kleut<strong>er</strong>klas. Uitg<strong>er</strong>eken<strong>de</strong>en kleut<strong>er</strong>klas.... Maar. zoovele enthousiastekreten ov<strong>er</strong> <strong>de</strong> klas b<strong>er</strong>eiken mijn oor,dat ik slechts zeggen kan: „Hi<strong>er</strong> is een primauitzend<strong>in</strong>g.... Een e<strong>er</strong>ste klas uitzend<strong>in</strong>g, diebijval geniet van ied<strong>er</strong>een. . . . ongeacht leeftijdof die-eeuwig-we<strong>er</strong>-als-een-boeman-opduiken<strong>de</strong>politieke-<strong>in</strong>stell<strong>in</strong>g....Laat <strong>de</strong> Omroep <strong>de</strong>zeKleut<strong>er</strong>klas <strong>in</strong>' e<strong>er</strong>e hou<strong>de</strong>n! Vooral niet <strong>in</strong> gaanro<strong>er</strong>en of v<strong>er</strong>and<strong>er</strong>en! Tante Jet bewijst, dat zijhet kan. . . . Laat dat zoo blijven.Na <strong>de</strong>ze loftuit<strong>in</strong>gen aan het adres van <strong>de</strong>nOmroep, welke pluimen v<strong>er</strong>diend zijn: . . . eenopm<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g. Ik ken vele menschen en hoor veled<strong>in</strong>gen. En <strong>in</strong> alle opm<strong>er</strong>k<strong>in</strong>gen, <strong>de</strong>n Omroepbetreffen<strong>de</strong>, komt steeds we<strong>er</strong>, welhaast als eenmuziekmotief, <strong>de</strong> opm<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g naar voren: „Jehebt nooit rust als je luist<strong>er</strong>t. ... Je hebt nogniet iets aanstaan of je zit nog niet <strong>in</strong> je stoelof... . pats! Het programma v<strong>er</strong>and<strong>er</strong>t we<strong>er</strong>".En <strong>de</strong>ze opm<strong>er</strong>k<strong>in</strong>g is gegrond. Er bestaat eenou<strong>de</strong> controv<strong>er</strong>se tusschen <strong>de</strong> menschen die pratenov<strong>er</strong> „Elck wat Wils" en <strong>de</strong> and<strong>er</strong>e menschendie praten ov<strong>er</strong> „Elck wat Wils". Het isze<strong>er</strong> zek<strong>er</strong> m<strong>in</strong>d<strong>er</strong> juist, het vioolconc<strong>er</strong>t vanBeethoven, étu<strong>de</strong>s van Chop<strong>in</strong>, Frans Wout<strong>er</strong>s,Toti dal Monte en eeVi voordracht ov<strong>er</strong> k<strong>er</strong>senteeltmet een langen stok door elkaar te ro<strong>er</strong>en.Hoe vreemd het moge kl<strong>in</strong>ken.... op die mani<strong>er</strong>is niemand tevre<strong>de</strong>n; Er is een sch<strong>er</strong>pescheid<strong>in</strong>g tusschen <strong>de</strong> klassen van menschen, dieelk van dit soort programma's wenschen. Dezeklassen ov<strong>er</strong>lappen elkaar bijna niet! De Frans-Wout<strong>er</strong>s en Willebrandts-enthousiasten fronsen<strong>de</strong> wenkbrauwen ov<strong>er</strong> Conc<strong>er</strong>to-Grosso's en ontdooienpas we<strong>er</strong> <strong>in</strong> <strong>de</strong> buurt van Anitra's Tanz.Neem het and<strong>er</strong>e uit<strong>er</strong>ste. Kondig aan, datom <strong>de</strong>n and<strong>er</strong>en dag ov<strong>er</strong> Hilv<strong>er</strong>sum II klassiekeen amusementsmuziek wordt gegeven. Ditheeft b.v. het voor<strong>de</strong>el, dat automatisch om<strong>de</strong>n and<strong>er</strong>en Zondag klassieke en amusementsmuziekkomt.... Wat is nu het psychologischeffect? Dat zelfs <strong>de</strong> grootste bott<strong>er</strong>ik <strong>in</strong> <strong>de</strong>nlan<strong>de</strong> na twee weken weet, wat voor soort muziekhij op welken dag kan v<strong>er</strong>wachten. Dat kan hijop zijn v<strong>in</strong>g<strong>er</strong>s uittellen. En. . . . zoo is nu eenmaal<strong>de</strong> luist<strong>er</strong>aar. . . . Hij wordt totaal nietboos, als hij graag Haydn had gehoord....maar het is <strong>de</strong> Atausementsdag. Hij wéét, dathij <strong>de</strong>n volgen<strong>de</strong>n dag zijn hart kan ophalen.Dit is het grondbeg<strong>in</strong>sel: Als men van tevorenweet, wat <strong>er</strong> gaat komen, stelt men zich daaro^ <strong>in</strong>. Maar ied<strong>er</strong>een wordt geïrrite<strong>er</strong>d, alshij op een hap en een snap nu eens een uurtje dithoort en bots daarop iets krijgt wat hij totaalniet lust, zoodat hij zijn toestel moet afzetten.Lange p<strong>er</strong>io<strong>de</strong>s van homogene programma's.... volgens een afwisselend systeem,'datzoo eenvoudig is, dat een k<strong>in</strong>d het kan onthou<strong>de</strong>n.... Geen mensch houdt <strong>er</strong>van, elkkwarti<strong>er</strong> een luist<strong>er</strong>gids te moeten gebruiken alsgeheimschriftsleutel op een co<strong>de</strong>systeem.Ik ga we<strong>er</strong> op jacht naar Frans Wout<strong>er</strong>s. Hijis te vangen als een snoek op zold<strong>er</strong>, zooals <strong>de</strong>geijkte t<strong>er</strong>m luidt, maar ik hoop hem te strikkenvoor een <strong>in</strong>t<strong>er</strong>view <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> week.EEN VASTENAVONDSPELNAAR GOETHE.Zes w<strong>er</strong>ken van Goethe heeft <strong>de</strong> Duitsche dicht<strong>er</strong>Hans Schwartz v<strong>er</strong>bon<strong>de</strong>n door mid<strong>de</strong>l vaneen v<strong>er</strong>haal <strong>in</strong> jambischen dichtmaat. Zoo is eensoort vastenavondspel ontstaan, dat <strong>in</strong> Leipzigvoor het e<strong>er</strong>st is opgevo<strong>er</strong>d.Dit spel omvat Goethe's „Satros od<strong>er</strong> d<strong>er</strong> v<strong>er</strong>gött<strong>er</strong>teWaldteufel", „Das Jahrmarktsfest vonGlund<strong>er</strong>sweil<strong>er</strong>n", „Die Kunst, die Sprö<strong>de</strong>n zufangen", „Hanswursts Hochzeit", „Das Festnachtsspielvon Pat<strong>er</strong> Bry" en „Conc<strong>er</strong>to dramatico".Hans Schül<strong>er</strong> heeft het geheel geënscene<strong>er</strong>d.De muziek is door Victor Schw<strong>in</strong>ghemm<strong>er</strong> samengestelduit composities van Beethoven en uit ou<strong>de</strong>volksliedjes.CJN&MA & THEATER — (nr. 14) 20TIVOLI-THEATER - AMSTERDAMBRENGT DE PREMIÈRE voor NEDERLANDvan <strong>de</strong> Tsjechische film(En v<strong>er</strong>geef ons onze schul<strong>de</strong>n)met ZDENEK STEPANECK en JIRINA STEPN1CKOVAEEN ODEOH-TEÄNSIT FILMODEON FILMVERHUURKANTOOR N.V.Emmastraat 31 - DEN HAAGHOMMERSOM EN TOSCANIbrengen U InBROADWAY PALACE(REMBRANDTPLEIN, AMSTERDAM)„De vreug<strong>de</strong>bron van Amst<strong>er</strong>damcérfHENVO'S REVUETWEE ORKESTEN1. R.yu.- .n Amuf«m.nUorkMl o.l.v. C. VAN DISSELDORP2. Attracti«-orkM» rmn GRAZIOSO56 Me<strong>de</strong>w<strong>er</strong>ken<strong>de</strong>n: o.a. Elly Rexon en Harry van WestenDag. aanvang 2 uurram M..P.W..I»ONZICHTBARE KETENEN(Unsichtbare Ketten)met AÜDA VALLI en CARLO NINCHIEEN SONORA-FILMMevrouw <strong>de</strong> Secretaresse(Geliebte Weit) „METROPOLE PALACE enPASSAGE THEATER - DEN HAAGbrengen gelijktijdig vanaf 2 April <strong>de</strong>Hongaarsche film(Vision am See)met PAUL JAVOR en ELISABETH SIMORODEON FILMVERHUURKANTOOR N.V.Emnkstraat 31 - DEN HAAG21 (nr. 14) — CINEMA &• THEATERMUZIEKSCHOOL A. ZWAAGScKolen teAmst<strong>er</strong>dam - Den HaagHaarlem - Allcmaaren LangenaijkCLUBLESSENvoor alle muziek<strong>in</strong>strumentenvanaf f 2.50 p<strong>er</strong> maandSchriftelijke lessendoor het ieheele land f 3.00 p. maand.Alle InltdiHntfen:JAC. VAN LENNEPKADE 15AMSTERDAM - West — TEL. 80940_V
RAADSEL-VARIÉTÉOploss<strong>in</strong>gen d<strong>er</strong> ond<strong>er</strong>staan<strong>de</strong> opgaven' zen<strong>de</strong> men — liefst op eenbriefkaart — uit<strong>er</strong>lijk 15 April a.s. aan <strong>de</strong>n „Raadsel-regisseur",Redactie „C<strong>in</strong>ema & Theat<strong>er</strong>", Paulus Pott<strong>er</strong>straat 4, Amst<strong>er</strong>dam-Z.Op <strong>de</strong> adreszij<strong>de</strong> te v<strong>er</strong>mel<strong>de</strong>n: „Raadselvariété 15 April".Ond<strong>er</strong> <strong>de</strong> <strong>in</strong>zend<strong>er</strong>s van ten m<strong>in</strong>ste twee d<strong>er</strong> drie opgaven wor<strong>de</strong>nv<strong>er</strong>loot: een hoofdprijs van ƒ 2.50 en vijf troostprijzen van ƒ 1.-.FILMSTER.MOZAIK-RAADSEL* x s ? s nPRODENTxüaaki ov<strong>er</strong> uwgezondheid!^De mozaiksteenen vormen <strong>in</strong> juiste namen van «wee tooneelspel<strong>er</strong>svoleor<strong>de</strong>\77^acht<strong>er</strong> elkaarQgeplaatst <strong>de</strong>£7| ITHn 7 ! r^i w\ r^~i^7J \7r^ (17Jrn FI FHIn <strong>de</strong>..THEATERREEKS'v<strong>er</strong>scheen„DORP IN ONRUST"doorKEES SPIERINGSKAMRAADSELHorizontaal: x, naam van een tooneelspcl<strong>er</strong>.V<strong>er</strong>ticaal: t. donk<strong>er</strong>, 2. ke<strong>er</strong>v<strong>er</strong>s, 3.VERBINDINGS-RAADSELTusschen elk d<strong>er</strong> volgen<strong>de</strong> woor<strong>de</strong>nmoet een woord wor<strong>de</strong>n <strong>in</strong>gevuld, zoodatmet het voorafgaan<strong>de</strong> en het volgen<strong>de</strong>woord een nieuw begrip gevormdwordt. Bij juiste <strong>in</strong>vull<strong>in</strong>g vormen <strong>de</strong>OPLOSSINGENvan 25 Maart (no. 1 1)Hekw<strong>er</strong>kraadstl: Horizontaal: 8.Hil<strong>de</strong> von Stolz. — V<strong>er</strong>ticaal: i. Geschoold;2. hell<strong>in</strong>g; 3. kreek; 4. wol;5. Cesar; 6. gedogen; 7. voorzom<strong>er</strong>.Of<strong>er</strong>a-raadse .7 Parsi f al -Tannhäus<strong>er</strong>.Lett<strong>er</strong>-raadsel: Maria Holst.jongrensnaam, 4. betrekk<strong>in</strong>g, 5. vord<strong>er</strong>en.' handig.De te gebruiken lett<strong>er</strong>s: a, b, c c, d,eeeeeeeeee, f, g, h, iiiiiii,k k, 1, n n n n n, r r r r, s s »,t t t t, u u, v.e<strong>er</strong>ste lett<strong>er</strong>s van <strong>de</strong> <strong>in</strong>gevul<strong>de</strong> woor<strong>de</strong>n<strong>de</strong>n naam van een filmst<strong>er</strong>.«re enboven lastigaard domb<strong>in</strong>nen a<strong>de</strong>menga moe<strong>de</strong>elk maalmid<strong>de</strong>n zichtmaal lijnPRIJSWINNAARSHoojd-prijs: W. P. te Apeldoorn.Troostfrijzen: J. A. C. R. te Bilthoven;H. t. B. te Tilburg; P. B. teAmst<strong>er</strong>dam; J. R. te Delft; J. v. d. B.te Amst<strong>er</strong>dam.DEUTSCHESlïHEATER„E<strong>in</strong>e grandiose Aufführung —e<strong>in</strong> gewaltig<strong>er</strong> Erfolg —"die Op<strong>er</strong> 99 IS JL Y"von ERMANNO WOLF-FERRARIU brengt <strong>de</strong> v<strong>er</strong>zorg<strong>in</strong>gvan uw gebit, tevens <strong>de</strong>zorg Voor uw gezondheidop een hoog<strong>er</strong> plan, door*8 morgens en 's avonds(maar voorkl 's avonds) tepoetsen met Pro<strong>de</strong>nt, <strong>de</strong>eenige tandpasta met hetdisp<strong>er</strong>gon tegen tandsteen.Wie Pro<strong>de</strong>nt gebruikt bewijstzichzelf een dienst:hij koopt gezondheid p<strong>er</strong>tube.PRODENT<strong>de</strong> he<strong>er</strong>lijkschuimen<strong>de</strong>tandpasta''il/lGrijp da<strong>de</strong>lijk <strong>in</strong>. Be<strong>de</strong>nk, dat het v<strong>er</strong>waarloozenvan een hoest <strong>er</strong>nstige gevolgenkan hebben. Beg<strong>in</strong> daarom vandaagnog Uw k<strong>in</strong>d Abdijsiroop te geven.Abdijsiroop zal <strong>de</strong> vastzitten<strong>de</strong> slijmda<strong>de</strong>lijk doen loskomen, <strong>de</strong> ontstokenslijmvliezen v<strong>er</strong>zachten en weldra zal<strong>de</strong> hoest van Uw k<strong>in</strong>d v<strong>er</strong>dwenen zijnl.AKKER'SABDIJSIROOPHOITOTOZENELlERbHAAG -LANGE POTEN 43 •TEL.115281"GOUD - ZILVER'. JUWEELENANTIEK - MODERN - TAXATIE■In dit fraai v<strong>er</strong>zorg<strong>de</strong> boekte v<strong>in</strong>dl U hel volledige onlangsbekroon<strong>de</strong> ontro<strong>er</strong>en<strong>de</strong> tooneelspel, tezamen met <strong>de</strong> novelle,waaruit het ontstond. Het boekje is geïllustre<strong>er</strong>d met vijfteekenlngen van Karel Thote en voorzien van «n Inleid<strong>in</strong>gvan Spi<strong>er</strong><strong>in</strong>gs' tooneelv<strong>er</strong>k.Prijs f 1,25V<strong>er</strong>krijgbaar'lo <strong>de</strong>n boekhan<strong>de</strong>l en bl) <strong>de</strong>N.V. NEDERLANDSCHE UITGEVERIJ „OPBOUW"Paulu« Pott<strong>er</strong>rtr. 4, Amst<strong>er</strong>dam (Z), TeL 98U5. Portgiro 786761.) (Nieuwe Amst<strong>er</strong>damsche Courant)„ ... Intendant Dr. Nuf<strong>er</strong> hat wied<strong>er</strong>um e<strong>in</strong> Meist<strong>er</strong>w<strong>er</strong>kvon Massenregie und sprühend<strong>er</strong> Handlung .... geschaffen... ."2.) (De Telegraaf)„ ... Flotte Regie, luxuriöse Ausstattung und märchenhafteLichteffekte trugen das ihre dazu bei, um dieAufführung zu e<strong>in</strong><strong>er</strong> Kunsttat von Be<strong>de</strong>ut<strong>in</strong>g zumachen.,.."3.) (Haagsche Courant)„ .. . die Darstellung <strong>de</strong>s W<strong>er</strong>kes stand auf d<strong>er</strong> ganzenL<strong>in</strong>ie auf e<strong>in</strong>em vortrefflichen Niveau. Für die MassenregieDr. Nuf<strong>er</strong>s kann man nur das höchste Lobhaben ...."4.) (Nieuwe Rott<strong>er</strong>damsche Courant)„ .. .E<strong>in</strong>e Regie von enorm<strong>er</strong> Meist<strong>er</strong>haftigkeit "Ab 18, März: „Dr. med. Hieb Prälorius"von Curt GötzAb 10. April: „Die lustigen Weib<strong>er</strong> von W<strong>in</strong>dsor"komische Op<strong>er</strong> von Otto NicolaiAb 15. April: als Erstaufführung„Die König<strong>in</strong> Isabella"Schauspiel, von Hans Rehb<strong>er</strong>gAb 25. April: „Was ihr wollt"Lustspiel von W. ShakespeareN.V. PRODENTAP 158Aan <strong>de</strong> Adm<strong>in</strong>istratie van CINEMA & THEATERPaulus Pott<strong>er</strong>straat 4 - Amst<strong>er</strong>dam ZuidMijne He<strong>er</strong>en,Elke week wil Ik op <strong>de</strong> hoogte blijven van nieuwe films,tooneelstukken, op<strong>er</strong>a's enz. Note<strong>er</strong>t u mij dus, op <strong>de</strong> gebruikelijkevoorwaar<strong>de</strong>n, als abonné voor toezend<strong>in</strong>g p<strong>er</strong> post/p<strong>er</strong>bezorg<strong>er</strong> ä 12% ct. p<strong>er</strong> numm<strong>er</strong>*).Het abonnementsgeld wordt betaald met ƒ6.50 p<strong>er</strong> jaar*/ƒ3.25 p<strong>er</strong> halfjaar*/ƒ 1.62% p<strong>er</strong> kwartaal* en voldaan bij aan-bied<strong>in</strong>g van uw kwitantie.Naam ,^(jreg HandteekenlngteDatum -V<strong>er</strong>zen<strong>de</strong>n <strong>in</strong> enveloppe als brief of geplakt op een briefkaart.*) Doorhalen wat niet van toepass<strong>in</strong>g is. _________Het weekblad „CINEMA & THEATER" v<strong>er</strong>schijnt <strong>de</strong>s Vrijdags.Hoofdredacteur: Louis Thijssen, Voorburg (Z.-H.): plaatsv<strong>er</strong>vang<strong>er</strong>:Joh. T. Hulsekamp, Amst<strong>er</strong>dam. — Chef-van-dienst d<strong>er</strong> redactie:R. H. J. Ptaff, Amst<strong>er</strong>dam. — Redacteur: L. J. Capit, Amst<strong>er</strong>dam.— Uitgave d<strong>er</strong> N.V. Ned<strong>er</strong>landsche Uitgev<strong>er</strong>ij „Opbouw", PaulusPott<strong>er</strong>straat 4, Amst<strong>er</strong>dam-Zuid.Alle bijdragen, foto's, teekenlngen en redactioneele correspon<strong>de</strong>ntie,zond<strong>er</strong> v<strong>er</strong>meld<strong>in</strong>g van p<strong>er</strong>soonsnamen, te richten aan <strong>de</strong> Redactie,abonnementsopgave en and<strong>er</strong>e adm<strong>in</strong>istratieve correspon<strong>de</strong>ntie aan<strong>de</strong> Adm<strong>in</strong>istratie van Het Weekblad C<strong>in</strong>ema & Theat<strong>er</strong> .PaulusPott<strong>er</strong>straat 4, Amst<strong>er</strong>dam-Zuid. Telefoon: 98145, 21511, 21424. —Postgiro no 78676. — Prijs d<strong>er</strong> losse numm<strong>er</strong>s 15 cents. Abonnementsprijsvoor Ned<strong>er</strong>land franco p<strong>er</strong> post ƒ 6.50 p<strong>er</strong> jaar, ƒ 3.Z5 p<strong>er</strong>half jaar, / 1.62% p<strong>er</strong> kwartaal, bij vooruitbetal<strong>in</strong>g; <strong>in</strong> plaatsen waarbezorg<strong>er</strong>s zijn gevestigd, <strong>de</strong>sgewenscht 12% cents p<strong>er</strong> week b« bezorg<strong>in</strong>g<strong>in</strong> <strong>de</strong> week na v<strong>er</strong>schijn<strong>in</strong>g. Abonnementen wor<strong>de</strong>n stil-. zwtfgend telkens voor <strong>de</strong>zelf<strong>de</strong> p<strong>er</strong>io<strong>de</strong> v<strong>er</strong>lengd, <strong>in</strong>dien niet tweeweken vóór afloop schriftelijk opzegg<strong>in</strong>g is ontvangen. — Nadrukalleen toegestaan voor korte ge<strong>de</strong>elten, mits met bronv<strong>er</strong>meld<strong>in</strong>g. —Bij ongevraag<strong>de</strong> bijdragen siuite men retourporto <strong>in</strong>.CINEMA & THEATER (nr. 14) 2223 (nr. 14) — CINEMA
-U BENT NIET DE EENIGE.die .,C<strong>in</strong>ema en Theat<strong>er</strong>" zoo'n aardig blad v<strong>in</strong>dt!Wilt U <strong>er</strong> daarom van v<strong>er</strong>zek<strong>er</strong>d zijn,dat U het blad elke week ontvangt,NEEMT DAN EEN ABONNEMENT!Vult <strong>de</strong> bon In, die op <strong>de</strong> vorige bladzij<strong>de</strong> ond<strong>er</strong>aan staat afgedrukt.; o.ou p<strong>er</strong> jaar, losse numm<strong>er</strong>s ƒ0.15. Volledige gegevens op blz. 23. P. 1083/4.CINEMA &• THEATER — t^tu Jaargang — No. 14 — i Afril 1943. ■*.*■*.^—■^,.. . ^ ... _ ..