Views
1 week ago

GEOGRAFIA klasa 5

1. Geograficzny punkt

1. Geograficzny punkt widzenia WARTO WIEDZIEĆ Odwzorowania kartograficzne Najlepszym modelem Ziemi jest globus, który przedstawia jej przybliżony kształt. Z globusa nie da się jednak korzystać w dużej skali, więc niezbędne są mapy. Matematyczny sposób przeniesienia powierzchni kuli na płaszczyznę nosi nazwę odwzorowania kartograficznego. Każdy sposób odwzorowania powoduje pewne zniekształcenia, np. odległości, powierzchni czy kątów, a co za tym idzie – kształtów obiektów geograficznych, np. kontynentów lub mórz. Odwzorowanie dobiera się zwykle w zależności od położenia przedstawianego obszaru. Odwzorowania azymutalne służą m.in. do sporządzania map okolic podbiegunowych. Odwzorowania walcowe, które zachowują kąty proste między południkami i równoleżnikami, najwierniej przedstawiają okolice równika. Odwzorowania stożkowe służą do przedstawiania obszarów położonych w średnich szerokościach geograficznych. odwzorowanie azymutalne odwzorowanie walcowe odwzorowanie stożkowe ZAPAMIĘTAJ •• Mapa to graficzny obraz powierzchni Ziemi lub jej fragmentu, wykonany na płaszczyźnie, w pomniejszeniu, według ściśle określonych zasad matematycznych, z zastosowaniem znaków umownych. •• Wysokość bezwzględna jest mierzona od poziomu morza do dowolnego punktu. Jest podawana w metrach nad poziomem morza (m n.p.m.). •• Poziomice to linie łączące punkty o takiej samej wysokości nad poziomem morza. •• Legenda mapy to zbiór i objaśnienie znaków umownych użytych na mapie. POLECENIA 1. Podaj co najmniej pięć różnych możliwości wykorzystania map. 2. Na podstawie mapy Gór Świętokrzyskich zamieszczonej w podręczniku oblicz wysokość względną szczytu Agata (B3) względem Przełęczy Kakonińskiej. 23

4 Moja okolica na mapie Przed lekcją: • Przypomnij sobie z lekcji przyrody, czym się różni mapa od planu. • Narysuj schemat swojej drogi do szkoły. • Orientacja mapy w terenie i wyznaczanie kierunków na mapie Plan lub mapa będą użyteczne w terenie, jeśli wcześniej zostaną zorientowane, czyli ustawione tak, aby kierunki na planie lub mapie pokrywały się z kierunkami w rzeczywistości. Są na to sposoby, nawet gdy nie mamy kompasu ani busoli. 3 2 1 3 1 2 Znajdź na mapie miejsce, w którym się znajdujesz, oraz poszukaj w okolicy charakterystycznych obiektów. Ustaw mapę tak, aby oznaczone na niej obiekty i odpowiadające im obiekty w terenie leżały w jednej linii 24