Views
6 months ago

GEOGRAFIA klasa 5

• Wielkie odkrycia

• Wielkie odkrycia geograficzne W XV w. chęć pozyskania ziem pod osadnictwo i uprawy oraz nowe możliwości handlu motywowały Europejczyków do coraz dalszych wypraw. Każda taka wyprawa sprzyjała poznawaniu kolejnych regionów Ziemi. Trasy podróży w epoce wielkich odkryć geograficznych Replika „Santa Marii” okrętu I ekspedycji Krzysztofa Kolumba Po opłynięciu Afryki Vasco da Gama w 1498 r. dotarł do zachodnich brzegów Indii Pomnik Bartolomeu Diasa, który opłynął południowy kraniec Afryki 33

Dział 1. Mapa WARTO WIEDZIEĆ Powstawanie gór Większość gór powstała w wyniku ru chów górotwórczych, nazywanych oroge nezami. Największe znaczenie w kształ towaniu rzeźby współczesnych gór miały trzy orogenezy: kaledońska (np. Góry Ka ledońskie), hercyńska (np. góry Harz) i al pejska (np. Alpy, Karpaty, Himalaje). Ta ostatnia w niektórych częściach świata, np. w Kordylierach i Andach, trwa do dzisiaj. Ruchy górotwórcze, a następnie procesy niszczące kształtują niekiedy niezwykłe formy. Góra Vinicunca (5200 m n.p.m.) w Andach, zwana Tęczową Górą GEOGRAFIA W PRAKTYCE Na podstawie dostępnych źródeł (np. internetowych) przygotuj plakat o podróżach i odkryciach wybranego polskiego podróżnika. ZAPAMIĘTAJ • Kontynent to wielki obszar lądowy, wyróżniający się pewnym odosobnieniem od pozostałych lądów. Jako jego część traktuje się również przybrzeżne wyspy. • Z powodów fizycznogeograficznych, społecznych i historycznych wyróżnia się siedem kontynentów – części świata: Europę, Azję, Afrykę, Amerykę Północną, Amerykę Południową, Australię z Oceanią, Antarktydę. • Niziny to obszary, których wysokość bezwzględna nie przekracza 300 m n.p.m. • Obszary leżące powyżej 300 m n.p.m., charakteryzujące się niedużymi wysokościami względnymi to wyżyny. • Góry cechują duże wartości wysokości względnych (ponad 300 m) oraz znaczne nachylenie stoków. • Depresje to obszary położone poniżej poziomu morza. POLECENIA 1. Odszukaj w atlasie mapę ukształtowania powierzchni Polski. Na jej podstawie zapisz w zeszycie po dwa przykłady nizin, wyżyn i gór. 2. Odszukaj w atlasie wszystkie wymienione w tabeli na s. 32 formy ukształtowania powierzchni na poszczególnych kontynentach. Określ ich przybliżoną wysokość bezwzględną. 34