Views
2 months ago

Geografia klasa 8

Dział 1. Azja •

Dział 1. Azja • Uprawa ryżu Z Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej pochodzi obecnie aż 90% światowej produkcji ryżu. Zboże to ma bardzo duże wymagania klimatyczno-glebowe i rośnie tylko tam, gdzie lata są gorące i wilgotne. Pola ryżowe na obszarze nizinnym tworzą charakterystyczną mozaikę Na obszarach górskich uprawa jest możliwa dzięki budowie specjalnych tarasów na stokach Ryż suchy (górski) •• nie wymaga nawadniania •• mniej pracochłonny •• mniej popularny, daje niższe plony •• uprawiany głównie w górach i na wyżynach Ryż mokry (nizinny) •• wymaga nawadniania •• bardziej pracochłonny •• najpopularniejszy, przynosi duże plony •• uprawiany w deltach rzek Miejsce na świecie Kraj Kontynent Produkcja (mln ton) Udział w świecie 1. Chiny Azja 207,1 27% 2. Indie Azja 165,2 22% 3. Indonezja Azja 72,7 10% 4. Bangladesz Azja 52,1 7% 5. Wietnam Azja 43,6 6% 6. Tajlandia Azja 32,6 4% 7. Mjanma Azja 26,8 4% 8. Filipiny Azja 18,5 2% 9. Japonia Azja 10,7 1% 10. Brazylia Ameryka Południowa 10,6 2% Źródło: databank.worldbank.org/data/reports.aspx?source=2&series=SP.POP.TOTL&country= Główni producenci ryżu w 2016 r. 12

2. Kultura ryżu w klimacie monsunowym ryżowe. Mieszkańcy Azji potrafią też dobrze zagospodarować słomę ryżową pozostałą po żniwach. Wykorzystują ją jako paszę dla zwierząt, ściółkę, nawóz, pokrycie dachów. Produkują z niej również przedmioty codziennego użytku: maty, miotły, ubrania, a także ozdoby. W kulturze wielu narodów Azji istnieje duży szacunek dla ryżu, a w niektórych krajach obchodzi się nawet święta tego zboża, np. Narodowy Dzień Ryżu w Nepalu. Jest on też symbolem płodności. W Chinach pozdrowienie „Jak się masz?” zastąpiono pytaniem „Czy jadłeś już dzisiaj ryż?”. WARTO WIEDZIEĆ Malaria Mokre pola ryżowe są doskonałym miejscem dla rozwoju i życia komarów, które przenoszą pierwotniaki wywołujące malarię. To powszechna choroba w Azji Południowo-Wschodniej. Co roku na świecie zapada na nią ok. 200 mln ludzi, z czego ponad 1 mln umiera. W 2017 r. naukowcy ogłosili, że w Azji Południowo- Wschodniej niepokojąco szybko zaczęła rozprzestrzeniać się nowa odmiana malarii odporna na wszystkie znane dotychczas leki. GEOGRAFIA W PRAKTYCE Podczas najbliższej wizyty w sklepie sprawdź, z których krajów pochodzi sprzedawany tam ryż. Czy są wśród nich kraje spoza Azji? ZAPAMIĘTAJ •• Klimat Azji Południowej i Południowo- -Wschodniej cechują wysoka temperatura powietrza i duże opady w porze letniej. •• Rytm pór opadów wyznaczają wiejące sezonowo wiatry – monsuny. •• Azja Południowa i Południowo- -Wschodnia to jeden z najważniejszych regionów rolniczych świata, skąd pochodzi 90% światowej produkcji ryżu. Największymi producentami tego zboża są: Chiny, Indie i Indonezja. •• Ryż jest nie tylko podstawą wyżywienia ludności tej części świata, lecz także przyczynił się do rozwoju tzw. kultury ryżu. POLECENIA 1. Czym się różni klimat zwrotnikowy na Półwyspie Arabskim od klimatu zwrotnikowego na Półwyspie Indochińskim? Podaj przyczynę różnic. 2. Omów związek między cechami klimatu monsunowego a rytmem upraw ryżu. 3. Wyjaśnij, dlaczego uprawa ryżu wymaga dużych nakładów pracy ludzkiej. 13