Views
5 months ago

hamza

PEKİ, MATEMATİKSEL

PEKİ, MATEMATİKSEL BİLGİ OLARAK NE ÖĞRENİLEBİLİR? MATEMATİKSEL BECERİ 20’ye kadar olan tam sayıları sayma, okuma ve yazma 20’ye kadar olan sayıları sıralama ve kıyaslama Sıralamaları anlama, tanımlama, genişletme ve doğrusal bir sayı düzeninde bir sonraki sayıyı belirleyebilme (örneğin 2, 4, 6…; 15, 14, 13…) MATEMATİKSEL AKIL YÜRÜTME Kullanılacak yaklaşım, materyal ve stratejiyi belirleme Problemleri çözmek için düzenleri ve diğer araçları kullanma GEOMETRİ İki boyutlu şekilleri tanıma ve isimlendirme (kare, dikdörtgen) Uzunluk ve genişliği anlama Karelerin sayarak alanları hesaplama TARİHİ Oyunun kökeni 199. yüzyıl Amerika Birleşik Devletlerine kadar ulaşmaktadır. Oyun 1870’li yılların sonlarında ABD’de Samuel Loyd’a atıfta bulunulmaktadır fakat kaynaklar yazar Noyes Palmer Chapman’ı işaret etmektedir. ilk kaydırmalı puzzle’nin ne zaman icat edildiği (ve ya yapıldığı) bilinmemektedir. Fakat 1878 yılında Amerikalı puzzle uzmanı Sam Lloyd yeni keşfettiği 14-15 puzzle ile tüm dünyaynı çılgına çevirdi. Sam Lloyd 1891 yılından 1911 yılına, ölümüne kadar puzzle’ı kendisinin bulduğunu iddia etmiştir. Aslında oyunun icadıyla veya da popülaritesiyle hiçbir şekilde bağlantısı bulunmamaktaydı… Bu sadece 10 yıl 162

önce New York’taki Embossing Şirketinin yaptığı ve piyasaya sürdüğü “15 parçalı puzzle” oyununun bir varyantıydı. Sam Lloyd’un kendi 14-15 puzzle varyantının bütün dünyayı çılgına çevirmesi şaşırtıcı değildi. Sorun bu puzzle varyantını çözmenin imkansız oluşuydu. Lloyd’un varyantında boş kare sağ alta konumlandırılmıştır. Parçalar soldan sağa ve yukarıdan aşağı olacak şekilde sıralanmıştı; fakat 14 ve 15 numaralı taşların yerleri tersti. Tüm taşların doğru konumda olması ve boş karenin tekrardan sağ altta olması için parçaların yerini tekrardan düzenlemeniz gerekmektedir. 1880 ve 1882 yılları arasında puzzle Avrupa ve ABD’yi birbirine katan sosyal bir salgın haline geldi. Ancak 1882’de oyundaki pozisyonların sadece yarısının çözümü olduğu keşfedildi. Farklı gazetelerde reklamlar verilerek Lloyd’un belirttiği çözülemeyen düzenlerde ki kombinasyonların en az birisini çözmeyi başararak bir çözüm ortaya koyan kişilere 1000$ ödül verileceğini açıklamaktaydılar. Oyun bütün toplun arasında büyük bir hayal kırıklığı ile sonlandı ve böylece 15 oyunun heyecan yaratan etkisi ortadan kayboldu. Zaman içerisinde oyunu üretirken plastik, tahta veya metal kutular içerisine aynı şekilde malzemeler kullanılarak taşların da üretimi yapılmıştır. Sağdaki resimde eski zamanlardan kalma metal malzeme kullanılarak Cocentaina, İspanya da el yapımı üretilmiş bir oyun bulunmaktadır 163